[0:00]Nên ngày nào ta còn giằng co, còn kiềm chế với cái khuynh hướng thích hưởng thụ thì ngày đó phẩm chất Thánh của ta là dấu cộng. Một, ta tôn kính được những bậc Thánh thì cái phẩm chất Thánh ta tăng lên từ từ. Hai, ta thường nghe những đạo lý của bậc Thánh. Ba, ta thường thiền định hướng về vô ngã.
[0:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nhiều khi ta đọc tin ở trên báo, ta thấy có những trường hợp mà phạm tội nghiêm trọng. Ví dụ như ở Điện Biên cái trường hợp mà nữ sinh giao gà bị giết chết á. Nên ban đầu là cô bé vô tội đi giao gà rồi nó bắt cóc, nó cưỡng hiếp, rồi nó sát hại, nó quăng xác phi tang. Đến khi điều tra ra thì phát hiện thêm nữa là bà mẹ lại nợ tiền mua ma túy và tụi nó trả thù bằng cách là hãm hại đứa con gái một cách tàn độc như vậy.
[1:27]Thì khi điều tra ra hết rồi thì nhà nước bên cơ quan công quyền, luật pháp sẽ phân xử theo đúng người, đúng tội. Rồi ai có tội thì phải đền tội. Rồi ta lại nghe nhiều trường hợp tội phạm khác cũng như vậy, cũng những cái điều mà con người gây đau khổ cho nhau như vậy. Thì khi nghe như vậy, ta thấy rằng nhiều khi ta không hiểu, không hiểu tại sao họ lại cư xử như vậy, hoặc tại sao họ phạm tội như vậy. Rồi nhiều khi ta căm tức, ta căm giận, ta căm giận, ta nói cái lũ này thôi đem tử hình nó hết đi. Ta căm giận, ta căm giận bởi vì ta thấy cái việc làm độc ác của nó là không chấp nhận được. Con người sống với nhau phải có yêu thương,
[2:24]phải có tử tế, tại sao con người với con người mà sống ác độc như vậy? Nên ta căm giận, tâm lý rất bình thường. Nhưng mà nếu ta có phép,
[2:40]ở đây có ai có phép không nhờ? Có hả? Cảm ơn, cảm ơn có phép. Nếu ta có phép, ta mới nhập vào cái tâm của một kẻ tội phạm, một tên cướp của giết người, để ta xem, ta phân tích cái tâm lý tại sao lúc đó nó làm được cái việc đó. Ta mới nhập tâm vào cái tên tội phạm đó để ta tìm hiểu cái tâm trạng của nó lúc đó là như thế nào, mà sao nó nỡ làm cái chuyện ác độc như vậy. Tại vì ta chỉ nghe kể lại thôi là mình đã không chịu nổi, nhưng mà tại sao lúc đó nó có thể làm được việc đó? Cầm cái dao cắt cổ người ta, hay là cưỡng hiếp một đứa bé, bé gái vị thành niên, ta ta ta không hiểu. Nhưng mà nếu ta có phép, ta nhập vào tâm nó ta xem thì
[3:37]ta mới phát hiện một điều: nó làm việc đó rất bình thường, tâm nó không hề có cái thấy cái gì khó chịu, sai trái hay là hối hận cả.
[3:54]Đây là điều rất là lạ. Mọi người nhìn thấy thì kinh sợ, nhưng mà cái người mà đang ra tay lại thấy rất bình thường. Cái tâm trạng mà ta nghe ta kinh sợ, ta ghê tởm, còn cái tâm trạng mà kẻ phạm tội ra tay tàn độc rất bình thường, tại sao như vậy? Tại sao nó không giống mình? Tại sao cái tâm hai người này không giống nhau? Những người ngồi đây nghe cái câu chuyện mà tội phạm ác độc thì kinh sợ, ghê tởm, nhưng mà cái tên nó ra tay nó thấy rất bình thường, tâm nó ngược với tâm của ta. Lý do: ta thường hay nói là mỗi người có lương tâm, trường hợp này không đúng, cái tên đó nó thấy rất bình thường, không có ăn năn ray rứt gì cả, không ăn năn ray rứt.
[4:40]Thậm chí có những tên sau khi mà gây án xong cái bị cảnh sát bắt. Bắt vô rồi cái lúc điều tra rất lì lợm, tìm cách chối quanh, chối co, không khai. Nhưng mà các cảnh sát điều tra họ giỏi quá, họ đưa ra chứng cứ này, đưa luận cứ kia, không còn đường nào chối được nữa, đành phải nhận tội. Nhận tội rồi họ mới truy tố, bèn gửi qua Viện kiểm sát rồi đưa ra tòa xử. Lúc tòa xử tuyên án rồi đó, có thể là tuyên án chung thân hay tử hình, lúc đó mới bật khóc. Không phải hối hận vì cái tội ác của mình, nhớ nha, tất cả những tên đó không có hối hận vì tội ác, mà chỉ hối hận vì: từ nay không được ở gần vợ con, cha mẹ;
[5:24]lúc mới nhớ tới thương mẹ già, từ đây không ai chăm sóc; mới nhớ tới cái tình mẹ thương mình bao lâu nay, lúc nào cũng hy vọng cho mình khôn lớn, trưởng thành, ngoan ngoãn; bây giờ thì mình không còn cơ hội để mà chăm sóc mẹ tuổi già nữa, bỏ vất mẹ luôn bây giờ không biết mẹ ai lo. Chỉ vì cái đó nó khóc thôi, chứ còn cái việc mà nó giết hại người ta tàn bạo, nó không khóc. Nha, nên việc mà nó gây cái án ác độc, không hề hối hận, không hề lo sợ, run sợ, không hề thấy sai. Mình nghe là mình thấy sợ, hai tâm trạng này khác nhau, tại sao? Ai biết?
[6:04]Không ai biết trừ cái người có phép. Ở đây có ai có phép không nhờ? Có phép mới biết. Đây đây là sự khác biệt nhau giữa người ta gọi là lương thiện và những người tàn ác. Hay ta nói rộng hơn, sự khác biệt giữa tâm của bậc Thánh và tâm của kẻ phàm phu. Kẻ phàm phu làm một điều xấu ác, không thấy đó là sai, còn một bậc Thánh
[6:34]không bao giờ chấp nhận điều xấu ác, tâm dị ứng với điều xấu ác liền. Ta ở đây nghe một câu chuyện phạm tội của một cái kẻ cướp, kẻ một sát thủ, ta kinh sợ, ghê tởm bởi vì trong tâm ta có phẩm chất của của của gì?
[6:57]Của bậc Thánh nha, nhớ như vậy. Khi ta nghe một câu chuyện tàn ác mà ta thấy kinh tởm, ghê sợ thì vì trong tâm ta có một chút phẩm chất của bậc Thánh, nhớ như vậy.
[7:14]Còn mà những kẻ nó ra tay nó thản nhiên vì trong tâm nó không có phẩm chất của bậc Thánh. Khác nhau chỉ là chút xíu này thôi. Nhưng mà cái gọi là phẩm chất của bậc Thánh là thế nào? Ta nghe ta cũng hơi thấy bị cao siêu, vì mình nhìn vào tâm mình mình có thấy mình cao siêu không? Không. Mình có thấy mình là Thánh không? Không, phải không ạ? Mình không thấy mình là Thánh gì cả. Nhưng mà mình chỉ thấy là khi nghe một câu chuyện tội ác mình kinh sợ, mình ghê tởm, không thể nào thực hiện được. Và hôm nay thầy mới định nghĩa rằng khi nghe một câu chuyện tàn ác mà mình thấy mình kinh sợ, ghê tởm, mình không thể làm được vì trong tâm mình có phẩm chất của Thánh.
[7:55]Nghe câu này mình cũng hơi ngỡ ngàng, cũng không tin lắm đúng không ạ? Không tin lắm. Tại vì mình nhìn vào tâm mình, mình đâu thấy mình là Thánh gì đâu. Đúng không ạ? Không có Thánh. Nhưng nhưng thường như vậy. Bây giờ hỏi thằng ăn cướp cũng vậy, ăn cướp nó giết người cũng vậy, nói trong tâm nó có cái chất của ác quỷ, nó có tin không? Tin không? Không, không có nha, nó không thấy, nó đâu có thấy đâu, nó cũng là người sống rất bình thường mà. Nhưng mà khi cần giết người thì nó giết thôi, khi cần cướp thì nó phải cướp thôi, chứ nó rất bình thường, nó không có cái chất của ác quỷ gì cả. Nó cũng không thấy nó quỷ. Nên bây giờ hôm nay như thầy nói quý Phật tử ngồi đây
[8:36]cũng vậy, ta nghe câu chuyện tàn ác ta không chấp nhận được, ta dị ứng liền vì ta có phẩm chất của Thánh. Nghe câu này mình cũng thấy ủa đâu có thấy Thánh gì đâu, mình cũng ngày ăn cơm ba bữa, cũng sống bình thường mà, phải không ạ? Hai cái không thấy mình là Thánh cũng như không thấy mình là ác quỷ là một điều tự nhiên, không ai thấy cả, trừ những người có phép mới thấy.
[9:00]Trừ những người, những bậc Thánh mới hiểu được về cái chất ác quỷ và cái chất gọi là hiền Thánh trong tâm của một con người, chứ còn chính ta, ta không thấy. Thế thì bây giờ cái bài hôm nay, cái bài nói chuyện đạo lý ngày hôm nay thầy chỉ dành cho những người nào trong tâm có khát vọng tu tập để trở thành Thánh thì mới nghe bài này. Còn người nào không muốn làm Thánh thì có thể nghỉ, về nghỉ.
[9:39]Cái bài này nghe ta sẽ khó chịu, bài này ta nghe ta sẽ khó chịu. Vì bài này thầy nói về những cái sự trái ngược rất khó hiểu giữa bậc thánh và kẻ phàm.
[9:52]Những cái điều trái ngược rất là khó hiểu giữa bậc thánh và kẻ phàm. Ví dụ như bây giờ vậy, ta nghe một cái người làm một điều xấu ác ta không chấp nhận, còn cái người làm xấu ác thì họ thấy rất thoải mái khi họ làm, không hề run sợ. Thì ta không hiểu, ta mới nói rằng: "Ủa, tại sao nó có thể làm được việc đấy? Tại sao nó có thể ra tay ác độc?" Ta không hiểu. Đó, cái ta không hiểu đó thì đó là chính đề tài của ngày hôm nay: cái sự trái ngược khó hiểu, cái sự trái ngược khó hiểu giữa thánh và và phàm. Cũng vậy, có những điều mà những bậc thánh làm được ta cũng không hiểu được luôn. Nói ví dụ bây giờ vậy, cái ông đó ổng đến cái công viên ổng ngồi,
[10:45]ổng mới móc cái túi xách ổng ra một cái ổ bánh mì ổng mới mua. Là vì ổng ổng ghé trên đường đi ổng mua một ổ bánh mì, trong đó có cái nhân chắc cũng có vài miếng thịt. Rồi ổng đi tập thể dục ở công viên, tập xong rồi cái ổng thấy thôi cũng đủ giờ rồi và ổng mới ăn sáng sau, chứ không có ai mà ăn rồi mới tập. Ổng mới ngồi bên cái ghế đá, lấy chai nước, lấy ổ bánh mì ra. Thì ổng cầm ổ bánh mì lên mới nhai được có miếng à thì một con chó đói chạy tới. Con chó đói nó nó gầy rạc và ổng nhìn thấy cái vú của nó thòng thòng, tức là nó làm sao? Mới... Hay giỏi nhờ. Đúng rồi, nó vừa mới sinh một bầy con mà rõ ràng là nó không có đủ dinh
[11:29]dưỡng để có sữa cho con nó bú, nên cái sữa nó là lấy từ thịt của nó. Từ thịt của nó bị rút trở lại thành sữa cho con bú và cái da thịt của nó teo hết gầy trơ xương ra. Ổng nhìn ổng hiểu và thế là ổng cứ ngắt từng miếng từng miếng cho con chó ăn hết luôn. Trong khi ổng vừa mới tập thể dục xong ổng rất đói. Nhưng mà ổng nhìn con chó đói còn hơn ổng nữa, gầy hơn, tức là nhiều ngày tháng không có gì ăn mà phải nuôi một bầy con. Thế là ổng ngồi ổng cứ lặng lẽ ổng xé từng miếng bánh mì. Mà nó ăn hết cả ổ bánh mì của ổng rồi nó còn có vẻ vẫn như chưa no, vì nhiều ngày tháng đói quá. Thế vậy, thế rồi ổng thanh thản ổng đi về.
[12:04]Thì lúc đó ví dụ ta ngồi ta chứng kiến cảnh đó, ta cũng không hiểu luôn. Ta cũng không hiểu, nói: "Ủa, ông này ổng khùng hay nhờ? Tập thể dục xong đói, có miếng bánh mì thì ta đói ta phải ăn, còn con chó không quan trọng". Cái suy nghĩ của ta trong đầu ta là con chó là thứ không quan trọng. Nhưng mà đối với ông đó, con chó nó cũng quan trọng không khác gì ông, không khác gì con người. Nên ổng nhịn một buổi sáng để ổng nghĩ: "Trưa nay ổng có ăn rồi, lát đi về nhà kiếm cái gì ăn cũng được, chắc là con cháu cũng để gì đó trong cái tủ lạnh". Ổng có rồi, còn con chó này nó sẽ không có cái gì nên ổng thôi ổng nhịn buổi sáng cho nó ăn.
[12:42]Và ổng thấy điều đó rất bình thường, còn ta ta nhìn ta cũng hổng hiểu. Nói: "Mình đói mình phải ăn, con chó gì đâu mà quan trọng". Cái tâm của ta con chó không quan trọng, còn cái tâm của ông cụ kia, con chó cũng quan trọng như con người. Hai cái tâm đó cũng khác nhau, cũng không ai hiểu ai. Ta cũng không hiểu nổi một bậc thánh, một bậc hiền thiện, họ làm những điều thánh thiện tốt đẹp trong cuộc đời, ta cũng không hiểu luôn. Nên ở đây vậy, cái sự trái ngược giữa bậc thánh và kẻ phàm tục là một điều hết sức khó hiểu. Chỉ khi nào, ví dụ như ta là một kẻ cũng cùng hung cực ác, thấy nó giết người, mình nói:
[13:23]"Ờ đúng rồi, gặp trường hợp đó phải giết đi, cướp đi chứ để làm gì". Thấy một người cầm một cái túi tiền đi từ trong ngân hàng đi ra đến chỗ vắng thì phải cướp giết đi chứ để làm gì! Thì mình thấy mình cũng rất vui. Bởi vì mình là sao? Mình hiểu được tâm trạng, mình thông cảm vì mình cũng là gì? Cũng tàn độc như vậy. Hoặc là vì cái ta thấy một cái người mà họ cho hết con chó đói một ổ bánh mì đáng lẽ họ vừa ăn, ta hiểu, ta nói: "À đúng rồi, cư xử vậy là đúng. Con chó cũng quan trọng như con người". Vì sao? Những cái tâm đó bằng nhau mới hiểu được nhau. Nghĩa là ta nhìn thấy ông đó ổng bẻ miếng bánh mì,
[13:57]hết ổ bánh mì cho con chó ăn sạch luôn, không ăn nữa mà ta đồng ý, ta nói: "Đúng rồi, trường hợp mình mình cũng làm như vậy". Bởi vì tâm ta và tâm ông cụ đã bằng nhau trên cái phẩm chất của sự thánh thiện. Còn ta thấy thằng ăn cướp nó giết nó hϊếp, ta nói: "Đúng rồi, như vậy làm là đúng. Trời ơi, cơ hội mà... cái gì? Mỡ treo miệng mèo mà nhịn sao được!". Thì tâm ta và tâm ăn cướp sao? Bằng nhau luôn, đúng không ạ? Còn nhưng mà nếu cái người đứng ở tâm này nhìn qua tâm kia, không hiểu. Như ta vậy, ta ngồi trước Phật đài, ta nghe đạo lý, ta hướng về cái một cuộc sống thánh thiện cao siêu mà bây giờ
[14:33]nghe nói có cái người làm điều ác độc, ta cũng không hiểu nổi. Không hiểu cái tâm đó là tâm gì mà nó làm cái điều ác độc như vậy. Thì ở đây vậy, hôm nay ta sẽ nói về những điều khó hiểu giữa thánh và phàm.
[14:51]Và chỉ những người nào khát vọng tu tập để trở thành một bậc thánh thì sẽ thấy thích.
[15:00]Còn người nào không có cái khát khao trở thành một bậc thánh thì nghe bài hôm nay cũng sẽ thấy không thích lắm đâu. Hôm nay thầy nói về... Ta thường hay nói rằng là mọi người bình đẳng,
[15:16]mọi người là bình đẳng.
[15:20]Câu đó đúng không?
[15:24]Đúng không? Đúng không ạ? Ai nói đúng giơ tay lên?
[15:35]Được hai bà già. Như vậy còn lại là chúng ta nói rằng là: "Cuộc đời này không bình đẳng", đúng không ạ? Vậy ai nói không bình đẳng giơ tay lên. Đúng. Rồi, cảm ơn mọi người. Và có một số người cả hai câu đều không giơ tay. Mấy người đó thuộc loại cao siêu rồi, không giơ tay. Trong thực tế đó thì cuộc sống này con người ta chênh lệch với nhau về giá trị nhiều lắm, đúng không ạ? Ví dụ cái người giàu với người nghèo là sự sai biệt chứ! Một người bằng cấp cao với người bằng cấp thấp là sai biệt chứ! Một người khỏe mạnh với một người ốm yếu là sai biệt! Và một người đẹp trai như thế này và một người xấu như thế này sai
[16:19]biệt chứ, luôn luôn là sai biệt chứ không thể bằng nhau được. Nhưng mà khi thấy có sự sai biệt đó rồi ta dựa theo cái sự sai biệt đó để ta cư xử thì phát sinh cái điều gì? Rắc rối, phức tạp liền. Ví dụ bây giờ ta hôm nay có một buổi nghe Pháp thì ta có nguyên một đội bảo vệ đứng ở đây. Mọi người bước vào họ soi đèn pin vào: "Đẹp, mời lên đây; mặt xấu, ngồi kia". Ta chịu nổi không? Hổng chịu nổi, phải không? Tức là phân biệt con người vốn là không giống nhau thì bây giờ tự nhiên cái chùa này lại càng đối xử theo cái sự sai biệt đó. Hoặc là người ta bước vào cái soi đèn pin vào: "Móc túi ra có bao nhiêu tiền?". Nói:
[17:05]"Đem theo 10 triệu". "Rồi thôi, mời lên ghế này". "Móc túi gì?" "50.000 đồng". "Ngồi bên kia, không được lên ghế ngồi". Mình chịu nổi không? Không, phải không ạ? Tức là trong thực tế rõ ràng có người đang đem theo hôm nay 10 triệu, có người đang bỏ trong túi chỉ có 50.000. Đó, nhưng mà nếu dựa vào số tiền đó để ta cư xử thì ta làm cuộc đời này làm sao? Rối tung lên hết, cuộc đời này không còn đẹp đẽ nữa, không còn thánh thiện, không còn an vui nữa. Cho nên vì vậy, giữa những cái sự sai biệt đó cái con người có lương tri, con người có đạo đức, có văn minh, ta mới ra một cái điều quy định, quy ước và có khi là luật pháp, mọi người đều có quyền được cư xử làm sao?
[17:48]Bình đẳng, phải không ạ? Bình đẳng. Ví dụ như bây giờ ta vào thì thôi, ai tới trước thì cứ vào ghế ngồi trước, ai đến sau thì ngồi sau. Ai đến sau nữa hết ghế thì chịu khó ngồi ngoài bên bên hè. Đấy, như vậy. Và người nào không thích ngồi ghế, cứ qua hè ngồi nhường ghế cho người ta, vậy. Rồi nghĩa là và mọi người khi đến trước Phật Pháp ai cũng được yêu thương, bình đẳng. Khi người nào, mọi công dân đến trước luật pháp thì đều bình đẳng. Nhờ có cái quy ước về sự bình đẳng này mà chúng ta sống đời nó dễ chịu hơn nha, sống nó dễ chịu hơn. Chứ vì sự sai biệt đối xử nhau cuộc đời nó rối tung lên và ta sẽ rất là tủi thân.
[18:30]Ví dụ như mình là một người xấu, mình là một người nghèo, mình là người ít học, mình sẽ cực kỳ tủi thân trong cái xã hội này. Nhưng may mắn là nơi cái xã hội văn minh, con người ta với cái đạo đức của sự văn minh đó, người ta đưa ra quy định vừa là những quy ước trong cái cư xử, vừa cũng là luật pháp là con người được đối xử bình đẳng với nhau. Vì đó là cái dễ chịu. Và khi nói bình đẳng,
[19:01]quy định về bình đẳng, quy ước về bình đẳng, giao ước về bình đẳng, ta cứ tưởng là bình đẳng thật. Chỗ này ta mới lầm trở lại đây, ta mới tưởng là a đâu luật pháp nói là bình đẳng rồi ai cũng bình đẳng như ai. Lần này ta lầm trở lại. Bình đẳng được xây dựng trên đạo đức của con người, chứ tự nhiên con người vốn sao? Không bình đẳng nha. Tự nhiên thả ra là con người không ai bằng ai và không ai giống ai cả, nhưng con người được đối xử bình đẳng bởi vì xã hội có đạo đức, có luật pháp. Rồi ta vin vào cái đạo đức của mọi người, ví dụ ta đến chùa vậy, có người giàu có người nghèo. Nhưng mà sư thầy trụ trì đối xử sao? Bằng nhau hết.
[19:50]Thì cái tấm lòng của sư thầy mặc dù cái người giàu đó rõ ràng họ đã công đức cúng dường cho chùa nhiều hơn, là khi mà chùa xây dựng, cái người đó đã đến gặp ni sư trụ trì cúng một trăm triệu. Còn cái người nghèo kia chỉ đến xin quét lá thôi, ví dụ người ta xây dựng buổi chiều rồi xong rồi cái dơ bẩn quá, cái người đó chỉ đến xin lao tác quét dọn cho sạch để mọi người tụng kinh. Nghĩa là cái sự cống hiến, công đức cúng dường hai người khác biệt nhau, nhưng sư thầy vì đạo đức của nhà Phật nên đối xử hai người như nhau. Bây giờ thấy cái người giàu tới cũng hỏi một câu: "À, con ăn cơm chưa? Vào đây ăn cơm." Thấy cái người cái bà nghèo mà đi quét vào đây hỏi:
[20:28]"Con ăn cơm chưa? Rồi vào đây ăn cơm nhé." Hai câu hỏi giống hệt nhau, mà thậm chí với người nghèo sư thầy còn thương hơn nữa. Người giàu không cần thương, mình không thương có người khác thương, nhưng người nghèo mình không thương, không ai thương. Nên chính vì vậy mà các sư thầy hoặc là những người có đạo đức trong cuộc đời này, người ta lại quan tâm nhiều đến những người bất hạnh. Đó là cái đạo đức của một bậc thánh. Ví dụ như bây giờ vậy, ta thấy một người bị mù mắt khiếm thị, một người bị què chân. Những người đó họ bị thiệt thòi rất nhiều trong cuộc sống vì họ không đầy đủ các căn. Thì gặp những người đó ta phải thương nhiều hơn,
[21:12]vì nếu ta không thương, không ai thương. Vì ta nhà nước cũng có lập ra những cơ sở để cứu trợ thế này kia, nhưng cũng chỉ một phần nào. Cái quan trọng là chính tất cả những người chúng ta đây, chúng ta có bổn phận bảo bọc cho những người bị thiệt thòi trong cuộc sống này. Như một bé mồ côi, bỗng nhiên bố mẹ bị tai nạn chết hết còn mấy đứa nhỏ bơ vơ. Không có bố mẹ đâu ai thương nó nhiều trong cuộc đời này. Ta phải thương nó nhiều hơn. Rồi cái người bị khiếm thị, người bị cụt tay, cụt chân, họ bị thiệt thòi ta phải thương họ nhiều hơn vì để bù lại sao? Bù lại ở những góc khác rất ít người yêu thương họ.
[21:56]Thì cũng vậy, trong cái cuộc sống này cái ta ráng kéo cái người thiệt thòi lên cho bằng với cái người cái người mà có giá trị cao, ví dụ cái người giàu, người học giỏi, người xinh đẹp. À, ta cũng quý họ, nhưng mà với những cái người thiệt thòi hơn ta cũng cố gắng yêu quý họ thì cái đó là gì? Đó gọi là đạo đức, đạo đức. Và cái đạo đức đó được nhấn mạnh quá cái nó thành ra luật pháp. Rồi ta vin vào luật pháp đó ta tưởng là mọi người ai cũng được quyền bình đẳng. Nói: "A, bình đẳng rồi nha", không có đâu. Bình đẳng là có là dựa vào đạo đức thôi, chứ vốn cuộc đời này là sai biệt cả. Vốn cuộc đời này là sai biệt.
[22:39]Và cái sai biệt trên cuộc đời này á nó có hai hình thức. Một loại là ta nhìn thấy được và một loại ta không nhìn thấy được. Cái loại ta nhìn thấy được là gì? Sắc đẹp, phải không ạ? Dung sắc, người đẹp người xấu ta nhìn thấy được; tiền bạc ta nhìn thấy được, người giàu người nghèo; bằng cấp ta nhìn thấy được; thậm chí tài năng ta có thể cũng nhìn thấy được, vân vân. Đó là cái sự khác biệt trên những lĩnh vực mà visible, ta nhìn thấy được. Còn cái loại mà sai biệt mà invisible, không nhìn thấy được. À, ngưng lại chút xíu hỏi hôm giờ có học Anh văn không? Có học Anh văn chưa? Ráng học Anh văn nhé.
[23:30]Ráng nha.
[23:34]How are you?
[23:41]Cái phần mà cái sự sai biệt nhìn thấy được thì thôi ta đã nói rồi. Bây giờ, hôm nay ta mới nói là cái phần sai biệt không nhìn thấy được, chỉ những bậc thánh mới nhìn thấy được và chỉ những bậc thánh mới chú trọng vào điều này. Đó là gì? Đó là mức độ phẩm chất phàm và thánh trong tâm của một con người. Chúng sinh tràn ngập cả đất trời này, từ trên cõi trời xuống tới địa ngục. Trong cái nhân gian cõi địa cầu này ngồi với nhau đầy như vậy, coi vậy chớ nếu ta có cái máy đo đong đếm thì phẩm chất thánh nơi tâm của mỗi người khác nhau. Có người ngồi đây rất là thánh thiện, rất là hiền thiện, rất dễ tu tập.
[24:32]Nghe nói tới đạo lý Phật pháp lòng yêu thích liền, vì á tương ứng với tâm mình. Tâm mình đẹp như vậy, tâm mình tốt như vậy, tâm mình tràn đầy nhiều phẩm chất như vậy, nên nghe tới đạo lý cao quý á nó ăn khớp với nhau, tương ứng với nhau thích liền. Còn có những người mà khi ta nói về đạo lý không lọt tai, không vào tâm họ được, họ ngơ ngơ không hiểu. Vì sao? Vì cái phẩm chất thánh trong tâm họ ít quá. Và ta cũng không có cái phân loại chia làm ba bậc hay chia làm bốn bậc hay chia làm năm bậc, không có một cách mà mà rõ như vậy. Cái sự chênh lệch giữa thánh và phàm trong mỗi người chúng ta đó nó nhích nhau từng chút nha,
[25:18]chút nha chút, người này hơn người kia chút, hơn chút hơn chút hơn chút. Thế thì giữa những người xuất gia với những người tại gia, cái phẩm chất thánh thiện trong lòng ai nhiều hơn?
[25:35]Nịnh nha. Ta có cái niềm tin rằng những người mà dám đi xuất gia thì trong tâm họ cái phẩm chất thánh đã làm sao? Đã khá cao phải không ạ? Mới dám từ bỏ việc đời, mới dám từ bỏ danh lợi, mới dám từ bỏ những cái điều tầm thường của thế gian mà đi tìm cái sự tu tập tâm linh. Đến chi? Để đến hẳn vào cái vị trí của một bậc thánh siêu phàm. Thì họ cũng đã gần gần tới đó rồi, họ mới ráng đấu tranh để leo cho tới luôn. À ta tin là như vậy, nên vì tin là như vậy nên khi ta gặp những người xuất gia lòng ta làm sao? Rất là kính trọng, đúng không ạ? Rất là kính trọng. Thậm chí nhiều khi mình lớn tuổi rồi mà gặp người xuất
[26:27]gia tuổi hãy còn nhỏ mà mình vẫn xưng là con. Cái mà xưng con á ở các nước khác nó không có, nó không có cái đại từ con đâu. Mà chỉ có ở Việt Nam mới có cái đại từ con. Nên người nước ngoài nó học cái tiếng Việt Nam nó khổ vì mấy cái đại từ này nè. Nhưng mà trong tiếng Việt Nam cái đại từ này nó phân định ngôi thứ trong xã hội luôn, phân định. Ta chỉ xưng con với cái người nào đẻ ta ra được á. Thứ hai nữa, ta xưng con với những người nào cũng ngang cái tầng cấp của bố mẹ ta, đúng không ạ? Ví dụ ông ông ông bác mình, nhiều khi mình xưng là cháu, nhưng có khi mình thương quá mình xưng là con. Chỉ những bậc đó thôi, những người mà mình rất kính
[27:15]trọng, yêu quý, tin tưởng mình mới xưng con. Mà ít ra là vấn đề tuổi tác cũng phải tương xứng với bố mẹ mình. Nhưng mà khi mà gặp quý thầy, quý cô, quý tuổi nhỏ hơn mình mà mình vẫn xưng con, vì sao? Vì mình xem cái giá trị đạo đức á ở trong tâm á mới là điều quý giá hơn mọi điều trong cuộc đời này, hơn cả tuổi tác, hơn cả cái tiền bạc danh lợi, mọi thứ trên cuộc đời này. Và cũng nhờ cái từ con này mà người Việt Nam ta dễ có phúc, dễ có phúc. Khi ta nói được một từ con với người đáng kính, ta đã thành tựu một phần lớn cái tâm khiêm hạ. Mà có được cái tâm khiêm hạ, kính trọng được người khác, phúc của ta rất là dày.
[28:09]Còn tại sao ở nhiều nước nó không có cái đại từ con, cái từ từ người ta mất phúc á là vậy. Cứ ai nói chuyện với nhau cũng ngang ngang, con cái bố mẹ cũng I với you, nǐ wǒ vậy đó, je tu, rồi cứ ngang ngang với nhau. Và người ta bị mất phúc vì cái điều này. Còn ở Việt Nam ta phân biệt ngôi thứ rất rõ, nhờ vậy mà mình xác định cái vị trí của mình một cách khiêm tốn. Và nhờ cái khiêm tốn đó ta có phúc, có đức, có đức độ. Thì ở đây thế này, ở đây là cái đẳng cấp phàm và thánh trong cái vũ trụ này coi vậy chớ nó có cái chỉ số, cái người ít người nhiều đã khác nhau hết. Và cái giá trị là ở chỗ cái invisible này, cái không nhìn thấy gì này.
[28:58]Còn cái ta phân biệt con người khác nhau vì tiền bạc, vì sắc đẹp đó là cái nhìn của gì? Phàm phu, tầm thường. Ta quý một người vì người đó giàu quá, ta là người rất tầm thường. Ta yêu một người vì người đó đẹp quá, ta rất tầm thường. À, ta khúm núm trước một người vì người đó quyền lực quá, ta cũng sao? Rất tầm thường. Nhưng nếu ta yêu kính được một người vì người đó có phẩm chất thánh, đạo đức ở trong tâm thì ta là làm sao? Number one, excellent. Tức là ta có rất có trí tuệ, ta rất có phẩm chất thánh, ta mới đánh giá, yêu quý một người dựa vào cái điều vô hình này, invisible này, chứ không dựa vào cái điều mà nhìn thấy được.
[29:50]Đó, ta phải rất thông minh ta mới nhìn thấy cái cao quý của một người mà không nhìn bằng mắt thường được. Nên hôm nay ta nói là nói cái điều này. Nên khi ta nhìn một con người và nếu ta cứ chú ý vào tiền bạc, vào dung sắc, vào những cái có thể nhìn thấy được thì ta là một người tầm thường lắm. Khi biết đạo rồi thì ta lại nhìn một con người, nhìn vào trong tâm họ, nhìn cái phẩm chất trong tâm họ. Ví dụ bây giờ vậy, à...
[30:27]Ta đi ra ngoài đường, ta gặp một người, một cô gái đẹp, à nhất là đàn ông á, đàn ông mà gặp cô gái đẹp thì tâm trạng làm sao? Anh Phương, hôm nay có chị đi không kìa? Không có chị đi anh cứ nói trả lời thoải mái cho tôi nghe. Khi gặp cô gái đẹp thì sao? Xao xuyến, đó hôm nay không có vợ ta nói thẳng liền, thấy xao xuyến đây.
[30:50]Còn nếu mà có vợ đi thì câu trả lời nó hơi khác một chút: "Dạ, con không có gì đâu, lòng con không có gì cả." Như vậy. Nhưng vì không có vợ, nói thẳng xao xuyến. Nên khi người đàn ông gặp một cô gái đẹp, lòng xao xuyến vì cô đẹp. Tức là ta động tâm vì cái gì? Cái bề mặt, bề mặt. Nhưng nếu một người mình có trí tuệ, ví dụ như cũng anh Phương, anh tu lâu năm rồi, khi em nhìn cô gái đẹp, anh không dừng lại ở cái nhan sắc nữa mà anh nhìn luôn vô tới cái tâm, nhìn xem cái tâm cô này còn ích kỷ không, còn ác độc không, còn tham lam không, còn mưu tính không, còn biết lợi dụng không, có kiêu hãnh hay không?
[31:34]Anh sẽ nhìn những điều đó chứ không nhìn dừng ngang lại ở cái cái sắc đẹp. Đó, đây là cái chỗ khác nhau giữa người phàm phu và người có trí tuệ. Giờ ta gặp người có tiền cũng vậy. Ta gặp người có tiền thì tâm trạng ta làm sao? Con, gặp người giàu, đại gia thì con suy nghĩ gì? Này không có bồ bịch gì đây hết, con cứ trả lời thoải mái. Tôn trọng. Đấy. Tôn trọng, bé nói là tôn trọng. Thì đó là ta cũng nhìn ngang cái cái giá trị tiền. Nhưng mà nếu ta là người có tu tập, có trí tuệ thì ta không dừng ngang cái cái sự giàu sang đó, ta nhìn luôn vào trong tâm đó, người này giàu mà có thủ đoạn, có ác độc,
[32:20]có mưu tính, ích kỷ, có tham lam, rồi có tham dục, có có hưởng thụ nhiều hay không? Ta đánh giá cái đó chứ không đánh giá dừng ngang cái số tiền mà họ có. Đây là cái chỗ khác nhau. Nên khi ta biết đạo rồi, ta mới đi tìm cái sự thánh thiện trong cuộc đời rồi, thì ta không nhìn con người ở những điều mà nhìn thấy được nữa, visible nữa, mà khi ta nhìn một người phải nhìn luôn vào trong tâm của họ, invisible. Nhớ học tiếng Anh nha. Nhớ nhìn vào đây, nhìn luôn vào trong đó chứ đừng có dừng ngang cái bên ngoài. Chúng ta khổ vì chúng ta hay nhìn dừng lại ở cái bên ngoài. Tức cười lắm. Có hai người đó yêu nhau rồi cưới nhau, có gì sai đây không?
[33:14]Không gì sai cả, yêu nhau xong rồi cưới nhau đúng không? Hai năm sau ly dị thì có cái gì sai sai rồi, đúng không? Chứ lúc họ bắt đầu họ yêu nhau rồi họ cưới nhau thì không có gì sai cả, nhưng hai năm sau ly dị thì đúng là có cái gì sai sai rồi. Sai sai là sai cái gì? Đây. Cái ông nhìn thấy cô đẹp là ổng yêu rồi ổng ngỏ lời. Cô kia nhìn thấy ổng có tài sản, nên nói là yêu rồi đồng ý. Cả hai người đều đánh giá nhau ở cái gì? Ở cái nhìn thấy được, visible, chứ không nhìn xuyên qua khỏi cái đó để thấy cái phẩm chất trong tâm, cái invisible á, cái phẩm chất trong tâm người này cái đạo đức đến chừng nào, thấy đẹp là chịu.
[34:05]Không, sau cái đẹp còn nhiều điều rất phức tạp. Nhớ như vậy, một cô gái đẹp trong tâm rất nhiều điều phức tạp. Cũng như một người đàn ông giàu coi vậy, trong tâm cũng rất nhiều điều phức tạp. Ở đây có ông nào giàu không?
[34:26]Nhiều điều rất phức tạp mà ta không chịu nhìn cái phức tạp đó trước, ta dừng ngang cái nhan sắc, tài sản để ta đặt lên đó một cái hy vọng và rõ ràng ta đã thất vọng. Từ đây về sau vậy, khi nhìn ai hãy nhìn luôn vào trong tâm họ, trong cái invisible để chúng ta đừng thất vọng. Thì có người nói: "Dạ, nếu mà tụi con có con mắt mà nhìn được vào trong tâm mọi người, vào trong invisible, tụi con ế hết, ế hết."
[35:00]Có lo điều đó không? Mấy bà thì không lo, đã hết ế rồi. Lứa tuổi này hết ế rồi, không lo. Nhưng mà còn nhiều lứa tuổi đang còn sợ ế sẽ rất là lo. Vì thật sự, khi ta nhìn vào trong tâm mọi người rồi, ta không dám gắn cái cuộc đời mình với một người nào nữa.
[35:20]Ví dụ, một người đó chưa có chồng, chưa có vợ, rồi biết tu tập rồi bỗng nhiên có nhìn thấy một người khác cũng xinh đẹp, cũng ăn hay nói giỏi, có tài và có chút tài sản. Nghĩ rằng loại người như vậy mình có thể gắn cuộc đời mình vào được, phải không ạ? Nhưng mà nếu nhìn luôn vào trong tâm rồi sợ dạt ra liền. Nói không nên gắn cuộc đời mình với con người đó, vì sao? Vì sẽ rất là phiền lụy, khổ sở, khó khăn và chẳng hạnh phúc gì cả, thật sự chẳng hạnh phúc gì cả. Nên bây giờ vậy, ví dụ như nhiều vị ở đây đã đi qua một cuộc đời, nếu khi mà ta biết đạo rồi cho ta lui ngược lại thời gian 3, 40 năm trước rất nhiều người sẽ chọn cái đáp án là không lập gia đình nữa.
[36:13]Rất nhiều người như vậy, có đúng không ạ?
[36:22]Và đó là lý do mà các thầy mình đi tu đó.
[36:38]Chính cái vô hình này, cái phẩm chất ngầm ở bên trong này mới chi phối cuộc sống, hành động, suy nghĩ của ta. Cái người mà phẩm chất thánh là âm, là cái dấu trừ thì cái người đó dám giết người cướp của mà xem là rất bình thường. Còn cái người mà phẩm chất thánh là dương, dấu cộng thì những người đó họ dị ứng với điều sai liền, không bao giờ chấp nhận điều sai trong cuộc đời này. Nhưng mà ta sẽ hỏi, nói: "Thưa thầy, con thấy có những người lúc trẻ là những người có quan điểm đạo đức tốt, sống đàng hoàng, nhưng tới già thì hư, lý do tại sao?" Thì đây nó thuộc về một cái nhân quả khác mà thầy đã nói rất nhiều lần.
[37:21]Tức là người này cái phẩm chất thánh của họ lúc trẻ là dương, cộng, nhưng lớn tuổi bỗng nhiên nó lui dần dần sang cái dấu âm, dấu trừ hồi nào chính họ không biết, người ngoài, gia đình cũng không biết luôn cho tới khi họ làm bậy một cái mới té ngửa ra: "Trời ơi, ông nội mình cũng vậy, ông ngoại mình như vậy." Té ngửa ra. Và khi ông làm một cái điều tồi tệ đó ông thấy rất bình thường, tại vì thấy rất bình thường ông mới làm chớ, phải không ạ? Chớ còn nếu mà thấy xấu xa ông đã tránh rồi. Nhưng ông thấy rất bình thường ông mới làm một điều tồi tệ đó. Thế thì cái gì mà đã làm con người ta từ cái dấu cộng nó tuột,
[37:53]tuột, tuột, tuột từng lần vào dấu trừ trở thành con người xấu hồi nào không hay? Thì đó là cả một quá trình rất là lớn, quá trình rất là lớn, rất là lâu dài. Cái này thầy đã nói rất nhiều lần trong các bài giảng khác về nhân quả. Cái phẩm chất thánh hay phàm của chúng ta đó từ ở trên là dấu cộng, ở dưới là dấu trừ đó, ở dưới là âm, ở trên là dương á, nó không phải là cố định. Lúc này ta ở dấu cộng, nhưng coi chừng lúc khác ta lại ở dấu dấu trừ và nó có lý do. Lý do là gì? Lý do là những người đó không đi chùa Từ Mai nghe pháp, không về Pháp Vân ngồi thiền thì dù có cộng bao nhiêu cộng rồi cũng từ từ thành trừ nha.
[38:37]Cho nên ráng mà tinh tấn tu tập. Mỗi ngày ta lễ Phật, tôn kính Phật thì cái dấu cộng nó cứ tích lũy, nó nhích ta lên từ từ, nhích ta lên cứ càng ngày càng xa cái dấu trừ. Còn ta chủ quan nghĩ mình tốt rồi, không cần phải lễ kính Phật thì nó tuột từ từ đi về phía trừ mà ta không hay cho đến cái ngày ta làm bậy một cái, vi phạm pháp luật một cái rồi, lúc đó mới vỡ lẽ ra: "Ủa, nhân cách mình đã mất từ từ bao giờ mà mình không hay?" Cho nên, khi mà nó chưa làm bậy, ráng giữ cái phẩm chất thánh vô hình trong tâm mình, mỗi ngày phải lễ kính Phật. Khi ta lễ kính Phật và đồng thời trong tất cả các huynh đệ,
[39:19]bạn đạo, mọi người vậy, ta cố gắng yêu quý và tôn trọng mọi người. Chính cái tâm mà tôn trọng mọi người cũng giữ cho cái phẩm chất thánh của ta ở trên cao, cái dấu cộng ở trên cao. Còn ta có cái ý khinh miệt người khác, nhớ như vậy, ta mà có ý khinh miệt người khác, kể cả khinh miệt người phạm tội thì phẩm chất thánh của ta làm sao? Tuột xuống dấu âm liền nha, nhớ giùm thầy. Ta có nhiều cái điều để ta khinh miệt, ví dụ ta khinh miệt cái người nghèo nha, ta khinh miệt cái người tàn tật, ta khinh miệt cái người ít học, như thấy thầy xấu xấu vậy cũng vui lòng đừng có mà khinh miệt, nhớ nha. Thầy xấu xấu kệ, cũng đừng khinh miệt.
[40:02]Rồi tới những cái khinh miệt ai? Kể cả những người xấu luôn. Hãy thương xót họ chứ đừng có mà khinh miệt họ. Ta cố gắng loại trừ cái tâm khinh miệt khỏi tâm hồn mình nha. Nhớ như vậy. Thì sao? Thì trong cái nhân quả cái phẩm chất thánh của ta nó không bị tuột xuống dấu âm. À, lúc nào cũng với cái người tốt rồi ta hết sức là quý trọng, với cái người xấu ta thương xót, mong cho họ đừng xấu nữa. Khi ta có cái tâm đó thì cái phẩm chất thánh của ta nó cứ làm sao? Nó cứ giữ lơ lửng, lơ lửng ở trên dấu dấu cộng mãi, không bị tuột xuống. Mà ngày nào cái phẩm chất thánh của ta nó còn là dấu cộng thì ta còn dị ứng với điều xấu.
[40:48]Nghe tới điều xấu hay có cái cơ hội làm xấu, dứt khoát mình không thực hiện. Ví dụ, nói gọi là cơ hội làm xấu thấy ai rớt cái túi tiền,
[41:00]Thấy ai rớt túi tiền, mà trên con đường vắng không ai nhìn thấy, không có camera quay, chỉ có một mình mình với túi tiền, thì đó là gì? Đó là cơ hội phải không ạ? Đó là cơ hội để ta chiếm đoạt luôn cái số tiền không phải của mình, mà cái người mất kia họ không biết đi đâu, không biết chỗ nào, cũng không tìm, không thể nào tìm ra cái manh mối để ai đã nhặt cái số tiền đó được, đó là cơ hội hoàn hảo. A perfect chance! Một cơ hội hoàn hảo để ta lấy, chiếm đoạt số tiền đó luôn không phải của ta. Nhưng, nếu cái phẩm chất thánh của ta nó nằm ở dấu cộng, thì ta làm sao? Ta dị ứng liền. Tiền này không phải của mình, mà cái người mất số tiền này có thể sẽ rất là đau khổ.
[41:45]Ví dụ như cái số tiền này đem về để chữa bệnh, mà nếu không chữa được cái người thân họ chết; số tiền này đem về để trả nợ cái thằng xã hội đen, mà không trả được về nó đốt nhà, nó chặt ngón tay; hoặc là nhiều cái chuyện phức tạp sau cái túi tiền mà ta nhặt được này. Đằng sau túi tiền này sẽ là những điều rất đau khổ. Ta cầm túi tiền lên ta hiểu liền, rồi ta làm sao? Ta mới đi đến cái cơ quan, công quyền, ủy ban hay công an gần đó và nói rõ: "Đúng ngày giờ đó tôi nhặt được số tiền, nhờ các anh lập biên bản với số tiền này nha và nhờ các anh tìm giúp lại cái người đã đánh mất." Vì sao mà ta làm được như vậy?
[42:24]Rất mất thời gian cho ta, nhưng làm rồi lòng ta thanh thản là vì cái phẩm chất thánh của ta nằm ở dấu, dấu cộng. Ta không bao giờ chấp nhận lấy cái số tiền. Nhưng mà làm sao, với một người mà cái phẩm chất thánh nằm ở dấu trừ thì sao? Hạnh phúc vô cùng, bình thường vô cùng, không một chút gì áy náy, ăn năn, day dứt, hối hận, buồn khổ là gì, gì cả. Chụp được số tiền là xách đi xài liền. Xách đi xài liền, rất là vui vẻ mà họ rất bình thường. Còn ví dụ như bây giờ mình ngồi đây, mình không phải là người nhặt túi tiền, thì bây giờ mình nghe nói một người nhặt túi tiền rồi xách đi xài liền, tâm mình sao?
[43:07]Tâm mình sao? Rất là giận phải không ạ? Giận vì mình hiểu rằng sau túi tiền đó là sự đau khổ. Tại sao mình giận? Vì phẩm chất thánh của mình nằm ở dấu cộng. Còn hôm nay ví dụ thầy kể câu chuyện ra: "À có người nhặt được túi tiền to rồi họ đem xài." Cái mình thấy: "Ờ, vui ha, phải mình nhặt được ha, phải thằng kia đừng nhặt mà mình nhặt vui nhở?" Thì phẩm chất thánh của mình ở dấu gì? Dấu trừ. Nhưng nếu phẩm chất mình ở dấu trừ, mình có ngồi đây không? Không, bây giờ đang đi đâu chơi đó, hoặc vô đây ngồi chỉ để canh móc túi người ta thôi, như vậy. Thì bây giờ ta có một cái, những cái dãy về phẩm chất đạo đức và ta nhìn lại tâm mình để xem
[43:52]cái phẩm chất thánh và phàm đó mình ở thuộc ở vị trí nào?
[43:59]Cái người mà cái phẩm chất thánh là dấu âm, dấu trừ, thì đó là người sống ích kỷ. Cái người mà phẩm chất thánh là dấu cộng thì người đó sống vị tha, ha. Đó, thì trong cái dải từ cái ích kỷ cho tới cái vị tha, ở giữa là zero, ở giữa thì không ích kỷ mà cũng chẳng vị tha, nhưng mà nhích về phía âm thì mình cái khuynh hướng ích kỷ càng lúc càng nhiều, mà nhích về phía dương thì khuynh hướng vị tha càng lúc càng lớn, thì mình ở nằm trong chỗ nào? Nhìn mình coi, mình là cộng 1, cộng 2, cộng 3 hay cộng 5, cộng 7? Hay là trừ 1, trừ 2, trừ 3, trừ 5, trừ 7? Tự mình đánh giá thử coi. Rồi đứng lên nói cho thầy nghe:
[44:43]"À, con đánh giá con là thuộc 4,7, cộng 4,7", ví dụ vậy. Mọi người tự đánh giá mình xem. Đố ai biết dựa vào tiêu chuẩn nào để có chỉ số? Nó nhiều tiêu chuẩn.
[45:02]Ví dụ như mình đang có tài sản bao nhiêu mà mình dám cho đi bao nhiêu, thì gọi là bao nhiêu tỉ lệ phần trăm đó, và ta phân đó ra là chỉ số 1, số 2, số 3, số 4. Hoặc là mình có bao nhiêu rồi mà mình còn muốn giành thêm của người ta về cho mình, thì đó là trừ 1, trừ 2, trừ 3, trừ 4, trừ 5. Ta xem lại mình. Và cái người ích kỷ á, mà nghe nói chuyện mà buôn bán phải lấy lãi nhiều, làm ăn phải có lợi nhiều, hợp tác với bạn bè là phải giành phần hơn, họ thấy điều đó rất bình thường, nha. Vì phẩm chất của họ là âm, phẩm chất thánh của họ là âm. Còn một người mà nghe nói là à mở nhà hàng, tạo ra sản phẩm kinh doanh, hợp tác, trong đầu cứ thích:
[45:52]"Thôi thì ai làm ăn mình đừng, miễn mình đừng phá sản sao để cho mọi người có công ăn việc làm, rồi thằng kia nó lợi hơn mình chút xíu cũng chẳng sao", thì người đó cái phẩm chất thánh của họ là cộng, cái vị tha của họ là cộng. Còn mình cứ muốn lợi cho mình, cái ích kỷ của mình đó, là nhiều, nghĩa là cái phẩm chất thánh mình bị âm, mỗi người tự xét cho mình. Và cái tâm trạng của người này, người kia không hiểu. À, ví dụ như mình là một người vị tha, mình là người vị tha, cái hôm đó cái mình đi đến thăm người bạn của mình, nó cũng làm chủ, mình cũng làm chủ, mình chủ doanh nghiệp này, nó làm chủ doanh nghiệp kia, thì hôm đó cuối tuần mình đến nó chơi.
[46:37]Bất ngờ hôm nay, nào giờ mình cũng nghĩ nó tốt, bất ngờ hôm nay cái công việc chưa xong mình ngồi chờ nó, ngồi uống nước trà chờ nó để rủ đi chơi, thì thấy mấy cái người nhân viên vào làm việc, bỗng nhiên nó quát tháo lên nó tát người ta một bạt tai nảy lửa, rất là dữ dằn. Hỏi ra vì cái người nhân viên đó làm sẩy cái cái cái phần lợi của nó trong cái công việc của ngày hôm nay, mà làm cho nó giận dữ. Trong khi mình nghĩ: "Ủa, cái phần lợi đó nó không mất đi, mất chỗ này nhưng mà lại nó lại có lợi qua chỗ kia, cũng có một người khác có lợi chứ nó không có hại cho việc chung, nhưng chỉ mất của nó thôi." Thì lúc đó mình mới bật ngửa ra là cái thằng bạn
[47:17]nào giờ mình vẫn ngồi hay khề khà rượu trà với nó là một thằng ích kỷ. Ích kỷ. Tại vì sao? Tại vì đối với mình mà, thì mình nhìn trên cái tổng quan: "Ờ, hôm nay nó thiệt chỗ này là 1 tỉ nhưng mà nó chạy qua chỗ kia 1 tỉ, 1 tỉ đó lại có lợi cho những cái công việc khác, chứ còn mình cũng chẳng sao." Mình thấy rất là bình thường: "Ồ, hôm nay có thiệt chút xíu không sao", nhưng mà thằng này nó làm lồng lộn lên, làm căng thẳng dữ dội lên, thì phải hiểu rằng một chút bất lợi cho nó là một cái điều gì ghê gớm. Trong khi mình ngồi mình thấy nó: "Ủa, sao lại làm vậy ta? Nó thấy bữa nay nghe thằng báo cáo thiệt hại có 100 triệu mà làm dữ thần vậy
[47:53]ta, làm thiếu điều đốt nhà người ta, giết người ta vậy." Không hiểu! Nhớ như vậy, cái tâm của một người vị tha, mình không hiểu cái người ích kỷ, không hiểu. Cũng giống như bây giờ vậy, cái người này mới sau khi nó chửi mắng người ta xong nó ra bắt tay để nói: "Nói mày thấy giận chưa, nó làm thiệt hại tao hôm nay 100 triệu." Cái mình nhìn nó ngơ ngơ ngơ ngơ: "Thấy có 100 triệu mà làm dữ vậy?" Sau khi hỏi thì khi mình nói: "Thôi mà, có 100 triệu gì." Thì bắt đầu nó nhìn mình nó cũng không hiểu: "Ủa trời, thiệt hại 100 triệu mà sao mày tỉnh bơ vậy? Ha, 100 triệu là ghê lắm nha, sao tỉnh bơ vậy?" Nói:
[48:30]"Thì có mất đi đâu đâu, nó mất chỗ này nó chạy qua chỗ kia kìa, rồi cũng có lợi quẩn quanh đó chứ chả là gì đâu." Thì nó cũng không hiểu mình. À, mình thấy mất 100 triệu tỉnh bơ vì xét trên tổng thể vẫn còn có lợi cho công cuộc chung, nhưng mà thằng kia mất 100 triệu vì nó thiệt hại thôi thì nó chịu không nổi và nó không hiểu mình, mình không hiểu nó. Thì ra nào giờ nói chuyện nhau vòng vòng trên cái gì giải trí cuộc sống thì có vẻ hợp, nhưng khi đi vào đụng tới cái bản chất của ích kỷ và vị tha, không ai hiểu ai. Vì hai chiều hoàn toàn trái ngược. Nhớ như vậy trong cuộc sống này là như vậy, người ích kỷ không hiểu người vị tha tại sao sống kỳ quá,
[49:06]người vị tha cũng không hiểu người ích kỷ là sao đối xử kỳ quá. Vì sao? Thánh và phàm không thuộc về nhau.
[49:20]Rồi bây giờ thầy đưa ra một cái dãy khác, một cái thang khác về sự ô nhiễm và thanh tịnh. Cái người không có phẩm chất thánh á, phẩm chất thánh bị âm á, đó là người sống ô nhiễm. Hưởng thụ bậy bạ, gọi là ô nhiễm. Còn cái người có phẩm chất thánh á, phẩm chất thánh là dương á, thì họ có khuynh hướng thanh tịnh, sống thanh tịnh, ít có hưởng thụ bậy bạ và kiềm chế cái sự hưởng thụ dần dần. Trong cái bản năng thẳm sâu của con người mà Phật gọi cái ái, cái dục là kiết sử bản năng tự nhiên, thì ai cũng ham thích khoái lạc, ai cũng ham hạnh phúc, đó là điều hết sức tự nhiên. Nên hồi nãy cái anh kia anh nói thấy thấy cô gái đẹp anh xao
[50:11]xuyến là anh nói đúng với bản năng tự nhiên của con người. Tức là tự nhiên là nó như vậy, con người ta cứ thích như vậy. Không có, nhưng mà ở đây làm sao? Cái người mà cái phẩm chất thánh của ta là dấu cộng á, ta cứ phải làm sao? Phải giằng xé, đấu tranh, kiềm chế nó mãi. Đúng không mấy ông? Đúng không? Đúng không? Ta phải kiềm chế.
[50:39]Còn cái người mà cái phẩm chất thánh là âm á thì hưởng thụ cho thoải mái luôn. Có nhiêu hưởng nhiêu. Mà đã hưởng không đủ rồi đi kiếm, đi tìm, lùng sục rất là vất vả. Ta cứ thích hưởng thụ và ta hưởng thụ cho hết phước luôn. Hết phước đến mức độ là hết phước không còn làm người luôn, làm thú luôn! Vì khi ta hưởng thụ thì ta hết phước. Còn cái người mà có phẩm chất thánh á, cái ham muốn bên trong không hết, chưa hết, nhưng sao họ cứ phải giằng co, kiềm chế mãi? Nên ngày nào ta còn giằng co, còn giằng xé, còn kiềm chế với cái khuynh hướng thích hưởng thụ thì ngày đó phẩm chất thánh của ta là dấu cộng.
[51:26]Còn ngày nào ta buông tay: "Thôi nó thích thì cứ chiều, cứ hưởng thụ cho thoải mái" thì phẩm chất thánh của ta đã là dấu trừ, âm rồi. Chứ còn nói cái chuyện mà hoàn toàn không có ô nhiễm là chuyện không có, chỉ trừ ai? Trừ những bậc đã chứng đạo, hoặc là quý thầy đã tu rất lâu thì cái lòng ham muốn của mình nó nhòa nhạt. Nhòa nhạt chớ mà hở một cái nó khởi lên lại à, không đơn giản chút nào. Vẫn phải làm sao? Vẫn phải tiếp tục kiểm soát, giằng xé, kiềm chế, chứ không ai dám vỗ ngực nói rằng: "À, tôi thanh tịnh rồi", kể cả các thầy tu. Vì thầy tu ngày hôm nay ta có dám biết chắc vị nào chứng thánh chưa?
[52:16]Chưa. Chưa. Nên chỉ có những bậc chứng đạo thì họ trong sạch luôn, thanh thản luôn, chả ham muốn gì nữa. Họ thanh thản không có nhu cầu gì nữa. Nhưng mà chưa phải bậc chứng đạo thì cái ham muốn vẫn còn, ít hay nhiều. Và khi cái ham muốn trong lòng còn, cái ham muốn hưởng thụ còn thì nó cứ thúc đẩy người ta phải tìm hưởng thụ, tìm cách hưởng thụ. Và ở đây, cái bậc mà phẩm chất thánh cộng thì họ làm sao? Kiềm chế, nhớ như vậy thôi, chứ không có ai tài giỏi cả. Nhưng còn kiềm chế thì còn phẩm chất thánh, còn không kiềm chế nữa thì là phẩm chất thánh là âm, thành ác quỷ, vậy thôi. Rồi bây giờ cũng vậy, những người mà có gia đình, à có gia đình, có chồng, có vợ,
[53:13]có ai vỗ ngực nói rằng mình à có chồng có vợ rồi lòng từ đây tuyệt đối không còn động tâm với một người bên ngoài nữa, có không? Có không? Ai có giơ tay lên cho thầy?
[53:35]Không có. Nhớ như vậy. Cái người mà sống có đời sống vợ chồng, tức là họ được hưởng thụ một cách hợp pháp, phải không ạ? Luật pháp cho phép. Cho nên họ có cần kiềm chế không? Không. Chính vì không kiềm chế nên cái tâm ham muốn đó nó vẫn chạy lung tung ra ngoài vợ ngoài chồng. Đừng hòng nói là không động tâm nhá, đừng hòng nói. Nhưng ở đây cái người đó còn kiềm chế lại để không phạm tội thì ta vẫn gọi là người có đạo đức. Còn cái người mà không kiềm chế nữa, lén lút đi tìm để hưởng thụ cho thỏa mãn cái ham thích của mình thì cái đạo đức họ là âm, vậy thôi. Chứ đừng nói là không ham muốn. Cho nên nói về hai vợ chồng nói:
[54:27]"Trời, sao chị ghen dữ vậy? Cứ để ổng tự do chút đi, đâu cũng giữ vậy? Đi đâu cũng kềm kềm đi theo một bên vậy? Sợ mất ổng hả?" Nói: "Dạ." Thì đó là người phụ nữ tuyệt vời. Lúc nào cũng canh chồng sợ mất, điều đó rất đúng, rất perfect. Tại ổng luôn luôn sẵn sàng nhảy. Và ổng chồng cũng vậy, có bà vợ rồi cũng phải canh, phải giữ. Chứ đừng nói vợ mình là cái người đoan chính, chung thủy, chuyện chỉ có trong tiểu thuyết mà thôi nha, chứ không có. Cho nên có chồng, có vợ rồi phải ráng giữ cho nhau, đừng để cái người kia bị động tâm có cơ hội. Vì ai cũng động tâm cả! Nhớ giùm thầy điều đó. Nhất là mấy đứa con mà sắp sửa mà còn trẻ trẻ mà
[55:12]tính lập gia đình, nhớ giùm nay thầy dặn rồi. "Ủa sao anh đi đâu em cũng theo vậy?" - "Bữa thầy dặn em rồi, anh đi đâu phải canh." Đó là đúng, phải không? Dạ, nói à nói: "Thầy dặn em rồi, anh đi đâu phải canh, trừ khi anh đi tu em không canh nữa." Dạ. Không phải canh.
[55:36]Vì vậy, ta đừng có định nghĩa rằng à người có phẩm chất thánh là người hết ham muốn, không có. Người có phẩm chất thánh là người còn ham muốn nhưng mà biết kiềm chế, vậy thôi, chứ không hết đâu. Chỉ khi chứng thánh hẳn rồi thì mới hết ham muốn. Thầy nói rất thật, đồng ý không ạ?
[56:02]Và cái ham muốn đó nó không có hàng rào đâu, nên liệu mình mà tự giữ lấy mình. Kể cả quý thầy, quý cô đi tu rồi cũng vậy. Nhưng quý thầy, quý cô đi tu được cái là đang sống trong môi trường đó. Nhưng mà sợ nhất là những người đi tu ở một mình. Rất nguy hiểm. Cho nên người đi tu luôn luôn phải ở với huynh đệ và ở trong đại chúng. Nên thầy sai đi đâu lúc nào cũng phải sai đi ít nhất hai thầy, hai cô cùng đi. Mấy cô đi phải bốn, năm cô. Quý thầy đi lúc nào cũng phải hai thầy trở lên, chứ không cho ai đi một mình cả. Vì mình cần một cái môi trường như vậy, cần cái môi trường. Thọ giới rồi, hứa với Phật rồi,
[56:42]có ý chí rồi, tu tập rồi nhưng cũng vẫn không chắc ăn tí nào. Mình tự giữ và huynh đệ mình giữ cho nhau. Thầy ở một mình hay ở đông người? Thầy này. Thầy. Thầy ở một mình hay ở đông người? Bốn người. Perfect, an toàn nha.
[57:04]Chứ nếu mà nói thầy ở một mình là phải kéo bốn thầy đi theo liền đi về chùa thầy đó, áp tải thầy về tới chùa liền đó. An toàn. Rồi thầy đưa ra một cái dãy nữa là gian dối và chân thật.
[57:20]Cái người không có phẩm chất thánh á hay phẩm chất thánh là âm á thì thích nói dối. Còn người cái phẩm chất thánh là dương á thì thích nói thật. Thế tại sao ta thích nói dối? Lý do gì ta thích nói dối? Ta nói dối để ta lừa người khác, phải không ạ? Ta nói dối để ta ta tô điểm cho chính mình, thêm cái giá trị mà thật ra mình không có. Ta tự khoe khoang mình, bây giờ gọi là nổ đó, tức là ta tô điểm thêm chứ ta không có phải như vậy. Ta nói dối. Nên cái lời nói dối nó thường thường là kết quả của cái tâm gì? Lừa đảo, kiêu ngạo. Nên ta phải nói dối, hoặc là làm điều xấu thì phải nói dối để che đậy.
[58:14]Đó là gian dối. Còn chân thật là sao?
[58:19]Ta không có gì phải lừa dối ai, ta cũng không muốn nói quá cái giá trị của mình. Chỉ trong trường hợp phải khiêm tốn giấu lại bớt cái giá trị, giấu lại bớt cái giá trị. À, mình có thể là giỏi hơn nhưng lúc nào cũng giấu đi, cũng là hơi nói dối, nhưng cái này là vì yếu tố khiêm tốn nên ta nói dối. Còn tất cả chúng ta đều giống nhau ở chỗ câu nói dối rất là dễ thương. Tài sản thì ta phải phải giấu. Lý do tại sao ta phải giấu tài sản? An toàn, đúng như vậy. Vì cái điều quý giá không thể nào mà mà lộ ra được. Dù thầy mình thương cách mấy nhưng cũng đành thôi thầy, xin phép thầy cho con giấu.
[59:04]Có một cái thang nữa thầy nói là lười biếng và siêng năng.
[59:10]Cái người mà phẩm chất thánh kém á, âm á, thì lười. Tại vì không thích làm việc cho ai cả, làm nhúc nhích cái thân mình thấy nó mệt, cứ thích ở không cho nó sướng, nên không tạo ra được phúc. Càng sống càng hết phúc đi. Còn cái người mà có phẩm chất thánh á, thì họ thích làm việc, vì khi họ làm việc vậy nghĩa là họ đang phục vụ cho người khác: lau cái nhà, quét cái sân, nấu bữa cơm, dọn cây dọn rác, hoặc là khiêng cái bàn cái tủ gì đó, hoặc là còn nhiều hơn nữa nhiều hơn nữa, nhưng mà mình thích làm lụng tay chân là siêng năng, phục vụ mọi người, thì cái phúc cứ mà dày lên. Có một lần thầy nghe vậy, phụ huynh nghĩa là
[1:00:01]xem trong cái camera, phản ánh nhà trường: "Sao bắt con tôi khiêng bàn khiêng ghế?" Mấy cái đó làm con mình nó hư. Lẽ ra khi mà camera quay trong lớp, thấy cô giáo kêu con mình dọn bàn dọn ghế phải vui mừng, về khen con mình: "Ờ hôm nay thấy con khiêng bàn khiêng ghế rất là giỏi, mẹ rất là mừng. Lần sau trong trong lớp trong trường có việc gì con ráng xung phong làm nhé." Thì như vậy con mình sau này nó sẽ sống một cuộc đời có ích cho mọi người vì cái lời khen. Còn nó khiêng bàn xong về chửi mắng thầy cô giáo, thế là con mình nó hiểu được một điều gì? Nó hiểu rằng nó sống trên đời này nó được quyền lười biếng.
[1:00:42]Thì cái người mà đầu tiên mà lãnh cái hậu quả lười biếng của nó là ai? Bố mẹ trước. Nó không làm việc nhà nữa, tại nó được quyền lười biếng mà, nó được quyền ở không: bố làm đi, mẹ làm đi, người làm làm đi. Rồi nó quen lười biếng cho tới khi mà mình lớn, mình già, mình đổ bệnh, thì có một điều rất đau lòng: nó rất lười chăm sóc mình. Lúc đó ai chết? Lúc đó ai khổ? Mình mới khổ. Vì cái thương con không đúng cách. Nên phải tập cho con siêng năng. Như thầy nhớ thầy trong miền Nam, sau khi mà giải phóng, thống nhất đất nước, thì đất nước mình lúc đó nghèo lắm. Sau một cuộc chiến tranh mà, hoang hoang hết.
[1:01:23]Nên nhiều người từ thành thị phải đổ về cái nông thôn để đi làm rẫy, trồng cây, trồng ruộng, trồng lúa. Gia đình thầy cũng vậy. Thì thầy đang là một người học sinh còn nhỏ, mà phải đi vào rừng vào rẫy làm rất là vất vả. Cực lắm, rất là cực. Nhưng mà thầy biết ơn những năm tháng đó. Nhờ những năm tháng mà mình vất vả như vậy, để tìm miếng ăn cho gia đình như vậy, cái thầy được một cái thói quen là mình làm gì cũng siêng năng, không có sợ cực, không có sợ cực tay chân, không sợ cực thân thể. Mà không sợ cực tay chân thân thể, nó là cái căn bản của sự siêng năng. Sau này thầy đi tu cũng vậy, cứ tìm việc nặng mà làm,
[1:02:05]cứ vô trong đại chúng rồi cứ tìm việc nặng mà làm, vì kinh qua cái giai đoạn mà lao động ở trong rừng trong rẫy rất là vất vả. Rồi bây giờ thì thầy cũng truyền dạy lại cho các đệ tử thầy cũng vậy. Các thầy ví dụ ở nhà có thể là công tử bột gì đó không biết, nhưng vô tới chùa Phật Quang rồi phải làm, làm không tính giờ, không tính công, làm rất là vất vả. Mà thầy thấy mấy thầy cực thầy thấy thương, nhưng mà rất mừng vì ta có phước là nhờ cái đó, mà có được cái đạo đức á. Nên hôm có cái anh anh Vinh ảnh chúng trưởng Nghệ An, ảnh mới kết luận một câu, nói: "Nhiều năm theo sư phụ, con rút ra được một kết luận:
[1:02:44]Theo sư phụ quá cực, nhưng rất vui." Nói vậy.
[1:02:52]Cực là bởi vì thầy bắt làm nhiều chuyện quá. Nhưng vui là sao? Những việc đó đều có ý nghĩa. Và các huynh đệ đều đồng lòng, ai cũng thấy đó là những việc đáng làm. Đây là một cuộc sống đáng sống, nên thấy hạnh phúc. Chưa thấy quả báo hiện ra, chưa thấy giàu sang, vinh quang gì hết, nhưng mà chỉ cái việc làm có ý nghĩa thôi đã thấy hạnh phúc rồi. Cái giá của nó đã là có một cái sự hạnh phúc, có cái niềm vui rồi, chứ không cần phải quả báo giàu sang gì tới nữa. Nên vì thế mà cái người mà có phẩm chất thánh á, rất thích mà phụng sự. Do đó họ siêng năng làm lụng. Ở trong cơ quan, họ làm làm quá việc của mình luôn để đỡ việc cho ai đó.
[1:03:36]Mà không phải là nói làm quá việc để làm chi? Để mình được hưởng lương cao hơn, không cần. Cứ thích làm thôi, thích siêng năng làm. Đó, đó là một phẩm chất của thánh. Rồi có nhiều cái cụ già ở miền quê ta vậy, sống rất là thọ mà sống rất minh mẫn, mà nhất là mấy bà á, mấy bà thường sống thọ hơn mấy ông, đúng không ạ? Ở miền quê á, mấy ông chết rất là sớm, chứ mấy bà sống rất là thọ. Vì sao? Siêng năng, tận tụy, mà làm nó thành một bản năng tự nhiên thôi. Tức là làm cho con, làm cho cháu ha. Hết chăm con tới chăm cháu, nó đều hết sức tự nhiên, chẳng bao giờ là so đo câu nệ công lao gì cả. Hết lo con rồi nó chạy đi mất, nó đẻ một đống cháu đưa lại mình nuôi tiếp,
[1:04:23]lo tiếp, rồi lo việc này lo cho ổng, ổng bệnh quá lại lo cho ổng, cứ cuộc đời cứ tần tảo, quên mất mình luôn, giống như ô sin luôn. Nhưng mà không ngờ lại sống lâu, khỏe mạnh, có phúc. Còn mấy ông nhiều khi không có cái phẩm chất tần tảo tự nhiên của người phụ nữ, nên mấy ông rất mau chết. Thầy nói câu này không phải là thầy nói đùa, mà đây là nhân quả. Có một lần thầy mới nói thế này, ví dụ như tuổi thọ của mình chỉ đáng là mình sống 70 tuổi thôi là chết, nhưng mà trong thời gian trước đó mình rất siêng năng phục vụ, làm phúc, và cái cuộc sống trước khi chết đó mình sống rất có ý nghĩa, tự nhiên trời đất cho mình thêm tuổi thọ,
[1:05:06]tự nhiên mình sống tới 80, vì mình sống có ý nghĩa. Cũng vậy, đáng lẽ mình sống tới 70, nhưng mình sống nhếch nhác, lười biếng, hưởng thụ, sống vô nghĩa, sống vô ích, trời đất lấy lại: "Thôi, 60 cho nó chết cho rồi." Đó, đó là nhân quả, đó là sự công bằng. Nên khi ta sống có ý nghĩa, sống siêng năng, sống phục vụ, tự nhiên ta sống được lâu, tỉnh táo sáng suốt cho tới khi chết. Còn khi mà ta sống vô nghĩa, không biết tu tập, không biết làm phúc, không biết phụng sự, bỗng nhiên tuổi thọ ta bị rút ngắn lại, mà trước khi chết cũng vất vả lắm. Vậy, đó là nhân quả công bằng của trời đất nha, chứ nó không phải thần thánh gì cho ta cả, mà đó là nhân quả công bằng.
[1:05:48]Người ta sống một cuộc sống có ý nghĩa, đáng sống thì ta tự nhiên được sống thêm, là như vậy nha.
[1:06:00]Ta có một cái dãy, một cái thang để so sánh nữa là ta có cái quan điểm đối với cuộc sống công bằng hay là không công bằng? À.
[1:06:13]Ta tin vào nhân quả hay là ta không tin vào nhân quả? Vì nhân quả là công bằng. Thì ta cứ nghĩ rằng: "À, tôi có tiền thì tôi sẽ đạt được mục đích. Tôi giỏi, tôi thông minh thì tôi thành công." Cái người này, lý luận đó nghe không sai, nhưng không đúng. Không đúng bởi vì quên mất một yếu tố là phước nghiệp bí mật ở phía sau. Cả cái thông minh của ta cũng là do nhân quả tạo thành. Cái thành công của ta cũng do nhân quả tạo thành, chứ không phải là ý tôi có tiền, tôi có năng lực, rồi tôi muốn làm gì tôi sẽ thành công, không có đâu. Đều có cái phước tội bí mật ở phía sau chi phối cả. Hiểu như vậy rồi nên ta chọn một cuộc sống rất công bằng.
[1:07:01]Lúc nào cũng muốn đem hạnh phúc cho người khác, lúc nào cũng muốn đem lợi ích cho người khác, kiến thức cho người khác. Là vì sao? Vì ta tin vào cái sự công bằng của luật nhân quả. Mình cứ đem hạnh phúc, đem thành công, đem kiến thức, đem ích lợi cho người khác đi, trời đất đem lại cho mình gấp bội lần. Hãy tin giùm thầy cái chữ này: gấp bội lần. Hãy nhắc, nhớ.
[1:07:31]Thầy vừa dùng cái chữ "gấp bội lần", thầy không cường điệu đâu. Thầy không cường điệu đâu. Ví dụ như ta ăn xoài ta gieo chỉ có một hạt xoài, rồi ta lại thỉnh thoảng ra nhổ cây, thỉnh thoảng tưới nước. Nhưng mà khi xoài mà nó đã mọc lên cây rồi đó, thì ta hưởng bao nhiêu quả? Mà có phải hưởng một lần không? Hết năm này tới tới năm kia. Tức là một cái nhân ta gieo rồi ta duy trì cái nhân đó một thời gian, đến khi nó ra quả rồi, cái quả báo mà ta hưởng được, cái phước báo mà ta hưởng được là gấp bội bội lần. Thì cũng vậy, có một lần thầy gặp một cái cái cô Phật tử vậy, à, cổ khá giả, à cổ có cái lộc.
[1:08:16]Cái cổ mới nói thế này, cô nói: "Trước kia thì con cũng không phải là người khá giả, à nhưng mà con để ý từ khi có một lần con làm một cái việc này, bỗng nhiên từ đó về sau cuộc đời con rất là may mắn và khá giả. Là cái việc đó là hôm đó, cái gia đình có con, thằng bé mổ tim mà nó không có tiền, đâu khoảng tốn đâu khoảng 25 triệu lúc đó. Con cũng không có nhiều tiền, nhưng mà thấy tội quá con cho nó 25 triệu. Nhưng mà từ đó là rất nhiều năm sau, cái tiền nó vô con không phải 25 triệu, mà nó vô cả trăm triệu, cả trăm triệu, cả tỷ." À, mà chỉ tốn có 25 triệu à. Nghe nói rồi ngày mai cái móc 25 triệu đi kiếm người cho đi, rồi cái nói:
[1:08:53]"Sao nghèo hết tiền?" Nói: "Tại ông thầy ổng xúi á."
[1:08:59]Nên ở đây á, ta tin vào cái sự công bằng của nhân quả, nên ta cố gắng mà sống rất là tốt. Nói: "Ủa con cố gắng sống tốt lắm mà sao không thấy may mắn gì cả?" Là bởi vì cái gì? Bởi vì nợ ta nhiều quá ở kiếp trước. Cứ kiên nhẫn tiếp tục sống tốt, tiếp tục làm phúc, tiếp tục tu tập, nha, đừng nản. Cho đến khi mà cái nghiệp của kiếp xưa nó hết, cái phước của đời nay nó sinh sôi thì ta mới thấy cái sự vinh quang là rực rỡ. Nên đừng bao giờ nản chí. Hãy tin vào sự công bằng của luật nhân quả, của đất trời nha.
[1:09:41]Nhưng giờ ta có cái dải này nữa.
[1:09:46]Cái tâm khô khan lạnh lẽo và cái tâm yêu thương nồng ấm. Nhiều khi ta nhìn mọi người như vậy, lòng ta dâng lên một sự yêu thương nồng ấm. Hoặc là ta nhìn thấy mọi người chung quanh mình vậy, lòng ta rất hờ hững, khô khan, lạnh lẽo. Đó là cái thước đo giữa thánh và phàm. Cái người phàm họ nhìn nhau trong cuộc đời này, họ làm sao? Không quan tâm, khô khan, lạnh lẽo, hờ hững, thờ ơ. Còn bậc thánh nhìn nhau thì sao? Yêu thương, nồng ấm, tôn trọng, quan tâm. Rồi, mỗi người nhìn lại mình chỗ này. Cái thang này mọi người dễ vướng lắm á, dễ bị lắm á. Ta rất dễ thờ ơ với mọi người trong cuộc sống này. Ta chỉ quan tâm tới rất ít người có duyên với chúng ta
[1:10:41]nào đó thôi, còn đa số phần đông ta rất ít quan tâm. Đó là cái suy nghĩ, cái tình cảm, cái tâm trạng, cái mức thang của kẻ phàm phu. Còn một bậc thánh thì sao? Cái lòng thương trải rộng, lòng thương trải rộng. Như ta ngồi trong chùa như thế này, trước đông người thế này, mình nhìn huynh đệ, nhìn ai mình cũng thấy thương yêu. Mặc dầu cũng không có cơ hội biết nhau, cũng không nói chuyện gì với nhau, nhưng mà nhìn mọi người là tâm tự khởi lên tình yêu thương. Đó là phẩm chất của bậc thánh. Và thầy hỏi cái thang này rồi mọi người nhìn lại mình nãy giờ làm sao? Rất nhiều người bị vướng, đúng không ạ?
[1:11:22]Rất nhiều người cảm thấy mình rất thờ ơ, không quan tâm. Đi đông ngồi chật chỗ của tui thêm, đừng có ai đi nữa, để mình tui đi thôi, ít ít thôi, ngồi cho thoải mái. Ta rất dễ bị cái tâm trạng thờ ơ, không quan tâm nhau. Rất ít người trong này khi mà nhìn thấy huynh đệ đông thế này mà lòng mình yêu thương dào dạt. Cái thang này là hơi khó đây. Cái thang này là đánh giá cái phẩm chất của bậc thánh rất là rõ ràng. Nên quý Phật tử nhớ vậy, tâm nó chưa thương, bắt nó phải thương. Nhìn mọi người, tự nhiên mình thấy khô queo à, chả thương ai hết, bắt phải thương. Tự ra lệnh cho tâm mình: "Nguyện lòng xin yêu thương được hết tất cả huynh đệ ở đây". Vì sao vậy?
[1:12:05]Vì đây mới là bài toán căn bản, ta còn phải yêu thương vô lượng, vô số chúng sinh ngoài kia nữa kìa. We have to love so much beings out there. Ngoài kia ta còn phải yêu thương vô số chúng sinh ngoài kia nữa kìa.
[1:12:26]Nên cái thang này rất là khó thực hiện, chứ không phải là dễ đâu nha. Rồi, bây giờ nó có một cái thang nữa. Hết giờ rồi nhưng thôi, còn vài ý thầy nói nha. Loạn động và định tĩnh. Kẻ phàm phu thì tâm làm sao? Loạn động. Bậc thánh nhân thì tâm định tĩnh.
[1:12:47]Tâm ta định tĩnh hay loạn động? Hầu hết ta cũng không có loạn động theo cái kiểu mà tình cảm nó vút vắt, nhưng nó cứ động tâm hoài, phải không? Cứ suy nghĩ hoài. Đó là ta vẫn là phàm phu. Còn một cái bậc thánh thì sao? Tâm họ thiên về phía định tĩnh. Nên vì thế, ta phải cố gắng mà tu tập thiền định nha, cố gắng tu tập thiền định. Sáng mai đến chùa Pháp Vân mà được quý thầy hướng dẫn ngồi, ngồi thiền nha, ta đi về phía thánh.
[1:13:23]Thiền định là một điều lớn, ta không nói một vài lời được, nên về Pháp Vân. Có một yếu tố này nữa nha, một yếu tố một cái thang này nữa để đo thánh và phàm nữa: Phàm phu thì ở dơ, thánh nhân thì sạch sẽ.
[1:13:42]Xem lại mình thuộc loại ở bẩn hay là ở sạch sẽ?
[1:13:48]Đây là rất là thật nha, rất là thật. Cái người mà đã nhìn thấy cái điều bẩn thỉu, thấy rất bình thường. Ví dụ: vào chùa rác, kệ; ra ngoài đường thấy rác, kệ; đi đến thăm nhà bạn bè, khu phố rác rưởi, bẩn thỉu, kệ, thấy bình thường. Bởi vì cái đẳng cấp của mình thuộc là phàm phu. Còn nếu khi bước vào chùa có cọng rác là không chịu, đi ra ngoài đường vậy thấy rác là không chấp nhận được, đến cái khu nào mà thấy rác bẩn thỉu là không chấp nhận được, bởi vì mình có phẩm chất của một bậc thánh cao sang. Nhớ như vậy. Thầy chưa nói ra tay hành động dọn dẹp, chỉ trong tâm thôi. Đó, mình yêu thích được sự sạch sẽ, đó là phẩm chất của bậc thánh.
[1:14:33]Còn người sống bừa bãi, bẩn thỉu, nhếch nhác là kẻ phàm phu. Thầy nói câu này có đụng chạm với ai không?
[1:14:48]Nãy giờ ta nói những cái thang để ta tự đánh giá mình là cái phẩm chất thánh của mình thuộc loại là âm hay là dương, phải không ạ? Và ta cũng biết rằng cái phẩm chất đó nó bị dao động. Nhiều khi thấy nó dương, nó tuột xuống âm hồi nào ta không hay, cho đến ngày ta làm bậy ta mới phát hiện nó đã âm rồi. Hoặc là một cái người phẩm chất là âm, nhưng mà lâu ngày bỗng nhiên một lúc nào đó làm được những việc cao thượng thì họ đã lên cái dương rồi, họ cũng chính họ không biết tại sao. Thì ta nói tại sao? Ba lý do: Một, ta tôn kính được những bậc thánh thì cái phẩm chất thánh ta tăng lên từ từ. Hai, ta thường nghe những đạo lý của bậc thánh
[1:15:31]thấm vào tâm mình thì phẩm chất thánh của ta tăng lên từ từ. Ba, ta thường thiền định hướng về vô ngã. Hướng về vô ngã, hướng về vô ngã, thiền định hướng về vô ngã thì phẩm chất thánh của ta tăng lên dần dần. Ba yếu tố thầy nhắc lại để làm cho tăng phẩm chất thánh lên: Một, tôn kính các bậc thánh, ví dụ như lễ kính Phật mỗi ngày cũng là một cái hành động mà tôn kính bậc thánh rất là rõ rệt. Hai, thường nghe những đạo lý của bậc thánh. Ba, thiền định hướng về vô ngã. Nhớ ba điều này nha. Thank you for listening. See you again next month. Try to learn English. Goodbye.