[0:08]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta sẽ nói chuyện với nhau về đề tài đạo lý trước khi đi vào đêm văn nghệ. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau đề tài là "Đứng nhìn hạnh phúc". Đứng nhìn hạnh phúc, giống như hạnh phúc là một cái gì mà ta đứng nhìn, và tại sao ta phải đứng nhìn hạnh phúc? Bởi vì ta thoát ra khỏi hạnh phúc, để ta bình tĩnh đánh giá lại hạnh phúc là cái gì. Và như vậy, người Phật tử ta sẽ biết là mình sẽ đi tìm hạnh phúc như thế nào, sẽ sống với hạnh phúc như thế nào. Chớ nếu chúng ta không hiểu rõ hạnh phúc là gì, thì có khi ta đi tìm hạnh phúc nhưng cái kết quả
[0:47]cuối cùng là ta chỉ tìm thấy đau khổ. Còn nếu mà chúng ta hiểu chính xác hạnh phúc là gì, thì có thể ta sẽ kiềm chế, sẽ bước đi những bước chậm, nhưng mà thực sự cuối con đường của ta đó là niềm hạnh phúc bất tuyệt, hạnh phúc bền vững. Hạnh phúc là gì? Thật ra hạnh phúc là gì thì ta không thể định nghĩa bằng lời được. Không ai định nghĩa được hạnh phúc là gì đâu, cũng như không ai định nghĩa được tình thương yêu là gì, không ai định nghĩa được. Có những điều ta định nghĩa được, nhưng có những điều ta không định nghĩa được, nhất là những cái thuộc về trạng thái của tâm, của tình cảm, của cảm xúc.
[1:29]Và hạnh phúc cũng là như vậy, là một loại mà ta không định nghĩa được. Ta chỉ biết ta có hai loại cảm giác chính trong cuộc đời: một là đau khổ và hai là sung sướng. Cái thứ ba nữa, phụ nữa là cảm giác trơ. Ví dụ những lúc ta ngồi, ta không có cảm giác gì hết thì đó là một cảm giác thứ ba là cảm giác trơ. Còn khi mà có sự việc gì đó xảy ra thì ta luôn luôn rớt vào một trong hai cái cảm giác là ta thấy sung sướng hoặc ta thấy đau khổ thì điều này ai cũng biết rồi, Phật tử ta biết rồi. Nhưng mà khi nào gọi là cảm giác hạnh phúc, khi nào gọi là cảm giác đau khổ thì ta không định nghĩa được, nhưng ta chỉ biết cái hệ quả của nó thôi.
[2:12]Nhìn cái hệ quả thì ta biết à thế là hạnh phúc, nhìn hệ quả thì ta biết thế là đau khổ. Khi nào là hạnh phúc? Ví dụ cái gì làm cho ta hạnh phúc thì ta yêu thích, ta muốn tìm kiếm, ta muốn có hoài. Còn cái gì làm cho ta đau khổ, làm cho ta ghét nó, ta sợ, ta muốn tránh né nó, ta muốn lìa xa nó. Đó, nhìn cái thái độ đó mà biết rằng ta đau khổ hay sung sướng. Và mỗi người cái đó khác nhau. Ví dụ như có ông vua bếp, ông vua bếp Yan gì đó, nổi tiếng, Phật tử có coi truyền hình không? Ông vua bếp. Thì khi ổng nghiên cứu các món ăn trên thế giới thì ổng gặp cái món phở của Việt Nam ổng rất là thích. Và ổng thú nhận thế này, ổng nói:
[2:58]"Có những ngày, có những ngày mà ổng sáng, trưa, chiều, tối đều chỉ ăn món phở Việt Nam, ổng rất là thích. Nhưng mà đúng là ba ngày sau thì sao? Thì thôi phải trốn". Nên có những cái mà gọi là làm người ta thích, tức là đem đến hạnh phúc á, nhưng mà kéo dài cũng không được, kéo dài cái làm người ta chán liền. Lạ như vậy, rồi phải đi tìm cái khác nên nó làm thay đổi. Do đó cái mà gọi là làm cho ta hạnh phúc không phải, nó không phải là cái bền vững. Thế gian là như vậy, đây là điều chúng ta phải hiểu. Nên có những người hễ nói: "Ở một mình buồn quá, tôi thích lại đến chỗ đông người vui". Đến chỗ đông người ở năm ngày sợ quá, nói:
[3:34]"Tôi chỉ thích tìm nơi xa vắng". Ở nơi xa vắng ở chừng tháng chịu hết nổi, phải đi kiếm chỗ đông người. Con người ta vậy, cái trạng thái tâm lý nó thay đổi, cái mà làm cho mình hạnh phúc cũng không phải cố định, cái điều kiện nó thay đổi. Hoặc là cái món ớt vậy, ớt ăn ngon không? Ngon không? Thật ra đó, thì có người ăn cơm mà không ớt thì sao? Thì ăn không được, phải phải có ớt. Nhưng có người thì ăn ớt không chịu được, cay không thích. Nên do đó cái mà làm cho người này thích có nghĩa là họ hạnh phúc, thì có khi cái đó làm cho người khác không thích nghĩa là không hạnh phúc. Do đó chúng ta thấy là cái điều kiện để tìm thấy hạnh phúc
[4:13]nơi người này và người khác khác nhau, không giống nhau. Chúng ta đừng tưởng cái mà ta cho là hạnh phúc thì người khác cũng cho là hạnh phúc đâu, không giống. Nhưng mà sau này khi đi sâu vào đạo á, thì nếu ai tìm thấy được cái sự giác ngộ trong đạo, cái thiền định trong đạo, đều hạnh phúc giống nhau hết. Lạ một cái là đạo thì sẽ làm cho ta hạnh phúc giống nhau, còn những chuyện trên thế gian thì thường coi vậy chứ không giống nhau lắm, không giống nhau lắm. Còn cái mà làm cho ta đau khổ thì cũng vậy. Có người ví dụ như nghe nói là ở cái nghĩa địa đó có ma thì sợ, đi ban đêm không dám đi ngang.
[4:51]Đó, như vậy là cái gọi là ma hay cái cảnh chết chóc của một cái nghĩa trang làm người đó sợ và người đó không hạnh phúc, chỉ thấy đau khổ. Nhưng có người thì sao? Nghe nói ma hả, tối đi rình coi ma. Ở đây có ai vậy không?
[5:06]Có người mà nghe nói ma cái là đòi rình đi coi, tức là nhìn một cái cõi gì lạ, ghê rợn thì họ lại thích thú, và cái làm cho ta thích thú thì đó là hạnh phúc, nhưng đối với người khác thì đó là đau khổ, nên điều kiện không giống nhau là vậy. Giống như là ngày lễ Phật Đản này cũng vậy. Nói: "Đi đâu vậy? Hôm nay đi đâu?", nói: "Tôi lên chùa dự lễ Phật Đản", "Chùa đông không?", "Đông lắm, vui lắm". Nhưng mà có người nói: "Thôi, tôi đông tôi không đi, bữa nào vắng tôi đi", có không? Cũng có những người có tâm lý kỳ lạ như vậy. Là thích: "Không, chỗ nào chùa vắng đi tôi đi, vậy tôi nói chuyện được quý thầy, quý cô, còn đông quá không nói chuyện được".
[5:38]Nhưng mà có người: "Không, tôi thích cái cái sự long trọng của đông người". Mỗi người có cái khác nhau như vậy. Bây giờ ta nói về hạnh phúc thì thật ra hạnh phúc cũng có nhiều cấp độ, từ cái thấp hèn cho đến cái cao cả. Những cái hạnh phúc mà thấp hèn á thì ta hay gọi là lạc thú trần gian hay gọi là khoái cảm, còn cái hạnh phúc mà cao cả thì chúng ta hay gọi cái tên là sự an lạc. Thì cái này nhiều khi hơi tế nhị, thầy không có nói hết, thầy không nói hết, nhưng mà những trò chơi trong cuộc đời ví dụ như một cái tiệc nhậu, một trò chơi sa đọa hay là ma túy thì nó cũng đem cho người ta hạnh phúc đó, nhưng đó là hạnh phúc ở mức độ thấp,
[6:20]thấp cho nên ta đặt tên nó là là lạc thú trần gian hay là những khoái cảm tầm thường. Còn ví dụ cũng có cái hạnh phúc mà khi một người nhìn thấy mọi người thương yêu nhau, tự nhiên lòng mình vui, thì đúng cũng là một hạnh phúc nhưng hạnh phúc đó cao cả và ta gọi đó là sự hân hoan, sự hoan hỉ, sự an vui. Hoặc là khi có một người nào đó họ nghèo khổ, ta đến ta giúp cho họ, họ vượt qua được cơn túng thiếu, họ vui mừng thì ta thấy người đó vui mừng, ta cũng vui mừng mà ta vừa giúp họ. Thì cái niềm vui khi mình giúp người khác vui, cái niềm vui đó nó gọi là sự hân hoan, sự hoan hỉ, sự an lạc. Nó cũng là niềm vui nhưng nó cao cả hơn, nó có nhiều loại như vậy.
[7:03]Hoặc là khi một người mà họ ngồi thiền, họ nhập được vào trong định, cái định tâm họ thênh thang như mây trời và cái hạnh phúc trong đó không một cái lời nào của thế gian diễn tả được, không một lời nào thế gian diễn tả được. Và khi họ nhập được cái định đó rồi thì những cái trò vui thế gian không cuốn hút họ được nữa, họ biết mọi điều trò vui của thế gian là tầm thường, là loạn động, là ích kỷ. Còn cái hạnh phúc của thiền định thật là cao siêu, thanh thoát, bền vững và không ràng buộc, cho nên là họ họ thích cái hạnh phúc của thiền định, thì cái hạnh phúc trong thiền định đó ta gọi là sự sự an lạc.
[7:36]Cho nên hạnh phúc cũng nhiều loại, từ thấp hèn cho đến cao cả. Và cái hạnh phúc mà thấp hèn á thì nó đi chung với sự loạn động và sự ích kỷ. Tức là nếu mà ta hưởng thụ cái hạnh phúc thấp hèn càng nhiều chừng nào thì tâm ta càng loạn động chừng nấy, càng ích kỷ chừng nấy. Ví dụ như là có một người có thói quen đánh bài và mỗi khi đánh bài họ rất là thích, rất là vui. Và không phải là đánh bài luôn luôn thắng và thường là bị lừa nên hay thua, nhưng vì ghiền, vì thích, cho nên bằng mọi cách phải có tiền, lấy hết tiền của gia đình để đem đi đánh bài. Mà khi lấy hết tiền của gia đình thì người trong gia đình của mình rất là đau khổ:
[8:16]nghèo túng, thiếu thốn, bỏ ăn, bỏ học. Nhưng mà mình bất chấp, bất chấp cái nỗi đau khổ của người khác, mình chỉ cần cái niềm vui của mình. Cho nên vì vậy cái lạc thú của cái trò vui đánh bài nó làm cho người ta cực kỳ ích kỷ và loạn động. Rồi cái người nghiện ma túy cũng vậy, hay là nghiện rượu, vân vân, nhiều cái của trần gian là như vậy. Càng nghiền nó, càng thích nó thì ta càng ích kỷ, ta xem thường cái niềm vui của mọi người chung quanh mình mà ta chỉ cần biết có niềm vui của mình. Và càng loạn động, càng ích kỷ, càng ích kỷ, càng loạn động thì tâm nó càng lúc càng căng thẳng, không có những phút thanh thản, nó chỉ căng thẳng,
[8:53]sôi động, lúc nào trong đầu chỉ tìm làm sao có tiền Chỉ biết làm sao có tiền để mà phục vụ cho cái niềm vui của mình. Dĩ nhiên ta biết, như vậy cái người mà hưởng cái hạnh phúc thấp hèn có thêm cái loạn động, có thêm ích kỷ và cái hậu quả, cái quả báo mà họ phải chịu đựng ở đời này và đời sau là sao? Họ đọa lạc vào nơi rất đau khổ. Nếu đời này có thể là hèn kém, mọi người khinh bỉ, không còn tài sản, chết rồi có thể đọa làm súc sinh, ngạ quỷ, thậm chí xuống luôn địa ngục chịu khổ nhiều trăm năm nhiều ngàn năm sau. Là bởi vì sao? Là bởi vì mình đã vơ vét hết cái niềm vui người khác để lấy về làm cái niềm vui tạm bợ cho chính mình,
[9:38]nên cái quả báo là mình cực kỳ đau khổ ở những kiếp sau. Mà nếu thoát cái súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục lên làm người thì cũng làm con người bần tiện. À cái hậu quả như vậy. Còn ngược lại, còn cái hạnh phúc cao cả thì nó đưa đến bình an và đạo đức. À đây là lạ như vậy, đem đến bình an và đạo đức. Ví dụ như là khi ta nhiếp tâm được trong thiền định, tâm ta an lạc, hạnh phúc, lúc đó lòng mình tự nhiên cởi rộng ra, phơi phới ra. Lúc người ta mắng mình một câu, mình không cảm thấy buồn. Tự nhiên có cái đạo đức. Rồi ví dụ như ai mời gọi mình một cái trò vui, một cái tiệc nhậu, một trận đánh bài, mình từ chối liền, vì mình cảm thấy những cái đó không phải là hạnh phúc.
[10:20]Khi cái hạnh phúc mà mình tìm được trong thiền định nó quá cao cả rồi, thì những lạc thú trần gian tự nhiên mình khước từ. Rồi những cái ham muốn, những cái mục tiêu dành cho mình, tự nhiên mình mình từ chối được mà mình muốn để dành cho người khác. Hễ cái gì gọi là vui, cái gì là lợi ích, tự nhiên mình muốn để dành cho người khác. Đây là điều lạ. Cho nên cái hạnh phúc của sự cao cả, hạnh phúc an lạc thì nó làm cho người ta càng bình an hơn và đạo đức hơn. Do đó là chúng ta phải nhận định rất rõ có hai loại hạnh phúc như vậy để mà ta chọn. Phải không ạ? Ta chọn. Do đâu mà ta được hưởng hạnh phúc đời này? Do đâu?
[10:59]Bởi vì kiếp trước ta có làm phước, nên kiếp này ta có hạnh phúc. Đó là nhân quả. Kiếp trước ta làm rất nhiều điều phước thì kiếp này ta được hưởng rất nhiều hạnh phúc. Đó là nhân quả. Nếu kiếp trước ta làm phước ít, ta ít có giúp ai thì kiếp này ta ít có hạnh phúc. Đó là nhân quả. Tuy nhiên phước, cái hạnh phúc của ta nó không có đơn vị, nó không có đơn vị để đo. Ví dụ một người sinh ra thì cái đứa bé mà vừa mới sinh ra chào đời thì nó đã mang theo cái phước từ quá khứ, tức là kiếp trước, năm kiếp trước, mười kiếp trước nó đã làm được bao nhiêu việc phước rồi, cho nên trong kiếp này nó sẽ có bao nhiêu hạnh phúc.
[11:40]Có bao nhiêu hạnh phúc, nhưng mà hạnh phúc không có đơn vị cho nên ta không có biết gọi. Ví dụ nếu mà gọi hạnh phúc là ký lô đi thì mình nói thế này, à đứa bé này sinh ra nó đã mang theo được một ngàn ký hạnh phúc cho cuộc đời nó. À và khi nào nó hưởng hết một ngàn ký hạnh phúc này thì nó mới không còn gì để vui nữa, nó hết vui. Còn nếu nó hưởng không hết thì khi chết nó vẫn tiếp tục được sung sướng, vì nó mới hưởng có mấy trăm à, còn tới mấy trăm ký hạnh phúc nữa. Ví dụ mình nói hạnh phúc là ký lô. Hoặc là có một người khi vừa sinh ra, đứa bé sinh ra thì mình đo, mình có thước đo siêu đẳng đi,
[12:15]nói à đứa bé này sinh ra nó chỉ mang theo cho đời nó được có mười ký hạnh phúc, và như vậy nó chỉ sống được cho tới chừng mười năm sau nó hưởng hết, rồi sau đó nó phải làm quằn quặc, nó sẽ rất là vất vả. Do đó là tùy theo cái phước đời trước ta, ta đã giúp người được nhiều hay không mà đời này ta được nhiều ký hạnh phúc để mang theo cho đời mình hay không. Do đó, cái hạnh phúc mà ta hưởng trong đời không phải là vô tận, không phải là vô tận. Nó có giới hạn là do cái phước ta đã làm đời trước. Rồi khi mà ta được hưởng hạnh phúc như vậy, ta có hạnh phúc như vậy, nó cũng chia làm hai loại à mà Nguyễn Du nói rất là đúng nha.
[12:57]À Nguyễn Du có nói câu này rất là đúng là: "Bắt phong trần phải phong trần, cho thanh cao mới được phần thanh cao." Tức là cái người đó họ sẽ sống một đời hưởng thụ thấp hèn, hay người đó họ sẽ sống một đời thanh cao, hưởng được những hạnh phúc an lạc là nó đã quy định đâu kiếp trước rồi, đã là một định mệnh, đã là một cái nhân quả rồi, nhân quả nó quy định rồi. Nên con người á tự nhiên á họ rất có phước nhưng họ không thích hưởng thụ và thích đi tu, thích làm việc thiện. Rồi có người cũng rất là có phước nhưng chỉ thích hưởng thụ mà thôi. Họ hưởng rất nhiều, à họ hưởng thú vui trong xác thịt,
[13:42]họ hưởng trong à cuộc đi chơi, họ hưởng nhậu nhẹt, bài bạc, họ hưởng và họ được quyền hưởng. Họ cũng có phước đó, tức là họ cũng có một trăm ký hạnh phúc, người kia cũng có một trăm ký hạnh phúc. Nhưng mà cái người này họ dùng một trăm ký hạnh phúc của họ để họ hưởng những cái niềm vui thấp hèn, tầm thường. Còn có người thì họ dùng một trăm ký hạnh phúc đó để họ hưởng cái niềm vui của sự thanh cao, an lạc. Hai loại khác nhau. Mà tại sao cái người này lại chọn cái cách hưởng thấp hèn, mà tại sao người kia lại chọn cái cách hưởng thanh cao? Bởi vì cách ta gieo đời trước, cách ta gieo đời trước. Nếu đời trước à ta hay giúp người
[14:24]và cũng hay xúi người hưởng thụ, ăn chơi thì ta bị cái khuynh hướng đó rớt vào tâm mình, tới đời này ta có bao nhiêu phước ta đi hưởng chơi xả láng hết, hưởng thụ tầm bậy tầm bạ hết để cho nó hết luôn và cái hạnh phúc đó rất là tầm thường. Còn nếu đời trước là ta giúp người nhưng rồi ta hay khuyên người tu, ta hay giúp cho người biết đạo lý thêm thì đời này ta có một trăm ký hạnh phúc, một ngàn ký hạnh phúc nhưng ta không chịu hưởng thụ mà ta để dành để tu hành, ta dành để giúp người khác tiếp, để làm phước tiếp. Cho nên nó hai loại là cũng sinh ra giống nhau, người này cũng được năm trăm ký hạnh phúc,
[15:01]người kia cũng được năm trăm ký hạnh phúc, nhưng một người để dành hưởng thụ sạch sẽ, trác táng và họ cứ hưởng hoài, hưởng dài dài, nhiều phước quá hưởng hoài. Nhưng có người thì không chịu hưởng mà chỉ thích để tu hành. Hai khuynh hướng khác nhau như vậy bởi vì cái nhân đời trước khác nhau. Đó, Nguyễn Du nói vậy đó. Nên cái người mà đời trước là xúi người ta hưởng thụ, nên đời trước ví dụ rủ người ta nhậu, rủ người ta đánh bài, vân vân, tức là mình rủ người ta hưởng thụ thì đời này mình sẽ bị gọi là "bắt phong trần phải phong trần", tự nhiên mình cứ chui đầu vào những cái trò chơi tầm thường để cho hết phước á.
[15:37]Còn cái người mà đời trước mình hay giúp người ta tu thì đời này mình được cái là "cho thanh cao mới được phần thanh cao", hai cái khác nhau như vậy. Bây giờ thì ta không biết là đời xưa mình đã gieo bao nhiêu phước và mình gieo phước loại nào, nhưng mà hôm nay khi chúng ta hiểu được bản chất của hạnh phúc thì ta phải để dành hạnh phúc. Ví dụ như là mình không biết là mình còn lại một trăm ký hạnh phúc hay hai trăm ký hạnh phúc, mình không biết. Ví dụ có thể là mình chỉ còn có hai ký à, mà mình hưởng chút xíu qua ngày mai hết luôn là bắt đầu là cuộc đời mình tiêu tùng luôn, sụp đổ luôn, nghèo khổ luôn, vất vả cho tới chết luôn.
[16:16]Hoặc là có thể là mình vẫn còn hai ngàn ký hạnh phúc nên sống thoải mái, tàn tàn sống hoài, sung sướng hoài, muốn gì được nấy, mình không biết, tức là không biết. Và vì không biết cho nên mình tự cho mình là còn nhiều phước hay ít phước? Mỗi người đi, tự cho mình. Còn nhiều hay còn ít? Hả?
[16:38]Mỗi người sẽ tự cho mình còn nhiều phước hay ít phước? Hả? Nhiều hay ít? Ít, đúng, hoan hô, có trí tuệ. Chứ nếu mà tự cho mình nhiều, rồi mình không thèm làm phước rồi mình hưởng thụ thì sao? Lỡ mình còn có hai ký hưởng hết luôn rồi ráng chịu ha, tiêu luôn. Nhưng bây giờ, có thể mình còn nhiều nhưng mình cứ cho mình còn còn ít để mình ráng mà làm phước, ráng mà tu tập, ráng mà kềm chế mà tiết kiệm, không hưởng thụ để dành cái phước cho đời này và những đời sau. Do đó, chúng ta để dành cái kho phước của mình vào những việc quan trọng, vào những việc có ý nghĩa.
[17:20]Nếu mà người nào không hiểu điều này là cứ lo chơi bời, hưởng thụ thấp hèn thì cái phước hết, cái tổng kho hạnh phúc của mình nó sạch sẽ rồi thì sau này cái bù lại là cái gì? Mà mình vẫn còn muốn hưởng, chứ không phải là mình hết muốn hưởng tại cái hưởng nó quen. Ví dụ cái người đó họ hay thích nhậu nhẹt thì họ nhậu mười năm rồi, xài hết phước rồi. Nhưng mà cái ghiền nhậu hết chưa? Chưa. Nó có cái khổ thế này: phước để nhậu thì hết, mà cái tật khoái nhậu thì chưa hết. Giờ phải làm sao? Giờ phải làm sao? Phải đi tìm mọi cách làm sao cho có có nhậu. Nên là thấy ai nhậu thì sao? Thì mình ghé thăm, như vậy, hoặc là mình mua chịu rượu.
[18:04]Như vậy là hết phước rồi mà vẫn còn tiếp tục muốn hưởng thụ thì làm sao? Cái phước nó bị âm, phước nó bị âm. Lúc đó tự nhiên sức khỏe mình tiêu tan, tiền bạc mình tiêu tan, mắc nợ mà cơ thể thì bắt đầu đau khổ, bệnh hoạn, nghèo đói, bị mọi người khinh bỉ. Cái phước mình còn á mình nhậu người ta không khinh nha, tự nhiên người ta không khinh bởi vì phước mình còn. Mình cứ ghé vào mình nhậu chung với người ta hoặc là mình mua đồ rượu mình nhậu không ai khinh mình hết. Nhưng mà tới cái ngày mà cái phước nó hết rồi đó, mình ngồi mình nhậu với người ta người ta chỉ muốn đuổi mình ra khỏi bàn nhậu. Mà người ta không nói, mà lúc đó phước mình hết rồi,
[18:42]tức là mình chỉ nhận được sự khinh bỉ, bệnh hoạn, nghèo đói, đó vậy thôi, nên không biết được. Cái phước mà nó hưởng theo kiểu đó là như vậy. Nên vì vậy là nếu mà mình cứ tiếp tục hưởng thụ cái lạc thú tầm thường của trần gian thì một ngày nào đó phước hết thì mình chỉ còn lại đau khổ, nghèo đói, bệnh tật và sự khinh bỉ của mọi người. Do đó, chúng ta biết đạo, chúng ta biết cái hạnh phúc của mình nó có giới hạn thì không ai dám phung phí vào những cuộc vui tầm thường trong đời này mà phải để dành cái phước đó để làm chi? Để mình còn tu hành và còn được sự kính trọng của người khác. Ngày nào mình còn phước, người ta còn nhìn mình với cặp mắt nể nang.
[19:26]Mình hết phước, người ta nhìn mình với cặp mắt rẻ rúng liền lập tức. Do đó, người Phật tử biết đạo luôn luôn là không hưởng thụ, để dành cái phước là mình sống giữa đời hiên ngang, danh giá, được mọi người nể trọng là như vậy.
[19:43]Do đó thì ta phải tập kềm chế, không hưởng thụ, chẳng những không hưởng thụ mà còn biết làm phước nữa, thì sau này đời sống của ta, ta thoải mái, khỏe mạnh, được nhiều người thương mến và hay gặp may mắn, có sức khỏe, có tài sản, có danh vọng, đó là mình biết kềm chế và biết làm phước. Do đó cái người Phật tử ta, nếu ai rủ ta vào một cuộc chơi, mình biết từ chối, nó không đáng để mất tiền và mất phước. Ví dụ như mình mất tiền thì thôi không nói rồi, mà cái sợ là cái mất phước, mất phước cái kho hạnh phúc nó vơi đi. Đó tiền nó mất đi mớ thì thôi không nói rồi, mà cái kho hạnh phúc nó vơi đi rồi thì tự nhiên mình khó
[20:28]tu, tự nhiên sau này cái cuộc đời mình nó nó nó nó mất giá trị. Còn nếu mình biết kềm chế, mình từ chối những cái cuộc vui mà bạn bè nó mời gọi, mình sống cuộc đời nghiêm túc, đàng hoàng, đúng giới hạnh của Phật dạy thì càng về sau tự nhiên người mình cứ cao cả lên, mọi người nể phục, kính trọng, và tâm linh mình dễ được khai mở vì mình đã chọn một cái hạnh phúc khác. Nếu mà mình không hưởng thụ mà mình còn siêng năng giúp đỡ mọi người thì phước nó càng lúc càng tăng lên gấp nhiều lần nữa. Ví dụ thay vì người ta nói: Hôm nay tôi tôi có tiệc tôi mời anh tới chơi, mình nói không không tới, nếu mà tiệc đông người phí.
[21:12]Mình để dành thời gian và sức khỏe và tiền bạc á mình đem làm phước, mình giúp cho một cái người nghèo ở đầu xóm, vân vân. Thì như vậy là chẳng những cái phước không bị mất mà còn tăng lên gấp nhiều lần, mà nhờ phước tăng lên nhiều lần thì sau này mình làm sao? Mình làm phước rất nhiều lần nữa. Đặc biệt thế này, là nếu ai là người biết kềm chế, không hưởng thụ lạc thú trần gian mà còn biết tu tập thiền định thì sau này được hưởng một cái hạnh phúc cao cả nhất, đó là sự an lạc, vi diệu, cao siêu trong thiền định mà đó là hạnh phúc của Thánh, nhớ như vậy. Những cái điều ví dụ ta ăn món ăn ngon, hạnh phúc của trần gian.
[21:57]Chúng ta được mọi người khen ngợi, hạnh phúc của trần gian. Chúng ta được đi chơi vui, hạnh phúc của trần gian. Chúng ta mặc cái áo đẹp, hạnh phúc trần gian. Còn chỉ khi nào mà tâm ta được nhập vào trong định, hưởng được cái cao siêu vi diệu của thiền định thì đó mới thật sự là hạnh phúc của Thánh, của thánh nhân. Và đây phải là cái hạnh phúc mà ta phải đi tìm. Nếu ta không phải là đệ tử Phật thì thôi, thì thôi chúng ta không hiểu nên ta lỡ ta hưởng thụ, ta vui chơi, ta đi tìm lạc thú trần gian thì thôi cái đó không đáng trách. Nhưng mà nếu ai đã lỡ ngồi đây, ai đã quy y Phật, ai đã làm đệ tử Phật, thì buộc lòng chúng ta phải đi tìm cái hạnh
[22:46]phúc của Thánh chứ không còn đi tìm cái hạnh phúc tầm thường của phàm phu nữa. Nó trở thành một cái bổn phận của ta rồi, nhớ như vậy. Cho nên, từ khi ta là đệ tử Phật, ta phải tập kềm chế, không hưởng thụ những trò vui thế gian, để dành cái phước đó, cái tổng kho hạnh phúc của mình đó, để dành cái phước đó dồn vào cái việc đi tìm hạnh phúc của Thánh, đó là sự an lạc, vi diệu, cao siêu trong thiền định. Nhớ như vậy, quý Phật tử nhớ như vậy. Đó cũng là lý do tại sao Phật chế ra giới luật. Phật chế ra giới luật cho Phật tử cũng như cho quý thầy, quý cô để làm gì? Là để đừng hưởng cái lạc thú trần gian,
[23:27]dành cái phước đó dồn vào trong việc tu tập thiền định. Đó là lý do. Cho nên vì vậy, khi ta hiểu điều này thì ta giữ giới một cách vui vẻ. Còn nếu ta không hiểu điều này thì ta cứ nói: Làm sao những niềm vui của thế gian mà Phật không cho hưởng? Sống trên đời là phải vui. Nhưng mà sự thật Phật là Đấng Cha Lành cực kỳ sáng suốt, cực kỳ trí tuệ nên Phật dạy ta vậy: Đừng hưởng thụ hạnh phúc trần gian, biết kềm chế, biết giữ giới luật, để ta dành cái kho phước của mình đi vào trong thiền định để trở thành một bậc Thánh tương lai. Ta hiểu điều này ta mới biết ơn Phật đã cấm ta, đã ngăn ta, không cho ta trở thành một người tầm thường,
[24:09]bởi vì Phật muốn những người con của Phật đều phải trở thành những vị Thánh cao siêu, là như vậy. Điều này ta nói thêm chút. Có người quan niệm rằng: như đời trước mình hay tạo ác nghiệp nên đời này mình bị đau khổ. Điều này đúng không? Cái câu này nói đúng không? Hổng có gì sai hết, phải không? Nhân quả mà. Đời trước mình làm ác nên đời này mình bị đau khổ, cái điều này không ai cãi được hết. Và cái họ mới quan niệm thêm cái ý thứ hai, cái câu thứ hai này mới bắt đầu sai nè. Là vì vậy, họ chủ động họ ép xác, họ tự đày đọa chính mình trong cái khổ hạnh để trả cho hết nghiệp. Thay vì là họ để cho cái quả báo đau khổ nó tới một cách tự nhiên
[24:55]thì họ không có chờ, mà họ tự đày đọa họ trước, tự họ làm khổ họ trước, và như vậy họ chủ động họ trả nghiệp thì sau này đau khổ không còn tới nữa, và nghiệp hết thì họ được giải thoát. Đây là một quan niệm cả dài cả ngàn năm của Ấn Độ vào thời của Đức Phật. Ngày mai, vào buổi lễ chính, ta cũng sẽ nghe kể chuyện về Đức Phật, người ta sẽ thấy cái quan niệm tu khổ hạnh vào cái thời Đức Phật là như thế, và đây là một tà kiến sai lầm. Cái câu đầu thì đúng, câu đầu là: Đời xưa ta làm ác nên đời này ta chịu khổ, câu đó hoàn toàn đúng. Nhưng mà cái cái cái thứ hai đó, cái vế thứ hai mới là sai. Nói: Cho nên, bây giờ ta chủ động tự đày đọa mình,
[25:39]tự làm khổ mình thì như vậy ta trả cho hết nghiệp sớm, à hết nghiệp rồi, đau khổ không tới nữa, ta sẽ được giải thoát. Câu thứ hai mới là sai. Mà câu thứ hai sai là sai ở chỗ nào? Sai ở chỗ này nè. Đời trước á, mình làm ác là làm cái gì? Đời trước làm ác là làm cái gì? Đời trước làm ác có nghĩa là mình đánh đập người khác, phải không? Mình giết hại người khác, mình bôi xấu người khác, mình ngược đãi người khác, mình làm cho người khác đau khổ, đói rách, thương tật, chết chóc. Tức là làm ác có nghĩa là làm tổn hại chúng sinh, làm đau khổ chúng sinh, như vậy mới gọi là làm ác, nhớ như vậy. Thì bây giờ đời này, đời này mình tự mình làm khổ mình không có hết nghiệp.
[26:30]Tại vì cái đau khổ của chúng sinh vẫn còn, chứ chưa có hết. Mà đời này phải làm sao mới hết nghiệp? Đời này phải thế này: phải bỏ công ra cực khổ, cũng có chữ khổ, nhưng mà không phải khổ hạnh. Đời này phải bỏ công ra một cách cực khổ để đem niềm vui cho người khác thì mới hết nghiệp. Chứ không phải là đời này cực khổ tự đày đọa mình mà hết nghiệp. Đây là chỗ hiểu sai của những người tu khổ hạnh thời Ấn Độ ngày xưa, thời Đức Phật. Và vì vậy mà Phật mới quở: Tu khổ hạnh là một tà kiến. Ta chịu cực, chịu khổ để đem niềm vui đến cho người, đem lợi ích đến cho người, đem đạo lý đến cho người thì cái cực khổ đó
[27:13]đúng là sẽ làm cho ta hết sạch nghiệp và làm cho ta tăng được cái phước vô lượng. Chứ còn mà ta chịu cực, chịu khổ để đày đọa chính mình, không đem được lợi ích cho ai thì không hết nghiệp. Đó, đây là hai quan niệm khác nhau một chút. Còn bây giờ có trường hợp cái người ví dụ như là họ chịu cực, chịu khổ mà để giúp người, thậm chí họ chịu nguy hiểm để cứu người rồi họ chết luôn. À ví dụ như một người lính cứu hỏa, họ thấy tòa nhà cháy, họ nghe tiếng khóc con nít, bay vào trong bưng đứa nít ra, họ quăng ra được tới cửa sổ để người dưới chụp, họ trên bước cùng cái cây xà ngang đánh rớt xuống, họ chết trên đám cháy.
[27:55]Thì vì cứu người mà mình chết. Hoặc là một em học sinh thấy bạn mình bị trôi dòng nước nhảy xuống vớt từng đứa vô, vớt xong đứa cuối cùng rồi em bị trôi dòng nước đuối sức chết luôn. Thì như vậy là chịu cực, chịu khổ để cứu mạng sống cho người rồi mình mất luôn cái mạng sống của mình. Thì trường hợp này là làm sao? Thì những cái người như vậy thì đời trước có bao nhiêu ác nghiệp đời này hết sạch luôn. Hết sạch, trả hết sạch nghiệp, không còn nghiệp gì nữa hết. Họ hy sinh luôn cái mạng sống của họ để cứu giúp người khác, họ hy sinh luôn mạng sống của họ để giữ gìn đất nước, để bảo vệ đất nước.
[28:33]Họ hy sinh luôn cái mạng sống của họ à để bảo vệ Phật pháp, vân vân, thì những người như vậy có bao nhiêu ác nghiệp đời xưa mất hết luôn, mất tiêu luôn, và bắt đầu phước lành rất là lớn, phước lành rất là lớn. Đời sau này họ có nhiều cơ hội để làm những điều phước lớn lao, trở thành những vĩ nhân của nhân loại, như vậy. Nên không phải dễ làm vĩ nhân đâu. Cái người mà được chọn làm vĩ nhân cho nhân loại nổi tiếng là bởi vì đời xưa họ đã dám chết vì đại nghĩa, tức là vì đại nghĩa, vì quê hương, vì đất nước, vì Phật pháp, vì chính nghĩa họ dám chết, thì bao nhiêu nghiệp quá khứ hết, thì qua đời sau thường thường họ có cơ hội để làm những
[29:13]điều lớn lao cho thế giới, cho nhân loại mà người ta gọi họ là vĩ nhân. Vĩ nhân là như vậy chứ không phải dễ đâu. Chứ không bây giờ không phải là đời này mình cứ ráng làm phước rồi đời sau tự nhiên mình làm được nhiều người ta kêu vĩ nhân đâu. Nó phải có cái tâm rất lớn thì đời sau mới làm được những chuyện lớn là như vậy. Chúng ta để ý điều này: nãy giờ thầy vừa nói cái câu là nếu mà mình chết mà quê hương mình được thanh bình, Phật pháp mình được hưng long thì cái chết đó đáng chết. Nếu mình chết mà được như vậy thì đáng chết, còn nếu mình chết mà cũng không ảnh hưởng gì, tức là quê hương cũng không thanh bình hơn,
[29:53]Phật pháp cũng không hưng long hơn thì đừng chết bậy nha. Phải giữ cái thân mình lại để để làm được nhiều điều tốt hơn, chứ không phải cái chết luôn luôn là là tốt đâu. Có những cái chết rất cần thiết, nhưng mà cái sự sống vẫn quan trọng hơn. Là ta có cái duyên để có cuộc sống trên đời này thì là một cái vốn quý, cuộc sống là một vốn quý, thì ta phải sử dụng cái vốn của cuộc sống, sử dụng cái trí tuệ, cái đời sống, đôi tay, sức lực để ta làm nhiều điều lợi ích cho thế gian này. Thì như vậy là ta tạo ra được cái nhiều công đức cho đời sau. Còn nếu ai mà phí phạm đời sống của mình, tức là lỡ đụng chuyện buồn buồn uống thuốc
[30:32]rầy, à vân vân, hoặc là hy sinh lãng nhách không đáng thì ta đã phí phạm đời sống thì đời sau mình hay bị chết yểu, rồi không làm được việc lớn, làm việc gì cũng hay dang dở vì đời này ta đã phí một cái rất là quý nhất là sự sống. Cái nhân quả thế này: ta phí cái gì thì ta sẽ mất cái đó. Ta phí cái gì ta sẽ mất cái đó. Ví dụ như cái người mà đời này giàu đời sau hay bị nghèo, tại sao vậy? Tại vì khi cái đời mà giàu họ hay phí tiền, họ xài tiền không cẩn thận. Chính vì đời này họ ỷ giàu họ phí tiền nên đời sau họ nghèo. Phí cái gì ta mất cái đó. Hoặc là à có người bạn bè nhiều rồi cái coi thường cái tình cảm người khác thì đời sau không ai chơi với mình nữa, mất hết.
[31:20]À cho nên thầy luôn luôn thầy quý trọng tình cảm của từng người. Ví dụ Phật tử lên đông thế này, thầy rất là sao? Thầy rất là quý, rất là vui, rất là mừng, rất là cảm động à và rất là tán thán. Không bao giờ thầy dám coi thường một người nào đặt chân đến đây hết, vì ai cũng vậy, từ cái nhà cửa, xứ sở xa xôi của mình lặn lội bao nhiêu cây số về đây để dự lễ Phật Đản đều mang theo trong lòng mình cả một trái tim, cả một cái tình cảm tha thiết với đạo, có đúng không? Đúng không? Đúng không? À đâu ai đi mà đi chơi, không có ai mà lên núi mà đi chơi này hết trơn á, đều là có một trái tim thiết tha đối với đạo mà ít nhất là cũng với với chùa
[32:01]Phật Quang hay là ít chút xíu nữa thì cũng với thầy, phải không? Nên vì vậy, thầy luôn luôn là thầy yêu quý từng con người đặt chân đến đây. Nhiều khi thầy gặp những vị mà có tật nguyền, nhiều khi chân bị bị cụt đi, chống cái nạng, thầy rất là thương, rất là xót xa. Cũng như những người anh chị em mà người dân tộc ở Tây Nguyên đang ngồi trước mặt ta đây cũng vậy, những người mà từ cái xứ rất là xa, những người mà cùng máu mủ người Việt Nam với ta đã về đây dự lễ Phật Đản, thầy thầy yêu quý từng người như vậy. Do đó có cái nhà mới cất là để ở liền nha, là cưng nhất, cưng nhất, ưu tiên một. Vậy, nên quý Phật tử để ý ví dụ những người lên đây
[32:39]mà có những người hoàn cảnh đặc biệt đó thì nhớ đến trình với quý thầy, quý cô để cho được cái chỗ ở nào tốt một chút, bởi vì đông quá ta sẽ ăn ở rất là vất vả, à nhất là những vị tật nguyền thì nói với quý thầy, quý cô sắp cho một chỗ đàng hoàng, đó như vậy. À vân vân, nghĩa là ta yêu quý từng con người đến đây. Bổn phận thầy và quý thầy, quý cô là yêu quý từng người đến đây rồi, quý Phật tử cũng vậy nha, cũng giống như thầy, là mình đến đây mình dự lễ, mình gặp một người bạn đạo đến đây dự lễ mình cũng sao? Mình cũng vui, vui mừng, vui mừng vì vì ta cùng nhau một cái trái tim như vậy, thì ta không có dám phí cái tình cảm của nhau,
[33:14]thì đời đời kiếp kiếp mãi mãi về sau luôn luôn ta ta vui vẻ với nhau, có quyến thuộc đông vầy, không bao giờ ta bị cô đơn. Còn cái người nào mà phí phạm tình cảm của người khác, đời sau sẽ bị cô đơn, cô độc, tức là thấy người ta tới, thấy sợ, nói: "Trời ơi, đông người quá tôi sợ không được." Nếu như mình mệt hay gì đó thì đi chỗ riêng, nhưng luôn luôn phải quý trọng cái cái tình cảm của người khác đến đây. Chỉ có chút xíu này là thật sự là nhiều khi thầy không chu đáo được, bởi vì thầy cũng bận nhiều thời gian quá, nhiều người đến muốn gặp thầy, thầy đang bận lỡ tay không tiếp liền rồi có người cũng giận, có người cũng giận.
[33:48]Thôi cũng xin lỗi mọi người giùm thầy, thông cảm bởi vì thầy thì ốm nhom ốm nhách à, mà công việc thì nhiều, thế nên mà để ai thầy phải gặp, phải tiếp hết thì thầy không còn sức khỏe và không còn thời gian để soạn bài hay làm những việc khác. Do đó, mọi người có thương thầy thì xin thông cảm nha, xin thông cảm. Thấy ổng ổng ốm yếu tội nghiệp thôi đừng có ăn hiếp ổng nữa. Không gặp không gặp thì thôi, kệ! Gì đó, gặp quý thầy, quý cô đi viếng cảnh chùa về cũng được rồi nha, chứ thôi gặp cái ông xấu ốm hoài cũng chán không có gì, vậy. Thì cũng vậy, cái hạnh phúc trên đời này mà nếu ta phung phí thì đời sau ta không còn hạnh phúc nữa, tức là ta đem cái phước của mình ta
[34:26]đổ vào những cuộc chơi vô nghĩa thì đời sau ta không còn không còn hạnh phúc nữa. À vì vậy là ta tiết kiệm từng cái chút phước, không hưởng thụ, tức là bạn bè rủ ta vào những cuộc chơi vô nghĩa ta dứt khoát từ chối, để dành cái phước đó dành cho sự tu tập, để dành để làm thánh. Hỏi sao: "Mày không đi chơi?" thì mình chỉ im lặng không nói nhiều, nhưng mình chỉ nói rằng là: "Chúng ta nên để dành sức khỏe, tâm trí và thời gian để làm những điều có ý nghĩa cho cuộc sống này." Mình khuyên bạn bè mình và lôi kéo nó về với đường đạo, nhớ như vậy. Nhất là Phật tử mà còn trẻ đó, dễ bị rủ rê thì ta nhớ một điều là chẳng những là bạn ta không rủ
[35:07]ta được mà ta còn rủ lại bạn ta đi chùa, rủ bạn ta nghe giáo pháp, rủ bạn ta ngồi thiền, rủ bạn ta làm phước, nghĩa là ta phải là một cơn lốc cuốn phăng bạn bè mình đi vào con đường thiện, chứ không phải ta là một cái mảnh rác mà bạn ta là cơn lốc cuốn ta đi đâu đi. Bây giờ là chuyện đó xưa rồi Diễm ơi! Bây giờ ta là cơn lốc, mà bạn ta chỉ là gì? Chỉ là một chiếc lá thôi. Nó lại rủ mình đi chơi, mình rủ nó đi chùa cho bằng được luôn, mình chuyển hóa cho nó trở thành người tốt thật sự luôn. Đó, mình là cơn lốc cuốn nó đi mà cuốn đi theo đường ngay lẽ phải thì công đức của ta rất là rất là lớn. Thôi để dành, chúng ta để dành thời gian cho đêm a đêm văn nghệ.
[35:55]Và bây giờ thầy xin chúc à quý Phật tử à hưởng một mùa Phật Đản vui tươi, hạnh phúc, làm được nhiều phước lành, và mỗi người sẽ trở thành một cơn lốc để cuốn tất cả những bạn bè chung quanh mình, gia đình mình đi theo con đường đường Phật đạo nha, nhớ mỗi người sẽ là một cơn lốc. Thì chùa chúng ta hay có phát phần thưởng cho Phật tử à lần lượt tại vì thầy không thể phát hết một lần, chứ thầy biết là rất nhiều Phật tử tốt đáng để được thưởng lắm, nhưng mà thôi thì mình mỗi lần mình phát tượng trưng vài người nha. Thì thầy mời mọi người lên giùm để thầy phát phần thưởng. Cái giải thưởng gọi là giải thưởng Phật Quang,
[36:30]là tuyên dương những gia đình đạo Phật kỷ cương, đã Phật hóa được cả gia đình và còn giúp mọi người chung quanh mình biết được đạo. Giờ thầy mời à đạo hữu Phật tử Tánh Đạo tên là Hồ Sĩ Tùng ở Long Khánh, Đồng Nai lên để nhận phần thưởng.
[37:08]Hạnh phúc như là khi con quỳ bên chân Người.
[37:16]Đời sóng bao khổ đau biết tìm đâu tiếng cười.
[37:23]Từng bước chân lầm than trong mê mờ u tối.
[37:31]Hạnh phúc như soi sáng lúc quay về bên Người.
[37:39]Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời.
[37:46]Con tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời.
[37:54]Cười cho nhau nỗi vui, nên khóc than sẽ vơi.
[38:01]Niềm vui khi nắng soi qua vườn cau chiều hè.
[38:09]Trẻ thơ vang tiếng ca trên đường đi học về.
[38:16]Dòng sông êm ái trôi ghi lại bao lời thề.
[38:24]Nhà tranh hương khói lên chuông chùa vang nhẹ nhẹ.
[38:32]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen, hạnh phúc là khi người có tình thương.
[39:30]Hạnh phúc như là khi con quỳ dưới chân Người.
[39:37]Đời sống bao khổ đau biết tìm đâu tiếng cười.
[39:45]Từng bước chân lầm than trong mê mờ u tối.
[39:52]Hạnh phúc như soi sáng lúc quay về bên Người.
[40:00]Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời.
[40:07]Toàn tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời.
[40:15]Người cho nhau nỗi vui, nên khóc than sẽ vơi.
[40:23]Niềm vui khi nắng soi qua vườn cau chiều hè.
[40:30]Trẻ thơ vang tiếng ca trên đường đi học về.
[40:38]Dòng sông êm ái trôi ghi lại bao lời thề.
[40:45]Nhà tranh buông khói lên, chuông chùa vang nhẹ nhẹ.
[40:53]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen.
[41:03]Hạnh phúc là khi người có tình thương.
[41:53]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm mùng 4 Tết, thầy có nói đề tài là "Điều sóng thần muốn nói", nên hôm nay thầy không có lặp lại. Tuy nhiên, ngồi thiền bên cạnh biển cũng làm cho thầy nhớ tới cái sóng thần. Cái sóng thần thì chúng ta biết là biển dâng cao lên chín mười mét, chín mười mét, nhưng mà nó khác với những cơn sóng mà chúng ta đang nhìn thấy, nó khác ở điểm nào? Cái lúc mà ở các nước bị sóng thần ở Indonesia vân vân, thì khi mà sóng thần mà biển rút xa ra, nước rút xa ra chuẩn bị cơn sóng lớn ập vào, mọi người họ nhìn thích thú lắm, họ cứ đứng họ nhìn. Thì nó lừng lững lững lững nó cứ đập vô,
[42:36]thì họ cứ nghĩ là nó sẽ đập một cái ầm đâu trước mặt họ thôi, chứ họ không ngờ là nó vô luôn tới trong sâu trong làng trong mạc luôn họ không biết. Cho nên họ cứ đứng họ nhìn, đứng ngắm như một cảnh thiên nhiên mà hiếm có. Cho tới khi nó kéo ầm ầm ầm ầm gần tới mặt họ, họ mới đâm đầu họ chạy, họ sợ ướt áo thôi. Họ chạy vừa cười, vì nghĩ là mình sẽ bị sóng đập một cái ướt áo mà thôi. Lúc đó có những người bồng con trên vai, họ vừa chạy cha con xúm nhau cười. Nhưng mà họ không ngờ là nó không phải nó giống như cơn sóng này đập một cái ầm rồi nó rút ra, mà nó cao lên chín mười thước ở trên cái đọt dương này nè.
[43:08]Nó kéo ầm ầm ầm nó cao lên như vậy, mà cái bề dày của nó kéo đằng xa kia là một hai cây số phía xa. Tức là cái bề dày của cơn sóng nó cao chín mười mét mà nó chạy dài tuốt ngoài kia một hai cây số, chứ nó không phải là nó chỉ một cái đợt sóng mỏng như là mình nhìn thấy là đập một cái ầm rồi nó rớt xuống liền. Thì như vậy đâu có ai chết, đập cái ầm ướt áo mà thôi, mình có té rồi mình cũng ngóp ngóp ngồi dậy. Nhưng độ cao của cái nước và dày một hai cây số kia nó lùa vào một cái, nó đi hết vào trong làng mạc luôn là không có ai, người ta không còn thời gian để mà mà mà thở nữa. Không thời gian là chết hết rồi, rồi đập xuống lôi nhà lôi cửa kéo xuống.
[43:44]Cho nên cái cái sóng thần nó khủng khiếp là bởi vì cái nó như là một cái biển nó tràn vào ngập hết thành phố, chứ không phải chỉ là một cơn sóng. Nên cái chữ sóng thần làm ta hiểu lầm, ta cứ tưởng là một cơn sóng cao đập vô cái bình thường, không phải. Nó là một, gọi là gọi là là nạn hồng thủy thì đúng hơn. Tức là như cả một cái biển nó dâng lên cả chín mười thước nó tràn hết ngập vào trong luôn, chứ không phải chỉ là một đợt sóng. Nghe chữ sóng thì chúng ta tưởng là một cơn sóng thần cao, nên có nhiều người họ vẽ hình sóng thần là một cái ngọn cao lên làm cho cái thuyền nghiêng đi là họ sai. Nó là cả một cái biển dâng cao lên khoảng mười thước từ tuốt ngoài cả
[44:18]một hai cây số ngoài kia, ngập vòm đi, nên không ai thoát được hết. Nên vì vậy là từ đây là chúng ta có cái nỗi ám ảnh, hễ mình đi chơi biển mà nhìn thấy nước biển mà rút ra năm trăm mét là đâm đầu chạy giùm á, đừng ngắm, đừng ngắm nữa. Và một điều làm cho chúng ta thấy là cái thân phận của loài người, của con người mình nó quá ư là mong manh, mong manh. Cái chết đến không biết lúc nào, cái tai ương, cái bệnh tật, chiến tranh, đủ thứ hết. Nghĩa là vô số điều nó đe dọa, nó làm khổ cái đời sống con người, là một cái điều là làm cho chúng ta bất an rồi, thấy cuộc sống không vui rồi, rồi thêm cái nữa là con người làm khổ nhau nữa.
[44:57]Nên cái khổ cứ chồng lên trên cái khổ, và cuộc sống này thật sự là là khổ là vậy. Thì giữa cái đời sống là vừa là mong manh, bất an, bấp bênh, rồi người làm khổ người, do đó những người nào mà ý thức điều đó thì mới thấy rằng chúng ta phải có một cách nào đó sống khác hơn để chúng ta có thể hạnh phúc hơn, bớt đi cái đau khổ. Và nếu nhìn xuyên suốt bằng cái nhìn của đạo Phật ở kiếp này kiếp kia, thì rõ ràng ta phải đi tìm một cái hạnh phúc nào nó bền vững hơn, cái niềm an lạc nào bền vững lâu dài hơn cho mình và cho tất cả chúng sinh. Nên á tự nhiên trở thành một cái trách nhiệm đè nặng lên vai khi mà chúng ta ý thức điều đó.
[45:40]Cái chữ ý thức này gọi là trí tuệ đó, khi ta hiểu ra được điều đó. Cái người mà không hiểu ra đó, thì cứ sống vội vàng, sống chụp giật, được nhiêu đó được. Hôm nay thì gây lộn, mai thì thân thiện. Hôm nay thì đau khổ, mai thì vui sướng. Cứ chấp nhận những cái biến đổi, thăng trầm của cuộc đời và và thoả mãn, coi như tự mãn vậy được rồi. Rồi đến ngày nào chết, dễ thì chết dễ, không chết dễ thì cứ nằm đó hoài, mấy năm không chết cũng ráng chịu, cứ theo cái dòng đời tự nhiên. Vậy đó, cái tự nhiên của đời tức là cái khổ cái vui nó dằn vặt con người ta như vậy. Nhưng cái người nào mà có cái nhìn, tức là có trí tuệ đó,
[46:20]có cái ý thức, có hiểu biết thì không bao giờ chấp nhận mình phải bị trôi theo cái nghiệt ngã của cuộc đời như thế, là không bao giờ chấp nhận để nay tự nhiên lại ghét nhau rồi mai nói lời thương nhau, bữa nay là thù nhau mai thương nhau, rồi bữa nay cuộc đời tôi sung sướng rồi mai nó cái cái đau khổ như thế, rồi nay đang cười vui mai biến mất chia tay nhau. Cơn sóng thần, cơn động đất vào quét sạch, chỉ còn mình đứng chơ vơ giữa cuộc đời. Nên cái người không chấp nhận để cho mình chạy theo cái biến thiên cuộc đời đó. Rồi ngày nào đó đến cái chết cũng vậy, cũng không chấp nhận là nếu mà hên thì chết dễ dàng rồi thôi, còn không hên thì nằm ba bốn
[46:59]năm không chết, cứ phải lệ thuộc vào người khác nuôi dưỡng mình. Cái người mà hiểu không chấp nhận điều đó. Còn cái người không hiểu thì thôi, ráng chịu, cuộc đời cuốn mình tới đâu thì mình đi theo tới đó. Còn cái người hiểu thì không bao giờ chấp nhận để cuộc đời cuốn mình đi theo cái điều mà mình không muốn. Bây giờ ta phải có cái trách nhiệm sửa nắn cuộc đời, dẫn cuộc đời đi theo cái hướng mà mình muốn, chứ không để cái nghiệp của cuộc đời lôi mình đi theo những cái thân phận nghiệt ngã, đắng cay, khó chịu và tầm thường như vậy. Nên vì vậy, cái người mà hiểu tự nhiên luôn luôn muốn bứt phá ra.
[47:38]Vì vậy ta nói là cái người mà có trí á thì người đó thường có chí, à không phải chí kia. Nghĩa là cái người mà có trí tuệ họ nhìn xa quá, luôn luôn họ có ước mơ lớn, đó là cái quy luật. Còn cái người mà không có ước mơ lớn thì phải hiểu làm sao? Thường thường á cái người mà ví dụ như cái người mà ngu á thì người ta hay nói là cái đầu nó làm sao? Nó rỗng phải không? Mà khi nó rỗng mình gõ vô thì nó làm sao? Nó kêu, kêu. Giống như cái mõ mà nó càng rỗng đánh gõ càng kêu vang, còn nếu là một cục gỗ mình gõ nó không kêu, cũng vậy. Cho nên cái đầu mà nó rỗng không có gì trỏng hết trơn á, gõ vô nghe kêu nghe đã lắm, nghe boong boong.
[48:16]Còn người nào mà khôn á, đầu nó đặc, vì óc nhiều quá đầu nó đặc gõ vô nghe không kêu, nghe cộp cộp à. Nên cái người nào mà gõ vô nghe cái boong, người đó không ước mơ gì hết, cuộc đời cuốn tới đâu đi theo tới đó. Còn người gõ nghe cộp cộp không nghe gì hết thì người đó ước mơ nhiều, tại họ không chấp nhận cái cuộc đời đưa họ đi vào cái chỗ nghiệt ngã và tầm thường. Vì vậy họ phải đi tìm một hướng mà bứt phá ra. Thì những người mà ngồi đây là những người trên lý thuyết là những người có cái ước mơ lớn, muốn bứt phá ra khỏi nghiệt ngã cuộc đời, đó là trên lý thuyết, còn trên thực tế có thể là người
[48:49]chỉ ham đi chơi, muốn coi sóng thần ra sao thì thôi không biết. Nghĩa là nghe nói đi thiền biển vui á, mình chạy ra chơi. Còn cái người mà thật tu là cái người có ước mơ và muốn bứt phá. Vậy ở đây ai là người mà mà thật tu giơ tay lên thầy coi? Đi thiền biển để tu giơ tay lên coi. Hai người? Có người giơ hai tay. Rồi thôi thôi. Rồi còn người nào mà mà thật lòng muốn đi chơi giơ tay lên thầy coi.
[49:21]Thì cái việc mà chúng ta tu á, rõ ràng là chúng ta không muốn cuộc đời dắt mình đi, chúng ta muốn làm chủ cái số phận của mình. Nhưng mà có dễ không? Dễ không? Hồi nãy, hồi nãy Gia Luật hỏi thầy, cũng ngồi đây, cái thầy hỏi sao hổng hổng vô ngồi thiền? Nói: "Con không có đem đồ theo, con không biết có mấy vụ này." Rồi mới hỏi: "Thưa thầy, làm sao cho định tâm?" Thầy nói: "Người định được tâm là người có cái phước cõi trời, đủ cái phước cõi trời. Nên người đó tâm hồn họ thanh tịnh, họ an lạc, họ sáng suốt, tuy họ sống ở trần gian nhưng họ đang là một người ở cõi trời, một thiên tử mà mang hình hài một con người khi cái người nhập được định.
[50:01]Nên vì vậy, không dễ chút nào hết." Do đó, chúng ta phải tu đồng loạt trên nhiều phương diện, nhiều công hạnh phối hợp rồi mới có thể nhiếp tâm vào định, không phải dễ. Vì vậy có nhiều người hay gặp thầy hỏi chứ: "Thưa thầy, thầy chỉ con cách nào nhiếp tâm?" Thầy nói thầy không thể nói trong một, hai lời. Phải chịu khó nghe giáo lý từ căn bản đi lên. Chúng ta nhớ vậy, Đức Phật cũng dạy trong Bát Chánh Đạo á, cái Chánh Niệm, Chánh Định là cái nằm cuối cùng á. Còn một loạt từ Chánh Kiến, Chánh Tư Duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, tùm lum hết trơn. Mà mấy cái đó đâu có nói ít lời mà nghe cho hết được.
[50:37]Cho nên vì vậy, chúng ta ngồi đây là chúng ta đang tìm cách nhiếp tâm để cho tâm vào trong định, nhưng mà thực sự ngồi đây với những phương pháp mà nãy giờ thầy Thiện Hòa nói, nó không phải là cái duy nhất để nhiếp tâm, mà vô số những công hạnh trong đời sống mới tạo thành cái nhiếp tâm được, cái an tâm mà lúc chúng ta ngồi ở đây. Nên thiền là cái gì? Thiền là một cái gì nó toàn diện, nó viên mãn chứ không bao giờ là một cái, không bao giờ một cái. Hễ nói thiền á thì chúng ta hiểu là mình ngồi bắt chân kiết già, điều hòa hơi thở, biết rõ toàn thân, theo dõi được tâm mình, nhiếp tâm mình thì đó chỉ là một khía cạnh nhỏ,
[51:18]chứ thực sự thiền là một cái gì rất là toàn thể, toàn diện, đầy đủ, viên mãn. Khi mình nói chuyện với ai vậy, mà mình lỡ một lời nói làm người ta buồn, nó làm tổn cái phước vào trong tâm mình là mình ngồi thiền bất an liền. Còn khi mình khéo một lời nói làm cho người ta hoan hỷ, người ta được lợi ích, người ta tiến bộ được trong đạo lý, trong đạo đức thì tự nhiên tâm mình yên được một chút liền, đánh vào trong tâm mình lại tạo thành cái phước liền. Nên do đó, thiền là cả một cái đời sống thánh thiện chứ không phải chỉ là cái lúc ngồi như thế này. Nên cái người mà nói tôi tu thiền, thì mình nghe nói mình khoan đánh
[51:59]giá là họ đúng hay không, chúng ta cứ nhìn đời sống của họ trước. Chứ không phải là nói tôi tu thiền cái là nói: "Anh tu thiền sao?", nói là: "Tới giờ Tý, Ngọ, Mẹo, Dậu tôi bắt chân tôi ngồi" là bắt đầu nghe hơi trật trật rồi đó. Còn cái người mà hiểu thiền thật sự á thì họ họ ít dùng tới chữ thiền, bởi vì họ hiểu cái công hạnh tu hành là toàn bộ một đời sống mà thiền là một khía cạnh của sự tu đó. Lúc chúng ta ngồi chúng ta nhiếp tâm này gọi là thiền, là một khía cạnh của sự tu hành. Thế còn cái sự tu hành là nó toàn diện, chặt chẽ lắm. Lúc chúng ta sống cả những lúc không có ai vậy, mình một mình mình thì đời sống mình vẫn giữ cho thánh thiện.
[52:38]Hoặc là lúc mình bước giữa cuộc đời, sống với con người, luôn luôn cố gắng thương yêu, hy sinh, phụng sự, vân vân. Nó là một cái gì toàn diện nên không thể là một góc nhỏ. Mà thiền là một cái toàn diện như vậy, do đó, lâu lâu mỗi tháng chúng ta gặp nhau để chúng ta rèn luyện cái kỹ thuật về thiền. Thì kỹ thuật này nó là cái đỉnh của cái sự tu, nhưng mà đỉnh thì phải có nền, do đó, một tháng gặp nhau mà chúng ta vẫn hay nhắc cái trách nhiệm của ta đối với cuộc đời là như vậy đó. Và thầy vẫn thường nói á, muốn thoát ra khỏi cuộc đời thì phải làm sao? Ai nhớ câu đó? Muốn thoát ra khỏi cuộc đời thì phải tử tế với cuộc đời. Phải tử tế với cuộc đời.
[53:27]Chúng ta ngồi đây là tập bỏ cuộc đời, nhưng mà những lúc khác chúng ta phải rất tử tế với cuộc đời, phải nhớ như vậy, người đó mới ra khỏi cuộc đời được. Còn người mà cứ vội vã quay lưng với cuộc đời, người đó luôn luôn bị một bàn tay nào đó thò bí mật kéo trở lại, không bao giờ bước ra khỏi. Cái người mà càng trốn là càng bị kéo lại, còn cái người mà vẫn nhìn cuộc đời, yêu thương cuộc đời, tử tế cuộc đời thì người đó lại lui dần dần. Tuy đi lui lần lần bước ra khỏi cuộc đời lúc nào không hay. Mắt họ vẫn nhìn cuộc đời nhưng mà chân họ đi lui lui ra khỏi cuộc đời rồi biến mất luôn, họ không vướng cuộc đời.
[54:02]Còn người quay lưng với cuộc đời để đi nhìn ra một chỗ xa lạ muốn trốn khỏi cuộc đời thì luôn luôn có bàn tay nắm cái lưng quần kéo lại. Nếu mà chạy nữa là nguy hiểm à, tuột, không được, không vậy đâu được. Nên vì vậy là cái người tu đúng á, chúng ta nhìn vô chúng ta sẽ thấy họ thế này, là họ họ ân cần, họ tận tụy, họ nhiều tình cảm, họ nhân ái, họ nhân hậu, họ thương yêu, họ sống có trách nhiệm, nhưng mà hổng dính gì hết, hổng vướng gì hết. Tại vì cái người họ đang đi lui từ từ, mình nhìn thấy họ cười với mình, thương yêu, từ ái, họ đang đi lui, đừng có lại chụp, mắc công chụp không dính, chụp hụt à, tại họ tuột họ đi mất tiêu rồi.
[54:47]Còn người nào mà mình thấy nhìn mình bằng con mắt lạnh lùng, khô khan, không muốn ngó ai, không để ý tới ai hết, mấy người đó mình quơ tay mình chụp cái dính lại liền, không có trốn đâu khỏi bàn tay mình hết. Thử biết liền. Cho nên mấy người càng làm ra vẻ là lạnh lùng, khô khan, là không để ý tới ai, không vướng gì cuộc đời, cái người đó mình thò tay chụp cái móc ngón tay cũng dính nữa. Nhất là mấy cô thấy ai tu tu thọt cái dính liền. Nhưng mà còn cái người họ nhìn mình đầy trách nhiệm, tận tụy, ưu ái, tử tế, coi chừng chụp không dính. Coi chừng họ đi lui, họ thương yêu mình đó nhưng họ đang vượt khỏi mình đó.
[55:24]Đó là cái bản lĩnh của người tu đúng theo con đường của đạo Phật là như vậy. Và như vậy, đến một lúc nào đó cái công hạnh mà đủ á, tự nhiên ta có cái tự tin để sống giữa cuộc đời lắm. Chúng ta biết cuộc đời không ràng buộc mình được nhiều nữa. Lúc đó mình có cái tự tin lạ lắm. Còn nếu mà mình cái công hạnh mà chưa đủ á, cái tự tin mình không có nha, mình vẫn có cái hơi lo lo, lo lo không biết ngày mai làm sao, lo lo: "Nay mình tu vậy không biết ngày mai làm sao?" Khi mà mình chưa có cái tự tin, còn tâm hơi lo lo á, mình biết công hạnh của mình chưa đủ. Còn cái người mà công hạnh dày rồi, tâm nhiếp bắt đầu được rồi,
[56:00]phước làm được nhiều rồi, cái lợi ích mà mình đem tới cuộc đời nhiều rồi, thì trong tâm người đó họ có cái tự tin, không có sợ gì hết. Lát nữa ra xe cán chết cũng không sợ. Nói cái số anh thầy bói nói anh lát nữa ra xe cán chết, cười cười, không sợ. Vì mình biết mình có chỗ nơi, đi đâu đi về có chỗ á. Cái phước đã dày, đã vững rồi, nghiệp có thể trả nhưng mà không đau khổ. Rõ ràng. Thì chúng ta sống á mà mình có cái tự tin thì rõ ràng là cuộc sống á nó an ổn, nó vững vàng hơn, nó tốt đẹp hơn. Và trước những cái mà thiên tai, bấp bênh, mong manh của cuộc sống này, ta sống tự tại, bình an được bởi vì mình có cái hành trang.
[56:42]Một ngày nào đó nếu có những cái gì nó bất ổn nó xảy tới thì mình có đôi cánh để mình vượt lên trên, chứ mình không bị vùi dập, không bị chà đạp, không bị dìm vào trong cái đau khổ, cái tầm thường, cái hèn hạ, cái nghiệt ngã, bởi vì mình có đôi cánh. Do đó, chúng ta tu là để có cái đôi cánh đó. Một mai nếu có gì bất ổn xảy đến, ta vỗ đôi cánh thiên thần bay lên bầu trời tự tại. Còn chỉ sợ mình chưa có cái bản lĩnh, chưa có công hạnh dày là mình chưa có cái đôi cánh đó thì bất cứ một cơn sóng thần nào ập vào, một cái động đất, hay một lời trách mắng của ai, à một sự ganh ghét của ai cũng đều làm mình đau khổ hết, cũng làm mình đau khổ.
[57:29]Hồi nãy Gia Luật hỏi thầy làm sao mà hết được đau khổ trong tình yêu? Trốn đâu mất rồi không biết, để để thầy trả lời giùm luôn. Ở đây ai chưa yêu giơ tay lên cho thầy biết. Không ai giơ tay, coi như...
[57:50]Có người. Thì hồi nãy á Gia Luật mới hỏi thầy: "Làm sao mà có hết khổ trong tình yêu?", thầy mới nói nè: "Cái câu mà 14 điều răn của Phật hình như bây giờ như nhà ai cũng có treo phải không ta? Phải không? Nói là cái món nợ lớn nhất của đời người là gì? Là tình cảm. Công nhận rất là trí tuệ. Tại sao cái món nợ lớn nhất của đời người là tình cảm?"
[58:17]Tại sao mà mình không biết, nhưng mà nó như thế này. Ví dụ như khi một người đàn ông hay một người con trai đến nói với một người con gái là "Anh yêu em", đến nói "Anh yêu em". Thì tự nhiên nó có một cái luật bất thành văn. Nhưng mà nó phải có nghĩa như thế này, tức là khi anh yêu em tức là anh phải có cái gì? Anh phải có trách nhiệm với cuộc đời của em, đúng không? Đúng không Hoàng Thiên? Hả, khi nói "Anh yêu em" tức là anh phải có trách nhiệm với, anh phải lo lắng cho em, anh phải chìu em, anh phải nuôi em. Tự nhiên à phải không? Phật tử có công nhận không? Mấy ông có công nhận không? Khi mình nói yêu ai á.
[59:02]Thấy không, tự nhiên à. Cho nên trước khi nói câu đó xin hãy cẩn thận, bởi vì phía sau câu đó là cả một cái trách nhiệm cực kỳ lớn. Đúng không thế? Phải không? Khi mình nói, tức là đằng sau là trách nhiệm á. Nhưng mà có những cái người họ đểu thì khác.
[59:24]Khi mà mình nói mình thương ai là tự nhiên mình phải có trách nhiệm đối với người đó suốt đời, dù không thành lời, không thành lời. Phải không? Rõ ràng như vậy. Và cái người phụ nữ họ cũng hiểu như vậy, họ cũng hiểu cái người nào mà hứa thương mình là phải có trách nhiệm mình suốt đời. Đúng không nè? Nhưng mà điều đó nó sẽ không xảy ra hoàn toàn là bởi vì sao? Bởi vì thứ nhất như thế này, một là cái người họ đểu, họ nói giả dối thôi, nói để cho cái người con gái tin tưởng rồi họ dụ dỗ cuộc đời người ta thôi thì cái đó là một trường hợp không thật. Và trường hợp thứ hai là thật lòng, tức là cũng rất muốn lo cho nhau suốt cuộc đời.
[1:00:05]Nhưng mà sự thật nó không phải đơn giản như vậy. Tức là thường thường á trong cái văn hóa Việt Nam Á Đông thì người con gái là thụ động, không bao giờ mình đi kiếm đàn ông, con trai mình nói "Em yêu anh" trước mà phải đợi người ta nói. Phải không? Đó là luật, không biết bây giờ có đổi ngược lại không thầy không biết, chứ cái thời mà trước kia thời của thầy thì thấy đàn ông đi kiếm phụ nữ nói không. Cho nên là khi người con trai mà nói như vậy, khi người con trai mà đặt cái tình yêu mình lên người con gái thì luôn luôn nghĩ người con gái đó là sao? Là thiên thần. Hồi nhỏ vậy, hồi nhỏ thầy đọc những bài thơ, bài nhạc của tình yêu.
[1:00:42]Lúc hồi nhỏ mình không biết, khi lớn lên rồi mình nhìn lại mình mới thấy nó tức cười, là tất cả những thi sĩ, những nhạc sĩ khi mà yêu thương thì đều làm thơ nói về người yêu của mình. Hoàng Thiên có làm bài thơ nào chưa? Có. Là anh Sơn có làm bài thơ chứ hả? Có làm, tức là thơ tặng người yêu mình. Nếu mà thầy là một người dễ tin thì thầy đọc một bài thơ của một người con trai tặng người con gái yêu thì thầy có cảm giác người con gái này không phải ở cõi này. Người con gái này là nữ thánh, là một thiên thần có cánh, sống giữa trần gian, chứ là một tiên nữ. Từ bao nhiêu lời hay ý đẹp á, "Dáng em đi trong buổi chiều lộng
[1:01:23]gió, người nghiêng nghiêng ôm cặp vở trên tay gì, em ngây thơ như vầng có nghĩa là như chiếc hoa nụ hoa mới buổi sớm gì." Nghĩa là bao nhiêu ngôn từ đẹp đẽ nhất nghĩa là dồn hết cho người con gái, nhưng mà thực tế có vậy không? Không. Bà đó là chằn tinh gấu ngựa ở tương lai. Ngày hôm nay nghĩa là mái tóc dài rõ bay theo gió sớm, ôm cái cặp nghiêng nghiêng, ngày mốt thỉnh về, bưng về là chết tươi, bà nuốt cho bây biết. Nghĩa là con người ta, cái tốt và cái xấu nó lẫn nhau, khi mình mình kết hợp với cuộc đời của một người nào đó mình kết hợp cả cái tốt và cái xấu người đó, và mình làm sao? Mình cũng vừa tốt vừa vừa xấu.
[1:01:59]Cho nên hai cuộc đời nó có những cái tốt, cái xấu nó không ăn khớp với nhau, ráp vô nhau nó không ăn khớp, nó cứ lục đục lục đục hoài nó không dính lại. Và đó là lý do tại sao mà vợ chồng hay bất hòa, bất hòa thì nó không hạnh phúc. Ví dụ như là nếu là mình là người hiểu đạo lý, mình theo đạo Phật từ từ thì mình lần lần mình chỉnh con người mình đúng hết rồi, nhưng mà cái người kia họ không có chỉnh, họ theo đạo Phật được nên hai tâm hồn không ăn khớp nhau được. Nhưng mà khi mới yêu thì cứ tưởng cái người đó tốt ghê lắm. Nên ta thấy là tình yêu luôn luôn là hứa hẹn điều đau khổ nha, nếu mình phân tích.
[1:02:32]Khi yêu thì người ta tưởng hạnh phúc nhưng mà sự thật tình yêu luôn luôn hứa hẹn một cái gì đó nó bất an, bất trắc và đổ vỡ ở phía sau chứ không phải luôn luôn là tốt đẹp. Đó là quy luật. Và đồng thời nữa, một cái gánh nặng nữa là cái tình yêu luôn luôn là trách nhiệm, nhưng mà thực sự không ai đủ sự độ lượng để gánh cái trách nhiệm đó suốt đời một cách viên mãn, trọn vẹn. Ví dụ nói, "Anh yêu em" có nghĩa là phải lo cho em suốt đời, nhưng sự thật không ai mà có thể lo cho cái người mình thương yêu được chu đáo hết mọi từng chút từng chút một, không đủ khả năng, không đủ sức khỏe, không đủ tâm trí,
[1:03:07]không đủ thời giờ, bởi vì còn quá nhiều việc phải làm và luôn luôn chúng ta nhận lại những lời trách móc. Luôn luôn như vậy, bất an như vậy, nên tình yêu, tình cảm đều coi mới ban đầu thì thấy có vẻ là hạnh phúc, nhưng lâu dài luôn luôn là sự bất an, là đau khổ, là giằng xé, không kể những trường hợp phản bội, chia tay, đau khổ, ly dị, đổ vỡ, rồi suốt một đời ray rứt.
[1:03:37]Cái hồi nãy Gia Luật hỏi làm sao mà hết đau khổ, thì thầy có nói nó có hai trường hợp để hết đau khổ. Một á là giữa mình và người đó không có nghiệp nhiều, không oan trái nhiều thì mình chỉ cần hiểu thôi. Hiểu à bản chất tình yêu như thế, tự nhiên mình hết đau khổ liền. Nó là cái gì đó tạm bợ, không có xứng đáng, mình biết liền, tự nhiên hết đau khổ liền. Nhưng mà nếu nó là cái nghiệp, nghiệp nghĩa là sao? Nghĩa là những đời xưa nào đó mình cũng làm cho ai đau khổ thì bây giờ cái đau khổ này không dứt liền được. Nghiệp rồi thì không phải do hiểu mà hết, mà nghiệp thì phải do sám hối, làm công đức mới hết.
[1:04:12]Là ví dụ có một người nào đó chia tay, bỏ mình, mình đau khổ, mình ray rứt hoài, cứ ray rứt hoài. Mà nếu do nghiệp á thì bây giờ mình có hiểu cả trời, đọc hết pho sách này tới pho sách kia vẫn không hết đau khổ. Nhớ tới người đó là vẫn đau khổ, bởi vì nó là oan trái đời trước. Thì chỉ có sám hối thôi, vì ngày xưa mình đã từng làm cho ai đau khổ. Cho nên nó có hai loại làm hết đau khổ như vậy. Hồi nãy giờ nói chuyện không phải ngày Valentine, nói chuyện hơi dài dòng. Thầy chỉ trả lời thôi. Bây giờ còn ít phút để trả lời những câu hỏi. Ai có thứ gì thắc mắc hỏi thì thầy trả lời. Dạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:04:49]Kính thưa thầy, con có cái thắc mắc là thiền với trực giác á có liên quan với nhau như thế nào không thầy? Tại vì con thấy một vài huynh đệ á sau thời gian tu thiền thì trực giác rất là thấy rõ, còn có những người không hề có duyên biết tu thiền nhưng mà trực giác cũng đáng sợ. Nên con không biết nếu hai cái đó có liên quan. Ờ. Ờ, thứ nhất á là thiền và trực giác có liên quan, bởi vì khi tu thiền mà tâm mình nó sáng, nó định rồi thì mình có trực giác. À, mình đoán, biết được nhiều việc mà mà người thường không biết được. Thì đó là đương nhiên, bắt buộc thôi. Cái tâm vào định rồi tự nhiên nó vậy. À.
[1:05:25]Còn cái mà những người mình thấy không thấy tu mà vẫn có trực giác, bởi vì đời xưa đời trước hoặc họ là người tu hoặc họ là một linh vật. Ví như đời trước họ là con cá heo mà đầu thai lên làm người thì bảo đảm đời này là nói đâu trúng đó, biết hết mọi chuyện sắp xảy tới. Hoặc là những con con chồn lâu năm hoặc là những con cọp rồi trổi lên họ có cái tinh thần họ mạnh khiếp mà trực giác dữ dội lắm, hoặc là một con voi mà đầu thai lại làm người rồi mình chưa nói họ biết trong bụng mình muốn nói cái gì. Những linh vật á, con vật nó có trực giác khủng khiếp lắm. Như sóng thần á, sóng đánh vô không có con xác con vật nào trôi,
[1:06:00]toàn xác người không, tại con vật nó trốn sạch, nó biết trước nó chạy hết. Đó, nên con vật thường có trực giác hơn con người. Và chúng ta thấy nhưng mà có những người có trực giác nhưng mà thân phận rất hèn hạ, bởi vì sao vậy? Bởi vì đời trước họ là một con vật, một con vật tầm thường nhưng mà con vật đó có trực giác. Ví dụ một con chó, một con chó tinh khôn quá đi, nó vẫn có trực giác, nó biết được ý của chủ. Nhưng mà thân phận là con chó, kiếp này đầu thai lên làm người thì người đó có trực giác, nói gì cũng đúng á, bói rất hay, nhưng mà rất là nghèo khổ, rất là tầm thường. À, nó nhiều loại.
[1:06:30]Còn cái người mà có trực giác mà sang trọng, mình phải nể là khác, họ từ trên trời xuống hoặc là người tu chân chính đời trước, vân vân, à thì khác.
[1:06:42]Hồi nãy Gia Luật hỏi thầy một câu làm thầy ngạc nhiên, hỏi thầy nghe "Đôi mắt thầy nào giờ nó có thay đổi không?" Thầy nói "Thầy không biết, tại thầy nhỏ lớn thầy dòm thấy vậy." Rồi thầy hỏi thấy làm sao? Nói "Mắt thầy dòm thấy dữ." Có không ta? Chắc thầy hiền ghê lắm nha, thầy hiền ghê lắm. Nói "Mắt thầy nhìn thấy dữ, thấy nghiêm, mà dòm thấy tin." Vậy là thầy chơi hụi được á nha, thầy chơi hụi được, kêu hụi được. Có ai hỏi gì nữa không? Ráng hỏi đi, hỏi chút xíu rồi chúng ta lại còn làm việc, giờ còn sớm, 3:00. Có ai thắc mắc gì không? Hỏi đi, thầy trả lời luôn. Thầy, con có cô bạn của lúc trước đi chùa chung thì sau này cổ xuất
[1:07:25]gia, rồi con có tâm sự thì con nói ví dụ như con coi trong mấy cái đoạn sám cầu siêu nơi địa ngục á thầy, rồi không biết do
[1:07:37]cảm ứng đạo giao nan tư nghì hay sao, nhưng mà con xúc động con thấy con mấy cái cảnh đó con đứt ruột vậy đó, chẳng hạn như những cảnh sóng thần đó thì cổ nói là con chạy theo dòng ngoài. Dạ thầy, vậy là con có chạy theo dòng ngoài không? Chạy theo đồng loại nữa. Chạy theo dòng ngoài dạ. Vọng ngoài hả? À à à ha. Chạy theo dòng ngoài á thầy, ví dụ như không có quay trở lại với chính mình. À à à, thầy hiểu hiểu rồi hiểu. Rồi cổ nói là con, nghe con nói vậy là biết con đi theo phương hướng tu nào. Đúng rồi, theo thầy. Theo thầy thì cứ khóc thoải mái. Khi thấy người ta khổ, khóc thoải mái, đó là đệ tử của Thầy Chân Quang.
[1:08:17]Còn thấy người ta khổ mà dửng dưng thì đệ tử ai thầy không biết. Có nhiều người chủ trương tu vậy đó, tu rồi lòng lạnh băng băng á. Tu lòng lạnh băng băng thì cho là lúc nào cũng quay vào trong tâm, giữ tâm thanh tịnh thì cho đó là hướng đi đúng. Nhưng mà sự thật là đang tu để trở thành gỗ đá, mất cái lòng từ bi. Ừ, quan trọng là cái điều mà thầy cần là lòng từ bi trước. Lòng từ bi trước rồi cái tự tại sẽ đi sau. Còn cái người nào mà đi ngược cái tiến trình đó là tìm cái tự tại trước, không cần từ bi thì người đó đi ngược cái con đường của thầy. Thì không biết giải thoát không, nhưng mà trước hết không có đạo đức.
[1:08:58]Mà không có từ bi thì không còn là cái cốt của đạo Phật nữa. Bởi vì cái cốt của đạo Phật là từ bi cái đã. Nên khi chúng ta thấy người đồng loại chúng ta đau khổ mà chúng ta có lòng thương cảm, trước hết ta là người tốt cái đã. Không biết chứng thánh không chứng thánh, nhưng là người tốt. Và tu từ đạo Phật để làm được người tốt là đạt được yêu cầu thứ nhất. Quý Phật tử đồng ý không? Thấy không? Chứ mình tu một thời gian mà thấy người ta khổ, mình tỉnh queo thì như vậy người này không phải người tốt, đồng ý không? Mà tu theo đạo Phật để rồi không thành người tốt thì tu làm chi nữa. Mình chưa cần biết chứng thánh giải thoát, nhưng phải làm người tốt trước cái đã.
[1:09:34]Và người tốt là người gì? Mình đau được nỗi đau của đồng loại. Trước hết cái đó đã. Cho nên đừng sợ, mình mình xót xa được nỗi đau của đồng loại rồi mình mới tử tế được với con người. Và khi tử tế được với cuộc đời này, mình sẽ thoát khỏi cuộc đời. Cho nên cái từ bi đi trước, cái tự tại sẽ đi sau. Nên đi theo thầy cứ khóc thoải mái khi thấy người khác đau khổ. Nhưng mà những người đó sẽ là những người mạnh mẽ sau này. Đó là những Bồ Tát sau này. Còn những người mà thấy người ta khổ mà tỉnh queo, dửng dưng, không động tâm thì những người đó sau này sẽ là những người rất là yếu đuối. Khi mà ai đụng tới mình là mình giãy nảy liền, bởi vì mình chỉ lo giữ thân mình,
[1:10:17]nên cái ích kỷ nó hình thành trong tâm mà không hay. Rất là nguy hiểm. Hỏi gì Thục? Dạ kính thưa bạch thầy, là con hiện bây giờ đang công tác ở cơ quan nhà nước đó thì ờ ở Đảng và Nhà nước, mà trong phạm vi cơ quan con á thì các anh lại không có tin vào luật nhân quả và ờ tất cả những cái điều mà ờ về về tinh thần, th- thực linh á. Thì con lại cũng đã được trì giới rồi con lại m- muốn là thọ giới và trì được cái giới đó. Thì con lại phát nguyện ăn chay, nhưng mà trong cái môi trường cơ quan thì mọi người không có ăn chay, mà con lại ăn chay như vậy thì cũng ờ là một bước khó khăn. Và trong cái đó thì con cũng nguyện với lòng và cũng cầu cho chư Phật gia hộ
[1:11:02]thì con đã làm được cái việc là ờ con cũng h- hòa đồng với mọi người, cũng là hợp giao ban rồi là ăn cơm cùng, nhưng mà con lại vẫn có thể là dù- có nghĩa là con dùng ít thịt thôi chứ không thể mà không dùng hẳn thịt được. Và con vẫn là ăn thêm rau và ít thịt và vẫn là uống ờ với mọi người nhưng mà không có để mà bị nhiễm. Coi như là con vẫn làm những việc đó nhưng mà mình không có bị nhiễm và mình được tự chủ. Thì ờ thứ nhất là cái việc đó là có có phạm về vào giới và có bị tội nặng hay không? Dạ và việc thứ hai nữa là trong cơ quan con thì lại không có cái tượng Phật. Thì vấn đề niệm Phật như vậy thì con cái cách niệm như thế nào cho đúng?
[1:11:39]Dạ con th- thưa thầy. À, cái việc mà ví dụ cái người mà đồng nghiệp của mình họ chưa tin về luật nhân quả thì vì cái quyền của họ chứ mình không thể trách được. Nhưng trong lòng mình mình sẽ mang cái tâm nguyện làm cho họ phải tin nhân quả. Bởi vì người không tin nhân quả chắc chắn là người không đạo đức á. Thầy nói một câu vậy, ai cứ giận lại đây nói chuyện với thầy. Nếu ai hỏi thầy nói: "Tại sao thầy dám chắc là là người không tin nhân quả là người không đạo đức?" Thầy nói: "Đúng." Bởi vì luật nhân quả là cái luật của sự công bằng. Thấy không? Mình gieo nhân nào mình gặt quả đó là sự công bằng của vũ trụ.
[1:12:15]Người không tin nhân quả tức là người không tin vũ trụ này có sự công bằng. Mà nếu anh không tin sự công bằng của vũ trụ này thì rõ ràng anh không cần phải sống tốt với ai hết. Anh không yêu thích sự công bằng, cái người không tin sự công bằng, không yêu thích sự công bằng chắc chắn là người không có đạo đức. Nên cái người dù có thể là luật nhân quả chưa được chứng minh, nhưng mà vẫn yêu thích nó, vẫn tin nó, bởi vì người đó yêu quý sự công bằng. Đó thì từ từ chúng ta nói sau, chúng ta sẽ lần lần độ họ. Còn cái việc mà vì chúng ta đi làm việc, cho nên chúng ta không thể sống một đời sống ờ tu hành như là mình ở nhà được thì điều đó không sao đâu.
[1:12:55]Không sao lắm đâu. Có nhiều có một lần có một người Phật tử hỏi thầy là người đó họ ăn chay trường, nhưng họ bị cái bệnh gì đó, đến ông thầy thuốc thì ổng cho cái vị thuốc trong đó có vị thuốc có động vật. Rồi hỏi thầy như vậy có dùng được không? Thầy nói: "Thôi, chữa bệnh thì cứ dùng một thời gian không sao. Nhưng mà bù lại điều đó là mình làm nhiều điều lợi ích cho cuộc đời, bù lại." Cũng giống như là cái người thế gian khi mà chưa tu thì họ có ăn thức ăn động vật. Nhưng mà có người thành tội mà có người không thành tội, là vì sao vậy? Là có người thành tội là khi mà ăn thức ăn động vật vô khỏe mạnh rồi
[1:13:27]dùng cái sức khỏe đó đi hưởng thụ thì sau này tội chết luôn. Còn người khi mà ăn thức ăn động vật rồi có sức khỏe rồi, cái người đó làm nhiều điều lợi ích cho cuộc đời thì nó bù qua hết luôn, nó trả qua hết. Nó khác. Nên bây giờ mình cũng vậy, mình cũng phục vụ, rồi mình cũng dùng vì hoàn cảnh cũng dùng chút chút, rồi đem cái sức khỏe đó mình cống hiến làm điều lợi thì hoàn toàn có khi phước nó còn dư hơn cái tội nữa, không sao hết, nha. Đừng có áy náy điều đó. Quan trọng là đời sống mình luôn luôn cống hiến, sống tận tụy thì không sao hết. Cái thứ ba là nhiều khi trong cơ quan mình không có tượng Phật thì
[1:14:00]dĩ nhiên rồi, lâu lâu mới có cơ quan có tượng Phật chứ không dễ. Có một lần thầy ra ngoài miền Bắc á thì đến cái tỉnh Phú Thọ thì đi thăm đền Hùng. Quay về thì ăn cơm chay ở cái cơ quan, cơ quan đó của nhà nước nha. Nhưng mà do trên xe có một cô cán bộ cổ quen nên cổ điện thoại nhờ cơ quan đó nấu bữa cơm chay để đãi cái đoàn thì về họ nấu ngon lắm nha. Sau khi ăn cơm xong, họ mời lên trên cái tầng lầu trên có nguyên cái phòng thờ Phật luôn, trong cơ quan thờ cực kỳ nghiêm chỉnh. Và nhờ quý thầy quý cô mình là đến đó lạy Phật và chú nguyện giùm cho cơ quan họ mọi điều tốt lành, rồi sau đó mới từ giã ra về.
[1:14:35]Ngoài Bắc nha, cơ quan của Đảng. Nghĩa là bên cạnh cái hội trường họp Đảng có hình Bác Hồ đàng hoàng thì bên cạnh nó có phòng thờ Phật. Lạ ha. Cho nên miền Nam coi chừng thua miền Bắc á. Ở miền Bắc có những cơ quan họ thờ tỉnh queo mà cả cơ quan từ bí thư trở xuống đều là chủ trương và thờ Phật, tin Phật hết. Ngộ ghê. Cho nên mấy ông kia mà nói quá mình nói mấy ông lạc hậu á. Ngoài Bắc mấy ông cán bộ người ta thờ Phật hết trơn, có mấy ông ngồi giờ này còn cự nự, lạc hậu. Mấy ông biết ba Bác Hồ là ai không? Ba Bác Hồ là người mà góp phần chấn hưng đạo Phật ở miền Nam này trong những thập niên 20.
[1:15:06]Mấy ông là lạc hậu, cứ nói thẳng vậy, có cần chạy lên thầy cho mượn sách nói về ba Bác Hồ. Mấy ông Còn khi mà không có bàn thờ thì mình niệm Phật trong tâm được, không sao nha. Mình niệm Phật trong tâm, mình cứ thầm thầm, những lúc rảnh mình ngồi im lặng hoặc là mình đi tới đi lui như mình đi kinh hành á, mình thầm thầm niệm Phật với lòng tôn kính là được. Còn nếu mà lúc mà cái chỗ trống vắng không có ai, nhiều khi mình hướng về bầu trời, mình tưởng có Phật ở trên trời mình lạy cũng được luôn, không cần trước mặt tượng Phật. Nhưng mà chỉ sợ là có ai mà nhìn thấy, họ thấy mình đứng giữa đồng không mông quạnh lạy trời cái họ
[1:15:40]tưởng mình có chuyện gì đó, kêu xe cứu thương đưa về Biên Hòa thì hơi kẹt. Nên lúc đó phải vắng vẻ một chút thì được, không sao hết. Lòng thành là lòng thành là Phật chứng liền nên không cần phải hình thức lắm. Ai hỏi gì nữa không?
[1:15:57]"Con có người bạn có tiệc con ăn mặn ngày khác ăn chay bù lại được không Thầy?" Chà, khôn quá! Chắc tính kỹ quá! Thì thường thường á là trong đạo Phật mình quy định là cái ngày ăn chay là ngày mùng một với ngày rằm. Cái ngày đó là ngày trong kinh Phật gọi là Uposatha, tức là ngày Bố-tát, tức là ngày đó là ngày thanh tịnh, ngày đó là ngày chư Thiên cũng giữ mình. Rồi đồng thời mình có thêm những ngày ít linh hơn, và ví dụ như là ba mươi, mùng một, mười bốn, mười lăm, rồi mùng tám, à hăm ba, mười tám, đại khái là có những cái ngày đó, ngày nào đó mà người ta cho là ngày tốt thì những ngày đó mình tu.
[1:16:41]Rồi lỡ nhằm cái ngày chay đó mà có tiệc ăn mặn rồi ngày khác bù lại, chà cái này để bữa nào thầy cầu nguyện thầy hỏi Phật coi Phật có cho bù không thì không biết. Nhưng mà thực sự á là cái vấn đề này á nếu mà chúng ta nói là nghiêm túc á thì mình thử mình cứ nghiêm túc là mình từ chối không ăn thử coi có chết hay không. Cứ giữ luôn ngày chay, đúng ngày chay. Cái hay là mình dùng ý chí thì mình giữ ngày chay luôn. Chứ tiệc ngon ngon chứ bữa nay tiệc ngon quá không ăn uổng á, mai không có gì ngon thôi mình ăn chay, cái đó hơi bị khôn á, hơi bị khôn. Còn mà mình cứ dùng ý chí vì mình tu là rèn luyện cái công hạnh ý
[1:17:19]chí mà, cho nên ngày đó chay rồi thì không ai dụ mình được nữa. Vậy nó mới hay ha, vậy mới hay. Thì đó là một cái để gọi là trả lời là dùng ý chí để chúng ta giữ những cái điều luật. Còn cái trường hợp mà nãy như mà thục hỏi mà thầy nói là trong cái hoàn cảnh không thể ăn chay được thì chúng ta không giữ được trọn vẹn, mà lỡ có ăn động vật nhưng mà sau đó mình bù lại là mình dùng cái công sức mình để mình làm những điều tốt cho đời, đó là cái sự linh động. Nhưng đôi khi không phải luôn luôn linh động, mà hồi nãy vì hoàn cảnh không bắt buộc, mà ở đây là trường hợp thử thách ý chí của mình. Nay ngon quá gì đó có bò bảy món, gà rô ti rồi gì,
[1:17:54]nay ăn chay uổng ăn, rồi qua ngày mai không ai mời mình gì hết trơn thôi mình ăn chay, thì hơi bị khôn, nên phải dùng ý chí nha. "Gia đình con ba con chết đi hỏa táng hũ cốt đến nay đã hai mươi năm, khi thiêu xong có gửi vào chùa ba năm thỉnh cốt đem về nhà. Nhưng có một vài sư bảo không được để nhà vì như vậy hồn không được siêu thoát, muốn siêu thoát phải rải cốt trở về cát bụi, như vậy con phải rải làm sao?" Đừng tưởng rải cốt xuống sông rồi là được giải thoát nha! Nếu mà như vậy ai cũng giải thoát hết trơn. Rải thì rải, hồn vất va vất vưởng cứ vất va vất vưởng. Thầy nhớ hồi đó có một thời gian thầy ở Long Hải,
[1:18:34]thầy ở trong cái nghĩa địa, thầy ở chung với một cái ông già. Thì chung quanh thầy mồ mả không à. Thầy về cốc đó thầy ở hai ngày cốc vừa ở được mới hai ngày thì có một người họ đem cái cái đám ma chôn cách cốc thầy hai thước đúng à. Mà chung quanh mồ mả không, những đêm trăng sáng mở cửa đi ra ngoài là dòm chung quanh mồ, nấm mồ nấm mồ. Không biết mọi người dám ở giống thầy không? Thì ở đó cũng mấy năm. Trước khi thầy về núi á thì có cái ông đó ổng cũng tu tại gia ở một mình, ông Tư á, ông Tư này chắc thầy Thiền Hòa nhớ, một mình không con không cháu không ai không người thân gì hết trơn á. Lạ ghê nha, tới ngày chết ổng không cho thầy biết là là người thân thuộc là ai.
[1:19:15]Không hiểu ông già ông đó có cái gì buồn giận nhà ổng không biết. Ổng luôn luôn nói chuyện xa xôi xa xôi nhưng không bao giờ cho thầy biết cho tới ngày ổng chết, và thầy nuôi ổng luôn. Và cái tâm nguyện của ổng là thiêu rồi đem ra biển rải. Thì đám tang ổng xong cái thầy đem về Bình Hưng Hòa thầy thiêu, chở về tới Bình Hưng Hòa thiêu, lúc đó không có cái cái lò thiêu ở đây. Đem hũ cốt về, hôm sau cái thầy mới thuê một cái chiếc thúng của người ta đi mực á ở ngoài Long Hải, một người chèo ra, chèo ra xa xa xa xa rồi bắt đầu thầy niệm Phật và thầy lấy cái xương ổng thầy rải xuống biển theo đúng cái tâm nguyện của ổng.
[1:19:52]Nhưng mà tới năm nay ổng vẫn chưa siêu, tới hôm nay ổng vẫn lẩn quẩn theo thầy lên chùa ổng ở trển á, chưa hề siêu gì hết trơn. Đâu phải, tại vì cái siêu á là nó thuộc về công hạnh tu hành, còn cái xương mình đó là một chút ràng buộc đối với linh hồn thôi. Nhớ nha, cái thể xác và linh hồn nó có cái sự ràng buộc với nhau, mình chết ở đâu là cái linh hồn mình hay bị ràng buộc ở chỗ đó lắm. Thì cái mồ mình nằm đó rồi tự nhiên mình xem đó là cái nhà, mình cứ lẩn quẩn đi đâu đi chứ cũng về chỗ đó. Hoặc là cái hũ cốt mình để đâu rồi cái vong hồn họ vẫn hay lấn quấn lấn quắn nơi cái hũ cốt đó, vậy. Chỉ trừ trường hợp là cái người mà họ
[1:20:29]tu cao siêu rồi á thì cái hũ cốt nằm đó, nhưng mà họ trên cõi trời, thì họ vẫn nhìn xuống họ biết hũ cốt ở đó nhưng họ không ở đó, thì họ trên cõi trời, nhưng họ vẫn biết, không bị ràng buộc. Còn đa phần người ta bị ràng buộc hũ cốt nằm đâu thì họ ở đó, chỉ trừ trường hợp để ở cái chỗ không thích thì họ bỏ đi chơi. Ví dụ như để vô trong cái chùa nhưng mà cái chùa đó lung tung xèng đủ thứ chuyện cái họ không thích, hũ cốt hũ cốt mà để đó họ vẫn đi tới đi lui nhưng mà họ không ở chùa nhiều, họ lẩn quẩn họ đi về nhà họ chơi, họ đi đây đi kia họ chơi, họ không thích. Còn trường hợp người bị đọa thì mình để đâu để cũng đọa
[1:21:03]mất tiêu, cũng bị ràng buộc bị giam dưới địa ngục. Do đó là cái việc mà rải không rải không quan trọng, mà bây giờ người chết đã chết rồi, mà muốn cho cha mẹ mình siêu là mình chỉ có làm công đức, mỗi lần làm công đức đều hồi hướng cho cha mẹ mình và làm nhiều năm nhiều tháng như vậy, khi nào đủ thì tự nhiên cha mẹ mình sẽ siêu, vậy thôi, còn hũ cốt không quan trọng nữa.
[1:21:28]Thôi thầy chúc mọi người ngày thiền biển vui vẻ nha!
[1:21:38]Nãy giờ thầy đi làm việc Phật sự cũng cố gắng hoàn thành công việc sớm về để nghe Thầy Phật Quang giảng.
[1:21:52]Thực ra thì trong cái chương trình á là chúng ta hôm nay đến giờ này thì chúng ta sẽ nghe xong cái giải đáp của Thầy Phật Quang thì chúng ta sẽ quay phim rồi tắm biển.
[1:22:10]Nhân tiện được Thầy cho phép thì tôi cũng có vài lời ngắn ngắn. Trước hết là phải nói năm nay quý Phật tử đi tu thiền đông, đông hơn năm ngoái chứng tỏ là cái tinh thần mà tu học ngày càng cao, cái nhu cầu tâm linh của quý vị ngày càng được thúc đẩy, nhu cầu càng tăng càng có thực. Và cái đòi hỏi của quý vị ngày càng cao và làm cho các thầy ngày càng mệt, bởi vì nhu cầu ngày càng cao.
[1:22:53]Vì sao ngày càng cao? Bởi vì mỗi ngày như vậy thì đời sống nó càng cuốn hút con người chúng ta vào trong cái vòng xoáy của cuộc đời. Chúng ta càng phải đối mặt với rất nhiều vấn đề, nhiều lĩnh vực khác nhau ở trong đời sống. Nhất là những người mà lớn tuổi thì càng ngày càng thấy mình bị lạc hậu, bị cô đơn. Thì cái người lớn tuổi càng cô đơn giữa cái dòng đời gọi là hiện đại, cho nên mình phải đi tìm lại chính mình, đi tìm lại cái chỗ an trú để có cuộc sống ấm áp, vững tin để đi tới. Người trẻ thì cũng vậy thôi, người trẻ thì đứng trước biết bao nhiêu cái mục tiêu của cuộc đời đặt ra, biết bao nhiêu cái ước vọng của con người
[1:23:45]để mà thỏa mãn được cái nhu cầu phát triển và hài lòng được những người xung quanh mình thì cũng rất vất vả, mệt mỏi. Cho nên cuộc đời như là sóng biển rì rào không bao giờ ngưng nghỉ và có khi lại gặp sóng thần. Cho nên con người có xu hướng là đi tìm về tổ ấm. Khi mình nói là mình tìm về tổ ấm thì có nghĩa là mình quá lạnh lẽo, mình là những cô hồn, tức là một chiếc linh hồn nhỏ mang mang thiên cổ sầu, đúng không? Cho nên chúng ta chúng ta phải tìm kiếm cái tổ ấm để cuộc sống của mình có nơi có chốn gọi là đi có nơi, về có chốn. Và nơi chốn mà mình về ở trong vũ trụ này thì nhiều chỗ nhiều chốn nhiều nơi mình có thể tới lắm,
[1:24:43]nhưng mà nơi nào là bình an, nơi nào là thật sự đem đến cái bình an, hạnh phúc vĩnh cửu thì điều đó tùy thuộc vào cái nhân duyên của mỗi người. Nếu quý vị là những người Phật tử đã có nhân duyên gặp được Phật pháp thì căn bản như vậy là quý vị đã có một cái nền tảng tốt đẹp, nhân duyên tốt đẹp. Nhưng mà trong Phật pháp á, nó cũng có nhiều cái lĩnh vực, nhiều cái mảng, nhiều cái đường, nhiều cái lối. Có thể có những cái đường lối mình đi mà ban đầu thì Phật pháp, dần dần nó thành ma pháp,
[1:25:28]Ban đầu thấy vui, dần dần thấy buồn. Gọi là đầu thì đúng, dần dần thì sai, vân vân. Cho nên để giữ được cho mình có được thẳng tiến về cái mục tiêu cao cả mà mình đã phát nguyện hướng đến, rồi để giữ cho mình đi đúng cái đường lối thì nó phải có cái nhân duyên lớn, đó phải có gặp thầy hay, bạn giỏi, chùa dễ thương nha. Nếu như mà mình tu á mà không gặp được thầy hay, không gặp được bạn giỏi, bạn hiền, không gặp được môi trường chánh đạo thì chúng ta dễ bị lạc loài lắm, dễ bị trở về con đường cũ, tức là con đường lang thang cái tìm kiếm mà lang thang hoài mà vẫn không có cái chỗ để an trú, để hướng đến.
[1:26:24]Thành thử các thầy thấy có vẻ thảnh thơi, nhưng mà trong tâm lo lắm. Lo là mình phải làm thế nào để thoả mãn được, đáp ứng được, dẫn dắt được nhu cầu cao cả, cao thượng của các Phật tử và cái nhu cầu mà mỗi ngày nó đòi hỏi phải mới mẻ. Có những cái sinh hoạt, có những cái tu tập mà khi mình mới vào đó thì tu thấy được được, nhưng mà cứ tu kiểu đó hoài, một kiểu hoài, cho nên á mình bị nhàm rồi mình chán. Ban đầu thì mình tinh tấn, dần dần cái làm biếng. Ban đầu thì mình đến, mình thấy ông thầy dễ thương, cho nên mình thương thầy mình tu. Lâu dần thấy thầy đáng chán, cho nên mình cũng bỏ đạo luôn,
[1:27:14]mình không thích nữa, mình đi tìm kiếm một cái ông thầy khác, hay là một cái chùa khác, một cái pháp khác, vân vân. Mình mình dễ bị như vậy lắm. Vì một cái pháp tu mà cứ cứ lặp lui, lặp tới một kiểu hoài, chán. Cho nên các thầy mệt lắm. Các thầy mà có trình độ cỡ như thầy Phật Quang đây là mệt mỏi lắm, suy nghĩ hoài, luôn luôn phải tiến tới, luôn luôn phải đổi mới.
[1:27:41]Chứ nếu hát một bản nhạc hoài thì nó cũng chán, đúng không? Thì thầy phải sản sinh ra mỗi năm vài bản, năm mới có nhạc mới.
[1:27:51]Có cái sự kiện gì xảy ra trên thế giới liên quan đến đời sống của con người thì thầy cũng phải có bản nhạc để nó phù hợp và nó nói lên cái tâm trạng của người Phật tử, của cái con người Phật tử hiện đại, vân vân. Cho nên các thầy là mệt lắm. Đổi mới đó là phương thức để tồn tại và chúng ta không đổi mới không được. Nhưng mà mới mà để cho Phật tử cảm nhận được cái mới đó là cái hay, thì đó là một cái điều khó khăn lắm. Chứ đổi mới thì cũng nhiều kiểu lắm, các thầy cũng đổi mới nhiều chiêu lắm, nhưng mà để mà Phật tử cảm nhận được cái mới này là cái hay thì đó là cái cái thành công.
[1:28:36]Thì thầy có cái cảm nhận như thế này, các Phật tử mình có được cái niềm vui, có cái may mắn mình gặp được thầy cũng hay, gặp được các Phật tử đó rất là hiền, rất dễ thương. Có nhiều lúc thầy dẫn các Phật tử có cái nhóm đâu đó, nói: "Thầy ơi, thầy đi đâu cho con đi với." Thì dẫn họ đi dẫn họ đi rồi nội cái chuyện họ gây lộn mà mình dàn xếp không thôi, nó mệt dễ sợ lắm. Quý vị biết đấy, một cái phòng bốn chỗ mà sáu người là thấy rắc rối rồi, cãi lộn chí choé, mệt vô cùng. Mà hồi trưa đến giờ đó, ở đây là của chúng ta là rất đông. Cái chỗ ngủ không không không không đạt cái cái cái số của chúng ta có mặt đâu.
[1:29:24]Nhưng mà thấy mọi người vẫn bình yên, nụ cười vẫn có trên môi, con mắt vẫn còn hiền, chưa thấy toé lửa, chưa thấy hào quang đổ ra, thấy bình thường, chưa ai cãi cọ ai. Đó là một cái một cái niềm vui mà các Phật tử đã thấy mình đã có bạn hiền rồi, bạn lành. Môi trường này dễ thương lắm. Cho nên mong rằng nhân duyên này sẽ là đi theo chúng ta và tiếp tục để luôn luôn có những thuận lợi để cho các Phật tử được sống trong cái môi trường đạo vị giữa cái tình thầy trò rồi tình bạn đạo với nhau, sống chan hoà và luôn luôn lấy cái tình thương làm cái cơ sở, cái nền tảng để giải quyết mọi cái cái tình huống phức tạp, bế tắc ở trên cõi đời này,
[1:30:15]trong cái cộng đồng của chúng ta, cũng như trong gia đình và trong phạm vi hai người. Xin cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Mô Phật.
[1:30:28]Có ai hỏi gì không? "Con được thầy cho bài Kinh Nhật Tụng có đủ hết, nhưng mà sao thầy chưa có cái bài tụng mở cửa mả? Nếu thầy quên xin thầy bổ sung thêm.
[1:30:42]Nếu không quên xin thầy giảng rõ về việc mở cửa mả. Cây mía, cây thang, con gà. Thầy đừng có giận nha."
[1:30:55]Mở cửa mả hình như là cái cái phong tục dân gian gì á hả, chứ trong đạo Phật không có nha, nên thầy cũng không rành lắm. Nghĩa là người ta tin rằng cái người chết á mới chết thì không biết mình chết, nhưng chết ba ngày á bắt đầu mới biết mình chết, thì mới là cái hồn mới đi ra khỏi cái mả, nhưng vì cái mả xây bít lại, không đi ra được, mà mình không thể đục cái mả hay có cái cửa, cho nên mình cúng thôi, cúng tượng trưng là mở cửa mả cho cái người chết đã bắt đầu biết mình chết rồi thì có đường đi ra đi vô cho vui. Cái mả là cái nhà. Thì đó là niềm tin thôi, sự thật không phải vậy đâu nha. Cho nên mình theo phong tục mình cứ làm cho đừng buồn,
[1:31:30]chứ trong thực tế không phải có như vậy nha. Vì vậy thầy không có soạn bài kinh tụng mở cửa mả. Thầy có soạn cái bài An Vị Phật rất là cảm động. Sau này ai có an vị Phật á thì đến thỉnh cái bài đó về mà mà tụng nha. "Khi con ngồi thiền, con để cái biết ở đan điền được một lúc con thấy nóng ở bụng dưới, tới lúc xả thì cái nóng chạy khắp người. Xin không biết đúng hay sai?" Như vậy là đắc khí là người sẽ khỏe, tốt, nhưng đừng chạy lên đầu thôi. Hơi nóng mà chạy lên đầu là sai, còn hơi nóng mà cứ chìm chìm phía dưới từ bụng mà xuống tới chân là rất tốt, rất tốt. Nha. Hơi nóng hay là sức lực mà nó giấu từ dưới bụng
[1:32:07]xuống tới chân là cái đầu mình cực kỳ khỏe. Còn hơi nóng mà chạy lên đầu là đầu sẽ hư, nhớ như vậy. Theo một cái người tà nói là: "Mẹ ở trên trời xuống cứu độ mọi người thành Phật thì giờ muốn kéo người đó lại?" Thôi chịu khó nếu mình có duyên, mình có khởi tâm mà muốn độ người ta về với chánh pháp, tức là mình có duyên có nợ thì ráng kiên nhẫn mình bám theo nha, khuyên lơn, đồng thời mình cũng cầu nguyện bí mật cho người ta. Miệng mình thì giải thích về giáo lý nào sai nào đúng, nhưng mà mình bí mật mình cầu Phật là gia hộ cho người đó quay về với chánh pháp, như vậy. Chứ mình giải thích không nhiều khi cũng không được
[1:32:42]đâu, phải nhờ cái sự gia hộ của Phật, hén. "Cách đây 5 năm cha con bị bệnh cao huyết áp, ít khi uống rượu, nhân ngày đi đám cưới ở nhà người bà con bỗng đột ngột qua đời ở nhà người ta. Lúc mất không có người thân bên cạnh là nơi không phải nhà mình. Như vậy có gì không tốt không?" Thật sự thì giống như nó có cái duyên vậy đó. Trong tử vi á nhiều khi người ta chấm cái tử vi một người nói là chết ở nơi xa lạ. À đúng nha, nhiều khi nói chết xa lạ thiệt chứ phải không. Và thầy thấy cũng không có gì quan trọng, cũng có cái là như cái duyên thôi, cái duyên tha hương, thì cũng không thấy ảnh hưởng gì con cháu lắm.
[1:33:15]Thôi mình cũng đừng có sợ lắm, cứ đem về nhà chôn cất bình thường rồi mình ráng làm phước cho ba mình, đừng có đừng có sợ quá không sao đâu,
[1:33:26]hén.