[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch Thượng toạ viện chủ chùa Phật Quang. Kính thưa quý vị Đại Đức Tăng Ni,
[0:27]thưa toàn thể các quý vị Phật tử. Kính bạch Thượng toạ, chúng con Phật tử thủ đô nói chung và Phật tử đạo tràng Phật Hạnh nói riêng cũng có túc phúc nhân duyên hôm nay được cung nghinh Thượng toạ tại chốn trụ xứ chúng con đây, chùa Thần Quang Ngũ Xã. Mặc dù Thượng toạ công việc Phật sự đa đoan, các Phật tử ở nhiều nơi cũng khát ngưỡng công đức của Thượng toạ, cầu mong Thượng toạ được giáng phúc, nhưng Thượng toạ đã ưu ái dành cho Phật tử thủ đô chúng con nói chung và Phật tử đạo tràng Phật Hạnh nói riêng một sự ưu ái đặc biệt. Hôm nay Thượng toạ đã quang lâm giáng phúc, chúng con cũng không biết lấy gì để
[1:23]đền đáp công ơn của Thượng toạ, chúng con cũng dĩ thủ vi lễ, trước hết là xin kính đỉnh lễ Thượng toạ, cầu Hồng Ân Tam Bảo gia hộ Thượng toạ thân tâm thường lạc, chúng sinh dị độ. Cũng nhân dịp hôm nay, chúng con cũng xin cầu trên Thượng toạ ban bố pháp nhũ để cho các Phật tử chúng con được chiêm ân công đức ạ.
[1:54]Con cảm niệm công đức Thầy. Con thỉnh Thầy ngồi nghỉ với chúng con chút. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con thật là vui sướng được về cái chốn Phật Thần Quang này để thăm Thầy và thăm quý Phật tử. Điều rất là hỷ lạc là Phật tử chúng con có một nơi để nương tựa tu tập, được nương tựa vào cái bóng từ bi cao cả của Thầy mà mỗi ngày mỗi ngày chúng con có cơ hội để tăng trưởng cái phúc duyên của mình. Cái ân nghĩa của Thầy thật là lớn lao với chúng con. Trước khi xin phép Thầy để nói chuyện với Phật tử, con chúng con xin kính chúc Thầy được vạn thọ, khang kiện, đời đời là cái chỗ nương tựa cho chúng con,
[2:51]xin Phật gia hộ cho Thầy là mãi mãi là cái bóng cây che mát cho chúng con. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con thỉnh Thầy ngồi.
[3:06]Kính thưa quý Phật tử, nay Thầy muốn xưng chúng tôi mà thấy khách sáo mà xưng Thầy sợ làm cao, không biết xưng chữ gì. Hôm nay chúng tôi có nhân duyên về thăm thủ đô, để được rồi thăm lại đạo tràng Phật Hạnh. Thì cái đạo tràng Phật Hạnh thoạt đầu tiên là chúng tôi lập nên để cho có những người, những Phật tử mà cùng đồng cái quan điểm để về với nhau tu hành. Và điều may mắn kế theo đó là được Thượng toạ đây đứng ra bảo bọc, dìu dắt, nâng đỡ, hướng dẫn. Thế là đạo tràng về đây coi như thành cái Ngũ Xã, chùa Thần Quang là cái chùa tổ ấm của mình. Suốt bấy lâu nay đều về đây tu tập, nương theo cái công đức của Thượng toạ trụ trì ở đây.
[4:10]Và vì vậy, cho nên ở trong cái miền Nam xa xôi chúng tôi cũng không có bận tâm lắm để mà lo các việc ở trong đó, thì chỉ thỉnh thoảng hỏi thăm. Rồi nhân dịp hôm nay ra ngoài Bắc thì cũng đến đây thăm quý Phật tử một chút, cũng là để thăm thăm chùa, thăm Thầy. Nhưng mà nghe nói là dường như có một số quý vị Phật tử ở đâu đến chứ không phải là trong đạo tràng Phật Hạnh hả? Cũng có quý Phật tử nhiều nơi? Ở Quảng Ninh cũng lại. Ai là của đạo tràng Phật Hạnh giơ tay lên Thầy xem chút. Nhìn tổng quát như vậy. Dạ, dạ. Rồi Thầy cảm ơn, cảm ơn. Đứng dậy vậy. Dạ. Ở đây hồi nãy nãy Thầy nói với đạo tràng Phật Hạnh thế này,
[4:56]là Thượng toạ đây là cha ruột của đạo tràng, còn Thầy là cha ghẻ. Nhớ.
[5:08]Nhưng mà nãy đi sau lưng đi sau lưng Thượng toạ đây thì mới phát hiện là cái áo phía sau Thượng toạ có mấy cái đốm cái đốm. Mới biết rằng con không có chăm cha mình kỹ. Con không chăm cha mình kỹ, là phải luôn luôn là phải chăm sóc từng cái manh áo, miếng ăn của cha mình.
[5:33]Chỉ có cái xâu chuỗi thì đẹp mà Thầy không nỡ xin thì thôi, chứ còn cái áo này
[5:43]Thật ra, chúng ta vào đạo, chúng ta có một cái gia đình khác, một cái gia đình khác rất là lạ. Quý Phật tử sẽ để ý sẽ thấy. Ví dụ như ta sinh ra trong cái gia đình ruột thịt của ta, máu mủ của ta, nó ràng buộc vừa là tình thương yêu mà vừa là trách nhiệm bắt buộc. Người cha không thể không chăm lo cho con, vì như vậy là bị người đời nguyền rủa, luật pháp phê phán; hoặc là con mà bất hiếu với cha mẹ thì bị người đời nguyền rủa, mọi người phê phán. Thì cái tình gia đình như vậy nó vừa có cái máu mủ mà vừa có sự bắt buộc, sự kiềm chế, kiểm soát của xã hội. Còn khi ta đến với đạo, ta có một cái gia đình mới.
[6:30]Gia đình đó không ai bắt buộc ai. Ví dụ bây giờ ta không thương nhau cũng chẳng ai trách. Bây giờ Thầy không thương trò cũng chẳng ai nói, trò không thương Thầy cũng chẳng ai nói. Cái gia đình đấy nó vậy. Và gia đình này nó đầm ấm hay không, hạnh phúc hay không, tốt đẹp hay không là do tâm của mỗi người hiểu đạo đến mức nào. Ta càng hiểu đạo thì tự ta tự buộc mình, chứ không ai buộc mình, tự mình buộc mình phải chăm lo cho huynh đệ của mình, chăm lo cho cha mình, cho em mình, cho anh mình, chị mình, chứ không ai bắt buộc cả. Cái tự mình buộc mình á cái đó rất là kỳ lạ. Nó kỳ lạ vì sao? Vì mình không ai bắt mình làm điều đó,
[7:13]mà từ cái trí tuệ của mình, từ cái cái tâm đạo của mình bắt mình phải chăm lo cho nhau, cho những huynh đệ mà chẳng có một chút máu mủ nào. Nhưng mà chính vì cái không có một sự bắt buộc bên ngoài mà tự mình bắt buộc mình được, cái đó nó mới là mới cao thượng. Cái đó mới là cái làm động lòng của thần thánh ở trên cao. Người ta trên cao, các Ngài nhìn xuống thấy rõ thấy rõ, à, cái con người đó không có bị bắt buộc phải làm điều gì nhưng mà người đó đã tự buộc mình đến lo cho chùa, tự buộc mình đến lo cho Thầy, tự buộc mình chăm sóc các huynh đệ của mình. Đó là cũng là huynh đệ với nhau, nghe nói một người huynh đệ bệnh,
[7:54]mình đã nghe tiếng mình cũng sắp xếp thời gian của gia đình mình đến để thăm người đó bệnh như thế nào, người đó đã có ai chăm sóc chưa. Nếu mà có người chăm sóc rồi, mình có thể phụ thêm điều gì hay không; còn nếu chưa có ai chăm sóc thì mình sẽ cố gắng chăm sóc được nhiều hơn. Hoặc là cái người huynh đệ mình bận phải đi đâu, rồi nhiều khi công việc nhà giao lại, mình thấy sắp xếp được mình phụ mình gánh vác bớt: trông giùm nhà, trông giùm trẻ, hay lo một vài việc mà người đó nhờ để lại, vân vân. Nghĩa là tự mình buộc mình phải thương nhau, phải có trách nhiệm với nhau như là một cái gia đình.
[8:28]Thì cái đó làm động lòng của thần thánh ở trên. Nên nó khác với một cái là là xã hội bắt buộc, truyền thống bắt buộc, giao ước xã hội bắt buộc. Còn đến với đạo, cái sự bắt buộc mà ta phải thương nhau, ta phải kính Thầy ta, ta phải lo cho ngôi chùa của ta, cái đó không do bên ngoài mà do đạo tâm của ta thúc đẩy. Nên ở đây nó lệ thuộc vào cái suy nghĩ của ta, cái đạo tâm của ta, ta hiểu đạo đến mức độ nào. Khi ta hiểu đạo cao rồi, bỗng nhiên những cái việc cá nhân của ta ta buông xuống, mà cái việc chung ta thấy nặng lòng. Đó là điều rất tự nhiên. Nên ở đây quý Thầy muốn biết là cái người Phật tử
[9:11]đó đạo tâm đã tốt chưa, tu tốt chưa, cứ nhìn cái người đó, cái thái độ người đó có cái trách nhiệm đối với Phật pháp, đối với đạo tràng hay không. Chỉ nhìn là biết ngay. Vì khi mà thấy người đó cứ tự lo công việc chung, biết ngay cái tâm đạo người này đã lớn mạnh, đã lớn mạnh. Cứ nhìn như vậy, vì mỗi Phật tử cũng nhìn lại mình cũng vậy. Chỉ thấy rằng mình cứ lo cho gia đình mình, rồi hôm nào đó rảnh chút xíu, ngày sóc, ngày vọng đến chùa lễ Phật cầu nguyện một vài điều gì đó, bỏ vào thùng một ít đồng, mang một ít hương, ít hoa đến cúng thì phải tự biết mình đạo tâm chưa nhiều. Còn nếu nhìn vào lòng mình thấy lúc nào mình cũng có cái
[9:54]gì buộc mình phải lo cho Thầy, lo cho chùa, lo cho huynh đệ mình là lúc đó tự biết rằng đạo tâm mình đã đã lớn. Nhưng mà ở đâu làm cho ta có cái đạo tâm lớn lên như vậy? Ở đâu? Ở đâu? Là chính cái ta hiểu đạo. Ta hiểu đạo, ta hiểu được những cái giáo lý mà ta thấm được giáo lý. Mà cái giáo lý nào mà đẹp đẽ đến như vậy làm cho ta phải tự buộc mình mà lo cho nhau? Thứ nhất là luật, luật nhân quả. Vì ta biết rằng là sống trên đời này, ta bị chi phối bởi luật nhân quả. Nếu có những nghịch cảnh đến với ta, ta vui lòng chịu đựng vì ta biết đây là cái ác nghiệp quá khứ của mình. Như có một lần vậy, có một người
[10:47]là người này cai quản cái đàn gia súc của ông Cấp Cô Độc. Ông là rất giàu, vào cái thời Đức Phật thì ông là một chủ ngân hàng ở cái thành thủ đô Xá Vệ. Cái tài sản của ông không thua gì tài sản quốc gia. Tất cả những hàng thân quốc thích, hoàng thân quốc thích gì đó đều phải nể phục ông hết, cái tướng tá gì cũng phải nể phục ông hết, bởi vì ông sẵn tiền, ông có thể ban bố, giúp đỡ tất cả mọi người. Và ông thương người cùng đinh, tài sản ông lớn lắm. Và ông cũng có một cái đàn gia súc mênh mông bát ngát để chăn nuôi, và ông giao cho một cái người tên là Nanda cai quản. Người này trùng tên với em của Phật cũng tên là Nanda.
[11:27]Thì cái người này nhờ cái tới lui để báo cáo tình hình tài chánh cho ông Cấp Cô Độc nên được gặp Phật, gặp Phật và cũng nghe Pháp. Rồi một lần, ông mới
[11:40]thỉnh Phật đến nhà ông để ông được cúng dường trong bảy ngày. Tức là trong bảy ngày đó Phật và chư Tăng cứ tới lui để ông sớt bát, ông cúng dường cho đến ngày cuối cùng, ngày thứ bảy, thì ông quyến luyến, ông ôm bát của Phật để ông tiễn Phật đi về Tinh Xá. Khi mà Phật đến hơn nửa đường, Phật lấy bát lại, Phật bảo ông về đi. Phật không nói gì, im lặng không nói gì, mà lúc đó cái gương mặt của Phật rất là khó hiểu. Phật cứ im lặng lấy bát lại rồi Phật ra đi. Ông đứng nhìn theo Đức Phật đi khuất bóng, ông quay về. Đi nửa đường có một người rình theo bắn tên, ông chết tại chỗ luôn. Thì những cái người đệ tử Đức Phật, các vị tỳ kheo mới hỏi Phật, nói:
[12:24]"Bạch Thế Tôn, chỉ vì ổng phát tâm cúng dường Thế Tôn và chư Tăng, chỉ vì ông quyến luyến đưa Phật đi theo một đoạn đường nên quay về ổng bị chết. Nếu giá như là ông không phát tâm cúng dường bảy ngày đó, giá như ông không quyến luyến đưa Phật đi một đoạn đường thì có lẽ ông không chết." Đức Phật mới trả lời: "Dù cho Nanda không cúng Phật, dù cho Nanda không quyến luyến tiễn ta đi một đoạn đường, dù cho Nanda có trốn vào hang sâu hay lên trên núi cao, vẫn phải chết vì mũi tên oan nghiệt này. Nhưng mà chỉ có khác một cái là chính vì phát tâm theo đạo nên cái chết nó đẹp hơn là chết vì trên đường đi về tiễn Đức
[13:16]Phật, cái chết nó đẹp hơn, chứ cái chết không thể tránh khỏi." Nên cái nhân quả này thì khoảng hơn nửa tháng nữa, chúng ta sẽ phân tích trong một bài Pháp Cú tới. Hôm nay nhân đây, chúng ta nhắc cho nhau nghe để hiểu rằng mọi chuyện trên đời này đều có cái luật nhân quả chi phối rất là công bằng mà cái mắt thường ta ta không hiểu được. Đời ta hạnh phúc như thế, đau khổ như thế đều có luật nhân quả chi phối. Nên vì vậy, một cái người hiểu được luật nhân quả rồi thì cam chịu được cái nghịch cảnh đến với mình mà không hận thù, nhưng buộc mình phải phấn đấu từng ngày để làm những điều tốt. Một ngày nào mà không làm được một điều tốt
[14:02]thì cảm thấy như ngày đó mình sống làm người vô vị, vô nghĩa. Đó là thầy nói là từng ngày, là nói với Phật tử đã tiến bộ. Còn nói với những người chưa tiến bộ thì nói bao lâu làm một việc thiện? Bao lâu? Một? Một tháng? Một tháng hơi yếu nha. Một tuần làm một việc thiện nha, còn một tháng là quá xìu. Một tuần làm việc thiện, nhưng mà đối với những Phật tử đang ngồi ở đây thì biết là đạo tâm đã khá nên thầy nói là một ngày làm một một việc. Nhưng mà đối với cái người mà đã biết tu vững vàng thì bao lâu làm một việc thiện? Từng giờ, từng giờ, từng giờ. Nghĩa là từng giờ của một người tu hành chân chính
[14:49]là sống trong thiện pháp, từng giờ mà. Lòng lúc nào cũng yêu thương con người, lúc nào cũng mong cho người khác tốt. Từng giờ như vậy mà bất cứ lúc nào gặp ai cũng bày tỏ tình thương yêu, cũng nói những lời làm đẹp lòng người và khuyến khích cho con người cũng thương yêu nhau, cũng được hạnh phúc, được niềm vui như vậy. Nên ta thấy rằng cái người mà hiểu luật nhân quả, tự họ buộc chính họ phải làm những điều tốt từng ngày, tự họ buộc chính họ phải thương yêu con người, chăm sóc con người. Và khi mà những người đó tập hợp với nhau trong một đạo tràng ở một ngôi chùa thì họ cũng vậy, họ buộc chính họ phải biết chăm lo cho cái ngôi
[15:35]chùa, chăm lo cho thầy tổ của mình và chăm lo cho huynh đệ. Là thầy nói đó là những cái căn bản, chứ còn cao hơn thì nhiều lắm. Cao hơn là: chùa nào cũng là chùa, thầy nào cũng là thầy và tất cả chúng sinh đều đáng yêu, đáng quý, phải không? Đó là thầy nói mênh mông hơn nữa. Nhưng bây giờ cái căn bản cũng vậy là khi chúng ta đến với Phật pháp thì chùa là nhà ta, thầy là cha ta, mẹ ta, huynh đệ là anh em của của ta. Cái tình đó nó thiêng liêng bởi vì nó không bị bắt buộc mà nó là sự tự nguyện cao cả mà chính ta tự buộc lấy ta. Ta tự buộc lấy ta, ta không đợi huynh đệ phải thương ta mà ta luôn luôn thương huynh đệ trước,
[16:20]chứ không phải là giống như cái giao ước của xã hội một cách tầm thường và sòng phẳng, nghĩa là ai thương tôi thì thì tôi thương lại. Nhưng đến với đạo thì không phải như vậy nữa. Đến với đạo là nhiều khi người đó ta mới gặp mặt lần đầu mà ta buộc ta phải thương người đó. Nhiều khi người đó ta chào, người đó không chào lại nhưng lòng ta vẫn vui, vẫn buộc ta vẫn phải tiếp tục thương người đó. Quý Phật tử làm được như vậy không? Làm được không? Ráng làm được như vậy. Vì ta đi theo con đường của Phật, ta phải học cái hạnh của Phật là như vậy, không còn không còn cách nào khác. Cho nên từng ngày, từng ngày trôi qua
[17:03]đạo tâm của ta tăng tiến dần, tình thương yêu của ta tăng tiến dần. Hôm qua có một cái cô phóng viên của Đài Tiếng nói Việt Nam, cô đến phỏng vấn thầy, cô hỏi thế này,
[17:17]cô hỏi là: "Chúng tôi có nghe một bài thầy giảng về tình anh em giữa người Kinh và người Thượng nhân cái sự kiện ở Tây Nguyên xảy ra bạo loạn năm 2001. Quý Phật tử có nghe cái bài giảng đó chưa hả, tình anh em giữa Kinh và Thượng? Nhiều người chưa. Thua thua cô phóng viên đó. Thì năm khoảng năm 2001, có cái chuyện xảy ra là cái số người dân tộc ở bên Tây Nguyên họ theo Tin Lành Đề Ga, cái họ nổi loạn, họ xông vào họ đánh phá cơ trụ sở nhà nước, họ làm loạn. Ta cũng phải dẹp yên. Nhân bài đó, thì chùa ta có nói chuyện cái đề tài là tình anh em giữa người Kinh và người Thượng để nhắc nhở các Phật tử người Kinh như thế này:
[18:06]Người Thượng cũng là anh em của ta. Bây giờ cái người anh em của ta trong lúc họ nóng giận, họ làm loạn, thì ta không bao giờ được ghét lại, không bao giờ được thù hận lại, mà phải độ lượng, kiên nhẫn tiếp tục thương yêu người anh em của mình để cảm hóa họ. Đây là điều mà thầy răn nhắc cẩn thận. Tại vì nếu theo thói thường, người Thượng ghét người Kinh thì người Kinh ghét người Thượng và đất nước ta bị xé toạc ra, có lợi cho ai? Chỉ có lợi cho ngoại bang thôi. Nên vì vậy, ta phải tỉnh táo. Ta là đệ tử Phật, ta phải tỉnh táo. Người ghét ta, ta không ghét lại người. Mà nhất ở đây là anh em của ta.
[18:47]Người Kinh, người Thượng cũng theo truyền thuyết cùng là một bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ, cũng là đồng bào, chữ "bào" là cái bọc, bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ. Cho nên người anh em ta có lúc bị xúi dại, có lúc nóng giận đã làm bậy, đã xúc phạm ta nhưng ta vẫn thương yêu, vẫn tha thứ, vẫn chở che, vẫn giúp đỡ. Đó là cái thông điệp mà lần đó thầy gửi lên cho các Phật tử ở Tây Nguyên để tỉnh táo, bình tĩnh lại, không bị rơi vào cái âm mưu của người khác họ gây ly gián dân tộc ta. Thì cái cô phóng viên cô mới hỏi rằng: "Cái việc mà thầy nói cái bài đó tình anh em giữa Kinh và Thượng như vậy, có phải là có nó có liên quan đến chính trị hay không?"
[19:33]Quý Phật tử thấy có dính tới chính trị không? Có không? Có hả? Có ai trả lời có hả?
[19:41]Thầy trả lời là không. Thầy trả lời là không. Vì sao trả lời là không? Bởi vì thế này, thầy nói rằng cái đạo lý trong đạo Phật á, Phật dạy rằng ta thương yêu mọi người và mong mọi người thương nhau, mong mọi người thương nhau. Vì vậy, mỗi khi thấy mà có ai ghét ai, ta không chấp nhận để cho điều đó xảy ra.
[20:10]Ta không bao giờ để cho người này ghét người kia. Ta phải làm sao nối lại đó, làm sao cho con người thương nhau, người này phải thương người kia mới được, chứ không có để cho người này ghét người kia. Cho nên hôm đó, cái sự việc nó lớn chút xíu nó xảy ra, có ai đó đã kích động để cho người Kinh và người Thượng ghét nhau, cho nên chúng tôi đứng trên quan điểm lời Phật dạy, chúng tôi nói cái lời, nhắc lại lời Phật dạy để mọi người đừng ghét nhau, chứ không phải là chúng tôi làm chính trị. Quý Phật tử đồng ý phải không? Câu trả lời như vậy, phải không? Mình làm như vậy, há là chính trị. Nhưng đây là đạo lý Phật dạy.
[20:46]Mà đó là cái chuyện lớn, bây giờ chuyện gần lại của ta cũng vậy. Bây giờ chúng ta tới lui nơi chùa Thần Quang, Ngũ Xã này, chúng ta có cái huynh đệ cùng nương với nhau để tu hành, cùng tựa vào chư thầy để tu hành. Nhưng mà có phải là các huynh đệ ta đã thương nhau hết chưa? Thương nhau hết chưa? Vẫn còn có những người chưa thương nhau, mà thậm chí còn có những người ghét nhau. Đó là cái cái phạm vi nhỏ trong cái chùa Ngũ Xã, Thần Quang này. Và như vậy bổn phận của ta là gì? Bổn phận của ta khi biết rằng có người ghét người thì phải làm gì?
[21:26]Làm gì? Ta phải làm gì đó không biết, mà đừng để cho người ghét người nữa. Còn làm cách nào thì tùy cái hoàn cảnh, tùy con người, và tùy cái trí tuệ của ta phải không? Chứ bây giờ mình không có cái bài bản để sẵn. Có khi một vài lời khuyên của ta, có khi một món quà của ta, có khi một cách một cái mánh nào của ta, một cái một cái cái cái cái cái cái thủ thuật nào của ta làm sao cho người ta đừng ghét nhau nữa thì ta cứ làm, vì đó là bổn phận. Nên hôm qua chúng tôi cũng nhắc cái cô phóng viên đó có hai câu thơ trong một bài giảng của mình, bởi vì đối với chúng tôi quan niệm rằng: "Người thương người bao nhiêu cũng là thiếu,
[22:09]người ghét người chút xíu cũng là dư". À nhắc lại, nên cái quan điểm sống như thế, cho nên chúng tôi không muốn là thấy ai ghét ai. Thì đấy là chúng ta nói ở trong đạo tràng của chúng ta, trước hết như vậy. Trước hết, đạo tràng của ta phải thương yêu nhau, đừng nói xấu nhau, đừng chỉ trích nhau, thậm chí trong đầu mình cũng không nghĩ xấu nhau nữa. Có một lần vậy, à chúng tôi có người huynh đệ, huynh đệ xuất gia là huynh đệ với nhau cũng lâu năm, thì có một người khác đến mách chúng tôi rằng cái người huynh đệ đó xấu, tệ, hư, thế này thế kia. Chúng tôi nói rằng, ở đây chúng tôi biết hết, huynh đệ tôi có những cái lỗi đây chúng tôi biết hết,
[22:57]chứ không phải chúng tôi không biết, nhưng mà là huynh đệ chúng tôi vẫn thương người huynh đệ của mình, chứ không phải vì huynh đệ chúng tôi có lỗi mà chúng tôi ghét. Chúng tôi vẫn thương người huynh đệ của mình và cái việc mà để góp ý cho huynh đệ tôi sửa lỗi là chuyện lâu dài của chúng tôi. Chứ không phải là nghe người khác nói à cái ông thầy mà huynh đệ của thầy ổng tệ như thế này, ổng hư như thế kia, nói rồi cái mình nghe mình sôi lên, mình tức, mình chê bỏ, đâu không phải. Bởi vì con người ai cũng có ai cũng có lỗi. Nên vậy, ở đây đạo tràng của ta cũng vậy, chúng ta cũng phải giữ cái tâm như thế,
[23:34]có khi là cái người huynh đệ ta có lỗi như thế này, có lỗi như thế kia, ta có biết không? Biết không? Biết sao không biết. Chung đụng với nhau là thế nào nó cũng lòi ra hết à, nó cũng lộ ra hết chứ không thế nào mà không biết được. Nhưng mà lòng ta sao? Cứ phải phải thương cái đã. Thương cái đã, không ghét, không một mảy may ghét bỏ, dù ta biết rõ tỏng tòng tong cái nhược điểm của huynh đệ ta, ta cứ thương cái đã. Thương rồi, góp ý sửa nhau sau. Đồng ý không? Huynh đệ ta phải thương nhau cái đã, chứ không ghét. Bây giờ ví dụ như bây giờ nói thầy ngồi đây, thầy có lỗi không? Có không? Có sao không có, chưa làm Phật, sao không có lỗi.
[24:18]Chỉ trừ đại sư huynh của thầy ngồi đây chắc không có lỗi thôi, chứ còn thầy là bảo đảm có lỗi nhiều. Thì như vậy mà Phật tử có ghét thầy không? Có nỡ ghét thầy không? Thôi đừng có ghét thầy, thầy năn nỉ, đừng ghét thầy tội nghiệp. Dù biết thầy có lỗi, dù biết thầy có lỗi. Nên ở đây là nhiều khi quý Phật tử biết thầy có lỗi mà cũng không nỡ ghét thầy, không nỡ rời bỏ thầy, vẫn thương thầy. Thì đối với huynh đệ mình cũng vậy, huynh đệ mình tu hành cũng vậy, mình cùng là người phàm cả, ai cũng muốn mình tốt. Cái căn bản là ta muốn mình tốt, đó là cái điểm chung rất là quý. Có người nào không muốn mình tốt không? Có chứ không phải không.
[25:03]Có những người họ bị một cái sự cố gì đó, cuộc đời họ bị đau khổ, bị thất vọng, bị phũ phàng, bị lừa đảo gì đó, đâm ra họ hận đời và họ không cần làm người tốt nữa, cũng có chứ không phải không. Và người đó rất là đáng thương, người rất gặp người đó mình phải thương nhiều hơn nữa. Người đó nếu mà mình cứu được họ thì rất hay. Nhưng bây giờ căn bản bình thường là ta đây, ai cũng muốn mình là người người tốt. Muốn mình tốt, nhưng mà sự thật thì mình chưa phải tốt hẳn, cho nên đôi khi ta còn vấp váp, còn vấp váp, còn sơ suất trong cư xử, trong lời nói và cả trong trong ý nghĩ của mình. Và điều quan trọng là mình cũng muốn mình tốt, huynh đệ họ cũng muốn họ tốt,
[25:43]chứ họ không muốn người xấu, chẳng ai muốn mình xấu đâu. Và ta thương nhau vì ý muốn đó là được rồi đó, ngon lành lắm rồi. Vì mình biết rằng à cái người kia cũng muốn họ tốt chứ không phải họ muốn họ xấu, nhưng mà vì họ lỡ còn xấu, nên ta thương vì cái muốn đó. Chỉ cần họ có cái muốn họ tu: "Tôi muốn tôi tu, tôi muốn tôi thành người tốt", chỉ cái muốn đó là đủ để cho ta thương quý vô vàn, phải không? Chừng nào họ muốn ăn cướp, họ muốn ăn trộm, thì lúc đó thì lúc đó ta có thể nghiêm khắc. Nhưng mà huynh đệ ta, sai thì có sai, lỗi thì có lỗi, nhưng mà trong thẳm sâu, khi họ đặt bước đến cái ngôi chùa,
[26:21]khi họ quỳ xuống họ lễ Phật, khi họ gặp thầy họ lễ, chào, bái, họ xá, họ cúng dường, thì ta biết trong thâm tâm cái người đó vẫn là người muốn trở thành người tốt. Chỉ cái muốn đó thôi, đủ để ta ta thương yêu, ta quý trọng rồi, phải không? Phải không vậy? Và ta nơi cái đạo tràng này là nơi để làm gì? Ta cùng nhau tu hành, cùng nhau rèn luyện những cái đạo đức căn bản như thế trước khi ta mang cái đạo đức này ra sống với cuộc đời mênh mông bên ngoài. Cuộc đời bên ngoài sẽ phức tạp hơn nhiều vì người ta không chưa phải là ai cũng biết đạo, chưa phải ai cũng biết kính Phật, chưa phải ai cũng tin nhân quả, chưa phải ai cũng sẵn lòng để thương yêu mọi người.
[27:03]Con người ta sống với nhau còn cân đong đo đếm, còn tính hơn, tính thiệt. À thì chúng ta đối diện với cuộc đời bên ngoài như vậy, cái phức tạp lên gấp ngàn lần. Nhưng mà muốn có thể là bước ra bên ngoài với cuộc đời phức tạp như thế mà ta vẫn thương yêu được mọi người thì bây giờ nơi đạo tràng ở đây, ta phải tập những cái tâm hạnh căn bản như thế trước, phải không? Phải như vậy. Nghĩa là ta thương yêu nhau, chăm sóc nhau, giữ gìn nhau, giúp đỡ nhau tu hành, giúp đỡ nhau tu hành cái đã. Ở đây, khi chúng tôi về quê hương miền Bắc, lòng chúng tôi lúc nào cũng có cái bồi hồi như là sống lại một cái kiếp nào của mình ở thuở trước.
[27:50]Giống như chúng tôi đã từng là cái người ở Hà Nội vậy, ừ Hà Nội nhưng mà bị đầu thai lạc qua trong miền Nam. Nên khi về đây, cứ giẫm từng bước chân như là những cái lối mà mình đã bước đi ở kiếp nào. Những con đường này, những nẻo đường này, những cái đời xưa mình đã giẫm chân mình đi vậy. Nên lòng cứ thấy thương, thấy nhớ như vậy, mà khi tiếp xúc với người Hà Nội thì cứ thấy thương, thấy quý, ờ thấy người Hà Nội làm cái gì cũng dễ thương hết, kỳ, không biết sao kỳ. Mà người Hà Nội đâu có thương mình đâu. Nói đùa thôi, nói đùa. Nghĩa là thấy người Hà Nội nói tiếng nghe cũng hay, mà người Hà Nội cư xử gì sao thấy cũng khéo, thấy sao thấy cũng thích.
[28:34]Cho nên mãi mấy năm rồi mới viết được cái bài là Đi giữa Hà Nội để để để để bày tỏ cái tình cảm của mình đối với người Hà Nội. Một lát nữa chúng ta sẽ nghe cái bài nhạc đó. Lát nữa là phát cho mọi người nghe. Và cái cái cái cái cái tình cảm đối với cái miền Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng, nó là một cái gì lạ lùng, thiêng liêng nằm trong trái tim của chúng tôi, nên nói những lời này giống như một lời tâm sự, lời tâm sự. Nên quý phật tử cũng đừng nghĩ là chúng tôi ở miền Nam, ở đâu. Phải nghĩ rằng đó là cũng là một người con của miền Bắc, của Hà Nội. Cứ đầu thai qua đầu thai lại thôi. Nhưng mà quý phật tử có phước thì cứ đầu thai ở
[29:19]đây, còn chúng tôi vô phước đâu đầu thai hơi xa, rồi phải mới đi xe đi máy bay mới ra tới. Mới tới lại. Đất Hà Nội của ta là đất ngàn năm văn vật. Bao nhiêu là anh linh của tổ tiên, thần, thánh, anh hùng kết tụ ở đây, tồn tại ở đây. Cho nên ta sống ở trong lòng Hà Nội, ta dễ có cái cái giao cảm với tâm linh của thần thánh. Vì vậy ở ngoài miền Bắc của ta mà Hà Nội vậy, chúng ta hay có nhiều cái tín ngưỡng. Tín ngưỡng chứ nó không có đúng với là cái chính thống của Đạo Phật đâu. Vì trong Đạo Phật không có thờ nhiều như ta. Nhưng mà do cái đặc trưng của ta là cái bề dày lịch sử của ta, tổ tiên ta, thần thánh ta nhiều quá,
[30:09]nên dân của ta không có không có thể bỏ qua được, nên ta có nhiều cái cái cái tín ngưỡng song song bên cạnh với cái lòng ta tôn kính Phật. Đó là lý do như vậy. Và người ở miền Bắc như ở Hà Nội vậy, sống trong cái khung cảnh mà tâm linh như thế nên ai ai ai cũng có cái giao cảm tâm linh rất là mạnh, mạnh hơn người miền Nam nhiều. Thấy chưa? Miền Nam có thể Đạo Phật thịnh hơn, nhưng mà cái giao cảm tâm linh đối với tổ tiên đối với thần thánh ít hơn miền Bắc. Chúng tôi ra đây thấy rất là rõ điều đó. Rất là rõ. Và vì vậy khi mà ta nói rằng ta ở một cái nơi địa linh, hay nói văn vẻ là trái tim Tổ quốc á.
[30:54]Nói văn vẻ về chính trị. Còn ở đây, chúng ta ở nơi cái địa linh là nơi cái phát nguồn của dân tộc ta từ cái thời mà tổ tiên mẹ Âu Cơ Lạc Long Quân đấy. Nên ta ở nên đất đây có cái bề dày của cái tâm linh dân tộc, của cái hồn thiêng sông núi. Nên ta được un đúc, ta trở thành cái chỗ tựa, cái chỗ tiêu biểu cho cả nước. Nói gì nói, có thể là Hà Nội ta nghèo hơn Thành phố Hồ Chí Minh. Có thể cái phạm vi, cái địa giới của ta nhỏ hơn Thành phố Hồ Chí Minh. Và đôi khi ví dụ như là đôi khi có một vài cái ngóc ngách của Hà Nội, đôi khi ta quê mùa hơn Thành phố Hồ Chí Minh, có thể như vậy. Nhưng dù gì thì dù ta vẫn ở nơi cái cái nguồn tâm linh của dân tộc ta.
[31:45]Ta vẫn là cái nơi, miếng đất tiêu biểu của cả nước ta. Nên vì vậy ta có trách nhiệm nhiều hơn. Ta có trách nhiệm nhiều hơn. Ví dụ một cái người ở một cái vùng xa xôi, họ có quyền họ được hời hợt một chút với cái đất nước này. Đôi khi họ có thể lãng quên để họ lo làm kinh tế gia đình của họ. Nhưng mà ta ở đây, ta không được quyền như thế. Cái trách nhiệm của ta đối với Phật pháp, tới Đạo Phật, bởi vì đây cũng là nơi phát tích của Đạo Phật của cả nước, là trách nhiệm của ta đối với Đạo Phật, trách nhiệm của ta đối với tổ tiên, trách nhiệm của ta đối với cái cái cái hồn thiêng sông núi, trách nhiệm của ta đối với dân tộc không bao giờ là ít cả.
[32:32]Không bao giờ là ít. Chính vì vậy là khi ta sống ở thủ đô, ta bị một cái trách nhiệm, ta bị một cái trách nhiệm. Trách nhiệm là gì? Là: "Chẳng thơm cũng thể hoa hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An."
[32:52]Ta biết ta lỡ làm người Tràng An. Ví dụ một cái người miền Nam họ đi ra, họ gặp ta, nghe ta nói giọng Hà Nội thì lúc nào họ cũng coi canh canh ta có cái gì lạ không, có cái gì đặc biệt không. Cái điều mà trước hết là thường thường người Hà Nội đẹp trai hơn các nơi. Không biết có đúng không? Thấy thường đẹp trai hơn chút. Giọng nói ta là số một. Và những cái nghi lễ, cái lối sống, cái văn hóa của ta có cái bề dày hơn. Cho nên ta ta không được quyền làm người Hà Nội mà không thanh lịch. Nói chung là ta không được quyền làm một người Hà Nội mà đanh đá, không được. Có ai đanh đá không, giơ tay lên coi.
[33:34]Lỡ làm người Hà Nội thì ta không được đanh đá nha. Ví dụ như lỡ đi ngoài đường có tông xe nhau thì cũng nhã nhặn cứ xin lỗi trước. Nhiều khi lỗi người khác mình cũng cũng cứ xin lỗi. Dù cho người ta tông mình nó nhắm mắt nhắm mũi tông mình, mình cứ xin lỗi. Không bao giờ to tiếng, không bao giờ chửi rủa. Tại vì ta là thủ đô, các miền đi về, các nước họ đi về. Ta lỡ làm cái gì mà nó sơ suất, kém văn hóa ta làm nhục thủ đô thể, chứ không phải nhục quốc thể. Do đó, lỡ làm người thủ đô nên ta đành phải cẩn thận cái lời ăn tiếng nói của mình để làm cái tiêu biểu, giữ cái thể giá mà làm cái tiêu biểu cho dân tộc nữa. Đó là vậy.
[34:17]Còn bây giờ cũng vậy, bây giờ ta lỡ vào chùa ta làm con Phật. Ta lỡ vào chùa ta làm con Phật thì cũng giống như là ta lỡ làm người Tràng An. Ta lỡ vào chùa làm con Phật rồi thì ra ngoài đường ta được quyền chửi gây gổ không? Tông xe rồi nhào xuống xắn tay áo ra đánh lộn được không? Không được. Nói: "Trời, cái bà đó bả mới đi chùa." Là lúc đó là không phải là ta mang xấu nữa mà chùa ta cũng mang xấu lây. Mà coi chừng bả biết đích danh đi chùa Ngũ Xã nữa thì tội nghiệp thầy ta. Nên vì vậy là ta chỉ được quyền làm điều làm quyền điều tốt mà thôi. Ví dụ ta đi ra đường, ta thấy có người té, ta xuống ta đỡ dậy, ta dìu vào, ta chăm sóc. Cái người nghe:
[35:04]"A, bà đó bả đi chùa Ngũ Xã đấy." À bả tốt như thế thì như vậy là sao? Thầy ta cũng được thơm lây. Nên vì vậy có cái có khi ta nên vì vậy là ta là ở thủ đô thì ta là người Tràng An, phải thanh lịch. Ta là con Phật thì ta phải tử tế, phải đạo đức, ta phải từ bi. Sống trên đời ta có nhiều trách nhiệm như vậy, cực không? Cực không? Cực. Cực. Ta thấy sống trên đời để mà sống cho đúng á, vất vả lắm, không có dễ. Cho nên cái người nào mà nói sống cho thoải mái, sống cho dễ chịu thì chắc chắn người đó sống không có đúng. Tại cái người sống đúng luôn luôn vất vả, luôn luôn cực, cực hơn người khác á. Còn ta sống tàn tàn, sống cho dễ chịu phần mình thì dường
[35:52]như cái sai nó đã đến bên lưng hết rồi, cái sai. Nên do đó là ta phải cực để sống cho đúng. Còn cái phần thưởng mà luật nhân quả đem đến cho ta á thì tự nhiên sau này nó sẽ gấp bội lần bội lần. Nhưng mà thôi, ta biết đạo thì ta không mong cầu quả báo, mặc dù quả báo nó sẽ đến. Ta bênh một người nghĩa là bị hàm oan thì nhiều đời sau, mỗi khi ta có điều oan sẽ có người bảo vệ cho ta. À một lần thôi là tự nhiên ta sẽ được nhiều lần bù lại. Thấy ta bênh được một người một lần, sau này 100 lần ta bị oan, ta 100 lần ta được gỡ, dù trước đó ta chỉ bênh có một người. Rồi ta thấy một người họ trong cơn bệnh hoạn,
[36:34]đói khát là ta bán luôn chiếc xe đạp của ta, ta chạy thuốc cứu chữa cho họ có một lần thôi, một lần trong đời. Nhưng mà những kiếp sau, 100 lần khi ta gặp cái chuyện khó khăn là luôn luôn có người cứu giúp. Ta một lần thôi nhưng ta được lại 100 lần, luôn luôn như vậy. Còn nếu trong đời ta vậy, từng ngày từng ngày ta đều đem cái điều hạnh phúc, an vui, giúp đỡ đến cho mọi người thì đời đời kiếp kiếp về sau, những cái điều may mắn luôn luôn bao vây ta, bảo vệ ta. Trước những cái khó khăn của cuộc sống thì ta luôn được một cái cái vòng hào quang của cái phúc che chở bảo vệ ta. Đây là nhân quả như vậy.
[37:13]Ta hiểu điều đó rất kỹ, nhưng ta không mong cầu điều đó. Vì sao vậy? Vì nếu ta làm phúc giúp người mà ta mong cầu được quả báo lại thì đó là cái lối làm phúc mà có có tính toán, nó không phải là đạo đức, phải không? Không phải đạo đức. Cho nên ta hãy để cái quả báo đó cho trời đất lo. Còn ta lo cái gì? Ta chỉ lo thương yêu con người mà thôi. Nên nên vì vậy là ta sẽ chấp nhận sống cả một đời còn lại cực khổ, vất vả để sống cho đúng, để thương yêu con người, để làm tiêu biểu cho Phật pháp, để làm tiêu biểu cho người Tràng Tràng An. Phải cực cả một đời còn lại. Cả một đời còn lại mà nếu người nào mà sống 5 năm nữa thì cực 5 năm nữa,
[38:00]mà nếu người nào còn phải sống 50 năm nữa thì phải chấp nhận sao? Cực 50 năm nữa luôn. Những người mấy người còn trẻ, còn trẻ mà lỡ xui biết đạo rồi thì sao? Sẽ cực suốt đời còn lại.
[38:16]Thì có xui không? Mấy người trẻ tuổi biết đạo rồi có xui không? Xui, tại vì cực.
[38:26]Ta không biết đạo, ta muốn ăn ta ăn, ta muốn ngủ ta ngủ, ta muốn trốn ta trốn, ta muốn làm biếng ta làm biếng. Nhưng ta biết đạo rồi, lương tâm ta, trí tuệ không cho phép ta điều đó, mà buộc ta phải vất vả, phải cực khổ từng ngày từng giờ để làm điều tốt cho cuộc đời này. Rồi hết kiếp này cực rồi kiếp sau làm sao? Kiếp sau làm sao? Sẽ được sẽ được sẽ được cực nữa. Sẽ được cực nữa.
[38:56]Vì sao vậy? Bởi vì nếu mà ta làm cái điều phúc ở kiếp này mà ta mong kiếp sau sung sướng liền thì cái phúc đó có dày không? Có dày không? Không, không có dày. Hưởng chừng năm mười năm hay ba bốn mươi năm cái hết à, về già của kiếp sau lại cực lại. Cho nên cái người biết đạo cực hết kiếp này và sẽ cực khổ kiếp sau nữa để tiếp tục thương yêu con người, chăm sóc con người, lo lắng cho mọi người, tiếp tục sống gương mẫu giữa cuộc đời này nữa, chứ không bao giờ cầu mong có một cái ngày nào đó ta sẽ sung sướng. Nếu lỡ một ngày nào đó ta được sinh lên cõi trời đầy hào quang, đầy thần thông thì ta sẽ được sung?
[39:42]Không, không chịu. Cái người hiểu đạo rồi, dù một ngày nào đó ta được sinh về cõi Phật, cõi trời đầy hào quang, đầy thần thông, đầy phúc lạc, ta vẫn không bao giờ chấp nhận sung sướng. Tại vì nếu một ngày nào đó mà ta có một lúc ta muốn đời ta sẽ sung sướng thì biết rằng cái Bồ-đề tâm của ta còn rất là ít, có giới hạn, ta không thể làm Phật được. Phật là gì? Phật là cái người mà Bồ-đề tâm là vô hạn, lòng thương yêu chúng sinh là vô hạn, là cái sự cần khổ, tinh tấn là vô hạn, là những người mà ngày xưa không bao giờ chờ đợi một ngày nghỉ ngơi. Những người đó mới có thể làm Phật được. Còn ta, Chủ nhật nghỉ, lễ nghỉ thì chưa làm Phật được,
[40:33]mới làm Phật tử chứ chưa làm Phật, làm con của Phật thôi, chứ chưa làm Phật được. Còn cái người nào mà trong đầu mình không bao giờ có một giờ nghỉ ngơi, hễ nằm xuống nằm nghỉ cũng là vì chúng sinh mà nằm nghỉ, bỏ miếng cơm vào miệng nhai, mình ăn vì chúng sinh mà ăn chứ không phải ăn vì mình, và không bao giờ chờ có cái ngày nào đó ta sẽ được rảnh rang, sung sướng nghỉ ngơi, cái người mà phát tâm Bồ-đề đến vô hạn như vậy thì sau này mới làm Phật được. Quý Phật tử làm Phật nổi không? Nhắm làm nổi không? Cũng làm được, không sao hết, cũng làm được, không sao hết nha. Đúng vậy. Vậy. Nên ta thấy là quý thầy, nhất là quý thầy ở miền Bắc
[41:16]á, ở trong miền Nam thì đông, tăng ni đông, nên đôi khi công việc san sẻ cho nhau được, còn quý thầy ở miền Bắc vất vả hơn vì quý thầy ít quá. Chùa thì đông, người thì đông, Phật tử cũng đông, người biết đạo có khi có, khi không, nên quý thầy phải lo toan rất là nhiều việc. Hôm qua thì chúng tôi cũng đến chùa Lý Triều Quốc Sư thăm Thượng tọa Bảo Nghiêm, thấy Thượng tọa bệnh, nghe Thượng tọa kể những công việc làm rất là vất vả, thấy rất là xót xa, thấy cũng rất là thương, thấy rằng ở ngoài miền Bắc rộng mênh mông như vậy, à quý thầy phải lo toan rất là nhiều việc cho Phật pháp, lòng thấy rất là cảm động, cảm động.
[41:59]Thầy của ta đây cũng vậy, cũng lo trong lo ngoài, lo chùa này chùa kia. Đó. Mà nhiều khi thấy chùa cực quá không ai dám về đây tu nữa, không dám về đây tu, làm thầy cứ lại còn cực hơn nữa. Chứ nếu có người nào mà phát tâm được mà đến đây tu hành chân chính xuất gia thì đỡ đần được cho thầy biết bao nhiêu việc. Như vậy, nếu nói rằng cứ tu cực hoài cực hoài vậy là tu theo đạo Phật được cái gì? Được cái gì? Không được gì hết. Ta sẽ thấy mình không được gì hết. Tại vì trong kinh gọi là vô sở đắc mà, vô sở đắc là không được gì cả, chữ đắc là được á. Trong kinh ta đọc thấy không? Là cái này vô sở đắc, cái kia vô sở đắc.
[42:45]Thân vô sở đắc, tâm vô sở đắc, sắc vô sở đắc, thọ tưởng hành thức vô sở đắc. Tất cả đều vô sở đắc, cho nên ta tu hoài, ta vất vả hết kiếp này đến kiếp kia không được gì hết. Là ta thấy như vậy, ta biết như vậy, nhưng mà người ngoài nhìn vô ta thì cứ thấy ta được, thấy, "Ồ, cái bà đó sao bả đi chùa mấy năm bữa nay bắt đầu bả đẹp ra." Người ta thấy như vậy. Nói, "Ồ, bà đó bả làm phúc sao mà bây giờ thấy lúc này sao cuộc đời bả thoải mái, hạnh phúc, bả muốn gì có nấy?" Ờ hoặc là lúc nào đó ta chết, ta sinh lên cõi trời, rồi những cái người thần linh, những cái vong linh, kể cả tổ tiên ta nhìn, "Ồ, cái cái cô ấy ha, lúc sống đã làm bao nhiêu điều
[43:28]phúc, bây giờ chết được về cái cõi lành, hưởng cái ngôi vị rất là cao, à được thế này được thế kia." Thì mọi người cứ nhìn vô ta thấy ta được, nhưng mà bản thân ta thì sao? Cứ thấy mình không được gì. Cứ thấy mình không được gì và cứ phải làm sao? Vất vả tiếp, cực khổ tiếp để tu hành và để làm lợi ích cho cho chúng sinh. Theo Phật là như vậy đó. Người ngoài có thể khen ta, người ngoài có thể chê ta, ta không biết, ta không biết cái lời khen lời chê đó, nhưng mà bản thân của ta, cái trí tuệ của ta, lương tâm của ta cứ buộc ta phải từng ngày có trách nhiệm với với mọi người. Khi mà cứ nhìn thấy mọi người chưa thấm nhuần Phật pháp,
[44:12]con người ta vẫn còn thù hận nhau, người ta vẫn còn sống ích kỷ, người ta chưa chịu tu tập thì ta không lúc nào được yên, lòng ta lúc nào cũng day dứt, cũng trăn trở, cũng muốn làm điều gì đó để cho cuộc đời này tốt lên, cuộc đời này tốt lên. Và nhân dịp mà chúng tôi về đây thăm thăm thầy, thăm chùa, thăm quý Phật tử, nên có đôi lời trao đổi đạo lý để nhắc nhở nhau nhau tu hành. Nên cũng mong trước hết là chúng con kính chúc cho Thượng tọa một lần nữa được thân tâm an lạc, chúng sinh dị độ, là cái bồ đề thọ là vừa trường, vừa đại để cho chúng con được nương nơi cái bóng mát của cái cây bồ đề đại thọ đó.
[45:02]Chúng tôi cũng kính chúc cho quý Phật tử được nhiều sức khỏe, gia đình được nhiều may mắn, trong việc làm ăn thì được thuận lợi, phát triển, trong cái việc tu hành thì được tinh tấn, thăng tiến và gắn bó, đoàn kết với nhau để cùng nhau tu tập. Là như vậy. Bây giờ phần còn lại chút xíu là chúng tôi muốn lắng nghe những ý kiến và những cái câu hỏi thắc mắc để chúng ta có dịp trao đổi, giải đáp với nhau nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[45:37]Có ai hỏi gì chúng ta nêu lên hoặc là viết tờ giấy đưa lên hay có ý kiến gì như vậy. Chúng ta chuẩn bị đi, cho năm phút nghỉ ngơi, năm phút để viết câu hỏi đưa lên, có đề nghị gì.
[45:50]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Qua lời của Thượng tọa vừa chỉ dạy và để các quý vị Phật tử chờ suy nghĩ ý kiến để
[46:04]hỏi để Thượng tọa sẽ đáp ứng những yêu cầu hiểu biết của quý vị, thì qua cái lời dạy của Thượng tọa thì con lại nhớ có một câu thơ của Đệ nhất Pháp chủ dạy chúng con như thế này ạ, tức là: "Vui theo tham dục vui là khổ, khổ để tu hành khổ ấy vui. Nếu biết trong vui là có khổ, thà rằng đừng khổ cũng đừng vui." Thì thấy cái lời dạy của Thượng tọa hôm nay là rất trùng hợp với cái bài thơ của Đệ nhất Pháp chủ đã dạy chúng con như thế. Nam Mô A Di Đà Phật. Con cảm ơn thầy rất nhiều ạ. Giờ ý kiến quý Phật tử nha. Có ai hỏi gì, viết giấy thì đưa lên đi. Hoặc là đứng lên nói lớn cũng được. Giờ ta cứ phát bài nhạc dần dần nha.
[46:55]Thôi để nghe bài nhạc trong khi chờ đợi ta nêu câu hỏi nha. Thầy cho phép chúng con sinh hoạt văn nghệ chút xíu.
[47:36]Lòng bồi hồi, bước chân nhẹ trên đường phố.
[47:44]Trời Hà Nội, gió mang về hương mùa thu.
[47:52]Từng nẻo đường vẫn in đầy trang sử cũ.
[48:01]Người tìm người, nước non này vẫn đợi chờ.
[48:09]Rồi buổi chiều, nắng rơi vàng trên Hồ Gươm. Giọng Hà Nội, tiếng muôn đời sao là thương.
[48:25]Về Hà Nội thấy thêm niềm yêu Tổ quốc.
[48:33]Nguyện lòng rằng sẽ không phụ ơn của Người.
[48:41]Ôi thiêng liêng núi sông của ta bao la!
[48:48]Nay công lao máu xương tổ tiên đơm hoa. Xin dâng lên trái tim chân thành đậm đà, ta thương nhau cháu con dân Việt một nhà.
[49:04]Rồi sẽ thấy nước non đẹp ngời, cùng thế giới đắp xây tương lai.
[49:22]Sương Hồ Tây vẫn bay dịu dàng, chuông chùa xa tiếng buông nhẹ nhàng.
[49:34]Tình người thắm thiết, Hà Nội yêu thương! Bóng trăng tỏa xuống phố xưa rộn ràng, cây gạo nghiêng dáng. Hà Nội mãi mãi là vì sao mai, ai biết chăng ai, qua những đêm dài, son sắt chẳng phai.
[50:40]Lòng bồi hồi, bước chân nhẹ trên đường phố.
[50:48]Trời Hà Nội, gió mang về hương mùa thu.
[50:56]Từng nẻo đường vẫn in đầy trang sử cũ.
[51:04]Người tìm người, nước non này vẫn đợi chờ.
[51:12]Rồi buổi chiều, nắng rơi vàng trên Hồ Gươm. Giọng Hà Nội, tiếng muôn đời sao là thương. Về Hà Nội thấy thêm niềm yêu Tổ quốc.
[51:37]Nguyện lòng rằng sẽ không phụ ơn của Người.
[51:45]Ôi thiêng liêng núi sông của ta bao la!
[51:51]Nay công lao máu xương tổ tiên đơm hoa. Xin dâng lên trái tim chân thành đậm đà, ta thương nhau cháu con dân Việt một nhà.
[52:13]Rồi sẽ thấy nước non đẹp ngời, cùng thế giới đắp xây tương lai.
[52:26]Sương Hồ Tây vẫn bay dịu dàng, chuông chùa xa tiếng buông nhẹ nhàng.
[52:38]Tình người thắm thiết, Hà Nội yêu thương! Bóng trăng tỏa xuống phố xưa rộn ràng, cây gạo nghiêng dáng. Hà Nội mãi mãi là vì sao mai, ai biết chăng ai, qua những đêm dài, son sắt chẳng phai. Thu nồng yêu dấu,
[53:17]ta còn có
[53:22]nhau.
[53:36]Nghe hay không ta? Thầy tính nịnh Hà Nội vậy thôi chứ ai ngờ.
[53:44]Thật ra mình nghe bài này mình không biết ông thầy chùa đặt bài này hả? Không biết. Anh Xuân Chánh anh hát cái bài này, ca sĩ Xuân Chánh. Hôm nay anh cũng ra Hà Nội, thì đang cho quay cái bài này, quay ngoại cảnh đó để làm cái album. Thì anh nói anh cũng nghe nhiều cái bài hát về Hà Nội, nhưng mà có cái đặc điểm của Hà Nội mà chỉ có bài này nói tới đó là cái giọng Hà Nội. Bài này có: "Giọng Hà Nội tiếng muôn đời sao là thương." Phải không ta? Phải không ha? Thôi nhưng mà bây giờ chúng ta trả lời mấy câu hỏi một chút.
[54:19]Tại sao không cúng gạo khi mình cúng thí thực cho người âm á, người khuất mặt mình không có cúng gạo? Bởi vì mình chỉ cúng những gì mình ăn được, gạo mình không ăn được, nên phải cúng cơm, cúng cháo và thức ăn. Nhớ như vậy nha. Tại sao người tu Mật tông hay bị chết yểu? Cái này thầy không biết, thầy không biết. Đúng vậy là, như vậy là cái người hỏi câu này là gặp mấy vị tu Mật tông chết yểu, còn thầy thầy chưa thấy, mà thầy cũng không dám trả lời câu này nó dễ mít lòng nha, dễ mít lòng. Có hai người bạn là vợ chồng với nhau đã lấy nhau được 12 năm, cách đây 3 ngày người vợ bỏ đi và nói là không còn tình cảm
[55:00]với chồng nữa, và hiện nay không biết cô ấy ở đâu. Vậy thầy có biết ở đâu không?
[55:09]Cổ đâu đi theo thầy tu đâu mà thầy biết cổ. Vậy con phải khuyên chồng cô ấy thế nào, bởi anh ta rất buồn? Khuyên anh ta đến chùa ngủ xả cạo tóc tu hành sẽ hết buồn nha.
[55:28]Con ở Hà Nội, nhiều khi thấy mình bay về quê và con nhìn thấy toàn cảnh, rồi con nơi con được sống từ nhỏ. Như vậy có phải là lúc đi hồn con lìa khỏi xác không? Cái hiện tượng mà thấy mình bay đi mình nhìn cái cảnh, mình nhìn thấy rất thực. Tại vì thấy mà bay đi nó nhiều trường hợp lắm, nó nhiều trường hợp. Khi mà thấy bay á, nghĩa là lúc đó tâm mình nhẹ nhàng, nghiệp mình nhẹ nhàng thì thường nằm mơ thấy bay. À nhưng mà thấy bay thấy những cảnh lạ. Còn mà nếu mà thấy cái cảnh mà tương đối khá chính xác thì cái này là một trường hợp là ta có cái trực giác nó kết hợp với cái việc tu hành mình nghiệp có nhẹ,
[56:12]nên ta được thấy cảnh thấy vừa thấy bay mà vừa thấy cảnh chính xác. Còn nói mà hồn lìa khỏi xác là phải tu có có đắc một chút xíu. Người ta có đắc rồi người ta mới xuất cái thần người ta ra một cách chủ động muốn đi đâu thì đi, chứ không phải là trong giấc mơ nó tự nó đi như vậy. Nên đây là trường hợp vẫn là nằm mơ, nhưng mà nghiệp nhẹ, có tốt, có tu. Chúng con phát tâm cúng dường xin in bài giảng kinh Tứ Thánh Đế, kinh Kim Cang. Mà hơn một năm nay chưa có, tại vì thầy viết chưa xong, thầy viết chưa xong, để đợi viết lại nha. À cảm ơn con. Thấy được... Con có đệ tử có một căn bệnh là cứ ong đầu suốt ngày, đêm
[56:59]cứ cứ kêu như tiếng ve không lúc nào ngừng. Bệnh này phát ra từ tháng 3 năm 2005 cho đến giờ là 16 tháng không lúc nào ngớt, tiêm thuốc chích thuốc cũng không được. Cái bệnh não á nó mấy trường hợp, nếu mà nói theo Đông y là ta bị suy từ cái gốc thận, rồi tới suy nhược thần kinh. Như vậy, ta suy nhược thần kinh rồi nó tạo ra nhiều cái ảo tưởng, nhiều cái tiếng nói lạ trong đầu mình, mà nhất là cái tiếng ong ong thì nó còn đỡ, chứ nhiều khi nó nói lải nhải đủ đạo lý, lừa ta luôn. Nhưng mà dù sao cái đầu ta cũng đã bệnh rồi. Và ta phải chữa. Bệnh nào cũng do nghiệp hết, nên ta phải chữa cả hai: vừa là chữa theo y học, mà vừa phải làm phúc rất là nhiều.
[57:46]Mà bệnh gì tới bệnh đầu à, bệnh mà thuộc về cái đầu rồi thì chữa lâu, tại nghiệp ta hơi nặng rồi bệnh nó mới lên tới cái đầu. Nên vì vậy là phải tập khí công. Cái khí công nguyên pháp á, cái thục dầu á, lát nữa nhờ quý thầy, ai bị bệnh lại nhờ quý thầy quý cô chỉ cái cách tập. Tập dưới chân nhưng mà nó sẽ chữa được cái đầu. Và làm phúc, tu hành, lễ Phật, sám hối, rồi cũng phải chữa thuốc. Mà thuốc Tây không ăn thua thì nên chữa thuốc Nam, thuốc Bắc, vậy đi nha. Khi chưa có đất trời thì Đức Phật ở đâu ra?
[58:28]Khéo lo, cái này công nhận khéo lo. Ta cứ tưởng là chưa có đất trời là chưa có gì hết. Đây là cái hiểu lầm. Cái người đặt câu hỏi này giống như nhiều người khoa học vậy, hiểu lầm chưa có đất trời là chưa có cái gì hết. Vũ trụ không bao giờ chưa có cái gì hết. Hãy nhớ câu đó. Vũ trụ này không bao giờ là chưa có gì hết. Lúc nào vũ trụ cũng đang là cái có. Khi chỗ này có, khi chỗ kia có, khi chỗ này vắng thì chỗ kia có, khi chỗ này có có khi chỗ khác vắng. Nên ta thấy là chỗ này không có đất trời, nhưng đừng tưởng đó là toàn thể vũ trụ đều không có đất trời. Chỉ chỗ này không đất trời thôi, chứ còn chỗ khác vẫn đang có
[59:13]sự sống, vẫn đang có đất trời, vẫn có con người sinh sống và vẫn có những bậc giác ngộ nha, đừng khéo lo xa như thế. Ừ. Thưa thầy, cúng vàng mã thì người âm có nhận được hay không? Nhận được nhưng không xài được. Không, cái này thầy nói nghiêm túc á, không có đùa. Ví dụ như là khi ta cúng cho cái người đã mất đó, cúng cho bà mình mất, ta đốt cái áo, cái tiền thì cái người mất họ nhận được, nhưng mà họ nhận tấm lòng của ta thôi, chứ họ vẫn không mặc được, vẫn không đem mua cái gì được cả, nhưng họ quý vì ta nghĩ đến họ. Mà ta làm cái gì họ mới nhận được? Ta đem cái số tiền mà ta mua vàng mã đốt á,
[1:00:00]ta lấy số tiền đó ta đem giúp cho người nghèo, ta đem cúng vào chùa, rồi ta đứng giữa Phật ta hồi hướng, nói con vừa làm cái công đức như thế như thế, xin hồi hướng cho người thân của con tên đó, ở đó, trong cái cõi đó, được no, đủ, ấm áp, đẹp đẽ thì lập tức trong kia người kia được liền. Được liền. Cho nên cái ta làm phúc ở cõi người, nhưng mà người âm sẽ được hưởng là như vậy. Thế còn ta đốt thì họ nhận, nhận tấm lòng thôi chứ xài không được. Còn ta thì mất tiền và mất phúc tại vì đốt giấy tức là đốt rừng. Nhớ như vậy. Cho nên có được tấm lòng, mà nếu cái hay nhất là thực tế cứ đem số tiền mà đốt vàng mã đó đưa hết cho thầy.
[1:00:43]Thầy sẽ làm Phật sự, thầy không nói đùa, nói nghiêm túc á. Thầy mắc cỡ, thầy vừa mắc cỡ.
[1:00:53]Nhớ nha, cứ đem nhiêu tiền mà ta định mua vàng mã đem hết cho thầy. Vì khi là thầy làm được các Phật sự tốt đẹp thì ông bà ta sẽ hưởng được, như vậy. Con có con gái bị bệnh nhũn cả người, đưa cháu đi khắp mọi nơi nhưng không tìm ra bệnh. Sau này khi thầy làm lễ quy y thì mới tìm được bệnh là bệnh nhược cơ. Nguyên nhân là tổn hại tuyến ức trong lồng ngực. Đúng rồi, cả 10.000 người có một người bị cái này. Cái nó lớn lên nó bị, bị hết, ai cũng bị hết, nhưng mà trong 10.000 người tự nhiên có một người nó bị vướng lại cái nó phát cái bệnh này ra. Phải phẫu thuật, mà đúng là phải phẫu thuật thôi, thì nói là bác sĩ nói là năm ăn năm thua,
[1:01:36]có thể hết, có thể không hết, có thể hết một phần, vậy có nên mổ hay không? Hầu hết bệnh này đều phải mổ. Nhưng trước khi mổ thì ta đến chùa ta làm lễ Phật liên tục, cầu Phật liên tục, nhờ thầy chú nguyện giùm cho liên tục, rồi ta cũng mua cá thả xuống sông liên tục để cầu phúc, rồi bắt đầu hãy mổ thì sẽ được nha, không sao, chứ bệnh này không mổ không được, bệnh này phải mổ. Con ngủ mê thấy người âm về nói là ở dưới này bẩn và đói rách. Họ bị cái hài cốt chưa lấy lên được. Cái cốt họ gần cái sàn nước hay gần nhà vệ sinh, chưa lấy lên được. Mà nếu ta không đào được thì ta phải làm cái lễ đưa nghĩa là tạm đặt họ một cái tên trong chùa,
[1:02:24]ta không biết tên của họ tại họ không xưng tên, thì ta đến ta xin thầy, nói con có, trong nhà con có một cái vong ở dưới đó con không biết tên, xin thầy hãy cho họ một cái tên. Khi thầy đặt cái tên đó rồi thì ta mới khấn: từ nay thầy đã đặt cho bạn cái tên này và tôi sẽ cầu nguyện cho bạn, là ta đem cái tên lên chùa cầu nguyện riết thì người đó họ sẽ siêu thoát khỏi chỗ đó. Mặc dù hài cốt có thể còn nằm lại, nhưng họ sẽ đi về chỗ khác ở và ta cúng cơm, cúng gạo cho họ ăn, cúng cơm cho họ ăn thì họ sẽ thoát nha. Cái hài cốt còn nằm mà bị vướng cái chỗ mà mà dơ bẩn, nha.
[1:03:01]Tại sao Bát Nhã nói tất cả đều không?
[1:03:06]Vậy trong nhân gian cái nào luôn tồn tại, cái nào có sinh có biến? À, Bát Nhã nói tất cả đều không là không phải nói theo vật lý mà nói theo đạo đức.
[1:03:20]Nói theo đạo đức. Thầy có giảng trong kinh Bát Nhã. Ừ ví dụ thế này: Là
[1:03:31]có người đến khen Thượng tọa trụ trì đây nói là: ngài đẹp trai như là
[1:03:43]tài tử Lưu Song Dũng gì đó, thầy không biết tên người ta ví dụ, hay là ngài đi đẹp còn hơn cả là những người hoa hậu đẹp nhất, ví dụ vậy, khen khen đủ thứ hết. Rồi lúc đó thầy trả lời sao? Lúc đó tâm thầy thanh tịnh, đạo đức thầy chỉ... Người kia hỏi thầy chứ: thầy, hồi nãy người ta khen thầy đẹp thế này thế kia thầy có vui không? Thì thầy mới trả lời: cái lời khen cũng như hư không, có gì mà vui với buồn. Thì cái chữ cái lời khen có không? Có, sao không có. Nãy giờ người ta khen quá chừng sao không có, người ta khen thật lòng nữa sao không có. Nhưng mà vì thầy tu hành, tâm thầy thanh tịnh, đạo đức nên thầy không dính cái lời khen đó nên thầy
[1:04:25]xem nó như là không, chứ nó có phải không đâu. Nó vẫn có, nhưng vì đạo đức nên thầy xem nó như không. Giờ lát có người tới chửi, có người tới chửi thầy, nói thầy
[1:04:38]chán đời đi tu, đại khái là là nói đi tu là tiêu cực, vân vân. Rồi có một người khác lại hỏi nữa: nói thưa thầy, hồi nãy có người lại chửi mắng thầy vậy thầy có buồn không? Thầy trả lời: thì lời chửi mắng cũng như hư hư không. Bởi vì thầy không buồn nên thầy thấy như không, nhưng mà người ta có chửi không? Có, sao không có. Nhưng mà vì tâm thầy không động nên coi như không. Nên coi không đó là vì đạo đức mà thấy là không, chứ không phải là nó không. Hoặc bây giờ vậy, có người đem cho thầy 1 tỷ cúng dường. Bữa nào không tin quý Phật tử đem thử 1 tỷ cúng dường thầy. Rồi hỏi thầy có mừng không? Thầy mới nói là:
[1:05:15]nó cũng như là là không. Thầy không có động, mà thầy chỉ cẩn thận dùng nó để làm việc đạo, việc thiện, chứ thầy có giữ cho thầy đâu mà thầy mừng. Đưa thầy đống tiền thầy còn rầu thấy mồ, không biết xài sao cho đúng, xài sai sợ mang tội nữa. Cho nên thầy cứ xem nó như không. Mặc dầu có 1 tỷ không? Có chứ. Nhưng mà nếu ai có lỡ đưa thầy 1 tỷ thử coi, thầy nói thiệt á, thử đưa đi. Nhưng mà nhưng mà đừng có... Đó nha, thì sẽ thấy là thầy không động. Cho nên nói coi nó như không là vì mình không động tâm, mình đạo đức thôi, chứ không phải nó không, nha. Cái Bát Nhã là như vậy đó. Tâm do thanh tịnh mà thấy tất cả là không,
[1:05:53]chứ không phải là nó sờ sờ vậy rồi sao không là không được. Sống ở trên trần làm nhiều điều ác, khi chết đọa địa ngục, vậy gia đình cúng có về được ăn không? Không. Thầy báo tin buồn nha. Khi gia đình cúng mà về được ăn á là do cái người đó chưa có đọa địa ngục, còn quanh quất đâu đó. Còn họ lên cõi trời rồi họ cũng không thèm về ăn, họ chứng minh thôi, tại đâu thèm ăn thức ăn cõi người. Còn bị nhốt dưới địa ngục rồi, cúng vẫn không ăn được. Nhưng mà thưa thế này, y báo với chánh báo nó giống nhau. Cái người bị cái tội mà phải xuống địa ngục, thường là lúc chết không ai cúng. Nó ăn khớp với nhau. Nó ăn khớp. Ngộ như vậy.
[1:06:36]Hễ còn có người nào đó cúng cho mình ăn là biết mình chưa có xuống địa ngục. Còn hễ mà nó thường thường như vậy, dĩ nhiên nó không tuyệt đối như vậy, nhưng mà thường cái người xuống địa ngục rồi là trên trần gian đã quên mất họ rồi. Những cái điều ác họ làm đủ để người ta chán và người ta quên rồi. Thường là như vậy, ừ.
[1:06:55]Khi sống không chịu tu, khi chết thỉnh đại chúng đến tụng kinh cầu siêu như vậy có được không? Được luôn. Tại vì nhiều người á, lúc mà chưa bị chết, chưa bị tai nạn á ngông nghênh, không tin thần thánh, không chịu tu, lúc chết rồi mới biết thực sự có thần thánh. Lúc đó mới biết lo sợ, nên lúc đó có người nào đến cầu nguyện giùm cho mình, mình rất mừng. Cho nên có nhiều người lúc sống không chịu tu, nhưng mà lúc chết nhờ quý thầy cầu nguyện mà mới bắt đầu hồi tâm tỉnh ngộ. Cho nên dù họ không biết tu, nhưng lúc chết rồi gia đình mời quý thầy về tụng vẫn tốt như thường, mà rất cần thiết nha, chứ đừng có bỏ.
[1:07:34]"Chúng con nhẫn nhục khi một người mắng mình, cho dù họ có hành vi sai nhưng theo con nếu mình không mắng lại họ là họ sai thì hành vi của họ sẽ sai mãi, có thể họ sẽ có những thái độ tương tự với những người khác. Do vậy nhẫn nhục trong trường hợp này là chưa đúng, vậy quan điểm của con có đúng không?" Gần đúng luôn.
[1:07:53]Bởi vì vậy mới có cái bên công an. Chứ nếu mà cái người ác mà ta cứ nhịn miết thì cần chi công an phải không? Cứ để ai muốn quậy, muốn ăn cướp, ăn trộm, muốn chửi, muốn đánh ai cứ đánh, khỏi cần công an. Nhưng mà tại sao phải có công an? Để ngăn không cho cái người xấu làm làm xấu tiếp tục. Thì ta cũng vậy, đôi khi là lúc đó không có công an, nhưng mà ta là người biết đạo biết phải trái, ta có thể dùng lời khuyên để khuyên họ, ngăn họ lại, thậm chí ta dùng sức mạnh chặn đứng họ lại không cho họ làm điều ác. Ví dụ bây giờ ta đi đường ta thấy cái tên đó nó giật đồ người ta, mình có thể bay vào mình đá một cú Bàng Long Cước để chặn đứng cái hành
[1:08:30]vi mà nó nó nó sắp sửa nó hại một người khác, điều đó hoàn toàn phải làm. Không sao hết, nhưng mà chỉ có một điều thế này: là lòng ta không lòng ta không không ghét người xấu. Ta căm ghét cái xấu, nhưng ta không bao giờ ghét người xấu, ta chỉ mong họ tốt thôi. Giống như có khi ta phải dùng sự nghiêm khắc, sự cứng rắn để ta ngăn chặn không cho họ làm điều xấu, nhưng không có nghĩa là ta sân, không có nghĩa ta hận, không có nghĩa ta ghét. Hai cái nó khác nhau, ta phải tách bạch ra. Đôi khi ta cứng rắn không cho họ làm điều xấu, nhưng lòng ta không ghét. Chỗ này là chỗ khó. Còn thường thường trên đời ta bị:
[1:09:08]hễ ta cứng rắn thì lòng ta ta đang tức, ta tức ta mới cứng rắn được phải không? Mà người Phật tử thì phải tách hai cái đó ra, cứng rắn mà lòng không không sân, không ghét, không hận, thì như vậy mới là Phật tử. Khó không? Khó, nhưng tu sẽ được nha. "Con mở băng của thầy mà bạn con liệt 8 tháng ngồi dậy được và tập đi được, nhất là băng Độ Trì của thầy, con cám ơn thầy. Con là Chi ở Mai Dịch". Mai Dịch là cái nghĩa địa mà? Cái người viết cho thầy là người ở dưới nghĩa địa hay là ở trên trần? "Con là Chi ở Mai Dịch". Vậy hả? Chứ thầy nghe nói cái nghĩa trang Mai Dịch, không lẽ thầy nghĩ là ma viết cho thầy câu này? Nhiều khi nó cũng có cái cảm ứng,
[1:09:56]thầy cũng không biết tại sao, thầy không biết tại sao nữa, không biết sao. Thôi thì cứ cầu mong như vậy, nghe tiếp nữa.
[1:10:06]"Mẹ con ốm nặng thường xuyên nói ra những lời như gặp lại con cái đã mất trẻ, vậy con phải làm gì để tránh lại điều đó?" À lúc cái người mà bị bệnh mê man á, có khi là trong lúc mê man như vậy họ gặp lại những cái người thân đã chết lúc xưa, cũng đến gần đâu đó thăm họ, họ thấy được mà mình tỉnh hoàn toàn thì mình lại không thấy được. Nên họ tiếp xúc cũng không có gì hại đâu. Chúng ta cứ cầu Phật gia hộ, che chở cho cụ nha, và cũng cầu siêu cho những người kia. Thì họ biết cái người bệnh nhiều khi gần mất hay là trong cơn mê man họ đến họ thăm vậy thôi. Có đôi khi họ rủ đi, có khi họ không rủ đi, họ đến thăm, không có gì hại đâu.
[1:10:43]Ta cứ cầu Phật cho mọi người. "Con đã quy y một lần nhưng con muốn quy y một lần nữa được không ạ?" Ta chỉ nên quy y lại trong một số trường hợp. Ví dụ như: khi hồi nhỏ cha mẹ ta dắt ta đi quy y mà ta không có ý thức cái lễ quy y đó như thế nào, ta cũng không nhớ rõ, nên quy y lại. Hoặc là thầy quy y của ta ổng hoàn tục mất tiêu, ổng về ổng lấy vợ, cho nên ta phải quy y lại. Hoặc thầy ta đi xa mà ta cũng không liên lạc được thường xuyên nữa, thì ta cũng nên quy y lại để ta có một bổn sư gần gần để gắn bó, học hỏi. Vâng vâng, đại khái một số điều vậy đó, ta cũng nên quy y lại. Còn ngoài những trường hợp đó thì thôi quy y một lần cũng là cũng là đủ rồi.
[1:11:26]"Ngày Rằm tháng Bảy rồi con nằm mơ thấy ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát rất hiền từ đứng một mình không có ai, con xin hỏi thầy có làm sao không?" Sợ mình có làm sao chứ còn Ngài đâu có làm sao đâu mà lo. Nhưng mà Ngài đến thăm tức là Ngài cũng chứng minh cho lòng thành của mình, tức là mình có căn duyên tu hành, nên cố gắng mà mà tu hành.
[1:11:51]"Con xem bói, thầy bói nói mộ của người thân kết hơn một năm nay, thầy bói nói phải lễ tạ bằng voi trắng, tiền vàng có đúng không ạ?" Kết hay không kết thì mình không có biết đâu, thì cũng coi như coi như người ta bói đúng đi. Thì cái lễ tạ tức là cái phúc của tổ tiên của dòng họ chung, thì ta nên cầu phúc cho cho tổ tiên của mình. Ta làm phúc điều gì đó, ta cúng chùa, ta giúp người nghèo, ta đắp một con đường, đó rồi ta hồi hướng cái phúc đó cho tổ tiên, ông bà của mình là được nha. "Dâng lên Tam Bảo tiền vàng mã có phạm điều gì không?" Hoàn toàn sai lầm và xúc phạm Đức Phật. Không được nha, tuyệt đối không được.
[1:12:32]"Trong lúc ngồi thiền thấy nhiều cảnh giới thiện, ác, tà ma, thậm chí Đức Phật về thì phải làm sao?" Phải bỏ hết nha, đó đều là những ảo ảnh sai lầm. "Con tuổi còn trẻ nhưng có đức tin nhưng con muốn sám hối vì biết rằng mình còn nhiều tội lỗi, như vậy có đúng không?" Rất đúng, còn trẻ mà hiểu được như vậy rất là tốt. "Nén nhang có mang tính thông tin thần bí nào không? Tại sao khi thắp nhang người âm mới trở về được?" Không, đây là cái quy ước. Cái quy ước là có một chút cái ánh lửa, một chút cái mùi hương, mùi khói, cái đó làm ấm lòng, làm cái nhịp cầu. Vì ngày xưa, nó bắt nguồn từ ngày xưa khi người ta
[1:13:15]cúng Đức Phật thì những vị ở trên cao họ không có ăn uống như người phàm, cho nên phải cúng cái gì nó thanh cao. Cúng cái thanh cao là ta ta xông hương, cái mùi thơm nó bay lên cao để dâng lên thần thánh mà mình gửi trong cái làn hương đó cái tấm lòng thành kính của mình. Rồi sau này người ta mới chế dần dần dần dần đủ cách bắt đầu ra tới cây nhang. Cây nhang lại là cả quá trình bao nhiêu ngàn năm á mới có cây nhang như vậy, chứ ban đầu là người ta lấy gỗ người ta bằm ra, người ta để than ở dưới ta đốt cái nó xông hơi thơm lên, vậy thôi. Rồi bây giờ có những lúc mà khi nhà cửa hiện đại người ta
[1:13:49]đóng cửa kính kín hết rồi, không thể thắp nhang được. Thắp nhang ở trong đó ta tụng kinh ta sẽ bị ung thư phổi. Nhiều người ở trong cái gian nhà mà bị thắp nhang kín như vậy lâu ngày bị ung thư phổi, nên có những căn nhà mà hiện đại đóng kín cửa không được thắp nhang nha. Như vậy muốn dâng hương cúng Phật thì phải làm sao? Thì ta sẽ mua cái loại hương cái nước dầu thơm mà hương thơm mà mà ta thấy nó trang nghiêm á, ta về ta rót một cái đĩa, đĩa mỏng mỏng, ta rót nước lên rồi ta nhỏ vài giọt dầu thơm vào, thế là từ từ nó thoang thoảng nó bốc hơi khắp cả phòng lên, cũng là dâng lên cúng Phật, chứ không cần phải thắp nhang, nha.
[1:14:27]"Con thấy các thầy giảng việc đốt vàng mã và quần áo vào ngày 15 tháng Bảy là mê tín." Thì các thầy đã dạy như vậy thì đừng đốt nữa, thì đúng rồi chứ có gì nữa. "Đồ cúng chúng sinh sao lại không được ăn mà lại bỏ đi?" Cái này rất là tinh vi. Khi mà những thức ăn mình cúng mà người âm họ đã ăn rồi, mình ăn vào mình sẽ bị hư thần kinh. Tại vì sao vậy? Bởi vì tất cả những vật phẩm này nó có hai phần: tâm linh và và cái phần vật chất. Trái cây cũng vậy, thức cơm ta cũng vậy, cho nên khi ta ăn trái cây bình thường và cơm bình thường ta ăn cả hai phần ở trong á: là ta vừa ăn cái phần tâm linh của cái trái cây hay của cơm và ta ăn luôn
[1:15:07]cái phần vật chất bổ dưỡng, vitamin, tinh bột gì trỏng á, cả hai. Còn khi ta cúng cái người âm thì người âm họ lấy cái tâm linh đi, còn lại cái xác, thì ta ăn vào cái tự nhiên nó mất quân bình về về tâm sinh lý. Có thể là cơ thể ta vẫn khỏe nhưng đầu ta bỗng nhiên nó bị thiếu cái gì á, rất là lạ. Cho nên là thức ăn mà cúng rồi thì ta đừng có đừng có đừng có ăn nữa. Vì mọi vật chất coi vậy chớ nó đều có hai phần hết, vật chất và tâm linh hết, chứ không phải là một phần. "Nhà con hiện treo ba ảnh thờ cha mẹ, ông bà theo một hàng, như vậy có được không?" Được, không sao nha, không cần phải cái cao cái thấp đâu.
[1:15:44]"Có cần phải có hai bát hương, một là để thờ thổ công, hai là để thờ cha mẹ, ông bà?" Ông bà, cha mẹ, tổ tiên một bát nhang chung hết. Còn ông thổ địa thì thờ riêng ra, thổ công thờ riêng ra. Ông thổ công á tức là cái ông giống như là ông chủ tịch phường, chủ tịch quận á, giống vậy, nhưng mà ở trong cõi âm cũng có những người giữ chức như vậy để họ trông coi cõi âm, có chứ không phải không. Nhiều khi ổng cũng phụ giúp mình lắm, chứ không phải không đâu. Có người hỏi là: "Khi người nhà có hiện tượng chết trùng tang không được nhập mộ vì sẽ bắt người nhà, điều này có đúng hay không?" Cái hiện tượng mà chết
[1:16:18]trùng á trong dân gian có, nhưng mà ta phải hiểu theo nhân quả. Cái chết trùng là người trước chết rồi về tìm cách bắt người kia, người người con cháu hay người sau cứ chết dần theo như vậy, mà đôi khi chết cứ đúng ngày đúng ngày, hoặc là không đúng ngày nhưng mà cứ chết liên tiếp liên tiếp như vậy, ta gọi là chết trùng. Cái nguyên nhân á cái nguyên nhân nó sâu xa nằm ở trong cái nghiệp của dòng họ, chứ không phải là do cái ngày chết, mà cái nghiệp dòng họ ngày xưa phạm một cái điều gì ác á. Tức là có lúc nào đó ngày xưa tổ tiên ta giết một lúc cả nhà người ta. Bây giờ đến lúc con cháu cái quả báo nó hiện,
[1:16:51]mà con cháu thì cũng là đầu thai lại thôi, bắt đầu cái người này chết nối tiếp nối tiếp nối tiếp làm cho cả nhà điếng hồn hết trơn, là do cái nghiệp ác ngày xưa. Bây giờ ta giải cái nghiệp đó bằng cách ta phóng sanh thật nhiều, ta đắp những con đường dài cho mọi người đi qua đi lại, rồi ta bố thí kinh điển, những bài giảng cho người khác nghe, ta làm cái phúc thật lớn, ta hóa giải cái nghiệp xưa mà tổ tiên ta không biết đã lỡ phạm phải. Vậy thôi, chứ không cần phải yểm, không cần phải phải làm những nghi thức gì quá đáng. "Trong kinh nói: còn tham ái thì còn sinh tử, hết tham ái thì sinh tử diệt,
[1:17:24]vậy nếu hết tham ái thì loài người có còn tồn tại hay không?" Cũng thêm người khéo lo, sợ không còn ai yêu ai nữa.
[1:17:35]Thật ra có nhiều người hay lo điều này. Có một lần thầy trả lời thế này: nói có một cái trại tù à tù rất là đông, trong đó người ta sinh hoạt với nhau, người ta gắn bó với nhau, người ta lao động, thậm chí người ta cũng yêu nhau và cưới nhau, rồi cứ bị nhốt luôn trong tù luôn. Rồi có một vài người cái biết tu được thả ra. Khi họ được thả ra cái bầu trời tự do hạnh phúc vô cùng, bên ngoài cực kỳ hạnh phúc. Còn những người tù kia họ bị giam suốt đời họ không biết bên ngoài hạnh phúc. Rồi cái người mà được thả, lâu lâu mới về thăm bạn tù mới nói: "Ngoài kia vô cùng hạnh phúc. Hãy ráng tu tập, tu dưỡng như thế này rồi sẽ được thả
[1:18:16]ra." Thì có nhiều người cũng tin, bắt đầu tu dưỡng như vậy rồi lại được thả ra dần dần, dần dần. Cho đến cái ngày mà tất cả mọi người đều biết tu, được thả ra khỏi nhà tù hết, thì có tội nghiệp cái nhà tù nó vắng không? Có không? Ta sợ: "Thôi đừng có tu nữa, tu thả hết nhà tù nó vắng tội nghiệp nó." Có không? Cũng vậy, ta không biết tam giới này là tù ngục. Nên ta cứ sợ tam giới này không có ai ở trỏng. Ta sợ: "Trời ơi, mọi người thành Phật hết rồi tam giới này ai ở?" Lo vậy thấy cười không? Cho nên đừng lo, tất cả mọi người hãy tu giống thầy ở đây hết nha, đừng sợ. Đừng sợ, nha, cứ xúm nhau cạo đầu theo thầy đi tu hết càng tốt, không có gì sao.
[1:19:01]"Thầy ơi, nhà con không có con trai mà con thờ Phật tại gia có gì sai không?" Đạo Phật không có phân biệt nam nữ nha. Đạo Phật.
[1:19:13]"Thưa thầy, nhà con có bàn thờ lễ Phật Bà Quan Âm nhưng con có hai con trai không lấy được vợ. Họ bảo nhà con có ma phải yểm bùa. Con nghe băng thì thầy nói là phải tụng kinh. Nhưng các cháu con cứ bảo con phải yểm bùa để cho có vợ.
[1:19:34]Hỏi thầy con phải làm gì, hàng ngày con đều tụng kinh bài lời khấn nguyện của thầy?" Đi tu cho rồi, không có vợ sướng thấy mồ, giờ còn đòi nữa. Không có vợ là vô cùng sung sướng. Cho có vợ thử đi, biết liền. Không biết sao ham lấy vợ dữ hổng biết nữa, khổ ghê.
[1:20:01]Thật ra cái hôn nhân á, cái hôn nhân á ta cứ tưởng nó là một sự bình thường, nhưng là sự ràng buộc rất là khắt khe. Có nhiều người đi qua 10 năm rồi nhìn lại thì đều thấy thật ra cuộc đời sống vợ chồng không phải hạnh phúc, không phải hạnh phúc. Có đúng không? Vì nhiều cái sự cắn đắng, khó khăn, vất vả, đầy trách nhiệm với nhau, không không phải hạnh phúc đâu. Nên cái người mà ở độc thân được mới là hạnh phúc. Như thầy đây hỏi xem coi. Thầy vẫn ở giá vậy, hạnh phúc quá chừng ở đây, hỏi thầy coi.
[1:20:37]"Anh trai con vợ chồng đã bỏ nhau, chị dâu lấy chồng khác, con gái ở với bố nhưng quậy phá, nghịch ngợm, a dua bạn xấu. Con phải làm gì để cháu ngoan?" Cái người mà bị xấu á là do cái tính khí họ mang từ kiếp trước á, chứ không phải đơn giản là là là một vài lời dạy dỗ họ hết đâu. Cũng là cái nợ của gia đình, cái nghiệp của gia đình. Nên trước hết ta phải sám hối cho bản thân ta, cho gia đình ta, rồi ta mới sám hối cho cháu, rồi mới khuyên cháu được. Chứ bây giờ cứ bước lại mình khuyên nó không nghe, nó vẫn lén đi chơi à. Vì đó là cái nỗi khổ của gia đình. Khi trong nhà có một người hư, đó là nghiệp chung của cả
[1:21:12]nhà chứ không phải cái người hư tại người đó hư đâu. Cho nên cả nhà phải sám hối trước, sám hối luôn cho cái người hư, rồi mới khuyên cái người hư được. Nó đi tới ba giai đoạn như vậy thì người đó từ từ mới thay đổi. Nhớ như vậy, nhiều khi cả mấy năm, ba bốn năm vậy mới hết. "Trước khi đón được giáo lý của thầy, nếu có ai mất con tụng A Di Đà, đầu tháng của cháu nhỏ thì kinh Dược Sư, ra mộ kinh Chú Đại Bi." Quá siêu rồi còn hỏi gì nữa!
[1:21:42]Nhưng mà ta cố gắng thế này: ngoài những cái kinh tụng á, ta cố gắng làm cho cái người nghe họ hiểu được đạo lý. Tại vì cái lời tụng của ta là thường là ta cầu cái sự cảm ứng với ơn trên, mà cái người sống nghe có thể không hiểu. Do vậy ta cố gắng làm sao mà ơn trên được cảm ứng, mà người sống nghe cũng hiểu thì được lợi đôi đàng. Như vậy. Chứ thường bài kinh là cái người sống nghe không hiểu. Ví dụ tụng về Chú Đại Bi hay kinh A Di Đà, quý thầy hiểu à chứ quý Phật tử không hiểu. Quý thầy ở trong chùa được học chữ Nho mới hiểu, nên quý Phật tử nghe không hiểu. Nên chỉ quý thầy tụng chỉ cảm ứng được với người trên.
[1:22:16]Nên thường quý thầy cũng hay bổ sung bằng cái bài sám để cho cái người sống nghe mà hiểu. Nên phải có bổ sung như vậy. "Tổ tiên ông bà có quy y hoặc không có quy y mà đến lễ Vu Lan lễ cầu thì có tốt không? Hoặc quy chùa này mà cúng chùa kia được không?" Tất cả chùa đều là chung nha, đừng có phân biệt chùa này chùa kia. Và dù có chưa quy y, bây giờ bắt đầu mình cũng cầu nguyện Phật thì Phật cũng đều tiếp độ chứ Phật không có bỏ. Không phải nói: "À, đứa này nó không quy y thôi không thèm không không cứu nó", không có. Phật thương tất cả chúng sinh. Còn nếu ông bà mình có quy y thì cái duyên nó dày thêm.
[1:22:51]Nha, vậy thôi, chúng ta cứ phải cầu cho cha mẹ, ông bà mình hết. "Cúng tổ tiên cha mẹ xong, chúng con có được ăn cỗ đó không? Ăn thì thế nào?" Thật ra ông bà mình á do cái đến về hưởng nó ít, cho nên đôi khi mình vẫn còn ăn cỗ được. Với lại cái cỗ mình cúng ông bà mình cúng nhiều á, ông bà mình hưởng ít, cho nên nó không mất bao nhiêu phần tâm linh. Và nếu mà ông bà mình là người có phúc nữa thì về nhiều khi cái thức ăn nó lại được cái phúc thêm. Còn cái âm binh mà ở ngoài đường á, vất va vất vưởng đói khát á, thì ăn ăn sạch ăn hết mà ăn rất là đông, nên cái cúng âm binh bên ngoài mình đừng có ăn.
[1:23:26]Nhưng mà cúng ông bà mình thì đôi khi ăn được, tại vì mình cúng nhiều và ông bà mình đôi khi có phúc, không sao. Ví dụ như trái cây mà cúng Phật á, trái cây mà cúng Phật sau đó mình đem xuống mình ăn, đầu óc mình sẽ rất là minh mẫn. Tại vì Phật đâu có ăn nhưng Phật lại gia hộ chứng minh cho cái lòng thành của mình, nên có Phật ân nằm ở trong các cái thức ăn mà mình cúng Phật á. Cho nên mình lấy xuống mình ăn rồi thì sẽ minh mẫn. Nói câu này xong một lát bánh trái sạch bách hết á. Nhớ chừa cho thầy với nha. Thầy có giảng trong bài Tứ Thánh Đế, ai thắc mắc về Tứ Thánh Đế thì có giảng nguyên bộ băng á nha.
[1:24:03]Tứ Thánh Đế, Bát Chánh Đạo có nói đầy đủ, chứ bây giờ không có thời gian để nói nhiều, gần hết giờ rồi. "Nhà con thờ tượng Phật cao hơn tượng Bác Hồ đặt trên cùng một bàn thờ, như vậy có được không ạ?" Không nên, Bác Hồ nên thờ riêng, Phật nên thờ riêng.
[1:24:20]Tại vì Bác Hồ rất là khiêm tốn. Bắt Bác Hồ mà ngồi chung với Phật, Bác Hồ khó chịu, Bác Hồ luôn luôn khiêm tốn. Mà đạo đức của Bác Hồ rất là sâu dày. Để nếu vài hôm nữa mà có dịp mà nói chuyện với cán bộ, thầy cũng sẽ nói về những cái điều mà Bác Hồ sẽ dạy như thế nào, tại sao mà cái đạo đức Bác Hồ cao đặc biệt. Đó ta nói, cho nên Bác Hồ khiêm tốn. Bây giờ cũng vậy, có một lần thầy có một lần lại thầy lại cái nhà Phật tử, thầy thấy treo cái hình của thầy ngang với Phật. Đức Phật thờ đây, treo hình thầy bên cạnh nè, thầy hết hồn liền. Thầy bắt lập tức phải gỡ xuống liền, đem giấu mất tiêu luôn.
[1:24:56]Những cái điều đó là nó nó nó nó làm tổn thương thầy, làm thầy như thầy hỗn láo với Phật. Thầy chưa bằng hạt bụi dưới chân Phật mà dám treo hình thầy ngang với Phật, phải không? Làm sao thầy chấp nhận được! Thì Bác Hồ cũng vậy, Bác Hồ không bao giờ chấp nhận điều đó, nên đừng thờ như vậy Bác Hồ buồn.
[1:25:13]"Con gặp nhiều thất bại trong cuộc sống, có người khuyên con phải làm lễ tạ thần linh tổ tiên. Vậy theo thầy con phải làm thế nào trong việc lễ tạ cho cuộc sống có nhiều may mắn hơn?" Cái việc lễ tạ thần linh tổ tiên cũng là một việc đáng làm. Nhưng cái mà ta thương yêu giúp đỡ con người nó gieo cái nhân quả mạnh hơn. Ta đi phóng sanh, ta đắp đường, ta bố thí, ta giúp người, ta đỡ đần nhau trong cuộc sống, ta giữ gìn cuộc sống chung quanh ta tốt đẹp. Cái đó nó tạo một cái nhân quả mạnh hơn. Còn lễ tạ thần linh tổ tiên cũng là việc cung kính đáng làm, cũng sẽ được thần linh phù hộ ta thêm. Nhưng mà quan trọng chính cái nhân quả của ta phải
[1:25:51]tốt thì ở trên ơn trên mới phù hộ ta dễ dàng. Nha, như vậy. "Xin hỏi thầy khi lễ chùa thì nên lễ từ đâu trước?" Thì ở đây tùy cái ngôi chùa. Nhưng mà đầu tiên theo cái lễ trong chùa là: "Tiên bái Trụ trì, hậu bái Thích Ca". Khi ta vào chùa ta phải đến xá thầy Trụ trì, chào thầy Trụ trì trước rồi sau đó mới xin phép thầy lên dâng hương hay là lễ Phật, đó là nguyên tắc. Rồi khi lên dâng hương lễ Phật á thì có nơi á quy định là ta phải lễ Tổ trước, lễ các bàn thờ phụ trước rồi cuối cùng mới dành hết trọn cái thời gian và tấm lòng để lễ Phật. Có nơi như vậy. Có nơi lại quy định là vào lễ Phật trước rồi sau
[1:26:33]đó còn sót thời gian sẽ lễ các bàn thờ phụ sau. Thì đó cũng là tùy cái quan niệm, không quan trọng lắm, không quan trọng lắm, ừ. Nếu thấy Thầy gần xỉu rồi đừng đưa gì lên nữa. "Thưa Thầy, con bị một người chửi oan cho con, song con cố gắng nhịn để đỡ xảy ra đánh, cãi nhau. Và con đứng trước bàn thờ con xin Phật chứng giám cho nỗi oan ức của con. Vừa dứt lời, con được nhìn thấy trăm đạo hào quang của Phật, như vậy là có thật hay không ạ?" Có thật. Lúc cái lòng mình rất là thành cho nên Phật cho một chút sự chứng giám để cho mình có niềm tin mà tiếp tục tu tập cái hạnh nhẫn nhục như thế, nhé. Như hôm cách đây có mấy ngày, Thầy có nghe người kể chuyện
[1:27:17]là cái người đó cũng có cái tự ái như thế đó. Rồi cái sau đó mới quỳ trước Phật, mới nói là: "Con xin sám hối cái sự giận dỗi tự ái của con. Từ đây con xem cái cái mặt của mình như là đống phân để con không còn phải tự ái nữa". Vừa nói xong, mở mắt ra thấy một những cái kim tuyến bay khắp cả phòng, dính vào mặt mình luôn. Mà lúc đó không có ai rải kim tuyến, mà không có kim tuyến ở đâu ra hết. Cứ dụi mắt hoài nhìn lạ lùng, không hiểu tại sao. Hỏi Thầy, Thầy nói: "Đúng như vậy, Phật đã chứng minh khi mình nói một lời đúng, một lời chân thành". Đó, như vậy. "Khi chết, ở Hà Nội hay thiêu, có người bảo thiêu nóng không tốt.
[1:27:58]Con xin ý kiến của Thầy: nên thiêu hay nên chôn? Phương pháp nào tốt?" Thật ra khi ta chết rồi á, cái xác của ta nó vẫn còn ảnh hưởng trong cái đời sống của linh hồn chứ không có hết. Khi ta chôn, khi ta khi ta thiêu á, lúc thiêu cái linh hồn sẽ bị nóng lên một lúc. Cũng khoảng cả tiếng đồng hồ cũng bị nóng hổi, nóng phừng phừng. Cảm giác đó có thật. Khi ta chôn thì không nóng nhưng mà làm sao? Côn trùng nó rỉa rúc từ từ, cũng khó chịu lâu dài. Cái nào cũng vậy hết trơn. Không có cái nào yên á. Cái xác nó vẫn ảnh hưởng mình á. Thậm chí có người mà bị cái hài cốt lỡ chôn nhầm cái, bị cầu tiêu của ai làm lên á, khổ sở hoài, bị hôi bị thối hoài.
[1:28:42]Nên cái xác của ta cái xương ta nó vẫn ảnh hưởng. Vì vậy Phật hay kêu đốt để cho ta đừng bị ràng buộc bởi cái cái xác lâu dài nữa, mà mình dễ thoát. Còn cái xương nằm đó rồi là cứ khoái cứ bị luẩn quẩn cái chỗ đó hoài. Chỉ trừ những người giác ngộ họ bỏ cái đó đi luôn. Còn không là cái xác ta ở đâu ta cứ bị vướng ở đó. Nên Phật hay kêu đốt luôn cho rồi. Còn bên Tây Tạng là họ chặt ra từng khúc cho chim nó ăn. Cầm cái búa chặt cái đầu bể ra, chặt cái tay, cái chân quăng mấy con chim kền kền nó ăn á, ghê. Để cho đừng có vướng á.
[1:29:13]"Con ngồi đọc kinh nhưng đôi lúc con chưa tập trung được, vì sao?" Bởi vì tâm ta còn vọng tưởng á. Ai cũng vậy, chỉ khi nào mà ta đạt được thiền định cao á thì ta lễ Phật không có vọng tưởng xen vào, ta đọc kinh không có vọng tưởng xen vào. Còn hầu hết mọi người đều những bị những cái cái tạp loạn xen vào như vậy. Phải tu rất là lâu mới hết nha. "Ở địa phương nơi phường chúng con ở có những chỗ ngã ba, ngã tư cứ một vài năm lại có một người chết vì tai nạn giao thông ở chính chỗ đó, già có, trẻ có, nam có, nữ có. Chúng con rất đau lòng khi thấy cái chết của đồng loại như vậy. Có người có ý kiến là phải mời Thầy làm lễ giải
[1:29:47]oan, thỉnh vong ở nơi đó để không còn cái nốt? Vậy xin Thầy ban cho chúng con ý kiến: dân chúng nơi con ở nơi đó cần phải làm gì, nhất là bổn phận của Phật tử chúng con trước tình trạng này?" Hồi trước đây á, ở trên cái chùa của Thầy ở Bà Rịa - Vũng Tàu á, chùa Thầy ở trên núi. Nhưng mà khi đi từ trên núi đi đi xuống chân núi rồi, đi ra mấy cây số mới ra đường, thì ở ngoài đầu đường có cái nhà thờ, nhà thờ lớn lắm, mà ngay trước mặt nhà thờ là cứ xe tông, xe chết hoài, ngay trước mặt nhà thờ. Rồi sau này một cô đệ tử của Thầy là chúng trưởng bên ni, cô Liễu Nghiêm cũng bị tông xe đúng ngay đó chết luôn.
[1:30:24]Thế là sau khi làm lễ chôn cất cô đàng hoàng hết rồi, Thầy mới soạn một cái nghi thức rước vong. Và hôm đó cử hành lễ rất long trọng, đi từ trên chùa, lễ Phật xong, đi từ trên chùa đi xuống. Đi ra tới ngay cái khúc đường đó, làm một cái lễ rước vong, mang hết thỉnh các vong đó về chùa hết, không còn ai ở lại đó hết. Đưa hết về chùa, xây một cái cái nhà linh, mời họ ở lại đó và mời Hộ Pháp giữ họ đó, dạy họ đó. Từ đó cho tới nay, vĩnh viễn không bao giờ còn một tai nạn nào xảy ra ở đó luôn. Hết luôn, không bao giờ. Cho nên vì vậy là nếu mà nơi đó có như vậy, ta sẽ thỉnh quý Thầy, nhiều Thầy, có thể chia ra nhiều chùa, đến cái ngã ba thì cái
[1:31:09]vong ở ngã ba này thì về chùa này, vong ở ngã tư kia về chùa kia. Nhưng mà quý Thầy thì tụng chung nhau. Rước, cái là nơi ngã ba này rước về chùa này, ngày hôm sau về nơi ngã tư đó rước về chùa kia, tụng cái nghi thức đó thì nơi đó sẽ hết. Về chùa khấn Hộ Pháp giữ gìn, giữ họ lại chùa, dạy họ tu, không cho họ đi ra ngoài phá nữa. Có cái nghi thức. Trong nghi thức như cuốn của kinh tụng có. Ở trong cuốn kinh nhật tụng của chùa Phật Quang chúng ta soạn có cái nghi thức đó. Như vậy nha, sẽ hết. Thôi thì thôi ta nghỉ nha.
[1:31:41]Giờ trước hết là chúng con cám ơn Thầy đã cưu mang,
[1:31:47]hướng dẫn, dìu dắt cho đạo tràng Phật Hạnh chúng con được về đây tu tập. Cho nên từ đây Thầy là cha ruột, con là cha ghẻ. Thầy ráng thương các con của Thầy. Còn việc của đạo tràng sắp xếp thì cứ như vậy mà ổn định ha, như vậy ổn định tu tập. Ta có gì thì cứ bàn bạc với nhau, chung tay góp ý chân thành với nhau để xây dựng cái đạo tràng càng lúc càng càng tốt, làm các Phật sự càng lúc càng hiệu quả hơn. Mà nhớ như vậy, lúc nào cũng thương nhau, nha. Thôi chúc cho mọi người được an vui. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:32:26]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam Mô A Di Đà Phật. Kính bạch Lại Thượng tọa, từ miền Nam thành đồng Tổ quốc xa xôi, mặc dù Thượng tọa Phật sự đa đoan, thời tiết lại khắc nghiệt, Thượng tọa cùng với quý đoàn Phật tử và các quý vị Tăng Ni đã tháp tùng Thượng tọa về thăm thủ đô, trái tim của Tổ quốc, lại bớt chút thời giờ quang lâm giáng phúc tới Thần Quang Thiền Tự chúng con ở đây. Thượng tọa lại ban bố cho những điều pháp nhũ, chúng con sẽ ghi lòng tạc dạ, y giáo phụng hành. Và xin thay mặt cho trên 300 Phật tử có mặt trong đạo tràng ngày hôm nay, chúng con cũng thành tâm cầu hồng ân Tam Bảo
[1:33:25]gia hộ Thượng tọa tứ đại điều hòa, thân tâm thường lạc, tuệ đăng thường chiếu, cửu trụ Sa Bà, làm ngọn hải đăng để chiếu rọi cho tất cả các hàng Phật tử chúng con tiến tu đạo nghiệp cho đến ngày viên thành mãn quả. Nam Mô A Di Đà Phật.