[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa giảng sư, mỗi lần khi toàn thể hàng Phật tử chúng con hướng về hình ảnh và cất cao thánh hiệu Bồ Tát Quán Thế Âm là mỗi lần tất cả những người con Phật chúng con nối dài thêm đôi bàn tay từ bi, ban vui, cứu khổ từ công hạnh của Bồ Tát Quán Thế Âm. Hôm nay đây, mặc dù đường đến cảnh giới Bồ Tát còn xa xôi vạn dặm nhưng mỗi lần nghĩ tưởng đến công hạnh từ bi và vô úy của ngài ban rải đến cho tất cả chúng sinh, những người con Phật chúng con luôn hằng thực hành hạnh lắng nghe cao cả để một lần được sống trong cảnh giới an lạc của chư vị Bồ
[1:05]Tát, chia sẻ chất liệu hiểu biết và yêu thương đến cho muôn loài chúng sinh, đến cho những người xung quanh và đến cho chính bản thân chúng con. Hôm nay, khi ngày đại vía Bồ Tát Quán Thế Âm đã qua nhưng hình ảnh Bồ Tát vẫn bàng bạc ẩn hiện mãi trong tâm thức của tất cả những người con Phật. Hạnh phúc khi gặp thù thắng nhân duyên, Thượng tọa giảng sư cùng với chư Tăng Ni trong phái đoàn trong công tác cứu trợ đồng bào bão lũ miền Trung yêu thương, đáp lời thỉnh cầu của Đại đức Trú trì, Thượng tọa đã quang lâm và chủ trì thời pháp thoại tối hôm nay trước hơn 1.000 Phật tử tại đạo tràng chùa Bà Đa.
[1:55]Cầu mong rằng tất cả những pháp âm vi diệu của Thượng tọa mang đến cho tất cả các pháp hội ở trong nước và ngoài nước, cũng như tại đạo tràng chùa Bà Đa tối hôm nay, sẽ là những hành trang vi diệu cho toàn thể những người con Phật đi đến bến bờ tìm về chân như bảo sở. Cầu thỉnh trên Thượng tọa giảng sư thùy từ chia sẻ pháp vị. Trân trọng kính thưa toàn thể đại chúng! Để bắt đầu cho thời pháp tối hôm nay, trân trọng xin được giới thiệu đến toàn thể đại chúng hiện diện trên pháp tòa trang nghiêm với công hạnh đầy vị tha, cao cả của Thượng tọa giảng sư, xin được giới thiệu Thượng tọa, đạo hiệu Thích Chân Quang,
[2:42]Trú trì Thiền Tôn Phật Quang tại Núi Dinh, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
[2:53]Cung thỉnh Thượng tọa cùng toàn thể hội chúng đồng niệm danh hiệu Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:16]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:30]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[3:42]Cung thỉnh Thượng tọa, mời toàn thể hội chúng đồng an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Đại đức Trú trì, Đại đức không lẽ kêu Đại đức MC kỳ quá, Đại đức Nguyên An hả? Thì thì Nguyên An vừa rồi dẫn dắt chương trình rất là hay, phải không ạ? Thì ăn nói lưu loát, giọng nói rất là hay, bất ngờ là hát lại rất là hay, rồi dẫn dắt niệm Phật rất là hay. Sau này ta cũng hy vọng là đất Đà Nẵng ta lại có thêm giảng sư tài ba nữa thì rất là tốt nha. Thầy cố gắng tu học nha. Sau này mà phụ với huynh đệ mà giáo hóa chúng sinh nha. Thấy trong Phật pháp mà có những Tăng Ni trẻ mà tài năng như vậy thầy rất là mừng, thầy rất là mừng.
[4:40]Ví dụ như là ta có thầy Trú trì là thầy Thông Đạo ở chùa Bà Đa đây vậy, cũng là một vị Tăng trẻ mà tài đức rất là lớn, đó. Với cái tuổi trẻ mà đã đã như vậy rồi cứ hàm dưỡng nuôi nấng thì về lâu về dài sẽ phát huy rất là tốt cho cho Phật pháp, Phật giáo tại Đà Nẵng ta. Rồi hôm nay lại nghe thầy MC Nguyên An nữa, hết sức là độc đáo. Không ngờ là là Đà Nẵng ta lại có cái tương lai như vậy nha.
[5:14]Kính thưa quý thầy, quý cô, kính thưa quý Phật tử! Hôm nay thì chúng tôi có cái nhân duyên đi ra Quảng Bình. Nói đi cứu trợ đồng bào lũ lụt như nãy giờ giới thiệu thì hơi mắc cỡ tại vì sự thật nó trật. Khi mà nghe miền Trung mình bị hai cơn lũ thì chùa Phật Quang chúng tôi cũng gom tiền Phật tử đóng góp cũng được khoảng 500 triệu. Định là ra Quảng Bình, nhưng bất ngờ nghe Quảng Nam bị nặng thì mới thành ra chia đôi, để lại Quảng Nam 300 rồi đem 200 ra Quảng Bình. Là thì Quảng Nam là lấy xong rồi, 300 mất rồi, rồi cầm 200 ra Quảng Bình. Ra tới nơi thì ra cái chùa Đại Giác cái thấy cái chùa, ông thầy ổng phàn nàn nguyên cái chánh điện tạm của ổng bay không còn dấu vết.
[6:03]Bay luôn, ông Phật rớt luôn ở dưới luôn. Cái chùa phía sau thì đang xây. Thì chùa đúc bê tông thì không gì nhưng mà cái chùa tạm để cho tu tập đỡ đó không còn một chút gì hết trơn á. Rồi thấy là chưa Quảng Bình lại không có chùa. Mà ông thầy Hòa thượng Tánh Nhiếp á, Hòa thượng mới về làm Trưởng ban Trị sự đặt cái nền móng đầu tiên. Thấy thương quá, mới nói rằng thôi 200 triệu Phật tử mình ăn ba bữa hết bay không có gì. Nhưng mà thôi góp phần phụ xây cái chùa để làm thành cái chỗ dựa tâm linh thì thôi chắc là hay hơn. Tôi xin Phật với cũng xin Phật tử những người mà đã đóng góp á, thôi chuyển cái mục đích thay vì là đi mua quà cứu trợ thôi cúng
[6:44]hết cho Hòa thượng để ổng phụ ổng xây chùa cho lẹ thêm chút. Cứ vậy, thành thử ra nãy giờ nói đi cứu trợ đồng bào ở Quảng Bình chứ không phải. Đi ra cái tự nhiên vô chùa rồi bỏ hết vô trong chùa đó luôn à. Rồi. Hôm hôm qua cái giảng cái đề tài nghe rùng rợn á, Làm sao để dừng một cơn bão? Nghe ghê. Thì phân tích là tại sao có bão ha. Việt Nam mình cái miền Trung nằm trên cái vùng miền có bão, mà không phải miền Trung đâu, từ Bắc cho tới Cà Mau mình đều nằm trên đường đi của bão cả. Nhưng mà những năm về sau này tự nhiên miền Nam ít bão hẳn. Rồi chỉ thổi vào miền Trung, nhưng mà miền Trung thời gian sau này cũng bớt bão dần dần.
[7:28]Ví dụ như Đà Nẵng ta nè từ lúc mà dựng cái tượng Phật Quan Âm ở Bãi Bụt ở chùa Linh Ứng thì ta cũng bớt rất là nhiều, vậy đó. Cái mới nói với quý thầy ở ngoài Quảng Bình, quý Phật tử ở ngoài Quảng Bình, bây giờ Quảng Bình mình cũng dựng lên tượng Phật, nhưng mà mình phải tu. Tại cái sức mạnh tâm linh để mà cản một cơn bão á là chính là gì? Là do do sức mạnh của chư Thiên chứ không phải là của con người. Nhưng mà vì sao chư Thiên lại dừng một cơn bão? Bởi vì do do lòng người. Ví dụ lòng người toàn dân hướng thiện nó làm cảm xúc cảm động lên tới chư Thiên, chư Thiên dừng cơn bão liền. Cái mới nói chuyện ví dụ như Quảng Bình mà dân mình biết tu hết,
[8:12]bão tính thổi vào Quảng Bình cái nó do dự cái nó đành quẹo qua Nghệ An. Lúc đó Phật tử đang Nghệ An ngồi đầy đó cái đó, nhưng mà gặp Nghệ An cũng tu nhiều quá, cái nó quanh quanh không biết đi đâu, quanh một lát trên biển đi về Đà Nẵng đụng tượng Phật cũng không được. Thôi cái quanh co chút xíu cái tan trên biển luôn, có không? Có, có một lần như vậy, bão đi vào quanh quanh quanh trên biển rồi tan luôn là vô đâu cũng không được hết, vô đâu cũng đụng người tu hết, cho nên là thôi đành phải tan trên biển. Sức mạnh của người tu là như vậy. Hôm qua giảng cái bài như vậy, Làm sao để dừng một cơn bão? Rất là vui.
[8:47]Nhưng mà nói bão gì cũng không sợ, bão lục không sợ, bão lũ không sợ, bão tố không sợ mà sợ bão lòng. Bão lòng, bão lòng sợ.
[9:00]Những cơn bão lòng của sân si, tham lam, hờn giận, ái nhiễm, tham vọng, nghiện ngập, mấy cái bão lòng mới sợ đó. Không thấy lá rơi, không thấy mái nhà bay mà tan vỡ tất cả nên phải dừng được bão lòng rồi bão tố ngoài kia sẽ sẽ yên lắng. Tâm bình thì thế giới bình. Mà không phải tâm một người bình mà làm thế giới bình được đâu, mà phải tất cả đều bình thì thế giới mới mới bình. Nên ta đều phải phải biết tu. Hôm qua cũng vậy, hôm qua đến cái cái đất Quảng Bình Đồng Hới còn mới lắm, thành phố mới xây dựng, Phật giáo thì mới đặt nền móng. Đến mà nhờ Phật tử mình ở các tỉnh về nghe chứ không thì chắc là bữa đó sẽ chùa sẽ vắng.
[9:46]Mới nói Phật tử là đi chùa đừng đi một mình. Cái gì hay gì quý phải chia sẻ. Nếu một người nào đi chùa một mình thì mắc quả báo gì? Ngồi cho đoán. Thứ nhất là, đang kể chuyện Quảng Bình lát tới Đà Nẵng giờ đó nha. Nói đi chùa đi một mình tức là làm sao? Tức là mình thấy nhiều người không biết Phật pháp mà mình làm ngơ thì kiếp sau mình bị cái gì? Mình thấy người ta chưa biết Phật pháp mà mình mặc kệ người ta thì kiếp sau bị quả báo gì? Mù. Đúng hả? Mình thấy người ta, mình nghe người ta biết rằng mấy người này không có biết Phật pháp mà không chịu rủ người ta tu thì kiếp sau bị quả báo gì? Điếc.
[10:30]Rồi mình đi mình có miệng mà không rủ ai đi chùa hết, kiếp sau bị quả báo gì? Câm, đủ luôn mù điếc câm đủ xài. Đó, đó là quả báo người mà đi chùa đi một mình á, cho nên là đi không được đi một mình à. Nó ráng như vậy. Thì Phật giáo Quảng Bình thấy thương lắm kìa, không được như vậy đâu, không ấm cúng như thế này đâu. Quý Phật tử ở đây Đà Nẵng như đất Phật á. Đất Phật là từ nhà nước, chính quyền đều yêu quý đạo Phật. Quý thầy mình là những vị cao tăng đức độ, và những quý thầy trẻ nổi lên như thế này đều là tương lai của Phật giáo. Rồi cái Phật tử mình lại là những người thuần thành hộ đạo. Sự thật là ở Đà Nẵng mình giống như đất Phật á.
[11:11]Mà thêm cái nữa là ở đây bình yên, ở đây bình yên về nhiều lĩnh vực. Ví dụ ta được sự lãnh đạo tốt của những người lãnh đạo chính quyền ở đây, nên khiến người dân mình hay là Phật giáo mình có cái hòa hợp tương thân tương ái, giờ chỉ lo tu thôi. Nên vì vậy, hôm nay cái bài giảng của ta hôm nay là thế này, là Phát Triển Phật Pháp Theo Chiều Sâu. Hôm nay cái bài chúng ta nói chuyện là vậy. Vì Đà Nẵng ta phải nói chuyện này. Còn hôm qua ở Quảng Bình là thầy hăm he đủ thứ hết trơn á, tại vì mới á, mới quá đi, không có bao nhiêu người. Đến nỗi mà ông hòa thượng vậy, ông hòa thượng ổng về đó để mà ổng xây dựng
[11:50]Phật giáo mà có người đến nói với ổng là sẵn sàng tặng ổng một số tiền cực kỳ lớn nếu ổng bỏ đây ổng đi, đừng có về đây xây dựng Phật giáo. Khiếp như vậy! Đến đến như vậy đó, ta thấy sợ chưa? Cho nên quý Phật tử mới thấy mình ở đây ấm cúng á. Tuy nhiên là Phật giáo không phải cứ mãi mãi như thế này. Nếu mà muốn xây dựng đất Phật không phải là như thế này, không phải như thế này, nên càng lúc ta càng phải đi vào chiều sâu. Để nói vào cái đi vào chiều sâu, thầy tâm sự một chút xíu cái này hơi kể. Cái thời gian đó cách đây cũng mười mấy năm rồi. À cái tới kỳ thầy từ trên núi về Sài Gòn để giảng cái bộ Kinh Pháp Hoa.
[12:34]Cái ban ngày giảng, đêm nó về nằm ngủ, mộng thấy thấy Phật. Thấy Đức Phật ở Bồ Đề Đạo Tràng á. Ừ Đức Phật mới cúi xuống nhổ một cây bồ đề con. Ngài bước một bước qua tới Việt Nam đặt xuống trồng. Mà lúc đó không nhìn kỹ là không biết có phải trồng ở Đà Nẵng hay không? Dòm không kỹ, mà chỉ biết rằng ngài bước một bước ngài đặt xuống ngài trồng. Mà trong giấc mơ mình thấy Phật thì mình chịu không nổi, cái xúc động khiếp quá, giật mình thức dậy. Tại vì nếu không thức dậy kịp là chắc vỡ tim mà chết trong giấc mộng, thì mình xúc động quá sức á. Mà lúc đó phải đứng mà đừng có thức dậy á mà kịp mình coi kỹ, dám là trồng ở Đà Nẵng lắm á.
[13:14]Dám trồng ở. Nên nếu mà nói là Việt Nam sau này là đất Phật thì thì cái việc tu hành của ta nó càng lúc phải đi vào chiều sâu dữ lắm. Hôm nay ta nói chuyện với nhau là làm sao mà phát triển Phật pháp đi vào đi vào chiều sâu? Như vậy. Vì muốn hiểu Phật pháp đi vào chiều sâu thì bây giờ ta phải hiểu trước hết là đạo Phật phát triển theo chiều rộng nghĩa là cái gì? Nha. Phật pháp mà phát triển theo chiều rộng thì nghĩa là cái này: thứ nhất là được đông Phật tử, phải không ạ? Chưa nói đông tăng ni, tăng ni chừng một số nào đó thôi, nhưng mà hễ được đông Phật tử thì là bắt đầu có cái tính chất của của chiều rộng.
[14:04]Như ở Đà Nẵng ta là dân số mình được bao nhiêu? Ở đây ai biết? Triệu hả? Khoảng một triệu hả? Thì được bao nhiêu người theo đạo Phật? Có thống kê chưa?
[14:22]Cho nên đây là vấn đề nè, ta xem cái tỉ lệ lại phải không ạ? Nếu mà vẫn còn người mà chưa biết tới Phật pháp thì cái trách nhiệm đó là của ai?
[14:37]Trách nhiệm đó của ai? Trách nhiệm trước hết là của tăng ni. Thứ hai là của ai? Của Phật tử nha. Phật tử những người mà những người mà
[14:52]thấy người ta chưa biết Phật pháp mà làm lơ, nghe người ta chưa biết Phật pháp làm lơ, đi chùa mà không kêu không rủ á, lỗi của mấy người đó đó. Mà mấy người đó kiếp sau bị cái gì? Mù, điếc, câm. Ở đây có ai bị không? Coi chừng á. Nói: "Ủa, tôi đi chùa làm răng mà kiếp sau tôi tôi tôi tôi bị mù câm điếc?" Nói: "Ờ, không biết à. Thì ráng à." Nói đi chùa một mình là coi chừng bị quả báo. Nên chung quanh ta còn có người chưa biết Phật pháp thì ta vẫn còn có lỗi, đúng không ạ? Nhớ giùm thầy câu đó nha. Nếu mà ta vẫn còn nhìn thấy một người chưa biết Phật pháp thì chính ta vẫn còn có lỗi, nhận lỗi đó về mình, không có đổ thừa ai hết. Không nói:
[15:38]"Ờ, tại ông thầy đó ổng không chịu kêu" hay "má người đó không chịu kêu", không phải, lỗi mình. Hễ mắt mình còn nhìn thấy là lỗi của mình. Đồng ý với thầy điều này không? Đồng ý thầy nha. Nên hễ nơi quê hương ta, làng xóm ta mà còn người chưa biết Phật pháp thì không đổ thừa ai hết, mà là lỗi của chính mình, nhớ như vậy nha. Nhớ như vậy giùm thầy. Đó là làm sao cho nhiều người theo Phật, đó là phát triển đạo Phật theo chiều chiều rộng. Nhưng mà theo Phật nghĩa là gì? Nghĩa là, thứ nhất là phải quy y Tam Bảo thì mới gọi là Phật tử chứ. Đến chùa xẹt qua xẹt lại chút xíu về mất, chưa bao giờ quỳ xuống trước Phật để thề suốt
[16:25]đời làm đệ tử Phật thì chưa phải là đệ tử Phật. Cho nên ta phải làm lễ quy y. Quy y nghĩa là gì? Quỳ xuống trước Phật: "Con xin làm đệ tử Người", đó là cái lễ quy y. Mà quỳ mà thề hứa như vậy với tất cả tấm lòng tha thiết của mình. Trong cái lễ quy y á thì chỉ nói thế này, là quy y Phật nha, là suốt đời, phải không? Suốt đời là nguyện tôn kính Đức Phật, dùng chữ suốt đời tức là một kiếp thôi, nhưng mà sự thực khi mà lòng mình quy y mình có nghĩ là một đời này theo Phật không? Có không? Không. Một đời làm răng mà đủ. Bao nhiêu đời? Vô lượng kiếp, vô lượng đời phải không ạ? Đã một lần quỳ xuống Đức Phật, trước chân Phật rồi là mãi mãi đời đời
[17:11]kiếp kiếp theo theo Phật mà thôi, không bao giờ thay đổi đường nữa. Trái tim này như như vàng, như bạc, như kim cương sắt son một lòng chung thủy, không bao giờ thay đổi. Mà không phải là cái sự chung thủy sắt son đó là của sự mù quáng, mà là của trí tuệ. Của trí tuệ, vì ta biết rằng ta chọn được Đức Phật làm Thầy cho mình là là tuyệt vời, là nhất rồi, là đúng nhất, không thể nào sai được nữa. Cho nên đã một lần quỳ trước Phật thề rồi thì sao? Đời đời kiếp kiếp không bao giờ thay đổi, mãi mãi muôn đời theo Phật mà mà thôi, hễ còn mở mắt làm người là tiếp tục làm đệ tử Phật, mãi mãi như vậy. Trừ lúc mê thôi không biết, hễ mở mắt tỉnh táo thì luôn luôn nhớ
[17:55]mình là đệ tử Phật, dù lúc đó mình đang ở cõi người hay đang ở cõi cõi trời, cõi nào cũng mình luôn luôn là đệ tử Phật. Cái lời quy y phải sâu nặng, phải sắt son như vậy, được không ạ? Nhớ như vậy. Rồi đã làm quy y rồi thì phải làm gì nữa? Phải giữ gìn năm giới cấm nha, năm giới cấm căn bản. Thì sát sanh, trộm cắp, tà dâm, uống rượu, nói dối, đại khái là biết hết rồi phải không ạ? Nhưng mà giữ được chưa?
[18:28]Giữ được không? À có người giữ không hết, phải không ạ? Có người có nói trớ, nói: "Thưa thầy, con con tin Phật mà con không quy y." Nói: "Sao vậy?" "Tại vì có vài giới con chưa giữ được." Cái thầy mới nói: "Thôi kệ, cứ quy y đi, thì hễ mà giới sót á coi như mình khuyết á cái mình có bù lại bằng bảy lời nguyện." Thầy mình còn có bảy lời nguyện mà. Bảy lời nguyện là nguyện mình làm việc thiện nè, phải không? Làm từ thiện, nguyện ăn làm mình ăn chay, tập ăn chay, nguyện hoằng hóa, phụ với quý thầy mà giáo hóa, thì những cái công đức của trong cái bảy điều nguyện đó đó nó bù qua bớt cái cái giới mình còn khuyết. Nói:
[19:06]"Răng mà mà mà chưa giữ giới?" Nói: "Dạ, con còn đi làm, con còn phải uống rượu chút đỉnh, nhiều khi phải giao tế. Giao tế rồi trong cái bữa tiệc đó cũng có chút bia, chút rượu, mà mình không uống cái người tự nhiên nó nó có khoảng cách, không làm việc được. Thế mà uống thì thành ra phạm giới. Cứ vậy mà con đắn đo bao nhiêu năm nay mà không có quy y." Nói: "Thôi cứ quy y. Phật cũng không có phải là khắt khe lắm thì ta bù cái chỗ khuyết đó bằng một cái một cái khác, chứ trên đời này không có ai mà tròn vo được đâu. Ngay cả quý thầy mình cũng vậy, quý thầy quý cô mình chứ nếu bây giờ mà căn trên
[19:43]mấy trăm giới của Tỳ-kheo, quý thầy quý cô mình đâu phải là giữ tròn được đâu. Nhưng mà bù qua cái khác, bù cái ví dụ như thầy bây giờ nói là nói cấm không có ăn ngọ, thầy thầy đói thầy chết liền á. Vì răng? Vì nhiều khi thầy phải làm việc rất là tối, rất là khuya. Đêm xuống mọi người nghỉ ngơi, chớ thầy còn phải ngồi cắm cúi soạn bài, viết lách rồi đối chiếu, so sánh, đi tìm dữ liệu đủ thứ hết, mà làm việc đầu óc một lát đói liền. Đói mà đói không làm nổi á. Nhiều khi thầy đang viết một bài, dùng máy vi tính gõ gõ tới chừng nó lên cơn đói rồi buông tay ra ngồi, không được, thế là phải đi xuống kiếm gì ăn.
[20:21]Mà nếu mà kiếm gì ăn lúc đó là cũng 7 - 8 giờ tối rồi mà nếu căn theo giới là có phạm không? Phạm mất tiêu rồi còn cái gì nữa. Nhưng mà Phật nói: "Thôi kệ, mi phạm cái ni mà mi được cái kia, mi làm cái kia, thôi tha cho mi", phải không? Quý thầy quý cô thế căn cũng không tròn được. Cho nên là mình bù cái này khuyết cái kia. Nên vì vậy, sau khi quy y theo Phật rồi, mình là con Phật rồi, mà nhớ, con Phật thì Phật làm sao? Phật cưng, Phật cưng thì Phật bênh. À Phật bênh, do đó hễ mình có gì sai sót mình đi sám hối, phải không ạ? Mình có gì sai sót mình làm việc khác mình bù lại, thì mình vẫn là con Phật mà.
[21:01]Cho nên là giữ gìn năm giới cấm rồi, mình giữ thêm bảy điều nguyện hoặc là giữ cái điều thập thiện gì đó, đại khái là như vậy. Thì giữa giới là không làm điều sai, còn cái điều nguyện, điều thiện làm điều tốt, bù qua bù lại. Thì như vậy, là một người mà gọi là phát triển đạo Phật theo chiều rộng á thì trước hết là được cái số đông nha. Cái số đông nghĩa là Đừng để cho ai chung quanh ta mà chưa biết tới Phật pháp. Đó là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Rồi cái người nào mà ta đưa đến chùa rồi thì người đó phải hiểu Phật mà quy y. Quy y thì phải sao? Giữ năm giới cấm, bảy điều nguyện hay là mười điều thiện gì đó nha,
[21:45]đó để mà thành cái thành một cái cuộc sống đẹp, thành một cuộc sống mẫu mực tốt đẹp. Rồi gì nữa? Cũng là trên cái chiều rộng của một người Phật tử thì cái giáo lý căn bản nhất của đạo Phật mà ta phải biết đầu tiên là giáo lý gì? Giáo lý gì? Bữa nay kiểm tra lại đó.
[22:12]Nha, thầy kiểm tra mà Phật tử trả lời không được á lát thầy xuống thầy bắt phạt ông thầy trụ trì à. Giáo lý căn bản đầu tiên mà một người Phật tử phải hiểu, phải biết là gì? Đúng, luật nhân quả. Nhớ giùm thầy nha, luật nhân quả. Đừng nói gì cao siêu, luật nhân quả, vì ngày xưa Phật cũng dạy như vậy. Ngày xưa, khi một người gặp Phật đầu tiên chưa biết gì, Đức Phật chỉ kể chuyện nhân quả mà thôi. Mà thời đó Đức Phật kể chuyện nhân quả hay lắm. Mãi mãi mấy ngàn năm rồi trở lại chưa có một người nào kể chuyện về nhân quả hay như Phật. Ví dụ như bây giờ nói bản thân thầy đi, bây giờ nói thầy chứ thực sự thầy cũng là một người chuyên về nhân quả đây.
[22:57]Cái cuốn sách mà thầy viết về đạo đầu tiên là cuốn Luận về Nhân quả, quý Phật tử có xem chưa ạ? Rồi thầy viết tiếp cuốn Nghiệp và Kết quả. Rồi chưa xong, thầy giảng rất nhiều bài về luật nhân quả ở các bài giảng, mà thầy định là khi nào về già, cũng không cần đợi già lắm đâu, bắt đầu khi thấy quý thầy trẻ trẻ đi mà nổi lên mà giảng được mà thầy có thể yên tâm nghỉ được thì về nhà thầy sẽ viết lại cuốn Nhân quả lần thứ ba. Tức là tích lũy đời tu hành của mình là chỉ lo giảng về nhân quả. Và thầy giảng về nhân quả cũng tương đối mà nếu mình nói mà tự khoe cũng hay lắm à nha, đừng chê à nha. Nhưng nếu mà ta sống lại thời của Đức Phật mà ta gặp Phật giảng rồi là mình mê
[23:42]luôn, tại Đức Phật giảng là bằng sự thật, bằng cái thần thông của Phật hết. Là ví dụ như khi một người thương gia, là một người thương gia đến gặp Phật, vị thương gia đến gặp Phật quỳ xuống chắp tay thì Đức Phật mới nói: "Này gia chủ, hãy ngồi đây nghe Như Lai nói". Đức Phật mới nói là: "Vào một đời xưa cách đây năm đời, ông là một người như thế nha ha, chỉ là một người giữ ngựa ở trong một cái ngôi nhà đó. Nhưng một lần vì dắt cái con ngựa, trên đường đi dắt con ngựa đã gặp những cái người khốn cùng mà thay vì là ông
[24:23]chỉ lo dắt ngựa về cho chủ, ông đã thương tình mà dùng con ngựa đó chở những người nghèo, người bệnh đó để đưa họ đi một đoạn đường đến, nhờ vậy mà họ thoát chết. Nhờ cái công đức đó mà sau này bỗng nhiên ông gặp nhiều cái may mắn trong cuộc đời mình, những kiếp sau ông lại được nhiều may mắn và ông lại tiếp tục làm phước. Và đặc biệt có một lần, có một đời đó, khi gặp một người tu hành chân chính, ông đã nhường cái bát cơm mình đang ăn để cúng dường vị đó, ông chấp nhận nhịn đói một lần cho nên để cúng dường cái vị đó. Chỉ là vị đó chưa phải là một bậc A La Hán, nhưng mà là một người chân tu thôi,
[24:58]nhưng mà cái phước của ông khiến ông đời đời không bao giờ bị đói nữa. Đã một lần nhịn đói cúng một vị chân tu rồi đời đời không bao giờ ông bị đói nữa. Và cái phước cứ đưa đến ngày hôm nay ông trở thành một người giàu sang". Phật cứ kể chuyện nhân quả mà nói thật chuyện thật quá thật, cho ông đó ông ngồi nghe nó rúng động tâm can hết. Rồi sau khi mà cái người mà nghe hiểu nhân quả kỹ rồi đó, bắt đầu Phật mới nói những giáo lý cao hơn. Chứ luôn luôn Đức Phật giảng về nhân quả trước. Nói cái người nếu làm ác thì sẽ bị điều gì, người làm thiện sẽ được những điều gì mà Đức Phật không nói lý thuyết như mình đâu,
[25:34]Phật nói đâu Phật kể tới đó, Phật nói đâu kể tới đó. Kể những chuyện cả trăm kiếp trước, hai trăm kiếp trước, hoặc là năm kiếp trước, hoặc là chuyện mới kiếp trước. Đại khái thậm chí kể một câu chuyện 10 năm trước mà người này đã quên nhắc lại, cái nhân quả đó nó tác động ra sao nên nghe ai nấy nghe say sưa và nghe mê, mà quan trọng là vì Phật kể chuyện có thật của nhiều kiếp của chính mình nên mình nghe mình rúng động hết tâm can. Và đó là cái kiến giải đầu tiên mà một người đệ tử Phật phải có. Thì chúng ta bây giờ cũng vậy. Bây giờ là chưa phải đi sâu, chưa phải đi vào chiều sâu của Phật pháp, chưa phải tu hành gì cao xa mà cái giáo lý đầu tiên ta phải
[26:13]hiểu chính là luật nhân quả, phải nắm cái này cho chắc. Nên người đệ tử Phật mà chưa hiểu giáo lý này là ta vẫn còn đứng ngoài sân á, đứng ngoài cửa, ngoài cổng ngoài kia chứ không phải ngoài sân, đứng đâu tuốt ngoài đường á. Đứng ngoài đường lơ bơ xe tông chết á. Cho nên phải hiểu nhân quả rồi mới bước vô sân chùa mà đứng đó được nha. Còn khi nào mới vô được trong đây? Khi nào mới vô được ngồi trong chính điện? Khi mua cạo tóc á. Còn ta là coi như đứng ngoài hiên, ngoài sân á. Nhưng mà hiểu được luật nhân quả là ta vào được cổng chùa cái đã. Nhưng mà luật nhân quả dễ hiểu không? Dễ hiểu không?
[26:48]Không đâu, khó. Nói thì đơn giản chứ sự thực sâu xa lắm. Ví dụ nói là gieo nhân gì gặt quả nấy phải không ạ? Ví dụ như ta hay bố thí, cúng dường thì ta được cái phước gì? Giàu sang. Ta hay lễ bái Phật thì ta được cái gì? Tướng hảo và tâm tốt. Rồi ví dụ người góp phần tạc tượng Phật thì được quả báo gì? Đời đời thân tướng được trang nghiêm nha. Đi tới đâu được người kính mộ tới đó. Rồi cái người ví dụ như là mà bây giờ nói mình là người đi làm đường, làm đường có phước không ạ? Cho người ta đi có phước chứ. Vậy làm cái công nhân trong cái ngành cầu đường có phước không ạ? Có phước chứ. Nhưng mà nếu mình làm không tròn trách nhiệm,
[27:43]cái chỗ đó nó cứ dằn, qua chỗ đó nó lõm chút xíu rồi mình bỏ lơ thì kiếp sau mình cũng giàu sang nhưng mà cái chân phải bị tật, phải đi cà nhắc, tại cái xe đi tới nó dằn một cái, bao nhiêu xe tới nó dằn một cái thì mình đi đi mình cũng phải dằn một cái, mình đi mình cũng phải dằn một cái dằn một cái, thành ra đi cà nhắc. Nhân quả nó phức tạp. Rồi nói về bố thí làm có phước phải không? Có tiền dư bố thí có phước phải không ạ? Không, coi người ta xài cái gì. Khó lắm chứ không phải dễ. Coi mình cho người ta tiền người ta xài cái gì rồi mới biết mình có phước hay không ạ. Chứ không phải là hễ đưa tiền cho người khác là mình tự nhiên có phước.
[28:19]Nhân quả nó khó chỗ này lắm. Ví dụ mình đưa tiền cho người ta xong người ta bỏ ống tủ luôn thì có phước không? Không, không có phước. Nó cũng có cái gì đó vì người ta cũng yên tâm. Hoặc mình cho tiền người ta, người ta mình cho với mục đích là ví dụ cho cái con bé này nó đi học, cái nó đem tiền đi nó đi chơi game thì mình có phước không? Không. Hoặc là cho nó tiền đi cái nó đi nhậu, đi vũ trường, đi hút thuốc lắc, mình có phước không? Không, mà có tội. Mà có tội. Hoặc là cho nó tiền xong cái nó đi nó mua dao để làm vũ khí nó đánh lộn, mình có phước không? Không, mình lại có tội. Cho nên cứ đừng nghĩ tiền mình đưa ra là thành phước đâu.
[29:00]Tiền đưa ra không biết đồng tiền nó chạy đi đâu mà để thành phước hay tội á. Cho nên vì vậy luật nhân quả không hề dễ. Và khi ta hiểu được cái chiều sâu của luật nhân quả rồi, ta làm cái gì cũng cân nhắc phía sau của nó ạ. Ví dụ như bây giờ bố mẹ cho con tiền nhưng phải bảo đảm đồng tiền con mình xài cho đúng á, chứ nó xài sai mình mang tội. Mà mang tội của nó kéo theo cả nhà sau này nhà nghèo luôn ạ, xài bậy rồi từ từ hết tiền nghèo luôn. Hoặc nói bây giờ vì sao cái người đó khá giả lên? Từ từ bắt đầu mình biết người đó xuất thân là nghèo, nhưng mà rồi từ từ họ khá lên chỉ bởi vì họ xài đồng nào đúng đồng đó.
[29:40]Họ không có tiền để bố thí cúng dường nhiều đâu, nhưng mà từ từ họ khá lên. Nói hồi xưa, ồ cái bà đó bả chỉ đi bán xôi chắt chiu từng đồng, lần lần sao tới bây giờ vẫn thấy nuôi con đi học hết đại học, xây được cái nhà lầu, bây giờ đứa nào cũng có xe cộ làm ăn, sao lạ? Không biết bả làm phước gì, cũng chẳng thấy bả đi chùa. Lâu lâu ngày rằm thấy bả đi vô chùa bả lạy xẹt xẹt một chút, để ý coi bả có bỏ thùng phước sương không, bả móc túi này móc túi kia, móc túi trên túi dưới ra còn có một đồng lẻ bỏ vô đi về mất tiêu. Mà sao bả lại khá, về già lại ổn định phải không? Sống như có cái hậu, tức là được phát cái hậu,
[30:16]con cái được nên người, được nhà cao cửa rộng, chứ trước chỉ là mái tranh mái lá. Tìm hiểu nhân quả chỉ là gì? Bả xài không đồng nào trật, xài đồng nào chuẩn xác đồng đó và có phước, có phước. Mà tại sao nói cái ông đó hồi xưa ổng khá ghê mà bây giờ tự nhiên ổng nghèo? Mà ổng đâu có làm gì ác đâu. Thấy ổng khá giả, ổng không làm điều gì ác, mà lâu lâu cũng còn thấy bố thí cho người ta nữa. Thấy ai nghèo nhiều khi thấy ổng cũng móc tiền ổng cho. Mà đời cha đời ông cũng giàu, tới đời ổng cũng giàu, nhưng tới bây giờ về già rồi tự nhiên thấy ổng hẩm hiu. Hẩm hiu là nhiều khi quần áo thấy ổng cũng bạc phếch, không còn đẹp.
[30:59]Rồi nhà cửa bán mất cái nhà to rồi, bây giờ qua cái nhà nhỏ ở rồi. Mấy đứa nhỏ con ổng nhiều khi cũng đứa nên đứa hư. Không thấy nói sao kỳ, không hiểu nhân quả gì. Thì ra chỉ vì là ổng xài tiền không chuẩn, có những đồng đã xài sai mà mình không biết. Đôi khi có bố thí á, nhờ có bố thí về già ổng còn cái lộc ổng ăn á, không đến nỗi đói á, nhưng mà không còn giàu chỉ vì xài có những đồng đã xài sai lầm. Ta thấy nhân quả dễ không? Không dễ tí nào. Cho nên hiểu nhân quả sâu xa rồi thì ta cẩn thận trên mọi điều, cẩn thận trên mọi điều. Mỗi một lời nói hết sức cẩn thận, nói bậy một cái đọa năm kiếp, mười kiếp không biết chừng ạ.
[31:42]Mắng người ta một câu kiếp sau mình làm chó mình không hay ạ. Cẩn thận vô cùng. Muốn chê ai một cái là phải uốn lưỡi bảy lần vì cái chê xong mai mốt mình mắc tội giống như người ta. Hết sức là cẩn thận. Cho nên vì vậy là hễ khen thì dễ hơn, dễ chịu hơn. Nãy bữa nãy thầy thấy thầy khen thầy MC là vậy đó. Mà khen đúng không ạ? Khen đúng. Tại vì ổng rất giỏi, do cho nên thầy khen. Mà nếu mình khen đúng mình có phước không? Mình có phước. Còn nếu mà ví dụ như ông xấu mà mình khen, thành ra tội á. Nó nhân quả này nó chặt chẽ trong từng lời ăn tiếng nói, từng cái ý nghĩ của mình như vậy. Hoặc là ví dụ bây giờ cái người đó được ở trên cái lầu cao,
[32:24]à có thể là ở nhà chung cư gì đó ở trên lầu cao, mở được cửa sổ nhìn xuống dưới đường xá rồi xe cộ chạy qua chạy lại, cái trong đầu nghĩ, "Mình ở trên này mình cao hơn thiên hạ." Chỉ ý nghĩ nó thoáng qua, chẳng đụng tới ai, phải không? Chẳng đụng tới ai, chẳng nói ai nghe, chẳng xúc phạm tới ai, chỉ một ý nghĩ trong đầu mình, "Ồ, mình ở đây, mình ở trên đầu thiên hạ." Chỉ vậy thôi, mai mốt đi ăn xin, không có nhà mà ở. Chỉ ý nghĩ trong đầu mình không ai biết, mộc, phước hết sạch. Cho nên cái người mà hiểu nhân quả rồi, cẩn thận từng đồng tiền xài, từng cái hành vi, từng lời nói, từng ý nghĩ của mình.
[33:02]Khiếp như vậy chứ không phải đơn giản. Nhưng mà thôi, căn bản đầu tiên là cái người Phật tử phải gì? Tin hiểu nhân quả cái đã. Phải không ạ? Đó là người Phật tử căn bản thôi, đang phát triển ở chiều rộng thôi, chưa có gì sâu xa cả, là phải tin hiểu nhân quả cái đã. Rồi thêm nữa một yếu tố nữa gọi là người Phật tử mà phát triển ở chiều rộng là một tháng phải hai ngày đến chùa mà sám hối nha, ít nhất. Còn cái người mỗi ngày đến chùa là khác rồi nha, bắt đầu đi vào chiều sâu rồi. Còn cái người đệ tử Phật, người Phật tử một tháng phải đến hai ngày đến sám hối, không được bỏ. Mình tông nào mình sám hối tông đó.
[33:45]Ví dụ ông thầy mình ở tông Tịnh độ, mình sám hối theo tông Tịnh độ; ông thầy mình ở Thiền tông, mình sám hối theo Thiền tông. Nhưng phải sám hối, phải lễ Phật, phải sám hối, phải ăn năn, phải nhìn thấy lỗi mình, một tháng hai lần không có được không có được vắng. Đó. Mới là Phật tử ở căn bản chiều rộng thôi, chưa phải chiều sâu. Rồi những khi có cái lễ lớn, ví dụ như là lễ Phật Đản, lễ Vu Lan, lễ Thành Đạo hay là lễ hội Quan Âm thì phải mần răng? Có mặt, dự, không được bỏ. Không được trốn. Tức là những lễ lớn trong đạo phải dự. Đó gọi là những căn bản bổn phận của người Phật tử. Mà mới là ở chiều rộng.
[34:24]Rồi, bây giờ thầy hỏi lại. Một người Phật tử căn bản gồm những yếu tố gì? Để gọi là đạo Phật được phát triển trên chiều rộng? Cho thầy cái micrô, ai trả lời thì đưa đưa micrô người ta trả lời. Ai nói đúng thì thầy Thông Đạo trụ trì sẽ cho một cục kẹo. Nào, chuẩn bị. Có người giơ tay ngoài kia kìa. Có người giơ tay ngoài kia. Nghe thầy giảng Pháp cực lắm nha, không có nghe tai này qua tai kia thầy hỏi lại. Không ai giơ tay thầy chỉ thầy bắt trả lời. Không trả lời được lát lên quỳ nhang, mà trả lời được thì thầy trụ trì phát kẹo cho ăn. A Di Đà Phật! Con bạch thầy, một người Phật tử à biết được căn bản là mình phải
[35:12]biết được nhân quả và à phải được à phải biết được giữ năm giới. Rồi, cảm ơn. Rồi cho tràng pháo tay đi. Ai bổ sung? Ai bổ sung thêm? Ai? Ai bổ sung? À có có cái anh kia. Rồi anh bổ sung cho thầy nghe. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa bạch thầy, con xin bổ sung là là người Phật tử còn phải biết được rằng cái thân này là vô thường. Nói trật. Nãy giờ thầy có nói đó cái đó không? Không. Cái này vẽ thêm rồi nha. Thầy nói nhắc lại những ý thầy vừa nói là những người Phật tử căn bản thôi. Căn bản một người Phật tử ở trên cái bề mặt rộng của đạo Phật. Hễ là một người Phật tử thì gồm những điều chi. Vậy thôi nha.
[36:07]Thôi còn cái điều anh nói chiều sâu rồi chưa tới. Đấy, lấy lại micrô cho thầy. Rồi đó, lát nữa tính sau. Ai ai? Rồi đây. Cũng nhiều người giơ tay lắm á. Ai ai giơ tay? Dạ, A Di Đà Phật! Con bạch thầy là à một người Phật tử chân chính là phải hiểu được luật nhân quả. Thứ hai nữa là ừ một một tháng ít nhất là cũng phải hai ngày đến chùa. Cái thứ ba nữa là những ngày lễ lớn là mình phải có mặt để biết lạy Phật, ăn năn, sám hối. Rồi, vỗ tay. Có ai bổ sung thêm không? Thôi thôi nói một lần thôi, nói một lần thôi. Ai bổ sung thêm không? Đây, bên đây. Nhiều lắm ạ. Dân Đà Nẵng mình là dân a dân tri thức mà.
[36:53]A Di Đà Phật, con xin bạch thầy! Người Phật tử biết đến chùa là biết phải bố bố thí, biết cúng dường, phải làm việc thiện. Dạ, Nam Mô A Di Đà... Cái cái đó nó thuộc về bảy điều nguyện về thập thiện. Nó nằm trong đó đó. Nói một chi tiết thôi cũng tạm được, thôi cũng vỗ tay. Ai nữa, ai bổ sung thêm? Nói nói cho hết đi rồi để thầy giảng tiếp. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch giảng sư, một người Phật tử là phải quy y Tam bảo. Dạ. Rồi, vỗ tay. Đây đây.
[37:34]Ai bổ sung thêm?
[37:38]Dạ thưa thầy, là một người Phật tử trước hết phải biết giữ giới, phải biết thường xuyên tới chùa để lạy Phật, để mình tập là một người Phật tử, phải biết từ bi, không sát sanh. Theo con là như thế. Rồi, thôi bây giờ thầy nhắc lại nha. Nãy giờ đều... Còn muốn nói nữa hả? Thôi thôi thôi, để thầy nhắc lại. Lát nữa tha hồ, còn nhiều điều lắm. Quên à? Một người đệ tử Phật căn bản là tránh cái chuyện mà mù, điếc, câm giùm thầy trước. Thấy không? Nghĩa là khi đi chùa thì phải? Rủ, không có đi một mình nữa nha. Chung quanh mình mà hàng xóm mà còn ai chưa biết đạo là không được à, là mình có lỗi, phải không ạ?
[38:28]Nãy giờ quên cái đó rồi, thấy không? Rồi là phải quy y nha, giữ giới, nguyện làm những điều thiện. Về giáo lý thì căn bản là phải hiểu luật nhân? Luật nhân quả mà hiểu cho sâu, càng sâu càng tốt. Rồi một tháng phải hai lần đến chùa mà sám hối. Trong năm có những ngày lễ lớn của Phật giáo thì phải đều phải đến mà mà tham dự. Tham dự nghĩa là sao? Tham dự nghĩa là tới thắp hương cho Phật, sau đó rồi xuống ăn cơm phải không, rồi đi về phải không ạ? Phải không? Ờ hay à. Tới nhớ mỗi khi mà tới dự cái lễ lớn ở chùa đó, thì Phật tử mình làm cái gì? Ai nói đúng khen hay, cho cục kẹo liền.
[39:18]Mỗi khi có lễ lớn, ví dụ Phật Đản, Vu Lan, Thành Đạo hay Lễ hội Quán Âm, Phật tử mình đến chùa làm gì?
[39:30]Người nói làm lễ, người nói làm công quả. Cứ nói lớn lớn thầy nghe. Làm lễ, làm công quả.
[39:40]Nói thì rất hay mà chưa đúng ý thầy. Đến quét dọn cái cầu tiêu giùm thầy.
[39:49]Vì rất đông người và cái nhu cầu nhà vệ sinh rất là lớn, mà chắc chắn là chùa nhà vệ sinh không có đủ. Cho nên phải làm sao bảo vệ sạch để cho mọi người được sử dụng cái nhà vệ sinh mà họ yên tâm, họ ở lại lâu trong chùa. Phật tử đến chùa mà không có về liền á, ở lại lâu, nán lại lâu là vì nhà vệ sinh sạch sẽ, đúng không ạ? Rồi thứ hai, có ăn. Có nhà bếp có nấu ăn. Như trong chùa Phật Quang của thầy trong kia là 300 cái buồng vệ sinh mà vẫn không đủ, mà mỗi khi lễ là phải 400 người giữ 300 cái nhà vệ sinh đó, lúc nào cũng bảo vệ sạch hết cho mọi người vào nhà vệ sinh là thấy như ở nhà mình như vậy, thì Phật tử mới yên tâm ở lại lâu.
[40:30]Cho nên nãy thầy hỏi khi đến chùa đến làm lễ làm gì, mình toàn trả lời cao sang không à, làm lễ, rồi công quả, quên mất cái nhà vệ sinh. Ai nhớ được cái đó mới là con cưng của Phật nha, mới là con cưng của thầy Thông Đạo. Chùa mình đây được mấy buồng vệ sinh cà? 10, chùa Ni tới 10 cái nhà vệ sinh. Quá chừng. Phật tử ráng xây giùm thầy cho nhiều nhiều thêm nha. Thêm 10 cái nữa. Đó là căn bản. Bây giờ thế này, nhưng mà khi Phật tử đã đông rồi, những căn bản đó đã biết hết rồi, thì đạo Phật không chỉ có chừng nớ, mà đạo Phật còn nhiều cái sâu xa vi diệu hơn, mà trách nhiệm của vị thầy là phải đưa Phật tử mình
[41:21]càng lúc càng càng đi sâu vào trong cái thế giới của Phật, thăng hoa cao lên trong những cái sự tu hành của đạo Phật, chứ không chỉ đứng nhiêu đó mà dừng lại. Không chỉ cứ mỗi tháng đến chùa sám hối hai lần, năm có mấy lễ lớn tới dự, vậy là đã xong cái bổn phận người đệ tử Phật. Vậy hiểu như vậy là đạo Phật sẽ phai tàn, mà đạo Phật còn vô số những điều vi diệu vĩ đại ở phía sau đó nữa, cho nên bắt đầu tới lúc phải phát triển đạo Phật đi vào chiều sâu. Là vì sao? Vì có những người Phật tử cái căn cơ họ là như vậy, cái căn cơ họ cao rồi. Thì mới ban đầu họ đến với đạo Phật thì họ cũng chỉ là quy
[42:02]y, ngũ giới, thập thiện, rồi hiểu nhân quả vậy thôi. Nhưng mà không ngờ những đời xưa, đời xưa nữa, những người này đã gieo trồng căn lành với Phật pháp đã dày rồi thì như đó không thỏa mãn, mà như đó chưa đủ, mà nếu chỉ dừng lại như vậy, con thầy trụ trì mang tội á. Cho nên thầy trụ trì phải nâng Phật tử lên, cao lên trên trình độ tu học, mà trong cái Phật tử như vậy, chắc chắn là nhiều người họ có căn cơ họ theo kịp chứ không phải là không. Mà cũng không đợi căn cơ đời xưa nữa, chỉ cần đời này mà 5 năm theo Phật cách đàng hoàng, 10 năm theo Phật cách đàng hoàng là bắt đầu căn cơ mình đã dày, trí tuệ đã mở ra rồi, nên bắt đầu ta phải phát triển đạo Phật theo
[42:48]theo chiều sâu để làm cái gốc dày cho cái cây Phật pháp. Cũng giống như bây giờ nói mà đạo Phật mọc tràn lan, tràn lan thì thật sự giống như bãi cỏ, nhưng mà phải có chiều sâu thì bắt đầu mới thành cái cây đại, cây đại thọ, có gốc rễ sâu, vươn lên trời cao, có những tàn lá sum sê thì đó mới là đạo Phật lớn mạnh, vững chắc. Còn nếu mà cứ nhiều người biết, nhiều người biết, thực ra giống như cỏ mọc tràn lan thôi, cũng chưa phải là lợi ích cho đời lắm, mà phải có những cây cắm rễ sâu, vươn tàn cao mới trổ thành những cái hoa thơm, trái lạ cho đời, phải không ạ? Cho nên phải phát triển chiều sâu. Cỏ phải vươn lên thành cây đại thụ.
[43:30]Đó là trách nhiệm của của những bậc tăng ni mà giáo hóa cho chúng sinh, mà đó cũng là mục tiêu của Phật tử. Khi mình đi theo theo đạo rồi là vậy. Mới tu á, mình như là cọng cỏ trong cái sân chùa, biết nhân quả, biết quy y, nhưng mà tu lâu rồi, cọng cỏ đó phải đứng dậy, bắt đầu vươn thành cây. Vì sao? Vì rễ đã bắt đầu cắm sâu vào vào lòng đất. Nhớ như vậy nha, nên ta phải phát triển đạo Phật theo chiều sâu. Và đây là những đặc tính mà để cho biết rằng là đạo Phật đã phát triển theo chiều sâu, người Phật tử đã tu tập theo chiều sâu. Nghe nhớ lát thầy hỏi nha. Thứ nhất là ông thầy sẽ lập ra những đạo tràng tu tập.
[44:16]Hồi nãy ở chùa là đạo tràng rồi nhen? Không. Chùa coi vậy chớ là cái cổng chùa rộng mở. Ai đến thì đến, ai đi thì thì đi. Nhưng bắt đầu lập đạo tràng rồi là có danh sách nè, có tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng, nhóm phó, chúng trưởng, chúng phó, có ban điều hành, có danh sách, có đăng ký, có địa chỉ, có điện thoại để lại và mình được quản lý, được nhắc nhở. À những cái người mà nòng cốt, tức là những người mà có thể dành được thời gian, công sức, tiền bạc để lo cho huynh đệ thì sẽ được đưa vào trong ban điều hành, làm trưởng, làm phó, tổ, nhóm, chúng gì đó. Rồi những người đó có bổn phận lúc nào cũng động viên, nhắc nhở,
[44:58]theo dõi huynh đệ mình, động viên huynh đệ mình, khuyến tấn huynh đệ mình tu hành. Cái công đức này lớn lắm. Thầy nói ví dụ như bình thường một người bình thường á, có khi mình tinh tấn, có khi mình dãi đãi, nhưng mà nhiều khi được nhắc một câu bỗng nhiên mình tinh tấn luôn, đúng không ạ? Thầy nói ví dụ như một người như hôm nay đến ngày sám hối, à mình định là chiều nay là mình sẽ đến chùa để sám hối nè, hôm nay mà sáng mình đã nhớ mình ăn chay, rồi đến chiều để đến chùa sám hối. Nhưng mà bất ngờ buổi chiều một cái cái có người gọi, "Ủa hôm nay, hôm nay là họp bạn, họp bạn hằng năm nha. Nhóm bạn nó kéo về hết rồi, còn thiếu mình mi à.
[45:37]Đi về, đi đi nhanh nhanh lên." Cái bắt đầu mình sao? Bắt đầu tính răng? Bắt đầu do dự thấy không à? Do dự. Do dự là, "Chà! Mấy bạn nó về nó không có mình nó chửi chết." Mà khi mà đi họp bạn như vậy thì sao? Vui chơi thoải mái phải không ạ? Bia bọt đồ khui ra tùm lum, ca hát đồ um sùm, rồi la lối đủ thứ chuyện á, rồi
[46:01]và nhiều khi phải ăn đủ thứ chứ không phải ăn chay nữa, nghĩa là bữa đó phải nghỉ tu một bữa à, nói thôi mai ăn bù lại, ví dụ vậy. Thì lúc đó do dự liền. Nay hôm nay là tới ngày sám hối, nhưng mà ngay đó có cái tiệc gì người ta mời là do dự. Do dự rồi bắt đầu từ từ sao? Nó từ từ nó ngả qua tiệc, chứ nó hết ngả qua sám hối rồi, phải không ạ? Mà nghĩa là bình thường không có gì, đứa bạn nếu gọi tới nó hối mấy lần là bắt đầu từ cái tâm mình muốn hướng về chùa sám hối, bây giờ ngả từ từ qua tiệc á. Tại vì sao? Vì chùa không ai kêu mình. Phải không ạ? Đúng không? Tâm lý đó đúng không? Nhưng bất ngờ có một người huynh đệ bấm máy điện thoại
[46:39]gọi mình, "Nè nè, lát sám hối nha, đi không? Lát tôi đi ghé ngang tôi rước." Thế là mình sao? Thế mình sao? Bừng bừng lên, tinh tấn lại, "Rồi, ta đi chùa, bỏ tiệc!" Cuộc gọi điện thoại đó cực kỳ có công đức, rất là quý giá. Cho nên cái người mà gọi bạn mình đi chùa, phước lớn ghê lắm. Người đó đời đời không có câm, mà người sao? Sẽ có giọng nói hay như cái ông thầy MC hồi nãy á, hát hay như ổng luôn, ờ vậy đó. Là nhờ gì? Cứ gọi người ta đi chùa, mà sau này được phước vô cùng luôn vậy. Mà phước đó ở đâu? Không phải ở cõi này, không khéo mốt lên cõi trời mà ở luôn nữa. Cho nên là người huynh đệ mà có trách nhiệm á
[47:26]nhắc nhau làm cho mọi người tinh tấn lên. Chứ đáng lẽ ta dãi đãi nhưng được một người nhắc là mình tinh tấn liền, có đúng không ạ? Nhớ chúng sinh là rứa, mà tại sao quý thầy tu cũng ở trong chúng là vậy. Chư tổ cũng nói vậy, hổ ly sơn hổ bại, tăng ly chúng tăng tàn là vậy. Con cọp mà ra khỏi rừng rồi, cọp xuống đồng bằng bị chó trêu, tức là một người mà ở một mình rồi nó dãi đãi, còn mình ở trong chúng coi vậy chớ có người này nhìn, người kia ngó, mình có cái sức tinh tấn. Sức tinh tấn lâu ngày rồi cái nó thành cái chất của mình thì sau này mình mới làm thầy mà mình dạy người ta được, chứ còn mà ở một mình rồi là từ từ
[48:03]chính người xuất gia cũng lui luôn, chứ đừng có nói là người cư sĩ. Cho nên vì vậy mình phải tham gia đạo tràng, tổ chức thành tổ, thành nhóm để mà nhắc nhở nhau mà tu, mà tinh tấn. Đó là bắt đầu đi vào chiều sâu, chứ không còn là Phật tử quy y rồi cứ rằm tới, tới không tới cũng ông thầy cũng không biết, tại ông thầy ổng cũng không nhớ nổi là là cái người Phật tử đó là tên gì, không nhớ đâu. Đến lâu quá rồi mới nhớ. Cho nên ta có tổ, có nhóm, có quản lý với nhau. Một người quản lý bao nhiêu người cùng tương trợ, khuyến tấn nhau mà mà tu hành. Đó là bắt đầu đi vào chiều sâu về tổ chức. Và có kỷ luật.
[48:39]Có kỷ luật là ví dụ như là hôm đó cái mình bỏ tu một bữa, trong tuần đó là có cái ngày đến chùa để tu tập, chứ nó không phải đợi ngày rằm sám hối đâu, không phải đợi 30, rằm sám hối nữa, mà cứ mỗi tuần ví dụ chiều thứ Bảy là đều cùng đến tu, bất kể là ngày nào. Mà đến hôm đó cái mình bỏ tu, vì lý do gì, thì cái người huynh đệ trong tổ trưởng mình mới đến hỏi mình là vì sao huynh bữa đó vắng, cái mình ấm a ấm ớ mình kể cái lý do tào lao, thì đã biết người này dãi đãi, không lý do chính đáng, báo lên cho ông thầy trụ trì, thầy trụ trì kêu tới liền. Thì tới thầy phạt liền. Thì phạt là thầy bắt quỳ nhang, thầy bắt dọn cầu tiêu,
[49:22]mà mình vui vẻ mình chấp hành, vui vẻ nghe lời thầy mình thì tức là mình có kỷ luật. Đó, tức là chịu phạt là bắt đầu người đệ tử Phật này có đi vào chiều sâu. Nó khác với cái người Phật tử mới bình thường, ông thầy rầy cái tự ái bỏ chùa liền. Ví dụ mình có thể là mình cũng quy y Tam bảo, giữ ngũ giới, khi mình đến chùa mình lễ Phật, cái ông thầy bữa đó mình đang đứng xớ rớ xớ rớ ngay cửa, cái thầy đi vào thầy rầy, thầy rầy thầy nói chớ, "Rồi đứng chi cản đường hết trơn rồi nè, sao mà mà mà vô ý vô tứ thế?" Phải không? Ông thầy ổng rầy, nói sao răng mà vô ý vô tứ rứa mà đứng ngay giữa đường quý thầy đi mà không biết tránh ra?
[50:06]Thế là tự ái không đi chùa đó nữa, kiếm chùa khác. Có không? Đó là cái Phật tử cỏ, Phật tử này cỏ, dễ tróc, dễ nhổ. Còn mà cái người Phật tử mà đi vào chiều sâu nó mọc cắm rễ xuống rồi á, cái ông thầy kêu lại hỏi, "Tại sao bữa đó là con không đi chùa, không đi khóa tu?" "Dạ thưa thầy, bữa đó thầy thật ra là con cũng hơi dãi đãi, hơi yếu yếu trong người, đáng lẽ cũng đi được nhưng mà thôi cứ tự chiều mình nên con không đi." Thầy nói, "Lên quỳ nhang cho thầy." Là vui vẻ lên quỳ nhang. Tức là thầy phạt mà mình vui vẻ vâng lời, chịu kỷ luật thì người đệ tử này không phải là cỏ nữa, mà người đệ tử này bắt đầu cắm rễ xuống đất rồi, bắt đầu vươn lên thành cây rồi.
[50:52]Nhớ như vậy, nên cái để ý người Phật tử sơ cơ hay là căn cơ đã sâu dày là ở chỗ thầy rầy mình á. Coi cái tâm mình như thế nào. Hễ thầy rầy cái giận thầy, tự ái thì thứ này là Phật tử gì? Cỏ. Còn thầy rầy mình quỳ xuống sám hối, xin chịu phạt, thầy bắt, "Vô quét cầu tiêu cho thầy!" Vui vẻ vô quét cầu tiêu thì người này là Phật tử gì? Cây rồi, rễ đã cắm xuống rồi, vững vàng rồi. Gió bão, cơn bão vừa rồi thổi không không ăn thua chi mô, không thấm béo gì cả nha. Rất là tốt. Vậy bây giờ mình là mình là cỏ hay cây?
[51:31]Phải kêu ông thầy trụ trì lại thầy nắn. Ổng lại ổng mắng, ổng la, ổng rầy mới biết mình cỏ hay cây nha. Bây giờ xưng mình là cây, thầy lại ổng cú đầu một cái giận không nhìn mặt thầy nữa là chết nha. Chừng nào thầy phạt mà vui vẻ chịu phạt mình mới là Phật tử cây. Còn bây giờ chưa biết à nha, chưa biết, nha, nhớ như vậy. Đó là phải vào đạo tràng tu tập, có tổ chức, có có kỷ luật nha. Vui vẻ chịu phạt thì đây là Phật tử bắt đầu đi vào chiều sâu. Rồi kế tiếp nữa là được học nhiều giáo lý hơn, chứ không phải chỉ là nhân quả, mà nhất là Tứ diệu đế, Bát chánh đạo. Tứ diệu đế, Bát chánh đạo là phải thuộc làu làu, hiểu rất kỹ,
[52:16]Và thầy phải giảng, nói là thầy phải giảng cho ra cái Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo. Bây giờ nói đời là khổ. Nói đời răng mà khổ thầy? Con thấy đời có vui mà. Thầy phải giảng cho mình tới khi nào mình thấy thật đúng như vậy, đời thật là thật là khổ. Phải hiểu thật sự đời là khổ, không thể thay đổi được nữa. Giống như ngài Xá Lợi Phất mà ca ngợi Đức Phật: "Thế Tôn đã nói đời là khổ rồi, thì đừng hòng có ai mà có thể giải thích rằng đời là vui." Không thể thay đổi được, đó là chân lý không thể thay đổi được. Mà nếu người nào mà chưa thấy đời là khổ vì người đó chưa ngộ đạo thôi. Phải hiểu cho rõ. Nói khi mặc đồ đẹp tức là con thấy đời là vui chứ?
[52:54]Phải suy nghĩ cho kỹ, có vui không? Nói khi con ôm được đống tiền đời là vui chứ? Suy nghĩ cho kỹ, ôm đống tiền mà đời có vui không? Răng mà ôm đống tiền mà đời không vui? Bởi vì thế này: Ôm một đống tiền là ôm một đống trách nhiệm. Ta xài sai một đồng là thêm một cục tội, mà xài đúng một đồng thì mới là thêm cục phước. Mà mình ít tiền á thì mình đỡ phải tính sao xài cho nó đúng, đừng sai. Mà một đống tiền càng nhiều thì phải tính rất nhiều, tính rất nhiều. Ví dụ như bây giờ như thầy, giờ trong túi thầy bây giờ cũng chưa có đồng chi hết, thầy không có lo, không lo xài. Nhưng bây giờ ví dụ ai lên cho thầy,
[53:35]"Thưa thầy, con cho thầy 2 tỷ." Thế là thầy hết ngủ, đêm nay hết ngủ. Bắt đầu phải tính, vì 2 tỷ này phải xài sao cho nó đúng, cho nó chắc từng đồng từng đồng sao, chỗ này chỗ kia. Để đừng có tội, phải không ạ? Thầy không ngủ được không phải là tại thầy mừng nha, mà vì lo quá đi, phải xài đừng có sai đồng nào. Đó, bây giờ hổng tin ai đưa thầy 2 tỷ đi, để thầy coi. Cho nên là người không hiểu thì thấy ờ ôm đống tiền đây là vui, ừ đời là vui, không có đâu. Hiểu rồi ôm đống tiền tức là ôm đống nợ, đống trách nhiệm, đống phải phải ưu tư, phải lo toan. Phải hiểu được khổ như vậy, đó là Tứ Diệu Diệu Đế, hiểu sâu xa như vậy.
[54:17]Trong Tứ Diệu Đế có Bát Chánh Đạo, đó là Đạo đế thuộc nằm lòng. Và mỗi cái chánh đạo đó là cái đạo gì, ví dụ Chánh kiến là gì? Chánh mạng là gì? Hiểu thật kỹ. Chánh niệm là gì, Chánh định là gì? Hiểu thật kỹ, hiểu không sai để có thể tu được, vì chánh đạo là bắt đầu tu rồi. Thì như vậy là người Phật tử đã đi vào chiều sâu của giáo lý, chứ không phải chỉ là nhân quả. Nhân quả chỉ là một phần nhỏ của Chánh kiến mà thôi, mà Chánh kiến thì mênh mông. Còn bao nhiêu thứ: Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, nha, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định thuộc làu làu, mà mỗi thứ phải hiểu cho kỹ.
[54:56]Hiểu kỹ chưa? Nếu hiểu chưa kỹ coi chừng mình mới là cỏ á. Phải hiểu Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo thật kỹ mình mới thật sự là cây. Mà nếu chưa hiểu thì trách nhiệm của ai? Thầy trụ trì, ông thầy đẹp trai chùa Bà Đa đâu rồi? Thấy thầy...
[55:19]Và một số bộ kinh căn bản. Ví dụ như bây giờ kinh Pháp Hoa mình có tụng không? Có, phải hiểu nghĩa. Kinh Di Đà hiểu nghĩa, kinh Viên Giác hiểu nghĩa, Lăng Nghiêm, một số kinh Nikaya từ kinh tạng nguyên thủy phải hiểu. Trung bộ kinh là chi, Trường bộ kinh là chi, một số bài căn bản phải hiểu. Đó là bắt đầu đi vào chiều sâu, nha, chứ không phải nói nhân quả là đủ đâu, không phải. Rồi cái quan trọng nhất là phải có cái tọa thiền, nhiếp tâm. Vì Đức Phật ta là đắc đạo nhờ chi? Thiền, phải không ạ? Bây giờ ta thờ Ngài ngồi trong tư thế chi? Thiền. Vậy mà mình không biết thiền thì mình có phải đệ tử Ngài không?
[56:02]Mình phải con Ngài không? Nếu mình là con Phật thì cha làm sao con phải phải như rứa, phải không ạ? Chớ không lẽ cha ngồi thiền con đi long nhong chơi. Nên cha ngồi thiền thì con phải ngồi thiền. Biết ngồi thiền chưa? Nhiếp tâm chưa? Đó, phải không? Cho nên bắt đầu ta phải biết ngồi thiền, biết nhiếp tâm, đó mới là đi vào chiều sâu tu tập. Bắt đầu cây đó cái rễ có rễ cái, rễ đó cắm sâu tới cái mặt nước luôn và không thể nào héo được nữa. Dù có thể là tháng đó, năm đó trời hạn ít mưa, nhưng mà cái rễ này đã cắm tới cái mạch nước ngầm rồi. Cây không bao giờ héo. Những cây khác có thể khô héo vì trời hạn hán,
[56:49]nhưng có một cây vẫn xanh tươi vì cái rễ đó cắm tới cái mạch nước ngầm ở dưới lòng đất sâu. Nghĩa là người ta có thể làm cho những người khác bị dao động đạo tâm, bị lung lay, bị mất niềm tin, nhưng có một người vững vàng không bao giờ lung lay, suy giảm đạo tâm chỉ bởi vì người đó có ngồi thiền tập định, nhiếp được tâm. Cây đã thành cây đại thụ rồi, cây đã thành cây cổ thụ rồi. Cái rễ đã cắm sâu vào mạch nước ngầm rồi. Cho nên nói bây giờ nói chiều sâu, phát triển chiều sâu tu tập thì người Phật tử thôi, quý thầy thì bắt buộc. Quý thầy tu gì tu đều phải có ngồi thiền tập định. Mà Phật tử á, nếu mà nói là đi tới tu chiều sâu
[57:33]cũng phải biết ngồi thiền tập định, nhiếp tâm. Ở đây ta tập chưa?
[57:42]Phải tập nha, và phải mở những khóa thiền. Ta phải nói với thầy trụ trì, lát nữa thầy sẽ trình bày với thầy trụ trì là bây giờ thầy trụ trì phải cho mở cái khóa thiền ở chùa Bà Đa để đích thân thầy trụ trì dạy thiền cho Phật tử, đưa cho Phật tử lên một tầm cao mới về sự tu tập. Bởi vì Phật tử ngày nay nói: "Thưa thầy, con giờ thành cây rồi, con không còn cỏ nữa. Thầy phải cho con tập ngồi ngồi thiền." Nhớ như vậy. Hay là sợ? Thôi thôi thích làm cỏ hoài, khỏi tu thiền hả? Nếu mà không tu thiền cứ làm cỏ hoài. Phải ngồi thiền. Ngồi thiền khó hay dễ? Khó vô cùng, ngồi thiền rất là khó nha, khó lắm á.
[58:32]Bởi vậy để làm thánh không dễ, chứng đạo không dễ tí nào, và khi bắt đầu ta ngồi thiền là phải biết rằng ta đi vào muôn trùng khó khăn. Mà phải dám đi vào thì mới gọi là sự tu tập có chiều sâu, mới thực sự là con của Phật được. Nhá, Phật ngồi thiền mà, mình phải ngồi thiền, không còn cách nào khác nữa. Dù biết rằng con đường ngồi thiền rất là vất vả, chân đau, chân tê, ngồi không được nhúc nhích, tâm thì cuồng loạn, cứ muốn xả ra, nhưng phải chiến đấu! Phải chiến đấu, phải chịu khó kiềm chế lại, mà dụng công dần dần dần dần. 5 tháng không được, 10 tháng; 1 năm không được thì 2 năm; 2 năm không được thì 5 năm;
[59:13]5 năm không được thì 10 năm; 20 năm, sẽ có ngày tâm linh ta khai mở. Có một người tu 20 năm chưa hề có kết quả, chỉ thấy cực khổ. Nhưng đến cái năm thứ 20, tâm linh khai mở một chút xíu thì mới thở phào là cực khổ 20 năm qua hoàn toàn là có lợi ích, hoàn toàn là có giá trị. Bởi vì một chút tâm linh khai mở thôi đã hơn muôn vàng triệu bạc của trần gian này. Tâm linh mà khai mở một chút xíu thôi là không gì có thể so sánh được dù mình cực khổ 10 năm, 20 năm, nha. Mà nhớ khi ngồi thiền đừng có nói năm tháng, một năm à, không có, mà phải tính chuyện 10 năm, 20 năm, 30 năm. Phải nghĩ như vậy mà để để là bắt đầu có thấy được kết quả.
[1:00:03]Còn mà nếu nói là để giải thoát thì mấy năm? 3.000 năm. Và không sợ, nha. Mình nghe nói trời tu tới 3.000 năm, không sợ, con sẵn sàng đi trên con đường thiên lý đó. Đi trên con đường mà con không nhìn thấy cái cuối đường là đâu, nhưng biết đây chắc chính là con đường mà con phải đi tới đích để chứng đạo. Con đường của 3.000 năm sau không sợ hãi, không sợ hãi. Còn nói tu, "Hông, tu vầy lâu quá, tu theo tui là 6 tháng là bắt đầu chứng, một kiếp này là thành Phật", đừng tin những lời nói dối đó nha. Ai hứa với mình mà tu mau chứng, người đó là ông thầy tà sư. Còn ông thầy nào mà nói với mình tu có thể tới 3.000
[1:00:47]năm mới chứng, thì ông thầy đó là minh sư. Ông thầy này minh hay tà?
[1:00:59]Đó tu thiền là như vậy ha, ráng lên. Rồi một cái nữa được gọi là Phật tử mà có chiều sâu nữa đó, là Phật tử có hoạt động từ thiện xã hội. Tức là gắn bó với chùa. Là ông thầy mình thì chắc chắn là ổng sẽ gắn bó với giáo hội, ổng chắc chắn ổng gắn bó với Mặt trận địa phương, tức là chính quyền. Tại vì ông thầy trụ trì á, ổng đứng đó ổng chịu sự quản lý của giáo hội, ổng chịu sự quản lý của gì? Của chính quyền địa phương, một cái chùa nó nhiều cái hệ thống quản lý. Và mỗi khi có cái việc gì cần của xã hội, chắc là ông thầy ổng sẽ kêu gọi. Và ta là những người chịu tham gia vào trong đó, tham gia trong những hoạt động từ thiện xã hội.
[1:01:40]Tức là mình bước rộng ra cái bầu trời bên ngoài, chứ không phải chỉ làm gì? Ru rú trong nhà, trong làng, trong xóm mình. Và mình hòa theo chùa mình, mình đi theo thầy mình để bước vào những hoạt động đối với cộng đồng xã hội. Bây giờ nói là nói thưa, con không có tiền thì mình có công, nha. Ví dụ mình nghèo, nói nghèo thì mình có công phụ với thầy. Ví dụ hôm đó là thầy ổng đi phát quà từ thiện thì mình đi khiêng gạo, cũng bỏ công ra. Hoặc là ông thầy ổng nói là: "Bãi biển lúc này nó nó tự nhiên có rác, thầy ổng tổ chức đi nhặt rác", thì mình là người mình xung phong đi nhặt. Đó còn ai mà có tiền thì họ mua bánh cho mình để cho
[1:02:21]mình ăn, mình làm cả ngày như vậy, đi từ bãi biển bãi Bụt về tới Mỹ Khê rồi vân vân vậy, đi nhặt rác. Thì đó cũng là những việc làm từ thiện, vân vân. Đó, hoặc là bây giờ ví dụ thầy mình ổng tổ chức cái nấu cơm tình thương, bếp cơm tình thương cho các bệnh viện thì mình xung phong vào, mình một tuần mình sẽ xung phong mình nấu một ngày, ví dụ vậy. Thì bỏ công là bước vào cái hoạt động từ thiện xã hội, cất công, cực như vậy. Đó là bắt đầu mình đi vào đi vào đạo Phật mà có chiều sâu. Làm được không ạ? Nha, ráng làm. Rồi.
[1:03:00]Rồi cái tính chất nữa nè: Là Phật tử mình có tham gia với thầy trong cái việc mà hoằng pháp, hộ pháp.
[1:03:09]Hoằng pháp và hộ pháp, tức là không phải một mình ông thầy mình mà ổng cứ phải rao, ổng giảng, ổng nói để mà ổng giáo hóa chúng sinh, mình phải phụ với thầy mình trong cái việc đó. Phụ với thầy mình trong việc giáo hóa chúng sinh. Ví dụ ông thầy ổng quy y rồi, mình là người tiếp nhận những người quy y đó mà mình lúc nào cũng gần gũi, nhắc nhở, thân cận, đưa người đó tinh tấn tu tập. Tại vì người đó mới quy y chứ chưa chắc, mình phải bám theo người đó liền để nhắc nhở, khuyên bảo người đó. Rồi mình phải mang cái giáo lý mà thầy mình dạy mình, để mình sống trong môi trường nào mà mình truyền bá trong môi trường đó.
[1:03:47]Ví dụ mình ở chợ, mình nói ở chợ. Mình làm việc ở đâu thì mình trình bày cái đạo lý Phật dạy ở đó. Như tức là mình phụ với thầy mình trong công việc hoằng pháp. Và mình phụ với thầy mình trong công việc hộ pháp. Hộ pháp là bảo vệ Phật pháp. Người ta phá đạo Phật bằng cách gì? Bằng cách người ta nói xấu chư Tăng, chư Ni. Rồi người ta xuyên tạc Đức Phật, người ta xuyên tạc giáo lý đạo Phật, hoặc là người ta dựng lên những tà sư giả mạo, thì mình phải hiểu hết những điều đó để mình ngăn chặn. Ví dụ nghe một người mà họ nói xấu Tăng Ni, thì phải sao? Phải nghiêm khắc quở trách, thậm chí có thể đưa người đó tới công an luôn.
[1:04:29]Mình nói tôi nghi ngờ người này, người này phá hoại Phật giáo, đưa tới công an nhờ xử liền. Và họ công an họ sẽ tiếp nhận. Thầy có kể một câu chuyện thế này: Có một lần thầy đi giảng ở một cái tỉnh đó, đi vào chùa đó thì hai giờ mới bắt đầu giảng, cho nên thầy đến sớm, ăn cơm trưa nghỉ ngơi rồi hai giờ giảng. Thì cái buổi trưa mà nấu cơm ở trong nhà bếp á, mọi người các Phật tử cũng vào phụ nấu cơm, thì có một người một cái bà Phật tử cũng vào ổng phụ nấu cơm mà bả vừa nấu cơm bả vừa kể, kể nói xấu không. Tất cả những thầy nào mà đang nổi tiếng á thì bả nói: "Ông đó ổng có vợ, ông kia có bồ", bả cứ nói mà nói bình thường.
[1:05:07]Bả nói như không có gì. Thì mọi người nghe cũng ngơ ngơ không biết thật hư, mà không biết thật hư là trúng bẫy rồi phải không ạ? Là mình đã dao động rồi, bớt niềm tin rồi. Độc như vậy đó, chỉ cần nói xấu thôi là mình lung lay đạo tâm liền. Cho nên ta cẩn thận với những điều mà nói xấu các thầy. Hoặc là xuyên tạc Đức Phật, có một số người nó gài vào trong các trường Phật học nó dạy để mà nói xấu Đức Phật cho Tăng Ni nghe luôn, độc như vậy. Hoặc là nó dựng lên những tà sư giả mạo xưng là cao siêu chứng đạo để thu hút tín đồ rồi đi kéo qua một cái giáo lý khác. Nhiều cách tinh vi lắm, thì những cái điều này thầy ta sẽ từ từ nói cho
[1:05:44]ta nghe, mà ta phải hiểu để mà ta quyết liệt hộ pháp, không cho ai nói bậy, không cho ai làm bậy để mà tổn hại tới tới Phật pháp của ta. Đó là người Phật tử mà biết đi vào chiều sâu. Rồi Phật tử biết đi vào chiều sâu nữa là ta có cái ý thức giữa đạo pháp và dân tộc rất là cao. Đạo pháp và dân tộc là sao? Nghĩa là đạo Phật đồng hành với dân tộc ta suốt mấy nghìn năm, mà tổ tiên ta đã sáng suốt chọn lựa đạo Phật làm cái nền tảng tâm linh cho đất nước này. Có những vị vua mà bỏ ngai vàng đi tu, có những vị vua mà ngộ đạo, giảng đạo được, vân vân. Có những đời Chúa, đời Vua mà vừa trị vì mà vừa nghiên cứu, tu tập theo Phật pháp.
[1:06:34]Và cái ảnh hưởng cái đức nó lan tỏa khắp cả nhân gian như vậy, thì cho tới bây giờ cái tinh thần đó cũng chưa hề mất trên đất nước này. Cho nên đạo Phật và dân tộc ta là là một. Nên cái người mà yêu đạo phải biết mà yêu yêu nước, người yêu nước phải biết yêu yêu đạo. Đó là cái ý thức dân tộc và đạo pháp, ý thức rất là cao mà người hiểu như vậy là đi vào chiều sâu của sự tu tập, đi vào chiều sâu của Phật pháp. Rồi mà người Phật tử đi vào chiều sâu nữa, còn một yếu tố cuối cùng nữa, thì đố ai đoán ra.
[1:07:14]Là lúc nào cũng nhấp nhổm đi xuất gia.
[1:07:19]Lúc nào cũng nhấp nhổm đi xuất gia.
[1:07:24]Có thể chưa xuất gia được nhưng mà trong lòng cứ ray rứt ray rứt muốn xuất gia, là biết người Phật tử mình đã đi vào chiều sâu. Cây này cắm rễ quá sâu rồi. Rồi, bây giờ thầy hỏi lại: Để gọi là đạo Phật phát triển theo chiều sâu, người Phật tử ta có những đặc tính gì? Giơ tay lên. Có người giơ tay kìa, đưa cái micro vào đấy. Cái cô áo xanh xanh đó. - Dạ thưa thầy, là một Phật tử phát triển theo chiều sâu đó là đầu tiên là phải tham gia vào một đạo tràng tinh tấn, nhắc nhở nhau cùng tu tập. - Đúng, chính xác. - Thứ hai nữa là phải biết thêm về những cái giáo lý chuyên sâu của đạo Phật ngoài luật nhân quả như là
[1:08:13]Tứ đế, Bát chánh đạo. - Đúng vậy. - Và thứ ba nữa là phải biết ngồi thiền, nhiếp tâm. Thứ tư nữa là làm việc thiện, từ thiện xã hội. Và hộ pháp, hoằng pháp cùng với các quý thầy. Và điều cuối cùng là
[1:08:37]đạo Phật là đồng hành cùng dân tộc. - Ý thức đạo pháp và dân tộc rất cao. - Dạ. - Còn cái cuối nữa. - Cái cuối là nhấp nhổm đi tu. - Nhấp nhổm đi tu.
[1:08:50]Rồi rồi. Thầy thầy trụ trì có bao nhiêu kẹo đưa hết cho cô này nha. Cô nói hết rồi đó, đúng rồi đó. Rồi giỏi, giỏi rồi vậy đó, phải nhớ. Nhớ nha, ghi nhớ hết những điều này giùm thầy. Tức là người Phật tử có chiều sâu là phải như vậy, để mình đo xem mình đã được sâu chưa, nha, như vậy. Thì bây giờ cái chiều rộng ta đã nghe rồi, chiều sâu của đạo pháp ta đã nghe rồi, giờ ta thấy thế này:
[1:09:19]Để phát triển chiều rộng thì quan trọng là người Tăng Ni đó có duyên nhiều với chúng sinh, phải không ạ? Cái ông thầy mà đời xưa đó ổng gieo duyên nhiều với chúng sinh á, đời này tự nhiên nhiều người về chùa. Là cái duyên với chúng sinh thì tự nhiên sẽ phát triển được trên chiều rộng. Nhưng mà để phát triển được chiều sâu á thì ông thầy đó phải làm sao? Ông phải có chiều sâu tu tập. Phải không ạ? Tức là ông thầy ổng có chiều sâu tu tập, thì ổng mới hướng dẫn Phật tử đi vào, đi vào chiều sâu tu tập giống như ổng được. Còn nếu ông là người không có chiều sâu tu tập, thì Phật tử đến đông, nhưng mà chỉ giữ Phật tử
[1:09:59]ở trên cái căn bản thôi, cứ làm cỏ mãi. Mà ông thầy ổng là cây đại thọ, thì Phật tử mới cũng vậy, vươn lên thành, thành cây, mới cắm rễ sâu được. Cho nên hôm nay ta nói là, phát triển đạo Phật theo chiều sâu hay chiều rộng, là ta đặt trách nhiệm nơi chính Tăng Ni đó. Những người xuất gia, những người mà trụ trì, à, những người trụ trì đó. Thứ nhất là phải biết gieo duyên lành với chúng sinh. Đời này và nhiều đời trước nữa, nên khiến thu hút được Phật tử về, về chùa tu tập. Và thứ hai, là người Tăng Ni trụ trì đó, phải có cái chiều sâu tâm linh tu tập, thì mới mà truyền đạt những cái chiều sâu đó cho Phật tử của mình được.
[1:10:46]Nên vì vậy, làm một thầy cực lắm, nếu là một vị thầy chân chính. Đêm xuống mọi người ngủ rồi, mình không được ngủ đâu. Còn phải lo tu, phải lo nghiên cứu, tu tập để có chiều sâu. Mà cái chiều sâu đó, nó hiện ra trong cái nhân cách sống của mình, hiện ra trong đời sống của mình, trong cái oai nghi, trong cái giới hạnh, trong từng lời nói, trong từng cái việc làm mà mình xử lý cho hợp lý. Và trong những câu hỏi đáp, đàm đạo, đạo lý, và thậm chí trên những bài giảng, trong lúc hướng dẫn tọa thiền. Đó cái bản lĩnh của Tăng Ni là ở chỗ đó, tức là phải tu tập thiền định, có kinh nghiệm để có thể mà hướng dẫn được cho, cho Phật tử cùng tu.
[1:11:35]Vì thiền khó lắm, chứ không phải dễ. Cả thế giới bây giờ thích thiền. Cả thế giới bây giờ có nhiều nơi dạy thiền. Nhưng mà, thiền vẫn chưa chuẩn hóa được một con đường cho đúng đâu. Vẫn nơi này dạy thế này, nơi kia dạy thế khác. Bổn phận của những vị Tăng Ni ở chùa là phải ráng tu tập tinh tấn, để cho chính mình có kinh nghiệm mà dẫn dắt Phật tử. Còn nói là, phát triển chiều rộng á, là nhờ Tăng Ni có duyên ở đời xưa. Tức là vị thầy đó ngày xưa ổng bố thí nhiều, hay thậm chí ổng làm một ông quan, ổng cai trị một cái vùng đó mà ổng thi ân, bố đức nhiều, đến đời này ổng đi tu, ổng làm trụ trì, thì người ta tự nhiên tới làm đệ tử rất là đông.
[1:12:18]Đó là cái nhân duyên. Ví dụ như bây giờ nói, đời xưa lỡ tôi chưa có duyên thì giờ làm răng? Bây giờ bắt đầu gieo. Tức là người Tăng Ni phải bắt đầu gieo từ bây giờ. Bắt đầu gieo bây giờ thì nó gượng gạo, nó khó khăn, nó mới mẻ, nhưng mà đừng lo. Cứ đi cho đúng với đạo đức là tự nhiên mọi người sẽ về chùa. Tức là sống khiêm hạ, sống có giới hạnh, biết tôn kính Phật, yêu thương chúng sinh, tự nhiên chúng sinh sẽ về với mình. Nhớ. Như là Lão Tử dạy, tại sao mà trăm sông đổ hết về biển? Lão Tử bảo rằng, bởi vì biển thấp hơn trăm sông. Thì cũng vậy, một cái người trụ trì ở nơi một cái chùa, mà thấy mình là cát bụi,
[1:13:06]thì tự nhiên chúng sinh đổ về. Tại thấy mình thấp mà. Thì nhìn thấy ai, mình cũng yêu thương, cũng tôn trọng, thì cái tâm đó nó tỏa ra, chúng sinh đọc được, người ta yêu mến cái chùa đó liền. Người ta mới yêu mến ông thầy đó liền, đúng không ạ? Thì không cần đời trước có duyên. Nhưng mà chỉ cần tới ông thầy đó, bỗng nhiên mình bị hút, hút là bởi vì ổng, ổng thấp xuống, ổng khiêm hạ, mình bị hút liền. Còn ổng leo lên trời ổng đứng là mình né ra mình đi liền. Ví dụ như, tại sao nước không đổ vào, lên núi? Vì núi cao, phải không ạ? Nước dạt đi qua chỗ khác. Chúng sinh mình, Phật tử mình giống như nước ấy.
[1:13:42]Hễ cao quá, mình trốn chỗ đó mình đi chỗ khác, kiếm nào thấp mình đổ xuống. Thì ông thầy nào vậy, khiêm hạ, từ bi, mình đổ về. Mà ông thầy khiêm hạ, từ bi, mình đổ về nghĩa là làm sao? Nghĩa là, ông thầy đó ông không thấy mình cao. Tuy ổng là Tỳ-kheo, tuy ổng là Đại đức, ổng Thượng tọa, ổng Hòa thượng, nhưng mà khi Phật tử tới chùa, ông tôn trọng từng người, ông yêu quý từng người tới chùa. Vậy không phải là ông, ông lạy lục, ông năn nỉ, không phải là ông quỵ lụy Phật tử đâu. Nhưng mà ông trân trọng cái tâm của Phật tử, khi mà biết đến chùa. Ông nói, cái người đó đến chùa 1 giờ, tức là gieo phước,
[1:14:25]gieo duyên được 1 giờ, hơn là người đó ở nhà làm bậy, đi chơi lung tung. Biết bỏ cái trần gian đó 1 giờ, quay về trong cửa chùa 1 giờ là người này đã gieo duyên với Phật được 1 giờ. Và ông yêu quý cái điều đó, cho nên ai tới chùa, ông cũng yêu thương, ông tôn trọng. Mà cái người biết yêu thương, tôn trọng từng người tới chùa đó, người đó là gì? Người đó là biển. Người đó là chỗ trũng để ta đổ về. Cho nên không cần là phải là đời xưa mình gieo duyên nhiều đâu, chỉ cần thấp xuống, trân trọng, yêu thương là chúng sinh đổ về liền. Có đúng không ạ? Đúng không ạ? Vậy. Cho nên đó, nên một vị Tăng Ni mà để thu hút được Phật
[1:15:09]tử, mở đạo Phật ra trên chiều rộng, thì cái người Tăng Ni đó phải là người có cái đạo đức từ bi, khiêm hạ, chỉ vậy thôi là được rồi, không cần nhiều. Nhưng mà để phát triển trên chiều sâu, thì vị Tăng Ni đó phải có chiều sâu tu tập tâm linh à. Phải lắng tâm trong thiền định, giới hạnh vững vàng, kiến giải sâu sắc, hướng dẫn Phật tử điều này điều kia nó chặt chẽ, hợp lý, tổ chức được những đạo tràng để cho người này khuyến tấn người kia, tức là người này có đầu óc lãnh đạo, có chiều sâu tâm linh tu tập, và thậm chí nhiều khi có thần thông một chút. Thầy nói thậm chí nhiều khi có thần thông một chút là sao?
[1:15:53]Cái thần thông đó ví dụ như nhìn người, mình phải biết được một phần cái tâm ý người đó, để mình có cái hướng dạy dỗ cho thích hợp. Nên dạy như thế mềm hay rắn như thế nào, mà biết dạy cho thích hợp. Và thậm chí là nhiều khi người ta bế tắc trong công việc quá, mình chú nguyện một cái người ta vượt qua được cái khó khăn. Nhiều khi phải có tới năng lực đó nữa, chứ không phải là dễ đâu. Năng lực đó nghe giống như Mật tông, phải không? Nho, na ná giống như vậy đó, chứ không phải là không. Tức là quý thầy có thể cầu an, cầu siêu cho Phật tử. Mà nhiều khi không có tiện để mà lên chánh điện mà làm một nghi
[1:16:26]thức cầu an, cầu siêu, chỉ cần có thành tâm chú nguyện, người Phật tử vẫn, vẫn đạt được một cái điều gì đó bất ngờ. Dĩ nhiên là Phật tử không được ỷ vào thầy. Cứ nói, "À mình bệnh quá, không đi bác sĩ, cứ chạy lại cho ông thầy ổng chú nguyện." Thì ổng chú 9 lần là mình hết bệnh, lần thứ 10 mình ngã lăn ra chết liền. Nha, vẫn phải đi bác sĩ, vẫn phải làm phước, vẫn phải sám hối là chính nha. Thầy chỉ chú nguyện mình lúc ngặt quá thôi. Đó, tức là, làm một ông thầy mà trụ trì, mà đưa Phật tử đi vào chiều sâu là phải có tu hành, có đạo lực, có khiêm hạ, có từ bi rồi, nhưng mà quan trọng thầy nói có cái tâm linh mẫn tiệp.
[1:17:09]Là cái lời cầu xin của vị thầy đó lên trên chư Thiên, lên trên chư Bồ Tát được đón nhận liền. Tại vì ví dụ như bây giờ ông thầy đó ổng chú nguyện cho một người qua một cơn bệnh là không phải ổng có cái lực ổng truyền qua, không phải, mà chính là một sự cầu xin. Sự gia hộ ở trên, nhưng mà ông cầu thì được. Vì sao? Vì nào giờ ông tu tốt quá, ông nghiêm túc quá, ông đàng hoàng, cho nên ông được Phật thương, ông xin cái gì Phật cho. Mình xin Phật không cho. Ví dụ như bây giờ mình, ừm, mình nói, "Trời, thấy bạn bè có chiếc xe máy, thèm quá, xin Phật cho con chiếc xe máy", xin hoài không được. Tại mình không đủ sức.
[1:17:50]Đến thầy, "Thầy ơi, thầy chú nguyện cho con mua được chiếc xe máy." Ông thầy ổng đứng ổng chú nguyện một cái, hai ba bữa sau bỗng nhiên có số tiền tới mua liền. Là bởi vì Phật cho, mà ông thầy ổng xin Phật, Phật cho. Xin giùm mình chứ không xin cho ổng. Mà Phật nghe lời ổng xin, vì sao? Vì ổng tu tốt quá. Cho nên lúc nào Phật cũng thương yêu ông, chư Thiên lúc nào cũng thủ hộ ông. Nên một lời nói của ông được ở trên lắng nghe. Đó, nên mà làm tới ông thầy trụ trì, phải có cái sức tâm linh đến như vậy. Nhưng mà đừng có ỷ, ỷ quá thành mê tín. Mai mốt, "Thầy, thầy lựa giùm con tờ vé số, con lựa, con lấy một xấp vé số vô thầy rút giùm con một tờ con mua tờ này." Thì sao?
[1:18:32]Đó là mê tín nha, đó là ỷ lại. Tức là ông thầy có tâm linh, có đức độ, nhưng ta không được ỷ lại, biến thành mê tín. Mà chính mình phải sao? Phải tu hành, phải làm phước, phải gieo, gieo nhân. Thầy chỉ giúp mình lúc ngặt thôi, chứ không được ỷ lại. Nhưng mà ông thầy phải có khả năng đó ạ. Khả năng đó nhiều khi giúp người ta lúc ngặt nghèo, ông thầy ra tay là có kết quả chứ không phải là không. Nên làm thầy khó không? Khó lắm. Tu đến mức độ đó không phải dễ. Tu đến mức độ có kinh nghiệm hướng dẫn người ta ngồi thiền. Tu đến mức độ mà có đức độ để che phủ người ta, giúp người ta qua lúc ngặt nghèo không phải là dễ.
[1:19:08]Tu mà hiểu được đạo lý sâu xa để giải thích, để trình bày, để tuyên giảng không phải là, không phải là dễ. Tu mà kêu Phật tử quỳ Phật tử phải quỳ, đánh đòn Phật tử phải nằm xuống cho đánh, không phải dễ. Tức là mình có cái uy như vậy Phật tử phải nghe lời, thì không phải là dễ. Ví dụ bây giờ như thầy Thông Đạo đây, kêu Phật tử nằm xuống đánh đòn, Phật tử có nằm xuống không?
[1:19:34]Nếu mà Phật tử nằm xuống á, thì nó có hai điều. Một, là Thầy Thông Đạo tu đã có cái uy lực rồi, người tu đã cao. Hai, cái người Phật tử đó là sao? Thành cây rồi, không còn là cỏ nữa, phải không ạ? Thì thầy phạt mình gì mình cũng nghe hết, chịu hết là mình không phải là Phật tử thường là cỏ, không phải Phật tử cỏ mà là Phật tử cây. Mà ông thầy kêu mình được là ông thầy đó cũng là gì? Cây đại thụ rồi. Đó mình nhìn vô cái chùa mà như vậy, ta biết cái chùa đó linh. Vì thầy tu giỏi, đệ tử tu giỏi, chắc chắn chùa đó linh, tới chùa đó cầu nguyện thì thường là được như ý. Hay như vậy đó là những điều tâm linh vi diệu trong Phật pháp là như vậy.
[1:20:18]Thầy là cây đại thụ, con cũng là cái cây đã vươn lên đã cắm rễ được rồi. Thầy trò thương yêu nhau, tôn trọng nhau. Thầy rầy thầy dạy mình nghe, thầy phạt vui vẻ chịu phạt. Cái chùa đó là cái chùa linh rồi đó, chùa đó thiêng rồi đó nha. Không biết chùa Bà Đa có được như vậy chưa? Nha nhớ như vậy đó. Có một lần có người Phật tử à gọi điện thoại lên cho quý thầy ở trong chùa của thầy á nói: "Thưa thầy, bây giờ con đến gần vợ con con mất cảm giác rồi." Nói mất cảm giác sao? "Là bỗng nhiên không còn ham thích, cảm thấy không xúc động không rung động, không cảm giác ham thích như ngày xưa." Nói: "Sao vậy?" - "Vì con à con tập cái thụt dầu Khí Công Nguyên Pháp
[1:21:09]là 120 cái mỗi lần, con ngồi thiền được hơn 1 tiếng và tâm con yên, bỗng nhiên cái ái dục nó mất, giờ làm sao?" Thì nói: "Thì lo mà đi tu chứ làm sao." Tức là tu tiến rồi, phải không à? Tu mà sống bên cạnh vợ mà cái ái dục mất dần mất dần như vậy, tức là mình đã tiến rồi. Cái người Phật tử này đã đi vào chiều sâu rồi. Rồi có một người hỏi với thầy á, có người một lần thầy giảng viết giấy lên: "Thưa thầy, như thầy nói là tu mà sơ thiền là ly dục là mất hết ái dục, không còn cái tình dục nữa. Bây giờ con đang sống đời vợ chồng, con đang sống nữa bây giờ lỡ con tu mà con chứng sơ thiền cái con mất tình dục rồi làm sao?" Lo xa quá. Thì thầy nói:
[1:21:51]"Thì tu luôn sướng quá rồi thì chết sinh lên cõi trời Sắc giới phải không? Tu lên rất là cao rồi còn mừng quá đòi gì nữa. Bao nhiêu người đòi chứng sơ thiền không được, mà bây giờ sợ chứng sơ thiền cái mất tình dục rồi cái sống đời gia đình không được." Thật ra lúc đó mất rồi mình rất thanh thản. Ví dụ cái người bạn đời á mà họ không theo mình kịp mà họ vẫn còn nhu cầu tình dục mà họ đi tìm chỗ khác, mình không ghen luôn, vì mình từ bỏ thế gian rồi. Lúc thế gian nhạt nhòa, chứng được sơ thiền rồi thế gian này chỉ là gì? Cát bụi, là vô thường, không còn gì đáng quan tâm nữa, chỉ còn cái ánh đạo rực rực sáng trong tâm mình thôi.
[1:22:26]Người vậy là gần sắp thành thánh rồi, có gì đâu mà lo. Mà vì chưa thành thánh lo sợ chưa, "Lỡ con cũng tu theo thầy con chứng sơ thiền cái con bỏ vợ con tội nghiệp." Trời ơi! Mà cái người Phật tử mà tu được như vậy là rất là tốt. Tức là sao? Người này tu có chiều sâu, tu trong được đời sống hằng ngày. Đạo đã thấm sâu rồi, là không phải chỉ đợi lúc tới chùa mới tu, mà trong đời sống lúc đi, lúc đứng, lúc nằm, lúc ngồi đã có chánh niệm tỉnh giác, lúc nào đối xử với mọi người đối xử trong cái đạo lý, không đi ra ngoài đạo lý, không có những cái cuộc chơi vô bổ, rồi tuy cái người này là sống ở thế gian nhưng mà đạo lý đã tràn ngập rồi.
[1:23:09]Thì ta cần những người Phật tử như vậy, mà ta cần rất nhiều những người Phật tử như vậy. Rất nhiều tức là chiều rộng, mà cái người Phật tử đó biết ứng dụng đạo lý trong đời sống hằng ngày đến mức độ sâu xa như vậy thì những người đó mới góp phần mà xây dựng cái cõi đời này thành một cõi bình yên, thánh thiện được nha. Chứ còn cõi đời này sao? Vẫn còn nhiễu nhương lắm, vẫn còn nhiều cái tham lam, thù hận, hơn thua, ích kỷ, tàn ác. Ta cần rất nhiều những con người biết tu tập như thế, ứng dụng được đạo lý trong đời sống hằng ngày như thế, thì cái từng người từng người một như vậy góp thành từng những viên ngọc,
[1:23:51]những viên đá mà xây dựng cõi đời này thành cái cõi bình yên, thánh thiện. Đây mới thật sự là cõi Tịnh độ nhân gian là vậy. Ta đừng nghĩ rằng là ta bỏ cõi này để ta đi về một cõi Phật, không có đâu, không có chuyện đó đâu, mà ta phải xây cõi này thành cõi, thành cõi Phật cái đã. Trong tâm ta phải tâm nguyện là xây cõi này thành cõi Phật, thì không biết xây được hay chưa, ta chết bỏ thân này ta về cõi Phật. Vì sao? Vì có nhân có quả. Có nhân là ta góp phần xây dựng cõi đời này thành cõi Phật cái đã. Mà để xây dựng cõi đời này thành cõi Phật thì ta phải làm sao? Ta phải tu ha, mẫu mực, tỏa sáng, làm gương được cho mọi
[1:24:38]người để mà cùng đưa mọi người về với về với Phật pháp. Hồi nãy lúc đầu mà thầy nói là ta phát triển đạo Phật ở trên cái chiều rộng á, đi chùa thì phải mà rủ phải kêu, đó là thầy nói chiều rộng. Nhưng bây giờ đã tới chiều sâu này, là chính cái đạo đức của ta nó tỏa sáng ra mà thu hút được mọi người về với đạo. Đây là là nơi chiều sâu mà làm cho ánh đạo lan tỏa. Mà chính cái đó mới là cái mà xây dựng cõi đời này thành cõi bình an, thánh thiện. Những người xấu họ ở gần ta họ không xấu được nữa, họ thấy cái gương của ta sống và họ tự xét mình để họ bắt chước ta. Nhiều khi không nói thành lời, mà thành ra muôn ngàn lời
[1:25:25]giáo hóa bởi vì nhân cách của ta mẫu mực, tỏa sáng. Nhớ như vậy nha. Cho nên là tu đến mức độ này là người Phật tử ta đã đi vào chiều sâu. Và thật sự lúc này cái người tại gia chẳng khác gì người xuất gia cả. Và lúc này thực sự có duyên là cũng nên xuất gia. Mà tu mình đã ứng dụng được đạo lý từng ngày trong trong đời sống này. Ta nhớ là ta phải góp phần tạo nên sự hòa hợp, đoàn kết cho Giáo hội Phật giáo. Phật giáo có nhiều tông phái, mỗi tông phái cũng có một sắc thái riêng, nhưng mà khi cái người mà đã tu đúng nắm được cái lõi rồi thì vượt qua khỏi những cái riêng biệt đó tìm về một đạo Phật chung với nhau.
[1:26:11]Hễ gặp tông nào ta cũng vui vẻ và thấy được cái hay để mà nói được những lời hòa hợp, đoàn kết, chứ không có chia tông rẽ phái. Và cũng vậy, là cái người mà tu tốt rồi góp phần tạo nên sự hòa hợp, đoàn kết cho dân tộc, cho nhân loại. Trong dân tộc này, đất nước này có nhiều tôn giáo, ta cũng biết cái khéo léo, yêu thương, tôn trọng để đoàn kết được các tôn giáo, chứ không để cho vì lý do tôn giáo mà dân tộc này bị chia rẽ. Nhớ như vậy. Không phải à: "Anh đạo khác, tôi đạo Phật", không phải. Ví dụ gặp người đạo khác mình vẫn sao? Vẫn vui vẻ, vẫn ân cần. Vì sao? Vì đều là người Việt Nam. Mà nếu gặp một người của một quốc gia khác cũng vậy,
[1:26:57]ta cũng là một con người sống chung trên một hành tinh này, thì không có vì lý do sắc tộc hay tôn giáo gì mà thù ghét nhau được. Đó cái người hiểu đạo là như vậy. Ta góp phần xây dựng cõi đời bình an, thánh thiện, hòa hợp, đoàn kết, thương thương yêu. Và ta nhớ cuối cùng là cái gì? Đạo lý Phật dạy là đạo lý vô ngã, không có cái ta. Cho nên chân lý đó có tên không? Không tên. Vì nó là đạo lý vô ngã cho nên chân lý không có tên, không có tên gọi và dung thông được tất cả, điều chỉnh được tất cả, giáo hóa được tất cả. Đó đạo Phật là như vậy nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:27:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung kính ngưỡng bái bạch Thượng toạ giảng sư. Nếu hàng ngàn năm xưa Đức Thế Tôn trải qua bao nhiêu kiếp và 49 ngày thiền tọa dưới gốc cây bồ đề vững vàng như hòn núi Tu Di, thì hôm nay gần 2 tiếng đồng hồ qua toàn thể thính chúng tại đạo tràng chùa Bà Đa với cây bồ đề giải thoát đã ươm mầm bén rễ sâu sắc hơn nơi mảnh đất đầy an tịnh này qua sự chia sẻ pháp thoại vô cùng ý nghĩa, lợi lạc và trọn vẹn giá trị thiết thực để ứng dụng vào đời sống tu học của Thượng tọa giảng sư dành cho tình cảm đạo pháp đến toàn thể đại chúng. Tất cả những điều ấy qua thanh âm ấm áp của Thượng
[1:28:41]tọa cùng với cách truyền đạt vô cùng ấn tượng. Toàn thể Đại đức trụ trì, tăng chúng cũng như toàn thể đạo tràng Phật tử vô cùng cảm kích trước đạo tình của Thượng tọa dành cho đạo tràng chùa Bà Đa, thành kính tri ân nghìn trùng đối với sự vị tha của Thượng tọa. Kính cầu nguyện trên Hồng ân Tam Bảo gia hộ cho Thượng toạ giảng sư đạo thọ tăng long, luôn mang đến những giá trị thiết thực tốt đẹp từ những lời Phật dạy đến cho hàng vạn thính chúng trên khắp mọi miền đất nước. Thành kính cầu chúc cho tất cả quý nam nữ Phật tử muôn vàn lợi lạc với buổi chia sẻ pháp thoại tối hôm nay. Nam Mô Công Đức Lâm Bồ Tát.
[1:29:33]Kính thỉnh trên Thượng tọa giảng sư mời toàn thể đại chúng cùng hồi hướng công đức. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả.
[1:29:55]Đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.