[0:17]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay chúng ta có duyên lại gặp nhau để trao đổi vài cái đạo lý be bé, nhỏ nhỏ, không có gì quan trọng lắm trong cái ngày đầu hạ có thể là oi bức.
[0:34]Khi mùa hè tới cái trời nóng, nóng quá rồi thì ta ta thường làm gì?
[0:42]Trời nóng quá thì sao? Ta lắp máy, lắp máy lạnh cho nó mát, thường là như vậy.
[0:54]Hôm nay ta giảng cái bài, ta nghe nói cái bài "Tiết kiệm cũng là đạo đức". Cái bài hôm nay sẽ là như vậy, nên thầy mới hỏi cái việc mà lắp máy lạnh là vậy. Tính ra trong 1.400 năm qua thì trái đất trở lại cái lúc nóng nhất, hơn 1.400 năm, chưa bao giờ mà nóng như thế này. Nó có nhiều cái lý do. Cái lý do là cái thời điểm này, cái khoảng cách giữa mặt trời với trái đất rất là gần. Cái lý do thứ hai nữa, bỗng nhiên ở trên mặt trời cái sự phản ứng nhiệt hạch nó mạnh lên hơn bình thường, phát ra ánh sáng, sức nóng và năng lượng vượt hơn những lúc khác. Cho nên cái nhiệt và ánh sáng cung cấp xuống trái đất nó chói lòa,
[1:47]làm cho trái đất rất là nóng khắp nơi như vậy, nhiệt độ tăng rất là cao. Cộng thêm cái việc mà ta xài máy, xài điện, thải khí, khói ra môi trường làm cái hiệu ứng nhà kính, nên trái đất ta nóng lên, nóng nóng một cách đột ngột, kỳ lạ. Như ở trong miền Nam, những ngày năm xưa mà mùa hè nóng bức lắm thì chỉ lên đến 31 độ, trong cái vùng Đông Nam Bộ. Còn ngày hôm nay, những ngày trời nóng oi bức lên đến 42 độ, không chịu nổi. Thầy là người miền Nam cũng chưa bao giờ gặp phải cái nóng như thế này. Đi ngoài đường cái ánh nắng nó chói chang kỳ lạ, chưa bao giờ có, từ nhỏ đến lớn chưa thấy, giống như là sắp bị thiêu đốt vậy.
[2:38]Thì lúc đó trời nóng mà thầy thì gầy ốm, nên rất là khó chịu. Và thì lúc mà nóng quá như vậy, ai cũng ước mơ là được vào cái phòng có lắp máy lạnh, trong đó mát. Nhưng mà khi mà thầy vào phòng lắp máy lạnh, cái thầy chợt nghĩ cả cái trời đất này nóng như thế này, bao nhiêu người phải chịu nóng, rồi một mình mình vào trong cái phòng lắp máy lạnh rất là sung sướng, tự nhiên thầy có cảm giác như mình ác độc. Không biết có đúng không biết nữa. Mọi người thấy thầy có ác không? Thấy thầy thầy có cảm giác như mình ác độc, cái thầy mới chợt ngộ ra một cái điều là
[3:28]khi trời lạnh, khi trời nóng, có những lúc mà nóng quá sức chịu đựng thì ta phải tìm một cách để giải nhiệt, có khi lạnh quá sức chịu đựng, ta phải tìm cách để giữ ấm cơ thể, chứ không mình chết. Tuy nhiên, ta đừng lạm dụng cái phương tiện để mình thoát khỏi cái nóng, cái lạnh đó hơn người khác, mà nên cố sức hòa với thiên nhiên cho đến hết sức chịu đựng của mình đã, rồi hãy dùng một biện pháp để mà mà tránh nóng, tránh lạnh. Tức là ta cố gắng hòa được với thiên nhiên đến hết sức của mình cái đã, rồi mới nghĩ tới một cái biện pháp. Còn nếu chưa gì mới sơ sơ mà thấy hơi nóng là có lắp máy lạnh, mà hễ hơi lạnh cái là đã vào máy ấm
[4:22]thì ta cứ ngược với thiên nhiên, không hòa với thiên nhiên, cũng không hòa với con người mà tìm cái vui sướng riêng cho mình, thì lúc đó thật sự nó có một cái gì nó ác đã xuất hiện trong cái cuộc sống của ta, trong tâm ta rồi. Thầy nói như vậy không biết mọi người có thấy thầy khắt khe quá hay không? Thấy thầy nói như vậy có ác quá hay không? Lúc đó thầy mới ngộ ra một điều là thời tiết thay đổi, khi nóng, khi lạnh, thế này, thế kia. Và con người chúng ta mong manh, bé nhỏ trước cái vũ trụ vô tận này, thì con người khi mà mong manh bé nhỏ như vậy trước cái vũ trụ vô tận đó, trước những cái biến động của thời tiết,
[5:11]khí hậu đó, có khi ta còn chịu được, có khi ta vượt khỏi cái sức chịu đựng của mình. Thì cái triết lý sống ở đây là
[5:23]khi nào ta còn chịu đựng được, hãy cố gắng chịu đựng để hòa hợp với với thiên nhiên, với cộng đồng. Đến khi nào mà cái sự khắc nghiệt của trời đất nó vượt khỏi sức chịu đựng của con người thì ta hãy bắt đầu dùng tới cái biện pháp kỹ thuật, cái trí óc của mình để mà đi ngược lại, để mà tồn tại, để được sinh tồn, thì như vậy ta không có lỗi. Chứ còn nếu cứ lúc nào cũng thích theo ý mình để mình được mát, được lạnh như thế, coi vậy chứ sẽ có cái quả báo của nó. Sau khi ngộ ra cái điều đó, thầy mới thấy thế này: có những cái công sở, những cơ quan, những cái công ty, những cái văn phòng người ta lắp máy lạnh thường xuyên hết ngày này đến ngày kia, đúng không ạ?
[6:16]Thường là như vậy, các công sở là bên ngoài trời có thể nóng, có thể lạnh gì đó, nhưng mà cái cái văn phòng đó thì cái nhiệt độ lúc nào cũng cũng ổn định quanh năm suốt tháng, thì thầy nói không ngờ, không ngờ những con người đó đã gieo cho mình một cái nhân xấu mà không hay. Nên cái người mà cứ quanh năm ở trong văn phòng sang trọng, có máy lạnh điều hòa quanh năm, coi vậy chứ lại là một cái nhân không có tốt. Vì sao vậy? Bởi vì ta ta sống không hòa hợp với thiên nhiên, ta sống không hòa hợp với cộng đồng, và ta được hưởng ưu tiên so với mọi người quá đáng. Nhớ, ta được hưởng ưu tiên so với mọi người quá đáng bỗng trở thành một cái tội.
[7:06]Đây là điều ta không ngờ đó, không ngờ. Mà mọi người thì cứ theo cái quy định, à cứ bật máy lạnh lên, mà tôi làm việc văn phòng thì tôi cứ sống sung sướng bao nhiêu năm. Bên ngoài người ta cứ đi giăng nắng, dằng dầm mưa, cày sâu cuốc bẫm gì mặc, còn tôi được ưu tiên thì tôi cứ hưởng cái ưu tiên do cái phước mình có, đâu có ngờ rằng là trong cái luật nhân quả ai cứ cố gắng hưởng, tận hưởng cái phước của mình thì đó là một điều tội, nhớ như vậy. Nói tôi có phước tôi được quyền hưởng phước, nói thưa không. Nếu ta có phước mà ta cứ tận hưởng cái phước của mình thì ngay lập tức đó là ác, đó là tội. Lạ như vậy. Nói ví dụ thế nào?
[7:54]Ví dụ ví dụ như vào đời xưa à những cái người mà công chúa, hoàng tử gì đó, quan lại, khi họ di chuyển thì thường đi bằng cái gì ạ? Đi bằng cái gì? Kiệu, đúng rồi. Cái kiệu nghĩa là sao? À làm cái kiệu rất là nặng chứ không phải là không. Tức là mình leo lên đó mình ngồi, rồi nếu cái kiệu nhỏ thì mấy người khiêng? Bốn người. Nếu kiệu to? Có khi tới 20 người khiêng một cái kiệu như vậy, tại vì bản thân cái kiệu đã rất là nặng, để cho cái kiệu được rộng rãi, sang trọng bên trong thì rất đông người phải khiêng. Thì cái người mà khiêng kiệu như vậy họ được hưởng cái phước của họ phải không ạ? Vì họ có phước nên họ được quyền hưởng.
[8:43]Nhưng mà ta nhìn cái cảnh mình ngồi trên kiệu sung sướng mà bao nhiêu người đè lên cái vai nặng, ta thấy cái lương tâm mình sao? Có đành lòng không? Coi vậy chứ không đành, đúng không ạ? Không đành. Nó vẫn là cái gì? Nhìn vô cảnh đó sao? Nó ác ác thế nào á, đúng không ạ? Nó ác ác thế nào đó chứ không phải không đâu. Cho nên mà cứ à tôi có phước tôi được quyền hưởng, đâu có ngờ rằng khi mình hưởng cái phước của mình là mình bắt đầu ác độc từ từ. Cho nên cái người mà nói tôi giàu thì tôi được quyền thụ hưởng, à coi chừng ạ. Ngay khi mình có cái tâm thụ hưởng cái phước của mình, ngay đó mình bắt đầu ác độc.
[9:26]Lạ lùng chưa! Nói vậy tôi làm phước để làm gì mà không cho tôi hưởng? Nói à làm phước không phải để hưởng, mà làm phước để làm gì? À ai biết.
[9:40]Nên vì cái người mà nghĩ rằng làm phước để hưởng phước á mới rơi vào cái lỗi ác độc. Vậy ta làm phước để làm gì mà không cho ta hưởng? À. Ừm. Ta làm phước ta để làm gì? Để yêu thương con người chứ không phải để hưởng. Nên ai nói: "Ờ, nay tôi phóng sinh nha, mai mốt tôi giàu sang, sung sướng tôi hưởng thụ", đó là ác. Ngay tâm đầu tiên đã là ác rồi. Vậy chúng ta phóng sinh để làm gì? Để thả tự do thả sự sống cho các con vật và cầu phước cho cho cho người thân của mình, chứ không phải để sau này mà mình sao? Giàu sang, sung sướng. Cũng giống như có một thời gian vậy, quốc gia mình nó bị thiếu điện trầm trọng, nhà nước mới kêu gọi tiết kiệm điện.
[10:30]Rồi các nơi là phải tìm cách để có giải pháp để tiết kiệm điện. Lúc đó mới xuất hiện trên báo nó có những cái diễn đàn, những cái câu phản hồi theo các tin tức. Trong đó có một người nói câu này: "Tôi xài điện tôi trả tiền. Ừm. Và tôi xài nhiều tôi trả nhiều. Không có mắc mớ gì bắt tôi phải tiết kiệm". Cái câu đó đúng hay sai ạ? Sai hoàn toàn. Như vậy anh cậy giàu là anh xài hết điện của người khác, phải không ạ? Bởi vì sản lượng điện của quốc gia chỉ có chừng ấy thôi. Và trong cái chừng ấy đó, nhà nước cố gắng chia đồng đều để ai cũng được, ai cũng được hưởng. Nhưng mà ta ỷ giàu, tôi có tiền tôi trả tiền điện,
[11:11]tôi cứ xài thoải mái vì tiền tôi nhiều mà. Và đúng là ta phải lấy hết cái tiện nghi về điện của mọi người, đúng không ạ? Và như vậy là ác hay là hổng ác? Ác. Cho nên cái quan điểm đầu tiên của chúng ta là gì? Ta hưởng phước thích hưởng phước đã bắt đầu ác độc rồi. Lạ chưa? Mà đó là đã bắt đầu ác độc rồi. Đó đó là cái tâm tuy có phước, nhưng mà cái tâm đó là tâm ma chứ không phải tâm của Phật. Vì sao? Cái người theo Phật đừng để cái tâm ác xảy ra trong lòng mình.
[11:51]Nên cái mà hưởng phước bắt đầu là một cái ác. Nên vậy là người Phật tử phải hết sức cố gắng làm phước. Và khi hết sức cố gắng làm phước như vậy, đến lúc nào đó quả báo lành nó sẽ đến. Quả báo lành sẽ đến đem cho ta rất nhiều điều thuận lợi, may mắn, sung sướng, giàu sang, vinh hiển. Nhưng ngay lúc đó, ngay lúc mà cái quả báo lành nó đến á, bao nhiêu cái vinh hiển, may mắn, giàu sang đến mà bắt đầu ta nghĩ đến chuyện tận hưởng thì ta bắt đầu trở thành kẻ ác. Dù trước kia khi tạo phúc thì giống như ta là một người rất là rất là thiện. Vậy mà đến khi quả báo đến, ta khởi cái tâm hưởng phước, lập tức ta biến thành kẻ kẻ ác, lạ lùng chưa?
[12:46]Cho nên ta thấy cái sai cái đúng trong từng đường tơ kẽ tóc thế này. Nếu ta không có một đạo lý soi sáng, bữa nay ta đúng, ngày mai ta sai mất rồi. Nên không có chủ quan là vậy, đừng có tưởng ta đúng hôm nay, ngày mai ta sẽ đúng nữa, không có đâu. Không có đạo lý soi sáng thì hôm nay đúng, ngày mai sai. Hôm nay ta bao làm bao nhiêu điều phúc ta đúng, đến khi quả báo nó đến, phước báo đến ta hưởng cái phước đó, ta lập tức sai sai ngay.
[13:19]Nên ta mới thấy cái vai trò, cái giá trị quan trọng của đạo lý, của của trí tuệ để soi sáng ta trên cuộc đời này. Nên hôm nay vì vậy để đừng làm kẻ ác, ta mới nói nhau cái đề tài là: "Tiết kiệm cũng là đạo đức" là như vậy. Tiết kiệm cũng là đạo đức.
[13:47]Nó có hai cái quả báo rất giống nhau là phung phí cũng ra quả báo xấu, mà hà tiện cũng ra quả báo xấu. À như vậy. Còn tiết kiệm thì là ngon lành nhất, là tuyệt vời. Tiết kiệm không phải là phung phí, đương nhiên rồi, cũng không phải hà tiện. Như vậy, bủn xỉn, hà tiện bủn xỉn hẹp hòi. Và phung phí là khác, còn cái rộng rãi hào phóng là khác rồi nha. Nên hôm nay ta xác lập cái thái độ đúng nhất, đạo đức nhất của một người đệ tử Phật sống trên đời này. Giờ ta nói đến cái quả báo của sự phung phí. Ví dụ người mà phung phí tiền thì quả báo là sao? Sau này không còn tiền nữa. Phung phí tiền. Cái người không bao giờ xài một đồng nào thì sau này sao?
[14:47]Cũng không có đồng nào nữa.
[14:53]Nên vì vậy, nó như vậy bây giờ phải làm sao? Bởi vậy khó là như vậy. Cho nên khi tiền vào tay mình thì đừng tưởng đó là sự sung sướng đó, đó là cục nợ, đó là trách nhiệm, đó là bổn phận đó. Không có sung sướng gì đâu. Cầm cục tiền mà xài bậy một cái, mai mốt mắc quả báo không còn đồng nào. Mà giấu luôn, sợ quá giấu luôn không xài nữa thì mai mốt cũng không còn đồng nào. Nên phải xài và xài chính xác từng đồng nhỏ. Mà làm sao mà phải xài chính xác từng đồng nhỏ? Nói như vậy căng thẳng quá! Nói như thầy mà sống trên đời này căng thẳng quá! Xin thưa, đúng như vậy, sống trên đời là căng thẳng như thế, nhất là đối với tiền bạc. Cực kỳ căng thẳng.
[15:38]Cho nên vì vậy mà bây giờ mà ai đứng lên tuyên bố: "Thưa thầy, con cho thầy mười tỷ", thầy xỉu liền. Xỉu liền không phải là vì thầy mừng, mà sao? Gánh nặng đè lên vai chịu không nổi. Mười tỷ mà phải xài từng đồng cho đừng sai đồng nào hết thì chịu không nổi thì xỉu liền. Cho nên khi có tiền mà ta phung phí, tức là xài không đúng. Xài không đúng là ví dụ như thế nào gọi là xài phí? Cho thầy ví dụ. Ví dụ như là ta mua sắm, phải không ạ? Những vật dụng không cần, không cần lắm.
[16:18]Như nói là phải xài cái món này cho sang, cái món kia đắt tiền, món nọ là hàng hiệu thì ta coi chừng. Ta coi chừng đó là phí đó. Như thầy nghe nói có một cái giỏ xách của phụ nữ, ví dụ cái giỏ thế này. Cái giỏ xách. Bên người tu thì chỉ có cái đẫy bằng vải cho nên không có lo. Nhưng mà cái người đời nhiều khi tranh nhau từng cái giỏ xách, phải không ạ? Cho cho thầy mượn cái giỏ đó, đưa lên giùm cái giỏ. Đó đưa lên đó, à. Cái người phụ nữ đi đâu cũng có cái giỏ, không biết cái này hàng phải hiệu không, không biết nữa. Thầy thấy người nữ đi đâu cũng hay có cái giỏ. Thì cái giỏ này chắc thầy ra ngoài thầy mua chừng năm chục nghìn là xài được rồi.
[16:57]Nhưng mà có người nói: "Dạ, có cái giỏ hàng hiệu mắc tiền tới ba mươi lăm nghìn đô". Thầy ngồi thầy thắc mắc hoài, thầy nói: "Một chiếc xe hơi một chiếc xe ô tô á bây giờ mà đi ngon lành là hai mươi bảy nghìn đô là to như Innova vậy, biết bao nhiêu là vật liệu. Còn cái túi chỉ có chừng ấy mà nó chỉ vì nó là hàng hiệu mà hăm lăm nghìn đô, vậy có đáng để tiêu không?". Không. Và như vậy cái người mà tiêu số tiền vào đó thì sau này đến lúc nào đó cái phước họ cạn rất là nhanh. Hoặc là có những cái khách sạn ở bên nước ngoài như ở cái vùng Ả Rập người ta giàu quá, một đêm đi qua khách sạn đó một nghìn năm trăm đô.
[17:36]Một nghìn năm trăm đô là nhiêu nhở? Ba mươi triệu à? Ừ, thầy cũng không bao giờ xài đô, thầy cũng không biết nữa, vậy vậy. Thì nghĩa là ở một đêm mà bằng người nghèo sống mấy tháng. Như vậy có đáng không? Không đáng. Nên vì vậy là thế nào gọi là phung phí? Định nghĩa thế nào gọi là phung phí? Thì nói: "Dạ, nghe phí là biết xài hoang rồi đó, nhưng mà định nghĩa theo toán học, theo xã hội học, theo khoa học, gọi thế nào là phung phí?".
[18:16]Đây, hôm nay nha, hôm nay đầu tiên ta sẽ có một định nghĩa thế nào gọi là phung phí. Khi ta tiêu xài một điều gì mà nếu so sánh với cái cuộc sống của người bình thường nó vượt quá xa thì gọi là phung phí. Đây định nghĩa đầu tiên trên thế giới, hôm nay chùa Tứ Kỳ ta được nghe. Thầy nhắc lại: Khi ta tiêu xài điều gì mà nếu so sánh với cái đời sống bình của một người bình thường mà nó vượt quá xa thì gọi là phung phí. À thế nha, cho nên vì vậy ví dụ, ví dụ như khi ta vào buồng tắm ta tắm,
[19:06]bao nhiêu nước là vừa? Để không gọi là phung phí. Lúc đó ta phải, như theo như định nghĩa vừa rồi thì ta phải so sánh với một người, phải không? Có một cuộc sống bình thường. Ta đừng vượt quá xa thì không bị phung phí. Vậy so sánh với ai?
[19:26]So sánh với ai? Thầy thì hay so sánh với người ở trong sa mạc. Mỗi khi mà thầy vào nhà tắm, thầy thầy xịt nước để tắm thì đầu thầy nghĩ tới người ở trong sa mạc liền. Thầy nghĩ tới với cái người trong sa mạc họ cần bao nhiêu nước để họ tồn tại thì cái số nước mình để tắm như thế này liệu có vượt quá xa không? Thầy cứ nghĩ như vậy mà tắm. Cho nên như vậy thầy tắm bao nhiêu nước?
[20:01]Rất ít, nhưng mà người thầy có bảo đảm không? Thầy đi vào đây có ai nghe cái gì lạ không? Không, phải không nè? Nó vẫn bảo đảm sạch sẽ, cho nên không sao cả.
[20:14]Nhưng mà đó là cái cái cái gọi là tiết kiệm đó, không phung phí đó, tức là khi ta ta so sánh với một người có cuộc sống bình thường. Khi mà thầy nhìn thấy một người cầm cái vòi nước mà họ xịt rửa xe thì thầy cứ nghĩ đi ngang cái thầy thấy đau lòng, thầy nói với cái lượng nước mà họ đang xịt như thế này, những người ở vùng mà thiếu nước, cái vùng bị nước mặn, bị nước phèn, bị ở trong sa mạc, họ đã sống được không biết bao nhiêu ngày. Còn người kia cứ vô tư cứ xịt hoài, xịt xịt xịt xịt. Thay vì để rửa xe, ta cần cái gì? Ta cần cái chổi quét bụi đi, nước lấy khăn lau là nó đã rất sạch, còn lại tưới một ít nước nữa là xe sạch luôn. Vì sao?
[20:54]Đi ra nó bụi lại. Chớ cứ cầm mà xịt hoài, không nghĩ tới những cái người mà đang ở những cái vùng thiếu nước. Cho nên cái đạo đức của ta, cái gọi là tiết kiệm cũng là đạo đức của ta, cái gọi là đừng bị phung phí là khi ta tiêu dùng việc gì, ta nghĩ đến những người bình thường, mà nếu hay nữa ta nghĩ tới những người khốn khổ. Và đừng để cái sự tiêu dùng của mình vượt quá xa so với người đó thì đó là đạo đức, đó là tiết kiệm, đó là điều thiện. Còn ta không nghĩ đến, ta cứ nghĩ đến cho riêng mình thoải mái: "Ồ, nóng quá cứ dội nước thoải mái, xịt nước thoải mái" thì đó là ác, đó là phung phí. Và cái người mà phung phí thì quả báo là sao?
[21:45]Mất hết phước, mất hết những gì mà mình đang có, như vậy.
[21:52]Đó là đồng ý chưa? Đó, khi tiêu dùng việc gì như vậy, như vậy. Rồi thì có nghe nói: "Dạ thưa thầy, mấy người mở nhà hàng rồi từ từ đều phá sản, có phải là vì mở nhà hàng là sát sinh hay không mà bị quả báo phá sản?" Thầy nói: "Không. Sát sinh là một phần thôi, nhưng mà cái phá sản của nhà hàng nó nằm ở chỗ khác." Nằm ở chỗ gì? Nhất là những cái nhà hàng mà nhiều sao, nhà hàng sang trọng, họ theo cái chuẩn của quốc tế là thức ăn dư thì sao? Bỏ phí, bỏ vào thùng rác hết. Thì nói đó, nguyên nhân của nhà hàng phá sản là cái chỗ này. Là cái chỗ mà bỏ hết thức ăn.
[22:40]Trong khi cái người này ăn dư nhưng mà nói là vì dơ rồi, có lẫn nước miếng rồi nên không thể dùng lại, sợ nhiễm khuẩn bệnh qua cho người khác nên là không dùng nữa, đem đổ. Thực sự, ta có vô số phương pháp để tiệt trùng và dùng trở lại. Và còn rất nhiều người cần những cái thức ăn đó. Cho nên trên có một cái clip ở trên mạng nói là một cái một Giáng Sinh hạnh phúc. Đó là tới cái ngày 24 tháng 12, tức là ngày lễ Giáng Sinh của bên các nước kia, nhưng mà có những gia đình nghèo họ không có gì để ăn. Vì thường Giáng Sinh là họ hay ăn hơi sang. Bên nước ngoài có khi họ ăn gà tây gì đó, đại khái vậy.
[23:26]Nhưng có những cái xóm nghèo họ không có gì để ăn. Thì cái clip đó nó quay thế này: Nó quay là có hai cô gái vào cái nhà hàng gọi ra những cái con gà, mới đưa lên miệng cắn một cái thôi thì có điện thoại gọi tới, cái họ bỏ con gà đó họ đi. Họ không cần ăn, họ giàu quá không cần ăn. Thì có người, rồi cái người kia họ, người bồi bàn họ mới đem dọn đem đi thì có người nghèo tới xin cái phần đó về. Và họ xin về cái họ trở về tới cái xóm của họ cái họ phát cho mỗi gia đình một người một cánh gà, một cái sườn gà cái gì đó chia ra. Mọi người đem vào trong nấu lại chút xíu, đặt lên bàn và lúc đó Giáng Sinh tới,
[24:04]mọi người chắp tay cầu Chúa cho con đã cho con thức ăn này và họ ăn ngon lành. Nghĩa là sao? Nghĩa là cái clip đó cảnh báo rằng cái việc mà ta phí phạm thực phẩm, nhất là trong các nhà hàng, sự thật thực là các thực phẩm đó nó dư sức, đủ sức để nuôi được rất nhiều người còn nghèo ở ngoài kia. Và họ lên lên án cái việc mà phí phạm thức ăn, kêu gọi cái lương tâm con người. Còn chúng ta ở đây là nói về nhân quả. Cái phí phạm như vậy sẽ làm cho người ta hết sạch phước luôn. Ví dụ như: "Tôi có năm, tôi có năm đồng, tôi xài hết năm đồng thì tôi mới hết tiền. Tôi có 10.000, tôi xài hết 10.000 thì mới hết tiền.
[24:45]Thì tôi có phước một triệu, tôi xài hết một triệu thì mới hết phước." Nói: "Dạ không phải. Luật nhân quả nó không phải như vậy. Luật nhân quả là thế này: Ví dụ mình có 1 triệu phước, mình xài mới 300.000 thôi, nhưng mà trong 300.000 đó mình xài phí thì 1 triệu phước đằng sau hết sạch luôn." Nên cái nhân quả nó khác với cái toán học.
[25:09]Con đường đi của nhân quả nó mơ hồ hơn, nó mờ hơn, nó vi diệu và nó khắt khe hơn. Ta cứ nghĩ: "À, mình có 1 triệu phước thì mình xài từ từ hết 1 triệu mới hết phước." Không, ta mới xài 300.000 nhưng mà cái cách ta xài trong 300.000 đó ta xài phí thì 700.000 còn lại của cái phước biến mất luôn, không còn nữa. Điều rất là lạ, nó không giống như là toán học là chừng nào xài hết 1 triệu rồi mới hết. Không, ta xài một phần phí rồi là hết liền, lạ như vậy. Nên do đó, cái luật nhân quả nó bí hiểm hơn. Và khi ta tu chứng, khi ta tu đắc đạo là những vị thánh đó, cứ càng chứng cao chừng nào thì ta mới thấy cái luật nhân quả
[25:53]nó nó sâu xa, bí hiểm chừng nấy mà chỉ có Phật mới biết hết. Còn chúng ta không biết hết. Nên chính vì chúng ta vô minh, không biết hết nên ta đã phạm sai lầm rất là nhiều. Nội cái cách sử dụng vật dụng, sử dụng cái phước của mình thôi, ta đã đã phạm sai lầm rất là nhiều, thế làm chúng ta cứ khốn khổ. Nói kiếp trước nhớ con là công chúa, con nằm mơ thấy kiếp trước con là công chúa sao kiếp này con lại đi làm osin? Thì bởi vì vậy đó. Ở đây có ai nằm mơ thấy mình kiếp trước là công chúa không ạ? Có không, giơ tay lên cho thầy.
[26:35]Thật ra thì điều đó cũng không có sai đâu, cũng có đó chứ không phải không. Thỉnh thoảng thầy vẫn gặp có những người mà nằm mơ thấy mình là công chúa, à, mà không phải là hoang tưởng đâu, không phải là ngồi tưởng tượng đâu mà có thật á. Vì mình nhìn vô mình biết mà, những cái nét sang trọng hay cái gì đó nó còn rớt lại của kiếp này, nhưng mà kiếp này thì họ lại khá bình thường. Mặc dầu cái duyên xưa nó vẫn còn, nhưng lý do, lý do là bởi vì ta sử dụng cái phước mình sai lầm. Cái phước đáng lẽ còn hưởng rất nhiều nhưng vì ta ta phung phí. Nhớ, ta phí cái gì hết cái đó. Phí tiền hết tiền, phí nước vào sa mạc mà ở, phí thực phẩm thì sao?
[27:16]Bỏ thực thức ăn vào thùng rác thì sao? Nhớ, sẽ có một ngày, sẽ có một kiếp ta phải đi lục thùng rác mà tìm thức ăn. Có ai đã lục thùng rác tìm thức ăn chưa? Có, rất nhiều. Ở đây có ai đã vứt thức ăn vào thùng rác chưa? Có chưa? Rồi, yên tâm. Sẽ có một ngày đẹp trời ta lục thùng rác mà tìm thức ăn.
[27:45]Có lần thầy xem cái phim à của Mỹ, cái một bà mẹ, bà mẹ nuôi thôi, à mới đón cơ con gái nuôi ở trường học. Mà trước khi đón thì mới mua cho con mình mấy cái que thức ăn gì đó thầy cũng không nhớ. Cầm cái nó chê, mà lúc hai mẹ con có việc gấp, thế bà cầm hai que bà quăng cái rẹt vào trong thùng rác bên đường. Thì cái đối với cái người họ coi việc đó là bình thường, không ăn nữa thì quăng đi. Nhưng mà đối với nhân quả là chuyện lớn. Sẽ có ngày đi tìm thùng rác mà mà lục thức ăn ra mà kiếm ăn. Nó dồn ta vào hoàn cảnh ta phải đói đến cái độ mà phải mở thức ăn ra, mở thùng rác ra tìm thức ăn. Không đơn giản như vậy.
[28:28]Nên do đó là nhất là đối với thực phẩm là cái nhu cầu căn bản của con người, ta phải cẩn thận từng chút một. Nên nhiều khi ông bà mình dặn gì? Thức ăn rớt xuống làm sao? Hột cơm rớt xuống làm sao? Nhặt lên mà ăn. Ta mới thấy rằng cái ông bà ta cực kỳ sáng suốt. Khi đang ăn cơm mà rơi xuống vậy là không được bỏ đi, nhớ không ạ? Không biết Phật tử có mà thầy thấy, ngoài Bắc có vậy không ta? Ờ ờ, thôi vậy là số một. Đó vậy, rớt xuống rồi cũng phải nhặt lên mà ăn, dù rằng giống như nó không vệ sinh nhưng đó là gì? Đó là cái thái độ mà ta tôn trọng bao nhiêu cái công lao nó nằm trong một hạt cơm đó.
[29:15]Nên cái tiết kiệm là là tại sao mà gọi là đạo đức? Vì nó hàm chứa cái trí tuệ ở trong đó. Lát nữa ta sẽ nói tới cái phần này. Ta nhìn thấy cái gì mà mà ta phải ta phải phải tiết kiệm. Bây giờ cũng lại thầy nói cái quả báo từ sự hà tiện một chút. Ví dụ như ta có tiền mà không bao giờ dùng tới vì sợ nó hết á, tiêu sợ nó hết thì làm sao? Sẽ không còn đồng nào. Có người khi chết rồi cái quay lại làm con chó giữ nhà, bởi vì khi chết không nói được, lúc ú ớ không nói được, không nói cho mọi người biết rằng mình có giấu một cái số tiền, số vàng nằm ở trong cái hốc đó. Lúc sống thì cứ sợ mất, giấu là nín tiêu, sống mọi người khắt khe
[30:04]để giấu cái số tiền mà giấu rồi, đến khi cơn bạo bệnh nó đến bất ngờ không nói được, không nói cho ai được, tiếc quá, chết đầu thai làm chó quay lại đúng cái nhà đó, cứ nằm đó mà giữ cái đống tiền. Mà có xài được không? Không xài được, cũng coi như mất. Rồi nếu mà may mắn người thân mà tìm ra được rồi lấy cái tiền đó tiêu đúng, làm phúc thì mình thoát thân chó. Nếu không may bị cơn hỏa hoạn hay nước ngập, số tiền nó hư sạch, không ai xài được nữa thì cái người này vĩnh viễn nghèo khổ luôn, đầu thai kiếp nào cũng nghèo hết luôn. Vì có tiền mà không chịu xài cho đúng, gọi là hà tiện, cũng là hết phước luôn.
[30:44]Rồi thực phẩm, có thực phẩm mà không cho người ta ăn thì sao? Mình không dám ăn đã đành, không cho ai ăn hết thì sao? Kiếp sau đói chết luôn. Nếu làm người cũng là người đói kém, nếu làm thú thì đi lang thang mà kiếm ăn, không có đủ ăn. Còn không chết làm những cái vong linh làm quỷ đói, không ai cho ăn. Nếu bởi vì sao? Vì hà tiện, có không chịu đem ra ăn. Rồi lời khen, ta hà tiện cái lời khen cho nhau trên đời này thì sao? Không muốn khen ai hết, thấy ai đẹp cũng không chịu khen, thấy ai tốt cũng không chịu mở lời khen thì quả báo là sao ạ?
[31:23]Quả báo là sao?
[31:27]Có phải là không ai khen mình không? Phải không? Nhưng mà nó không phải đơn giản là sau này mình không được ai khen, mà quả báo là gì? Mình không có gì để cho người ta khen nữa cả. Mình sẽ không có một ưu điểm nào nữa: không đẹp, không giỏi, không tài, không đức, không đồ, không cái gì để cho người ta khen hết, chỉ bởi vì kiếp này mình quá hà tiện lời khen. Cho nên vì vậy, lời khen có mất tiền không? Không, tốn một lượng rất nhỏ nước bọt mà thôi, một điều rất ít calo-ri mà thôi. Để có được một lời khen, ta tốn rất ít nước bọt để nói cái câu đó ra, ta tốn rất ít calo-ri để nói câu đó ra, nhưng ta cần một tấm lòng nhân
[32:14]ái để thấy ưu điểm của người khác mà mà yêu quý, mà cất lên lời khen. Mà cái người mà hay khen đúng, đừng khen nịnh nha, đừng có nịnh. Khen đúng thì kiếp sau cái gì? Ta có quá nhiều ưu điểm để được người khác khen tặng trở lại.
[32:37]Xem ngày suốt ngày hôm nay từ sáng tới giờ mình có khen ai câu nào chưa? Chưa. Đúng không ạ? Vậy ta thuộc loại người nào? Ta chính xác ta thuộc loại người hà tiện lời khen. Kiếp sau ta sẽ làm sao?
[32:55]Ta không có gì để nói với cuộc đời này cả nha. Phải không? Đó là thầy hỏi mới hỏi từ sáng tới giờ có khen ai chưa, không có khen ai khen ai. Bây giờ thầy hỏi luôn hơi rộng chút: suốt ngày hôm qua có khen ai câu nào chưa? Chưa. Khen cái gì? Khen con chó?
[33:16]À khen bạn tốt, có một người. Đó cái vậy, nghĩa là ta ít nhìn thấy ưu điểm của ai, lòng nhân ái của ta cạn quá, nên mình không khen ai được. Cho nên bây giờ hôm nay nhớ lại điều này với nhau, nhớ hãy thêm thêm đầy lòng nhân ái và chịu khó cất lời khen lẫn nhau. Nói vậy cái lời khen có cái gì mà quan trọng? Không, lời khen nó là một sự động viên lớn đó. Lời khen là một sự động viên để giúp cho người khác làm sao? Cố gắng hơn nữa. Có khi thiếu một lời khen mà một đứa nhỏ nó trở nên hư hỏng. Như vậy, ta không khen nịnh, không khen dư thừa, khen đúng thôi, nhưng mà có những lời khen đúng lúc, đúng nơi, có khi cất cánh cả một cuộc đời một đứa bé nó bay lên vì một lời khen.
[34:14]Và có khi đúng lúc nó nỗ lực tối đa rồi mà không ai quan tâm đến cái nỗ lực của nó, mà nó mất tinh thần, có khi cuộc đời nó nó buông trôi luôn. Mọi người cũng vậy, ví dụ như có một người đó là vươn lên từ cái khó nhọc, ừ nhưng mà gặp gặp anh không ai không ai khen hết. Cứ nghĩ: "Ồ cái thằng này xưa nó đạp xe mướn, bữa nay ồ nó chở xe thồ mà, bữa nay thì nó nó hơi khá khá một chút vậy có gì đâu khen". Đâu có ngờ rằng có nhiều khi anh buồn, anh quay lại cuộc sống tầm thường. Còn nếu có một người biết khen, gặp anh nói một câu chứ: "Ồ tôi trước hồi tôi nhớ hồi đó anh vất vả lắm á, anh khó khăn, mà ngày hôm nay anh vươn lên được như
[34:54]vậy, thật là một nỗ lực đáng yêu, đáng quý, anh thật sự là một tấm gương để cho mọi người noi theo". Chỉ một lời khen thôi, anh kia cất cánh cuộc đời bay lên được. Phải không ạ? Đúng vậy. Cũng như một đứa bé vậy, à nào giờ nó cũng không ngoan lắm, hôm nọ cái bố mẹ nó đi về, đi làm việc về thì hôm đó không biết trời xui đất khiến sao không biết, ai nhập nó không biết, tự nhiên nó lấy cái khăn ướt nó ra nó đưa cho bố lau mặt. Thế khi ta đứng ta nhìn ta thấy: "Cháu là một đứa bé có hiếu, biết yêu quý bố mẹ mình, cháu là một đứa bé đáng khen, là một tấm gương cho các bạn". Chỉ một điều đó thôi, nhiều khi thay đổi cả cuộc đời nó.
[35:39]Từ đó nó biết yêu kính bố mẹ và nó xem đó là điều tốt trên đời mà nó phải sống, phải giữ gìn, thế là thay đổi cuộc đời nó luôn. Cho nên ta hà tiện lời khen cũng là một điều ác. Đó nhớ như vậy, nhưng phung phí lời khen cũng là ác luôn, vì khen tầm bậy người ta cũng hư nữa. Nhớ như vậy. Rồi bây giờ, về sức khỏe.
[36:03]Có người nào đó hà tiện sức khỏe nghĩa là sao?
[36:09]Không muốn làm gì cả, làm gì cũng sợ mệt. Đó gọi là hà tiện sức khỏe. Thì quả báo là sao?
[36:19]Thành một người ốm yếu, gầy guộc, xấu xí. Đó như con người đang ngồi đây. Đó con người gầy guộc, ốm yếu, xấu xí là vì có thể là đời xưa đã từng làm gì cũng sợ mệt, mà phát sinh cái tâm lý lười biếng nữa. Tức là phước đã hết rồi lại càng hết rất là rất là nhanh. Cho nên vì vậy ta đừng hà tiện sức khỏe, cố gắng làm để mà đóng góp cho cuộc đời này dù cái việc nhỏ nhất. Ví dụ ta đến chùa, bước vào để kiếm việc gì công quả. Thế mọi việc có người làm hết rồi. Tính vào trải chiếu cho huynh đệ ngồi nghe pháp, người trải xong rồi. Tính lấy nước cho thầy uống, thầy có ai rót nước xong rồi. Rồi đi tính kiếm quét sân chùa thì chùa có người quét xong hết rồi. Mới nói:
[37:16]"Ủa, bây giờ kiếm việc gì làm?". Việc gì làm việc gì? Đố ai nghĩ ra?
[37:25]Vào nhà vệ sinh dội lại cho sạch, cho thơm, mà dội ít nước thôi nha, dội nhiều là ra sa mạc ở á. Đó, tức là đi tìm mãi sẽ có một việc gì đó để ta làm thì cái đó là ta không bị cái gọi là hà tiện sức khỏe. Lúc nào cũng muốn làm điều gì đó để đóng góp cho cho cộng đồng thì đó cái người này thì được phước vô cùng nha. Bây giờ ta nói: Tại sao ta phải tiết kiệm từng chút? Bởi vì ta có cái trí tuệ thấy suốt cái quá trình mà tạo ra cái sản vật đó.
[38:04]Ví dụ một cái một cái hạt cơm đến tới cái miệng của ta,
[38:14]ta nhìn nó chỉ là hạt cơm bé bé thôi, nhưng nếu ta nhìn ngược lại cái quá trình ta sẽ bắt đầu ta thấy sợ, phải không ạ? Từ lúc mà mọi người cày bừa trên cánh đồng, giữa lúc mà trời mưa dầm, mưa phùn gió bấc lạnh lẽo, trên cánh đồng lạnh lẽo mặc cái áo tơi mà xuống đồng đi cày. Rồi khi đất tơi ra rồi, gieo hạt. Gieo hạt lên rồi chăm bón, có khi lại nhổ mạ hoặc là trồng lúa sạ, chăm bón hái bọc xuống bắt đi từng cây cỏ, vì sợ cỏ nó cạnh tranh với lúa làm lúa không tốt, cứ phải là ngày tháng đi bắt, đến khi phải gặt, phải hái, rồi tuốt, đập, rồi xay, chuyên chở, à đến khi người ta bán mình mua về,
[39:01]bắc lên lò bếp nấu, nấu ra rồi mới đưa tới miệng, biết quá nhiều công đoạn. Nên một cái sản vật mà đưa tới ta, quá nhiều công đoạn, và nghĩ đến cái công lao, cái quá trình của nó tiêu hao năng lượng, tiêu hao sức người, ta thấy ta ta yêu quý từng điều trên cuộc đời này và không dám phung phí. Nên cái cái cái cái cái đầu tiên của một người không phung phí là bởi vì người đó có trí tuệ, không sống vô tâm, hờ hững. Thấy cái gì cũng thấy từ những điều rất sâu xa. À ví dụ như à khi cái gia đình ta về thành phố ở, về Hà Nội ở, cái không biết nhà quê có việc gì đó, cái đem ông bà lên ở chung. Thì cái đứa cháu nào giờ nó cũng ít gặp ông gặp bà,
[39:59]nên nó sống với ông bà nó không không hợp, tại vì nó ham vui theo cái đời mới, còn ông bà thì đời cũ. Nói tới ông bà đời cũ, thầy xin ngưng ngang để thầy có một câu chuyện hài xen vô một chút xíu. Ở trên mạng vừa kể một câu chuyện là cô giáo bắt học sinh tả bà ngoại. Cái nó tả bà ngoại: "Bà ngoại em nhuộm tóc tím, đi giày cao gót, xe tay ga và hay hát karaoke, mặc váy rất đẹp". Cô giáo la quá chừng, cô giáo nói: "Em tả bà ngoại kỳ! Bà ngoại phải tóc bạc, ngồi nhai trầu bỏm bẻm, mắt lờ đờ nhìn không rõ, em nói gì kỳ vậy?". Cái em bé nói: "Không, bà ngoại của của em ở nhà là như vậy đó, nhuộm tóc, chạy xe tay ga".
[40:44]Cái cô giáo không tin và cho bài văn điểm rất là thấp. Bé nó về nhà nó mới nói với mẹ, nó nói: "Mẹ ơi, đổi bà ngoại khác đi, chứ bà ngoại này không đúng với cô giáo nói". Bà ngoại đời nay nó hơi khác á quý vị. Nhưng mà đó là thầy ngắt ngang, bây giờ trở lại cái bài giảng của mình vậy. Thế là cái gia đình ở cái đời mới thành phố mới đem ông bà về ở chung, cái đứa trẻ nó không có hợp. Đứa trẻ nó không có hợp vì ông bà cứ hay rầy hay la theo những tiêu chuẩn của ngày xưa, bắt nó phải giữ gìn từng lời ăn tiếng nói, phải lễ độ lễ phép với người lớn thế này khó chịu, còn bây giờ nó sống sa đà ở thành phố buông lung quen khó chịu.
[41:27]Thì đây là cái khúc rẽ. Nếu đứa bé đó nó có trí tuệ, nó biết rằng à ngày xưa ông bà cũng thương yêu mà nuôi nấng bố mẹ mình, nên bây giờ mới có bố mẹ mình. Mà bây giờ bố mẹ mình yêu thương mình nuôi nấng dạy dỗ mình như thế này, mình có cái cuộc sống ấm êm thế này là nhờ ơn bố mẹ. Mà để có bố mẹ thì phải mới phải có ông có ông bà. Và khi mà nó nghĩ được điều đó thì nó làm sao? Nó kính trọng ông bà. Bây giờ thì ông bà không làm gì ra tiền để nuôi nó nữa mà còn phải sống nhờ vào bố mẹ nó, nhưng mà nó hiểu một điều ngày xưa lúc bố mẹ nó còn bé thơ ông bà cũng phải nuôi, phải ẵm phải bồng phải dạy từng chút từng chút cực khổ vô cùng.
[42:17]Như là bố mẹ nó đã thương yêu nó ngày nay. Nó có trí tuệ nó hiểu nên nó yêu quý ông bà, kính trọng lễ phép. Nhờ cái trí tuệ nó nó nhìn xa. Còn đứa trẻ mà nó không có trí tuệ, nó hờ hững, nó hời hợt, nó chỉ thấy hiện tại, tự nhiên đem đâu hai cái ông bà già già một chút đến đây sống bám vào bố mẹ mình, rầy mình cái này la mình cái kia mình khó chịu thì đứa bé này nó vô tâm, hờ hững, hời hợt, không trí tuệ và ta cũng gọi là đứa bé không đạo đức. Phải không ạ? Cho nên sống ở trên đời này, người nào đừng có hờ hững, đừng hời hợt. Nhìn cái điều gì cũng nhìn thấy cái chiều rất sâu, thấy rất xa. Đó mới là trí tuệ mà đó cũng là đạo đức, cũng là đạo đức.
[43:06]Ví dụ
[43:11]Ví dụ như bây giờ ta ngồi đây để ta nghe pháp thì
[43:17]ta thấy mái chùa đẹp đúng không ạ?
[43:23]À cái ni sư trụ trì khả kính, khả ái, huynh đệ ta vui vẻ với nhau thế này. Đó một cái khung cảnh rất là đầm ấm, rất là hạnh phúc, rất là thánh thiện. Trước khi vào cổng chùa có thể ta là người sân si, nhưng mà khi vào cổng chùa ngồi đây rồi thì mọi cái sân si thế gian ta bỏ hết, sống đây với nhau trong cái tình đạo. Thôi mà lát nữa trở ra lại thì mình không biết nha, nhưng mà ta đang được nuôi dưỡng trong cái không khí thiêng liêng của đạo pháp, trong cái câu đạo lý, trong cái hình bóng của Phật đà, trong cái khói hương trầm nghi ngút. Những điều đó làm cho tâm ta lắng lại và hướng về điều thiện.
[44:09]Thì nếu ta nhìn cạn thì ta chỉ thấy điều gì? Ta chỉ thấy là à hôm nay chắc là nhờ ông thầy ổng giảng hay cho nên là nhiều người về đây nghe pháp, chùa vui quá, nhờ ông thầy giảng hay. Nghĩ như vậy có đúng không ạ? Đúng chưa? Chưa. Vì sao vậy? Ta phải nhìn thấy trước đó nữa. Nếu không có một ni sư trụ trì đứng đây trụ giữ cái chùa này, vất vả mà xây nên một ngôi Tam Bảo này thì thầy có về đây giảng được không? Không, phải không ạ? Không có. Mà để có cái chùa này bao nhiêu đời trụ trì đã phải gì? Đã gánh vác giữ gìn cái chùa này cho đến ngày hôm nay. Và giao lại được cho một người xứng đáng thì người đó mới
[44:58]đủ công đức dựng lên một ngôi Tam Bảo đẹp như thế này.
[45:09]Nên cái người mà có trí tuệ là người trong bất cứ điều gì cũng nhìn thấy xa xôi. Vì vậy khi ta sử dụng điều gì, ta trân trọng từng chút, ta trân trọng từng chút. Vì biết sao? Cái quá trình đến với mình cực quá. Ví dụ cành hoa này cũng vậy, trước mặt ta, để đến được đây ở trên cái bàn này biết bao nhiêu công lao, công lao mới đến. Cho nên lát nữa ví dụ như là thầy giảng xong không dùng gì nữa thì ta không bao giờ cầm nó ném cái vèo vào trong cái sọt rác, phải không ạ? Ta sẽ làm gì? Dùng lại, cắm đâu đó. Mà nếu không còn chỗ nào cắm nữa thì ta coi ai vừa đi ngang à xin tặng cành hoa cho vui, phải không?
[45:53]Cũng vậy, cũng là vui người vui ta và không phí phạm, đúng không ạ? Ờ đó, như vậy. Cho nên mai mốt mà mình thấy ai tặng hoa mình, mình biết ngay người đó không còn chỗ nào để cắm hoa nữa nha quý vị.
[46:09]Rồi tại sao ta phải tiết kiệm từng chút? Vì ta có cái đạo đức, ta tôn trọng cái công lao của người sản xuất ra.
[46:20]Cái người mà khi họ làm nên một món đồ để đưa đến ta đó, họ cẩn thận từng chút để làm ta hài lòng. Ví dụ để dệt ra được cái khăn này, ta cứ cầm cái khăn là ta lau lau lau ta không để ý, nhưng mà cái người mà họ làm đó, họ phải chăm chút để ý từng góc từng cạnh, cái này đã ngay chưa, cái này có lỗi không vân vân. Cái dàn máy sản xuất hàng loạt nhưng mà xem có cái lỗi gì hay không để làm hài lòng người sử dụng. Đó, còn ta thì sao? Ta không để ý, ta không nhớ đến cái tâm của cái người đó, nên ta thành vô ơn mà vô ơn cũng là không có đạo đức. Rồi hạt cơm ta ăn vậy, rồi cái sách vở ta viết, chiếc xe ta chạy, thực sự mỗi điều ở trên đời này nó mang
[47:07]theo cái tấm lòng của con người làm nên nó rất là rất là nhiều. Nhưng mà ta ta vô ơn, ta ta bạc bẽo, thành thử ta là người người ác là vậy. Ta tiết kiệm vì ta biết nhân quả khắt khe của sự hưởng thụ mà như hồi nãy thầy nói vậy đó. Cái sự hưởng thụ thì làm ta hết phước dần dần, đúng rồi. Nhưng mà hưởng thụ mà trở thành phung phí thì cái tốc độ hết phước bỗng nhiên cực nhanh, ta không ngờ. Đáng lẽ ta còn cái phước để sống được 10 năm, nhưng trong 1 năm này ta phung phí thì 9 năm còn lại ta hết phước luôn, sống nghèo khổ luôn. Đó. Cho nên vì vậy là phải cẩn thận khi ta tiêu dùng một điều gì, hưởng thụ một điều gì vì cái sự khắt khe của nhân quả rất là rất là đáng sợ.
[48:09]Ta tiết kiệm vì ta yêu cái cuộc sống giản dị, ngăn nắp, gọn gàng. Cái cuộc sống mà ngăn nắp, gọn gàng, giản dị là dấu hiệu của trí tuệ và của đạo đức.
[48:25]Hồi xưa khi mà thầy mới biết đạo, lúc đó thầy đọc cái quyển kinh gọi là Phát Bồ Đề Tâm Văn, trong đó có một câu thế này, nói: "Một trong những dấu hiệu của Bồ Tát là sạch sẽ." Thầy cũng lạ, tại thầy nghe nói có nhiều thiền sư chứng đạo rồi sềnh xoàng, tuềnh toàng, có khi thốt thết giống như hơi bẩn vậy đó. Nhưng bây giờ trong kinh thì ghi rất rõ: "Một dấu hiệu của Bồ Tát là sạch sẽ", không có cái chuyện Bồ Tát ở bẩn vì họ không chấp nhận một điều dơ bẩn từ nội tâm cho tới hình thể cho tới khung cảnh. Nếu ta bước vào một nơi mà ta thấy đồ vật vất ngổn ngang bừa bãi thì ta biết ngay người này chưa có trí tuệ.
[49:12]Vì cái người có trí tuệ họ không cho phép một cái vật gì để sai chỗ, ở đâu ngăn nắp đó, ở đâu đúng chỗ đó. Giống như cái chùa Tứ Kỳ mình vào coi vậy chứ thầy nhìn thấy rất là ngăn nắp, thầy rất là ưng ý chùa vậy, rất là ngăn nắp. Cái dấu hiệu đó là trí tuệ, là đạo đức. Mà người có trí tuệ có đạo đức họ yêu thích cái cuộc sống như thế. Có một lần có một cái người Phật tử họ vừa xây được căn nhà to, họ mới mời thầy đến để xem. Thì khi đến xem họ mới hỏi ý kiến thầy, họ nói: "Dạ thưa thầy, cái nhà con như thế này, bây giờ nơi cái chỗ này con nên để một cái bộ bàn ghế cho nó xứng với cái nhà được không?", tức là mua cái bộ bàn ghế salon gì đó to.
[49:56]Thầy mới nói câu này, thầy nói: "Cái sang trọng của một ngôi nhà chính là những khoảng trống không có gì, chứ không phải là nhiều vật dụng đồ đạc." Không phải là hễ có không gian cứ chất đồ cho đầy vô mà gọi là sang, mà sự thực nó chứng tỏ một cái tâm nghèo nàn, hẹp hòi. Còn cái tâm hồn rộng rãi, có trí tuệ họ lại cần những khoảng trống, ít vật dụng. Cái đó mới là căn nhà sang, có đúng không ạ? Căn nhà đó mới là sang. Rồi cũng vậy, khi đến cái ngôi chùa cũng vậy, nhiều khi bước vào một cái nhà tổ không còn chỗ để đi vì sao? Vì bàn ghế chất đầy hết. Rồi khi thầy đến cái chùa mà nhiều khi mấy ông thầy đang bắt đầu xây dựng, mới mời:
[50:43]"Thưa thầy, thầy đến thầy xem giùm cái chùa hôm nay con đang xây". Thầy chỉ dặn một điều, thầy nói: "Thầy giữ giùm tôi cái sân cho thật rộng. Giữ cái sân, đừng làm gì hết". Hỏi vì sao? "Vì đâu biết đâu ngày nào đó, cái duyên giáo hoá của thầy nó thành công, thầy có những buổi lễ 15.000 người, 20.000 người rồi đứng đâu? Trước đây thầy không có bao nhiêu Phật tử phải không ạ? Thầy ít thầy cứ nghĩ rằng thầy cứ ít Phật tử hoài hả? Biết đâu là cái đạo phong của thầy nó lớn lên theo ngày tháng, cái đạo hạnh của thầy vượt lên và mọi người bắt đầu về quy ngưỡng. Lúc có những buổi lễ của thầy tới mười mấy hai chục nghìn người rồi thầy chứa ở đâu?
[51:20]Cho nên thầy giữ giùm một cái sân, đó, cho thầy và cho đời sau". Rồi đến khi khánh thành mời thầy ra lại, các ông mới khen nói: "Thờ nhờ thầy nói nên con giữ được đúng là Phật tử ngồi đầy hết trơn luôn, không còn cái chỗ nào dư hết, đầy sân đầy bãi chật cứng hết". Lúc mới nói rằng thầy đã nói đúng. Cho nên cái mà những khoảng trống nó mới là cái sang trọng mà nó mới là trí tuệ, mà nó là phù hợp với gì? Lối sống giản dị, đạo đức, ngăn nắp, gọn gàng của ta. Nên đừng bày nhiều, đừng mua sắm nhiều là như vậy. Hãy yêu những khoảng trống, hãy yêu cái điều giản dị, à thích cái sự ngăn nắp, gọn gàng. Nhớ như vậy.
[52:03]Và trong nhà ta cũng vậy, và con người ta từ trên đầu xuống chân cũng vậy. Nha! Hãy giản dị, gọn gàng, ngăn nắp, nhưng đừng để nhiều khoảng trống. Tuy nói rằng là ta yêu cái điều giản dị, à ta biết tiết kiệm, nhưng mà phải sao?
[52:25]Phải chi dùng khi thực sự cần thiết. Lúc này lại không được hà tiện. À! Cứ lúc ta tiết kiệm từng đồng, nhưng có khi cần phải chiu chi rất nhiều tiền vì việc đó đáng chi, việc đó là việc nghĩa tình, việc đó là việc a của một đời sống tử tế, vân vân, phải chi, chứ không được mà mà lúc đó không được hà tiện, không được tiết kiệm. Nên thường thầy khuyên là phải hiểu nhân quả, như đối với bệnh ung thư đừng khờ dại mà mà chữa một cách điên cuồng. Vì không thuốc nào, không tiền nào chữa cho hết được. Cứ niệm Phật sám hối, phóng sinh làm phúc, vậy đó mà nhiều khi hết bệnh, mà nếu không hết thì ta thản nhiên chấp nhận sự ra đi của người thân để
[53:12]còn bảo vệ lại bao nhiêu người đang còn phải sống đây. Chứ không có khờ dại như vậy. Ừm!
[53:22]Hồi đó vậy, hồi đó thầy sống với một ông già, tới cuối đời ông phát bệnh ung thư. Mà thầy thì không có gì cả, thầy không không có tiền tại thầy chỉ là một tu sĩ nghèo, thầy sống trong một cái chòi ở trong cái nghĩa địa gần ông, mà ông cũng có một mình, nên thầy phải lo cho ông rồi ông phát bệnh ung thư. Thầy chăm ông rất ân cần, ông thích cái gì thầy chiều nấy, thầy chỉ đem cho ông cái tinh thần ấm cúng thôi và lặng lẽ chờ ông ra đi, thầy làm một đám tang rất đàng hoàng. Đem ông đi thiêu, rải cốt ông ra biển, rồi lập cái bàn thờ cho ông đàng hoàng trong chùa rồi xong. Thầy cũng nhẹ lòng và thầy nghĩ rằng thầy đã làm đúng,
[54:01]chứ không phải là đánh đổi tất cả, vay mượn để mà chữa bệnh, điều đó sai. Vì sao? Ai già rồi cũng phải phải chết. Ta kéo cái sự sống vài năm nhưng mà đánh đổi lại lớn quá, nó cũng không phải là cái hay. Đó là như vậy. Nhưng tuy nhiên trong cuộc đời này, có những việc nghĩa tình mà nhiều khi ta phải ta phải chi, ta phải chi vì nó cần thiết. Thì thầy cũng không kể ra từng việc được, nhưng mà một từng người ta phải quan sát cái cuộc sống của mình, trong cái giao tiếp của mình với mọi người chung quanh. Có những khi có những người đó mà nếu ta nói ta tiết kiệm, ta không giúp họ thì họ đã sụp đổ cả một đời, có khi ta phải giúp.
[54:44]Ừm! Ta phải giúp. Đấy. Nhưng mà có khi cái giúp của ta làm cho họ ỷ lại thì không giúp, nhưng có khi cái giúp của ta nâng bước họ lên thì ta phải giúp. Ừ! Lúc đó không được hà tiện, cũng đừng nói lý do tiết kiệm. Đó. Mà thường ta hãy ưu tiên sự giúp đỡ, tuy nhiên sự giúp đỡ phải chính đáng, vậy. Như có một cái người nhận định mà thầy thấy đây là điều đúng này: Cứ hay bố thí những cái vùng nghèo, cái người ta không làm ăn nữa, người ta cứ chờ những cái đoàn cứu trợ tới, người ta không chịu tăng gia sản xuất, không làm gì hết, và họ cứ mang tiếng là vùng nghèo để cho các đoàn từ thiện tới mà tặng quà. Đó cũng là cái sai.
[55:27]Cái đó không phải là giúp. Đó không phải là giúp, rồi lần lần tạo nên sự ỷ lại. Như vậy. Nên khi ta giúp một người, ta phải hiểu rằng là ta chỉ là một cái à giúp họ để họ vượt lên, chứ không phải giúp họ để họ ỷ lại, hai cái đó khác nhau. Và khi cần thì phải giúp, đừng hà tiện. Có những việc nghĩa tình cần phải chi, cần phải giúp. Mà cái người đệ tử Phật thì lúc nào trong tâm cũng yêu thích sự giúp đỡ mọi người. Cái tâm này không được thiếu trong lòng của chúng ta. Hả? Sống trên đời mà nhất là làm đệ tử Phật mà không có cái tâm yêu thích giúp đỡ người khác thì ta ta ta thiếu sót nhiều lắm á, thiếu sót hơn nửa cuộc đời đó.
[56:25]Nên lúc nào cũng vậy, trong tâm mình sẵn sàng cái tâm yêu thích giúp đỡ mọi người. Đó. Dù một tiếng nói giúp người ta nói liền, dù công việc đỡ đần giúp người ta ra tay liền, và nhiều khi cần tới một số tiền để giúp người ta chi xuất liền. Lúc lúc nào trong lòng mình cũng phải yêu thích sự giúp đỡ người khác. Vì sao vậy? Vì tâm đó là tâm của Bồ Tát, tâm đó là tâm của Thánh. Còn nếu trong lòng ta thiếu cái tâm đó thì ta vĩnh viễn chỉ là một phàm phu tầm thường, hẹp hòi, thấp kém, chết, đầu thai cứ trôi lăn lộn đi lộn lại làm những người không ra gì và đau khổ. Còn nếu trong tim ai mà có cái lòng yêu thích giúp
[57:13]người khác thì ta đã có cái tâm Thánh ở trong trong tim mình rồi, và người đó cứ đi lên lần lần. Bỏ kiếp này qua kiếp khác lên một bước cao hơn, bỏ kiếp đó lên kiếp khác cứ lên cao hơn, cứ lên cao hơn từ từ như vậy. Và cho đến một ngày ta là một vị Thánh phi thường, vượt khỏi trần lao, thoát khỏi sinh tử. Nhớ như vậy. Cho nên phải gieo trong lòng mình, giữ trong lòng mình, nuôi trong lòng mình cái tâm niệm là yêu thích giúp đỡ mọi người như vậy nha, cái tâm đó như vậy.
[57:50]Cái phần còn lại là ta giúp làm sao cho đúng thôi. Nhớ như vậy. Nhưng phải có tâm yêu thích giúp người, nhưng mà sau đó bắt đầu giúp cho đúng thì đó là cái công đức rất là lớn. Một lý do nữa để ta tiết kiệm nữa là để bảo vệ môi trường, bảo vệ môi trường.
[58:13]Nó như thế này:
[58:17]Ừm!
[58:20]À để cho một nền kinh tế của quốc gia được phát triển thì trong quốc gia đó có nhiều doanh nghiệp ăn nên làm ra, phải không ạ? Mà để gọi là một doanh nghiệp ăn nên làm ra thì những sản phẩm của doanh nghiệp đó bày bán ra có người mua, có người tiêu thụ, phải không ạ? Có nhiều người mua sản phẩm thì doanh nghiệp đó được gọi là thành công. Ít có người mua, ít có người tiêu thụ sản phẩm thì doanh nghiệp đó được gọi là không thành công, có thể thất bại, có thể phá sản. Nên vì vậy, nếu mà theo cái công thức như thế thì cứ càng tiêu thụ nhiều chừng nào thì cái nền kinh tế quốc gia đó càng phát triển. Rõ ràng, phải không ạ?
[59:14]Suy luận rất là đơn giản. Đến nỗi người ta đẩy cái người tiêu thụ, cái người mua lên thành cái gì? Thượng đế. Vì nhờ có người mua mà doanh nghiệp mới tồn tại, phát triển và mới có công ăn việc làm cho công nhân. Cho nên người mua là tất cả, người mua là Thượng đế, người mua là vua. Đó, vì người mua làm cho doanh nghiệp được tồn tại, phát triển, ý là như vậy. Và như vậy, nếu người ta mua càng nhiều thì doanh nghiệp càng thành công. Với lý luận đó, ta xuất hiện một cái nền kinh tế thị trường và khuyến khích sự tiêu thụ, một nền kinh tế khuyến khích sự tiêu thụ, quảng cáo khắp nơi, khuyến mãi khắp nơi,
[1:00:03]kêu gọi đủ cách để người ta cứ phải mua sắm, mua sắm, mua sắm. Và cho rằng như vậy là kinh tế phát triển. Thì ta chưa đặt vấn đề lấy tiền ở đâu để mua nha. Muốn mua phải có tiền mới mua chứ. Ta chưa đặt vấn đề đó, đó là một bài toán lớn. Nhưng ta đặt vấn đề thế này: để sản xuất được nhiều mà bán được nhiều cho người tiêu thụ thì ta phải khai thác tài nguyên, phải không ạ? Ở đâu? Môi trường tự nhiên. Đào trong đất, lấy trong nước, đào xới khắp nơi hết, lật tung cả quả đất này lên để mà mà lấy nguyên vật liệu mà làm ra sản phẩm. Như vậy, với cái nền kinh tế thị trường mà càng tiêu thụ nhiều chừng nào thì môi trường sao?
[1:00:46]Càng bị phá hoại chừng nấy. Ngày hôm nay, thế là bắt đầu có một cuộc mâu thuẫn, xung đột giữa hai khuynh hướng. Một cái khuynh hướng là phải tiêu thụ nhiều để làm chi? Để kinh tế phát triển. Một khuynh hướng thứ hai, bớt tiêu thụ lại để bảo vệ môi trường. Thì như vậy giữa hai cái khuynh hướng đó, chúng ta chọn khuynh hướng nào? Tiêu thụ để kích thích nền kinh tế phát triển hay là bớt tiêu thụ để bảo vệ môi trường? Ở ngoài sân, ta biểu quyết cái phương án nào? Cái khuynh hướng nào? À, bớt tiêu thụ hả?
[1:01:28]Nhưng nếu ta bớt tiêu thụ và không tiêu thụ thì ta làm sao? Kinh tế sẽ sao? Cũng bế tắc. Vậy thì phải làm sao? Trung dung phải không ạ? Trung dung, tức là đừng cực đoan bên nào. Đôi khi ta cũng cần phải mua sắm, cũng gọi là góp phần kích thích nền kinh tế, nhưng đừng mua nhiều vì sẽ làm tổn hại môi trường. Và như vậy có nghĩa là các doanh nghiệp sẽ không phát triển mạnh thì chấp nhận thôi, đừng phát triển mạnh. Đừng ham phát triển mạnh mà tổn hại tới cái môi trường Trái Đất này. Do đó, thôi cái gì cũng vừa chừng vừa chừng mà mà thôi. Quan trọng là biết sử dụng lại hàng tái chế, đừng nghĩ rằng cái gì là rác cả.
[1:02:19]Nhất là những cái bao bì, nhiều cái bao bì nó bằng cái loại nhựa trong suốt, tinh khiết, cực kỳ đẹp và được đạt cái tiêu chuẩn vệ sinh cực kỳ tốt để gói cái gói bánh của ta. Nhưng ta tháo ra, ta ăn cái bánh xong thì cái mà cái bao bì tinh khiết, cực sạch đó, ta ném vào thùng rác liền, biến thành rác liền. Mới cầm cái gói bánh nâng niu từng cái bao bì, xé ra lấy được cái ruột rồi là vất cái vỏ vỏ không thương tiếc, coi nó như kẻ thù, coi nó là rác rưởi hạ cấp liền. Mới giây phút trước còn cưng nó, giây phút sau là hắt hủi nó liền, mà đó cũng là yếu tố mà tổn hại môi trường. Cho nên từ đây về sau, để đừng làm người bạc bẽo, ta nhớ phải yêu rác.
[1:03:04]Nhớ phải yêu rác. Và đến một lúc nào đó, mọi người hiểu ra một điều, trên đời không có gì là rác cả. Tất cả đều cần, đều có thể sử dụng tiếp tục nữa, không có gì là rác hết. Nhưng mà để được cái điều đó thì phải là cả một chính sách của quốc gia, cả một chính sách của quốc gia. Có cái ông cụ đó, hồi nhỏ thầy nhớ có cái ông cụ đó, ông già rồi thì không có đi làm việc được, nhưng mà ông đi ra ngoài đường, bất cứ cái gì mà ông nhặt được là ông nhặt về ông chất hết trong nhà. Ha, một cái khoen rớt xuống ổng cũng nhặt về, cái đinh rớt xuống cũng nhặt về, cái bao ni lông rớt xuống cũng nhặt về. Nhà ông như một cái nhà kho mà cũng giống như một cái nhà rác.
[1:03:48]À thì mọi người không hiểu, mà con cháu thì không dám cự, mà ai cũng nghĩ rằng ông bị bệnh tâm lý. Bây giờ thầy ngồi thầy nghĩ lại thì mình nói ông già đó vĩ đại. Ông già đã yêu rác, ông già đã vượt trước thời đại cả trăm, 200 năm vì ổng biết yêu rác và ổng nghĩ rằng ngày nào đó không có vật gì trên đời này gọi là rác, không có vật gì trên đời này gọi là vất đi cả, tất cả đều có thể sử dụng được. Nhưng mà vì sao? Vì ta chưa có một chính sách, chưa có công nghệ, chưa có chủ trương và chưa có tấm lòng. Khi nào đó cả ta có đủ tấm lòng, ta có chính sách nhà nước, ta có chủ trương của xã hội, ta sẽ thấy một điều, trên đời này không có gì gọi là rác.
[1:04:28]Kể cả cái mà ta chê nhất, cái đó vẫn vẫn sử dụng ngon lành như thường. Cái gì vậy? Khó nói, khó nói. Có một cái điều mà ta phải hết sức tiết kiệm, có một cái điều mà vô cùng quý giá, mà thậm chí quý giá hơn cả vàng bạc, châu báu, quý giá hơn mọi thứ trên đời này mà ta phải hết sức tiết kiệm, đó là gì?
[1:05:03]Đó là tâm hồn ta. Tâm hồn ta. Ta có đồng ý rằng tâm ta quý hơn vàng bạc không ạ? Đồng ý không? Tâm ta là quý hơn vàng bạc, quý hơn tất cả, phải không? Thì mất tâm rồi là ta mất tất cả. Hễ tâm ta là tâm con người thì ta còn là một con người, tâm ta thánh thì ta là một bậc thánh, mà tâm ta là hèn hạ thì mình chỉ là một con súc sinh thôi, phải không ạ? Ta sống với nhau là vì tâm ta tương ứng với nhau. Ta chơi với ai vì tâm ta với tâm người đó phù hợp, vậy thôi. Đó, tâm mới là xác định giá trị của một con người và tâm quý hơn tất cả mọi điều dù ta không cầm, không nắm được. Nhưng tâm là quý nhất trên đời này.
[1:05:50]Ta làm Phật cũng là do tâm, mà đọa địa ngục cũng là do tâm. Tâm quý vô cùng, nhưng ta thường hay phung phí tâm mình. Phung phí tâm mình là làm sao ạ? Suy nghĩ lung tung suốt ngày, đúng không ạ? Đang nói lải nhải trong đầu suốt ngày, đúng không ạ? Mà những điều lải nhải đó có cần không ạ? Nhiều cái không cần, phải không ạ? Nếu những điều ta lải nhải trong đầu mà ta cắm một cái giắc vô trong, ta lấy ra bắt cái loa ra bên ngoài cho mọi người nghe thì sao? Ta điên hết vì tất cả mọi người đều nói, nói lải nhải. Ai cũng nói, mà người nào ghim vô một cái kim ở trong đầu mình não lấy ra bắt cái loa gắn trên đầu thì ta sẽ nghe mọi người mà nghe mình nói,
[1:06:39]mọi người phát sợ và mình nghe mọi người nói lải nhải mình cũng phát sợ. Và đó là sự phung phí. Do đó, Phật dạy ta một con đường tiết kiệm nội tâm. Đừng lải nhải trong đầu nữa, đừng suy nghĩ nhiều nữa, phải sống với nội tâm thanh tịnh để không phung phí cái tâm hồn của mình, không phung phí cái tinh thần của mình, không phung phí cái não bộ của mình. Tại sao về già bắt đầu ta suy hao não bộ? Bởi vì ta tiêu dùng nó quá nhiều. Vì vậy ta phải tiết kiệm cho một cái tuổi già được bình an, sáng suốt, tỉnh táo để tu tập. Mà làm sao để tiết kiệm cái não bộ cho một cái tuổi già tỉnh táo, sáng suốt để tu tập?
[1:07:33]Ta phải làm sao? Phải làm sao? Ngồi thiền, đúng như vậy. Ta phải đi chùa, lễ Phật, tụng kinh và đặc biệt là tọa thiền nha, phải ngồi thiền, ngồi như Đức Phật ngồi
[1:07:50]và tĩnh tâm như là Đức Phật dạy. Thầy có nói với Ni sư, nếu được Ni sư phải mở khóa thiền ở đây đều đặn hằng tháng cho mọi người về đây tu tập. Chùa ta ở đây rất là có điều kiện. Đó, thì ta đừng có phí phạm cái ngôi chùa đẹp như thế này, hãy tạo điều kiện để cho mọi người về mà tu tập, mà nhất là tu thiền. Đó, vì thiền định giúp cho ta tiết kiệm được não bộ, tinh thần của mình mà giữ được cái não bộ đó bền vững lâu dài. Mà thiền không chỉ là tiết kiệm não bộ đâu, mà trong cái sự thanh tịnh của nội tâm phát triển não bộ lên một tầng cao mới. Nhờ thiền, ta sẽ phát triển cái tâm mình, cái não bộ của mình lên một tầng cao mới.
[1:08:44]Nghĩa là sao? Ta sẽ thông minh hơn, sáng suốt hơn, trực giác nhiều hơn, đạo đức hơn, nhạy bén hơn và đặc biệt hạnh phúc hơn. Đó mới đặc biệt. Với thiền định, ta được cái gì? Nhắc lại: Trí tuệ hơn, thông minh hơn, sáng suốt hơn, trực giác hơn, nhạy bén hơn, đạo đức hơn và quan trọng nhất là hạnh phúc hơn. Thầy nhớ lại như vậy. Cho nên vì vậy, khi ta có cơ hội để tu tập thiền định thì đừng bao giờ bỏ qua nha.
[1:09:25]Nếu ta có nghe nói ở đâu đó dạy thiền, mà dạy đúng, chứ dạy sai không nên, ở đâu đó có được cái phương pháp dạy thiền đúng, ở đâu đó có cái môi trường để tập thiền thoải mái, ở đâu đó có một vị thầy dạy thiền chân chính mà ta phí phạm ta bỏ qua, bỏ ngoài tai, không chịu đến đó để tu thiền thì sao? Quả báo là sao?
[1:09:54]Cái tội này cái tội này
[1:09:58]cái tội này là cái tội mà sẽ xuống 18 tầng địa ngục nha.
[1:10:06]Nghe thầy hù sợ chưa? Thầy hù sợ nha. Có những điều á, có những người nghe đạo lý bỏ qua không thèm học, phí phạm. Ta vừa phí phạm một điều quý giá vô cùng. Cái phí phạm đó giống như cái gì? Giống như là giống như là thế này, giống như là có người đó họ chết, cái họ để lại di chúc cho ta một số tiền to.
[1:10:37]Nhưng ta không nhận, ta bỏ. Họ đưa, có người đưa tới cho ta số tiền, ta cầm ta ném vào sọt rác, thì quả báo là gì? Đời đời mình sao? Nghèo khổ. Vì ta phí phạm một điều quý: tiền. Tiền là quý. Lúc đó lẽ ra ta phải làm sao? Phải nhận số tiền đó, phải không? Và sử dụng cho đúng. Mình không dùng thì chia, giúp mọi người, chứ không được cầm số tiền đó ném vào sọt rác. Ném vào sọt rác rồi, vĩnh viễn nhiều đời nhiều kiếp ta nghèo khổ. Đừng có nói là anh hùng: "Tôi bất cần tiền, tôi sống thanh cao, nên di chúc cho tôi một đống tiền, tôi đem tôi quăng vào sọt rác." Không, cái đó không phải là thanh cao mà đó là ngu.
[1:11:21]Phải lấy số tiền đó tiêu dùng cho đúng, mình không dùng thì giúp mọi người. Đó, cái gọi là phí phạm. Cũng vậy, khi ta nghe đến một đạo lý cao thượng qua tai mình, ta bỏ qua, không nghe nữa, không chú tâm không học hỏi, thì người này đời đời sao? Trong tâm hồn không còn đạo lý nữa. Thì cũng vậy, khi ta nghe nói tới thiền định mà ta bỏ qua, không chăm chú, không cố gắng để mà đến tìm học, tìm tu, thì đời đời ta không bao giờ có được cái thiền định thanh cao nữa, và cõi ta đi đến cũng là gì? Cũng là những cõi đọa lạc nặng nề, đau khổ mà thôi. Nên vì vậy, hôm nay đã không nghe thì thôi, mà đã lỡ nghe thầy nói tới chữ thiền định
[1:12:13]mà bỏ qua không chịu học, thì người này sao?
[1:12:18]Xuống 18 tầng địa ngục đó nha. Ráng coi chừng. Trước đây chưa nghe thầy nói thì không mắc tội. Nói bây giờ mới hối hận: "Trời ơi, vô đây nghe làm chi mà nghe ông thầy ổng nói thiền định mà bây giờ bỏ qua là mang tội. Lỡ dại vô đây ngồi nghe bài pháp này mà nghe thầy nói tới thiền định rồi mà không gắng sức tìm tòi để học thiền, đọa địa ngục nha." Đã lỡ rồi, coi như là lỡ dại rồi. Thôi thì lỡ rồi phải làm sao? Đi tới luôn nha. Ráng tu ráng học, ráng tinh tấn tu tập thiền định để làm chi? Để mà vượt lên thành một bậc thánh. Chưa nghe nói tới thiền định, ta không biết gì về thiền định thì thôi ta cứ làm con người bình thường, khi tốt khi xấu.
[1:13:09]Nhưng mà khi đã nghe đặt tới vấn đề thiền định cao siêu rồi mà bây giờ thì ta không còn làm người bình thường được nữa mà chọn một trong hai: một, bỏ thiền định, nghe nói tới thiền định rồi bỏ mặc, không dùng tới nữa, để chi? Để đọa luôn. Hoặc hai, là quyết đi theo con đường thiền định để vượt lên làm một bậc thánh ở tương lai luôn. Chỉ còn hai con đường dứt khoát rõ ràng, không còn con đường ở giữa như là trước khi vào đây nữa. Trước khi vào đây, ta chưa nghe nói tới thiền định thì thôi cứ lửng lơ mà sống, sao cũng được. Nhưng mà nãy giờ đã lỡ nghe thầy giới thiệu về thiền định rồi mà bỏ không tu thiền thì sao?
[1:13:49]Quỷ sứ nha, cưa cắt ra dưới địa ngục. Bây giờ một, hai con đường phải chọn nha, lỡ dại rồi ráng chịu. Ráng mà tới đây năn nỉ Ni sư tổ chức những khóa thiền để ta về đây mà ta ta ráng mà mà tu tập nha. Thôi bây giờ thầy tổng kết lại chút xíu. Khi ta biết đạo lý, ta tin nhân quả thì ta thường hay sao? Cố gắng làm làm phúc, phải không? Cố gắng giúp người. Mà cái người hay cố gắng giúp người như vậy, tương lai sẽ trở thành gì? Đại gia, giàu có, đó là quả báo thôi, đương nhiên, không tránh được. Nhưng mà khi ta giàu có rồi mà ta không có đạo đức và không có thiền định thì lập tức ta sẽ trở thành một người phung phí, hưởng thụ và trở thành sa đọa.
[1:14:44]Nhưng một người phung phí, hưởng thụ rồi trở thành sa đọa thì sao? Ác và khổ đau. Nên do đó, khi ta đã biết được đạo, ta đã siêng năng làm phúc, chắc chắn một ngày nào đó ta sẽ giàu sang thì ta phải chuẩn bị tâm hồn mình trong đạo đức và trong thiền định để sau này khi ta giàu rồi, ta không phung phí, không hưởng thụ, không sa đọa mà biết dùng cái phúc của mình để tiếp tục mà giúp người, giúp đời. Và còn cái phúc của ta sẽ mãi mãi đưa ta vượt lên những cõi trời cao xa nha. Cái tiết kiệm, quả báo của sự tiết kiệm là gì? Là giúp cho ta vĩnh viễn không bao giờ bị thiếu thốn. Quả báo của cái sự mà rộng rãi giúp người là gì?
[1:15:36]Là khiến cho ta đời đời được dư dả. Đó, nên tiết kiệm phải đi đôi với cái biết giúp người, ta không bị thiếu thốn mà lại còn dư dả. Còn cái hà tiện, quả báo là gì?
[1:15:55]Là thiếu thốn. Phung phí, quả báo là gì? Cũng thiếu thốn và khốn khổ. Cho nên ta cộng những điều đó lại, cái người nào mà vừa hà tiện mà vừa phung phí, có ai vừa hà tiện vừa phung phí không? Có không? Có. Đối xử với người khác thì rất là khắt khe, gọi là hà tiện, nhưng với bản thân mình thì phung phí, thì quả báo người đó là sao? Đi ăn xin. Còn cái người vừa tiết kiệm mà vừa hào phóng thì quả báo là sao?
[1:16:30]Nếu ở sinh ở cõi người là một đại gia, giàu sang, nhưng mà thường sẽ sinh lên lên cõi trời. Là như vậy, cho nên hôm nay với bài pháp này, thầy xin chúc cho trước hết là Ni sư trụ trì vừa tiết kiệm mà vừa hào phóng.
[1:16:52]Thầy chúc cho tất cả quý Phật tử như vậy. Ta sống tiết kiệm, giản đơn, sống hòa hợp với môi trường, với con người. Ví dụ khi trời người mọi người khổ, mình hãy bớt hưởng thụ sung sướng để chung chia sẻ cái nỗi khổ với với mọi người. Khi trời lạnh thì ta cũng ráng chịu lạnh thêm một chút, trời nóng mình ráng chịu nóng thêm một chút. Đừng bao giờ hưởng thụ cái điều gì mà nó khác biệt với mọi người, đừng có hưởng thụ điều gì mà nó vượt quá xa với cái cuộc sống của những người người bình dân, nghèo khổ. Thì như vậy gọi là ta có đạo đức mà cũng là có trí tuệ. Còn mọi cái năng lực, cái khả năng của ta trong cuộc đời này để dành làm gì?
[1:17:44]Để dành để tu hành và giúp đỡ nhau. Vì cuộc sống chung quy lại là cái gì? Rồi ai cũng chết cả. Chỉ có một điều đẹp là để tu hành và yêu thương, giúp đỡ nhau mà thôi. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.