[0:10]cái đường lối mới của Phật pháp. Vì cách đây hơn 2.500 năm, Đức Phật xuất hiện trong cái hoàn cảnh của một đất nước Ấn Độ nói chung, cũng như trong hoàn cảnh của thế giới lúc đó là một cái hoàn cảnh nông nghiệp, vật chất không nhiều. Người ta sống đời sống đạm bạc, đơn giản, và những vị mà ra đời gặp Đức Phật đều cũng đã tích lũy được nhiều công đức. Cho nên khi Đức Phật xuất hiện, công đức đã đủ và người ta chỉ việc tinh tấn dụng công, tất cả đều được thành đạo.
[0:54]Ở trong cái công đức đã đủ đó thì Đức Phật muốn thị hiện những cái đức hạnh căn bản để làm cái gương, làm cái tiêu chuẩn muôn đời cho một con người muốn đi theo Phật pháp, cái đó là gì? Đó là cái hạnh xả ly, từ bỏ, không tham đắm, vân vân. Ví dụ như chính Đức Phật, Ngài không bao giờ sở hữu trong túi một đồng tiền nhỏ nào hết. Đi khất thực bữa nào, ăn bữa đó. Bữa đó không có thì nhịn chứ không để dành, hay là không có một cái nhà kho, một cái nhà bếp để nấu ăn qua đêm. Chỉ sống cuộc đời vô sản hoàn toàn, và những người đi theo Ngài cũng vậy, chư Tăng thời đó cũng vậy, sống cuộc đời vô cùng thanh bạch, đẹp ngời.
[1:43]Nghĩa là cái hình ảnh một người mà sống đạm bạc, đơn giản như vậy thì chúng ta không thể lặp lại, không thể tìm thấy lại trong cái lịch sử của nhân loại nữa. Ở bên Hy Lạp, ở xứ Macedoine có nhà hiền triết Diogène thì sống cũng giống như vậy. Mình nghĩ chắc ổng cũng đâu bên đạo Phật đầu thai qua để thị hiện. Thì Đức Phật khi mà thị hiện cái con đường đó đó, muốn làm gương cho muôn đời sau là thế gian này vật chất dù có nhiều đến cỡ nào, vẫn không bao giờ là cái cứu cánh, không bao giờ là chỗ mà để chúng ta hướng về làm cái chỗ dựa trong cuộc sống này, mà còn có những cái khác cao cả hơn, cao siêu hơn, lý tưởng hơn để chúng ta phải vươn tới.
[2:26]Chúng ta đi tìm cái cuộc sống vĩnh hằng, tìm được cái cuộc sống bất tử. Rồi bao nhiêu ngàn năm trôi qua, khi chúng ta nghe nói đến đạo Phật, thì chúng ta đều hiểu là một cái hình ảnh siêu thoát, viễn ly, tránh xa, lìa bỏ, ở nơi vắng vẻ, vân vân. Chúng ta hiểu đạo Phật là như vậy, phải không? Hầu hết quý Phật tử đều hiểu như vậy phải không? Hễ đến với đạo Phật là phải như vậy. Và chúng ta cũng ca ngợi cái hình ảnh một người tu, một người xuất gia sống với cái cái nề nếp, với cái cái đường lối đó. Ví dụ một người xuất gia mà sống một đời cũng đạm bạc, viễn ly, thanh vắng thì mình rất là ca ngợi,
[3:11]vì người đó không biết hay, dở thế nào nhưng mà đã có được cái không tham, không đắm nhiễm vào cuộc đời, thì tin rằng ở bên trong cái vị xuất gia đó ắt hẳn là có nhiều cái cao siêu. Do có cái gì ở bên trong tâm mình làm niềm vui, làm chỗ dựa, mình mới dám từ bỏ cái cuộc đời bên ngoài mà sống một cách đạm bạc, đơn giản. Cho nên cái tiêu chuẩn đó, cái khuôn mẫu đó muôn đời, muôn đời vẫn là cái cái nề nếp, cái tiêu chuẩn căn bản cho đạo Phật. Chúng ta vẫn hiểu như vậy, vẫn đánh giá như vậy. Nhưng bây giờ, tình hình bắt đầu thay đổi, tình hình bắt đầu thay đổi dần dần. Khoa học kỹ thuật càng lúc càng tiến bộ vượt bực,
[3:55]và những cái thành tựu của khoa học đi sâu vào cái cuộc sống của từng người, không ai tránh khỏi được nữa hết. Chúng ta sống hôm nay không ai mà không có cái lệ thuộc, nhờ vào cái thành tựu của khoa học kỹ thuật. Ngay cả bây giờ chúng ta ngồi trong một cái hội giảng pháp như vậy thì thành tựu của khoa học kỹ thuật vẫn giúp đỡ cho việc truyền bá đạo, như cái micro, cái ampli, ánh sáng, âm thanh, quạt và cả cái tòa nhà xây dựng bằng bê tông cốt thép này cũng đều là những thành tựu của khoa học kỹ thuật. Rồi cái quần áo chúng ta đang mặc, giày dép mình đi, vân vân. Ngày xưa người mà được mặc bộ đồ lành lặn rất là hiếm, tại vì dệt vải không phải dễ.
[4:33]Nhưng bây giờ thì vải vóc nó dễ, vân vân. Rồi những cái kinh, những sách, những băng chúng ta giảng đều là từ khoa học kỹ thuật. Và cái sức mạnh của khoa học kỹ thuật nó tràn ngập vào trong đời sống mọi người hết. Bây giờ không ai tách ra khỏi, không ai tách ra khỏi được những cái thành tựu đó hết. Có một người nào đó mà nói rằng là họ sẽ khước từ hết cái thành tựu của khoa học kỹ thuật để sống một đời sống đơn sơ, hoang dã, thì mình nghĩ người đó làm sao? Hay hay dở? Vì cái khoa học kỹ thuật nó không có lỗi, cái lỗi là do cái sử dụng của mình. Và ngày hôm nay chúng ta đứng trước một cái một cái bối cảnh là
[5:19]cái cuộc sống bỗng nhiên nó giống như là nó bận rộn hơn, cái vận tốc của cuộc sống nó nhanh hơn, thì xung đụng nhiều hơn. Cái thông tin nó lan khắp nơi hết.
[5:33]Chúng ta sống trong cái môi trường như vậy và cái mà thế giới cũng như con người đánh giá cái cái đẹp của một người tu thì họ không còn đánh giá trên cái xả ly, cái hoang vắng nữa, cái lìa bỏ nữa, mà họ đánh giá trên cái gì?
[5:57]Đánh giá trên cái gì? Chúng ta nhớ hai người phụ nữ vừa mất hồi tháng 7, tháng 8 mà được cả thế giới ca ngợi đó là ai? Mẹ Teresa và Công nương Diana. Hai người được thế giới ca ngợi tới bây giờ, vì lý do gì? Làm được nhiều việc lợi ích cho cuộc đời. Mẹ Teresa thì là một nữ tu, suốt đời bà lo cho người nghèo, người khổ ở Ấn Độ, còn Công nương Diana thì sống vui vẻ hơn, đa tình, hào hoa hơn, nhưng mà cũng rất lo cho thế giới này, lo cho số phận của những người nghèo, vân vân. Cho nên cái những con người mà xả thân vì nhân loại bỗng trở nên cái hình ảnh tiêu biểu đẹp và được mọi người ca ngợi. Và chúng ta thấy cái điều đó, và chúng ta thấy cái điều đó
[6:51]đó, cái cảm nghĩ của thế giới về hai người phụ nữ đó, thì có phải đó là cái cảm tính nhất thời riêng tư không? Hay là nó nói lên cái lương tâm chung của nhân loại? Có phải là nó là phản ánh cái lương tâm chung của nhân loại phải không? Con người người ta chỉ cúi mình xuống trước những cái thánh nhân mà thánh nhân đó đem cả cuộc đời này hy sinh cho nhân loại, phải không? Bây giờ giữa hai người tu, một người trốn biệt mất lên trên cái đỉnh núi tuyết của Hy Mã Lạp Sơn, cả một đời không tiếp xúc với ai, chả ai biết ông đó là ai nữa hết trơn á, mất luôn, đi tu rồi ổng trốn mất luôn. Ổng đắc đạo luôn! Đắc đạo luôn, mà không ai gặp ổng nữa hết.
[7:34]Rồi có một người chưa đắc đạo, nhưng sống rất đạo đức, khiêm tốn, nhẫn nhục, hiền lành, và làm được nhiều việc lợi ích cho mọi người. Như vậy cái đắc đạo và cái không đắc đạo mình mình sẽ chấp nhận cái hình ảnh một người tu nào đúng hơn? Người nào? Thế giới họ không biết đắc đạo là cái gì hết á. Họ chỉ nhìn xem coi mình đi tu rồi mình có lợi cho ai không. Như hôm rồi có một cái cô này, thì cổ cũng chưa phải là Phật tử, cổ là một người trí thức thôi. Cũng tốt nghiệp kỹ sư, đi làm việc. Có người mẹ, gia đình thì truyền thống đạo Phật, nhưng người mẹ thì tin đạo Phật theo cái cách của ông bà già xưa nên
[8:17]không thuyết phục được con cái khi mà con cái đã trở nên những người trí thức. Thì con cái lớn lên bắt đầu họ xét lại hết. Họ không có dễ tin theo những gì mà cha mẹ đã đi. Rồi cái người mẹ mất thì con cái cũng bình thường cho đến khi gia đình mới có duyên gặp một vài thầy, cô, rồi họ mới đặt vấn đề đạo Phật là gì, tu hành là cái gì. Thì họ mới hỏi, một lần vô tình họ lên núi chơi rồi họ hỏi, nói rằng: "Thưa thầy, cái người tu là để làm cái gì? Con nghe nói tu là để giải thoát." Nói: "Ờ, đạo Phật thì tu là để giải thoát." Rồi: "Để giải thoát rồi làm cái gì?" Thì thầy cũng nói theo nguyên tắc: "Thì giải thoát rồi thì mình giáo hóa chúng sinh." Rồi họ nói:
[9:02]"Chừng nào giải thoát?" Thầy nói: "Không biết, tùy căn cơ." "Thí dụ tu hoài không giải thoát rồi mình cũng không làm lợi ích cho ai hết, rồi vậy tu vậy có lợi không, có đúng không?" Mình công nhận câu hỏi đúng không? Đúng đó. Nó là một sự thật. Rồi cô nói: "Con cũng nghe, gặp mấy bác lớn tuổi, lúc này cũng hâm mộ đi tu thiền, cũng hâm mộ đi tu thiền thế này thế kia. Gặp rồi tụi con cũng hỏi, rồi hỏi: 'Tu vậy bác tu vậy để làm gì?' Nói: 'Tu thì để cho mình an lạc rồi ngộ đạo.' Nói: 'Để làm gì?' 'Để giáo hóa.' 'Rồi chừng nào ngộ đạo?' Nói: 'Không biết, để chừng nào xong đã.' Nói: 'Chừng nào xong?' 'Không biết.' Thì họ bắt đầu họ đặt lại vấn đề. Họ nói:
[9:42]'Ủa, như vậy đạo Phật đi như vậy có đúng không, có đúng lẽ phải, đúng chân lý hay không?'" Khi họ hỏi thầy thì thầy chấp nhận liền, thầy chấp nhận cái thắc mắc này rất là chính xác, rất là chính xác. Thì cũng vậy đó, chúng ta bao lâu nay, chúng ta cứ nghĩ tu theo đạo Phật là cứ tìm nơi thanh vắng, lìa bỏ tất cả. Nhưng thầy đặt lại vấn đề, thầy nói khi một người mà đến với đạo Phật, lấy cái giải thoát làm mục tiêu, thì coi như hay đi, hay đi, mình chưa có đào sâu cái giải thoát là gì, thì cứ mãi đi tìm cái giải thoát cho mình, thì thầy kết luận liền một cái, thầy nói: "Chưa biết giải thoát là gì,
[10:19]người này bắt đầu có mục tiêu ích kỷ cái đã." Đúng không? Chưa biết giải thoát là cái gì, nhưng mà cứ đi tìm cái gì cho chính mình thì bắt đầu mình nuôi lớn cái sự ích kỷ của mình. Phải không? Chưa hết, như hồi sáng có một cái cô Phật tử nào ở đâu đây nè, thầy nhìn coi nhưng mà cũng cũng là cũng sáng sủa lắm, hỏi thầy: "Làm sao con tìm được cái an lạc cho mình?" Thì thầy mới trả lời là: "Khi mà muốn đi tìm cái an lạc cho mình thì vĩnh viễn không bao giờ mình được an lạc nữa, tại vì mình đã lấy cái sự ích kỷ làm nền tảng. Cho nên quên mình đi. Nếu muốn đi tìm an lạc, đi tìm cho người khác, thì ngay đó tự nhiên mình tràn đầy cái sự an lạc.
[11:01]Cái an lạc nó không phải là một cái cầu an, trốn vào một cái xó nào để cho nó yên thân mình, không phải, mà cái niềm vui đó nó xuất phát từ cái sự cao thượng, từ cái vị tha, từ cái làm lợi được cho người khác."
[11:15]Như có cái câu chuyện mà nếu sau này có duyên thì sẽ giảng cho quý Phật tử. Cái câu chuyện mà của bác Duy Sanh ổng kể trong cái cuốn "Tàn bản ký ức" á. Ổng nói như có người nói á là tu mà niệm Phật là động, thì bác nói là có những cái động mà làm cho mình an. Ví dụ như mình thấy người ta cháy nhà, mình lăng xăng lại mình xách nước mình tạt, mình tưới thì cái đó rất là động, phải không? Tuy rất động nhưng mà làm cho mình vui, mình yên tâm. Còn người ta cháy nhà mà ở đây mình cứ bắt chước mình ngồi thiền, để gọi là yên thì có thì nó làm sao? Thì thấy mình yên đó, nhưng mà làm sao, nó dằn vặt mình suốt cuộc đời.
[11:54]Sống trên đời là vậy đó. Cho nên khi mình đặt cái mục tiêu, tìm mục đích gì cho mình thì ngay đó mình ngược lại cái sự giải thoát liền. Bởi sự giải thoát phải là không ích kỷ, phải là vị tha. Đó đó. Đó, chúng ta đặt so cái cái hình ảnh của đạo Phật trở lại. Từ một cái hình ảnh của một con người mà tránh né, lìa bỏ, bây giờ chúng ta đặt lại vấn đề hình ảnh của một người tu theo đạo Phật là hình ảnh của một người xả kỷ, vị tha, hy sinh, dấn thân, phụng sự. Nhưng, nhưng không phải chỉ nhiêu đó, nếu nhiêu đó thì mình giống mấy đạo khác. Có một số đạo cũng nói như vậy. Đạo Phật còn có những cái khác hay hơn đi kèm nữa, chút nữa chúng ta sẽ bàn.
[12:38]Thầy cũng cảm hứng điều này bắt đầu từ một cái câu chuyện à trong cái câu chuyện của bác Duy Sanh đó. Ông này ổng người Hòa Hảo. Thầy không có được gặp, nhưng vô tình đọc trong cái cuốn "Tàn bản ký ức", người ta ghi lại những mẩu chuyện của ổng, thầy ngạc nhiên, thầy nói: "Ở Hòa Hảo có Bồ Tát ở trỏng". Đọc mấy cuốn chuyện đó thấy như vậy. Thì đây là cái mẩu chuyện bình thường, câu chuyện này thì không có đặc sắc lắm, nhưng mà mà làm cho thầy có cái cảm hứng để nói lên cái bài giảng hôm nay. Thì có cái người thanh niên đến mới hỏi cái bác Duy Sanh này là: "Hồi trước con tu thiền, con mới niệm Phật, nhưng niệm một thời gian thì bắt
[13:15]đầu Phật thì cứ niệm mà vọng tưởng thì cứ khởi, con mới đổi qua quán. Thì quán được một thời gian yên yên cái bất ngờ một thời gian nữa thì quán thì cứ quán mà vọng tưởng thì nó cứ khởi. Giờ con không biết làm sao nữa, giờ nhờ bác chỉ làm sao để mà ngồi thiền cho tâm cho nó yên?". Thì bác mới trả lời, nói: "Thôi, nhiêu đó là nhiều lắm rồi, tu nhiêu đó riết vậy chớ nó cũng ăn ý, tu riết rồi cũng được hà. Thấy trật duộc vậy chớ cứ cứ cứ vậy đi, cứ dụng công tới đi, rồi từ từ vậy chớ mà nhiếp vô". Bác mới kể chuyện là hồi đó, hồi bác còn nhỏ, mới đến thăm cái ông dượng, ổng mới làm thợ mộc, ổng mới bào cái dầm bơi ghe.
[13:52]Ổng mới chẻo đẻo ra rồi, ổng quăng cho bác, nói: "Mày ngồi mày mày mày bào giùm tao cho nó láng". Bác nói: "Nào giờ con đâu biết bào, cứ bào đi". Bác cầm cái bào đẩy, đẩy thì nó không ăn. Nói: "Sao con bào bào hoài nó không ăn?". Nói: "Thì mày cứ làm đi, làm lát nó ăn ý à, chớ đâu không có dạy được. Cứ làm tự cái tay mình nó điều chỉnh à". Rốt cuộc làm lát từ từ nó bào được thiệt. Thì bác nói cái cái tu thiền nó cũng vậy. Cái dụng công á nó trật duộc trật duộc nhưng mình cứ cố gắng từ từ nó cũng nhiếp được. Khi bác nói câu chuyện đó thì mấy người bạn của người thanh niên nói: "Bác nói thiệt, thằng này nó cũng thợ mộc,
[14:24]nên bác dẫn cái câu chuyện thợ mộc có lẽ nó nó dễ hiểu". Câu chuyện nó như vậy. Thì câu chuyện chỉ là như vậy, lát thì mình bàn. Bây giờ thầy nói thế này. Cái hình ảnh một người làm thợ mộc thì thầy nghĩ chắc là văn hóa cũng không có cao lắm, phải không? Nếu văn hóa cao người ta làm kỹ sư, bác sĩ. Người ở nhà quê rồi đi làm thợ mộc thì văn hóa không cao lắm. Nhưng mà lại biết tu thiền, có cố gắng tu thiền, có dụng công mà day dứt, trăn trở vì cái việc mình chưa nhiếp tâm được thì người này hay không? Khá không? Rất là tốt, phải không? Rất là tốt. Mà đây chính là hình ảnh của những con người tương lai trên thế giới này.
[15:07]Chắc là quý Phật tử cũng nghe qua cái thuyết tiến hóa của Darwin là từ từ một con khỉ thành người, phải không? Theo ông ta thì tổ tiên của chúng ta đây là những con khỉ. Từ khỉ lần lần bây giờ thành mình ngồi ở đây. Đó là thuyết tiến hóa. Nhưng mà nếu như thuyết Darwin tiếp tục thì làm sao? Từ con người này sẽ lần lần biến thành gì? Biến thành một con người mới nữa, phải không? Cao siêu hơn con người hiện tại. Phải không? Nếu mà thuyết Darwin nó đúng. Phải không? Là từ khỉ mà thành người thì mai mốt phải từ người thành một cái gì siêu người nữa, phải hay hơn con người nữa, thông minh hơn, đặc biệt hơn, phải không?
[15:49]Nhưng mà từ bao nhiêu triệu năm qua có người nào mới chưa? Có không? Không ai mới, cũng nhiêu đây mấy con người. Cũng gặp nhau là cũng hơn thua, cãi cọ, thương ghét, giận hờn đủ thứ chuyện, chưa có cái siêu con người hơn con người hiện nay. Nhưng sẽ có. Đó là người nào? Người nào? Người nào sẽ trở thành cái lớp người mới cho thế giới ngày mai sau? Người nào? Những người mà biết tu thiền. Đó là cái người của thế giới ngày mai sau này. Khi mà từ khỉ biến thành người thì cái ngôn ngữ phát triển. Chúng ta nói trao đổi với nhau, liên lạc, thông tin với nhau bằng cái ngôn ngữ phức tạp. Và cái não bộ nó tăng cái tư duy lên,
[16:37]tăng cái tư duy cao lên, những cái tư duy trừu tượng hơn, cao siêu hơn. Ví dụ chúng ta nói về cái triết học, tình yêu con người, lòng bi mẫn, sự hòa bình của thế giới, sự hòa thuận, vân vân. Những cái trừu tượng đó là con người mới tư duy được, chứ con khỉ không tư duy được. Nhưng mà cũng vẫn là những cái tư duy. Cái con người của thế giới ngày sau này đó là con người không có tư duy nữa mà biết bằng trực giác, biết bằng trực giác. Là khi mà chúng ta gặp nhau thế này thì cái tâm của nhau chúng ta đọc được liền, giống như trên cõi trời vậy đó. Mình vừa nhìn nhau là hiểu người kia là gì, là ai, làm gì, muốn gì mà người kia nhìn mình là hiểu liền.
[17:20]Đó là con người của thế giới mai sau. Cái ngôn ngữ là đã chậm một bước rồi. Cái ngôn ngữ là mình phải nói tới bao nhiêu câu mới diễn đạt được cái ý của mình. Còn cái trực giác thì nhìn nhau trong thoáng chốc, tức khắc thì biết sạch cái ý nhau hết. Như mới ngày hôm mới hôm qua, có một cái cô bé Phật tử đó mà Phật tử quy y trên chùa, cô mới kể chuyện là nói: "Con có một người anh, anh ở bên Pháp, anh là bác sĩ, nghiên cứu những công trình rất là đặc biệt, đóng góp được nhiều cái điều lợi ích cho cuộc sống và anh rất hiền lành. Nhưng rồi không ngờ anh mất sớm và con rất là thương ảnh, lòng con rất thương và rất nhớ ảnh.
[18:01]Một đêm đó con thắp nhang với ảnh, chờ con nằm mơ thấy ảnh hiện về. Hiện về trên bức ảnh lung linh lung linh mà trong cái cuộc tiếp xúc nói chuyện đó con không có dùng lời, con vừa khởi nghĩ là được cái câu trả lời mà câu trả lời cũng hiện ở trong tâm làm con hiểu được ý của ảnh là như vậy. Nghĩa là chỉ đứng, hai anh em đứng nhìn nhau thôi, không có nói mà con khởi cái gì hỏi là hiện ra câu trả lời cũng bằng cái ý trong tâm thôi, chứ không có nói bằng ngôn ngữ bên ngoài. Nói như vậy cái giấc mơ của con nó chỉ là ảo ảnh, là giấc mơ hay nó là một sự thật?". Thì thầy trả lời: "Đó là sự thật. Đó là sự tiếp xúc đúng nghĩa đối với người ở cõi trời".
[18:39]Thì anh con mới nói rằng: "Giỗ năm nay thì ảnh sẽ về nhưng mà những những năm sau nữa thì ảnh không về vì ảnh đã lên cõi trời rồi. Giỗ là chỉ như hình thức tưởng nhớ thôi chứ ảnh sẽ không về nữa". Ảnh nói như vậy. "Mà những điều con hỏi rất nhiều nhưng mà những điều anh nói là không nói bằng ngôn ngữ, con đọc được ý nghĩ của ảnh và con vừa khởi hỏi là nhận được câu trả lời". Thì đó, con người mai sau cũng là như vậy khi mà người ta tiến lên bằng cái tâm linh được phát triển hơn nữa. Như vậy, không phải là cái mà chúng ta đi học hết môn này tới môn kia, hết bằng cấp này tới bằng cấp kia mà làm cho con người được thành một con người mới.
[19:19]Dù chúng ta học rất nhiều, dù khoa học rất phát triển thì con người vẫn là con người của hôm nay, chỉ biết nhiều hơn thôi, phát minh nhiều hơn thôi. Nhưng nếu chúng ta bắt đầu tu thiền thì đó, chúng ta là những con người đang tạo thành những cái lớp người mới cho nhân loại, những người sống bằng tâm linh, bằng trực giác, bằng cái an lạc của tâm hồn, bằng cái đạo đức thánh thiện. Dĩ nhiên lúc đó cái khoa học kỹ thuật vẫn còn rất ích lợi cho cuộc đời này, vẫn còn rất ích lợi, nhưng mà bên cạnh đó có cái tâm linh đi kèm, người ta sống rất thanh bình, rất hạnh phúc, rất an lạc, rất đạo đức. Và đó, đó là lớp người mới của tương lai sau này.
[20:02]Con người ta ở thế gian này mà sống như trên cõi trời vậy. Bây giờ chúng ta trở lại nói là cái tính cách mới của Phật pháp. Cái tính cách mới nhưng không được xa lìa cái mục đích cuối cùng của đạo Phật. Mục đích cuối cùng của đạo Phật là gì? Cái mục đích cuối cùng vẫn là giải thoát khỏi sinh tử luân hồi bằng con đường thiền định, đúng. Giải thoát khỏi sinh tử luân hồi bằng con đường thiền định, đó là mục đích thực sự, mục đích cuối cùng của đạo Phật. Và chúng ta là Phật tử không bao giờ được đánh mất cái mục đích đó, lý tưởng đó. Nhớ đi, nhớ lại, quý Phật tử nhớ điều đó. Dù quý Phật tử đến với Phật pháp bằng con đường nào,
[20:48]gặp một vị thầy nào, tu theo pháp môn nào không cần biết, nhưng cái mục đích chung của tất cả chúng ta là giải thoát khỏi sinh tử luân hồi bằng con đường thiền định, nghĩa là nhiếp tâm vào định rất sâu, vượt khỏi cái bản ngã của mình. Và từ một cái con người tầm thường, nhỏ bé này, tạm bợ này, khi mà chúng ta tiêu diệt được bản ngã mình thì chúng ta bỗng trở thành tất cả vũ trụ. Đó là mục tiêu của đạo Phật mà chúng ta không bao giờ được quên, không bao giờ được đi lệch khỏi cái hướng đi đó. Và khi chúng ta đi con đường đó, nghĩa là chúng ta làm cho thế giới này quân bình giữa vật chất và tâm linh.
[21:29]Thế giới ngày nay đang bị cái tư tưởng thực dụng vật chất đè bẹp, khi mà người ta thấy sự thành tựu của khoa học kỹ thuật quá vĩ đại đi. Nên những người tu theo tâm linh cái lợi đâu không thấy, nhưng những người mà họ nghiên cứu khoa học họ làm nên được những kỳ tích: cất được cái nhà mấy trăm tầng, chế được máy bay bay trên trời, họ làm thành bao nhiêu cái thành tựu, và từ đó phát sinh cái tư tưởng vật chất thực dụng tràn ngập cả cái thế giới này. Nên cái lớp trẻ khi mà mới, khi lớn dậy thì không có cái niềm tin vào tâm linh nữa. Nói tâm linh là cái gì mơ hồ, huyễn hoặc, viễn vông. Còn đi vào con đường khoa học kỹ thuật đem lại lợi ích cho thế giới thực sự.
[22:10]Nhưng chúng ta quên rằng cái khoa học kỹ thuật đó nó cũng chế luôn cái gì? Chế luôn bom hạt nhân, sẵn sàng tiêu diệt con người. Cho nên thế giới bên cạnh cái thành tựu của khoa học kỹ thuật, chúng ta cần cái đạo đức, cần cái đời sống tâm linh tinh thần, cần cái đời sống tâm linh tinh thần. Có một lần tôi nghe một người, một Phật tử kể lại một cái ông đó, ông cũng khá lớn tuổi, ông cũng đi làm, ở nhà vợ đi làm, con cái lớn lên đều cũng học nên người. Thì ông cũng đi học, ở nhà buồn quá không có chuyện gì cái tối ổng đi học Anh văn cho vui. Khi mà tan sở làm cho tới cái giờ đi học nó còn hai tiếng đồng hồ, ổng chả biết làm chuyện gì,
[22:47]cái ổng rủ mấy người bạn trẻ trẻ trai gái đi chơi bowling. Bowling là cái gì? Là cái gì? Bowling là cái gì? Ném banh hả? Ném banh. À, đi chơi bowling, ném banh. Thì thầy nghe thầy mới than, thầy nói đáng lẽ ra đó, cái người lớn tuổi đó thì đi tìm giải trí trong cái gì đó thuộc về tinh thần, về tâm linh, về thiền định, hoặc ít nữa cũng là phải dưỡng sinh, phải không? Ra công viên mà múa những bài Thái cực quyền, những bài Thái cực quyền mềm mại mà nó chứa đựng những cái triết lý sâu sắc của Đông phương, chứ có đâu mà già rồi mà cầm banh mà chọi chọi, coi nó không giống ai. Và đó là sự thoái hóa đó.
[23:28]Nên chúng ta thấy là càng về sau, cũng như những người càng lớn tuổi mà càng sâu sắc, càng chín chắn thì cái niềm vui của họ là niềm vui của tinh thần, của tâm linh, của thiền định, chứ không còn với những cái trò vui mà của con nít nữa, mấy đó con nít thôi. Nên ngồi ở đây, dưới mái chùa này ngày hôm nay mà người nào mà trẻ tuổi mà ngồi đây được thì rất ca ngợi, còn người lớn thì đương nhiên rồi. Như những quý Phật tử mà lớn tuổi ngồi trước mặt thầy đây thì đều là những người đi rất đúng hướng. Khi mình lớn tuổi mình tìm được cái nguồn tâm linh để mình hướng về. Dù có nói là không nói tu đi, chỉ nói là một sự thư giãn, một sự giải trí vẫn là
[24:10]rất đáng quý, nó làm cho cái giá trị của mình vượt lên cao hơn. Thế là cái con cháu mình khi lớn lên nhìn thấy cha mẹ mình, ông bà mình là một người đi tìm cái giá trị tâm linh thì nó sẽ rất là nể phục, chứ còn bây giờ thấy mấy ông nội mình, bà nội mình bây giờ ra cầm banh mà chọi thì...
[24:29]Do đó là khi mà chúng ta bước vào thiền định là chúng ta đang góp phần thúc đẩy cái thế giới này đi vào tâm linh để quân bình với cái thế lực vật chất đang đè bẹp cái thế giới này, làm băng hoại không biết bao nhiêu tâm hồn con người. Nhưng bây giờ chúng ta đi vào tâm linh bằng mấy ngõ? Bằng con đường nào? Thầy sẽ giới thiệu hai con đường và quý Phật tử sẽ chọn. Con đường thứ nhất á là để có thể lắng được tâm hồn mình yên tĩnh thì chúng ta sẽ tránh xa cái bụi trần này. Nơi nào mà có cái chuyện gì làm cho mình bận tâm thì mình sẽ sẽ bỏ đi, mình ở một nơi nào mà không có cái chuyện gì làm bận rộn
[25:16]tâm hồn mình hết, và mình ngồi, mình bắt chân mình, mình nhiếp tâm. Nhờ là không bị ngoại cảnh nó xáo động thì mình có thể từng bước từng bước mình lắng tâm mình vào trong thiền định được. Đó là bước thứ nhất, đó là cái cách một cách, cách thứ nhất. Quý Phật tử chịu không? Chịu, tốt. Và đây là cách thứ hai. Cách thứ hai là không có dùng cái cái tránh cảnh, mà cách thứ hai là dùng cái phước, dùng cái phước. Nghĩa là người này đó, khi bắt đầu mà để tu thiền thì dấn thân vào cuộc đời làm lợi ích cho mọi người. Thấy người nghèo thì giúp đỡ về vật chất. Thấy người chưa có đạo đức thì nói cho người ta nghe về nhân quả.
[26:02]Thấy những người mà họ hơn thua thì mình hòa giải, tập cho người ta nhường nhịn, khiêm tốn. Với những người mà đã chín chắn thì giới thiệu người ta con đường thiền định. Với những người mà chưa có cái hướng đi, xây dựng cho người ta một cái lý tưởng sống. Thì suốt đời chỉ lo cho người khác thôi và lấy cái phước đó ban đêm ngồi thiền. Ban ngày lo cho người khác, ban đêm rảnh bắt đầu bắt chân lên ngồi thiền. Sống trong cảnh động, dấn thân vào cảnh động để rèn luyện mình, đối diện với nghịch cảnh vì có những lúc người ta sẽ mắng mình, mình làm điều tốt vẫn bị người ta xỉa xói, rồi có những lúc mình muốn làm điều tốt mà khó khăn.
[26:43]Ví dụ như có người đi lên rừng chặt cái cây thuốc về để đem cho mấy phòng thuốc, cái bị người chỉ cần kiểm lâm lên bắt. Thì làm sao, đó là những cái không phải là làm phước là dễ đâu. Sau đó bắt đầu phải lén đi đêm đi hôm chặt, vác về không cho ai thấy, chứ không phải là mình làm điều lợi ích, làm phước là đều thuận tiện. Rồi thì trong cuộc sống có cản trở mình, có nhiều khi mình gặp những cái chống đối, mưu hại để mình rèn luyện cái nhẫn nhục, rồi có khi mình làm phước mà vẫn gặp những cái khó khăn, nghịch cảnh để mình rèn luyện cái ý chí, cái hùng lực. Chỉ sống cho người khác, rồi ban đêm mình còn ít giờ phút của mình,
[27:21]bắt chân lên ngồi thiền, nhờ cái phước ban ngày nhiếp tâm trong lúc ban đêm. Đó là cái cách thứ hai. Đó, hai con đường để tu thiền: Một, trốn, tránh đi vào chỗ vắng vẻ, đừng ai làm bận tâm mình hết để mình lắng được tâm. Thứ hai, đi luôn vào cảnh động làm lợi cho mọi người, lấy cái phước đó nhiếp tâm. Rồi, hai con đường, quý Phật tử chọn con đường nào? Người nào mà chọn con đường thứ nhất thì đưa một ngón tay, người nào chọn con đường thứ hai thì giơ hai ngón tay, rồi giơ tay lên đi. Giơ tới ba ngón tay nữa. Rồi thôi, cảm ơn các đạo hữu. Những người mà giơ hai ngón tay đó là những người mà
[28:03]đi đúng theo cái bài mà hôm nay chúng ta trao đổi với nhau là cái tính cách mới của Phật pháp ngày hôm nay. Còn người mà giơ một ngón tay đó là trung thành theo con đường của Đức Phật vào mấy ngàn năm trước. Còn con người mà giơ ba ngón tay đó thì sư ông thầy nữa, thầy chưa hiểu nổi. Chúng ta sẽ phân tích lại cái ưu, cái khuyết của của mỗi cái phương pháp. Về cái con đường viễn ly ha, cái ưu điểm của con đường viễn ly là gì? Là được là như nãy thầy nói là tránh sự tác động của ngoại cảnh vào tâm hồn để mình dễ nhiếp tâm, đó là cái ưu điểm phải không? Đồng ý không? Đó, và nhiều vị đã đạt đạo bằng con đường này,
[28:46]nhất là vào thời Đức Phật, nhiều vị đã đạt đạo bằng con đường này. Những vị đã đủ công đức từ vô lượng kiếp trước. Đó, đó là cái ưu điểm rất là rõ rệt, không ai chối cãi được. Thậm chí ngày hôm nay vẫn còn nhiều người đi theo con đường đó là tổ chức nhập thất, ở nơi vắng vẻ, vân vân, để không bị bận rộn cái tâm hồn mình mà tiến tu thiền định. Đó, vẫn có nhiều vị rất là đáng kính chứ không phải không. Họ đi được đó và họ khai thác cái ưu điểm của phương pháp thứ nhất là tránh cảnh để bớt bận tâm và dành thì giờ nhiếp tâm. Cái ưu điểm đó.
[29:24]Bây giờ khuyết điểm, khuyết điểm là nhiều khi vô tình cái ích kỷ nó tăng lên tiềm tàng mà mình không hay, không hay. Khi mình ở trong cốc một mình thì không còn có ai để mình lo nữa hết, không còn có ai để mình nhìn thấy người ta cần cái gì, mình phải hi sinh, phải giúp đỡ, phải làm cái gì, chỉ còn một mình mình, mình đối diện với chính mình và lo cho mình, thấy thì hay nhưng vô tình ích kỷ tăng lên dần dần dần dần, đúng không? Khi mà có người khác trong cuộc sống á mình cọ xát á có đôi khi mình phải nhường nhịn trong cái lời ăn tiếng nói, không biết mình sai hay đúng nhưng mà người ta nói một câu hễ mình nói nữa cái nó thành ra cãi.
[30:05]Thôi nhường, chính cái nhường đó làm cho mình tăng được một chút đức hạnh. Cho nên như cái người xuất gia mà mới tu mà ở một mình, người đó không tăng trưởng được đức hạnh mà cái bản ngã lại tăng lên. Nhưng người xuất gia mà ở trong chúng rất tốt, đụng chạm, cọ xát, mình biết nhường, biết nhịn, cái ngã chấp mình nhẹ xuống. Thì chúng ta, người Phật tử cũng vậy, ai tu cũng vậy hết. Trong cái môi trường đông người mình đi tìm cái đạo đức, nơi đó đó, nơi chốn đông người mình đi tìm cái đạo đức. Còn mình ở nơi chốn một mình mình không biết được mình là như thế nào. Mình cứ nghĩ những điều hay điều tốt, mà cứ tưởng là đúng ha.
[30:44]Như một lần đã có một cái sư cô, sư cô này thì cũng tu xuất gia thì chưa bao lâu, tuổi thì lớn, không có gia đình.
[30:54]Vì do là cô không có gia đình và ngày xưa là cô giáo với lại cái cá tính riêng của cô là khó tính, rất khó tính, rất cố chấp. Mà cô lại ở cốc nữa, không ở chúng nữa nên trong bao nhiêu năm xuất gia chứ không có được rèn luyện. Thầy cũng không có duyên cho nên cũng chẳng nói gì. Rồi thời gian sau cái về cái vùng đó nghe một người hàng xóm mới nói rằng cô bắt đầu nhập thất, cô đóng cửa thất không tiếp ai nữa, nghe xong mới than liền, nói: "Không được, cô nhập thất chừng nào thì cái ngã chấp sẽ tăng lên chừng nấy". Quả nhiên nói đúng, và có một lần vô gặp cổ, trời, cổ chửi tan nát hết trơn. Thấy cổ dữ hơn hồi cổ chưa nhập thất tu nữa.
[31:34]Đó, cái sự thật nó là như vậy đó, sự thật là như vậy. Cái ngã chấp nó tăng lên mình không hay, mình chỉ lo một mình mình, cái ích kỷ, cái ngã chấp tăng từ từ không hay. Chính vì khi mình sống với con người, mình biết nhường nhịn, biết san sẻ, thương yêu, hi sinh mà cái đạo đức mình xuất hiện. Đó, đây là cái nhược điểm của những người đi cái hạnh viễn ly.
[31:57]Cái nhược điểm thứ hai là nếu không có phước thì không bao giờ có kết quả về thiền định. Cái điều này như một lần giảng trước thầy có nói rồi, phải không? Là con người nhập thất 20 năm ra, cái tâm hồn còn thấp hơn hồi mới vô thất nữa, dễ phiền não hơn nữa. Vì sao? Vì suốt 20 năm đó cũng vậy đó, cái ngã chấp, cái ích kỷ tăng từ từ mà mình chỉ hưởng người ta cung phụng cho mình, mình chả làm được điều gì cho cuộc đời hết, phước nó hết rồi. Mà kiếp trước thì không có phước lớn, kiếp này thì chỉ hưởng thôi cho nên không có cái phước để đi vào thiền định được nữa. Không có phước. Có một cái một cái sư cô đó cũng lớn tuổi, cũng nhập thất nhiều năm.
[32:42]Lần người lên núi thăm thầy thì cô mới nói rằng khi cô ngồi thiền cô bị bệnh thì vị thầy mới khuyên cô là nói rằng cô ráng vượt qua được thọ ấm thì bệnh sẽ tiêu tan. Nhưng mà cô vượt không qua. Lúc nghe xong thầy mới nói là: "Lấy cái gì để vượt? Phải có phước mới vượt qua được. Mình muốn tiến bộ về thiền định, nhiếp tâm sâu hơn thì phải có cái phước đưa mình đi, chứ không phải lấy cái sự tinh tấn. Tinh tấn chỉ là điều kiện gần thôi, chứ còn cái sức mạnh thực sự để đưa mình vào định sâu vẫn là cái phước. Bao nhiêu năm cô tu, cô có làm được cái gì phước đâu? Cô cứ đi chỗ này nhập thất, đi chỗ kia nhập thất, có làm lợi gì cho cuộc đời đâu.
[33:28]Rồi nên bây giờ lấy gì để mà nhiếp vô sâu?" Nói nói nhẹ nhẹ không dám nói nặng, nói nặng thành ra công kích người ta. Nhưng mà khuyên cô, như vậy thời gian qua nhập thất vậy để chứng tỏ rằng cô không có phước quá khứ. Bây giờ mà đoạn đời còn lại của cô mà cô cứ chấp là phải nhập thất nữa thì kiếp sau không bảo đảm rằng cô sẽ được tốt đẹp vì càng lúc càng hết phước, cô nên suy nghĩ lại. Nhưng mà dường như cô ta cũng không nghe, cô ta lại tiếp tục quyết định là thôi kiếm cái cốc cất nhập thất nữa. Thôi không có duyên thì thôi, nhưng mình thấy trước trên cái nhân quả đi con đường đó không đúng. Trừ những người có phước quá khứ,
[34:05]bây giờ họ cần nhập thất tinh tấn thôi thì càng lúc càng vào định. Còn mình không bảo đảm mình đủ phước thì đừng đi con đường đó, quý Phật tử cũng vậy. Cho nên không phải đợi là chúng ta đến lúc nào có hoàn cảnh thuận tiện rồi chúng ta nhập thất mới gọi là tu. Chính ngay bây giờ quý Phật tử đang là môi trường tu rất thuận tiện. Mọi người ở đây đang là môi trường tu. Khi mình đang sống trong cuộc đời với mọi người chung quanh mình, đó là lúc mình củng cố cái đạo đức, mình tăng trưởng được cái lòng thương yêu, cái hi sinh, cái vị tha, cái nhẫn nhục. Đó là những lúc rất tu. Rồi tối một lúc nào đó, bữa nào hi sinh thôi tắt bớt
[34:43]cái video lại, còn mấy cô trẻ trẻ thì ngừng hát karaoke một bữa, rồi bắt chân lên, mình ngồi thiền. Đó, lấy cái phước mà mình phụng sự cuộc đời để mình tọa thiền tập định, bớt đi những cái cuộc vui mà do khoa học kỹ thuật nó đem lại hấp dẫn quá độ. Ở đây ai hát karaoke giỏi nhất của Thủ Đức này?
[35:11]Cái nhược điểm thứ ba của con đường viễn ly là tổn phước vì hưởng thụ mãi, phải không? Thì mình cứ ở 5 năm, 10 năm trong thất cứ hưởng của người ta mà, người ta cứ đem gạo, đem cơm vô cho mình ăn chứ mình không làm được gì hết, cho nên thấy thì tinh tấn ở trỏng á, nhưng phước mòn dần dần, mòn dần dần. Nếu mà trước khi phước mình hết mà mình ngộ đạo được, mình bước ra mình giáo hóa thì mình có lời, từ từ mình lấy lại, mình giáo hóa, mình có phước mình bù lại. Mà nếu không kịp, khi phước hết mà đạo cũng chưa ngộ thì coi như mình lỗ, lỗ nặng. Đó là nhược điểm thứ tư.
[35:48]Một cái nhược điểm thứ năm nữa là cái người nào hễ tu theo đạo Phật cứ cho rằng đạo Phật là phải đi tìm một cái nơi xa vắng, viễn ly thì người này làm cho mọi người khác nghĩ rằng đạo Phật là tiêu cực và cầu an, phải không? Có những người họ không biết đạo là gì, không biết tôn giáo là gì hết, mà họ cứ thấy hễ người nào mà theo đạo Phật cứ từ từ bỏ gia đình, bỏ mọi người, cất cái cốc, ở cho người ta nuôi mình ăn, rồi ở tu rù rù ở trỏng, họ nghĩ à thì ra đạo Phật là tiêu cực và cầu an. Phải không? Người ta không cần người ta đi sâu vào cái giáo lý của mình, người ta chỉ nhìn cái hành động của mình để người ta đánh giá.
[36:29]Và như vậy là vô tình mình làm cho đạo Phật bị đào thải khỏi thế giới này. Người ta cứ nhìn hình ảnh đó riết người ta đâu có cho đạo Phật là cao siêu, là cái gì lợi ích cho cuộc đời nữa. Hễ người biết đạo Phật rồi cái trốn mất hết nên họ không dám theo đạo Phật, họ sợ họ theo đạo Phật họ cũng trốn mất luôn, rồi rù rù ngồi trỏng buồn thấy mồ.
[36:50]Bây giờ chúng ta nói qua con đường thứ hai là con đường đạo đức và phụng sự, nghĩa là con đường dấn thân vào trong cảnh động, lấy cái phước mà nhiếp tâm. Thì cái người mà tu thiền á cần có hai điều kiện để có thể nhiếp tâm được. Thứ một, nhất là đạo đức của mình, và thứ hai là cái phước mà mình đã làm được lợi ích cho những người khác, đó là hai cái. Nội tâm mình thì phải đạo đức và đối với mọi người mình đã làm được nhiều việc lợi ích. Hai cái đó có lại thì mình sẽ nhiếp tâm được vào thiền định. Khi mình bắt chân lên ngồi, mình nhiếp tâm vào được, tâm sẽ bình an, thanh thản, càng lúc lắng càng sâu, hai cái đó.
[37:30]Có những người làm phước, nhưng mà đạo đức không rèn luyện thì vẫn không đủ điều kiện để vào định nha. Và có những người cố gắng rèn luyện đạo đức, nhưng mà không đủ phước thì cũng không vào định được, nên phải có cả hai. Mà để có cả hai điều đó mà cách để mình có nhanh nhất vẫn là gì? Vẫn là dấn thân, dấn thân phụng sự, đối diện. Ví dụ bây giờ mình có cái tánh nóng, có cái gì bất bình mình dễ nổi nóng, bây giờ mình làm sao cho hết?
[38:08]Mình trốn qua chỗ xa vắng, đừng ai chọc giận tôi, mình sẽ không nổi nóng, đúng không? Và cái cách thứ hai là chọc cho người ta giận. Mình sống trong cuộc đời, mình đối diện với những nghịch cảnh, với sự phỉ báng, với sự vu hại mà nguyện giữ được tâm mình không giận hờn, không căm thù, vẫn thương yêu mọi người. Thì mỗi lần mà có cái dịp để mình bị người ta chửi mắng, vu hại như vậy là mỗi lần mình khẳng định, mình củng cố cái lòng thương yêu và sự nhẫn nhục của mình. Thì cái nào mình thành tựu được cái nhẫn nhục nhanh hơn? Cái đối diện phải không? Đó, cái đối diện, đối diện với nghịch cảnh làm cho mình
[38:50]thành tựu cái nhẫn nhục nhanh hơn là mình tránh né. Nhìn thấy tránh né im im chứ đụng chuyện không chắc. Còn mình cứ dấn thân vào, đối diện vào thì mình thành tựu được cái đạo đức nhanh hơn. Còn ví dụ như mình nói là mình rèn luyện cái hạnh vị tha, không có ích kỷ, giờ mình rèn ở đâu? Rèn ở đâu? Mình sẽ lên trên gác đóng cửa lại ngồi, phải không? Chắp tay lại và nói với Phật: "Con sẽ thương yêu tất cả mọi mọi người", phải không? Tốt. Và cách khác là chúng ta sống với mọi người và luôn luôn trong tâm mình tìm cách làm lợi cho mọi người. Đôi dép một người nó đứt, cái áo vừa mới rách, họ vừa cầm cái viết lên thì mình đưa tờ giấy tới.
[39:41]Nên là thấy người ta vừa mới mới đứng lên thì mình đã liếc sang ngoài cửa nhìn cái đôi dép người ta đã để đúng chỗ chưa, rồi lại mình quay đôi dép lại cho người ta bước ra là thoải mái. Có những cái rất là lặt vặt, những cái rất là nhỏ mà mình biết người ta cần cái gì, đáp ứng trước đó kịp thời. Chỉ nghĩ tới người khác thôi. Những cái chút chút như vậy, tập làm cho được là mình củng cố cái vị tha của mình rất là mạnh, mạnh hơn là mình cứ ngồi mình nói hoài trong bụng mình. Đó, cho nên cái mà mình dấn thân phụng sự á, cái đạo đức nó thành tựu nhanh hơn vì có cái dịp mình làm bằng cái thực tế, bằng hành động.
[40:21]Cũng như là cái việc mà bố thí cúng dường như vậy. Mà cái vật chất mình làm bằng mồ hôi nước mắt, rất là cực khổ. Như ví dụ như một ngày mình làm được 30.000 đồng, mà đụng tới chuyện cái người đó họ cần 50.000đ thì mình ngồi mình cân nhắc á. Cho họ 50.000đ thì mình phải làm hơn một ngày, gần hai ngày. Hai ngày làm cũng cực ghê á, không biết cho không? Ngồi cân nhắc. Đó, đó là cái chỗ này nè, phước hay không là cái chỗ đó đó, ngồi đó mà tính.
[40:55]Giờ tính sao? Họ cần 50 thôi, giờ mình cho 25 thôi. 25 thôi, cho hết 50 cũng cực mình, tội nghiệp. Thì cũng có phước chứ không phải không, cũng có phước chứ không phải không. Đó, thì cũng cho lại có phước nè, rứt cái mồ hôi nước mắt mình ra mà giúp cho người khác đã là rất có phước rồi. Nhưng mình giúp nhiều hơn nữa thì càng tốt hơn nữa. Bên Phật giáo Nam tông á thường có thờ tôn giả Sīvali, các vị hay đọc Sīvalī á. Cái truyền thuyết nói rằng cái chùa nào hay một vị tỳ kheo nào hay vị Phật tử nào mà thờ tôn giả Sīvali thì không bao giờ bị thiếu thốn, phước vật chất có rất nhiều. Tại sao? Tại vì tôn giả là hiện thân của phước đức.
[41:44]Suốt đời ngài, ngài tràn ngập vật thực, ăn không bao giờ hết. Mà thường này thức ăn của ngài là do chư thiên cúng à, ngài ít khi đi khất thực lắm. Ngài khởi niệm là chư thiên cõi trời mang thức ăn xuống để vào bát liền. Rất sung sướng. Người ta nói phước của ngài còn hơn Phật nữa. Họ nói như vậy, và các chùa Nam tông hay thờ tôn giả Sīvali. Mà nguyên nhân nào mà ngài được cái phước vô cùng thù thắng như vậy? Thì cái chuyện tiền thân kể rằng có một lần đó ngài đi khất thực, ngài ăn xong no. No rồi cái ngài chợt thấy một mấy con chó đói mà không có gì để ăn hết. Ngài mới kêu nó lại, ngài móc họng ngài cho ói
[42:23]ra hết để cho nó ăn, cứu cho nó kịp thời. Ngài chấp nhận là mình đói bữa đó. Mà chúng ta thấy ai làm nổi chuyện đó không? Chứ mình ăn no bụng rồi thấy con chó đói: "Thôi tội nghiệp ha", rồi thôi mình đi luôn chứ, nói được tội nghiệp một câu. Còn ngài móc cái họng ra, dứt thịt dứt máu của mình ra mà cho chó ăn. Cho nên cái tâm bố thí của ngài là như vậy đó. Đó là một chuyện tiêu biểu thôi trong vô lượng kiếp, cho nên đời đời ngài hưởng phước không cùng không tận. Và đến nỗi cái phước nó mạnh đến nỗi mà ai thờ kính ngài, niệm danh hiệu ngài thì tự nhiên đầy đủ vật thực luôn. Phước mạnh tới như vậy đó.
[43:02]Cái phước nó lớn bắt nguồn từ cái sự hy sinh, từ sự hy sinh mạnh. Nên vậy, hồi nãy như nói đó, cái người đó cần 50 ngàn, mình làm ngày 30 ngàn mà thấy người ta cần quá đi thì cũng làm sao? Rứt ruột mà mà cho thì sau này phước cũng rất là nhiều. Đó. Thì đó là chính những cái lúc mà chúng ta phải đối diện với những điều đó mới thử thách mình, thử thách mình coi coi cái cái tâm hy sinh của mình, cái sức mạnh của hy sinh mình nó tới cỡ nào. Chứ còn mình ngồi trong bóng mát mà ngồi nói đạo không có hay. Ví dụ bây giờ như tôi nói vậy, tôi nói quý Phật tử là: Quý Phật tử hãy bố thí đi, hãy cúng dường đi, hãy sống vì người khác đi.
[43:45]Thì tôi nói 3 năm vậy quý Phật tử cũng nghe, nghe rồi cũng làm hơi hơi. Nhưng nếu quý Phật tử bước ra ngoài, bước ra ngoài gặp một cái bà đó bả chả biết đạo là gì, bả quê mùa dốt nát. À bả giống như là bả chỉ có hai bộ đồ, bả gặp người nghèo rách bả lấy luôn bộ đồ kia bả cho. Thì 3 năm thuyết pháp của tôi không bằng cái hành động của bà đó. Phải không? Cái hành động, cái sự hy sinh trong cái khó khăn đó nó thuyết phục chúng ta nhiều hơn là cái lời nói. Thì cũng vậy, cái phước cũng vậy. Cái phước vì chúng ta nghĩ đến cái tâm thương yêu mọi người, nghĩ đến sự hy sinh, sự phụng sự không bằng trong
[44:26]một giây phút nào đó chúng ta làm được một cái việc cụ thể, thực tế, cái đó nó tích lũy cái phước trong lòng mình rất là nhiều, rất là nhiều. Đó. Cho nên cái con đường mà dấn thân á nó khó hơn, khó làm hơn nhưng mà nó đốt cháy thời gian nhanh hơn, đốt cháy thời gian hơn. Chính vì nó khó nên phải mạnh mẽ mới làm nổi à, phải người có hùng lực mới làm được à. Chớ còn người yếu yếu thì nên đi con đường thứ thứ nhất, nghĩa là tránh cho xa để mà tu, tu chừng nào hết phước thì thì thôi, nghỉ, nghỉ tu. Còn cái con đường thứ hai là con đường dấn thân thì nó đòi hỏi chúng ta có bản lĩnh hơn, mạnh mẽ hơn nhưng nó đốt cháy thời gian nhanh
[45:07]hơn để chúng ta thành tựu được hai điều: một là đạo đức và hai là hai là phước. Có hai. Có những người mà thật ra chúng tôi đã gặp, họ không có chuyên tu, họ không có phải là một người xuất gia chuyên tu thiền định. Nhưng mà cứ đến tối mà họ bắt chân lên ngồi thiền thì họ nhiếp vào rất sâu. Trong trao đổi về đạo lý, về sự tu hành thì mới chợt ngờ ra là không ngờ đó là một thiền sư. Anh có khả năng ngồi kiết già bỏ thân bất cứ lúc nào nếu muốn, trình độ đến như vậy. Mà không phải là nghe anh ta quảng cáo mà tôi tin, đưa ra những thiền ngữ anh ta đáp thông suốt hết. Đắc đắc vậy, đó là người thứ thật.
[45:56]Rồi bao nhiêu năm trôi qua không gặp lại nữa, không biết anh đi đâu. Mà anh kể chuyện cái người em của anh ta mới đáng nể. Lần đó ba cha con về gặp nhau, cái người em của anh á ngồi nói chuyện đạo xong ra người em mới từ giã ông già, mới chào nói: "Thôi từ giã cha, từ giã anh." Lên giường nằm nghiêng bên phải nhiếp tâm tịch liền, bỏ thân đi luôn, mới hai mấy tuổi. Rồi tôi gặp người Phật tử cách đây không lâu, khi trong cái đường tu của anh có những cái hiện tượng, anh đi hỏi hết nơi này tới nơi kia. Có người giải đáp anh vừa lòng, có khi không vừa lòng, vân vân. Thì khi anh mới hỏi tôi thì tôi có trao đổi, có góp ý một vài điều.
[46:40]Tuy nhiên mới thấy được một điều thế này: là cái con đường của anh đi, cái sức định của anh đó nó chuẩn bị vào luôn Tam thiền và Tứ thiền, tức là có thể mà đủ nhân duyên, đủ công đức, anh ta đánh một bước là chứng đạo luôn. Nhưng mà dường như cái duyên anh ta chưa đủ, anh ta đến đến tận cái bờ mé đó rồi, đi vào trong sâu thẳm rồi, anh ta cảm thấy ngại, ngại chưa dám, chưa dám. Thì anh có hỏi một vị thầy, vị thầy nói: "Đừng có vào nữa." Thì lúc đó đó, thì tôi mới nói như thế này: Cái chỗ của anh đó nó là tùy cái phước của mình. Nếu phước anh có đó thì anh vào đó rồi anh đi ra lại được, anh trở thành một người thành đạo giữa cuộc đời này.
[47:27]Mà nếu phước anh không đủ á, anh vào đó anh sẽ bỏ thân luôn, tức là anh tịch luôn, cũng để lại một cái công trình cho mọi người chiêm ngưỡng chứ không phải không. Cũng để lại một công trình là có một người đã bỏ thân tịch tự tại. Nhưng rồi anh không trở ra được nữa, anh sẽ tịch luôn vì phước anh không đủ. Đó trường hợp như nhà sư Vũ Khắc Minh ở ngoài Bắc, ông ta cũng đến được cái mé đó. Khi ông đến mé đó rồi thì ông phân vân, phân vân. Rồi là ông liều mạng ông vào luôn. Ông mới để lại là trong vòng bao nhiêu ngày mà nếu mà thân ông hôi á thì đem chôn, còn nếu không hôi thì thì để lại. Và ngang chỗ đó ông ta liều mạng, ông ta nhập vào sâu luôn.
[48:04]Thì đúng là ông bỏ thân luôn chứ không trở ra lại được. Đó là những cái người mà đến cái mé đó như vậy. Cho nên ở chỗ này đó, nó cần hai điều: một là phước và hai là sự liều mạng, chỗ cái định sâu đó đó. Cái định thường thường thì không nói, nhưng mà nó có cái mức ở chỗ định sâu á, cái người tới đó phải liều, đồng thời là phải có phước. Vào được rồi, trở ra lại được thì là một bậc thánh giữa cuộc đời này, giáo hóa chúng sinh không biết mệt mỏi. Còn mình không đủ phước, vào cái là đi luôn á, bỏ thân luôn. Đó là những người cư sĩ, người ta sống rất bình thường với gia đình, vợ con đàng hoàng, nhưng do cái công đức tu từ những kiếp trước còn tồn tại lại.
[48:42]Và qua những điều đó thì chúng tôi mới thấy rằng cái việc mà nhiếp tâm vào thiền á, nó đòi cái phước nhiều hơn là cái việc mình tránh cảnh, cái sự viễn ly. Đó. Có nhiều người đã thành tựu được. Và như vậy thì
[49:01]quý Phật tử sẽ thấy rằng trong cái hoàn cảnh, trong cái bối cảnh của đạo Phật ngày hôm nay, là giữa cái con đường viễn ly xa vắng hết và cái con đường dấn thân phụng sự để đi tìm cái phước, cả hai đều cho chúng ta là đi đến sự nhiếp tâm trong thiền định. Nhưng mà con đường viễn ly nó có lợi có hại như vậy và con đường dấn thân phụng sự để đi tìm cái đạo đức và cái phước nó có lợi có hại như vậy. Thì chúng ta thấy cái hoàn cảnh hiện tại chúng ta nên chọn con đường nào? Nên chọn con đường nào? Con đường thứ hai, phải không? Hợp lý hơn. Hợp lý ở điểm này là
[49:42]chúng ta không phải từ bỏ cái thế gian này nữa. Vì không từ bỏ được. Cái khoa học kỹ thuật cũng như vật chất nó tràn vào trong mọi ngõ ngách rồi, chúng ta có trốn lên trên núi cao thì vẫn phải có một cái gì của trần gian nó dính vào, hoàn toàn mình không trốn được. Và cái việc trốn né đó nó gây cái hiểu lầm cho đạo Phật là một đạo tiêu cực và cầu an. Chúng ta phải dấn thân trong cái cảnh động để đi tìm cái đạo đức và đi tìm cái phước và để làm cho mọi người thấy cái hình ảnh một đạo Phật khác, một đạo Phật của những con người cả đời biết hy sinh, phụng sự. Nhưng cái hy sinh, phụng sự đó không có dừng lại đó, mà để làm gì?
[50:26]Để có cái phước và bước vào, bước vào tâm linh, vào thiền định. Mà bước vào tâm linh, thiền định để làm gì? Chúng ta nói là để giải thoát, nhưng sự thật là để thúc đẩy cho cái thế giới này bước lên một cái nền văn minh mới, một cái nền văn minh mới, nền văn minh của
[50:47]của tâm linh kết hợp với khoa học và đạo đức nhân quả. Chúng ta tin rằng cái thế giới ngày mai đó là một thế giới có một cái nền văn minh được đặt trên ba cái chân, ba cái nền tảng rất là cân đối: Thứ nhất là đạo đức dựa trên luật nhân quả. Thứ hai là một sự tiến bộ khoa học kỹ thuật rất cao, cao hơn bây giờ nữa. Và thứ ba là là tâm linh, thiền định. Ba cái điều đó là cái nền văn minh tương lai của thế giới. Mà chừng nào điều đó xảy ra? Chừng nào điều đó xảy ra?
[51:28]Thứ nhất là
[51:32]Tin sâu, hiểu sâu nhân quả và rèn luyện đạo đức cho bản thân mình, phải không? Chứ mỗi người mình làm thì thế giới mới thành chứ, chứ không thì thế giới đâu có thành. Thế giới này là là bao nhiêu con người cộng lại mà. Thì chừng nào mà từng người, từng người đều có ba cái tính chất đó, nghĩa là thế giới bước sang cái giai đoạn mới. Và chính chúng ta là người phải làm cho thế giới bước sang giai đoạn đó. Từng người chúng ta phải làm điều đó để thúc đẩy thế giới bước sang cái nền văn minh đó. Còn nếu chúng ta không làm thì thế giới không có cái ngày một cái ngày tươi đẹp như vậy nữa. Cho nên chúng ta phải có bổn phận thực hiện cái ba điều đó nơi
[52:09]nơi cuộc sống của chính mình, nơi tâm hồn của chính mình. Và làm được điều đó là công đức rất lớn. Thứ nhất là tin sâu, hiểu kỹ nhân quả, rèn luyện đạo đức nơi tâm hồn, nơi bản thân, nơi cuộc sống của mình. Thứ hai là khoa học kỹ thuật nghĩa là gì? Phải có kiến thức, không được dốt nát, không được dốt nát, không được thiếu hiểu biết. Nên cái sự tu hành phải là có trí tuệ, có kiến thức, chứ không thể nói một điều mà không có cơ sở, không có căn cứ, nói bậy đặt điều, nói bậy không có được. Giá trị của đạo Phật để người ta tôn trọng mình á là chỗ những điều mình nói ra nó xác đáng, đúng sự thật mà có kiến thức rộng.
[52:51]Chứ bây giờ mà ví dụ một người nói một người xuất gia đi đứng lên giảng pháp mà chẳng hiểu gì về kỹ thuật khoa học hết thì người ta không tin. Những lớp trẻ mới bây giờ không tin nữa. Họ học quá nhiều điều, họ biết quá nhiều điều và họ nghĩ rằng cái ông này ổng theo đạo Phật là vì ổng không biết gì về khoa học. Ổng mới theo đạo Phật, chứ nếu ổng biết khoa học chắc ổng sẽ bỏ tôn giáo. Nhưng mà nếu một người xuất gia có kiến thức rất rộng, hiểu biết về khoa học rất là vững thì những điều mình nói ra nó không ngược lại với khoa học, mà đôi khi mình dẫn chứng khoa học để củng cố cho lý luận của Phật pháp thì những người trí thức họ không dám đả kích đạo Phật.
[53:31]Họ thấy cái người mà hiểu khoa học sâu như vậy mà vẫn tin đạo Phật thì như vậy đạo Phật có một giá trị gì khá vững chắc, phải không? Đó là tâm lý. Tâm lý người ta sẽ nghĩ như vậy. Cho nên cái thứ nhất là mình rèn luyện đạo đức thì cái thứ hai phải là trau dồi kiến thức khoa học, phải có hiểu biết về khoa học, không được dốt nát. Nên quý cô tu cũng vậy nữa. Các cô tu sau này muốn làm lợi ích phải có hiểu biết. Như có một lần không biết sư cô đến nhà người Phật tử đó nghỉ lại chữa bệnh. Người Phật tử nói: "Giờ cô đọc báo gì không, con mua cho cô đọc?" Cô nói: "Không. Cô chỉ đọc báo Giác Ngộ thôi." Chứ còn mà báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên gì cô không đọc.
[54:13]Cái người ngạc nhiên nói: "Không, trong mấy báo này có nhiều bài rất là hay, sâu sắc về cuộc đời." Cô nói: "Dạ không. Em tu chưa xong em không đọc cái gì hết trơn á. Khi nào tu xong rồi Rồi mọi người họ ngạc nhiên, họ nghĩ một cái đạo Phật gì sao nó có vẻ nó nó nó xìu xìu ẩn ẩn, nó u buồn quá, họ cảm thấy họ họ không thích một cái đạo Phật như vậy. Không thích. Nhưng mà cũng hên sao cái trời xui đất khiến thầy tới chơi ở nhà đó. Buổi trưa rảnh thì kêu cái cô nhà đó đi mua giùm thầy tờ Tuổi Trẻ. Cái họ mới ủa, à, thì ra đạo Phật cũng còn có người biết đọc báo. Mà như vậy đó, mình phải có kiến thức.
[54:49]Khi mình nói mình nói với con người là mình phải hiểu biết về cuộc đời, chớ không phải là mình nói trên mây xanh, nói chuyện của mình mà mình nói vấn đề của con người, của cuộc đời này. Thầy nói có một lần hồi cách đây khoảng 7 năm trước, một lần đó thầy ngồi với mấy mấy một nhóm sinh viên họ được có cái học bổng thì buổi sinh hoạt trao đổi họ mới đặt cái câu hỏi cho quý thầy trả lời. Thì có một cái câu hỏi mà thật ra thì thầy trả lời không được. Thầy cũng tài lanh thầy trả lời, nhưng trả lời xong rồi thì mới thấy mình trả lời không được, không có ra vấn đề. Cái cái người sinh viên trả lời hỏi như thế này:
[55:29]"Dạ thưa thầy, giờ đạo Phật là nói là cái ái đó là nguyên nhân của đau khổ, phải không? Trong Tứ Diệu Đế ái là nguyên nhân đau khổ, thì khuyên người ta đừng có nên luyến ái, thương yêu nhau. Bây giờ nếu ai cũng như vậy hết, thì tụi con không có lấy vợ lấy chồng gì hết thì cái nhân loại này làm sao tồn tại được?"
[55:53]Hỏi câu đó thì họ cũng có cái lý phải không? Họ đặt cái câu hỏi cũng có lý. Thì lúc đó thầy trả lời lúng túng lúng túng. Biết rằng thầy cũng không rành ba cái vấn đề mà tình yêu, vợ chồng cái gì nữa. Cái trả lời câu đó xong hình như họ cũng nhìn nét mặt họ không hài lòng lắm. Mình có nói mình cũng đem lý đạo Phật ra mình nói từ bi, bác ái nó cao hơn cái tình thương yêu ô nhiễm luyến ái thế gian, mình cũng nói lấy theo đạo Phật mình nói. Nhưng mà rồi tới chừng quay trở về thấy nói: "Không được. Mình chỉ nói trên cái vị trí của mình, chứ mình không có đứng vào vị trí của người ta để mình nói." Cho tới bây giờ thì biết rằng cái câu trả lời mình là thất bại.
[56:28]Bây giờ mà nếu mà cái gặp lại chú đó hỏi thì chắc trả lời hay hơn. Hay hơn. Hay hơn tại vì mình có tìm hiểu hơn, mình có quan sát cuộc đời nhiều hơn. Có quan sát cuộc đời nhiều hơn thì mình mới hiểu vấn đề nó không đơn giản như vậy, vấn đề không đơn giản. Vì sao? Vì cái tình thương yêu của con người với nhau nó là nhân quả. Nó là nhân quả. Nó có cái sức mạnh của nó. Và chúng ta không thể phủ nhận cái sức mạnh đó được. Mà có cách hóa giải nó hợp lý thôi, chứ không phải là cắt, tránh né, bỏ, không phải như vậy. Giống như là một người mắc nợ mà nói thôi, thôi rồi tôi trốn nợ đi mất, thì con người đó là con người sao?
[57:08]Không có lương tâm và sẽ bị luật pháp truy nã. Thì cũng vậy, cái ràng buộc dơ quan hệ trong gia đình cũng vậy, cái tình thương yêu vợ chồng này tùm lum cái nọ, con cái á nó là nhân quả của nhiều đời, không phải ngang đó nói tôi theo đạo Phật, ái là nguyên nhân đau khổ, à đời sống gia đình là ràng buộc, trốn bỏ đi tu, không phải. Chuyện không đơn giản như vậy, chuyện không đơn giản như vậy. Mà phải hiểu vấn đề nó rất sâu, rất là khó. Cho nên muốn giải thích những điều đó, mình phải hiểu về con người, hiểu hiểu về cuộc đời, cũng như mình hiểu về đạo là cái cái sự chi phối của nhân quả. Vì vậy, người của cái đạo Phật sau này là phải có kiến thức,
[57:46]chứ không thể mà giảng cái chủ quan của mình cũng như là dốt nát được. Không thể dốt nát được. Mấy cô à trẻ trẻ đó sau này mà lớn lên đi giáo hóa phải có điều đó. Và thứ ba, mình thực hiện nơi mình là gì? Là là cái tâm linh thiền định. Ban ngày mình sống cho con người, cho mọi người, cho cuộc đời mình hy sinh tất cả. Nếu mình là người cha thì mình thương yêu vợ, thương yêu con, thương yêu cháu, làm cho vợ mình, con mình được yên tâm, ờ được mọi điều tốt đẹp, an lành để mình rồi sau đó mình khuyên họ tu, tức là giúp họ trên đời sống vật chất, à giáo dục cho họ đạo đức, khuyên họ tu hành. Đó. Rồi lúc nào đó tối lại, lúc thanh vắng, mình bắt chân lên mình ngồi thiền.
[58:33]Chính cái lúc mà mình hy sinh lo cho gia đình mình vẫn là lúc tu nha, đừng nghĩ lúc đó là lúc không tu. Ai nghĩ rằng nói: "Trời, tôi mắc nợ quá, tôi phải làm lụng nuôi gia đình, tôi không tu được", người đó hiểu lầm, người đó hiểu lầm. Chính lúc làm lụng là lúc tu đó. Như có cái câu chuyện cũng trong cái chuyện mà của Bát Nhã Sanh kể đó, có hai vợ chồng đó, ông chồng không biết sao ông được phước, cái ổng được bà vợ đi buôn đi bán ngoài chợ nuôi tu, ổng ở nhà là cứ khuya là dậy là ổng thắp nhang ổng thắp nhang lên Phật ổng ngồi niệm Phật. Bà vợ là phải quẩy quẩy cái gánh ra ngoài chợ ngồi bán, thì bả rất buồn.
[59:04]Không biết căn đài kiếp đọa gì tự nhiên mắc nợ ông này, ổng không đi làm ổng ngồi ổng tu còn mình phải gánh đi nuôi ổng. Nhưng thời gian cái chợt có ai khuyên bả bả tỉnh ngộ ra: "Hà, ờ ờ, cho ổng ngồi trước bàn Phật niệm Phật, tôi vừa gánh vừa niệm Phật. Ra chợ bán ngồi vừa ngồi bán rau vừa niệm Phật. Bây giờ hai cái ngồi niệm Phật đó không biết ai nghĩa là làm lợi cho cuộc đời này hơn?" Đúng không? Ổng thì ổng ngồi niệm Phật mình ổng chớ chắc ổng với Phật biết, nhưng bà này vừa niệm Phật vừa bán rau lấy tiền nuôi cho ổng tu nuôi con nuôi cái luôn. Như vậy ai tu nhiều hơn? Chính cái người mà cái bà đó tu nhiều hơn.
[59:38]Cho nên từ đây chúng ta đừng nghĩ là chúng ta làm lụng quần quật trong cuộc sống này là sao tôi khổ quá, tôi không được bình nghĩa là bình yên để tu hành như mấy người kia, đừng nghĩ như vậy. Chính lúc mà chúng ta hy sinh phụng sự, lúc đó chúng ta đang đốt cháy giai đoạn. Chúng ta đối diện với nghịch cảnh, chúng ta chấp nhận khó khăn, chúng ta phải dùng ý chí, nghị lực rất nhiều, chúng ta vượt qua nhiều cái ích kỷ, nhiều cái cái nóng nảy, mình phải nhường nhịn, vân vân. Những cái đạo đức mình đang tăng trưởng, phước mình đang xuất hiện. Đó là lúc tu rất là tốt. Nên bây giờ ở đây có ai mà phải làm lụng cực khổ nuôi gia đình không?
[1:00:14]Từ đây đừng than nữa nha. Từ đây đừng than nữa. Từ đây mình có quyền nói rằng: "Tôi tu nhiều hơn ổng hay bả". Đó, mình sẽ thấy hạnh phúc hơn điều đó. Và đạo Phật mới là một đạo Phật như vậy đó. Đạo Phật của một sự dấn thân rất là nhiệt tình, rất mạnh mẽ, rất xông xáo, nhưng rất bình an, rất thầm lặng, rất kín đáo để quay về nội tâm mà nhiếp tâm trong thiền định. Cho nên cái ba mặt đó, ba mặt đó, ba cái tam giác đó là rèn luyện đạo đức nội tâm nè, phụng sự mọi người bên ngoài nè, và nhiếp tâm thiền định trong những lúc có thể nè. Ba cái ba cái chân đó, đó là ba cái tam giác đó. Ba cái chân đó là ba cái mà mình phải phải làm cái nền móng cho cuộc đời của mình.
[1:00:59]Và ba điều đó nó hỗ tương qua lại với nhau. Như vậy, một cái người tu theo đạo Phật của cái thời đại mới này đó là nó không nghiêng một bên. Họ rất xông xáo, nhiệt tình làm việc thiện bên ngoài, nhưng họ vẫn rút vào bên trong để nhiếp tâm trở lại yên lắng, phải không? Và cái đó nó quân bình, chứ không phải là cái người mà chỉ mãi đi lo làm việc thiện thì người đó không phải đạo Phật. Họ cũng sẽ nhiệt tình, nó có phước đó, nhưng mình nhìn mình sẽ thấy có cái gì nó cạn cợt bên ngoài thôi. Một cái gì, một đạo Phật hoặc là một cuộc sống cạn cợt ở bên ngoài. Còn cái người mà vừa làm việc từ thiện, vừa hy sinh giúp đỡ mọi người,
[1:01:39]nhưng mà vẫn biết nhiếp tâm trong thiền định, những lúc thanh vắng, vào đầu hôm, cuối hôm, ừ lên một cái góc vắng trong nhà, bắt chân lên, ngồi thiền lặng lẽ, thì đây là con người rất là trọn vẹn cả trong lẫn ngoài. Dĩ nhiên là phải được trí tuệ soi sáng để thành tựu được cái đạo đức, thành tựu được đạo đức. Một điều nữa, nhắc sơ sơ nữa trong cái đạo đức đó, có một điều chúng ta phải giữ là sự kín đáo, không khoe khoang, không khoe khoang. Cho nên khi mà chúng ta tu hành rất siêng năng, tu hành rất siêng năng, nghĩa là bên ngoài thì làm được nhiều việc từ thiện, à bên trong thì nhiếp tâm trong thiền định,
[1:02:18]nhưng mà tuyệt nhiên đừng bộc lộ cho người khác biết. Đừng bộc lộ cho người khác biết. Vì cái gì mà bộc lộ cho người khác biết thì mình không còn làm được nữa, không làm được nữa. Ví dụ mình ngồi thiền được tiếng, mình nói: "Tôi chớ tôi vẫn ngồi thiền đều đặn", mình khoe mình nói chuyện với bạn bè, qua bữa sau ngồi tuột xuống 45 phút, nói nữa còn nửa tiếng, nói nữa còn 15 phút, nói nữa còn 5 phút, nói nữa hết ngồi luôn. Đó là một sự thật. Cho nên là thứ nhất là đừng bao giờ cho người ta biết mình có ngồi thiền mỗi ngày. Cái thứ hai là khi ngồi thiền, tránh đừng để cho người khác dòm thấy. Đó, cái việc tu phải kín đáo, nhất là vấn đề tu thiền.
[1:03:01]Vì thiền là một cái gì rất cao, mà cái cao nó bộc lộ ra thì không thành tựu được. Cũng như là khi mình làm được những việc từ thiện, mà mình nghĩ là mình đi khoe à tôi làm được nhiều việc từ thiện, hoặc là mình nghĩ à tôi đã làm được rất nhiều việc từ thiện thì sẽ không làm được nữa. Vì sao? Vì thứ nhất là khoe khoang, mà thứ hai là tự mãn. Mình mới làm được một chút mà cho mình đã nhiều. Cho nên, dù mình làm bao nhiêu vẫn thấy còn ít. Dù mình cúng dường rất nhiều, bố thí rất nhiều, đi ủy lạo những nơi thiên tai, nạn lụt rất nhiều, vẫn thấy mình như một cái hạt cát trong sa mạc. Giữa một cái đại dương khổ ải của thế gian này,
[1:03:41]biết bao nhiêu là cảnh khổ, những điều mình làm giống như một hạt cát rớt vào trong biển, chả được chút nào. Mình nghĩ như vậy mà tiếp tục cố gắng mãi, chứ không được tự mãn cho mình đã nhiều, vì cho mình nhiều ngay đó ngừng lại liền, không làm được nữa. Đó là nhân quả đó. Nhân quả. Như vậy thì khi mà rèn luyện đạo đức á thì chúng ta cần cái trí tuệ để mà soi xét trong tâm mình. Phải suy xét từng giờ, từng phút trong tâm mình cái niệm, ý nghĩ đó đúng hay sai, hành động đó đúng hay sai, phải xét mãi, xét mãi như vậy. Không đợi cho người bên ngoài họ phê bình mình, mà tự chính mình từng giờ, từng phút phải đánh giá lấy mình.
[1:04:23]Chứ còn mình để người ta đánh giá mình là mình đã trễ mất rồi. Ví dụ như là như bản thân của chúng tôi cũng vậy, khi tu hành mình làm một điều gì đó sai mà mình không thấy, mà đợi người ta nhắc thì hổ thẹn vô cùng. Vì cái trí tuệ mình quá chậm rồi, mình không tự thấy mà người bên ngoài họ nhìn vô họ thấy thì mình cái trí tuệ mình quá chậm. Cho nên ở đây chúng ta tu là làm sao tự mình thấy cái lỗi trước, đừng đợi người khác thấy. Đừng đợi người khác thấy. Mà khi mà mình thấy rồi thì người ta không phê bình mình được nữa, vì mình thấy mình sửa mất, mình thấy đâu mình sửa đó, thấy đâu sửa đó, nên nó chưa kịp lộ ra bên ngoài.
[1:05:01]Còn khi mà nó lộ ra bên ngoài để người ta thấy thì mình đã bị trễ trong cái trí tuệ của mình. Đó, và ở chỗ này mình phải thành thật, đừng có ý nghĩ rằng mình giỏi nữa. Trong tất cả chúng ta thì chúng ta vẫn tiềm tàng một cái cái cái bệnh, một cái tật.
[1:05:19]Cái bệnh là luôn luôn binh mình, luôn luôn cho mình là đúng. Cái bệnh đó rất thâm sâu, thâm sâu khó chữa lắm. Chúng ta làm một điều gì đó, chúng ta nghĩ một điều gì đó, nếu có ai mà phê bình mình là sai, mình cãi liền. Phải không? Luôn luôn mình cãi vì mình nghĩ rằng mình đúng không à, luôn luôn mình nghĩ mình đúng. Thì bây giờ chúng ta cố gắng vượt qua được cái bệnh này trước. Nếu chúng ta muốn đạt được cái đạo đức thì chúng ta vượt qua cái bệnh này trước là không nghĩ rằng mình đúng nữa, không nghĩ rằng mình đúng nữa, đây là điều căn bản. Như vậy là mỗi đêm chúng ta sẽ quỳ trước bàn Phật, chúng ta chữa cái bệnh này bằng cách là
[1:06:01]lạy Phật từ bi xin cho con hiểu được rằng là con rất nhiều điểm sai lầm, con rất ít khi đạt được cái điều đúng. Mình cầu nguyện điều đó đi. Lạy Phật từ bi xin cho con hiểu ra được một điều rằng, con vẫn thường xuyên phạm sai lầm trong ý nghĩ, trong lời nói và trong việc làm. Khi mình nguyện trước Phật điều đó thì từ đây về sau mình không mắc cái bệnh mà cho mình là đúng nữa. Nghĩa là ai họ phê bình mình, cái mình nói cái người phê bình mình dám đúng lắm á. Thì mình thấy đúng rồi mình mới làm phải không? Nhưng mà khi người ta phê bình đó là sai, cái mình nói ờ coi chừng người ta nhìn thấy đúng á, có thể là mình đã sai thật sự đấy, thế mình ngồi mình xét lại.
[1:06:47]Đó, chính cái tâm mà mình nghe lời sự phê bình của người khác mà ngồi xét lại đó làm cho đạo đức mình tăng trưởng. Còn mình nghe người ta phê bình xong cái mình mình đỏ mặt lên mình cãi liền thì người này vĩnh viễn không thành tựu được đạo đức. Cho nên cái mà muốn xây dựng đạo đức là phải tự mình xét mình, đánh giá mình, xem mình đúng sai. Và trong cái đó thì phải từ bỏ được cái ý nghĩ đầu tiên là cứ cho mình là đúng, từ bỏ cái đó trước thì mình mới có thể mà theo dõi, suy xét mình từng chút từng chút được. Đó là cái thứ nhất. Cái thứ hai, vấn đề phụng sự thì phải chấp nhận cái cực nhọc, cái bận rộn, cái ồn náo.
[1:07:26]Đó, đó là cái thứ hai. Nghĩa là những cái nơi ồn náo, bận rộn mà mình có thể vẫn hi sinh, vẫn phụng sự được thì chấp nhận bước vào, phải gan dạ. Và trong đó, mình phải biết rằng ở trong cái nơi mà ồn náo, bận rộn, đau khổ, cực nhọc đó để mình bước vào mình phụng sự á, thì trong đó còn cái gì nữa? Còn cái gì? Còn có thù hận, có ganh ghét, có hơn thua, có phỉ báng, có mạ nhục, có mưu hại ở trong đó nữa, chứ không phải là chỉ thuần là à cảnh đó cảnh khổ, mình cần phải phụng sự, mình chỉ cực thôi, chịu cực là giúp người ta được, không có đâu. Cái nơi mà mình nói là mình sẽ phụng sự cuộc đời này thì trong đó đầy cái thù
[1:08:06]hận, hơn thua, ganh ghét, oán hờn, đầy cạm bẫy, chông gai ở trong đó. Khi mình dấn thân vào, bước vào để mà làm điều lợi ích cho mọi người, từ cái vật chất hay tinh thần, từ bằng một cái món quà mình tặng người ta, một đồng tiền, một bát gạo tặng người ta, hay mình tặng người ta một cuốn kinh, hay mình khuyên người ta một lẽ phải, thì đừng tưởng trong đó bình yên. Trong đó đầy sóng gió đó. Mình quay lưng đi sau lưng người ta mắng mình đó. Đầy những nghịch cảnh đó. Và phải chấp nhận điều đó, phải chấp nhận điều đó. Như vậy, cái rèn luyện đạo đức thì cần cái trí tuệ để soi xét, đánh giá mình. Cái phụng sự thì cần cái dấn thân, gan dạ, chấp nhận cái bận rộn, ồn náo.
[1:08:50]Còn cái thứ ba, thiền định thì cần cái gì? Thiền định thì cần một cái khung cảnh yên vắng, phải không? Đó. Thiền định thì cần cái khung cảnh yên vắng. Cho nên đây là ba cái điều mà một người đệ tử Phật đều phải trang bị cho mình. Nên khi mình nhìn một người đệ tử Phật đúng nghĩa đó, chúng ta sẽ thấy họ họ toàn diện. Vào chỗ ồn náo họ vào được, họ bình thản họ bước vào được, vào chỗ cực khổ, khó khăn họ bước vào được, và khi cần rút vào chỗ yên vắng, cô đơn, lặng lẽ, độc cư, họ sống được. Sống được. Tại cái nào họ cũng xài được hết, cái nào cũng dùng được hết. Đụng chuyện, soi xét được mình. Có chỗ ồn náo thì dấn thân vào để hi sinh phụng sự,
[1:09:35]còn không có gì hết thì rút lui vào trong cái cô độc để nhiếp tâm vào thiền định. Và mặt nào người đệ tử Phật cũng sử dụng được, cũng sống được hết. Vậy được không? Một người đệ tử Phật như vậy là quá đẹp. Phải không? Chịu chưa? Cuộc sống như vậy rất là lý tưởng. Cho nên ở đây không đặt vấn đề là mọi người chúng ta đều phải xuất gia. Nếu chúng ta hiểu được cái tính chất của Phật pháp mới như thế này, là chúng ta dấn thân phụng sự để rèn luyện được đạo đức, tạo được công đức, rồi lấy cái đó nhiếp tâm vào thiền định thì chúng ta không cần phải đi tìm một mơ ước nơi một cái cảnh giới mới nào nữa,
[1:10:14]một thiên đường nào, một cái cốc vắng trên chỗ xa xôi nào nữa hết, vì ngay nơi đây đã là nơi tu rất là tốt. Hãy nhớ hình ảnh cái bà gánh rau ra chợ bán mà ngồi niệm Phật ngon hơn ông chồng ngồi niệm Phật ở nhà. Hãy nhớ điều đó và chúng ta sẽ thấy rất hạnh phúc. Từng giờ từng phút đây là đạo tràng, đây là đạo tràng. Xung quanh chúng ta là người thương chúng ta là bạn đạo, người ghét chúng ta là là bạn đạo. Ai cũng tu được. Và như vậy, Đạo Phật mà được cái phong thái đó đó thì thế giới sẽ sao? Sẽ ca ngợi, sẽ chấp nhận, phải không? Vừa hi sinh phụng sự mà vừa có giá trị tinh thần tâm linh. Chúng ta thực hiện được điều đó là chúng ta làm cho Đạo Phật được trường tồn.
[1:10:59]Không ai có thể đào thải Đạo Phật được nữa hết, Đạo Phật sẽ được mãi mãi ca ngợi, mãi mãi tôn vinh trên thế giới. Dù cho người ta chưa hiểu Đạo Phật sâu, nhưng mà thấy hình ảnh con người có được ba mặt: đạo đức, phụng sự và thiền định thì người ta nể liền. Mình làm được điều đó là làm cho Phật pháp được trường tồn. Và như vậy là
[1:11:21]từ cái câu chuyện một người thợ mộc mà cũng mày mò mày mò tập thiền thì chúng ta thấy cái nền văn minh tương lai của nhân loại chờ đợi bởi được chờ đợi, được xây dựng bởi những con người mà biết tu tập thiền định, biết tu tập thiền định làm cho con người bước lên một cái cảnh giới mới, trí tuệ hơn, khôn ngoan hơn, mà trong đó họ có đạo đức và sẵn sàng hi sinh, phụng sự. Đó. Cái bài giảng hôm nay thì đến đây là tạm dừng, nhưng mà thời gian thì còn, vậy quý Phật tử có ai có thắc mắc điều gì thì lên hỏi. À, những người giàu có đời nay là do lòng thương người hay bố thí đời trước, nhưng phần đông người giàu đời nay lại không bố thí,
[1:12:07]thậm chí còn bắt người làm nô lệ như một vài nước phương Tây chẳng hạn. Như vậy thói quen làm lành, bố thí sao không phát khởi đời này? Câu hỏi này rất là là hợp lý vì ai cũng nhìn thấy. Sao thấy nhiều người giàu ác ôn quá.
[1:12:22]Sự thật á, giữa cái hồi nãy chúng ta phân biệt ra hai cái là đạo đức và phước, nhớ không? Như vậy thầy đã nói rằng đạo đức và phước là hai cái khác nhau, không phải là một. Cho nên có khi cái người đó tạo được phước nhưng chưa chắc là đã rèn luyện được đạo đức. Mà có khi có người rèn luyện được đạo đức mà chưa chắc đã tạo được phước. Ví dụ cái người quỳ trước bàn Phật là rèn luyện được cái tâm mình rất thanh tịnh, hiền lành nhưng mà không có làm gì lợi cho ai hết thì người này có đạo đức mà không có phước. Còn có người thì khi do tự ái, do thích làm nổi cũng đi làm phước, cũng đắp đường, bắc cầu, đi ủy lạo,
[1:12:59]vận động nơi này nơi kia, làm rần rần cho người ta khoe, người ta thấy. Hoặc là một cái mà thầy vẫn hay kể, một cái ông ở cấp dưới, ổng làm lợi cho dân, cho làng để báo cáo cấp trên lấy thành tích thì những điều ổng làm rất là có phước. Ví dụ ổng đào con kênh này để lấy nước tưới ruộng thì ổng làm để ổng mừng là vì cấp trên sẽ thấy ổng và thăng chức cho ổng, chứ ổng chả thương gì mấy người dân này hết trơn. Thì cái đó ổng có phước nhưng mà chẳng có đạo đức, phải không? Đó, thì những con người mà có phước mà không có đạo đức thì đời sau họ giàu thì họ thái độ họ làm sao? Thái độ họ là nghênh nghênh, không thương ai hết và nếu bóc lột
[1:13:33]ai được là bóc lột, và nghĩa là ăn hiếp ai được là ăn hiếp. Đó, đây là cái điều mà rất tế nhị mà chúng ta phải đối diện. Đó là điều đáng sợ đó. Đáng sợ là những người tạo được phước mà không rèn luyện được đạo đức. Cho nên có một lần mà chúng tôi giảng cho mấy sư ở trong trong tịnh xá, trong chùa, có dặn họ điều này: Nếu mà thấy cái người đó không có đạo đức, đừng bao giờ giao việc cho người đó làm nhiều. Đừng cho họ công quả nhiều, nhất là nấu bếp. Tại vì nấu bếp trong chùa có phước dữ lắm. Vì sao? Vì họ mà làm lụng cực khổ là mình tưởng cái người này nó nó nó dở quá, nó không có đạo đức, không cho nó xuất gia,
[1:14:12]mà bắt nó làm công quả, không ngờ là đang đưa đi lên cao đó. 5 năm, 10 năm sau tự nhiên người đó cái phước họ vượt trội lên, họ nắm luôn cái quyền trong chùa luôn. Còn những người mà được gọi là hiền lành á, lo tu, lo hành á cứ nằm dưới quyền người này hết, tại người kia cái phước họ có, họ trùm họ nắm hết. Cho nên cái thế gian này thắng hay thua là cái phước. Người nào có phước người đó thắng, nhưng chưa chắc là đạo đức nha. Nhiều người mình không biết, mình đã tạo điều kiện cho cái người kia làm phước mà không rèn luyện cái đạo đức của họ, trong chùa cũng bị cái đó nữa. Nghĩa là họ cứ bắt họ làm điều này, bắt họ làm điều kia, vô tình họ rất có phước.
[1:14:47]Thời gian 10 năm sau họ quay lại họ nắm đầu hết mọi người. Tăng chúng là không nhúc nhích gì được nữa luôn. Nên đạo đức và phước là hai cái khác nhau. Nên người Phật tử chúng ta biết á thì chúng ta phải để ý điều này. À chúng ta rèn luyện đạo đức thật kỹ và làm phước. Còn cái người mà ở dưới quyền mình á mà nó không có đạo đức, đừng cho nó làm phước. Vì nó làm phước sau này nó quậy tan bành cái cuộc đời, xã hội này hết. Bắt rèn luyện đạo đức trước, có đạo đức tới đâu thì mới cho làm công quả thêm tới đó. Ví dụ như bây giờ mình thấy cái người đó họ không có đạo đức thì mình đi mình ủy lạo, đừng có đem họ theo, đừng cho họ làm phước.
[1:15:22]Mình nói câu này có vẻ như ích kỷ nhưng mà đó là sự khôn ngoan cho mọi người. Cứ kiếm cái người nào hiền lành, có đạo đức thì rủ họ đi làm phước, đi làm đầu này đầu kia. Còn cái người mà tự cao, ngã mạn, khoe khoang, đừng rủ họ đi làm phước, vì người đó có phước, tội nghiệp cho những người khác. Đó, đó là câu thứ nhất như vậy. Nên phước và đạo đức là khác nhau. Và do người ta làm phước đời trước, cái tác ý người ta sai lầm, vì sự ích kỷ, vì sự khoe khoang, vì danh dự chứ không phải vì lòng thương yêu, nó vẫn có trường hợp đó. Những hồn ma bóng quế mà một số người thấy thì ma ở vào cảnh giới nào trong sáu cõi?
[1:15:57]Trong lục đạo á thì thường á ma gọi là ngạ quỷ, tức là loài quỷ đói. Những cái hồn ma đó trong đời sống này họ bỏn xẻn, họ không có bố thí, không giúp ai. Khi họ chết, họ không có cái duyên để được làm người mà được người ta nuôi nấng, họ vất va vất vưởng. Vất va vất vưởng và không ai cúng cho ăn, rất là đói. Quá đói và họ không có đủ cái sức mạnh để phá ai hết. Như họ ở gần gần mình nè, mà mình không thấy, không biết, không cho họ ăn. Thì năm thì mười họa thì gặp chùa hay gặp ai cúng cô hồn cho ăn được chút đỉnh. Đó là cái người họ họ họ thiếu phước. Nhưng cũng có những trường hợp là có những người họ chết có phước, họ sinh làm cái vị thần, vị thần.
[1:16:40]Họ vẫn ở gần mình. Ví dụ như họ ở một cái đền, một cái gốc cây đa hay một cái hốc núi nào đó, và họ có thuộc hạ nha. Có những cái ma mà ma làm lính cho họ, họ sai gì ma đó phải đi làm. Nên tuy là không phải là cõi trời, cũng không phải là cái cõi thần thật sự, nhưng ở trong cái cõi như là ngạ quỷ đó, cõi ma đó, nhưng mà vẫn ngon hơn người ta, giống như là thằng chúa đảng á. Giống như ở trong tù á nhưng mà ngon, có con đại bàng ở trỏng. Thí dụ vậy, nên cũng có cái loại đó, ma đó. Coi như phước không đồng. Có loại mà chết rồi chỉ là hồn ma bóng quế tầm bậy tầm bạ để cho người ta bắt nạt, gọi là các đảng mà mình hay nói là đồ cô hồn các đảng.
[1:17:15]Cô hồn á là loại ma mà ở một mình, vất va vất vưởng ở trong góc nhà này, trong cái vườn kia. Còn các đảng là nó có phe, nó đi một đàn, có con đại bàng ở trong đó nữa. Trong thế giới vô hình cũng có phe, có băng mafia ở trỏng á, chứ không phải là là là không đâu. Trên dương gian làm sao, dưới âm phủ cũng giống giống vậy đó, chứ không phải không. Cho nên mình vái cô hồn thì mấy cái cô hồn lại ăn, mình vái các đảng là nguyên bè nó kéo tới nó ăn á, nó quậy tan bành hết. Cho nên cái phước đức họ cũng sai biệt nhau nữa. Có những người họ do một cái u uất gì đó, họ không đến nỗi hung dữ lắm, họ chết cũng chưa có siêu độ
[1:17:48]mà cũng không đủ phước lên cõi trời, cũng không bị tội để xuống địa ngục. Họ sống gần mình. Sống gần mình họ cũng có ăn, cũng có cúng, nhưng mà họ không phải là một loại mà để cho mình chê trách như là một loại hồn ma mà mà thiếu phước, vất va vất vưởng, mà họ cũng đàng hoàng, có điều là không có duyên để đầu thai thôi. Nên nó nhiều loại lắm. Nên khi mà mình nói mình cúng cho người ta ăn, cô hồn ăn thì đừng nghĩ là những loại đó đều là quỷ đói tầm thường. Cũng có những người họ cũng có cái tư cách, cũng có cái sang trọng gì đó mà do cái duyên chưa đủ nên vẫn phải làm, sống trong cảnh giới ma. Đó vậy.
[1:18:25]Người tu thiền mà không ăn chay hoặc giữ giới thì có thể chứng thiền không? Nó như thế này: Về cái thời Đức Phật á,
[1:18:36]vì Ngài đi xin ăn cho nên ai cho gì ăn nấy. Cho nên thời đó là chư Tăng cũng như Đức Phật thì không phải ăn chay trường, nhưng mà thức ăn đó không có từ mình giết hại. Người ta nấu cho người ta ăn rồi mình đi ngang mình xin thôi. Đó, còn bình thường mà nếu mà cúng dường cho chư Tăng thì cái người Phật tử mà đã chủ ý cúng dường á thì không có giết hại, không có giết hại. Tại vì điều đó là biết à hôm nay mình nấu thịnh soạn để mời chư Tăng đến ăn thì không có giết con nào hết. Còn vô tình mình không nghĩ tới là nấu cho chư Tăng ăn, mình nấu cho nhà mình ăn, thấy ông Sa-môn đi ngang cái lật đật đem ra sớt thì có quyền cúng đồ mặn.
[1:19:10]Nhưng mà chủ tâm mà mời chư Tăng ngày mai đến thọ trai thì không có giết hại, không có cúng đồ mặn. Cho nên là không có khắt khe nhưng mà rất từ bi, không có phạm cái tội sát sinh. Không có phạm tội sát sinh nhưng mà không khắt khe, nghĩa là không bắt buộc là phải ăn chay trường tuyệt đối, ăn cá, ăn thịt vẫn được, chỉ có cái điều là chỉ có cái điều là các Ngài tâm các Ngài thanh tịnh. Cho nên khi mà ăn, ví dụ ăn miếng thịt, ăn miếng cá thì các Ngài vẫn như ăn chay. Vẫn như ăn chay, vẫn có cái lòng từ bi đối với cái con vật mà mình ăn phải, vẫn có cái tâm nguyện là sau này mình gặp lại chúng sinh
[1:19:45]này mình sẽ độ cho họ, vì mình phải đã mắc nợ họ miếng thịt. Ăn thịt họ mà, mắc nợ họ miếng thì mai mốt gặp lại độ. Đó là cái cái tác ý của chư Tăng thời xưa. Đó. Và thời xưa các vị cũng chứng đạo đều đều. Nên vì như vậy mình khẳng định rằng là không phải ăn mặn là không chứng đạo, nhưng cái ăn mặn đó là nó có một số điều kiện của nó. Nghĩa là không tự mình giết, không tự mình giết, không cố tham ăn, ăn trong tâm thanh tịnh, ăn trong cái từ bi mà có tác ý độ chúng sinh, và cái người Phật tử cúng họ cũng cúng đúng cách. Bất ngờ thì có quyền cúng đồ mặn, nhưng mà chủ tâm cúng thì phải cúng đồ chay.
[1:20:23]Đó, rõ ràng như vậy. Còn cái thời bây giờ là hình như họ họ chưa có thực hiện, hình như là cúng đồ mặn tuốt luốt hết, hễ mời chư Tăng tới cũng cúng đồ mặn luôn thì điều đó nó không chính xác đó. Còn giữ giới, giữ giới thì nó có nhiều loại giới. Có những cái giới nó thuộc về căn bản của đạo đức thì những giới đó không thể phạm được. Và có những cái giới nó thuộc về cái hoàn cảnh của lúc đó thì mình đặt lại vấn đề, tại vì cái do gốc của giới là đạo đức, gốc của giới là đạo đức. Như ví dụ câu chuyện trong Thiền phái Thạch Đầu á mà có hai vị vị sư đó đi trên đường, tới qua bãi đường lầy, cái cô gái cô mặc kimono cô không đi qua được,
[1:21:00]ông kia lại ổng bồng xốc lên đưa qua kia đường ổng để xuống luôn, rồi ổng tỉnh. Ông kia ổng giận liền, ổng nói: "Trời ơi, đụng chạm thân thể người nữ này kia nọ." Ổng không thèm nói chuyện, đến một khúc đường nói nói: "Chúng ta là người tu không được đụng tới phụ nữ, tại sao anh dám bồng cô đó?" Ủa, ổng thấy ổng ngạc nhiên, ông kia ổng giả vờ nói: "Ủa, tôi bỏ cô đó ở đó rồi, anh mang theo tới đây?" Câu chuyện nó thế này: Nghĩa là cái gốc là đạo đức, cho nên cái giới đó là cái đạo đức. Cho nên nãy giờ thầy giảng thầy cứ nói đạo đức, đạo đức là vậy, là cái gốc của giới. Cho nên chúng ta không nhìn trên hình tướng
[1:21:31]để đánh giá mà hãy nhìn vào trong tâm. Ví họ làm cái việc đó, mình xem cái tâm họ là gì, cái tâm họ là gì. Tâm họ là từ bi, là thanh tịnh, không ích kỷ, vị tha thì người đó sẽ đắc đạo. Còn có người có thể là trên hình tướng họ giữ rất nghiêm túc, nghĩa là đi đứng oai nghi, à không ăn mặn, không làm điều gì sai lầm, nhưng trong tâm rất ích kỷ, rất hiểm độc thì người đó không bao giờ đắc đạo. Thầy đã gặp một số người giữ giới bên ngoài rất nghiêm chỉnh nhưng bên trong rất hiểm độc. Nói về giới không phạm, nhưng nói về đạo đức phạm hết. Người đó không tiến bộ tâm linh. Và như vậy ở đây mình nói cái ăn chay ăn mặn thì đã
[1:22:07]trả lời rồi, còn nói trên cái đạo đức là như vậy. Giới phải là đạo đức chứ không phải là trên hình tướng. Nên mình đánh giá là đánh giá trên cái đạo đức cái sâu trong tâm của họ và trên cái lợi ích chúng sinh. Đó ba câu hỏi là như vậy. Ai hỏi gì nữa không? Thưa thầy, người bị bệnh tiểu đường là do gây tạo nghiệp gì đời trước? Xin thầy giảng cho con biết. Cái đời trước thầy không biết gieo nhân gì, nhưng mà đời này thầy biết là ăn đường nhiều. Lạ lắm. Sự thật á giữa cái nguyên nhân của căn bệnh á với cái nhân quả đó, mình mà nhìn trên cái nguyên nhân theo cái y học mình sẽ tìm không ra nguyên nhân đâu.
[1:22:42]Mà mình nhìn theo hiện tướng á, cứ nhìn thấy sao thấy vậy đó thì sẽ thấy được nguyên nhân. Ví dụ như cái người ung thư mà cái thịt của họ nổi thành từng cục to to lên như cái bướu độc á thì mình biết cái gì liền? Họ lạm dụng thịt, lạm dụng thịt. Thì sau này hiện cho họ thấy là thịt nổi cục cục cục lên, không chữa được nữa mà chết. Đó là ăn thịt quá nhiều mà mắc nghiệp phải chết vì ăn thịt quá nhiều. Đó là mình nhìn hiện tướng mình biết liền à. Còn người tiểu đường thì mình đâu có nhìn sao mà đếm trong đường có máu không có máu có máu không có đường nhiều hay ít. Cứ nhìn cái hiện tướng họ cái gì?
[1:23:14]Ví dụ như là họ cái chân bị bị liệt, phải cắt cái chân đi, thì đời này người trước phá đường. Thì lên tới mắt, bị mù mắt, người này đời trước nghĩa là phá hỏng mắt người ta hay là lấy cắp đèn ở trong chùa hoặc là tà kiến hay là thấy cảnh khổ mà bỏ lơ vân vân. Đó mình dựa vào đó để đánh giá nhân quả. Thì nhiều cái nhân quả nó nó thành ra cái nghiệp như vậy. Chứ còn mình nhìn cái nguyên nhân theo cái Tây y, mình không trả lời được. Ví dụ như nói ung thư, cái thịt nổi cục cục cục lên mà nhìn theo Tây y thì nói là do tế bào phát sinh bừa bãi không theo quy luật, phải không? Rồi hỏi thầy cái nhân nào mà tế bào phát sinh bừa bãi không
[1:23:48]theo quy luật mà thầy làm sao mà thầy biết trả lời. Nhưng mà tự nhiên hỏi thầy tự nhiên sao cái người đó thịt họ nổi cục cục cục lên thì nói tại ăn thịt quá nhiều. Giờ trời trả báo thấy liền trước mắt thì trả lời được. Nó vậy đó. Nay muốn tiêu nghiệp ấy thì phải tu phước gì? Thì mình cứ phải như phóng sanh vân vân, làm nhiều việc phước như vậy. Phải uống thuốc nữa.
[1:24:16]Ừ đây chỗ này, đây cái chỗ này câu hỏi này khá khá tinh ý đây, khá hay đây. Người tạo nghiệp ác sẽ lãnh lấy quả ác. Người tạo nghiệp khinh bỉ sẽ bị người khinh bỉ. Họ tạo nghiệp thì lãnh nghiệp đúng rồi, nhưng cái nghiệp của họ khiến cho người khác khinh bỉ họ, thì làm cho họ bị tạo nghiệp thêm phải không? Tức là cái tội của mình mà làm cho người khác gây nghiệp? Cái câu hỏi là như vậy, đó. Như vậy nghiệp báo của người này có thể làm cho người khác tạo nghiệp. Cái câu hỏi này hay nè, thấy không? Ví dụ nè: Thầy là thầy tạo cái nghiệp khinh bỉ người khác, đó là thầy phải bị khinh bỉ lại. Rồi cái ni sư khinh bỉ thầy,
[1:24:55]cái ni sư khởi ý khinh bỉ thầy tự nhiên ni sư tạo nghiệp luôn. Như vậy tại cái cái nghiệp của thầy mà làm cho người khác mang tội. Như vậy nhân quả nằm ở chỗ nào? Đó câu hỏi đó tế nhị. Ví dụ để thầy làm sáng tỏ lại. Có gia đình đó bị cái nghiệp là phải bị cướp vào, lấy cướp và giết giết người. Thì đúng cái ngày đó, tự nhiên có hai thằng đó nó vô nó gõ cửa, vừa mở cửa ra cái nó đưa súng vào, nó lách vô luôn trỏng khóa cửa lại. Bắt đầu nó bắt trói mọi người hết. Bắt trói nó tra khảo nó lục hết của cải rồi nó hãm hiếp người con gái luôn. Rồi cái ông chồng ổng ổng mới giựt dây trói được ổng nhào lại điện thoại thì nó bắn ổng một phát, văng chết liền.
[1:25:34]Sau đó thì cái đường dây người ta phát hiện được thì cái đội cảnh sát đặc nhiệm tới quần với tụi nó một hơi mới bắt được bắn được chết mấy tên đó hết. Thì cái chuyện thôi mấy tên cướp bị bắn chết bỏ đi. Cái chuyện là cái người này tới lúc phải trả nghiệp là bị cướp, thì mấy tên cướp tới lúc tạo nghiệp. Phải không? Như vậy mình giải thích là nếu mà nhìn cạn mình nói: "Ủa, cái tội bữa nay người này lãnh rồi sao bắt mấy thằng cướp nó phải tạo cái nghiệp nữa để cho người kia trả? Như vậy là nó thành ra cái tội của nó nữa." Ở đây nằm chỗ này nè. Ở đây nè, cái người trả quả, về cái gia đình đó là tới lúc trả
[1:26:08]quả, và cái tên cướp là đúng cái lúc gây nhân, phải không? Hai chuyện nó ăn khớp nhau. Cho nên cái người đúng lúc trả quả thì người kia đúng lúc gây nhân. Như vậy cái gây nhân nó có ngẫu nhiên không? Cái ngẫu nhiên tới đó tự nhiên cái khiến mình phải gây nhân không? Không gây ngẫu nhiên, mà nó do cái nhân nào trước đó nữa nó mới tạo thành cái hành động. Cái nhân gì? Nhân gì? Nhân tư tưởng trước. Nghĩa là cái tên cướp này đó, trước đó nó đã suy nghĩ về việc cướp của giết người rồi. Cái nhân đó rồi, thì nó tới cái quả là phải hành động. Và cái sự sắp xếp của vũ trụ vạn hữu của luật nhân quả mà khiến
[1:26:49]cho cái người kia trả quả đúng lúc cái này tới lúc nó phải tạo hành động của nó luôn. Bởi cái ý nghĩ trước kia của nó. Lựa, luật nhân quả lựa sắp xếp ăn khớp nhau hết luôn. Cũng giống như người ví dụ như là người làm phước thì tới lúc đó phải có người đem tiền lại cho mình. Thì cái người cho mình là là người kia tạo phước, mình thì hưởng phước. Hai hành động nó trùng hợp lại tại sao? Là vì cái người kia có cái tư tưởng bố thí, cúng dường, thì cái tư tưởng nó xuất hiện được tới lúc cái hành động nó phải xuất hiện, và cái người kia tới lúc phải hưởng cái quả báo được người ta cho tiền, hai cái đó nó ăn khớp ráp lại.
[1:27:22]Thì đó đấy, cho nên là luật nhân quả sắp xếp để cho cái người trả quả và cái người gây nhân ăn khớp lại với nhau. Mà cái người gây nhân này không phải là tự nhiên gây nhân, mà bởi trước đó họ đã có gây cái nhân tư tưởng trước đó rồi. Có gây nhân tư tưởng trước đó rồi. Cho nên chúng ta cũng vậy, chúng ta cứ nuôi cái tư tưởng từ bi, bố thí, giúp đỡ thì tự nhiên chúng ta sẽ có dịp khiến mình sẽ làm những điều đó, mà không phải là từ ai mình cũng làm đâu. Ví dụ mình muốn cúng dường, không phải đụng ai cũng cúng đâu, gặp đúng cái người họ hưởng cái phước phải cúng mình mới cho họ, còn người kia tự nhiên mình bỏ lơ à.
[1:27:56]Kỳ vậy đó, ví dụ như là mình đem cái cái quà cứu trợ lại, mình ai mình cũng cho cho hết nhưng mà có một người mình nhìn tự nhiên mình bỏ lơ mình quên, vì cái người đó tâm ích kỷ quá nặng, cái người đó không có cái lúc để họ được hưởng cái món quà cho, mình nhìn họ cái mình bỏ lơ qua một bên à. Cho nên cái lúc mà mình gây nhân không có trùng với cái lúc họ hưởng quả, không ăn khớp được. Nó là như vậy. Thì cái khinh bỉ cũng vậy. Cái người mà có cái tư tưởng coi thường mọi người, là không biết tôn trọng, không có lòng thương yêu thì gặp cái người mà bị cùi bị hủi họ sẽ khởi lên cái khinh, vì họ đã gây cái nhân đó rồi.
[1:28:28]Còn mình bị khinh là lúc mình đang trả quả. Đó trong cái nhân quả là vậy đó. Cái lúc trả quả của người này sẽ trùng với lúc gây nhân của người khác, và cái người kia tại sao gây nhân? Vì trước kia đã có nuôi cái tư tưởng đó rồi. Chúng ta cứ nuôi tư tưởng lành, chúng ta sẽ có dịp làm được những điều lành trùng với những cái người đang tới lúc hưởng quả. Đó là như vậy.
[1:28:53]Thiền định cốt loại trừ tham sân si là pháp cao thượng, là phước vô vàn, tại sao phải làm phước nữa? Người này hiểu lầm cái chữ phước và đức. Tâm mình tốt là đức, làm lợi cho người khác mới là phước. Tâm mình sạch không còn tham sân si là cái đức mình rất tốt, nhưng chỉ là đức thôi. Làm được lợi cho người khác cái lợi gì đó cho chúng sinh á mới là phước. Mà muốn được định thì phải cả đức và phước.
[1:29:22]Định, đức không chưa đủ, phải có phước nữa. Rồi, hỏi nữa không? Nhân cái câu hỏi của bác kia, con thấy có một cái câu hỏi mới nảy sinh đây là lúc con nghe thầy Thiện Nhơn giảng về kinh Giải Thâm Mật á thì trong trỏng có nói về công đức làm phước đức hữu lậu và phước đức vô lậu. Rồi cái thứ hai là công đức hữu lậu và công đức vô lậu. Thành ra con chưa hiểu về phước... Thật ra mấy cái đó nó cao quá, thầy cũng không hiểu.