[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con kính bạch trên Sư Phụ, chúng con kính thưa toàn thể quý Thầy Cô, chúng con kính thưa toàn thể đạo tràng. Thật may mắn và hạnh phúc cho chúng con, trong buổi chiều ngày hôm nay, chúng con lại được có duyên lành trở về tham gia khóa thiền lần thứ tư dưới mái chùa Khải Nam thân thương để cùng nhau tu tập, lễ Phật, tọa thiền và lắng nghe những lời pháp nhũ rất là quý báu của... Sư Phụ. Và chúng con kính bạch trên Sư Phụ, quý Thầy Cô cùng với toàn thể quý vị. Trong buổi thuyết giảng tại chùa Khải Nam trong buổi chiều ngày hôm nay, về phía chư Tôn đức, cho phép chúng con xin được cung kính giới thiệu:
[0:48]Có sự quang lâm chứng minh của Thượng tọa Giảng sư, Tiến sĩ Luật học Thích Chân Quang, Thiền chủ trường hạ chùa Thiền Tôn Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Chúng con xin cung kính giới thiệu.
[1:06]Chúng con xin được thành kính giới thiệu có sự quang lâm chứng minh của Đại đức Thích Pháp Huệ, quý Thầy chùa Khải Nam.
[1:20]Chúng con xin được cung kính giới thiệu có Sư cô Thích Nữ Đàm Nhân, Trụ trì chùa Thái Bình.
[1:30]Chúng con xin được cung kính giới thiệu có sự quang lâm chứng minh của Đại đức Thích Minh Long, quý Thầy chùa Cao Sơn, Nho Quan, Ninh Bình.
[1:42]Chúng con xin được trân trọng giới thiệu và nồng nhiệt chào đón có sự quang lâm chứng minh của Đại đức Thích Khải Tạng, chúng trưởng chúng tăng chùa Thiền Tôn Phật Quang.
[1:56]Chúng con xin được trân trọng giới thiệu có sự quang lâm chứng minh của Sư cô Thích Nữ Tường Phổ, chúng trưởng chúng ni, phụ trách tổng đạo tràng Thiền Tôn Phật Quang.
[2:09]Cùng với chư Tôn đức Tăng Ni, các quý Thầy Cô, Sư Cô đến từ Thiền Tôn Phật Quang, chúng con xin được giới thiệu chung ạ.
[2:23]Về phía ban điều hành của đạo tràng, cho phép chúng con xin được giới thiệu Cư sĩ Nghiêm Minh, Phó tổng đạo tràng khu vực miền Bắc, chúng trưởng Đạo tràng Phật Hạnh. Chúng con xin được giới thiệu có sự hiện diện của Cư sĩ Nhật Huệ Thái, Phó tổng đạo tràng khu vực miền Trung, chúng trưởng Đạo tràng Phật An.
[2:47]Chúng con xin được giới thiệu Cư sĩ Trí Thuận, chúng trưởng Đạo tràng Phật Thanh, Thanh Hóa.
[2:54]Cùng với các ban điều hành, các chúng thanh niên Thanh Hóa, Ninh Bình, chúng con xin được giới thiệu chung trong buổi chiều ngày hôm nay. Và ngoài ra còn có sự hiện diện trong buổi lễ còn có quý vị Phật tử đạo tràng chùa Khải Nam... chùa Khải Minh và đông đảo quý Phật tử nhân dân, địa phương, các cô bác đạo tràng và huynh đệ chúng thanh niên Phật Quang, chúng con xin được giới thiệu chung.
[3:27]Chúng con kính bạch trên Sư Phụ, chúng con kính thưa quý Thầy Cô cùng với ban điều hành đạo tràng, cùng toàn thể hội chúng. Giờ phút này, đạo tràng của chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin được thành tâm cung thỉnh Sư Phụ cùng với quý Thầy Cô, cùng với ban điều hành, toàn thể quý vị chúng ta khởi thân đứng lên để niệm Phật cầu gia hộ.
[3:57]Kính mời quý Phật tử chúng ta chắp tay chúng ta niệm Phật cầu gia bị. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[4:15]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[4:27]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[4:40]Chúng con cung thỉnh Sư Phụ an tọa. Cùng quý Phật tử chúng ta an tọa. Ngồi xuống đi, quý Phật tử ngồi xuống. Con là vừa làm MC vừa là ca sĩ luôn đó hả? Hát hay ghê. Có cái gì đó, ca sĩ hồi nãy hát cái bài gì bay bay gì đó. Sư Phụ nghe vô nửa chừng hả? Hoàng An Lập vậy hả? Hát hay ghê nha. À hả? Không gặp? À à à được rồi. À à. Rồi cảm ơn con nhiều. Mai mốt làm cái tiết mục vừa hát vừa múa hay lắm đó nha. À
[5:27]à cảm ơn con. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[5:36]Kính bạch trên Thượng tọa trưởng ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Thanh Hóa. Thượng tọa cũng đang ở trong kia, nhưng vì cũng sát giờ quá. Thôi để một chốc nữa rồi Thượng tọa có duyên sự phải đi Phật sự đâu đấy, ta sẽ thỉnh Thượng tọa ra đây nói vài lời đạo từ với đạo tràng một chút nha. Bây giờ thôi thì để Thầy nói vài lời với Phật tử, nhắc nhủ việc tu tập một chút vậy đó. Trước hết là...
[6:10]cái đạo tràng Thanh Hóa ta là một đạo tràng đặc biệt, không biết được xếp vào miền Trung hay là miền Bắc. Hai ông đó ổng quản lý hết cái đạo tràng này nè. Cái ông này ổng là Phó tổng đạo tràng miền Bắc, ổng nói là như vậy Thanh Hóa cũng miền Bắc nên ổng cũng trông coi ở đây. Anh Vinh á thì ổng nói là Thanh Hóa là miền Trung nên ổng cũng quản lý đạo tràng ở đây. Thì Tường Phổ không biết là... Như vậy cái đạo tràng này là cả hai ông cùng quản lý thì phải nhỉ? Trí Thuận? Trí Thuận đâu rồi? Đâu rồi? Không biết sao. Thôi kệ, nhiều ông quản lý mình càng khỏe, mình càng sung sướng vậy. Trước hết thì Thầy xin cám ơn quý Phật tử đã về đây dự khóa tu thiền.
[6:54]Tại sao Thầy phải cám ơn? Đi tu làm sao mà Thầy phải cám ơn? Thầy phải cám ơn dữ lắm á. Bởi vì sao vậy? Bởi vì những người dự cái khóa tu thiền là những người giữ gìn cái Chánh pháp của Đức Phật. Không phải là đùa đâu. Cách thời Đức Phật đã quá xa, cái lời dạy của Đức Phật bắt đầu nhạt nhòa.
[7:20]Cái kinh điển Đức Phật để lại không còn mấy người hiểu cho đúng. Tại cái lời Đức Phật dạy bằng tiếng Ấn Độ, mà Ấn Độ cổ kìa chứ không phải Ấn Độ mới bây giờ đó. Rồi đi qua mấy nghìn năm, không còn ai hiểu.
[7:44]Không còn ai hiểu đúng á. Phải nói chỉ khi nào ta rất may mắn, ta mới hiểu đúng được ý Phật qua cái lời kinh... được dịch qua mấy lần để lại ngày hôm nay. Và chính vì không hiểu rõ lời Phật dạy, rồi người ta tu cũng không còn đúng ý của Phật, nên cái sự chứng ngộ nó mất dần, mất dần, xa dần, xa dần. Ngày hôm nay vậy phải là những người rất có thiện căn, ta mới tìm đến quỳ, mới nương náu với Đức Phật mà đi theo Phật. Và đi theo Phật như vậy là gieo một cái duyên lành cho những kiếp sau thôi. Hy vọng lúc nào đó cái duyên nó phát rồi ta tìm được cái sự phát triển tâm linh trở lại. Chứ còn bây giờ là chỉ là gieo duyên.
[8:33]Mà nhiều khi tu tập sai lầm, có khi tu tập sai lầm rồi đọa mất luôn cũng không chừng á. Ta đừng có tưởng là mình cứ về đây quỳ lạy Phật rồi cuộc đời mình cứ phát lên, không có đâu. Ta hiểu sai một cái ta đọa địa ngục liền, ta đọa súc sinh liền. Luật nhân quả rất là nghiêm khắc. Ta càng đến với nơi chốn thâm nghiêm của Phật đài thì càng phải hết sức cẩn thận. Nhưng không phải dễ để ta có thể hiểu đúng lời Phật dạy hoàn toàn. Nên nhiều người đã tìm cách tu một cách sơ sài, đơn giản. Vì hiểu sâu nữa hiểu không nổi, đành phải là chấp nhận tu theo một đạo Phật đơn giản, dễ dãi và sơ sài. Như vậy mà ở đây, ở đạo tràng chùa Khải Nam này,
[9:23]với sự chứng minh của Thượng tọa trưởng ban trị sự, chúng ta lập được cái khóa thiền. Mọi người về đây cố gắng ngồi thiền... để nhiếp tâm thanh tịnh. Có nhiều người tuổi già sức yếu, mà cũng không phải là sức hiểu của mình sâu xa, vậy mà cứ kiên nhẫn tháng nào cũng về đây. Mà khi tháng nào cũng về đây tu tập nơi khóa thiền này thì ở nhà cũng phải ngồi thiền mỗi ngày. Những cái con người đó là...
[9:52]thấy giống như mình thầm lặng, thực sự là mình đang giữ gìn cái giềng mối của Phật pháp cho cả một cái khu vực này. Đó là lý do mà Thầy cám ơn những người về đây dự cái khóa thiền này là vậy đó. Thấy ta lặng lẽ, thầm lặng, chịu cực, chịu khó, chịu đau chân, chịu mỏi lưng, vất vả ngồi không nhúc nhích. Nhiều khi gặp cái thời tiết nắng nóng như thế này nhưng mà vẫn tinh tấn ngồi thiền. Thực sự là ta đang giữ gìn cái giềng mối Phật pháp như vậy. Chứ rất nhiều những người ở ngoài kia vậy, không dám bước vào thiền vì không hiểu rõ đường đi, không hiểu rõ phương pháp, mờ mờ mịt mịt... và chấp nhận tu theo một đạo Phật đơn giản, sơ sài thôi.
[10:40]Mà đạo Phật của chúng ta thì cực kỳ cao quý. Vừa là một triết lý, là một đạo lý, là một tôn giáo cực kỳ sâu sắc ở trên đỉnh cao của nhân loại. Thì ta ôm được cái chân của cái đỉnh cao chứ ta chưa leo được tới đỉnh cao, nhưng mà ôm được cái chân và cứ cố gắng mà leo lên, mà bò lên dần dần. Thực sự ta nói giữa cái thế giới, giữa nhân loại này, biết bao nhiêu triết thuyết này thì đạo Phật là đỉnh cao là số một. Ta may mắn được là đệ tử của Đức Phật là cái duyên phúc rất là lớn. Tuy nhiên, có những người chỉ đứng nhìn cái đỉnh cao đó từ xa, không lại gần được vì không hiểu nổi. Phải là những người rất có thiện căn, rất có tấm lòng mới dám đến sát nơi cái
[11:30]đỉnh cao của đạo Phật mà ôm lấy cái chân của đạo Phật mà tìm cách leo lên. Thì chính chúng ta là những người can đảm đó đó, chịu cực, chịu khổ, chịu vất vả để đến với thiền định. Vì thiền định Đức Phật dạy trong Tứ Thập Nhị Chương Kinh: "Ta xem thiền định là cột trụ trên núi cao." Tức là trong rất nhiều cái phương pháp tu tập thì thiền định là phương pháp đỉnh cao. Mà đã là đỉnh cao thì cực kỳ khó khăn, không dễ chút nào. Nên dường như ta đã quên lãng, đã phai nhạt, không mấy người có thể hiểu được. Vậy mà quý Phật tử vậy... cũng là tình trạng chúng ta cũng đã cách Phật đã xa mà dám về đây ngồi thiền.
[12:15]Đây là điều rất là đáng khen, đáng tán thán. Có thể là ta trong thời gian một vài tháng này hoặc là một vài năm này, tinh tấn ngồi thiền này ta cũng chưa đạt được điều gì, nhưng mà cứ kiên trì tu tập... thực sự là ta đang giữ gìn giềng mối cho Chánh pháp vậy. Rất là đáng khen. Nên sau này lỡ chết rồi xuống gặp Diêm Vương, có bắt tội gì, hỏi ngươi có làm được công đức gì? Cứ nói là... cứ khai báo là có dự khóa thiền chùa Khải Nam mỗi tháng nha, là Diêm Vương tha hết tội. Nhớ như vậy.
[12:54]Trong cái phương pháp tu tập nó có một cái điều thế này. Ví dụ như à hỏi... ta nhìn thấy cái thân này thì thấy thân này là gì?
[13:09]Là vô thường, phải không ạ? Thay đổi, sinh ra, lớn lên rồi bệnh rồi chết. Tức là nhìn rất là tiêu cực. Ta nhìn cái tâm này của ta là cái gì? Những loạn động, bên trong chất chứa nhiều cái xấu xa, nhiễm ô, ích kỷ, kiêu mạn. Ta nhìn cái tâm của ta vậy, thấy xấu không ạ? Thế ta nhìn ra thế giới bên ngoài này là cái gì? Thế giới này biến đổi liên tục, không có cái gì bền chắc. Cũng là nhìn theo cái khía cạnh gì? Là xấu, tiêu cực không à? Nhìn mặt trái không à? Nói ủa sao theo đạo Phật tu tập kỳ cục vậy? Và đây chính là vấn đề mà nhiều người họ công kích đạo Phật. Từ thời Đức Phật cũng vậy, cho đến bây giờ cũng vậy.
[13:58]Có một lần có một câu chuyện vậy. Hôm đó Đức Phật đi một mình. Thì thật ra là Ngài đi đâu nói một mình nhưng Ngài cũng cố ý hết á. Trong đầu Ngài, Ngài biết cái duyên nó như thế nào nên Ngài giả vờ Ngài đến cái xứ đó cũng vắng vẻ. Vô cái nhà của ông nông dân cũng giàu có. Đức Phật nói Ngài muốn nghỉ lại. Thì ông nông dân đó ổng mới sắp một cái phòng, trong đó có cái giường đệm rơm cho Đức Phật nghỉ lại. Thì Đức Phật nằm trên cái giường đệm rơm đó, rồi sáng Ngài mới ôm bát đi ra ngoài đi khất thực. Thì cái dấu vết Ngài nằm nó in lên trên cái nệm rơm nó nằm rất là đẹp. Thì có một du sĩ ngoại đạo ổng cũng đi lang thang tới đó.
[14:38]Có lẽ là cái ông nông dân này là người cũng hào phóng, rộng rãi nên các đạo sĩ, du sĩ hay ghé ngang. Cái ông bước vào cái phòng ổng nhìn thấy cái dấu người nằm in hằn lên trên cái đệm rơm. Mà nằm nghiêng bên phải, cái dáng nằm rất là đẹp. Không còn người nằm nhưng mà cái dấu in lên cũng vẫn rất là đẹp. Cái ông mới nói là hình như có một cái đệ tử của Sa môn Gotama ở đây. Ông nông dân nói: "Không, chính Sa môn Gotama ở đây. Nằm cái đó". Cái ông kia ổng mới gắt lên, ổng bực bội, ổng nói: "Sa môn Gotama là một người phá hoại sự sống. Khi mà giải thích về sự sống, về con người, Sa môn Gotama chỉ nói về mặt trái mà thôi".
[15:20]"Cái thân này đâu phải là lúc nào cũng là vô thường xấu xa. Cái thân này nhiều khi cũng đem cho ta nhiều cái khoái cảm, chứ cái sung sướng chứ. Mà Sa môn Gotama cứ chê cái thân này, hoặc là cứ chê cái cuộc đời này vô thường, biến đổi không bền chắc". "Nghĩa là Sa môn Gotama là người nhìn cuộc đời một cách tiêu cực, hủy diệt. Đại khái như vậy". Cái ông nông dân ổng cũng ú a ú ớ cũng không biết chuyện gì. Ổng nói: "Thôi thôi được, thôi được. Tôi sẽ truyền cái lời của ông lại cho Sa môn Gotama khi Sa môn Gotama đi khất thực trở về đây". Rồi, nhưng mà không đợi thì Đức Phật đã về tới rồi. Tại vì ý Đức Phật là muốn gặp cái ông này. Ý là muốn gặp...
[16:00]Nghĩa là trong cái khi mà Ngài nhập định, Ngài biết là cái ông du sĩ này nè là có duyên với Ngài, Ngài sẽ độ được. Cho nên Ngài đi lang thang chứ Ngài đón ổng đó. Thì khi mà cuộc nói chuyện chưa xong thì Đức Phật về tới. Thế là hai người có cuộc trao đổi nói chuyện, có cuộc trao đổi nói chuyện và sau này khi mà ổng phục Đức Phật rồi ổng mới xin quy y xuất gia, sau này ổng cũng chứng A La Hán. Đó là cái ông du sĩ Magandiya, đó là cái câu chuyện vậy. Thì từ thời Đức Phật người ta đã phê bình Đức Phật về cái lối mà nhìn cái gì cũng nhìn mặt trái. Cho tới tận bây giờ cũng vậy. Cũng nói ờ đạo Phật là đạo bi quan, yếm thế, cứ nhìn mặt trái.
[16:42]Sau này thì người ta bớt công kích, người ta vì sợ xúc phạm nhưng mà trong thẳm sâu người ta cũng như vậy. Mà khi ta tu thiền cũng vậy. Ta tu thiền ta cứ nhìn vấn đề là nhìn mặt trái à. Thế cái triết lý ở đây là cái chỗ nào?
[17:00]Ví dụ bây giờ thế này. Ví dụ như bây giờ ta lau nhà.
[17:06]Cái nhiệm vụ của ta là thấy cái nhà rất là bẩn. Thế là ta mới lấy chổi, lấy khăn, lấy nước ta đi lau nhà. Thì khi ta lau nhà như vậy, mục tiêu của ta là lau cho cái nhà của ta nó sạch, mát... để ta sinh hoạt, ta ăn ta ở. Ta làm cho nhà ta sạch. Khi nào nhà ta sạch thì ta thành công.
[17:35]Khi nào nhà ta sạch hết thì ta hoàn thành cái công việc lau nhà. Thì khi ta lau nhà như vậy, ta tập trung nhìn vào chỗ nào?
[17:50]Nhìn vào chỗ đã lau hay là nhìn vào cái chỗ còn bẩn? Hả?
[17:59]Ta nhìn vào cái chỗ đã lau sạch hay là ta nhìn cái chỗ chưa lau còn bẩn?
[18:06]Bây giờ ai là người nói rằng khi ta lau nhà như vậy thì ta tập trung nhìn vào cái chỗ cái sàn, cái nền đã lau xong rất là sạch thì giơ tay lên?
[18:21]Có thằng bé nó giơ tay lên. May quá con còn bé, con không... lớn lên con đi làm dâu là người ta đuổi ra khỏi nhà nha con. Hả hả? Đi làm dâu nhà người ta mà lau vậy, lau được cái nào sạch rồi chỉ nhìn cái chỗ sạch thôi, không nhìn cái chỗ bẩn thì mẹ chồng đuổi cái nàng dâu đó đi về nơi sản xuất nha. Không ai chấp nhận cái nàng dâu kiểu đó cả. Vậy một người dâu ngoan, khi mà lau nhà thì nhìn cái chỗ nào? Chỗ bẩn, đúng rồi. Đó bây giờ là dâu tốt nè, đó, dâu tốt đó, dâu ngoan đó, dâu hiền á. Đúng rồi, khi ta lau nhà cứ phải nhìn chỗ bẩn thì người đó mới biết lau nhà, mới lau cái nhà cho sạch. Còn mới lau được một khoảng chừng vài tấc vuông rồi cứ nhìn nó hoài
[19:07]mà khen ngợi nó, ồ sạch quá bóng quá, còn không nhìn những chỗ bẩn... thì người đó làm sao? Cái nhà này sẽ lau không sạch. Chúng ta cũng vậy. Khi ta nhìn thân, nhìn tâm mình, nhìn thế giới này, ta cứ nhìn cái mặt trái thôi. Và cái người đó đang cái gì? Người đó đang tu tập.
[19:32]Còn nếu mà ta nhìn cái thân, cái tâm và thế giới này chỉ nhìn cái mặt tốt thôi, ta bị mẹ chồng đuổi ra khỏi nhà đi về nơi sản xuất, đưa về nơi sản xuất liền. Nhớ như vậy. Anh Vinh nhớ không? Nhớ nghe không, không là mẹ chồng đuổi anh đi về nơi sản xuất đó. Nếu mà cứ nhìn mặt tốt không, nhìn mặt phải không. Đó, khi nào ta nhìn thân, nhìn tâm, nhìn thế giới này, nhìn cái mặt trái, ta đang tu tập. Đó là nguyên tắc á. Cũng vậy, ví dụ như bây giờ thế này. Ví dụ như bây giờ ta... Ta thấy một người đi ngang trước nhà ta, họ chống cây gậy họ đi xin ăn. Họ đi ngang nhà ta, họ nhìn vào cái... nhìn nhìn không thấy ai ở ngoài ngoài ngoài sân
[20:16]ngoài cửa, cái họ chống gậy họ đi tiếp. Ta ở trong ta nhìn ra ta thấy. Mà họ cũng không thấy ta, tại mình trong nhà nó hơi tối tối. Nhưng mà ta nhìn cái người ăn xin nó có vẻ hơi tội quá, cái ta mới lật đật quay qua quay lại, lấy một vài đồng cái chạy ra, ới ới kêu bà bà bà dừng lại. Bà dừng lại, cái bà ăn xin bả qua khỏi rồi nhưng mà ta gọi giật ngược bả lại. Cái ta mở cổng ta chạy ra ta dúi vào cái túi bả một ít tiền. Rồi nói thôi bà cầm ít tiền, rồi thôi ta đi vào nhà. Rồi bà đấy ăn xin bả đi tiếp.
[20:50]Rồi có một người hàng xóm ta nhìn thấy chuyện đó, cái họ mới khen ta. À chiều đến họ gặp ta họ khen ta, họ nói: "Thiệt chị là tốt bụng, chị thật là tử tế. Cái người ăn xin nó đi khỏi nhà rồi mà chị còn ráng ở trong nhà chạy rượt theo để bố thí một ít tiền. Chị thật là tử tế". Thì bây giờ ở đây có hai cái nhìn nha. Bây giờ ta tự nhìn về ta. Cái bà hàng xóm bả khen ta tử tế thì ta thấy ta tử tế thật. Đó là một cái nhìn. Cái nhìn thứ hai thì ta lại thấy rằng ta chưa được bao nhiêu cái sự tử tế trong cuộc đời này. Ở ngoài kia còn nhiều mảnh đời đau khổ. À thẳm sâu trong lòng ta vậy chứ cái ích kỷ nó vẫn còn ngự trị.
[21:47]À một cái việc mà rượt theo cái bà ăn xin cho một ít tiền chưa đáng là cái gì so với các cái tội mà ta đã gây ra từ nhiều kiếp trước. Giờ không đáng gì. Đây là cái nhìn thứ hai. Hiểu không? Bây giờ Sư phụ nhắc lại nha. Có một cái hành vi là ta rượt theo ta tặng một ít tiền cho bà ăn xin. Rồi một người hàng xóm khen ta tử tế. Rồi và ta có hai cái nhìn để ta chọn lựa cho mình. Một, ta thấy ta tử tế thật. Hai, ta thấy ta chưa đủ sự tử tế đối với cuộc đời này và đối với cái tội của ta từ vô lượng kiếp. Ta chọn cái nhìn nào?
[22:41]Hả? Mời mời Thầy, mời Thượng tọa lên đây. Mời Thượng tọa có vài lời dặn dò Phật tử chút đi. Thỉnh thỉnh thỉnh Thượng tọa đây có vài lời dặn dò Phật tử chút. Ta chọn cái nhìn thứ nhất hay cái thứ hai? Ai chọn cái thứ hai? Đó là con dâu ngoan á, là con cưng của Phật đó. Đó, vậy ta chọn cái thứ hai là cái nhìn, phải cái nhìn tiêu cực không? Tự chê mình không? Nhìn cái chỗ bẩn phải không ạ? Đúng không? Đó vậy mà ta còn tu được. Còn nếu ta nhìn cái thứ nhất, ai khen ta tử tế ta thấy ồ ta tử tế thật thì ta hết tu liền. Cũng giống như lau cái nhà, mà chỉ nhìn được cái chỗ lau vừa sạch thôi thì người đó không lau được nữa, không còn động lực để lau nữa.
[23:29]Mà phải nhìn thấy chỗ bẩn thì ta mới còn động lực để lau nhà tiếp tục. Đó là bí quyết của đạo Phật, là chìa khóa tu tập của đạo Phật. Cứ nhìn mặt trái, cứ nhìn chỗ còn kém còn dở, vậy mà ta còn động lực để tu hành. Đồng ý chưa? Đó, đạo Phật là như vậy. Chúng con cung thỉnh Thượng tọa trưởng ban trị sự mời Ngài ra có vài lời đạo từ với Phật tử đạo tràng một chút. [Tiếng cười] Hả?
[24:19]Vậy hả?
[24:31]Thôi kệ.
[24:40]Thượng tọa đi luôn hả? Thôi ta ngồi xuống đi, ngồi xuống
[25:18]Bây giờ trong thiền định cũng vậy. Có mấy cái điều về thuộc về mặt trái mà ta phải luôn luôn quan sát.
[25:35]Bây giờ cái mặt trái thứ nhất nè. Là thân này là
[25:44]tốt đẹp hay là vô thường biến hoại? Vô thường biến hoại. Đó là mặt trái. Thế giới này là sung sướng hay là khổ đau? Khổ đau. Đó là mặt trái. Đó là điều ta phải nhìn phải thấy. Rồi trong quá khứ của ta. Trong quá khứ của ta giữa phúc và tội
[26:12]thì cái nào nhiều? Tội nhiều. Đó là mặt trái. Nên khi ta ngồi thiền ta tập trung vào mặt trái đó. Mà khi ta tập trung vào được cái mặt trái đó tự nhiên đó là tu. Đây rất là lạ vậy. Ta cứ nhìn thấy cái lỗi mình, tự nhiên đó là tu. Bây giờ ta xét kỹ tâm mình là ta ích kỷ hay ta vị tha? Ích kỷ. Đó là mặt trái. Mà khi nhìn thấy được mặt trái đó thì chính là ta đang tu.
[26:52]Còn ví dụ như thấy mình tự thấy mình là đã tốt rồi, đã vị tha rồi, động lực tu hành bị dừng lại liền. Ta nhớ cái yếu quyết này, ta nhớ cái bí quyết này. Đây là cái chìa khóa tu tập trong đạo Phật. Nên nếu có một người nào đó bảo ta là đã tốt lắm rồi, đã an lạc lắm rồi, đã hạnh phúc lắm rồi, thì nhớ cái người đó họ nói ngược lại ý của Phật, làm cho ta mất động lực tu hành. Làm cho ta kiêu mạn và tổn phước. Còn người nào mà chỉ cho ta thấy
[27:42]người nào chỉ cho ta thấy ta còn kém, còn dở... tội lỗi thuở xưa rất là dày
[27:56]thì
[28:00]người đó cho ta một sức mạnh, một động lực để tiến tu. Mà người đó nói đúng ý của Phật. Nhớ đây là chìa khóa. Từ đây về sau vậy suốt cuộc đời mình và cả những kiếp sau nhớ cái điều này. Là ai vỗ về ta, khen ngợi ta, ca ngợi ta đều là cho ta liều thuốc độc.
[28:26]Còn người nào giống như chê bai ta, chỉ cho ta cái mặt trái trong tâm thức ta, trong cuộc đời ta, người đó đang giúp ta tiến tu. Mà cả trong thiền định cũng vậy. Khi ta ngồi kiết già thế này, biết rõ toàn thân thế này,
[28:48]thấy hơi thở mình ra vào thế này rồi bắt đầu dần dần tập trung vào thấy chính ta chỉ là một khối tội từ vô lượng kiếp.
[29:02]Thấy chính ta là một khối tội từ vô lượng kiếp. Vậy mà ta đang tu hành.
[29:11]Còn nếu ta nhìn nơi chính mình mà thấy mình là cái gì tốt đẹp, từ từ tâm ta loạn lên liền. Chìa khoá nằm chổ đó, khi ta nhìn cái mặt trái của ta, vậy mà tự nhiên ta được cái phần thưởng tâm tự nó yên, à tâm tự nó yên
[29:35]còn khi ta tự thấy mình là tốt đẹp tâm ta tự nó loạn lên nó lạ vậy Tại sao mà ta nhìn thấy mình là xấu mà tâm lại yên
[29:53]ta nhìn thấy mình tốt, tâm ta lại loạn lên cái chìa khóa nằm chổ đó, tại vì khi ta nhìn thấy mình xấu
[30:02]ta trở nên khiêm hạ và ta được cái phần thưởng nơi cái sự khiêm hạ đó. Còn khi ta thấy mình tốt, ta bị kiêu mạn và ta bị cái hình phạt nơi cái sự kiêu mạn đó.
[30:24]Cũng giống như bây giờ vậy. Ta trồng cây,
[30:32]ta bón cây bằng cái gì?
[30:36]Phân.
[30:41]Ta có đem cái dầu thơm ta xịt cho cây và làm cho cây tốt lên không? Không.
[30:50]Ta lấy cái dầu thơm mà mình xức nơi người mình đó mà mình xịt vào cây, coi chừng cây nó... nó lại úa nó chết. Nhưng ta bón cái phân, cái phân là cái bả, cái hư, cái vất đó, cái bài tiết của thú và của heo, của bò. Ta lấy cái phân đó ta bón cho cây thì bỗng nhiên cây lại đơm hoa kết trái. Còn ta lấy cái dầu thơm, hương liệu ta bón cho cây, coi chừng cây nó tàn nó chết đó.
[31:22]Cũng vậy, khi ta nhìn cái mặt trái, ta nhìn cái mặt xấu, vậy mà tâm thức ta phát triển, ta tiến bộ.
[31:34]Còn ta cung cấp cho ta những cái cái điều khen tiếng hay... coi vậy chứ tâm thức ta lại suy sụp, suy sụp vậy.
[31:51]Nên khi ta ngồi thiền, cái phép quán chiếu trong đạo Phật là nhìn thấy thân tâm này là một khối tội lỗi.
[32:02]Vậy đó, rồi tâm ta trở nên khiêm hạ. Và khi tâm ta khiêm hạ, tự nhiên tâm ta được yên lắng, được yên lắng.
[32:17]Còn nếu ta cung cấp cho mình cái ý tưởng rằng mình đã tốt rồi, mình đã hay rồi, lập tức trong lòng ta sự kiêu mạn xuất hiện. Và khi sự kiêu mạn xuất hiện thì nó đánh tâm thức ta sáo trộn liền, sáo trộn liền.
[32:42]Nên hiểu điều này. Khi ta ngồi thiền vậy, ai hỏi ta vậy, ta cứ nói những điều rất là thấp, rất là xấu về chính mình, là ta đang đi đúng đường vậy.
[32:58]Hỏi tu thiền là thấy cái gì? Nói tôi thấy tôi là vô minh, chấp ngã, kiêu mạn, ích kỷ, ô nhiễm. Ta cứ nói đúng những điều đó là ta đang đi đúng đường. Còn hỏi vậy ngồi thiền thấy cái gì? Nói tôi thấy tôi là Phật tại tâm, tâm tôi vốn thanh tịnh là nguy hiểm vô cùng. Cái kiêu mạn đang trỗi dậy.
[33:24]Nên vì vậy, khi ta cứ kiên nhẫn ngồi thiền, cứ ngày này qua ngày kia. Khi khóa thiền thì đến với khóa thiền, không có khóa thiền ở tại nhà cứ kiên nhẫn ta ngồi như thế này hàng ngày. Và cứ vậy cứ quán chiếu, chiêm nghiệm, tập trung vào mặt trái. Và trong những mặt trái ta nhắc lại, phúc và tội thì mặt trái của ta là tội. Tội nhiều hay ít? Rất nhiều. Đúng như vậy. Cái thân này là bền vững hay là vô thường biến đổi? Vô thường. Ta tập trung vào cái thân này là vô thường sinh diệt. Cái thế giới này là sung sướng hay đau khổ? Đó ta tập trung hiểu cái thế giới là như vậy. Nhìn thì nghe có vẻ như là tiêu cực, là bi quan, là yếm thế.
[34:20]Nhưng giống như một người con dâu vậy đó, về nhà lau nhà, cứ tìm những cái góc bẩn nhất mà lục lọi mà quét mà lau. Vậy đó mà cái nhà sẽ sạch. Còn lau được chút xíu đã đứng đó khen cái chỗ lau là sạch, bỏ quên hết những mặt trái, bỏ quên hết những cái góc bẩn dơ thì chắc chắn người này không biết lau nhà, cái nhà sẽ không sạch. Đây là lý do, cũng đây là bí quyết trong cái việc tu tập của đạo Phật, mà đặc biệt cũng là bí quyết để tu thiền. Ta không tự mình làm cho tâm mình thanh tịnh, nhớ như vậy.
[35:02]Bí quyết của thiền định là ta không tự mình làm cho mình thanh tịnh. Mà ta chỉ nhìn mặt trái của tâm ta, của đời ta, của thế giới rồi tâm nó tự thanh tịnh chứ không phải ta làm cho tâm ta thanh tịnh. Mà cái thanh tịnh tự nó xuất hiện. Cũng giống như ta nhìn cái cây, không ai cầm cái cành cái lá cứ kéo kéo kéo rồi cây nó xuất hiện ra hoa ra trái cả. Mà ta làm cái gì? Bón phân tưới nước ở dưới gốc, cây nó tự ra hoa ra trái. Ta không tự làm cho tâm ta thanh tịnh được đâu. Mà cứ gì? Cứ làm phúc, nhìn thấy mặt trái của mình, vậy mà tâm ta tự thanh tịnh. Đừng dại khờ ép cái tâm mình cho thanh tịnh. Cũng giống như đừng dại khờ nắm cái cành cây kéo
[36:00]kéo mà bỗng nhiên nó ra hoa ra trái, không có. Ta đừng dằng ép để cho tâm mình thanh tịnh. Mà chỉ khéo léo gì?
[36:12]Trong cuộc sống thì làm phúc rất nhiều. Trong cái ý thức, chiêm nghiệm thì tập trung nhìn vào mặt trái của mình. Vậy đó, đến lúc thuần thục rồi, cái sự thanh tịnh tự nó xuất hiện. Chứ ta không cố ý làm cho nó thanh tịnh. Đây là bí quyết việc tu tập thiền định nha. Thôi hôm nay thì Thầy ghé thì thăm đạo tràng một chút xíu, nhắc nhở vài lời. Bây giờ thì Thầy... Thầy chào, Thầy đi tiếp về Nghệ An nha, Thầy thăm chút xíu. Chúc cho quý Phật tử đạo tràng cứ tinh tấn tu tập. Hôm nay trời hơi nóng, thôi ta cứ cố gắng nha. Thế giới nó nhiều thứ nóng lắm. Thế giới rất là nhiều thứ nóng. Thì ta cứ giữ mà sự tinh tấn để đền ơn Đức Phật nha.
[37:02]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[37:25]Mời quý Phật tử chúng ta chắp tay hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh, cùng tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.