[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta trao đổi với nhau một cái đề tài cũng rất là thấp mà rất là gần gũi, là cái nhân quả của cái việc giàu và nghèo. Ở đây ai tên Giàu giơ tay lên cho thầy coi. Ít nhất có một người đang ở đâu đó mà thầy nhớ bên Sa Đéc qua. Dưới hầm rồi. Có ai tên Nghèo giơ tay lên thầy coi. Không có ai hết. Tuyệt đối không có ai tên Nghèo nha. Lạ. Năm nay thì 50 tuổi rồi, đi cũng qua nhiều nơi trên cuộc đời, tuyệt đối không bao giờ tìm được cái người tên Nghèo. Vì sao vậy? Bởi vì cha mẹ mình không ai muốn cho con mình nghèo, ai cũng gửi gắm cái hy vọng, bởi vì sao?
[0:52]Bởi vì chính cha mẹ mình cũng khoái giàu nữa. Nên ai cũng muốn giàu. Nhưng mà không phải lúc nào ta sống trên đời ta cũng được giàu. Có nhiều người cũng rất là khó khăn trong cuộc sống, rồi nhiều người cũng hết sức là cố gắng để thoát khỏi cái thân phận nghèo hèn của mình để bằng mặt bằng mày với mọi người, nhưng không phải luôn luôn thành công. Có một cái gì đó luôn luôn ngăn cản ta, riết rồi ta gọi là một số phận. Cái số phận nó đến nỗi mà nó hiện trên gương mặt cái tướng ta nó quy định đó, nên thầy bói dòm nhìn thấy luôn. Dòm mặt cái nói: "Cái người này nửa giàu, cái người này nghèo thấy mồ", nhìn ra luôn.
[1:33]Đến nỗi thầy không biết bói mà thầy nhìn thầy thấy cũng sơ sơ luôn đó. Đó. Nên nó là một cái gì nó in lên cuộc đời ta, in lên tướng mạo của ta, in lên thân phận của ta, đó là cái điều mà ta khó vùng vẫy thoát ra được. Những cái đạo khác họ gọi là một định mệnh, nhưng mà đạo Phật ta gọi đó là nghiệp, là nhân quả. Nên hôm nay ta bàn với nhau cái nhân quả này như thế nào, và ta sẽ chuyển cái nhân quả đó như thế nào, chứ không ai muốn mình nghèo, thầy cũng không muốn cho Phật tử nghèo. Chúng ta muốn ai cũng đầy đủ có ăn có mặc, và những người chung quanh mình đều có ăn có mặc. Nhưng mà cái giàu nghèo nó phức tạp vô cùng,
[2:19]nó theo nghiệp mà Phật đã dạy, thật là một cái điều hết sức là khó khăn chứ không đơn giản. Ví dụ ta cứ hiểu đơn giản là: Cái người này giàu: "A, tại đời xưa bố thí nhiều", người này nghèo: "A, tại đời xưa bỏn xẻn". Nghiệp không đơn giản như vậy, nghiệp phức tạp nhiều hơn ta nghĩ, không chỉ đơn giản là hễ bố thí nhiều là giàu, có những người đời xưa bố thí nhiều mà lại rất nghèo. Vì vậy, hôm nay ta bàn với nhau nhiều cái góc cạnh như vậy để ta sáng ra, từ đây ta sống cuộc sống kỹ hơn, đúng hơn mà chuyển cái nghiệp giàu nghèo của mình. Cái người giàu á được cái gì? Và người nghèo không được cái gì?
[3:01]Cái người giàu được cái là có nhiều tiền. Nhiều tiền rồi cái gì nữa? Chính cái nhiều tiền này ta được nhiều chọn lựa trong cuộc sống của mình. Đó, cái thứ hai này mới là cái mà người ta thèm nè, chứ sự thật tiền chưa là cái gì hết, tiền chỉ là đống giấy lộn, hoặc là vàng chất đống á cũng chỉ là một đống kim loại. Mà nói nhà đất nhiều, đất nhiều giẫy cỏ cho nó cực chứ làm cái gì. Nhưng phía sau cái đó đó, phía sau những tài sản đó đó, phía sau một đống giấy tiền đó, phía sau đống vàng đó, đống nhà đất đó, bắt đầu ta chọn lựa được nhiều điều khác cho cuộc sống của mình. Từ cái đống tiền đó, ta mua xe,
[3:41]mua quần, mua áo, ta sửa thẩm mỹ, ta căng được da, ta nhuộm được tóc, ta đổi xe, đổi nhà, thậm chí có nhiều người đổi vợ, thay người tình, tức là họ có một cuộc sống hưởng thụ sa đọa để thỏa mãn một cái ham muốn thấp hèn của họ cũng được luôn. Hoặc là ta dùng đồng tiền đó để ta bòn tạo công đức cũng được luôn. Thay vì dùng tiền để hưởng thụ, ta đem ta làm những việc từ thiện, ta giúp dân, giúp nước, ta giúp người nghèo, ta cúng chùa, ta đắp tượng, ta hoằng pháp, ta giúp cho quý thầy đi truyền bá, vân vân. Tức là đồng tiền cho ta nhiều sự chọn lựa trong cuộc sống. Vì vậy mà ta thích cái tự do đó đó, thích cái quyền mà được chọn
[4:24]lựa mọi điều trong cuộc sống đó, cho nên ta thích giàu. Đúng không ạ? Đó, cái tâm lý nó nằm chỗ đó. Và cái nữa là cái người giàu bỗng nhiên mình đi tới đâu mình có giá trị tới đó. Đây, cái thứ hai làm ta thích nữa nè. Ví dụ bây giờ cùng bước vô cái chùa thôi, chùa là nơi từ bi, bình đẳng, nghèo giàu gì quý thầy, quý cô cũng thương. Nhưng mà thương gì thì thương, nhưng mà người giàu bước vô tự nhiên mình được trọng vọng hơn trước mặt mọi người, Phật tử nhìn mình cũng nể, thầy cô buộc lòng cũng phải ưu ái mình hơn chút, tại vì mình có thể giúp đỡ được chùa nhiều hơn. Còn người nghèo bước vô, ít ai để ý,
[5:08]và quý thầy cô có từ bi thương mình, và thương mình vì cũng nghĩ cách giúp mình, có khi người này nghèo quá đến, quý thầy cô buộc phải xúc gạo trong chùa cho mấy lít về ăn đỡ. Không khinh, thương, nhưng cũng phải giúp. Cái việc mà đến để nhờ vả chùa giúp đỡ, bỗng nhiên giá trị mình cũng cũng rớt xuống. Rồi trước mặt Phật tử mình cũng phải thui thủi, mặc cảm, khó khăn cũng buồn tủi. Nên cái gọi là cái tiền bạc nó cũng kèm với cái giá trị con người, cái phẩm giá con người, cũng làm cho ta day dứt. Vì vậy ta không muốn mình là người kém giá trị trước mặt mọi người. Nên đó cũng là cái làm ta thích giàu lần nữa.
[5:48]Đúng không ạ? Chưa hết đâu, đó là nói hai điều căn bản thôi. Hai điều căn bản của người giàu mà họ có được á: Thứ nhất là họ có quyền chọn lựa được những điều trong cuộc sống của họ, đây là một cái tự do, cái quyền được lựa chọn, cái người ta ham thích. Cái thứ hai là cái giá trị của mình trước mặt mọi người cũng làm người ta ham thích. Đó là hai cái căn bản. Còn những người mà mưu mô, xảo quyệt, tính toán, tham vọng thì từ cái đồng tiền họ sẽ mua được rất nhiều điều khác nữa. Ví dụ, họ có thể dùng tiền để mua chuộc, để hối lộ, để tham nhũng, và có thể đạt được những cái danh vọng, tiếng tăm hay là địa vị quyền chức chứ không phải là không.
[6:35]Ví dụ từ một cái người không có gì nhiều nhưng có tiền, họ cũng có thể nhờ lăng xê rồi bỗng nhiên nổi tiếng ở một khía cạnh nào đó mà không phải là họ họ giỏi lắm, vân vân, có nhiều thứ như vậy. Nên tiền gần như là ta nói: "Mua tiên cũng được" là vì vậy. Hôm trước chúng ta đã nói về triết lý tiền bạc ở đây một lần, đó là cách sử dụng đồng tiền. Hôm nay ta nói về cái nghiệp của giàu nghèo, nhưng mà thầy cũng nói lại chút xíu cái triết lý của đồng tiền chút. Vì vậy là đối với người Phật tử ta đó, ta không dùng đồng tiền để làm điều xấu, nhưng mà ít ra ta đừng để cái cuộc sống mình cơ cực quá, ta đừng để trước mặt mọi người ta trở thành thấp hèn quá,
[7:16]ta cũng đừng để cho cuộc sống mình bị thiếu sự chọn lựa quá, không còn chọn lựa nào khác mà cứ buộc phải sống một cách chật vật, khổ sở, muốn làm gì cũng không được, muốn mua gì cũng không được, muốn đi đâu cũng không được, muốn giúp ai cũng không giúp được. Đó là một cái sự mất tự do, muốn mà không được là mất tự do, nên ta không muốn là mình vì cái nghèo mà mình mất tự do. Ta phải hiểu cái bản chất giàu nghèo để cho mình thoát nghèo, mình dạy cho con cháu mình không được nghèo, và mình giúp cho mọi người đừng để ai nghèo, tất cả cùng khá giả lên hết. Đó, cuộc sống đó là hạnh phúc. Muốn để cho mình thoát khỏi nghèo, không bao giờ mình bị nghèo,
[7:59]con cháu mình không bao giờ bị nghèo, những người chung quanh mình không bị nghèo, thì ta phải hiểu rõ về cái nhân quả của việc giàu và nghèo. Đầu tiên mà theo đạo Phật, thế còn theo các nhà kinh tế học thì khác. Theo đạo Phật thì ta nói là nhân quả, còn theo các nhà kinh tế học mà để giàu nghèo thì họ có những cái lý do của họ, hôm nay ta không bàn ra. Ví dụ như người đã nói nè: "Đại phú do thiên, tiểu phú do cần". "Đại phú do thiên", nghĩa là cái giàu lớn là do ông trời, là cái số của trời cho vì nó có nhiều cái may mắn bất ngờ kỳ lạ đem đến người ta mới giàu. Còn cái giàu nhỏ là: "Tiểu phú do cần" là cái giàu nho nhỏ thì do mình siêng năng,
[8:44]chắt góp thì cũng được khá giả, cũng được ấm cúng. Giàu nho nhỏ thì do sự siêng năng của bản thân, nhưng mà để đạt được cái giàu lớn thì buộc phải có trời giúp. Trời giúp đây ta phải hiểu là những cơ hội kỳ lạ, bất ngờ, may mắn mà ta không lý giải nổi từ đâu kéo tới, thế là ta nắm được cơ hội đó, ta bước tới, ta vươn lên luôn, mới gọi là đại phú do thiên, là vậy. Những nhà mà kinh tế học họ sẽ nghiên cứu cái việc làm giàu, làm nghèo của một con người ở một cái khía cạnh khác. Còn ta là người đệ tử Phật, ta học giáo lý Phật thì ta chú ý nhiều hơn cái khía cạnh nhân quả nghiệp báo, và ta biết rằng có những cái nhân gì đó
[9:23]đã khiến cho một người giàu sang, cũng như có những cái nhân gì đó khiến cho một người nghèo khổ. Mà cái nhân quả đời xưa đó cực kỳ phức tạp, ta không thể kết luận một chiều được, không thể kết luận một chiều. Giờ cứ thấy người ta nghèo, nói: "Ai kêu đời trước bỏn xẻn, hà tiện, không chịu bố thí", nói vậy oan, chưa chắc. Có những người mà thực sự là đời xưa họ rất là rộng rãi, họ mộ đạo, mộ đạo cho tới bây giờ vẫn mộ đạo mà vẫn nghèo. Hôm vừa rồi thầy giảng ở Cà Mau vậy, cái bài cái tựa là Công đức căn bản, thầy cũng có nhắc sơ điều này một chút. Thầy nói: "Một đời thầy làm thầy, thầy bị cái này nó nó ám ảnh hoài". Thầy nói:
[10:05]"Có những người Phật tử thầy thấy họ rất là tốt, rất là mộ đạo, rất là đạo đức mà lại rất nghèo". Thầy nói lạ. Tại vì cái người mà mộ đạo đời này thì bảo đảm ngày xưa, kiếp xưa phải là người mộ đạo, phải không? Mà đời này thấy họ rất tốt thì bảo đảm kiếp xưa họ đã từng tốt, cái chủng tử nó trở lại. Mà cái người đã từng tốt kiếp xưa thì chắc chắn là họ phải là người đã từng gieo những nhân lành, đã từng biết bố thí, không sẻn tiếc, mà kiếp này mặc dù nghèo họ vẫn là người rộng rãi. Thế tại sao nghèo? Thầy cứ băn khoăn trăn trở mà thấy tội nghiệp, thấy thương. Những người Phật tử mà thuần thành như thế,
[10:42]đạo tâm như thế, cớ gì lại phải nghèo? Thầy cứ bị day dứt hoài và muốn đi tìm cái lời giải, mà mấy chục năm như vậy cái thầy mới phát hiện từ từ. Mỗi lần chút, mỗi lần chút. Nhìn cái người này phát hiện ra họ bị một cái nhân, gặp người khác là họ bị một cái nhân nào đó, tích góp tích góp lại. Thì hôm nay dồn hết bao nhiêu cái mà để ý, để dành nó đem về Đại Giác giảng. Bao nhiêu cái nhân quả mà nó ảnh hưởng tới tới cái giàu nghèo như vậy. Thì khi hiểu như vậy đó, thì ta có cách để chuyển. Thì hôm nay thầy cũng chỉ luôn cái bí quyết để chuyển luôn, bí quyết để chuyển cho nó nhanh một chút. Tại vì nếu ta không biết chuyển á, ta sẽ tốn nhiều thời gian,
[11:20]mà nếu mình biết cách chuyển thì thời gian nó rút lại một chút. Mà gọi là có những cách cái sám hối cái ta đã sai, và ta chỉnh sửa cái lối sống của ta nó lầm. Thì vậy vừa biết sám hối, vừa biết tạo phước mới, điều chỉnh cái đời sống của mình thì ta rút lại cái nghiệp nghèo nó nhanh chút xíu để ta mau chóng mà đạt được cái sự khá giả trong cái cuộc sống này. Hôm nay ta nói với nhau như vậy nhiều cái phức tạp. Bây giờ mình nói cái nhân quả thứ nhất là căn bản nhất: Giàu là do bố thí, giúp đỡ người khác; và nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ. Đây là cái nhân căn bản, chứ sự thực nó không không phải ai nghèo cũng là bỏn xẻn,
[12:00]mà cũng không phải là ai giàu cũng do là tung tiền bừa bãi đâu, không có. Nhưng mà cái căn bản là như vậy. Khi mà phân tích cái nhân quả đầu tiên này thì cũng giống như là thầy đã chê những người nghèo là đời xưa bỏn xẻn, ích kỷ. Thật ra không phải chê đâu. Trong cái bài mà ta học thì buộc thầy phải liệt kê hết những cái điều này, chứ nếu ai đang nghèo thì đừng nghĩ rằng thầy chê nha. Chưa chắc là mình nghèo vì cái nghiệp bỏn xẻn, nhưng mà khi học trong một bài học thì thầy phải buộc phải liệt kê từng điểm từng điểm hết. Thì cái điểm đầu tiên là người nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ. Ở đây ai nghèo giơ tay lên thầy coi.
[12:39]Rất mừng, không ai nghèo hết. Có hai ba người. Ở đây ai giàu giơ tay lên thầy coi.
[12:48]Bây giờ mình nói cái nhân căn bản thứ nhất là cái người nghèo là do bỏn xẻn, ích kỷ. Bỏn xẻn, ích kỷ. Thì đây là nhân căn bản. Thường là cái người mà không biết đạo Phật á mà nghèo á thì nhìn vô cái mặt thì thấy liền người này kiếp xưa bỏn xẻn, ích kỷ. Còn những Phật tử mình nghèo thì nhìn cái mặt thì không thấy bỏn xẻn, mà không biết sao nghèo, là nhân khác. Chứ còn thầy gặp nhiều người trên đời quả thật là có những người nghèo do bỏn xẻn rõ ràng. Hôm trước có một lần có một cái cậu Phật tử đó lên thăm thầy. Nói: "Sao đời con khổ quá, bởi vậy con thích đi chùa cho nó bớt khổ." Thầy nói: "Con càng đi chùa con càng khổ." Nói:
[13:27]"Sao vậy?" - "Bởi vì con tránh né một cái nghiệp con đã gây trong đời con những đời trước, là cái nghiệp bỏn xẻn." Tại cái người này nó hiện ra hết cái nghiệp bỏn xẻn rõ ràng: con người câu mâu, ích kỷ, chấp nhặt, khó tánh, bủn xỉn, hà tiện rõ ràng, nghiệp nó hiện ra hết nơi gương mặt nhìn thấy luôn. Rồi kiếp này hiện ra nghèo quá thì cứ thích đi chùa rồi đi chơi cho nó khuây khỏa, rồi cảm thấy mình có giá trị trong cái đời sống tín ngưỡng, tâm linh. Thầy nói: "Con càng tránh né, con đi tìm cái tâm linh tín ngưỡng như là một sự trốn tránh cái nghiệp của con, cái nghiệp nghèo của con. Mà càng trốn con càng nghèo, con càng khổ.
[14:03]Bây giờ con phải quay lại con đối diện với cái nghiệp nghèo của con mà con chuyển nghiệp bằng cách làm công quả, giúp người, giúp đời từng chút một, chứ đừng có thấy ai rủ đi chùa cái lật đật đi theo để mà khuây khỏa, vui, không có đâu, không hết nghiệp con đâu. Tại vì nghiệp con nó do bỏn xẻn, con phải đối diện lại nó, con chuyển nó, đừng có mắc công đi chùa." Nói nghe kỳ, mình là người ở chùa mà kêu người ta đừng đi chùa, nhưng mà bị cái người này là như vậy, nên buộc là phải đối diện lại cái nghiệp bỏn xẻn mình. Mà ngộ lắm, hôm đó là không biết sao cái duyên làm sao có nhiều người đến thăm thầy, thì có hai người, một nam một nữ đi lại cùng thăm.
[14:36]Một bên á, một người là gương mặt bỏn xẻn mà nghèo khổ hiện ra rõ. Một bên là một cái cô bạn đi chung thì cực kỳ mặt rực rỡ, sang trọng, giàu sang, rộng rãi. Thầy chỉ nói: "Cái người kế bên cạnh con, con giàu cả đời con, con giàu tới đời con con, đời cháu con, bởi vì con rất rộng rãi, con gặp ai con cũng muốn giúp." Cô kia gật đầu. Sau này thầy hỏi lại thì mấy thầy mới nói: "Dạ, đúng, cái cô đó cổ giàu lắm." Mà gương mặt nó hiện ra mà hai người nằm ngược nhau hẳn vậy. Một bên nhìn thấy là con người rộng rãi, độ lượng, lúc nào cũng muốn giúp người; một bên là một người gâu mâu, nhỏ mọn, đủ thứ hết.
[15:08]Hai cái người ngược nhau hẳn luôn. Nơi hai cái con người mà tự nhiên đứng bên cạnh nhau mà cùng đi chung với nhau, cùng lên chùa, thì cái người mà giàu á thì thôi thầy buộc là tới lúc con phải tu. Thì mình đã qua được cái khó khăn vật chất, mình đã khá giả vật chất rồi thì đến lúc phải mở mang về tâm linh, chứ không ai được quyền đã có phước rồi, đã có cái phước vật chất rồi mà cứ đứng yên đó để hưởng cái phước vật chất. Buộc tới lúc ta phải mở mang đi về tâm linh. Còn cái người bên cạnh nghèo quá, cái nghiệp bỏn xẻn, con phải đập vỡ cái nghiệp này, con phải chuyển cái nghiệp này thành khá giả rồi sau đó mới nói chuyện tu tập tâm linh.
[15:44]Nên cái tâm linh không có dễ, ta phải có cái bề dày, cái phước căn bản rồi mới nói chuyện tu tập tâm linh. Đó là hai cái nghiệp khác nhau hẳn luôn và trái ngược hẳn nhau, mà đúng với nhân quả của đạo Phật á, là giàu có là do rộng rãi, bố thí, giúp đỡ; nghèo hèn là do hà tiện, bỏn xẻn, ích kỷ. Thì đây là cái nhân quả thứ nhất. Giờ ta nhìn lại mình. Ta nhìn lại mình một chút, kiểm tra lại suốt cuộc sống của mình, mình có bỏn xẻn, ích kỷ, hà tiện hay không? Nhìn tâm mình. Nhìn tâm mình. Rồi, một phút mặc niệm nhìn lại tâm mình. Còn cái người á mà có cái phước giàu sang á thì sự thực họ là người có một lối sống
[16:32]rộng rãi, dễ giúp đỡ, dễ bố thí, thì ta cũng nhìn lại tâm mình có cái đó hay không. Mà người có cái tâm này á, vì lúc nhỏ đẻ ra thì mình không biết, nhưng mà chừng bảy tám tuổi hay là chín mười tuổi mình phát hiện ra mình có tánh đó liền. Mình phát hiện ra mình có cái tánh là mình là người rộng rãi. Còn người nào mà tới 30 tuổi vẫn chưa thấy mình có tánh rộng rãi, rồi, bảo đảm mình có cái nghiệp bỏn xẻn. Mà có cái nghiệp bỏn xẻn là sao? Là mình để ý, hồi nhỏ mình ăn cái bánh, mình núp cái chỗ nào mình ăn không cho ai thấy. Còn mà thí dụ mình bẻ cái bánh mình chia bạn mình thì mình mình giành cái phần lớn hơn một chút.
[17:13]Bạn mình mà chia bánh mình, mình liếc liếc coi nó bẻ đưa mình phần nhỏ hay phần lớn, mình canh. Từ nhỏ mình có cái tánh đó rồi. Còn lớn lên thì nhiều chuyện nữa. Lớn lên là cái gì cũng lo cho mình trước. Trước cái nỗi khổ người khác mình ít có thông cảm. Ví dụ như bây giờ thầy nói, mình thấy một cái người nghèo, bữa đó họ gánh họ đi bán. Mình nhìn rồi mua. Thí dụ mà họ đi bán bắp thì mình buông trái bắp, mình vạch trái bắp này, mình mình bỏ trái bắp kia. Mà trong khi bắp mình cứ vạch vạch rồi thì người sau họ rất là khó mua. Trái bắp mà đã lột vỏ rồi, người sau họ không lựa nữa, họ bỏ liền. Mà mình cứ tàn nhẫn, mình lột hết trái này,
[17:49]tìm trái nào thiệt ngon, mình mua với cái giá mà sát giá, mà không nghĩ lại là cái người mà họ bán tiếp họ bán không được. Tức là chỉ nghĩ mình miếng ngon chút xíu trong khi tiền mình đầy ý, nhưng mà vẫn mua là ke re cắt rắc từng cái bắp một, nó vừa ý mình, không nghĩ tới cái người bán họ khổ như thế nào thì biết mình mắc cái nghiệp bỏn xẻn, là sau này mình sẽ đi bán bắp á. Hồi nhỏ thầy cũng đi bán bắp một lần. Tức cười không biết ba mẹ thầy nghĩ sao á, có một lần đó ba mẹ thầy nói chứ: "Mấy đứa này nó không có biết làm ra tiền, nó không biết giá trị đồng tiền." Cái bữa đó tự nhiên xúm với người hàng xóm cái đi mua một rổ bắp, kêu ba bốn đứa đi bán một vòng về.
[18:24]Thì thầy đâu biết, bà chị thì cứ cầm đi rổ bắp đi, đi về bưng nguyên rổ bắp về, không bán được. Mà đúng là tại vì cái nghiệp á, tại cha mẹ thầy không phải là muốn tập cho con mình biết cái giá trị đồng tiền, nhưng mà lại làm không đúng nghiệp, cho nên cái bữa đóng kịch đó nó không ra cái gì hết trơn. Nhưng mà qua cái đó rồi thầy cũng hiểu được một điều là không phải ai tìm đồng tiền cũng dễ. Và qua điều đó mình hiểu mình thương con người. Nên nếu mà mình thấy đối với cái người khó khăn mình không có cái đồng cảm, thương yêu là mình mắc cái nghiệp bỏn xẻn, thì cái nguy cơ nghèo nó chờn vờn chờn vờn trong cuộc đời của mình.
[18:57]Hoặc là mình thấy một con chó khi mình ngồi mình ăn cái nó chạy lại nó thèm thuồng, nó muốn xin miếng ăn, mà mình thản nhiên lạnh lùng không nghĩ tới cái cái thèm của nó, biết mình là một loại người ích kỷ, bỏn xẻn. Tại vì cái người mà thương người, thương vật á, tự nhiên mình hiểu cái nỗi khổ người ta từng chút từng chút á. Người ta nhúc nhích cái là mình biết người ta khổ hay không khổ để mình lo lắng liền. Hoặc là người ta vừa đến với nhà mình cái, mình nghĩ ngay người này đi đoạn đường bao xa, bụng đã đói chưa, nghĩ tới liền để mà lo cái đó liền. Còn người ta tới, mình lo tiếp nói chuyện gì đâu,
[19:31]mình quên mất là người ta đi một đoạn đường dài vừa tới, có khi người ta đói bụng người ta chưa kịp ăn, chưa tiện ăn, và cũng chưa hỏi, vân vân, thì biết ngay là mình cái tánh vị tha mình ít, mình cứ lo cho mình, ít nghĩ tới cái cần của người khác. Mà hễ đụng chút xíu là nghĩ tới cái cần của mình để tranh giành là biết ngay mình bị nghiệp bỏn xẻn. Đó là những cái tâm lý mình kiểm tra lại. Nếu mà người nào có những tâm lý đó là biết mình mắc cái nghiệp bỏn xẻn, và đây là cái nhân của sự nghèo khổ nhiều đời nhiều kiếp. Để là một bậc thánh trong đạo Phật thì cái việc đầu tiên là đập vỡ cái bỏn xẻn trước.
[20:08]Trong tứ quả thánh là từ sơ quả Tu-đà-hoàn, nhị quả Tư-đà-hàm, tam quả A-na-hàm, tứ quả A-la-hán, thì cái sơ quả Tu-đà-hoàn đầu tiên là phải đập vỡ cho được cái bỏn xẻn, phải sống đời cái tâm tràn đầy vị tha. Đức Phật định nghĩa rất là rõ: Người chứng sơ quả thánh là người không có đôi bàn tay nắm lại, tâm rất là vị tha. Mà để chứng thánh thì chỗ này phải có, tuyệt đối không bao giờ có một vị thánh mà bỏn xẻn, tuyệt đối. Có thể ta chưa là một vị thánh, nhưng mà để gieo nhân là một vị thánh thì ta phải vượt qua được cái bỏn xẻn này. Cho nên trong cái nhân đầu tiên để có thể thoát được nghèo khổ thì ta phải
[20:55]vượt qua được, diệt trừ cho được cái tâm bỏn xẻn, ích kỷ của chính mình. Đây là tâm căn bản, vừa là để thoát nghiệp nghèo, mà vừa để thoát cái nghiệp phàm phu để ta có thể chứng được thánh quả sau này. Nên mọi người kiểm tra giùm thầy cho kỹ, lục lọi tâm hồn mình cho kỹ, coi coi mình có phải là người bỏn xẻn hay không? Thầy thầy rất là lo chuyện này. Ai mà còn cái nhân bỏn xẻn nằm trong lòng thì không lúc này nghèo, lúc khác cũng phải nghèo, mà nghèo là khổ. Lục lại giùm thầy trong tâm chút ha. Rồi, ai thấy mình bỏn xẻn giơ tay lên. Có người giơ tay hoài à. Thôi thì ngại giơ tay, nhưng lát nữa sau buổi giảng này,
[21:38]trước khi ra về, mỗi người ta quỳ xuống đây ta lạy Phật nha, nói với Phật thế này: "Lạy Phật từ bi, con là một chúng sinh vô minh si mê nhiều kiếp. Có thể rằng trong những kiếp trước hoặc là kiếp này, con còn cái tâm bỏn xẻn, ích kỷ. Và vì cái tâm bỏn xẻn, ích kỷ này, nên có thể con phải chịu cái quả báo nghèo khổ vào một lúc nào đó, và con không thể chứng được Thánh quả. Cho nên xin Phật gia hộ cho con soi sáng tâm hồn con để con biết được cái sự bỏn xẻn tiềm ẩn trong lòng con để con diệt trừ, con sám hối. Và xin Phật soi sáng gia hộ cho con để kiếp này và những kiếp sau mãi mãi con là một người sống vị tha,
[22:28]thương yêu, giúp đỡ mọi người, mở rộng bàn tay đối với mọi loài. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật." Cầu nguyện vậy. Thì mỗi ngày mình cầu nguyện như vậy thì tự nhiên cái nghiệp bỏn xẻn trong tâm mình bị đánh từ từ đánh vỡ dần vỡ dần vỡ dần. Thì có khi ba năm sau ta mới hết. Mỗi ngày nguyện như vậy tới ba năm sau cái bỏn xẻn mình biến mất. Và suốt đời còn lại, mình sống một cuộc đời vị tha và bảo đảm rằng nhiều kiếp về sau nữa, mình sinh vào đâu cũng luôn luôn sinh vào nơi khá giả, gặp được nhiều cơ hội để vươn lên và là một người có giá trị, có phẩm giá trong cuộc sống này. Cho nên đó là cái căn bản.
[23:16]Rồi một cái nhân quả khác nữa, ví dụ một cái người đi làm công chức, làm cán bộ.
[23:25]Cái nghiệp mà làm công chức cán bộ là một cái nghiệp riêng biệt hẳn. Đáng lẽ thầy phải nói nguyên một bài, nhưng mà chưa có dịp để nói. Hôm nay thầy nói sơ sơ vì nó liên quan tới cái nhân quả giàu nghèo. Cái người mà làm công chức á là cái người thay mặt cho Nhà nước để lo cho dân. Mà nếu cái người đó cần mẫn, tận tụy lo cho dân, lo cho nước thì có thể là người đó sống đời liêm khiết, nghèo. Nhưng mà chắc chắn rồi sẽ giàu. Mặc dù lương thì rất là thấp. Nhớ! Lương của một người công chức từ ngàn xưa cho tới bây giờ luôn luôn thấp. Có người sẽ hỏi: "Ủa! Thầy nói lương thấp sao con thấy mấy ông quan ổng giàu
[24:10]quá vậy?" Từ ngàn xưa cho tới bây giờ, làm quan lớn luôn luôn giàu, mặc dù lương luôn luôn thấp. Kỳ vậy? Từ xưa tới giờ á nhe. Bởi vì triều đình không bao giờ có nhiều tiền để trả lương cho các quan rộng rãi hết. Cho nên hầu hết tất cả các ông quan đều nhận được lương thấp, sống là sống chật vật, ông quan nào cũng vậy. Nhưng luôn luôn quan nào cũng giàu. Hối lộ thì giàu rất nhiều, không hối lộ cũng giàu. Vì sao vậy? Bởi vì người ta đều có cái lộc. Cái người làm quan mà có chức rồi luôn luôn họ có cái lộc kèm theo. Cái lộc đó khiến không có người này tặng quà, người kia cũng biếu nọ rồi cũng giàu à.
[24:55]Dù mình không hối lộ cũng giàu. Còn mà ví dụ người ta biếu mình rồi mà mình làm sai luật pháp thì biến thành tham nhũng liền, thì cái này ta không có nói. Còn bình thường là làm quan có chức, dù lương thấp nhưng sẽ giàu, trừ một người trong lịch sử nổi tiếng làm quan lớn mà nghèo là ai? Ai? Mạc Đĩnh Chi. Mạc Đĩnh Chi là người làm quan lớn, làm trạng nguyên của hai nước, cả Việt Nam và Trung Quốc, lại cực kỳ nghèo khổ. Tại ông này ổng mắc cái nghiệp nghèo kỳ lạ, không hiểu được. Nhưng Mạc Đĩnh Chi là một người văn võ song toàn. Ngày xưa là học trò của Trần Ích Tắc. Đến khi Trần Ích Tắc mà phản bội quốc gia đi theo quân Nguyên,
[25:35]thì Mạc Đĩnh Chi quay lại phục vụ chính nghĩa quốc gia. Rồi là người rất là giỏi. Ta cứ tưởng là mấy ông quan đời xưa hễ làm quan văn là chỉ biết văn, không có, Mạc Đĩnh Chi rất là giỏi võ. Đi sứ cả bao nhiêu năm qua Trung Quốc dầm sương dãi nắng không sao hết là vì cái nội công rất là mạnh. Đây là điều lịch sử không biết, mấy lịch sử hay ghi thiếu lắm, để ý thấy thiếu. Ví dụ như vừa rồi người ta viết cái bài là Trương Hán Siêu làm quan văn, là một sai lầm. Trương Hán Siêu là một người cũng cực kỳ giỏi võ. Trương Hán Siêu là đàn anh của Mạc Đĩnh Chi, đã từng dạy cho Mạc Đĩnh Chi, cực kỳ giỏi võ, cả văn võ song toàn.
[26:10]Đời xưa như vậy, hầu hết mọi người đều như vậy. Thì Mạc Đĩnh Chi bị nghiệp gì đó không biết, làm quan mà cực kỳ nghèo, trong khi làm quan tốt. Còn những người làm quan mà không lo cho dân, đi hưởng thụ nhiều, cứ làm khó dân, lấy luật lệ, lấy nguyên tắc để bắt bẻ dân, làm khó dân thì sau này sẽ mất cái phước, không có giàu nữa, mà sẽ nghèo khổ và mất hết địa vị, danh vọng của mình, đó là nhân quả. Thì cái này có một lúc nào khác thì thầy sẽ nói nhiều, hôm nay không nói nhiều, nói phớt phớt qua thôi. Ở đây ai làm cán bộ, làm quan giơ tay lên thầy coi. Có mà giấu. Nên nhớ, nếu mình làm cán bộ phải lo cho dân.
[26:52]Mà nếu con cháu mình làm cán bộ, làm công chức mình cũng phải dạy con mình nghiêm chỉnh, phải nói câu này: "Con đi làm cán bộ, công chức là con đại diện Nhà nước để lo cho dân. Đó chính là lý tưởng của người, người cán bộ. Không bao giờ được vì quyền chức của mình mà bắt ép dân, làm khổ dân. Thà nghèo, thà mình khó, thà mình cực, thà làm thêm giờ, nhưng mà lợi ích của dân là trên hết." Nhớ như vậy. Phải dặn con cháu mình điều này thì đó là cái đức của mình và cái đức của cả dòng họ. Ừm. Đó là một loại nhân quả. Một cái nhân quả khác nữa mà ta bất ngờ á là rừng á. Cái người mà siêng năng trồng cây xanh sẽ là người giàu có,
[27:38]mà người nào chặt phá cây xanh, cây rừng sẽ là người nghèo khổ. Có một lần thầy giảng trong cái bài Tâm Lý Đạo Đức, trong cái bài Yêu Thiên Nhiên, thầy có nói vậy, thầy nói cái người nào mà hay trồng rừng sẽ giàu, người nào phá rừng sẽ nghèo. Nhưng mà nhiều người sẽ nghĩ ngược lại, nói bỏ tiền ra trồng rừng thì tốn tiền nghèo, còn đi phá rừng lấy cây đem bán thì giàu chứ. Nhưng mà sự thật đã chứng tỏ ngược lại và ông bà mình đã nói rất là rõ: "Nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá." Đó, không bao giờ giàu được, cuối cùng chỉ là một số phận thê thảm, ai cũng vậy hết. Bao nhiêu công ty mà khai thác lâm sản rồi cuối cùng mắc nợ,
[28:17]mắc nợ ngân hàng rồi trốn sạch sẽ, đều là kết cục bi thảm. Có một cái anh ảnh làm bên ngành lâm nghiệp, kiểm lâm. Sau khi ảnh nghe cái bài Yêu Thiên Nhiên của thầy mà thầy bảo đảm bằng câu này, thầy nói cái người nào mà siêng năng trồng rừng rồi sẽ giàu. Cái thay vì lúc trước là ảnh lo giữ rừng thôi, giữ rừng rồi bảo vệ rừng, sao bây giờ nghe nói đó bắt đầu ảnh mới xin đất, ảnh tự ảnh mở ra ảnh trồng rừng. Thì trồng rừng chưa có huê lợi gì hết á, mới trồng lấy gì mà khai thác. Ảnh cứ trồng thôi, ảnh cứ siêng có có đồng nào rảnh rảnh cứ trồng rừng. Nhưng mà ảnh để ý là khi ảnh càng trồng rừng nhiều chừng
[28:53]nào thì cái may mắn cứ tới với gia đình ảnh, tiền nó đi vô bằng ngõ khác, nghĩa là không đi vô bằng ngõ rừng. Tức là ảnh trồng rừng chưa thu hoạch, nhưng mà những cái may mắn ở đâu khác nợ, những cái mua bán gì bất ngờ của vợ ảnh này nọ làm gia đình cứ giàu lên, giàu lên. Rất là lạ. Cho nên ta trồng một cây xanh là ta gieo được một cội phúc cho mình, trồng một cái cây xanh là gieo thêm một cội phúc. Cho nên nếu ta trồng nghìn nghìn cái cây xanh cho đời thì ta đã gieo được nghìn nghìn cái cội phúc cho mình. Cho nên vì vậy cái nghiệp mà trồng cây xanh tạo nên cái phước rất là lớn. Do đó Phật tử ta dù mình là người không biết trồng cây,
[29:32]không biết trồng rẫy, nhưng mà từ đây phải suy nghĩ thế này: ta phải gieo cội phúc cho đời, cho ta bằng cách trồng nhiều cái cây xanh. Hỏi: "Thưa thầy, đất ở đâu mà trồng?" Thì thầy trả lời làm sao? Thì bây giờ mình phải tự mình đi tìm đất, mình mua đất. Đến chỗ nào đồi hoang, đất trống mình mua, mình xin, mình cấp, khẩn, hùn với nhau mà mà trồng. Mà nhớ, một cái cây xanh vươn lên tức là một cội phúc ta đã gieo cho đời. Hoặc là hay hơn nữa mình đi tìm về những nơi đồi trọc, rừng bị phá, ta xin Nhà nước cấp lại để ta trồng, trồng cây xanh, trồng và bảo vệ, ươm cái cái màu xanh cho Trái Đất, tạo nên cái không khí tốt lành, tạo nên nguồn nước đồ lại cho Trái Đất này.
[30:17]Nên một cây xanh mà mọc lên là một cội phúc ta gieo đến cho đời và ta gieo cho ta.
[30:27]Trong đời ai mà chưa một lần trồng được một cái cây vươn lên thì phải hiểu rằng cuộc đời mình là một đời bất hạnh. Dù mình có tiền, ví dụ bây giờ con làm ăn mánh mung ở chợ, con chạy áp phe, con dễ kiếm tiền, nào giờ con không biết trồng cây thì phải hiểu rằng đời mình sau này sẽ khô khan, nắng nóng, không có cái bóng che mát cho đời mình. Mình sẽ nhiều cái vất vả ở tương lai. Cho nên dù mình buôn bán ở chợ vậy đó thì cũng phải tìm cách có một chỗ nào để mình trồng được nhiều cây xanh cho đời. Và đó chính là cội phúc, dù đó là miếng đất riêng của mình, cái vườn của mình thôi, nhưng mà hễ có cây xanh
[31:05]mọc lên thì cái cội phúc của mình đã gieo được. Còn cái người nào mà cưa cây, phá cây thì nhớ kết cục là sẽ nghèo khổ. Đó là thầy nói chắc như đinh đóng cột. Ở đây ai là người phá rừng cưa cây đã từng mắc cái nghiệp đó? Ít thấy, tại vì thấy người nữ nhiều, buôn bán ở chợ nhiều. Nhưng người mà vướng với cái nghiệp phá rừng đều phải nghèo khổ hết. Trái Đất càng hoang tàn thì ta càng nghèo khổ. Có một lần á thầy gặp cái người họ làm nghề gốm, mà làm nghề gốm thì phải tiêu thụ nhiều củi để đốt á, đốt lò. Thầy nói rằng cái nghiệp của con là một đời con đốt không biết bao nhiêu cây rừng á. Và cái nghiệp nghèo khổ nó đã chờ ở phía cuối đời á.
[31:54]Thấy bây giờ mình làm ra cái lò gốm, mình nuôi được công nhân rồi khi mình xuất khẩu đem ngoại tệ về cho quốc gia, thấy những việc đó như là việc thiện. Thầy nói việc thiện đó thì cũng có đó, nhưng mà góp phần để mà người ta phá cây cho con đốt cái lò, nghiệp nó tích lũy cả đời nhiều lắm, không thể tưởng tượng được. Nếu mà không bù đắp lại bằng việc bỏ tiền ra trồng lên những cánh rừng xanh bát ngát thì cuối đời con sẽ là nghèo khổ thê thảm. Liệu mà lo. Thầy nói vậy thôi không biết là họ về, gia đình nó về có lo được hay không, nhưng mà khi thầy nói với người đó cũng là nói với tất cả những Phật tử của ta.
[32:32]Bởi vì Đức Phật ta là trong giáo lý và trong luật cấm ngặt cái việc mà chặt phá cây cối. Quý Phật tử vì mình là Phật tử mình không có học những cái luật của người xuất gia nên không biết. Còn cái người xuất gia mà nhất là thọ tới giới Tỳ-kheo rồi thì trong đó Phật có những cái luật cấm ngặt về cái việc mà đốn phá, chặt phá cây xanh. Đức Phật là một nhà bảo vệ môi trường vĩ đại. Rồi à giàu nghèo do cái nhân này nữa. Ví dụ như là vào đời xưa thì cái đường sá đi lại khó khăn. Rồi có hai bên cái làng đi qua đi lại hoặc là từ đây mà nối về chợ, về thị trấn hoặc đi về kinh đô phải đi qua một con sông.
[33:15]Con sông nó không có lớn lắm nhưng mà cũng làm người ta đi qua lại vất vả. Rồi cái hai bên làng mới bàn nhau. Cái làng mà gần kinh đô hơn, gần thị tứ hơn thì họ không mặn mà tại vì họ đi về thẳng thị tứ, họ không phải qua con sông sau lưng họ. Nhưng mà cái làng mà cách một con sông á thì lúc nào cũng bị thiệt thòi, vì muốn đi về khu thị tứ, khu thị trấn phải vượt cái con sông này. Nên cả làng cứ bị khổ sở. Có khi người ta, cái người nào khá khá thì người ta làm cái ghe đi qua đi lại hoặc là người ta đóng ghe người ta chở đò mướn, có khi người ta làm những cái bè đi qua đi lại. Và có những người mà muốn đi qua sông á
[33:55]thì đợi đi xa lên những khúc sông cạn đi bộ đi qua. Thì cái việc đi qua lại khó khăn, cái sau đó cả làng mới bàn nhau là thôi ta quyết tâm làm cái cầu. Việc làm cầu là cực lắm, cây cầu bắc qua sông qua suối nè phải đi đẵn cây, đẽo gỗ rồi kiếm đất, kiếm vôi, đào hố đợi cái mùa nắng xuống sông để mà đào những cái ổ á. Đó là công sức bỏ ra rất là nhiều. Thì lúc đó mấy ông già thì ổng bàn, sau đó kêu cái đám trai làng lại mà chỉ huy để cho làm. Thì trong cái số đám trai làng đó đó có khoảng đó là hai chục cái người trai làng đó là nhiệt tình, xông xáo. Rồi trong đó có khoảng mười cái người trai làng á thì sợ khó cứ trốn trốn
[34:40]né né, ai kêu réo thì đi ra làm chút xíu, còn ai không kêu thôi đi trốn. Thì qua kiếp sau trở lại, trong mấy cái ông hương tề, mấy ông già làng á thì sống cuộc đời bình thường tại vì họ cũng kêu gọi được việc công ích, đời sống cũng vừa vừa, có làm thì có ăn, không làm hơi thiếu một chút vậy đó. Nhưng mà trong đó có hai chục người nổi lên giàu có tại vì trong cái công tác mà làm cái cầu đó, hai chục người đó là siêng năng nhất. Thức đêm dậy sớm lo canh nước, rồi đi đốn cây, lo cho mọi người đủ thứ chuyện hết. Họ siêng năng để tạo ra được cái cầu. Còn có mười người cực kỳ nghèo là vì ai kêu đi làm một chút xíu cái lại đi trốn ngủ mất.
[35:19]Mười người đó tự nhiên nghèo khổ. Nên cái nhân quả nó nằm ở chỗ này. Cái người giàu là do đời trước có một lần ta làm được một cái việc công ích lớn. Cái việc công ích là cái lợi ích công cộng á, ta siêng năng ta làm được một việc công ích một lần thôi, một lần một, sau đó cũng chỉ do làm rẫy, làm thuê bình thường, nhưng một lần thôi đủ là giàu được cả một kiếp sau, cả nguyên kiếp sau sống sung sướng luôn. Mà nếu kiếp sau đó làm được vài việc phước nữa, kiếp sau khác nó lại nối tiếp nữa. Chỉ cần một lần thôi là kiếp sau nguyên một kiếp hưởng. Còn cái người kia, cái việc công ích hiện ra trước mắt
[35:54]mình, mình tránh né rồi là đời đời nghèo khổ liền. Nó lạ như vậy. Nó lạ cái là cái việc á nó không hiện ra trước mắt ta thì thôi, mà hễ hiện ra trước mắt ta thì đó là một cái ngã ba ta phải chọn chứ ta không có cái lối giữa. Hoặc là ta phải siêng năng mà làm để được phước, hai là ta trốn làm để ta bị nghèo chứ không có cái lưng chừng ở giữa. Có như vậy. Nói tại sao nói nói thưa thầy, thầy dạy con bố thí mà trên đời này người ta nghèo khổ quá, đọc báo ngày nào cũng thấy có những người nghèo cần giúp đỡ, nghèo cần giúp đỡ thì tụi con làm sao có khả năng mà giúp hết mọi người trên cuộc đời này? Câu trả lời là thế này:
[36:36]Ta không đủ sức để giúp hết tất cả mọi người nghèo khổ trên đời này. Nhưng cái người nghèo khổ nào mà hiện ra trước mắt ta á là ông Phật đưa tới cho ta vì kiếp xưa ta với người đó có chút liên quan nên bây giờ cái khổ họ hiện ra trước mặt mình. Còn nếu họ với mình không có liên quan thì họ nghèo khổ mà không đập vào mắt mình. Thì thôi ai biết thì thấy thì giúp chứ còn mình cũng không lo nổi, mình không có đủ sức mà đi lùng tìm hết người nghèo trên đời để giúp. Thì thôi ai có duyên, cái khổ họ đập ra trước mắt mình thì mình giúp vậy thôi. Đó là câu trả lời. Và vì vậy ta cứ thảnh thơi an vui mà sống.
[37:13]Khi nào có những người nghèo khổ trước mặt mình rồi mình có khả năng giúp tới đâu thì giúp tới đó, chứ không đừng có quá bận tâm, đừng quá khổ tâm mà gọi là phải làm phước như vậy. Thì cũng vậy, như cái việc mình làm cầu á, bắc qua cây cầu qua sông là việc công ích. Nó là hiện ra trước mắt nhưng mà hai chục người thì hết sức siêng năng, chăm chỉ, tận tụy làm cho xong, mười người tránh tránh né né. Cái việc công ích nó hiện ra trước mắt mình rồi đó mà tránh tránh né né rồi nghèo khổ cả đời này và những đời sau. Mà chỉ cần một lần vậy thôi, một lần cái việc thiện, cái việc công ích nó hiện ra trước mắt mình mà mình trốn một
[37:49]cái rồi, có khi mười kiếp nghèo luôn, mười kiếp nghèo luôn. Cho nên có những người giàu có đời này mà có mang tên Giàu luôn, đúng hơn nữa, biết đâu chỉ vì đời xưa khi có cái việc công ích nào của làng xóm hiện ra thì người này đã siêng năng, xông pha, dấn thân, gánh vác mà hưởng được cái phước nhiều kiếp như vậy. Nên đó là một cái nhân quả, một lần một thôi là thành giàu thành nghèo liền. Vì cái nghiệp làm công ích nó liên quan tới nhiều người như vậy ha. Rồi một cái nhân quả khác của sự giàu nghèo là thế này: là đời trước ta siêng năng dạy người làm điều thiện. À ta siêng năng dạy người làm điều thiện.
[38:35]Ví dụ như mình là một cái người có uy tín ở trong làng, trong con cháu mình lại mình đã dặn rồi: Con nhớ nha con, sống trên đời phải biết thương người, giúp người nha con. Những lúc mà gặp nhau ở trong làng trong xóm, gặp trai tráng cũng vậy, cứ nói tụi con lớn rồi thấy ai nghèo khổ giúp nha tụi con. Cả một đời cứ đi khuyên người ta giúp người. Thì bản thân mình cũng giúp người chứ không phải không, nhưng mà mình khuyên rất là nhiều, gặp ai mình cũng khuyên. Thì qua đời sau á những cái người mà họ nghe lời mình, họ đi giúp người đó, kiếp sau họ có phước, họ giàu lên. Thì khi gặp mình họ phải làm sao? Họ phải đền ơn.
[39:12]Tại nhờ mình khuyên là họ biết làm phước nên bây giờ họ hưởng cái giàu sang, thì gặp mình tự nhiên họ đền ơn, tự nhiên họ thương mình, họ cứ đem tiền họ cho mình. Tự nhiên đời sống mình khá giả lên là nhờ rất nhiều người cho, tặng, biếu. Mà những người cho tặng biếu đó là những người mà mình đã dạy họ, nhắc họ, khuyên họ làm phước từ đời trước chứ không phải là do mình làm ăn mình giàu. Nếu đời này mình làm ăn mà mình giàu á là do đời xưa tự mình bỏ tiền ra, bỏ công ra mình làm phước. Còn đời này á mình không làm ra tiền nhưng mà toàn là người ta cho, biết rằng đời trước mình làm phước bằng cái miệng,
[39:50]khuyên người ta làm phước rồi khi người ta giàu người ta người ta giúp mình. Có ai vậy không? Ở đây có một người được như vậy, đó là Ni sư trụ trì Thích Nữ Huệ Liễu.
[40:04]Giờ Ni sư có buôn bán làm ra tiền không? Có không? Không. Nhưng mà toàn là những người buôn bán đem tiền tới cho Ni sư. Tại vì Ni sư đời xưa khuyên người ta làm làm phước, nên bây giờ Ni sư ngồi một chỗ rồi ai giàu có là cứ người đem ký gạo, ít tiền tới đưa hoài, đưa quanh năm suốt tháng đưa hoài, tới giờ này cũng còn đưa tiếp nữa. Hầu hết cái người tu là được cái nghiệp đó. Sự thật là thầy cũng bị cái nghiệp đó đó. Đời xưa thầy cũng hay khuyên dạy, nên bây giờ Phật tử nhiều khi thấy mặt thương tình cái hay cho tiền á. Nên thầy sống lây lất tới giờ này chưa chết là nhờ vậy á, chứ không phải không.
[40:45]Còn cái nghiệp nghèo do cái miệng là gì? Là cũng do cái miệng xúi người ta. Cái người bị nghèo mà do cái trường hợp mà xúi người ta làm bậy nữa. Cái tự nhiên giận nhau quá cái, mày lại mày đốt cái nhà nó cho tao. Thấy không? Nói mày đào cái con đường này lên không cho nó đi qua đi lại nữa, rào lại sao mắc mớ gì đất mày mà mày cho nó đi qua đi lại, rào cho tao, thấy không? Cái rào cái người ta tới đó người ta, đi gánh cái gánh củi về người ta gánh nước hay gánh buôn bán gì tới đó đụng cái đường rào mất. Nói, ông ông sao nay ông rào đường? Nói, đất tôi tôi không cho mấy người đi nữa. Cái họ phải đi de que đi rất xa, họ mới bọc về nhà họ được.
[41:17]Thì cái việc mà họ đi bọc xa, là tính hết vào nhân quả của mình nhá. Đếm bao nhiêu cái bước chân họ phải đi vòng, bao nhiêu cái mồ hôi họ phải đổ ra, cộng lại bao nhiêu người, bao nhiêu ngày, thành cái nghiệp của mình, đời sau mình phải đổ bao nhiêu mồ hôi như vậy để bù lại cái cực khổ mà mình đã gây ra cho người ta, vì mình bít con đường, cứ cộng lại cái tính ra hết. Nói giận quá, thằng đó nó hại mày mày đốt nhà nó cho tao, phải không? Nói mày kêu ông đó đuổi việc nó cho tao. Tức là miệng xúi. Thì cái người mà họ đi đốt nhà người ta, cái người họ đi lấp đường người ta, cái người họ đuổi việc người ta, đời sau họ nghèo, họ khổ.
[41:53]Tới khi gặp mình, rồi sao? Họ bắt đền mình. Ngược lại họ bắt đền mình. Thì cũng vậy, cái ông mà ngày xưa xúi người ta làm điều thiện, thì bây giờ họ gặp lại mình cái họ thương mình, họ cứ móc tiền họ cho, tại nhờ mình khuyên mà họ mới giàu. Bây giờ, cái người mình xúi làm bậy cái đời sau họ khổ, họ gặp mình là họ bắt đền. Họ bắt đền cách nào? Họ lại gặp mình nữa. Cậu ơi sao giờ con khổ, con bệnh hoài, không hết tiền, cậu có tiền cho con. Nói, mày có lo làm ăn chứ xin gì tiền của mày, mà nó cứ xà nẹo đòi hoài cái mình phải móc tiền đưa nó. Nhiều khi không đưa nó, nó cứ làm giặc làm dữ mà không biết mắc
[42:31]cái quả gì đó, thế nhiều khi phải bán luôn cái nhà chia cho nó phân nửa tiền nữa, là đời xưa bởi vì xúi nó làm bậy. Cho nên ở đây mà ta thấy có một cái người nào đó cứ xà nẹo đeo đuổi mình, nhiều khi hoặc là chính cái đứa con của mình, hoặc là chính đứa em của mình, hoặc là bạn bè gì đó mà mắc cái nghiệp chướng gì không biết, mà nó cứ đeo nó đòi tiền mình hoài, là vì đời xưa mình xúi nó làm bậy, bây giờ nó nghèo nó bắt đền mình. Có ai bị vậy giơ tay lên thầy coi. Nhiều ha. Cái này có bộ hơi bị nhiều rồi nha. Còn ở đây ai mà thấy được cái phước là hễ người khác thấy gặp mặt mình là hay cho tiền, giơ tay lên thầy coi.
[43:08]Đó có mấy người giơ tay đó, tức là đời xưa mình xúi người ta làm phước, còn cái người mà xúi người ta làm bậy giờ người ta bắt đền mình. Đó cái nhân quả giàu nghèo nó cũng nằm chỗ đó, liên quan ở nơi đó. Đúng không ạ? Thấy rõ ha, nên thấy thấy nhiều mặt. Rồi bây giờ cái nhân quả giàu nghèo ở một khía cạnh khác nữa, là có một cái người giàu do một kiếp xưa nào đó, kiếp xưa ví dụ cách đây mười kiếp, có một lần đó mình vô tình mình gặp một bậc chân tu, cái người này là một người tinh tấn tu hành, giới hạnh nghiêm chỉnh, thiền định thâm sâu, cái vị này có thể ngồi thiền được bốn năm tiếng đồng hồ,
[43:44]ngồi thiền bảy tám tiếng đồng hồ, hoặc ngồi thiền suốt đêm, cả ngày, tâm rất là an định, và đời sống người này rất là thánh thiện, và người này tu ở một nơi hẻo lánh ít ai biết, thì vô tình ta ta gặp, cũng duyên phước gì đó không biết ta gặp, thì ta không biết hết cái công hạnh cao siêu, cái nội tâm mầu nhiệm của vị này, nhưng ta nhìn mặt vị này ta thấy đức độ trầm lắng, thanh tịnh, từ bi, cái ta kính trọng, cái ta mới nói, thưa thầy, thầy tu ở đây bao lâu rồi? Cái nói, à thầy ở đây cũng được ba năm. Nói, sao cái cốc của thầy ở con thấy sơ sài quá, rồi mùa đông lạnh, gió mưa rồi sao? Thầy nói, thôi tùy duyên con à, mưa nếu nó dột thì thầy cũng
[44:26]né qua một chút, hết mưa thì mình nằm xuống, cái mình thấy mình động tâm, mà lúc đó mình cũng là người nghèo thôi, cái bắt đầu đi về mình mới đi bòn từng cái lá dừa, từng cái miếng lá buông, rồi cái mình kêu vài người lại phụ đắp cái nền, cất lại cái cốc cho vị đó ở tu, rồi cứ lâu lâu cái mình đem lại đó miếng gạo, miếng thức ăn. Sau đó, cũng đâu được chừng năm năm, mười năm vậy thôi, cái vị đó có duyên sự không ở đó nữa phải đi, và mình cũng không gặp lại, vì thời đó chưa có cái điện thoại, chưa có thư từ, cũng không có để lại địa chỉ rõ ràng, nên thôi ta cũng mến rồi cũng cũng không gặp lại nữa.
[45:00]Mười năm mà một lần thôi, và đi luôn mười kiếp ta không gặp lại, mà kiếp sau đời ta cứ sung sướng, cứ giàu sang, ta không biết tại sao. Tại vì ta cúng nhằm một bậc thánh, ta cúng nhằm bậc thánh nên một hưởng một triệu, một hưởng một triệu vậy á. Thành thử ra cứ tính là một cái lon gạo mà mình cúng cho một cái vị thánh á, thì mai mốt mình có một triệu lon gạo. Một cái miếng đất mình đắp cái nền cho vị đó ở, thì sau này mình có một cái nhà cao cửa rộng gấp cả triệu lần như vậy. Nên ta cứ sung sướng không biết bao nhiêu đời mà không biết tại sao. Ờ không biết tại sao, là do một lần mình đã cúng dường,
[45:35]mình hộ trì được một bậc chân tu thánh thiện. Thì cái nghiệp này bây giờ ta khó biết lắm, bây giờ ta không biết. Chẳng những vậy, rồi sau này khi ta vào chùa tu cái vị đó ở trên trời lúc nào cũng theo độ ta, giúp cho ta được gặp được đúng thầy, đúng pháp để ta tu không lầm đường lạc lối. Cho nên là cái sự tu hành của ta hôm nay lại có sự theo dõi, gia hộ của cái vị ở trên, mà do mười kiếp xưa ta đã đã cúng dường, rồi vị đó đắc đạo lên trời, còn ta cứ giàu sang, sung sướng, luôn luôn gặp đúng chánh pháp để mà tu hành. Cái này thì ta không lý giải được, không biết tại sao. Thì ngược lại, có người nghèo khổ là do đi bòn rút của những người chân tu.
[46:18]Nhiều khi trong cái ý mình có ý lợi dụng, ví dụ thay vì lúc mình khổ quá, mình đến mình nhờ chùa thì cái đó không nói, nhưng mà có những người có cái ý hẳn thế này, nói chùa chứ dễ dụ á mày, vô chứ mình cứ dụ mình nói bày chuyện này bày chuyện kia thế nào ni sư cũng cho tiền. Bày giả bộ à có chuyện này làm phước, rồi con làm cho ni sư, hoặc ni sư mua cái này lên đắp này lên là cái chùa nó đẹp, cái có cái máy này nó hay lắm, ni sư mua cái này về, cái thì mình cứ ăn lời, lén mình lấy mình bày chuyện này bày chuyện kia để bòn rút. Thì qua đời sau cứ là người nghèo khổ mà không biết tại sao. Mà nghiệp đó rất là khó trả, rất khó vượt qua.
[46:55]Mà nếu có người nào mà có ý lợi dụng chùa nhiều, nhiều khi kiếp sau phải làm chó vô chùa, đọa làm súc sinh luôn vô chùa để giữ chùa mà bù lại, bù lại rất là nguy hiểm. Ở đây có ai có nghiệp bòn rút chùa không? Chắc không có, hy vọng là không có phải không? Nhưng mà thầy cũng đã từng gặp những người như vậy chứ không phải không, trong cái ý họ, họ có ý lợi dụng chùa rất là rõ, mà rất là đáng thương, mà cái người như vậy rồi thì sẽ nghèo khổ, sẽ nghèo khổ, nghèo thê thảm luôn. Cho nên khi ta đến với chùa, đến với Phật, đến cái nơi mà mọi người cùng tu hành thì nhớ là ta chỉ nên phụng sự, hy sinh, hiến tặng, chứ đừng có khờ dại
[47:39]mà tìm cách bòn rút, nghiệp nó trả nhiều đời trả không nổi nữa, có khi phải đọa làm súc sinh luôn nha. À trong cái chùa thì cũng có cái chuyện này nữa. Có cái người nghèo là do tu ở chùa, tu không đắc đạo, mà lại không biết làm phước, thì người này dù là người xuất gia rồi nhiều kiếp sau vẫn mắc cái nghiệp nghèo khổ. Hồi đó thầy có gặp một ông thầy cũng vậy, ông có cái hiểu lầm thế này, ông hiểu rằng hễ mình tu, tâm hư vô là mình có phước vô lượng, mình là phước điền cho chúng sinh cúng rồi, là mình phước nhiều không cần làm gì, và ổng dứt khoát không làm gì hết. Cây củi không chẻ, miếng cơm không nấu, cứ hưởng người ta cúng thôi
[48:22]và cứ xem đó là chuyện quy định, quy luật rồi mình là phước điền. Thì ngày hôm nay là cái ngày coi như thầy gặp lại thì ông xơ xác, nghèo khổ, cái nhà không có ở, miếng cơm không có ăn. Mặc dù vẫn còn là ông thầy tu, vẫn còn là thầy tu đàng hoàng, mà khổ, khổ thê thảm khổ luôn. Thầy mới nói với các đệ tử thầy, dù là xuất gia hay tại gia nhân quả không chừa ai hết, nhân quả không tha ai hết. Đừng có nghĩ mình là người xuất gia mình tự nhiên có phước, đừng có nghĩ mình hễ mình phủi cái tóc rồi mình tự nhiên mình có phước mênh mông, không có đâu. Không làm phước là dứt khoát không có phước. Không làm phước là dứt khoát không có phước, dù là người xuất gia.
[49:01]Thầy mới nói các đệ tử của thầy, mình tu không biết chừng nào có thể đắc đạo, đừng bao giờ quyết tâm là nói tôi một kiếp này đắc đạo hay năm kiếp, không có chuyện đó đâu, có khi một ngàn kiếp mới đắc đạo. Thì ta không biết chừng nào đắc đạo, cái quan trọng là trong từng giờ phút hiện tại phải tạo phước, từng ngày phải biết tạo phước. Chớ thầy nhìn thấy những người tu không biết tạo phước về già khổ thê thảm chịu không nổi, thấy rất là đáng thương. Cho nên có những người vào chùa ở, xuất gia đừng tưởng mình mặc nhiên là có phước nha, vẫn không có phước. Nên chính như thầy vậy, nếu trong một ngày mà thầy không làm một việc gì
[49:38]để là có lợi cho Phật pháp là thầy run sợ liền, thầy nói thầy nguy hiểm liền. Nó đe dọa vào cái phước của thầy, tại ngày nào mà thầy không ăn cơm, phải không? Ngày nào mà đệ tử không qua lo cho thầy, giăng cho thầy cái mùng, rót cho thầy ly nước, không có. Ngày nào mà thầy không hưởng? Mà nếu trong ngày đó thầy không làm điều gì cho Phật pháp thì cái phước thầy bị tổn giảm liền, mà nếu cứ tích lũy như vậy mà chủ quan tích lũy như vậy, thì chắc chắn lúc nào đó thầy sẽ trở thành con người không còn phước gì hết. Quý phật tử cứ tưởng làm giảng sư là có phước, không có đâu, giảng sư là người rất dễ tạo nghiệp, rất dễ tổn phước.
[50:16]Thầy nói câu này nghe rất là lạ, lúc nào đó mà có dịp mà gặp Tăng Ni thầy sẽ nói cái điều này, thầy sẽ nói những điều nguy hiểm của một giảng sư, những điều làm tổn phước một giảng sư. Chứ nhiều người cứ tưởng hễ làm giảng sư lên ngồi trên pháp tòa mình nói đạo lý ra là mình ban bố phước cho chúng sinh, ban cơn mưa pháp cho chúng sinh là mình được phước vô lượng phải không? Không có đâu. Cái người giảng sư là người rất dễ bị tổn phước, cực kỳ nguy hiểm. Có một lần thầy phân tích cho các đệ tử, thầy nói thầy phân tích ra bao nhiêu điều mà để gọi là một giảng sư rồi không còn chút phước nào nữa, mặc dầu giảng đúng, còn giảng bậy là đọa địa ngục liền.
[50:52]Giảng đúng đó mà thầy nói phước vẫn không có. Nhiều người nghe rất là lạ, nói tại sao giảng sư giảng đúng mà phước không có? Thầy phân tích ra gần 10 yếu tố rồi các đệ tử thầy công nhận đúng, đúng là phước không còn. Ví dụ như bây giờ thầy ngồi đây thầy giảng, thì cho rằng là thầy giảng đúng, cho rằng thầy giảng đúng. Phật tử nghe được giáo lý đúng, sống đúng, thì thấy là thầy có phước phải không? Nhưng bây giờ những điều lấy mất phước của thầy: thứ nhất, trưa nay thầy ghé thầy ăn miếng cơm của chùa Đại Giác, chùa Đại Giác lấy mất mớ phước của thầy. Rồi cái chuyến xe từ nơi này qua nơi kia, thậm chí đi máy bay, cái tiền vé,
[51:31]tiền xe, tiền xăng, người lái xe, người lo trên xe nọ là ai? Là của người này người kia, mấy người đó lấy hết mớ phước của thầy. Rồi mấy bữa nay thầy đi, thầy ăn đâu thầy ngủ đâu tiền ai lo? Thì cái người nào lo, người đó lấy hết phước của thầy. Rồi cái lúc mà thầy ngồi thầy soạn bài, trên Tam Bảo gia hộ để thầy có được một cái bài giảng tốt, thì những vị mà gia hộ cho thầy, vị đó lấy, trên trời lấy hết phước của thầy. Lúc thầy ngồi đây thầy giảng, bao nhiêu chư thiên, Bồ Tát cũng thầm thầm gia hộ cho thầy, nói tội nghiệp, hổng phù hộ nó lát nó đớ miệng nó giảng không được à, ráng độ cho nó. Thì những cái vị đó đó, là những cái vị mà đang âm thầm độ
[52:09]thầy ở trên trời, cái vị đó cũng lấy hết phước của thầy. Thấy thầy ngồi đây thầy nói đâu phải là khả năng của thầy đâu, là toàn là Tam Bảo gia hộ, chứ thầy chỉ làm gì, thầy là một người ốm yếu, xanh xao, làm sao mà nói được, toàn là Tam Bảo gia hộ. Rồi trong suốt cuộc sống này, những ngày mà thầy không đi giảng thì ai lo cho thầy, ai nuôi thầy? Thì những người đó cũng lấy hết phước của thầy. Cho nên tính đi tính lại một lát thầy còn nhiêu? Thầy còn nhiêu? Không có được một phần tư đâu con, một phần tư là quá nhiều. Nếu phước chia ra một trăm phần như vậy, phần thầy hưởng còn lại được có một phần nhỏ, đủ để đi mua vé xe đây về Sài Gòn thôi là hết rồi.
[52:47]Cho nên vì vậy, cái người tu mà cứ tưởng mình mặc nhiên mà mình có phước, đó là một cái hiểu lầm rất là lớn. Rồi bữa vậy, bữa thầy giảng cái công đức căn bản ở Cà Mau, thầy nói thầy gặp nhiều người Phật tử cực kỳ mộ đạo, thì đời trước chắc chắn là phải là người tốt, tại sao đời này rất là nghèo? Trong nhiều nguyên nhân có nguyên nhân là hiểu lầm kinh điển, mà nhất là kinh Pháp Hoa. Trong đó có cái câu thế này: "Tụng kinh này phước vô lượng", có không nè? Rồi nhiều người yên trí, à thôi không cần làm nữa, tôi ngồi tôi tụng bộ kinh này là phước tôi vô lượng, kiếp sau không có cơm ăn. Thầy nói hiểu lầm ý kinh, nói tụng kinh này phước vô lượng là sao?
[53:30]Tức là sau khi tụng bài kinh này, mình hiểu được nghĩa lý, "nguyện hiểu Như Lai chân thật nghĩa" mà, phải hiểu được cái nghĩa chân thật, rồi sau đó vô lượng kiếp sắp tới mình sống như kinh dạy, là cung kính Tam Bảo, thương yêu chúng sinh, giúp đỡ mọi loài, trong vô lượng kiếp như vậy, rồi vô lượng kiếp sau đó ta mới thu hoạch được cái vô lượng phước báu. Còn bây giờ mới tụng xong bài kinh, bước xuống là: "Ồ ta phước mênh mông", cái hiểu nhầm đó làm ta mất hết phước luôn, kiếp sau cực kỳ nghèo khổ mặc dù cực kỳ mộ đạo, cái hiểu nhầm kinh, nhất là về kinh Pháp Hoa. Thầy sợ nhất cái kinh Pháp Hoa, gây cho nhiều người hiểu lầm quá chừng.
[54:09]Tại vì hồi xưa khi thầy mới đi tu là thầy tụng kinh Pháp Hoa thường xuyên, và thầy cũng đã từng giảng nguyên một bộ kinh Pháp Hoa. Cho nên thầy hay gỡ cho nó ra, nhiều người hiểu lầm chỗ này, mà đời này không có phước, đời sau cũng hết phước luôn. Đừng bao giờ hiểu, vì nhân quả rất là công bằng, phải làm mới có hưởng, chứ không ngồi tụng mà có hưởng, phải hiểu như vậy. Rồi cái người mà tu xuất gia cạo đầu xong, thọ giới xong nói mình là phước điền của chúng sinh, cũng là một cái hiểu sai, nếu tu chưa đắc đạo chưa phải là phước điền. Mỗi ngày mình không lễ Phật, không giáo hóa chúng sinh, không công quả phục vụ các bậc trưởng thượng,
[54:44]không đem lợi ích cho đời thì cũng không có phước luôn. Chứ đừng có hiểu lầm mà nói ờ tôi cạo tóc, tôi thọ giới rồi tôi là phước điền, phước tôi mênh mông, là cũng là sự hiểu nhầm, hiểu nhầm. Hoặc là người cứ niệm Phật miết, niệm Phật miết miết miết rồi nói: "Tôi phước vô lượng", nói kiếp sau nghèo mà chết chứ ở đó mà phước vô lượng. Phải làm cái gì có lợi cho đời mới có phước. Còn mình niệm Phật, kính Phật, Phật ghi nhận, sau đó phải làm phước đối với chúng sinh. Nhớ vì thương yêu chúng sinh chính là cúng dường chư Phật, nhớ câu đó. Chứ còn nói: "Tôi chỉ cúng dường chư Phật, tôi cung kính Phật thôi,
[55:18]tôi quên chúng sinh", thì không bao giờ có phước, bởi vì đã sai ý Phật. Chỉ cung kính Phật thì không bao giờ là cúng dường Phật, nên sẽ không có phước. Chừng nào mình thương yêu giúp đỡ được chúng sinh thì mới gọi là cúng dường Phật, lúc đó mới có phước. Nên đừng hiểu nhầm. Chính vì ta hiểu nhầm, ta tu sai, ta ít làm phước, kiếp này mặc dù ta rất mộ đạo, rất kính Phật mà vẫn nghèo khổ, như vậy. Rồi một nghiệp nghèo khác, giàu khác là thế này, là nghèo do chi nhiều hơn thu, hưởng nhiều hơn cái phước mình có. Thí dụ một tháng mình thu nhập được ba triệu, mình xài ba triệu rưỡi thì chắc chắn là mình sẽ nghèo.
[56:03]Thì cái này có cần phải cãi không? Quá đúng phải không? Hoặc là nói: "Một tháng mình thu nhập được bốn triệu, mình xài ba triệu thì mình dư được một triệu, mình tích lũy một triệu đó từ từ cái mình ra mua mấy phân vàng, mấy chỉ vàng bỏ từ từ cái riết đầy hũ cái mình giàu", thì cái này có gì phải cãi không? Quá đúng phải không? Nhưng mà đúng vậy là đúng theo toán học, nhưng mà cái này nó đúng theo nhân quả nữa. Đúng theo nhân quả là thế này: lương mình tháng ba triệu rưỡi, mình xài ba triệu, dư năm trăm, có nghĩa là gì? Có nghĩa là mình hưởng ít hơn cái phước mình có, phải không? Phước mình ba triệu rưỡi, mình hưởng ba triệu,
[56:42]mình hưởng ít hơn cái phước mình có thì mình tích lũy cái phước để dành được hoài. Mà ở đây nó để dành ra được cái con số là dư năm trăm ngàn, mình tích lũy dần dần. Còn cái người mà hưởng nhiều hơn, ví dụ lương ba triệu rưỡi mà xài bốn triệu, tức là mình hưởng nhiều hơn phước mình có, phước mình bị âm thì tất nhiên là nghèo. Nó nói theo toán học cũng vậy mà nói theo nhân quả cũng là vậy. Cho nên vì vậy, trước hết yêu cầu chi thu cho chính xác giùm. Cái lương mình bao nhiêu, mình chi thu trong gia đình bao nhiêu cho chính xác, đừng vay mượn, tuyệt đối đừng vay mượn. Vì vay mượn là mình hưởng cái phước không phải của mình,
[57:21]hưởng cái phước không phải của mình thì sau này trả gấp bội lần. Nên có một lần thầy giảng trong cái bài sinh kế gia đình kinh tế, thầy có nói câu này: Thầy nói cái người họ có căn nhà họ ở rất là đẹp, họ đem cái giấy tờ nhà đất họ vô ngân hàng họ vay họ lấy ra một số tiền, mở một công ty họ làm ăn. Và kết quả là sao? Kết quả bán luôn cái nhà đó luôn, không nhà ở luôn. Nói: "Sao vậy thầy?", bị nhân quả. Kinh tế thì thầy không biết, họ làm ăn giỏi dở thầy không biết, nhưng mà nhân quả chắc chắn là phải bán mất cái nhà đó luôn, kiếm nhà nhỏ mà ở. Nói: "Tại sao vậy?", tại vì thế này: cái phước họ có một cái à là có một cái nhà, rồi lấy cái giấy tờ nhà đất họ
[58:02]vào ngân hàng họ vay, họ lấy một số tiền ra họ xài, họ mở mang công ty. Vậy là cùng lúc cái nhà đó họ vẫn còn đang ở phải không? Khi mà họ vay ngân hàng thì cái nhà đó họ vẫn đang ở, họ vẫn đang hưởng cái phước của họ tiếp tục. Nhưng đồng thời họ trở thành một giám đốc công ty nữa, họ hưởng hai cái phước. Phước họ chỉ có một nhưng mà họ hưởng thành hai, cái nhà vẫn ở, tự nhiên có thêm công ty để làm chủ. Thì như vậy phước thì chỉ có một mà hưởng thành hai, là hưởng phước nhiều hơn cái mình có, tức là âm rồi. Tới lúc trả quả báo làm sao? Thì bắt buộc tới lúc phải bán luôn căn nhà đó, công ty tan nát hết, kiếm nhà nhỏ mà ở lại.
[58:39]Cho nên không bao giờ thầy khuyến khích cái việc mà cầm nhà đất đi vay tiền ngân hàng để làm ăn, chắc chắn sẽ mất luôn cái nhà đó, vì ta có phước một mà hưởng thành hai. Thầy nói câu này có ai cãi không? Chắc chắn vậy nên cẩn thận giùm thầy, nên đừng có: "Thôi bây giờ tôi kẹt quá, muốn làm ăn tôi cầm giấy tờ nhà tôi đi mượn tiền để đi làm ăn", chắc chắn mất cái nhà đó. Chỉ trừ có cái người có cái phước tiềm ẩn kiếp trước họ còn, họ vừa lấy cái nhà đất họ đi cầm cố xong thì cái phước quá khứ nó tới kịp luôn, thế là họ làm ăn phất lên, họ chuộc cái giấy nhà lại được, thì đó là một cái phước quá khứ nó nó mạnh hơn.
[59:14]Còn ta không biết chắc mình có cái phước quá khứ mà nó bù vào như vậy, mình chỉ có một căn nhà mà xách giấy nhà đi cầm là mình hưởng phước gấp đôi cái phước mình có, sẽ mất hết, âm luôn. Như vậy, cho nên trong cái nhân quả là thế này: hưởng ít hơn phước mình có thì sẽ bền, sẽ khá lên. Còn hưởng nhiều hơn phước mình có thì sẽ bù lại, mất hết và nghèo khổ. Nhân quả là như vậy. Nha. Một cái nghiệp giàu nghèo nữa là thế này: là giàu do làm cái nghề tạo ra phước và làm một cách tận tụy; nghèo là do làm cái nghề tạo ra tội và làm hăng say. Hôm bữa thì ở Cà Mau có người đến hỏi thế này, nói: "Thưa thầy, con có đứa em nó làm nghề pha rượu ở trong nhà hàng,
[1:00:04]cái danh từ ta gọi là bartender, tiếng Anh hay là bartender, là cái người dân uống rượu thay vì mua chai rượu rót ra uống không có, phải là vodka pha 1/3 ly, whisky thêm 1/4 ly, rồi rượu cognac một ít pha vô rồi nặn chút chanh, tức là pha trộn nhiều thứ rượu, gọi là cái gu uống rượu mà có một cái người chuyên pha chế vậy trong nhà hàng để phục vụ, ta gọi là bartender, tức là cái người pha chế rượu. Thì nói thưa thầy, con có đứa em nó làm cái nghề pha chế rượu trong nhà hàng được mấy năm rồi, bữa nay bắt đầu nó mất ngủ, suy nhược thần kinh, bị khủng hoảng, lý do vì sao?" Thầy nói: "Thì lý do tại nghề đó chứ làm sao.
[1:00:43]Phật đã không cho uống rượu mà đi làm cái nghề đó đưa người ta uống hoài cả hết ngày này qua ngày kia thì phước đâu chịu cho nổi. Kêu bỏ nghề đó chuyển nghề khác." Nó: "Dạ mà em con không tin." Nói: "Em không tin thì đợi khi nào mà xuống địa ngục rồi sẽ tin." Hỏi: "Thầy nói sao cứng vậy?" Nói: "Thực sự là như vậy. Trên đời có nhiều người can cường, ngang bướng không tin tội phước, làm ác mà bất chấp thì những người đó không có ông thầy nào giải thích họ chịu nghe hết, mà những người đó chỉ có quỷ sứ dưới địa ngục nói nghe thôi. Lúc chết đọa xuống địa ngục, quỷ sứ nó đập cho. Nó đập rồi bắt đầu kể tội:
[1:01:17]Lúc mày sống nè, mày đi chuốc rượu người ta uống nè, mày cho vay nặng lãi nè, vân vân, kể ra. Lúc đó bắt đầu mới biết lỗi mà lúc đó đâu cãi được nữa." Nên có những người can cường, ngang bướng nên thầy nói nghe rất là lạnh lùng mà đó là sự thật. Nói kêu nó bỏ nghề đi tìm việc khác nói nó không tin, không tin thôi từ từ xuống địa ngục rồi sẽ tin. Đành phải vậy thôi. Nhưng mà đó là cái loại nghề nó tạo ra tội mà mình làm dài ngày dài tháng quá, nó tích thành cái tội lớn quá nên ta sẽ trở thành bệnh tật hoặc nghèo khổ như vậy. Rồi có những cái nghề mà nó tạo ra phước. Ví dụ nghề gì tạo ra phước nào?
[1:01:55]Ví dụ như nghề làm tàu hũ hả? Làm tàu hũ. Làm tàu hũ không gian dối thôi cũng được. Nếu mình làm tốt, có chất lượng mà lấy lời ít thì cũng là phục vụ cho đời. Hoặc là mấy cái người mà làm nghề làm đường, làm cầu á, mấy cái nghề đó làm phước ghê gớm. Đúng rồi, đắp đường, bắc cầu thì cái nghề đó là cái nghề mà tự nó tạo ra phước. Dù cái người đó họ không có ý thức về việc làm phước nhưng mà họ vô làm công nhân làm cầu đường là cứ mỗi ngày tạo ra phước, miễn đừng ăn cắp bớt nhựa, bớt đá đi bán thì sẽ rất có phước. Chỉ sợ là làm mà bòn mót cái đá, cái nhựa đi bán mai mốt làm đường đó nó kém chất lượng, nó mau hư,
[1:02:33]sụp ổ gà người ta đi người ta té gãy răng thì mình sẽ bị mang tội, phải không? Chứ cứ làm mà tận tụy thì nghề đó cứ mỗi ngày tạo ra phước, mỗi ngày tạo ra phước. Nghề thuốc, đúng rồi. Nghề thuốc là nghề cũng giúp sức khỏe cho đời, cũng tạo ra phước. Nhưng chưa chắc à. Kỳ khôi lắm nha, mình biết nhân quả rồi mình mới thấy rất là lạ. Bây giờ thầy nói thế này, trên đời 10 người thì mấy người xấu, mấy người tốt nói thầy nghe? Ví dụ trong tỉ lệ trung bình á, 10 người thì mấy người xấu, mấy người tốt? Có người nói rằng: "Dạ thưa thầy, đời này nhiễu nhương quá nên trong 10 người chừng 3 người tốt, 7 người xấu." Ta đồng ý với tỉ lệ này không?
[1:03:12]Cũng có phải không? Khi mà đời nhiễu nhương quá thì chắc chừng 3 người tốt, 7 người xấu. Mà như hiện nay thì ngồi trong đây thì 10 người thì mấy người xấu, mấy người tốt? Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười, ai cũng tốt hết. Không tốt sao đến chùa ngồi nghe pháp, thấy không? Nhưng mà ta bước ra chợ ngoài kia chút xíu, 10 người là mấy người tốt? Ta bước ra chợ thôi. 10 người chừng 2 người tốt à, phải không? Đúng như vậy. Thì bây giờ cái ông thầy thuốc ổng chữa bệnh thì một ngày đó ví dụ buổi sáng ổng chữa cho 10 người, thì như vậy ổng chữa cho 2 người tốt và ổng chữa cho 8 người xấu. Và 2 người tốt có sức khỏe lên để làm tốt cho đời
[1:03:50]và 8 người xấu có sức khỏe lên để quậy đời. Vậy ông thầy thuốc có phước không? Mình nghe nhân quả là mình thấy không? Đào sâu rồi mình mới thấy tội phước rất là khó tính, không đơn giản là dễ tính đâu, không đơn giản. Ví dụ bây giờ nói ta nói làm cầu, làm đường là tạo phước nhưng mà chính cái thằng ăn trộm nó cũng nhờ cái cầu đường nó đêm hôm nó đi nó ăn trộm người ta, nó lấy đồ người ta nó chở đi mất á. Nhưng mà thôi, vì cái chuyện nó ít mà cái chuyện người ta nhờ đường cầu để người ta sống, người ta sinh hoạt nó nhiều hơn, cho nên tính ra cái người làm cầu làm đường phước vẫn nhiều hơn. Cho nên tính nhân quả ra phức tạp vô cùng,
[1:04:23]tính tội phước rất là khó nha, tính tội phước rất là khó. Ví dụ cái người làm nghề tóc, nhuộm tóc cho cái người bạc rồi cho nó đen bớt để thấy trẻ bớt rồi có phước không? Phước hay tội? Rồi cái người làm nghề móng tay mà sơn lên dòm giống như ma đó có tội hay phước? May là thầy lớn nha, có nhiều lần á mấy người Phật tử đưa cái bàn tay thì thầy giật mình một cái, thầy cứ tưởng ma, tại móng tay sơn đen đen tím tím rồi trong đó nó có cái gì trỏng á, giật mình, không biết sao nữa, thầy không biết có phước hay tội. Mà cái nghề đó là là buộc mình phải tích lũy rất lâu ngày cho nên sau này cái kiếp sau mà cái quả báo nó trở lại nó kéo rất là dài.
[1:05:00]Ví dụ cái người mà làm nghề tốt á, về sau họ giàu giàu hoài, giàu rất là dài. Còn cái người mà làm nghề mà tạo ra tội, đời sau họ khổ khổ quá chừng khổ, khổ kéo rất là dài, không ai kéo lên được. Tại vì do cái nghề mà nó tạo ra. Cái nghề mình tích lũy quá nhiều. Cho nên vì vậy ta cố gắng là chọn cái nghề cho nó có phước mà làm nha, đừng có chọn cái nghề mà tạo ra tội, nhớ như vậy. Rồi bây giờ có cái nghiệp giàu nghèo này nữa nè, ta để ý nè ta dễ bị: nghèo là do xài phí điện, phí nước, phí cơm; giàu là do tiết kiệm điện, tiết kiệm nước, tiết kiệm cơm. Không có ai xài cứ mở đèn, mở máy lạnh thoải mái, chắc chắn người đó sẽ nghèo.
[1:05:42]Nước cứ xả ồn ào, tắm nhảy vô bồn tắm ngâm mình xuống, trong khi có những nơi người ta không có nước để uống. Cứ xịt nước rửa xe xịt xịt xịt xịt hoài, xe sạch rồi mà cứ xịt hoài không biết xịt làm cái gì nữa. Cứ mỗi một giọt nước là một giọt nghèo mình mang lấy. Cho nên rửa xe đừng có xịt nước mà lấy khăn lau lau chút chút vậy được rồi. Vì có nhiều điều không cần rửa vẫn sạch. Ví dụ cái ghế mà ta dơ dơ, không cần rửa, lát có ai ngồi lên nó sạch liền à, không cần. Có nhiều người mà ví dụ như quần áo cũng vậy, nhiều khi mình mua cả đống đa lèn mình không mặc mà trong khi có những người không có quần áo.
[1:06:17]Những cái nghiệp đó đều là nghèo khổ hết, những cái phung phí đó đều đưa đến sự nghèo khổ hết. Cho nên khi ta xài một cái thứ gì hết sức là cẩn thận. Cái sự phung phí vật dụng đều đưa đến sự nghèo khổ. Sự tiết kiệm vật dụng đều giúp cho ta khá giả, không giàu nhưng sẽ khá. Ví dụ bây giờ tới cái lúc mà ông Diêm Vương ổng đưa đi đầu thai, cái nói: "À, cái người nữ này để cho đầu thai vô cái gia đình khá giả đó." Thì cái ông quan nói: "Ủa, bạch ngài, là cái người nữ này kiếp trước đâu có làm gì phước đâu mà bây giờ cho đầu thai vô cái nhà khá giả này?" Thì ông Diêm Vương mới nói: "Ngươi không thấy, cái người nữ này tuy không có làm được
[1:06:57]cái phước gì rõ ràng nhưng mà lúc sống rất là tiết kiệm, cái đời trước người này rất là tiết kiệm, ăn miếng cơm cũng tính toán, xài miếng điện, miếng nước đều tính toán cho nên ta thưởng cho người này được cái cuộc sống sung túc, không giàu nhưng sẽ sung túc cả đời." Đó là do cái tiết kiệm, xài đâu đúng đó cũng được cái phước sung túc. Còn nói cái thằng này, cái thằng nam này, "Cho đầu thai vô cái nhà nghèo kia cho tao." Nói: "Sao vậy? Thấy ông này ổng đâu có hà tiện, bỏn xẻn?" "Nó không hà tiện, bỏn xẻn mà nó xài bừa bãi. Gặp ai cũng móc tiền cho, mà cho nhầm cái người đi nhậu nó cũng cho tiền, rồi cái tiền boa gì cũng xài bừa bãi hết,
[1:07:32]thì do nó xài bừa bãi, điện nó xài xả láng, nước nó xài xả láng, giờ cho nó đầu thai vô cái nhà mà hai vợ chồng mới cất được cái chòi lá nè, cho nó đầu thai nó đẻ ở trong đó cho tao." Như vậy. Có không? Có. Vì vậy trong cái nhân quả giàu nghèo này, ta hết sức là cẩn thận. Ở đây ai mà cứ để vòi nước mà chảy xả láng xả láng là nhớ là nghèo đó nha, hay là cứ cắm điện cho nó sáng trưng hết, rọi cho nó sướng lên là đều là cái nghiệp nghèo khổ hết, hoặc là có tiền mà cho bừa bãi. Lúc khác thầy sẽ giảng về cái bài này cái sự giúp đỡ, cách giúp đỡ người cho chuẩn xác. Giúp đỡ sai ta sẽ bị nghèo. Có khi nghèo là ta do giúp nhầm người xấu nữa đó nha.
[1:08:12]Chứ đừng tưởng là ta có tiền ta cho người là ta sẽ được phước giàu sang, không có đâu. Ta cho nhầm cái người xấu, ta sẽ bị mắc quả báo nghèo. Cho nên từ đây về sau, cầm đồng tiền cho ai tính toán giùm thầy một chút, phải biết bảo đảm người đó dùng đồng tiền này chuẩn xác, họ để sống, họ để tu, họ làm những điều tốt thì ta cho, còn cầm đồng tiền xong đi chơi game điện tử, đi đánh bài, đi uống rượu là tuyệt đối không cho, dứt khoát như vậy, nha. Bây giờ có cái giàu nghèo này nữa nè: giàu là do chăm lo đời sống của công nhân, nghèo là do bóc lột của công nhân. Ví dụ mình có cái phước mình làm người chủ thì dưới tay mình có nhiều công
[1:08:53]nhân, nhưng cái sự nghiệp mình làm nên á mặc dầu là do vốn mình bỏ ra, do cái tài điều hành của mình, do các mối quan hệ của mình có, nhưng mà cũng do cái người công nhân quần quật làm cho mình mà nên, phải không? Nếu không có cái người công nhân làm quần quật cho mình thì không bao giờ mình có được tiền lời. Nhưng mà khi có tiền lời rồi mình làm gì? Mình mua vàng mình giấu, mua đất mình tậu thêm nhà, thêm đất, gởi tiền đi vô nhà băng, chứ mình quên mất cái người công nhân làm quần quật ngày đêm đã tạo nên cái giàu sang cho mình. Hồi đó thầy có một cái người đệ tử, sau này cái người đi tu, mới nói thế này:
[1:09:30]"Con không thích, con ở lại để con làm, con phục vụ cho anh chị con tại vì con thấy hễ mà cứ mỗi tháng hai ông bà lấy tiền lời đi mua một khu đất, mỗi tháng lấy tiền lời đi mua một khu đất tích lũy đó mà trong khi là những người làm nhân viên phục vụ cho anh thì lương sống chỉ vừa đủ ăn mà nhúc nhích cái là thiếu liền, con thấy điều đó là ác." Thầy nói: "Công nhận đây là điều đúng." Cho nên cái một người làm chủ phải nghĩ rằng chính những người công nhân quần quật làm đó là làm cho mình và mình phải thương họ, phải chăm sóc đời sống cho họ cho đầy đủ. Thì cái người mà biết thương công nhân, chăm sóc đời sống cho công nhân
[1:10:04]như vậy cái phước sẽ được giàu sang đời đời, cứ cho mình làm chủ hoài. Còn cái người mà vậy, hễ mà dư giàu chút xíu ép cái lương công nhân thấp xuống để cho mình dư tiền ra mình đi mua vàng, mua đất cất, thì sau này mất sạch sẽ và con cháu mình tàn mạc nghèo luôn. Vì mình đối xử sai lầm với cái người công nhân mà giúp cho mình giàu. Đây cũng là một loại nhân quả. Rồi một cái nhân quả này nữa nè, là mình giàu là do có lần mình nhường nhịn một chuyện lớn mà đúng. Còn nghèo do có một lần mình giành giật một chuyện sai lầm. Ví dụ như khi cha mẹ chết bất ngờ không để lại di chúc không chia kịp gia tài, thì theo luật pháp á,
[1:10:47]tài sản phải thanh lý hết, chia ra mỗi người con bao nhiêu phần đều nhau. Nhưng trong đó có một người nói bây giờ bán ra hết cái nhà nó nát rồi làm sao cái nhà từ đường mà thờ được? Đất tụi bây bán hết rồi còn gì là tài sản của cha mẹ? Để đó. Tao lấy miếng này, mày lấy miếng kia. Tự động là ổng giành cái phần lớn cho ổng, ổng giành. Rồi cái là giành qua giành lại thì trong đó có một người mới bị mất cái phần, thấy anh mình phần lớn, "Anh phần lớn rồi tôi phần nhỏ thì tôi không chịu." Thì trong đó có cái người em út mới thấy vậy mới nói: "Thôi, em nhường cái phần này cho anh Ba. Phần đất của em qua anh Ba để cho anh Ba bằng với anh Hai." Nói: "Còn mày?" Nói:
[1:11:26]"Em không cần đất và không thích đất. Em có được hôm nay là ba mẹ nuôi em học được tốt nghiệp cái bằng đại học rồi. Em sẽ đi về một nơi khác em đi làm, em vẫn sống được. Và để cho hai anh được vui, anh Hai cứ lấy cái phần miếng đất lớn này anh Hai thích. Anh cảm thấy nào giờ anh nói là tao đã quen miếng đất này, tao đã làm mọi điều từ lúc ba mẹ còn sống bây giờ tao giữ, không có thằng nào giành. Còn anh Ba cảm thấy là mình một phần nhỏ, còn lại của em nhỏ nhỏ thôi, anh Ba lấy luôn." Rồi xách cái gói đi ra khỏi nhà, tự đi làm thuê làm mướn sống. Nhân quả, 30 năm sau, người em đi xe hơi trở về để thăm lại cái nhà từ đường.
[1:12:01]Nhưng mà cái nhà từ đường đã bị bán mất rồi. Hỏi thăm, nói: "Ổng bán cho tôi mất rồi, giờ ổng đi qua ổng cất cái chòi ở bên kia." Vì giành, không biết nhường một cái chuyện mà giành giật một chuyện sai lầm, bất nghĩa, quả báo trở lại là nghèo khổ. Còn người em đã một lần nhường nhịn một cái chuyện có nghĩa, quả báo là giàu sang lên. Mà không phải chỉ giàu sang đời này, còn giàu sang nhiều đời nữa, do cái tánh thích nhường nhịn. Ở đây ai hay giành giơ tay lên thầy.
[1:12:31]Nên nhớ như vậy các bạn. Là hồi hồi trước thì có thầy Thiện Phát á, lúc ông sư phụ mất thì theo đúng thầy là người kế thừa trụ trì. Nhưng cái ông sư đệ ồ ổng nổi lên ổng giành quá chừng, ổng vận động Phật tử lại bao vây giành, quyết tâm giành, nói: "Ông sư huynh tôi ngu không thể nào trụ trì được, tôi mới là người trụ trì." Thì ông sư huynh thấy ông sư đệ mình làm quá, nửa đêm 3:00 khuya, gom mấy cái bộ đồ bỏ trong cái túi lặng lẽ đón xe đi kiếm chùa khác để xin tu, nhường hẳn cái chùa cho người sư đệ. Sau này quay lại thăm thì người sư đệ đã có được bốn đứa con ở một chỗ khác. Ra đời hoàn tục rồi, đâu có phước để tu nữa đâu.
[1:13:13]Cái tâm giành giật đó làm sao mà có phước để tu nữa. Chùa người khác người ta trụ trì mất tiêu. Còn ông sư huynh nhường em sau này đi tới đâu là trụ trì tới đó, đi tới đâu là người ta đưa lên chức cao tới đó, vì nhường nhịn đúng. Nên cái nghiệp giàu nghèo của ta cũng như vậy nữa, như vậy. Có những chuyện đáng nhường ta phải nhường, nhưng mà không phải lúc nào cũng nhường nha. Ví dụ bây giờ ở trong cơ quan, cái đứa xấu nó lên nó giành cái chức thủ trưởng, mình biết nó xấu mình thôi nhường cho nó thì sao nó đè hết cả cơ quan tiêu luôn thì mình mang tội, cái nhường đó thành tội. Nhưng mà thầy nói nhường là nhường đáng nhường,
[1:13:47]đúng nhường thì mình sẽ được cái phước rất là lớn. Trong cái nhân quả giàu nghèo này có cái này. Có khi giàu nghèo kéo dài đến tận đời con, đời cháu bao nhiêu đời. Mà có khi giàu nghèo nó chỉ tạm một giai đoạn. Ví dụ cái người nào mà làm phước dày, phước bền, cái đức lớn, khiêm tốn, thì cái giàu nó kéo dài tới nhiều đời con cháu. Còn cái người nào mà khi giàu lên kiêu ngạo, khinh người, thì cái giàu đó tạm giai đoạn hết liền. Nhiều khi ngay trong đời mình mình trở lại nghèo khổ liền. Vì vậy là hễ đã làm phước phải làm hoài làm hoài. Và khi quả báo nó đến, bắt đầu ta được khá giả thì lúc nào phải khiêm cung.
[1:14:27]Phải giữ mình, phải tôn trọng mọi người mà nhất là những người nghèo hơn mình. Biết người ta ít tiền của hơn mình thì càng phải tôn trọng người ta chứ đừng bao giờ phân biệt là cái vị thế tôi giàu có, hồi nãy cái người đó nghèo. Đừng nghĩ như vậy, mà càng cái người nghèo mình càng phải tôn trọng hơn. Thì cái phước đó, cái đức đó khiến cho cái giàu của mình nó kéo dài tới đời con, đời cháu, đời chắt bao nhiêu đời nữa, chính cái đức khiêm cung này. Hồi nãy thầy có hứa là chuyển cái nghiệp nghèo chứ, hôm nay thầy sẵn nói luôn. Cái người nghèo là một cái quà tặng của trời đất. Thầy nói câu này nghe rất lạ hả?
[1:15:08]Nghèo là quà tặng của trời đất cho những người biết hưởng. Những người mà có đạo lý, có trí tuệ, nếu mà may mắn được là nghèo thì nói là tuyệt vời.
[1:15:22]Ví dụ, đời cho ta một trái ớt, cay, thấy không? Ta xin một miếng muối nữa làm thành miếng muối ớt, ăn cơm ngon vô cùng. Đời cho ta một trái chanh chua, thì ta thêm một ít đường thành một ly chanh đường cực kỳ bổ dưỡng và khỏe mạnh. Thì cũng vậy, đời cho ta cái nghèo thiếu, thì ta sẽ được nhiều điều mà người giàu không có được. Thầy nói nghe ngược đời nhưng đây là sự thật. Chính vì cái nghèo là một cái quà tặng này mà người tu thích nghèo hơn thích giàu là vậy. Chứ nếu cái nghèo là cái quá đau khổ thì người tu chắc không ai tu được. Tại người tu gì? Lúc nào cũng sống đời đơn giản, nghèo nàn. Mà tại sao sống đời đơn giản, nghèo nàn mà cứ hạnh phúc, cứ tinh tấn tu mãi?
[1:16:11]Bởi vì cái nghèo nó có cái thú của nó, cái thú rất là độc đáo, rất là hay. Nhưng mà trước hết thế này. Thầy nói cái nghiệp này để chuyển cái nghiệp nghèo. Ví dụ như ai nghèo. Thứ nhất, đừng bao giờ mong mình giàu. Là cái trí tuệ thứ nhất, cái đạo lý thứ nhất, cái nguyên tắc thứ nhất, the first rule: đừng bao giờ mong mình giàu. Tất cả chúng ta đau khổ bởi vì ta muốn mình giàu, đúng không ạ? Ta nghèo mà ta muốn mình giàu, đó là nguyên nhân làm tâm hồn ta dằn vặt, đau khổ. Vì vậy lật ngược lại, ví dụ mình là người người nghèo, tuyệt đối không muốn giàu, không cần giàu. Nếu mà nói cái người mà cần tiền á thì thầy cũng là một loại người rất cần tiền.
[1:16:59]Vì sao vậy? Vì thầy có quá nhiều việc cần phải làm cho chùa, cho Phật pháp. Nhưng mà thầy không có tiền. Thầy không có tiền và thầy cũng bất cần tiền, không cần có tiền. Ai tốt cúng, thầy sẽ dùng cho Phật pháp. Còn không ai cúng thì thôi, không mong cầu và không cần, bất cần. Phật tử cũng giống như vậy cho thầy, vì đây là đạo lý, không cần giàu. Cái thứ hai: không chảnh. Đừng có nghĩ mình không cần giàu mà lại chảnh, tôi bất cần giàu, tôi không thèm giàu, tôi ngon lành. Cái chảnh đó sẽ làm mình nghèo hoài. Cho nên, cái thứ hai, nguyên tắc thứ hai là gì? Biết cái nghèo này là do một sai lầm nào đó trong quá khứ
[1:17:38]mà ta không biết rõ nguyên nhân gì, nhưng chắc chắn có một cái sai lầm. Chính cái biết rằng cái nghèo là một cái sai lầm, đó là điều sám hối, sám hối âm thầm. Ví dụ như bây giờ thầy nghèo, thì điều thứ nhất là thầy không mong giàu. Thứ hai, thầy biết rằng thầy có cái sai lầm gì trong quá khứ. Chỉ cần luôn luôn lúc nào thầy cũng biết thầy đã có cái sai lầm gì trong quá khứ, tức là thầy đang sám hối. Quý Phật tử cũng vậy. Ví dụ ở đây ai là người nghèo, thì nhớ, cái quy tắc thứ nhất: không cần giàu, không mong giàu. Quy tắc thứ hai: biết rằng mình có phạm một sai lầm trong quá khứ mà không biết sai lầm gì thôi, là mình đang sám hối. Nguyên tắc thứ ba:
[1:18:18]nhờ cái nghèo này mà mình thương yêu được mọi cái cảnh khổ trên cuộc đời này, mà nếu mình giàu mình không biết được. Cái người giàu không thông cảm được cái nỗi khổ của người nghèo khó, khổ sở trong cuộc đời này. Mà chỉ khi ta nghèo, ta mới có được cái đồng cảm này. Mà nên thầy nói đây là cái quà tặng của trời đất mà người giàu không có được. Cho nên, ai nghèo hãy vui mừng vì nhờ nghèo đó mà ta sẽ thương yêu được rất nhiều người bị người khác bỏ quên.
[1:18:49]Cho nên ta thấy là có những người giàu họ không làm được một bài thơ, một bài nhạc. Tại vì họ không có những cái tình thương, những cái tình cảm cao quý, họ không thương yêu được cái ánh trăng trong đêm, không thương yêu được cái gánh kẹo kịt của một người nghèo đi trong đêm để buôn bán. Họ không thương được cái đứa bé đi học đến trường mà cái quần áo rách tả tơi, họ không thương được. Không bao giờ họ viết lên một bài thơ hay, một bài nhạc hay hết. Mà ta thấy thi sĩ, nhạc sĩ mà có những cái rung động sâu sắc hầu hết là nghèo. Đó là cái thứ ba, là khi ta nghèo, ta trải lòng thương yêu được, ta đồng cảm được với bao nhiêu người nghèo khổ trên cuộc đời này. Đó là cái thứ ba.
[1:19:28]Và cái thứ tư, trong cái nghèo của mình, ta vẫn cố gắng chia sẻ để giúp những người chung quanh mình. Mà chính cái trong cảnh nghèo mà vẫn giúp người, cái đức đó cực kỳ đáng quý mà người giàu không có được. Ví dụ, người giàu có thể bỏ ra một triệu để bố thí, cái đức đó không bằng cái người nghèo họ bỏ ra năm ngàn để giúp cái người qua cơn đói. Cái đó quý hơn rất nhiều, mà cái này người giàu không có được, người giàu không được, mà chính người nghèo mới có được. Cái rất cố gắng của mình để chia sẻ trong cái thiếu thốn đó cho cái người khó hơn mình nữa, thì đây là cái điều mà quà tặng của trời đất thì người giàu không có được.
[1:20:09]Nên trong bốn cái điều này là cái giúp cho ta chuyển được cái nghiệp nghèo rất là nhanh. Thứ nhất, không mong giàu. Thứ hai, biết rằng cái nghèo của mình là một sai lầm trong quá khứ. Thứ ba, là ta thương yêu, đồng cảm được với những nỗi khổ đầy trong cuộc đời này. Thứ tư, dù trong cảnh nghèo mà vẫn ráng từng chút một để giúp những người chung quanh mình. Ta làm được bốn điều này thì không bao lâu đời ta sẽ khá lên liền. Mà nếu khá lên thì ta phải coi chừng cái kiêu mạn nha, nhớ như vậy. Thì đây là bốn cái nguyên tắc, bốn quy tắc vàng để chuyển nghiệp của một người nghèo thành cái người khá giả hơn.
[1:20:52]Và đây là quy tắc vàng ít ai chỉ được, đây là bí kíp, bí mật, bí truyền. Hôm nay thầy xin ban tặng cho những người nghèo như thầy, tặng những người như thầy. Cho nên nghèo cho ta cái bài học để ta sống thanh cao. Dù ta nghèo, ta giữ phẩm giá, ta không cầu cạnh, ta không đua đòi, không bao giờ vì cần tiền mà làm chuyện bậy, nhớ giùm cho thầy điều này. Tại vì khi thấy ta nghèo, họ sẽ tới nhờ vả ta làm chuyện bậy. Ví dụ nói đưa giùm cái cái gói heroin này đi qua chỗ khỏi cái trạm gác rồi tôi cho ba triệu liền. Chết chứ không làm. Nhớ không bao giờ vì cần tiền mà làm chuyện bậy, chết bỏ không bao giờ làm, nhớ điều đó giùm thầy.
[1:21:32]Tại vì sẽ có những người họ lợi dụng cái cần tiền của ta để họ nhờ ta làm những chuyện tội lỗi, dứt khoát không làm. Thứ hai nữa là ta nghèo, ta không chảnh, ta biết khiêm hạ nhưng ta không hèn hạ. Nhớ, khiêm hạ nhưng không được hèn hạ. Khiêm hạ là sao? Khiêm hạ là ta luôn ta tôn trọng mọi người. Người giàu ta cũng tôn trọng, người nghèo ta cũng tôn trọng, nhưng ta không hèn hạ. Không hèn hạ là gì? Không bao giờ quỳ lụy trước cái người giàu sang. Không vì người đó giàu hơn mình mà mình quỳ lụy, họ nói gì mình cũng nghe, rồi nịnh bợ, bợ đỡ họ, không có. Đúng thì tôi quý trọng anh, anh sai tôi vẫn phê bình anh như thường.
[1:22:14]Chứ đừng vì anh giàu có mà anh muốn nói gì nói, anh muốn bắt nạt ai bắt nạt, không có. Cho nên ta nghèo, ta giữ cái phẩm giá của mình, khiêm hạ nhưng không hèn hạ. Và một điều đặc biệt nữa là dù ta chưa có phước để giàu sang, nhưng không bao giờ quên chuyện tu tập tâm linh. Vẫn phải đến chùa, vẫn phải tụng kinh, lễ Phật, ngồi thiền để mở con đường tâm linh mà đi. Nhớ không bao giờ nói: ôi tôi đợi tôi khá giả là tôi sẽ tu, nó không có chuyện đó. Cái tu không đợi ngày, không đợi tiền mà cái tu là từng giờ, từng phút. Cho nên càng nghèo càng tinh tấn tu hành. Để con đường tâm linh là lúc nào ta cũng phải mở ra,
[1:22:54]vì đến lúc ta chuyển được cái nghiệp nghèo rồi, ta trở nên khá giả rồi thì tâm linh ta cũng đã có sẵn rồi, ta bước mạnh đi luôn. Còn hơn là tới lúc tôi khá giả rồi bắt đầu mới chập chững từng bước a, b, c mà đi vào con đường tâm linh thì mình đã muộn mất. Cho nên dù nghèo vẫn phải tu nha, nhớ như vậy.
[1:23:14]Còn nếu ai là người lỡ xui mà bị giàu thì ta có những quy tắc sau đây để dành cho cái người giàu. Ở đây ai bị giàu đâu giơ tay lên thầy? Nhớ giàu là một bài học trách nhiệm, tiền là trách nhiệm chứ tiền không phải là sự hưởng thụ. Ai nghĩ tôi có tiền là tôi được quyền hưởng thụ, người đó hiểu sai sau này đọa chết luôn. Nếu trời đất cho ta một đống tiền, một đống tài sản tức là đặt lên vai ta một đống trách nhiệm, người càng giàu phải càng có trách nhiệm đối với đời. Đó là quy tắc thứ nhất. Quy tắc thứ hai, ta giàu có cho nên cái giới mà ta giao du thường là cái giới cái đẳng cấp trên, khiến cho ta có cái vẻ nghiêm trang, sang trọng nhưng không kiêu kỳ.
[1:24:01]Ta sang trọng nhưng không được kiêu kỳ, cũng giống như người nghèo khiêm hạ nhưng không được hèn hạ. Đó là quy tắc thứ hai của người giàu sang. Quy tắc thứ nhất của người giàu sang là gì? Tiền là trách nhiệm, ta phải biết ta có nhiều trách nhiệm với đời, chứ không phải tiền để hưởng thụ. Cái quy tắc thứ hai là ta được quyền sống sang trọng, có thái độ sang trọng nhưng không được kiêu kỳ. Quy tắc thứ ba của người giàu là ta phải rộng rãi nhưng không được phung phí. Dùng đồng nào phải đúng đồng đó, cho ai đồng nào phải chính xác đồng đó, chứ không được là cho bậy giống như công tử Bạc Liêu. Thầy vừa mới đi ghé Bạc Liêu, thầy đọc cái cuốn sách Công tử Bạc Liêu á,
[1:24:37]nói một cái cô gái mà qua đêm với ổng, ổng móc tiền bo ổng cho ổng không bao giờ đếm. Mà cho những người đó đâu phải là đúng đối tượng đâu, nên cuối cùng là tàn mạt hết, con cháu suy tàn luôn, bởi vì dùng đồng tiền sai lầm. Nên rộng rãi mà không phung phí. Điều thứ tư là ta phải hay giúp đỡ nhưng không được khoe khoang. Vì ta có trách nhiệm mà, cho nên dùng đồng tiền mình để giúp đỡ người, giúp đỡ đời nhưng không được khoe khoang. Đó là bốn quy tắc của người giàu sang để cho cái giàu, cái phước này mình mở mang mãi mãi. Và quy tắc thứ năm, vẫn phải tu tập tâm linh, thiền định. Vì ta có phước vật chất rồi, cái trách nhiệm còn lại
[1:25:14]là ta mở tung con đường tâm linh, thiền định để mà bay lên luôn, thành thánh luôn, chứ không được ở lại với cái trần tục thế gian tầm thường này mãi mãi. Nha, đó là năm quy tắc.
[1:25:27]Chuyển nghiệp từ nghèo lên giàu thì nó không phải mau được, đòi hỏi nhiều công lao nên ta cố gắng. Còn nếu giàu rồi mà nếu không tiến lên thì sẽ lùi xuống. Và Phật cảnh báo một điều thế này: giàu mãi là một tai họa. Trong một bài kinh Phật có dạy: giàu mãi là một tai họa. Nên cái người dù giàu vẫn phải tìm những cái lao động công ích thấp hèn mà làm. Hôm vừa rồi thầy giảng Cà Mau thầy cũng nói như vậy, dù có giàu rồi vẫn phải đi ra đường nhặt rác cho thầy. Hễ thấy ai mà đi đắp đường, mình phải xách cuốc lại mình phụ đắp với người ta, tức làm những việc thấp, những lao động căn bản thấp, chứ đừng nghĩ:
[1:26:02]ôi cái đó tôi móc tiền ra tôi thuê người khác mướn làm, nó muốn làm phước tôi thuê người, có gì không, đừng. Dù mình có tiền thuê, nhưng hãy tự mình đi ra đường đi lượm rác cho thầy, hãy tự mình đi ra móc từng cái miếng đất đi đắp lại đường giùm cho thầy, vẫn phải làm cái lao động công ích thì như vậy cái phước mình rất bền. Chứ đừng ỷ có tiền đụng chút gì cũng thuê thì sau này mình sẽ rớt nha, nhớ như vậy. Bây giờ thế này, trong cái nhân quả giàu nghèo hôm nay ta nói với nhau thì ta mới thấy là giàu nghèo nó có nhiều khía cạnh phải không? Nhiều khía cạnh, nhân quả rất là phức tạp, không ai hiểu hết được.
[1:26:35]Thì thôi, nhân cái bài giảng giàu nghèo này, trước hết là thầy xin chúc những lời chúc tốt đẹp để kết thúc cái bài giảng hôm nay. Thứ nhất, xin chúc cho chùa Đại Giác càng lúc càng giàu.
[1:26:52]Xin chúc cho quý thầy ngồi bên kia càng lúc càng giàu luôn. Quý cô ngồi bên đây càng lúc càng giàu luôn. Quý Phật tử người nào nghèo sẽ hết nghèo, sẽ khá lên, người khá sẽ giàu lên, người giàu sẽ giàu nữa, nhưng tất cả chúng ta dù chưa giàu, dù đã giàu, dù sẽ giàu, tất cả chúng ta đều nhớ một điều, ta là con của Phật, nên ta sẽ nguyện lòng mãi mãi thương yêu nhau và thương yêu tất cả chúng sinh này.