[0:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ta nghe tiếp về phần Hộ pháp ha. Như những phần đầu ta đã nói, hộ pháp tức là giữ gìn, bảo vệ chánh pháp. Bảo vệ chánh pháp là một trong bốn cái công hạnh mà người đệ tử Phật phải có, phải trang bị mà từ lâu ta bị bỏ quên. Ta thường nhớ về cái tam vô lậu học là: văn, tư, tu. Nghe rồi cái tư duy rồi tu hành. Nhưng hôm nay mới nhớ ta còn cái: học, hành, hoằng, hộ. Học pháp nè, thực hành giáo pháp, truyền bá giáo pháp và bảo vệ giáo pháp. Cái chính cái bảo vệ này mới là cái công đức vất vả, khó khăn và lớn lao. Thì nếu mà không có người bảo vệ thì Phật pháp
[1:05]suy vong, bị phá hoại rồi biến mất rất là thiệt thòi cho chúng sinh. Nên cái công đức của những người bảo vệ Phật pháp rất là lớn lao. Cũng giống như trong một đất nước cũng vậy, nếu không có cái lực lượng quân đội, an ninh bảo vệ, đất nước xáo trộn tan vỡ hết. Rồi người dân cũng không sống được dù cho là mọi người có nỗ lực dựng xây, dù cho nhà nước có cố gắng bao nhiêu kế hoạch. Nhưng mà nếu không có bảo vệ được thì tất cả cũng tan vỡ. Nên cái vai trò của những người bảo vệ rất quan trọng mà rất khó khăn. Thấy để ví dụ như một cái người doanh nhân có vất vả gì đó thì cũng chỉ là trên cái đồng tiền.
[1:52]Còn cái người chiến sĩ vất vả là đánh đổi cái sinh mạng của mình. Mà cái sinh mạng là cái quý nhất. Cho nên vì vậy là cái cái công việc bảo vệ là công việc khó khăn, vất vả, có giá trị lớn nhưng ít ai thấy. Ví dụ bây giờ ta thấy một cái người làm giàu thì ta khen người đó làm giàu giỏi, người đó đem lại công ăn việc làm cho bao nhiêu người chung quanh vân vân. Nhưng mà nếu không có một hệ thống tư pháp hùng mạnh, nếu không có một hệ thống quốc phòng vững mạnh thì không có cái doanh nghiệp nào có thể tồn tại, phát triển được. Do đó là cái vai trò của sự bảo vệ rất là lớn. Và trong Phật pháp cũng vậy, trong Phật pháp nếu không
[2:31]có cái sự bảo vệ thì đạo Phật cũng tiêu hết, không có cái sự tu hành gì được, mọi người mất niềm tin hết. Cái ghê gớm nhất của cái bảo vệ Phật pháp là không phải bảo vệ trên hình thức vật chất mà bảo vệ trong nội tâm của con người. Giữ cái niềm tin cho con người, giữ cái đạo tâm cho con người với đạo. Cái đó mới là cái cái lớn lao, cái khó khăn, cái vĩ đại. Mà người ta phá đạo nó cũng chưa đến cái mức, nó chưa đến cái giai đoạn người ta lại người ta đập chùa, giết tăng ni. Mà cái đầu tiên của phá đạo là đánh vào trong tâm mình trước, làm cho mình lung lay, mất cái niềm tin trước cái đã. Ví dụ như bây giờ muốn phá thầy thì họ không cần phải lại lấy cây đồ đập thầy.
[3:17]Mà họ chỉ làm quen với các Phật tử trước. Quen hồi kết tình thân, chiếm cảm tình với mọi người trước. Đến khi mọi người mà tin họ rồi bắt đầu họ mới nói chuyện. Nói, "Hôm qua thấy sư phụ lại nhà em chơi." Cái nói, "Ủa, sao tự nhiên sư phụ ít đi đâu, không thấy đi đâu chơi, bữa nay lại nhà?" "Thấy sư phụ dễ thương lắm nha. Sư phụ ngồi ăn cơm rồi tới tối sư phụ mới về." Bắt đầu mình nghi nghi, "Ủa sao ông thầy này bữa nay ổng kỳ vậy cà?" Chuyện đó cứ bày đặt ra, bịa ra. Bắt đầu mình nghi nghi, dao động rồi. Tại nào giờ là không bao giờ mình thấy sư phụ mà đi chơi mà bừa bãi. Đi đâu có chuyện cần mới đi, mà đi đâu cũng có mấy người đi chung.
[3:53]Chứ sư phụ đâu có đi một mình. Bữa nay tự nhiên có người kể chuyện là sư phụ tới nhà em chơi một mình, ở rề rề từ hồi sáng tới tối ăn ba bốn bữa cơm. Đi mình thấy ông sư phụ này bữa nay bắt đầu có giở trò gì rồi, kỳ kỳ. Lòng mình dao động. Mà dao động rồi còn nghe sư phụ giảng nổi không? Hết giảng nổi rồi, hết nghe. Rồi mình ban đêm ngồi thiền nổi, lễ Phật nổi nữa không? Hết. Cái đó mới độc. Cái đó mới độc. Mà đầu tiên muốn mà nói xấu sư phụ mà để mình tin thì phải chiếm cảm tình mình trước, tặng quà, tặng đồ, cười duyên dáng này kia nọ. Cho nên này sư phụ hay dặn: kẻ thù là ai? Là người hay cười mỉm chi với mình,
[4:34]hay tặng quà kỷ niệm sinh nhật rồi của mình, có tiệc đồ mời đi ăn hoài. Mấy người đó cẩn thận. Tại không ai rảnh mà làm mấy chuyện đó. Còn cái người tốt họ lo tu không à, nha. Việc gì công khai, minh bạch, rõ ràng. Còn cái người cứ kết thân riêng với mình á, rất là đáng sợ. Kẻ thù là đó đó. Cho nên bữa nay sư phụ chỉ mặt ra đó nha. Cứ nhìn nhìn chung quanh mình ai kết thân riêng với mình rất đáng ngờ. Có hai người đó đó, hai người đó đó. Đáng ngờ. Bây giờ vậy, thì những lần trước ta đã nói về nhiều cái cái cách thức độc hại mà họ phá đạo, phá đạo tâm của mình. Hôm nay thì ta nói về một cái phương pháp bảo vệ Phật
[5:19]pháp bằng cái công đức tu hành của chính mình. Lấy cái công đức tu hành của mình mà bảo vệ đạo pháp. Nghĩa là làm sao? Lấy cái câu mà một thiền sư, thiền sư đời nhà Lý dặn vua, "Vô vi cư điện các, thiên hạ tự thái bình."
[5:38]Ông vua ở trong cung điện, ông tu giùm một cái đi, thiên hạ tự nhiên thái bình. Cái câu này nó là một cái câu nghịch lý, không thực tế. Không thực tế là sao? Nghĩa là muốn cho đất nước mà phát triển thịnh vượng thì vua phải đêm ngày vắt óc ra mà làm việc, điều phối chỗ này, chỉ đạo chỗ kia, xem xét chỗ nọ. Tối đến ngồi mà gọi là phê các tấu chương tới khuya, hai ba giờ sáng có khi chưa xong. Tại vì các nơi gửi về gọi là các tấu chương đó, ngày xưa gọi là tấu chương, bây giờ mình gọi là báo cáo và các tờ trình và các văn bản cần phê duyệt. Thì trong lúc đó là là hồi vua là thường là tới lúc mà quyết
[6:24]định quan trọng nhất thì vua không có không có cần trợ lý. Trong cái đèn dầu le léc, hồi xưa đâu có đèn điện. Lấy từng tờ tấu chương ra ngồi xem. Ban ngày đã họp quần thần bàn một số ý kiến tổng quát rồi. Ban đêm mới lật từng tờ tấu chương đọc rồi bắt đầu chính mình viết phê được hay không được phê. Để sáng mai mà triều thần mà xem đó mà thực hiện. Thì phải là vất vả vậy. Nhưng mà có ông thiền sư ổng kêu là, "Cứ ở yên tu giùm ổng đi, thiên hạ tự thái bình." Câu này hết sức là nghịch lý, không thực tế. Nhưng ông thiền sư ổng cũng không phải ngu. Thiền sư ổng cũng có cái lý của ổng, cũng có cái trí tuệ của ổng.
[7:04]Chứ không phải là ổng ngu, ổng nói bừa. Nói theo kiểu mà cho nó qua chuyện, cho vua cứ nhàn nhàn. Không có, không có nhàn nhàn. Vô vi cư điện các, ở trong cung điện mà tu. Vô vi không phải là không làm gì. Ta đừng hiểu lầm cái chữ vô vi là không làm gì mà là tu vất vả.
[7:27]Để được cái "không", ta phải đạt vô số công đức. Giống như lần trước ở chùa Xá Lợi, thầy có nói vậy đó. Cái việc mà có thể nhiếp tâm được vào trong thanh tịnh, việc đó khó như chế tạo một chiếc máy bay Boeing phản lực vậy. Quá nhiều chi tiết, quá nhiều công đoạn, quá nhiều kỹ thuật, quá nhiều công lao, không phải dễ chút nào. Nên cái việc mà lắng tâm trong thanh tịnh là việc cực kỳ khó khăn, vất vả. Nói kêu ông vua, "Vô vi cư điện các, ở trong cung điện tu đi, thiên hạ tự thái bình." Thì cái ta nghe chữ vô vi tưởng ông vua ở trong cung điện đi chơi quanh quanh dạo vườn Thượng Uyển, không có đâu.
[8:12]Phải tu hành vất vả, thiên hạ đất nước sẽ tự thái bình. Câu này không ai hiểu, rất khó hiểu.
[8:24]Hôm nay ta nói về cái khó hiểu này. Ta nhớ cái câu trong kinh Phật có một câu chuyện vậy. Một lần đó, Đức Phật Ngài nhập hạ, Ngài bỏ hết đồ chúng một mình lên trên hang núi. Leo lên cái núi, trên cái núi đó có một cái hang. Ngài vô trong đó Ngài ở, Ngài an cư và thường ngồi nhập định luôn ở trên hang đó. Không có ai, một mình không có ai. Lần đó, vua trời Đế Thích dắt một đoàn tùy tùng bay ngang. Bay ngang rồi vua muốn vào đảnh lễ Phật. Vua cứ đứng ngoài hư không lơ lửng bên ngoài vậy đó, mà không biết cách nào để đánh thức Phật dậy trong cái thiền định. Thì mới sai một cái nhạc sĩ Càn Thát Bà,
[9:12]nhạc sĩ ở cõi trời, cái tên gọi là Càn Thát Bà, những nhạc thần, người ta gọi là nhạc thần. Cái ông đó ổng mới bay tới trước cái hang, ổng cầm cái đàn ổng đánh một khúc nhạc, nhạc tình, nhạc tình.
[9:29]"Vắng con tàu sân ga buồn thấy thiếu, vắng em đời anh thấy quạnh hiu." Biết bài đó không ạ? Có ai biết bài đó? Ai còn biết bài đó là người đã sống hơi bị lâu rồi đó.
[9:41]Nhiều người giờ không biết bài đó đâu. Bài đó xưa rồi. Đại khái ổng viết hát bài nhạc tình, trong đó ổng kể chuyện kể chuyện là có cái câu nổi tiếng là: "Anh yêu em như các vị A La Hán yêu thiền định." Đức Phật mỉm cười. Thế là Ngài thật ra Ngài xuất định cũng lâu rồi. Mỉm cười. Đức Phật mới hỏi: "Ở đâu mà ông có cái bài nhạc thú vị vậy?" Ông nói: "Dạ, thưa Thế Tôn, bạch Thế Tôn, tại vì con yêu con gái của vua trời Đế Thích nhưng mà nàng không đoái hoài đến con." Ông si tình, "Mà con không biết làm cách nào để chiếm được trái tim của nàng." Trên cõi trời cũng rắc rối nha, cũng rắc rối. Bởi xin lên cõi trời cũng ráng mà tu tiếp nha,
[10:28]chứ ở trển cũng còn nhiều thứ rắc rối lắm. Cũng tình yêu rồi đủ thứ mùi mẫn ở trển á. "Nên con... Ngài, con không biết làm sao để chiếm được trái tim của nàng, thì con tìm hiểu mãi con phát hiện rằng nàng rất sùng kính Tam Bảo." Nghĩa là tuy trên trời nhưng thường là hộ trì cho Tam Bảo, cho chư Tăng, tôn kính Thế Tôn, các vị A La Hán. "Thì con mới cất công cũng tìm hiểu về Phật pháp, về Tam Bảo vậy đó, vân vân. Nên con soạn bài nhạc để bày tỏ tình yêu với nàng, trong đó có cái câu là: 'Anh yêu em như các vị A La Hán yêu thiền định.' Con ghép cái tình yêu con với cái cái mà nàng đúng trái tim của nàng,
[11:15]thế là nàng chấp nhận hẹn hò với con." Thành công với cái câu đó. Độc chiêu chưa rồi. Bởi hôm nay nói ra đây cái mánh của một ông nhạc thần khi mà tán tỉnh một cô gái, nghe thôi chứ tụi con đừng có áp dụng nha tụi con. Áp dụng tội lỗi, tội lỗi, nha, không có áp dụng à, ví như vậy. Cái sau đó thì sau khi và thấy Đức Phật xuất định rồi Ngài mới nói: "Bạch Thế Tôn, có vua trời Đế Thích xin được yết kiến Thế Tôn." Đức Phật im lặng, tức là đồng ý, cái vua trời mới bay vào, đáp xuống hang. Và cả một cái hang như vậy bỗng nhiên lớn to mênh mông ra để cho chư thiên vào đó đảnh lễ Đức Phật. Thì trong lúc nói chuyện thì nói nhiều đạo lý thú vị, nhưng có một cái câu thế này:
[12:01]"Bạch Thế Tôn, con rất là bận rộn. Con rất là bận rộn. Ít khi có dịp để được đến yết kiến, hầu cận Thế Tôn. Hôm nay đi giống như đi công tác đi ngang qua đây thấy Thế Tôn nhập định, thôi sẵn tiện con dừng chân lại, xin được đảnh lễ, yết kiến Thế Tôn một chút." Rồi sau đó thì nói chuyện đạo lý. Nhưng nó có cái câu thế này: "Con rất bận rộn."
[12:29]Vua trời rất bận rộn, nên ta đừng tưởng rằng làm vua trên trời là sướng, hoặc là ta nói sướng như tiên vậy á, sướng như tiên. Tiên không hề sướng đâu. Càng lên cao càng bận rộn, càng vất vả.
[12:47]Cái người mà không có chuyện gì để làm, người ta hiểu rằng cái người đó sắp sửa tuột xuống một đẳng cấp thấp, hoặc là người đó đang ở đẳng cấp thấp, không có chuyện gì để làm. Nên rõ ràng trong cái thời đại ngày hôm nay, cái người mà đau khổ nhất là người gì? Không phải là người bị người yêu bỏ, mà người jobless, thất nghiệp. Đúng không ạ? Không có việc gì để làm, mới là người đau khổ. Chứ còn người yêu bỏ, không quan trọng, không quan trọng lắm đâu. Cho nên vậy, nghĩa là dù cho chúng ta không thuộc về nhau, chuyện no matter, no problem, không sao hết, nhưng mà mình với việc làm mà không thuộc về nhau,
[13:33]có chuyện lớn à, có chuyện lớn à, giá trị mình tuột liền giữa cuộc đời này. Hỏi: "Anh làm gì?" Gãi đầu, "Lúc này anh tạm thời nghỉ," là biết ngay ông này thất nghiệp. Thì thôi, không chơi nữa, đừng có cửa mà nói là chiếm được tình cảm của ai, phải không ạ? Chứ chừng nào nói làm gì: "Thôi anh bận quá, bên đây kêu, bên kia nọ kêu," thấy người đó rất có triển vọng giữa cuộc đời này. Tức là người bận rộn, bởi nói chữ businessman á, người bận rộn là người có giá trị, mà cứ càng lên cao thì càng bận rộn. Bây giờ ví dụ mình một ngày mình có 24 tiếng đồng hồ để mình là 8 tiếng làm, 8 tiếng ăn uống, nghỉ ngơi và 8 tiếng ngủ, phân như vậy.
[14:15]Nhưng mà khi chúng ta cứ lên dần ở những vị trí cao, thì cái 8 tiếng đồng hồ làm việc nó làm sao nó dãn dần, dãn dần, dãn dần, dãn dần, cho thấy nó qua khỏi 24 tiếng đồng hồ. Nghĩa là thời gian làm việc 24 tiếng đồng hồ không hề đủ, nhưng mà trời đất không cho thêm nữa, chỉ chừng ấy thôi 24 tiếng đồng hồ và phải ngủ, phải ăn. Cho nên cái người mà họ ở vị trí cao đó, họ không bao giờ tìm ra được thời gian rảnh. Nó cứ dày đặc hết, mà ví dụ càng lên cao, lên tới tột đỉnh như là vị Chủ tịch, Bí thư rồi thì thôi đừng hòng, đừng hòng. Nếu mà gọi là một có một thời gian để gọi là đi chơi mà thật sự đi chơi,
[14:58]thì hoặc là hết là bí quá rồi đành phải đi giải trí cho nó thư giãn, hoặc người đó bắt đầu hư, chứ thực sự không còn ai có thời gian. Những cái vị lãnh đạo không có thời gian. Mà lên tới cõi trời thì dày đặc luôn. Họ làm gì á? Họ làm gì mà bận dữ vậy? Hử? Làm gì mà bận dữ thần vậy?
[15:26]Làm gì? "Lo cho người khác," đúng không ạ? Nghĩa là sao? Nghĩa là người gọi là người có vị trí cao, thế nào là người có vị trí cao? Tức là người có trách nhiệm với nhiều người. Cứ càng có trách nhiệm với nhiều người thì ta gọi người đó càng ở vị trí cao, vậy thôi, vậy thôi. Nó định nghĩa là như vậy.
[15:57]Còn không có trách nhiệm với ai, tức là ta đang xuống dần với vị trí thấp, vậy thôi. Mà vua cõi trời gọi là có vị trí với những thành phần nào, những chúng sinh nào? Chúng ta không biết, tại vì chuyện chuyện cõi trời. Tuy nhiên ít nhất, tức là vua cõi trời là người có trách nhiệm với cả Trái Đất này, cả cái thế giới này. Mà không phải chỉ có trách nhiệm với con người của thế giới này, của Trái Đất này, mà thật sự vua cõi trời còn có trách nhiệm với nhiều loại chúng sinh trong Trái Đất này. Nói Trái Đất này, Trái Đất khác thì mình không đủ trí để mình biết là các Ngài có cai quản hay không. Nhưng riêng Trái Đất này, các Ngài cai quản hết, cai quản luôn cả súc sinh luôn.
[16:45]Vì sao? Vì súc sinh nhiều khi cũng là qua lại đầu thai của con người. Hôm nay làm con bò nhưng mới kiếp trước cũng là một con người. Vì này bị phạt, rồi bị nhân quả, bị báo ứng, đọa làm bò, cho nên thật sự bò, chó gì cũng nằm trong cái sự quản lý của các vị ở trên cao cả. Còn mình thì mình chỉ quản lý bò để làm gì? Nuôi rồi giết thịt thôi, chứ không xem con bò là một thân phận được chăm sóc. Nhưng đối với các vị ở trên cõi trời, thì con bò cũng là một thân phận được quản lý, được chăm sóc, chứ không phải là như mình, cái nhìn khác nhau. Và những cõi địa ngục, những cái chúng sinh vất va vất vưởng, thực sự thấy vất va vất vưởng bởi vì cái nghiệp
[17:29]của họ thôi, nhưng cũng nằm trong sổ bộ cả. Cái sự quản lý như vậy mấy, tức là ít nhất là 8 tỷ con người và vô số tỷ các loài chúng sinh khác, không có thoát được. Người ta mới nói: "Ủa, như vậy là nếu mỗi người bị các vị đó quản lý như vậy, thì có phải là bị sắp xếp trong một định mệnh không?" Không, đây mới là cái trung đạo nè. Đây mới là cái trung đạo. Để ta xem cái trung đạo là như thế này. Ví dụ vào cái thời quân chủ chuyên chế, thì vua là người toàn quyền, cõi nước này của vua, mọi con người là của vua và vua chỉ đạo tất cả. Đó là lý thuyết thôi, chứ còn thực tế nhiều khi ông tể tướng mới
[18:15]nắm quyền, chứ ông vua bị bị gạt qua một bên, không biết chừng. Cuộc đời này cũng phức tạp. Nhưng trên lý thuyết, vua là tất cả. Bởi vì mới nói có bài nhạc nói: "Trong đôi mắt em, vua là tất cả," chứ anh không phải tất cả đâu, ví vậy. Đó, thì vua chỉ đạo hết và thân phận của người dân được sắp xếp hết, được chỉ đạo theo vua và nó gây thành một sự bất mãn cho đến cái ngày mà loài người đủ tri thức, Để thấy được cái sự bất công đó và họ làm cuộc cách mạng lật ngược lại, không quân chủ nữa mà bây giờ dân mới làm chủ. Khởi đầu từ những nhà lý luận như Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, bắt đầu ở Pháp á,
[19:00]những tư tưởng khai phóng bắt đầu ở Pháp rất là nhiều. Thì họ họ nói: "Ủa, ở đâu ra ở đâu ra cái cái tiền đề đất nước này của vua? Cái tiền đề đó ai đặt ra từ ban đầu?" Rồi đi tìm ra là không có. Không hề có sự đặt để, mà từ ngàn xưa chính những người những người lãnh chúa, những tộc trưởng, những tù trưởng, những vị vua tự đặt cái quyền đó cho mình. Và cái quyền đó không hề được hỏi ý kiến ai cả, nên nói: "Ơ, đây là sự bất công." Nên bây giờ lật ngược đi, nếu mà hỏi hết mọi người thì phải hỏi ai làm chủ đất nước này? Một con người là vua hay là toàn bộ tất cả người dân? Thế là lần lần thấy ông này ổng lý luận hay quá, người ta đồng ý rồi, thôi dân.
[19:50]Từ đó, khuynh hướng của thế giới chuyển sang dân chủ. Một số nước vẫn còn chế độ vua chúa nhưng vẫn là gì? Là gọi là quân chủ lập hiến, vẫn quyền của người dân lên, nâng cái quyền của người dân lên. Trong thời đại này gọi là thời đại dân chủ, nó ngược lại với cái quân chủ. Thì khi mà nói là dân chủ rồi thì người ta cái gì cũng phải hỏi ý kiến dân, à vì dân làm chủ mà. Nhưng mà có hỏi được hết, ví dụ vì đất nước mình tám chục triệu người, chín chục triệu người đi hỏi từng người được không? Ông bà mình có nói rồi, chín người thì mười ý, vậy chín chục triệu người một trăm triệu ý. Một trăm triệu ý khác nhau đó thì mình lấy ý nào để
[20:32]mình quyết định số phận, kế hoạch của quốc gia? Lấy ý nào? Điên luôn mà có, hả? Đọc cho hết được chín một trăm triệu người một trăm triệu ý kiến đó thì điên luôn, không còn thời gian để làm gì nếu ai ta cũng phải hỏi ý kiến. Do đó rồi cuối cùng phải làm sao? Phải cũng phải thu nhỏ ý kiến lại, bao nhiêu người bầu ra một người, rồi những người đại biểu đó lại bàn với nhau là nên ta có cái quốc hội. À và quốc hội gọi là đại diện dân mà lập nên những kế hoạch điều phối đất nước này. Thầy nói vòng vòng ráng cố gắng nghe, đừng có ngủ nha, mấy cái này nghe dễ ngủ lắm nhưng mà thôi cố gắng nghe.
[21:15]Rồi đến khi mà cái gì cũng hỏi ý kiến dân hết thì chuyện gì xảy ra? Đây bắt đầu mới rắc rối lại lần nữa đây. Hồi xưa đó, chỉ nhìn ông vua ổng quyết định hết mình bất mãn, rồi mình nói dân chủ, bắt đầu chuyện gì hỏi ý kiến dân hết thì bắt đầu mới rắc rối, ừ rắc rối chỗ này. Hỏi ý kiến dân thì bây giờ hỏi ý kiến dân thế này: thế là làm nhiều hay là nghỉ ngơi nhiều? Thì dân trả lời sao? Nghỉ ngơi nhiều, ừ đó. Bây giờ lương thấp hay lương cao? Dân trả lời sao? Lương cao. Đóng thuế nhiều hay đóng thuế ít? Dân trả lời sao? Đóng thuế ít. À, thì cái làm thì ít, đóng thuế ít, lương thì cao thì đất nước đó đi đâu?
[22:07]Đất nước đi đâu? Bây giờ đừng nói tới đất nước, tới một công ty thôi. Trả lương cho công nhân cho cao, phải không? Đóng bảo hiểm cho cao nhưng mà làm tàn tàn không cần nhiều thì công ty đó làm sao? Thì sao? Công ty thì phá sản, mỗi người đi về nhà được, nhưng đất nước có phá sản mỗi người đi về nhà được không? Không. Chuyện gì xảy ra? Đất nước rơi vào nợ công, có thể là chính quyền tê liệt không làm việc được, hủy hoại luôn, giống như là Hy Lạp. Nên là nếu không có ai cứu bí mật thì hôm nay đất nước Hy Lạp đã biến mất, vì không còn ngân sách. Là cũng bởi vì cái gì cũng hỏi dân đó, mà dân thì lúc nào làm sao?
[22:45]Phải sướng cái đã, phải không ạ? Nên đến qua tới thời dân chủ rồi nó đi qua một nghịch lý khác. Cái thời quân chủ ta bất mãn vì gì? Là ông vua quyết định hết, ta bất mãn quá, ta dân chủ. Tới dân chủ rồi cái gì cũng hỏi dân rồi thì đất nước cũng tan vỡ luôn. Vậy chân lý nằm ở chỗ nào?
[23:10]Chân lý nằm ở giữa. Đúng Phật dạy trung đạo. Chân lý nằm ở giữa là một cái gì đó mà cái người lãnh đạo cũng phải có khá nhiều quyền nhưng đồng thời ý kiến của người dân cũng được tôn trọng. Nó là một sự cân đối, chứ không được lệ thuộc hết về người dân, tại người dân thế nào cũng là góp ý kiến cái kiểu đó, ăn nhiều mà làm ít không hà, thì đất nước cũng chết. Thấy chưa, mà cũng không thể trở thành một người độc tài hoàn toàn như vua thì cũng cũng bất công. Nên là một cái gì ở giữa. Cái gì ở giữa đó ta đi tìm ở đâu? Ở đâu có một chế độ mà nó ở giữa, trung đạo? Thì xin báo cáo: địa chỉ Việt Nam.
[24:05]Vừa rồi, cái này thầy hơi khoe một chút nên vì thầy hơi khoe nên cũng hơi kỳ kỳ, nên nghe rồi bỏ qua giữ bí mật đừng có ra kể người khác nha. Vừa rồi thầy có ra trường Đại học Luật thầy trình bày một cái đề tài thầy nghiên cứu về luận văn tiến sĩ, thì trình bày trước một hội đồng năm vị giáo sư. Cái đề tài của của thầy là: "Nghĩa vụ của con người", nó đối ngược lại với cái quyền của con người. Vì cả thế giới là có cái Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và luật về quyền con người tràn ngập hết cả thế giới này. Lúc thầy học cử nhân luật, học cái môn đó thầy rất là phiền. Thầy nói: trên lý luận của luật pháp, quyền và nghĩa vụ phải đi đôi.
[24:55]Có quyền thì phải có nghĩa vụ, có nghĩa vụ thì mới được có quyền. Hai cái đó phải đi đôi. Mà chỉ nói quyền không thì thế giới này đi về đâu? Nên thầy nói thầy cho thầy làm nghiên cứu sinh tiến sĩ, thầy làm cái đề án nghĩa vụ con người. Nghĩa vụ con người thì khi thầy trình bày trước cái hội đồng đó, thì trình bày trước cái hội đồng đó, trong đó thầy có nói cái câu vậy, thầy có nói: "Ở một cái chế độ mà cứ nói về quyền con người thì ở đâu cung cấp quyền cho con người? Khi ai cũng đòi hỏi quyền lợi thì lấy đâu cái người cung cấp? Còn nếu mà ở một cái chế độ mà con người chỉ phục vụ, có nghĩa vụ thôi, không bao giờ được hưởng quyền lợi nào hết thì cũng là gì?
[25:39]Là bất công. Nên ta cần một cái trung đạo, một cái trung dung giữa quyền và nghĩa vụ, và cái cân đối giữa quyền và nghĩa vụ này nó cực kỳ phù hợp với lý luận của của Phật pháp, của Phật pháp luôn. Và đó là... Việt Nam ta."
[26:00]Cái thì báo cáo: hội đồng chấm thầy vào đầu vào nghiên cứu sinh nhất luôn, hạng nhất luôn. Mà không biết có thời gian học hay không thôi, tại vì những thời gian đó nằm đúng chính xác vào những lúc thầy đi giảng hết. Cho nên lọt vô rồi mà không biết có học được hay không thôi, cho nên chưa chắc ăn tí nào, không có thời gian, không có thời gian, bận quá bận quá. Đúng là lớn tuổi rồi mà đi học rất là cực tại vì công việc, đại khái như vậy. Nãy giờ thầy nói vòng vòng vậy để nói gì cà? Có liên quan gì tới hộ pháp không kìa? Cứ kiên nhẫn nghe nha, kiên nhẫn nghe một chút xíu. Không phải thầy nói chơi đâu, từ từ tới.
[26:46]Nên ở đây thế này, ví dụ trong phạm vi một gia đình,
[26:53]trong phạm vi một gia đình thì bây giờ
[26:58]cái người cha mẹ là người có quyền sắp xếp số phận của đứa con, đúng không ạ? À đứa này ăn cái gì, mặc cái gì, học ở trường nào do cha mẹ sắp xếp. Nhưng mà có thực sự là cha mẹ hoàn toàn sắp xếp theo ý mình không?
[27:19]Không, phải không? Mình còn dựa vào yếu tố khác là yếu tố gì? Tính chất của mỗi đứa. Nó học giỏi hay không, nó khỏe mạnh hay không, nó ngoan ngoãn đạo đức hay không. Theo cái tính chất đó mà cha mẹ mới sắp xếp cho cho nó cho hợp lý. Đó, cái bắt đầu cái vai trò cái phẩm chất cá nhân lại tác động ngược lại lên cha mẹ. À, quyền là của cha mẹ nhưng mà cái phẩm chất của đứa bé lại tác động lên cái suy nghĩ của cha mẹ, đúng không ạ? Chứ quyền là của cha mẹ. Bây giờ trong phạm vi một quốc gia cũng vậy. Nói gì nói, cuối cùng quyền lãnh đạo cao nhất vẫn thuộc về nhà nước. Nói gì nói, bây giờ anh có dân chủ cỡ nào rồi trong
[28:08]thực tế đòi hỏi quyền lực vẫn phải của nhà nước. Mà quyền lực của nhà nước thì tùy quốc gia quy định trong hiến pháp. Riêng ở Việt Nam mình thì trong hiến pháp quy định: Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao của quốc gia trong Hiến pháp của Việt Nam. À. Thì làm gì cũng phải là ở trên cao một ít người thôi, chứ không phải là ai cũng lãnh đạo được, đó là bắt buộc, đó là thực tế cuộc sống. Nhưng cái người mà có quyền để sắp xếp vận mệnh của một quốc gia như vậy họ cũng không được theo ý họ hoàn toàn mà họ lệ thuộc vào điều gì? Lại chính lệ thuộc vào cái phẩm chất của người dân nữa. À. Ví dụ như họ muốn đầu tư ở một cái khu vực đó vì thấy cái địa hình nó tốt,
[28:55]nhưng mà người dân đó xấu quá cái họ đành phải dời dự án đi qua chỗ khác. Đó, phẩm chất của người dân. Hoặc là thấy cái người cái khu vực đó nghèo và cũng không có quyền lợi gì nhưng mà họ thấy cái phẩm chất người dân đó tốt quá, cái thế là nhà nước buộc phải đầu tư một kế hoạch ở đó để khai thác cái đạo đức của người dân ở đó, chính người dân đó sẽ hỗ trợ, sẽ xây dựng, sẽ giúp cho cái dự án đó thành công. À, nên cái tuy rằng cái quyền người ta ở trên cao nhưng sự thật người ta bị gì? Bị chi phối, tác động bởi cái người ở dưới. Đồng ý với thầy không? Đồng ý. Đó, thì số phận của con người ở trên trái đất này đối với chư thiên cũng vậy, à.
[29:45]Vua Đế Thích nói rất bận rộn, bận rộn cái gì? Là cai quản thế giới này, cai quản trần gian này. Cai quản nghĩa là gì? Ngài sắp xếp số phận cho các quốc gia, sắp xếp số phận cho các vùng, các miền, các con người. Nhưng không phải là ngài cai quản rồi ngài lúc nào cũng tự ý quyết định theo ý mình, mà ngài bị lệ thuộc bởi cái gì?
[30:11]Bởi đạo đức, phẩm chất, công đức, sự tu hành, tội phước của những con người ở dưới này. À, đây là chúng ta nhớ giùm điều này, không ngờ chính chúng ta lại là người tác động lên cái quyết định, cái suy nghĩ của chư Thiên. Mặc dù chư Thiên là người có quyền, nhưng mà ta tác động vào cái quyền đó, sự sắp xếp đó lại là chính đạo đức, phẩm hạnh của chúng ta.
[30:42]Vì vai trò của con người chỗ này rất là quan trọng. Bây giờ cũng vậy, nếu bây giờ ta trong ngôi chùa đó có hai chục vị tăng ở tu hành.
[30:53]Bây giờ nếu ta là ông Trời, thử tưởng tượng mình là ông Trời, nhưng tưởng tượng chút thôi nha, đừng tưởng tượng thiệt về cái điên à, nha, tưởng tượng thôi. Ví dụ tưởng tượng mình là ông Trời, à mình ở trên trời mình dòm xuống, thấy một ngôi chùa có hai chục vị tăng tu thì mình có quyết định là ủng hộ ngôi chùa đó cho hưng thịnh phát triển hay là mình bỏ mặc cái ngôi chùa nó tới đâu nó tới? Trả lời đi. Tưởng tượng mình là ông Trời, tưởng tượng chút thôi nha, đừng tưởng tượng về tới nhà còn tưởng tượng là điên à.
[31:28]Ta quyết định thế nào? Sẽ ủng hộ ngôi chùa có hai chục vị tăng đó hay là bỏ mặc?
[31:37]Hử? Ai nói là bỏ mặc tùy phước, tùy nhân quả, không quan tâm thì giơ tay lên cho thầy. Đây là một loại ông Trời. Giờ ở đây không có ông Trời nào bỏ mặc. Bây giờ ta quyết định là ủng hộ hai chục vị tăng đó thì giơ tay lên. À, nhiều nhiều người làm ông Trời ủng hộ. Ủa, có một số người không giơ tay nữa là những người đó có ý kiến thứ ba phải không? Ý kiến thứ ba là ý kiến gì? Tùy, phải không? Number one! Exactly! Wonderful! Rất tốt, đúng như vậy, tùy hai chục ông thầy đó tu hành ra sao. Nha, tùy hai chục ông thầy đó tu hành ra sao. Nếu hai chục ông thầy đó tu hành đàng hoàng, thì ổng cứ vô vi cư điện các, tự nhiên chúng sinh kéo về.
[32:36]Chùa bỗng nhiên hưng thịnh, nhiều người tới hỗ trợ, tu hành, nương tựa, chùa rất là thịnh. Cái này không có mánh mung nha, không có cái loại mà tổ chức ngầm, chi tiền để lôi kéo người về. Tại vì thật sự trong cái chính trị có những loại tổ chức, những tôn giáo, họ dùng tiền để đi lôi kéo quần chúng. Thấy đông, chứ sự thực cái đông đó được tác động bằng đồng tiền, bằng những lời đồn giả dối, khác. Còn có những trường hợp, những ngôi chùa mà đông, đông vì xin lỗi, ông Trời ổng sắp xếp như thế, ông Trời ổng cho như thế. Vì sao?
[33:21]Vì ổng thấy hai chục ông tăng này tu hành đàng hoàng. Nên cái quyết định chùa sẽ hưng thịnh là do ông Trời, nhưng mà tại sao ổng quyết định lại là do chư tăng. Đây chính là chỗ này. Nên ta đừng tưởng là việc gì cũng do ta, nhưng mà ta cũng đừng tưởng ta không có trách nhiệm với mọi việc trên cuộc đời này. Đây là cái trung đạo nè. Đây là cái suy nghĩ trung đạo. Ví dụ ta nói hộ pháp thì ta đừng nghĩ rằng việc bảo vệ Phật pháp là do ta.
[34:05]Ta là người đứng ra bảo vệ Phật pháp, ta là người chiến đấu với cái ác, cái hung, cái dữ để bảo vệ chánh pháp. Đừng nghĩ một mình ta, mà phải hiểu gì? Còn có chư Thiên hộ pháp, chư Bồ tát, có Tam Bảo bí mật ở trên cao, chứ không phải là mọi việc là của ta. Mặc dù ta phải ý thức về điều đó, mặc dù ta phải ý thức về cái công hạnh bảo vệ Phật pháp, nhưng không phải là ta là người có năng lực, có khả năng mà sắp xếp hết tất cả.
[34:40]Mặc dầu ta phải có ý thức, có hành động, có trách nhiệm nhưng thực sự trong một chừng mực nào đó mà mà thôi. Quyền vẫn là ở trên cao kia. Nhưng ta vẫn là người tác động được với cái quyết định ở trên cao bằng cái gì? Bằng công đức của mình, bằng cái phẩm hạnh của mình, bằng sự tu hành chân chính của mình. Nên hôm nay ta mới nhấn mạnh ở cái khía cạnh này. Bài hôm nay ta nhấn mạnh là bảo vệ Phật pháp bằng cái công đức tu hành của bản thân là như vậy. Đó, thầy nói vòng vòng nãy giờ
[35:18]hơn nửa tiếng đồng hồ mới có nhập đề, nha. Hiểu rồi chưa? Nhưng hiểu rồi thì cũng kết luận được luôn, vậy là bài này đã xong.
[35:31]Ta nhắc lại cái công thức: thế nào là một người có phước?
[35:38]Hôm trước ta có định nghĩa rồi phải không ạ? Thế nào là một người có phước? Nhớ không ạ? Đúng rồi, có người nhớ đó. Hả?
[35:54]Thì đúng rồi, thì có tạo phước rồi mới có phước. Nhưng có phước nghĩa là gì? Đây đây là những cái giáo lý căn bản lắm á, mà theo theo thầy học thì phải nhớ mấy điều này. Người có phước là người được nhiều quyền lựa chọn. Nhớ như vậy, nhớ cái định nghĩa như vậy. Mấy định nghĩa này nó hàn lâm lắm, nó học thuật, nó professional, nó academic, nó có tính hàn lâm nha,
[36:24]nhưng nó rất chuẩn xác. Mà thường những cái định nghĩa mà có tính hàn lâm như vậy nó hơi khó hiểu. Nó khó hiểu nhưng nó chuẩn xác. Giống như bây giờ mình nói hình vuông là gì? Đó, hình vuông là một tứ giác bốn cạnh bằng nhau và có bốn góc vuông, phải không? Như vậy. Giờ mà ta định nghĩa thế nào là 1 m²? Đó, đây là đơn vị đo lường. Thì ta trả lời rằng 1 m² là gì? Là diện tích của một hình vuông có cạnh là 1 m. Câu trả lời chả ăn nhập gì cả. Nó cũng trừu tượng nhưng rất chính xác. Hoặc là nói 1 kg là gì?
[37:10]Ai định nghĩa được khen hay.
[37:15]Định nghĩa 1.000 g, người ta hỏi 1.000 g là gì? Đây câu trả lời là đây: 1 kg là khối lượng của một cái cục sắt nó nằm ở trong cái cái nhà của viện đo lường của Anh cất trong đó đó, tới đó mà đo nó thì nó là 1 kg. Địa chỉ nó nằm ở đó luôn.
[37:39]Cả thế giới đều phải nương vào đó và không được ai làm cái cục thứ hai. Đó, cứ làm tương tự nó thôi, chênh lệch một vài miligam gì đó thì được. Nhưng định nghĩa 1 kg gì? Trọng lượng của cái cục mà được gọi là một ký nằm ở cái viện đo lường của Anh. Cả thế giới phải lấy nó làm tiêu chuẩn. Nhưng ngày hôm nay, khoa học đã tìm ra một cái định nghĩa mới. Dựa trên cái cơ học lượng tử, trên những cái bước sóng, những cấu tạo của phân tử để có một định nghĩa khác mà nếu nói cái định nghĩa này ra thì mình phải đi học tiến sĩ mình mới hiểu. Thôi không nói nữa, nó vậy, nó phức tạp. Thì cũng vậy, trở lại cái gọi là thế nào là người có phước?
[38:22]Tức là người được nhiều quyền lựa chọn trong cuộc đời này. Nhớ như vậy. Khi mà có chuyện gì ta không lựa chọn được, biết rằng mình thiếu phước. Còn khi gặp việc gì ta có rất nhiều chọn lựa, nghĩa là mình có phước. Nó là như vậy. Mà đôi khi ta được quyền chọn lựa nhiều cái cùng một lúc, nhưng có những trường hợp ta chỉ được quyền chọn một cái mà thôi. Ví dụ bây giờ mình vào một cửa hàng, nó một cái áo nó nhiều loại giá. Thì mình có nhiều tiền, cái mình nói: "Thôi tôi mua cái áo đắt nhất", hoặc là "Tôi thích tôi mua luôn cả mười cái áo luôn" vì mình có đủ tiền, mình được chọn lựa. Còn người nghèo bước vô nhìn một loạt bảng giá rồi đành sao?
[39:04]Lựa cái áo rẻ nhất. Chọn lựa không được nhiều là người ít có phước. Có một cái ông Ông này ổng cũng là là cán bộ kháng chiến. Ờ ổng tập kết đi nơi này nơi kia. Sau đó thì ổng mới nói chuyện với một cái cô gái. Ổng nói: "Tôi thông báo cho em biết, tôi được 16 cô gái ngỏ lời xin kết hôn, nhưng tôi chọn em. Bây giờ em quyết định làm sao?" Thì bà kia lật đật chụp liền thôi, không để hở 16 cô kia lấy làm sao, thấy không? Thế là thành một cái cuộc hôn nhân tới bây giờ vẫn còn bền vững. Thì ổng kể câu chuyện vui, nhưng có cũng có nghĩa là điều gì? Ổng này có có phước, nhưng mà chọn một trong 16 thôi, chứ không được chọn hết 16.
[39:53]Nó khác với đi mua cái áo nha. Để là ta được quyền chọn lựa nhiều cũng là ta có phước, nhưng mà vì lý do đạo đức, luật pháp, đôi khi ta chỉ được chọn một mà thôi. Còn có những trường hợp chọn nhiều không sao, không ảnh hưởng tới đạo đức, thì đó, cái người có công đức là như vậy. Nên khi ta là người có công đức tu hành, thầy dùng cái chữ công đức nó lớn hơn chữ phước. Tại phước tức là ta được nhiều chọn lựa, nhưng chữ công đức thì ta chỉ chọn lựa những điều nào tốt đẹp cho cái phẩm giá của mình và lợi ích cho chúng sinh, chứ ta không chọn lựa những điều chỉ lợi ích cho cá nhân, khác nhau nha. Hôm nay ta thêm một định nghĩa nữa:
[40:43]Thế nào là có phước? Là người được nhiều chọn lựa. Thế nào là công đức? Thì cũng con người có phước đó, nhưng họ chỉ chọn lựa những điều mà không đem đến sự vị kỷ, sự hưởng thụ, sự sa đọa. Ví dụ bây giờ vậy, có ông nhà giàu ổng đi vô nhà hàng, à ổng kêu gọi ăn uống bừa mứa rồi kêu em út đồ tới, những trò sa đọa hở hang, thì cái đó là ổng có phước và ổng được chọn lựa, nhưng cái chọn lựa của ổng nó sa đọa thì không phải là công đức tu hành, chỉ là có phước thôi. Và ổng được quyền, tại ổng có phước quá, ổng có tiền rồi thôi ổng kêu gọi rồi ổng thuê mướn gì thì cũng được. Còn cái người gọi là có công đức thì cũng vậy,
[41:30]bước vô nhà hàng cũng có quyền muốn kêu món nào thì kêu, nhưng người đó làm sao? Chỉ chọn lựa những món vừa đủ ăn, không phí phạm và thậm chí nếu có kêu dư thêm thì cũng để mang về cho ai đó, nghĩ tới một người nào đó. Hoặc là đang ăn, ngước nhìn lên ra cái khung cửa sổ kiếng, thấy có một đứa quần áo rách rưới nó nhìn vào cái nhà hàng nó thèm thuồng, là biết ngay thằng này làm sao? Dân xin ăn và đói, nhìn mặt nó xanh lè xanh lét, ốm nhom ốm nhách là biết nó nó nhìn vào món ăn nó thèm. Ờ cái dừng món ăn lại, bước ra kêu nó vào: "Thôi con ngồi đây với chú", kêu bồi bàn lại: "Con thích ăn gì kêu cho nó ăn".
[42:12]Tức là người này được nhiều quyền chọn lựa, nhưng đã chọn lựa một cách rất có đạo đức, rất có lợi cho mọi người và hạn chế sự hưởng thụ của bản thân. Đó, nên đây ta nói về lại cái phước là vậy và công đức là khác nhau. Am I clear? Đồng ý hết chưa? Đồng ý sao không vỗ tay vậy? Học tiếng Anh chưa cà? Mà hỏi cái mặt ngơ ngơ kìa. Ráng học tiếng Anh nha! Ừ.
[42:42]Thì bây giờ ở đây cũng vậy, ví dụ như là ở trên chư thiên nhìn xuống cái chùa có 20 vị tăng. Nếu là 20 vị tăng có phước thôi, thì chuyện gì xảy ra?
[42:57]Tức là 20 vị tăng có phước nhưng không phải là người có công đức tu hành, về đạo đức không bảo đảm, thì chuyện gì xảy ra?
[43:10]Coi vậy chứ chư thiên không theo. Tại vì người này có phước, họ được quyền chọn lựa rồi, không cần sự ủng hộ nữa, mà mình ủng hộ cũng vô ích, tại họ sẽ không chọn lựa cái điều thuộc về đạo đức. À, họ sẽ chỉ chọn lựa những điều thuộc về cá nhân. Đây là điều khác nhau, nên chư thiên bỏ mặc. Nghĩa là trên chư thiên không cần tác động, vì cái có phước rồi, những ông thầy này sẽ tự được quyền chọn lựa và sẽ có nhiều option tới để cho ổng chọn. Nhiều option kéo tới là gì? Những Phật tử giàu sang tới cung phụng, thầy nói bậy cũng nghe nữa. Thậm chí nói: "Nói thiệt con chứ lâu quá thầy đi tu lâu quá thầy cũng hồi xưa
[43:58]thầy chưa đi tu chắc thầy có uống rượu Johnnie Walker của Mỹ ngon lắm, tự nhiên nay thầy cũng hơi nhớ nhớ", cái nói: "Rồi rồi thầy, để con đi mua cho thầy liền", chạy đi mua chai rượu cho thầy. Mà tại sao vậy? Tại sao ông thầy ổng nói câu đó là bậy á, mà vẫn nghe? Tại vì ổng có phước quá. Cái này chư thiên không cần quan tâm. Ừ. Cái nói chứ: "Nói thiệt con chứ thầy cũng nhớ karaoke, hồi đó thầy cũng...", "Dạ thì con dắt thầy đi", "Rồi rồi, để con dắt thầy đi", nhưng thầy chùm cái đầu tóc lên. Chùm đầu tóc mặc đồ giả đi, đi hát karaoke chơi bời bậy bạ người ta cứ tưởng cư sĩ. Vẫn có quyền làm, vẫn có người ủng hộ đó. Vì sao vậy?
[44:38]Vì ổng có phước, tự nhiên người ta cứ nghe lời và người ta chiều ổng. Mặc dầu cái người đó họ cũng cũng không phải là họ nể phục, nhưng họ cứ nghe lời, phục vụ, tại vì ổng có phước. Ổng đưa ra một cái sự chọn lựa là có người đáp ứng. À, đó đó là cái phước nha. Còn bây giờ có công đức, nó khác á. Có công đức, rồi mới nói, nói: "Thưa thầy, nay con mới bán nhà, ngôi nhà mà bỗng nhiên giá đất lên quá, ngoài dự kiến. Con tính bán 5 tỷ mà không biết giá đất lên tới 10 tỷ, con nghĩ mình hưởng phước nhiều không nên, thôi con cúng thầy 2 tỷ". Cúng thầy 2 tỷ, thì đây là một cái phước mà. Có 2 tỷ ông thầy ổng được quyền chọn lựa rồi phải không?
[45:22]Nhưng mà dùng 2 tỷ này bắt đầu ông thầy ổng suy nghĩ, ổng không mua sắm cá nhân, bắt đầu ổng ngồi ổng nghĩ, ổng nói: "À, phía nhà bếp của cái chùa mình vẫn chưa có thoải mái, đôi khi có những lúc Phật tử đến ăn đông á, ta vẫn thiếu cái này, vẫn thiếu cái kia", thì ổng dùng số tiền đó ổng mua sắm lại cái nhà bếp. Trong đầu ổng vẫn chỉ nghĩ là phục vụ cho Phật tử, những ngày lễ Phật tử tới đông, mọi người được thoải mái, chẳng nghĩ gì cho ổng cả. Cho nên đây ổng chọn lựa và cái chọn lựa đó có lợi cho chúng sinh, có lợi cho đạo pháp, thì ông thầy này gọi là có công đức tu hành chân chính. Ta phân biệt được rồi phải không? Và những con người kiểu đó thì sao?
[46:01]Chư thiên. Chư thiên quan tâm liền. Tức là người có công đức tu hành chân chính, thì khi mà chư thiên quan tâm rồi thì chuyện gì xảy ra? Chùa đông à? Nó như thế này, nó như thế này: Chùa đông ví dụ trên chư thiên họ nhìn xuống, đó mình cứ tưởng tượng mình là ông trời trong nửa nửa phút thôi nha, không được tưởng tượng lâu, chết á, điên á. Ví dụ ông trời ổng ở trên cao, cái ổng nhìn xuống ổng thấy có mấy cái người này muốn tu hành, có thiện căn tu hành, đã từng phát nguyện với Phật từ kiếp trước, phát nguyện tu hành, nhưng mà vẫn cứ quanh quẩn quanh quẩn ở chùa làng, đọc vài bài kinh không rõ ràng, mà người này có cái duyên tu,
[46:48]vì kiếp xưa có quy y, có phát nguyện, có làm công đức nhưng mà lẩn quẩn. Ở đây có một cái chùa có 20 ông tăng tu hành đàng hoàng, có công đức tu hành chân chính, thế là ổng tác động gom nhóm người này về. Thì người kia về gặp được những bậc tu hành chân chính, cái đạo tâm làm sao? Được nảy nở, được phát triển. Rồi cái nhóm khác cũng vậy, ổng cứ lôi về, chùa rất đông, chùa rất đông. Là ở trên, ở trên, ở trên nó sắp xếp, chứ ta đừng có nghĩ là à chùa đông là tại mình có cái chùa mánh khóe gì, có cái phương pháp, có cái thủ thuật gì, không có, không có đâu. Ở trên sắp xếp cả. Ví dụ như hôm nay vậy, chúng ta đi nghe pháp, vì sao chúng ta đi?
[47:31]Trả lời coi.
[47:40]Câu trả lời là thế này nè, câu trả lời nó nằm trong một bài nhạc rất xưa: "Không phải tại anh cũng không phải tại em, tại trời xui khiến nên hai đứa mình..." Hai đứa mình sao nhở?
[47:55]"Thương nhau" hay "xa nhau" nhở? Quên mất cái bài đó khúc đó như thế nào quên mất rồi. Hả? Xa nhau hay thương nhau? Xa nhau hả? Ồ! Nó không có happy end nhở, không happy ending. Không có vui. À, thì nhớ mang máng. Cho nên là ví dụ như hôm nay cái pháp hội ta cũng tương đối hơi đông, thì đừng nghĩ là tại ông giảng sư, cũng đừng nghĩ tại sư phụ Từ Tân đẹp trai, giỏi giắn, đừng nghĩ tại mình là người thông minh, chọn lựa, không, ở trên cái sự sắp xếp bí mật nên khiến ta tìm về với nhau trong một cái pháp hội này. Điều đó có nghĩa là gì? Có nghĩa là từng người chúng ta ngồi đây đều được ghi tên trên cái sổ bộ trên kia.
[48:45]Không sót một người nào nha, không sót một người nào. Mà chúng ta đừng nghĩ rằng chỉ có loài người chúng ta ngồi đây nghe pháp, đừng nghĩ như vậy, đừng nghĩ là chỉ có loài người ngồi đây nghe pháp, mà còn gì? Nhiều vị khác cũng vẫn đang lắng nghe, vì các vị cũng rất là yêu giáo pháp. Mà đừng có nghĩ rằng cái người ngồi giảng đây, nói thao thao đây là do cái tài năng trí tuệ của cá nhân người đó. Đừng nghĩ như vậy. Nghĩa là làm sao? Người ngồi đây chỉ là cái robot thôi, đang giảng nhép. Mà cái nội dung ở đâu ra?
[49:29]Cũng là cái sự gia hộ bí mật của chư Thiên, chư Bồ Tát, chư Tam Bảo. Mà tại sao không gia hộ cho người này, không gia hộ người này mà gia hộ cho người này? Why? Sao không gia hộ cho người này lên pháp tòa giảng cho hay, không gia hộ người này lên pháp tòa mà lại chọn người này? À, why? Phải tìm bí quyết này mới được. À,
[50:00]tại vì ở trên dòm thấy cái thằng này ở những kiếp trước nó chuyên môn, chuyên gia đi hầu các vị giảng sư rất hết lòng.
[50:21]Chứ còn bản thân nó chỉ là cát bụi, chả được cái gì cả. Nhưng mà nghĩ tới những lúc ngày xưa nó yêu quý Pháp, nó tôn kính những bậc giảng sư và nó cứ rủ mọi người đi nghe Pháp. À, thì thôi, kiếp này cho nó ngồi đây nó giảng, chứ nó không là cái đinh rỉ gì ở giữa cuộc đời này cả. Nha!
[50:50]Nên vì thế, trong cái giai đoạn mà khi ta nhớ như vậy, cái sự cạnh tranh tâm linh giữa các tôn giáo là điều nó xảy ra từ ngàn xưa cho tới bây giờ và tới ngàn sau. Hễ khi có một tôn giáo rồi thì ai cũng muốn tôn giáo mình là số một. Ai cũng muốn mình là đông nhất, mạnh nhất, tất cả tôn giáo đều như vậy. Và muốn như vậy thì ta làm sao? Thì có những người cạnh tranh lành mạnh và cũng có những cái người cạnh tranh không lành mạnh. Không lành mạnh là họ dùng một cái thủ đoạn, một mưu kế nào đó để lôi kéo tín đồ về mình và triệt hạ cái tôn giáo khác. Còn cạnh tranh lành mạnh là sao? Là mạnh ai nấy tu, mạnh ai nấy giáo hóa, đừng đụng chạm tới ai. Nha.
[51:37]Ví dụ mình biết một cái người đó đã thuộc về tôn giáo bạn rồi thì không có chơi cái trò là dụ người ta bỏ đạo người ta theo đạo mình, nó mất đoàn kết, và tôn trọng để yên cho người ta cứ theo tôn giáo người ta. Nhưng nếu có duyên với nhau gặp nhau sắp xếp thì chỉ trao đổi để hiểu về đạo của nhau. Ví dụ như mình gặp một người đạo Kitô, Thiên Chúa, mình cũng cố gắng hiểu đạo họ thế nào để mình tôn trọng cái giáo chủ của họ, và cũng mong rằng họ cũng hiểu đạo Phật là thế nào để họ tôn trọng giáo chủ của mình. Thì như vậy mỗi người khác đạo nhau nhưng vẫn yêu quý nhau trong cái gì? Trong cái đạo lý của mỗi tôn giáo đều nói như vậy,
[52:21]hãy yêu cả kẻ thù của con như Chúa Giê-su đã dạy, hoặc là như lòng từ bi của Phật dạy, ta yêu cả những người mà ghét mình. Nha. Và như vậy nó cũng đúng với cái tinh thần luật pháp của quốc gia là đạo nào thì đạo, giao nào thì giao đó, nếu viết không có chữ dấu đó thì giao nào thì giao, đạo nào thì đạo, nhưng phải đoàn kết trong cái tình tự của dân tộc. Nó phù hợp hết tất cả. Đó gọi là cạnh tranh lành mạnh, và mình cứ cố gắng tu cho tốt, thực hiện được những công đức lành thì mình cảm mến được mọi, mình được mọi người cảm mến, mình cảm hóa được chúng sinh thì có những người họ chưa có đạo gì cả, có thể họ sẽ chọn lựa đạo của mình.
[53:09]Và có khi họ có đạo rồi nhưng họ vẫn làm sao? Vẫn cố gắng mà tìm hiểu thêm, yêu quý thêm đạo của mình thì rất là tốt. Đó được gọi là cạnh tranh lành mạnh. Thì ở đây, giữa cái thế giới mà nhiều đạo có cái sự cạnh tranh như vậy thì ta chọn cái con đường là cạnh tranh lành mạnh. Cạnh tranh lành mạnh nó nằm nơi đâu? Nằm nơi chính mình trước. Mình tu hành cho đàng hoàng, cho đạo đức. Vì sao? Vì những điều đó nó ảnh hưởng tới quyết định của chư Thiên. Và chư Thiên sẽ sắp xếp là ờ trong giai đoạn này cái đạo này á tốt nè, thôi nâng cái đạo này lên. Nhớ ở trên kia chứ không phải mình đâu. Còn mình có thủ đoạn gì cũng bằng không nếu mình không có đạo đức.
[54:01]Nên cứ tu hành chân chính cho có đạo đức thì tự nhiên ở trên kia quyết định, và thế là đạo mình hưng thịnh. Và thậm chí khi mình bị cạnh tranh không lành mạnh, có những loại thủ đoạn, âm mưu chống phá đê hèn thì làm sao? Chư Thiên vẫn sẽ che chở mình. Che chở mình đi qua sóng gió rồi sao? Rồi sẽ đứng lên, phát triển, thực hiện được. Nhưng mà cái quan trọng vẫn là cái gốc của mình. Gốc mình ráng tu hành cho chân chính, chớ đừng bao giờ dao động, ngả nghiêng, ngã ngửa, đừng bao giờ thấy giàu sang rồi tham lam, đừng bao giờ thấy hoạn nạn rồi hèn nhát trốn né. Không, cứ vững con đường chánh pháp mà đi.
[54:47]Đó, mà vững con đường chánh pháp mà đi, chánh pháp là gồm những con đường gì?
[54:55]Bát Chánh Đạo, Vô Ngã Tướng, Tứ Thiền, Tứ Thánh Quả, Bồ Tát Hạnh Đạo, giáo hóa không chấp công. Thầy vừa nói một rẹt ra không biết có ai hiểu không, nhớ không biết. Thôi, thầy nhắc lại chút xíu cho nhớ. Bát Chánh Đạo, phải không, là bát chánh, đường duy nhất đến bình an, bất tử.
[55:25]Để hiểu được Bát Chánh Đạo thì ta học khoảng mấy năm thì hết?
[55:32]Để hiểu được Bát Chánh Đạo thì mình học chỉ chừng khoảng bao nhiêu, coi vậy chứ chừng khoảng 2000 năm à, chứ không nhiều. Không ai hiểu hết Bát Chánh Đạo nha, không ai hiểu hết cả, trừ khi mình làm Phật. Nha, Bát Chánh Đạo khó như vậy. Nhưng mình hiểu được thêm chừng nào thì đời tu mình thêm lợi ích chừng nấy. Bát Chánh Đạo chỉ nói vài chữ đơn giản, chánh thôi. Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định, chỉ có chữ chánh. Nhưng để được cái chữ chánh này, ta tốn khoảng: It takes us 2000 years to understand what the Eightfold Path is.
[56:24]Lấy mình mất 2000 năm để mình hiểu Bát Chánh Đạo là gì nha. Nhưng mà trong 2000 năm đó ta cứ vừa tu tập nha, vừa tìm hiểu, vừa trải nghiệm sẽ hiểu dần dần. Và càng tu tiến tới đâu thì ta lại càng hiểu về Bát Chánh Đạo tới đó. Vô ngã tướng là gì? Vô ngã tướng là mục tiêu cuối cùng của Phật pháp, của sự tu hành. Khi chúng ta bắt đầu tu, chúng ta là một phàm phu chấp ngã. Khi ta tu đúng đường, ta có kết quả, ta bước vào giai đoạn siêu ngã. Lúc đó mình có năng lực rất là cao. Mình có trực giác, có thần thông, có nhiều cái năng lực phi thường, và ngang chỗ này ta rơi vào cái giai đoạn siêu ngã. Và nơi cái siêu ngã này, ta có thể bị kiêu mạn và rơi trở lại.
[57:15]Nếu người nào mà xác định được mục tiêu vô ngã, đi qua luôn cái siêu ngã đó luôn, không vướng lại cái siêu ngã, không bị kiêu mạn, kiên nhẫn, tinh tấn tu tập tiếp thì ta đạt được đến cái mục tiêu cuối cùng là vô ngã. Đó, cái mục tiêu của đạo Phật là ở chỗ này. Nên vì vậy nói cái đạo lý cao cấp của Đức Phật chính là cái vô ngã này. Mặc dù trên con đường đi, ta đi từ cái phàm phu chấp ngã, đi qua cái giai đoạn siêu ngã rất lâu. Cái giai đoạn siêu ngã này lấy mất của chúng ta không biết mấy ngàn kiếp. Rồi cuối cùng mới đi tới cái vô ngã, rồi. Về cái giáo lý về Tứ Thiền, Tứ Thiền thì gồm: Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền.
[58:01]Ta nghe cái chữ Tứ Thiền nghe hoài trong các kinh, nhưng chừng nào ta chứng?
[58:08]Chừng nào ta chứng?
[58:15]Không bao giờ nếu
[58:20]chúng ta không đủ ba điều: một là công đức, phước đức đó; hai là đạo đức; ba là khí công, nội lực.
[58:35]Nhiều người không hiểu điều này, khi bước vào tu tập thiền định, cứ cố gắng nỗ lực dụng công để cho tâm nhiếp được thanh tịnh,
[58:46]rồi cứ tiến rồi lui, tiến rồi lui, rồi không đi tới đâu. Vì sao? Giống như ta trồng cái cây mà tối ngày cứ vặt cái lá đi tìm trái. Cây nó lên không nổi lấy gì nó có trái. Còn cái người khôn á, gieo cái hạt giống rồi, cứ phải lo làm sao? Tưới nước, tưới phân, dọn cỏ, bảo vệ sâu bọ thì khỏi cần nhìn lên tàn cây, ngày nào đó trái ở trên tàn cây sẽ rớt xuống đầu mình lộp bộp. Còn cái người không cúi xuống để mà lo tưới nước, bón phân, dọn cỏ, bắt sâu, cứ ngửa lên nhìn tàn cây không làm gì hết thì không bao giờ có trái rơi rụng mà chỉ có lá vàng rơi rơi trong mắt em, sau đó mắt em bị trầy mà đi bệnh viện mà thôi.
[59:37]Nha. Thì cũng vậy, mình tu hành cứ thật sự cứ lo nhiếp tâm cho thanh tịnh, đi giữ cái tâm sao cho đừng vọng tưởng là cứ nhìn lên tàn cây đó, mỏi rồi thôi ngã gục xuống. Không có trái nào rơi rụng cả. Hãy cúi xuống thực hiện ba điều: một là đạo đức, hai là phước, ba là khí công. Đạo đức thì ta chừng nào thì đủ?
[1:00:10]Đạo đức chừng nào đủ? Cũng nhiều ngàn năm nhở, cứ tu mãi. Phước chừng nào đủ? Cũng mãi vô lượng kiếp cứ phải làm mãi. Còn khí công chừng nào đủ? 3 năm, nếu tập đúng, không khó. 3 năm khí công là dễ. Nhưng mà nếu không có khí công, đừng nói tới thiền định. Mà nói thẳng không phải khí công, nội công. Tại khí công nhiều khi ta hiểu lầm chỉ là dưỡng sinh thôi, còn nội công là buộc ta có nội lực thật sự, nằm xuống cho xe cán qua không sao, xe không sao, chứ thầy nói hổng...
[1:00:57]Ở đây á, sao thầy nói kỳ? Trong Kinh Phật đâu có nói chữ nội công khí công gì đâu mà hôm nay thầy nêu vấn đề đó ra nghiêm trọng vậy? Phật không nói, nhưng cuộc đời Đức Phật nói. Từ thuở nhỏ, Thái tử Sĩ-đạt-ta đã là một người gì? Văn võ song toàn, học một biết ngàn, riết rồi các ông thầy giáo không biết gì để dạy, nhớ không kìa? Mà trong đó các ông thầy dạy về võ cũng vậy. Lúc đó Thái tử chỉ mới 10 tuổi, 11 tuổi, 12 tuổi đánh bay hết các ông thầy dạy võ của mình luôn. Vì sao vậy? Vì Ngài đắc nội công phi thường. Và chính vì cái đắc nội công phi thường đó mà năm 12 tuổi khi theo vua cha ra làm lễ Tịch điền,
[1:01:42]mọi người cứ xôn xao vui chơi, Ngài lặng lẽ đến dưới gốc một cây duối có tàn rất là lớn ngồi thiền, nhập luôn vào Sơ thiền. Ta nghe bây giờ cái chữ Sơ thiền ta cứ tưởng sơ sơ. Không! Sơ thiền cực kỳ vĩ đại. Sơ thiền là bắt đầu vào giai đoạn chánh định rồi. Và trên thế gian hiện nay, trên thế giới hiện nay rất hiếm người được Sơ thiền. Còn các khóa thiền nơi này nơi kia dạy chỉ giúp cho mọi người tràn ràn ở cái giai đoạn tỉnh giác chút đỉnh, yên yên chút đỉnh ở bên ngoài, ngoài cổng của cái phần chánh niệm mà thôi, chưa lọt được vào chánh niệm hẳn, sàn sàn ở giai đoạn chánh tinh tấn mà thôi, chưa bước qua được giai đoạn chánh niệm.
[1:02:29]Mình tu vất vả thực sự mình vẫn cứ đứng ở giai đoạn chánh tinh tấn, chưa bao giờ vào chánh niệm thực sự, đừng nói tới giai đoạn chánh định nhập Sơ thiền. Sơ thiền cực kỳ vĩ đại. Mà ở đây cuộc đời của Đức Phật cho chúng ta một cái chìa khóa là Ngài đắc được nội lực phi thường, năm 12 tuổi nhập được Sơ thiền. Do đó có câu rằng: Nếu không thành tựu nội công, con đường thiền định đừng mong bước vào.
[1:03:07]Nhẩm nhẩm lại giùm sư: Nếu không thành tựu nội công, con đường thiền định đừng mong bước vào. Nhớ như vậy.
[1:03:23]Nãy giờ ta nói vòng vòng vòng vòng mà đi vào cái topic của bài này là gì? Ta bảo vệ Phật pháp bằng công đức tu hành của của mình, của bản thân mình. Chứ tự sức ta nhiều khi ta không hiểu hết nổi cái âm mưu chống phá. Tại mình ngây thơ mà, mình vô tư. Còn những người mà họ có cái tà ý thì ngày đêm họ tính toán, mưu mô, mình không lường được, không bao giờ mình lường được cái cái âm mưu của họ. Nhưng mà sao? Còn có Chư Thiên, trời cao có mắt. Nên ta cứ tu hành chân chính thì những cái âm mưu hiểm độc kia coi vậy chớ bất ngờ bị phá tan. Bởi vì sao? Bởi vì trên Chư Thiên thương cái người tu hành chân chính.
[1:04:12]Nên cái trách nhiệm của ta là gì? Coi vậy chớ đừng loay hoay quá, đừng lo sợ quá mà cứ giữ vững cái gì? Sự tu hành chân chính. Coi chứ mọi việc sẽ ok, nha. Everything is alright. Nha, vậy.
[1:04:31]Bây giờ ngược lại, nếu trong chùa 20 ông thầy đó tu hành bê bối
[1:04:40]thì chuyện gì xảy ra?
[1:04:44]Thì ông sẽ hưởng được một số phước còn sót lại của mình. Rồi còn một số người mắc nợ ông cũng sẽ tìm tới hầu hạ, phục vụ, cúng dường. Cho đến khi nào ông hết phước thì tan vỡ hết luôn, chùa sẽ tan vỡ luôn, không còn gì, vì ở trên Chư Thiên không ủng hộ nữa. Nhưng mà Chư Thiên cũng không ngay tức khắc phá tan cái chùa liền vì 20 ông đó vẫn còn phước. Nên đây là sự công bằng ở trên trời. Nhiều khi ta thấy những người đó họ làm ác, sao nói sao nó không chết đi cho rồi, ác quá? Nhưng không, vì phước họ còn, đó là điều là như vậy. Chứ không phải vừa thấy họ ác cái là ta ta muốn là họ phải chết liền,
[1:05:28]trời ơi sao nó ác quá đi ra đường xe cán đi, trời đánh cho rồi đi. Không, không có, vì họ vẫn còn phước. Nhưng đến khi thật sự hết phước rồi ta sẽ thấy cái quả báo thê thảm. Đó là điều chắc chắn là như vậy. Nên chúng ta cũng vậy, ví dụ ta nói ta yêu Phật pháp, ta muốn ta bảo vệ Phật pháp thì đầu tiên ta phải làm gì?
[1:05:54]Tu hành cho chân chính, cho đúng. Toàn bộ những người đệ tử Phật đều tu hành chân chính hết thì dù không muốn Đạo Phật cũng phải làm sao? Cực kỳ hưng thịnh. Đó là bắt buộc. Cũng vậy, trong một đất nước cũng vậy, nếu mà người nào cũng là người có đạo đức, có tu hành chân chính thì đất nước đó làm sao? Buộc cũng phải hưng thịnh lên, giàu mạnh lên, hùng cường lên, không cách nào được. Nếu ta suy luận theo kiểu thực tế: Nếu mọi người công dân đều có đạo đức thì ai cũng ráng mà cống hiến, ai cũng ráng thực thi nghĩa vụ của mình, đóng góp, phụng sự, xây dựng siêng năng, buộc đất nước đó phải tiến lên.
[1:06:40]Đó là ta nói theo thực tế. Còn nói theo tâm linh thì Chư Thiên kéo về hộ trì, bảo vệ đất nước đó. Mặc dù đất nước đó vẫn bị vô số những sự chống phá, chẳng bao giờ hết sự chống phá đâu, nhưng vì người dân đó biết tu hết, dễ thương hết, Chủ nhật nào cũng đi chùa Từ Tân nghe giảng hết, ngồi thiền đàng hoàng hết thì buộc lòng Chư Thiên cũng phải ủng hộ, chọn lựa cho người dân đó những người lãnh đạo tài đức và che chở đi qua những lúc sóng gió. Đó là cái. Còn nếu người dân đó chỉ hưởng thụ, đòi hỏi cái này đòi hỏi cái kia, rồi sống bê tha, nhếch nhác, trụy lạc và nếu thêm một cái ác độc nữa thì ta cứ yên chí một điều:
[1:07:24]đất nước sẽ bị tiêu vong, tàn phá liền. Quả báo nó tới và Chư Thiên bỏ mặc. Không biết đạo nào. Nên ta thấy có những trường hợp ví dụ có những người họ rất mộ đạo tôn giáo của họ, nhưng rồi họ vẫn thê thảm. Vì sao vậy? Vì không có thần thánh nào đi bảo vệ một người đã tới lúc trả quả báo cả. Không thần thánh nào. Dù là họ có cho rằng cái đạo của họ linh tới đâu, dù họ cho rằng cái thần thánh của họ là cao siêu tới đâu, quyền năng tới đâu thì nhớ không một thần thánh nào bảo vệ cái tín đồ của mình khi mà tín đồ đó đã hư, khi tín đồ đó đã đã tới lúc phải trả quả báo. Không. Không bao giờ có thần thánh nào cả.
[1:08:07]Cả thần thánh cũng phải làm sao? Làm điều gì cũng đúng luật nhân quả. Mặc dù thần thánh phải làm, chứ không phải tự nhiên mà điều tốt đẹp đến với chúng sinh, giống như Trời Đế Thích cũng vậy, Ngài rất bận rộn vì gì? Vì Ngài phải sắp xếp mọi chuyện trên thế giới này. Và Ngài sắp xếp theo cái gì? Theo sự công bằng của luật nhân quả, nhưng không phải là không sắp xếp à, phải sắp xếp. Chứ mọi chuyện không tự nhiên, không có tự nhiên. Vì những người lãnh đạo quốc gia cũng vậy, cũng không phải để tự nhiên à dân tôi biết tu rồi chắc tự nó sướng, không có đâu. Các vị cũng phải có lãnh đạo, có sắp xếp, nhưng mà cái sự sắp xếp đó nó cũng
[1:08:45]phải phù hợp với nhân quả, với đạo đức, với phước của nhân dân của mình. Nên đầu tiên mọi người phải biết tu, tu hành chân chính, đúng hướng thì nhà lãnh đạo quốc gia họ cũng dễ dàng lãnh đạo mà Chư Thiên cũng sẽ tìm tới ủng hộ ta. Cái quan trọng là vậy. Và ta đặt vấn đề lại: Tu hành chân chính là gì thì hồi nãy ta nói rồi, như vậy ha.
[1:09:15]Nhưng mà để ta tu hành chân chính đừng có tu sai mà mất đạo đức, mất phước. Mình tu sai mình mất đạo đức, mình mất phước, mình tổn hại đất nước mình mà mình cũng tổn hại Phật pháp của mình. Còn khi mình tu đúng thì mình xây dựng cho đất nước mình, mình xây dựng cho Phật pháp của mình. Nhưng mà biết đâu mà tu cho đúng? Tìm tới đâu để tu cho đúng?
[1:09:42]Đi về đâu hỡi em, nếu muốn tu cho đúng?
[1:09:49]Tìm minh sư, đúng không ạ? Đầu tiên là phải tìm minh sư. Minh sư ở đâu? Chùa Từ Tân.
[1:10:02]Nha, vậy đó. Nên cái quan trọng là tìm minh sư. Chứ còn những người tự xưng là minh sư thì rất là nhiều. Ở đâu cũng nói mình là ông thầy tốt cả. Nhưng cái người tốt thực sự không phải dễ tìm mà ta phải nhờ Chư Thiên tìm phụ, ta lễ Phật cầu xin, cầu xin. Rồi Phật đưa đẩy đưa đẩy ta sẽ tìm gặp được minh sư nha, nhớ như vậy. Thank you.