[0:00]Con đường của Phật dạy chính là con đường vòng, con đường gián tiếp để điều chỉnh tâm, không bao giờ trực tiếp điều chỉnh thẳng vào tâm. Đừng bao giờ nhìn thấy cái gì mà kết luận cái đó, vì sự thật nó nằm ở giấu ở phía sau.
[0:38]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa trên chư tôn thiền đức Tăng Ni, kính thưa quý Phật tử. Nay định kỳ đến cái khóa thiền hằng tháng.
[0:56]Chúng ta biết tu thiền là cái cốt lõi của đạo Phật, nhưng tu thiền không hề dễ dàng.
[1:06]Cách Phật đã xa, cái người tu chứng thật là hiếm hoi.
[1:14]Bây giờ nghe nói tới tu thiền ai cũng ngại, nói mình tu mà không có thầy dẫn dắt, sợ sai lầm.
[1:26]Sai rồi tu thành ra điên. Nhưng mà nếu không có tu thiền thì chúng ta không dựng lại cái chánh pháp của Đức Phật từ cái thuở ban đầu.
[1:41]Như ta biết rồi đó, Phật pháp trải qua ba thời kỳ: thời chánh pháp, thời tượng pháp, thời mạt pháp.
[1:53]Tại sao lại có cái việc mà thay đổi từ tượng pháp rồi tới mạt pháp? Mạt là cái thời của mình đó, vì cách Phật quá xa, ta tu không còn giống như lời Phật dạy, nên
[2:11]cái chánh pháp mất. Vì tu không có giống như lời Phật dạy, nên ta không có kết quả, tu sai, và không góp phần làm cho đạo Phật trường tồn, hưng thịnh. Tuy nhiên, cái nguyên tắc thì nói như vậy, nhưng trong thực tế, giờ ta đến ta gặp bất cứ một vị tu sĩ nào, vị Tăng Ni nào, ta nói: "Thầy nè, cô nè, tu cách Phật đã xa, tu sai rồi đó nha!". Thế thì chuyện gì xảy ra?
[2:48]Là bom đạn xảy ra liền á, lửa cháy phừng phừng liền á, sân si nổi lên liền. Vì sao vậy? Vì ai cũng nghĩ mình tu đúng rồi. Cái chết là ai cũng nghĩ mình tu đúng rồi, mà thực sự không đúng nữa. Đây là một thực tế.
[3:10]Có một lần chúng tôi nói như này: Ở ngoài đời á, cái kỹ thuật khoa học càng lúc nó càng tiến, tiến và nó kéo cái tâm hồn của mọi người đi theo hết. Trong khi chùa đứng yên, đứng yên rồi đứng lại. Thế giới họ bước tới, chùa đứng yên, tức là thế nào? Là chùa bị bỏ lại đằng sau, không theo kịp với thế giới, không theo kịp xã hội, không theo kịp cuộc đời và bị người ta bỏ mất. Đó là một thực tế. Nói bây giờ mấy đứa nhỏ thôi, hồi xưa không có gì hết, cuộc đời đơn giản, bố mẹ kêu đi chùa đi, lại chùa cũng vui, lạy Phật đồ, thấy mấy thầy mấy cô đồ vui, rồi tụng kinh đồ vui. Bây giờ nó ôm điện thoại, nó ôm cái laptop một cái là trong đó đủ trò trên đó hết.
[4:01]Những cái công nghệ nó nói chuyện với bạn bè nó khắp cả thế giới, chat chít, email miếc, game ghiếc trên đó đầy đủ cuộc chơi, chùa không còn nghĩa lý gì nữa.
[4:13]Và sao? Chỉ như đó thôi là chùa vắng người từ từ, vắng người từ từ. Một thực tế bây giờ ta nhìn tất cả các chùa đều vắng bớt Phật tử tới chùa. Có đúng không ạ? Chùa nào cũng bị tình trạng đó hết. Lý do là gì? Lý do là chùa không đi theo kịp với cuộc đời và bị cuộc đời bỏ lại đằng sau. Nói giống như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc á, trong một cái cuộc vận động để mà giúp đỡ người nghèo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có nói một câu rất là hay: "Đừng để có một người nào bị bỏ lại đằng sau". Tức là trong cuộc sống này, đừng có để có cái người nào mà bị ta quên lãng, làm cho họ trở nên nghèo đói. Mình phải kéo, tất cả cùng kéo nhau đi lên hết.
[5:04]Người nào giàu có, khá giả thì phải đi tìm người nghèo giúp đỡ, kéo người đi lên theo, đừng bỏ người ta lại phía sau. Đó là nói về cái chính sách xã hội, kinh tế, chính trị. Còn nói ở trong đạo thì chùa nếu không khéo, ta bị bỏ lại đằng sau, ta không theo kịp cái cuộc đời này. Khoa học tiến như vũ bão mà ta ngủ quên, ta ngủ quên trong lời kinh tiếng kệ, nói thẳng câu như vậy, mà những bài kinh tiếng kệ đó có mình mình hiểu à, thế giới giờ họ không hiểu nữa, lớp trẻ giờ nó không hiểu nữa. Nó không hiểu, nó không tới nữa, mà hiểu nó cũng chưa chắc nó thích nà, chứ đừng nói là nó không hiểu. Cho nên cái việc mà ta làm cho đạo Phật trở thành sao?
[5:54]Đúng như thời Đức Phật mới đủ cái sức mạnh tâm linh mà thắng cái cái cái sự tiến bộ của khoa học. Nhớ cái điều đó. Chỉ có chánh pháp thời Đức Phật mới đủ cái sức mạnh mà thu hút mọi người trở lại, quay về lại với cái tâm linh, nương tựa với đạo đức, nương tựa với chánh pháp. Mà như vậy có nghĩa là đạo Phật được trường tồn hưng thịnh, mà như vậy có nghĩa là đạo Phật đem lại lợi ích cho cho cuộc đời. Chúng ta nhớ, khi mà Đức Phật độ được 60 vị A-la-hán, Đức Phật dạy các đệ tử của mình đi khắp nơi để truyền bá chánh pháp, Ngài có nói câu này: "Hãy đi, này các tỳ-kheo! Hãy đi vì lợi ích của chư thiên và loài người,
[6:45]vì lợi ích của chư thiên và loài người!". Lợi ích của chư thiên thì ta không đủ sức để hiểu, vì cảnh giới đó cao quá, nhưng vì lợi ích của loài người thì ta phải hiểu. Nghĩa là sao? Là đạo Phật phải đem lại lợi ích cho nhân sinh, chứ không phải đạo Phật là một cái đạo mà ở trên mây, tách biệt và chỉ lợi ích cho chính mình, cho chính cái chùa, không. Chùa xuất hiện để đem lại lợi ích cho nhân sinh. Hoặc là có một lần Đức Phật đến cái khu rừng Sừng Bò thăm ba vị tôn giả ẩn tu: ngài Anuruddha nè, Kimbila, Nandiya... Ba người ẩn tu, ẩn tu nha, không tiếp xúc với ai. Vậy mà Đức Phật khen câu này ta rất khó hiểu:
[7:34]"Các vị hãy xem các tỳ-kheo ở đây, ba vị tôn giả ở đây đã sống vì lợi ích của chư thiên và loài người". Cực kỳ khó hiểu. Ngài ẩn tu mà nói rằng ngài sống vì lợi ích của chư thiên và loài người? Lợi ích chư thiên ta không hiểu, nhưng mà tại sao ngài ẩn tu mà lại là lợi ích cho loài người? Nhưng mà ta không hiểu, không hiểu nhưng cái quan trọng ở chỗ này là lợi ích của loài người. Tất cả các vị A-la-hán, tất cả một hệ thống đạo Phật này, tất cả hệ thống chánh pháp này phải đem lại lợi ích cho chúng sinh. Nhưng mà để đem lại được lợi ích cho chúng sinh thì mình phải giỏi hơn chúng sinh. Chứ mình dở hơn người ta thì ai cần mình mà mình đem lại lợi ích cho người ta?
[8:22]Mình phải giỏi hơn chúng sinh, chúng sinh mới cần mình, rồi mình mới giáo hóa, mới dạy dỗ. Còn nếu mình dở hơn chúng sinh, người ta quay lưng với mình, người ta không cần mình nữa. Nhưng mà để cho một đạo Phật giỏi hơn chúng sinh, tức là Tăng Ni giỏi hơn chúng sinh, mà muốn cho Tăng Ni giỏi hơn chúng sinh thì cái trí tuệ, cái tâm linh của Tăng Ni phải cao hơn một bậc.
[8:49]Mà cao hơn là làm sao? Cao hơn mà mọi người nhìn thấy rõ cái cái sự cao siêu đó để người ta nương về, quy phục, kính ngưỡng, người ta theo, người ta học và người ta được lợi ích. Còn nếu mà người ta thấy chùa không có gì lợi, người ta bỏ chùa à. Mà đó là một thực tế đó, có một thực tế là rất nhiều chùa đã trở nên vắng dần, vắng dần so với ngày xưa. Người ta đến chùa chỉ còn dùng nhờ dịch vụ thôi, cúng bái, đó là một điều rất là đáng buồn. Mà để có thể đạo Phật có một cái sức sống sinh động, thu hút mọi người, làm ai cũng yêu mến tìm tới thì đạo Phật phải có cái nguồn tâm linh rất là mạnh, vì cái nguồn tâm linh đó nó nó mới cao hơn cái tri thức của khoa học.
[9:39]Chứ còn nếu mà không phải là cái nguồn tâm linh thì không ai bây giờ còn theo kịp cái nền khoa học kỹ thuật hiện đại. Khoa học kỹ thuật hiện đại bây giờ tiến tới công nghệ 4.0, mọi cái tự động hóa, mọi cái là trí tuệ nhân tạo, mọi cái là robot hết, thành người máy hết, và làm chính xác hơn con người. Giỏi hơn con người nhiều, tính toán nhanh hơn con người, tự động nó chế tạo ra còn nhanh hơn con người. Ví dụ bây giờ nói mổ tim, người ta dùng cái robot nó mổ tim chính xác hơn là bác sĩ thò tay vô cắt cắt nghen người ta. Chế tạo cái gì robot làm chính xác hơn. Bây giờ xe bắt đầu xe không người lái, vừa rồi cái dùng xe của hãng Tesla thoát
[10:23]được một tai nạn, ông đó ổng ổng lên ổng đăng clip lên ổng ca ngợi. Ổng nói là nếu không có nhờ cái trí tuệ nhân tạo và tự động của xe điện Tesla thì ổng bị xe tông chết. Một cái thằng ngáo đi nó lấn làn một cái thì tự động xe nó xử lý, nó phản ứng liền, nó lách liền, nhờ vậy ổng thoát được tai nạn. À ổng ca ngợi, mà lúc đó nói rằng cái sức con người không xử lý kịp mà máy nó xử lý nhanh hơn. Nên ngày hôm nay về cái tri thức rất là cao, kỹ thuật rất là cao, chùa ta nếu không có một cái sức mạnh tâm linh, ta bị bỏ lại phía sau liền. Mà cái sức mạnh tâm linh nó lấy từ đâu ra? Sức mạnh tâm linh lấy từ đâu ra?
[11:08]Thiền, nhớ như vậy. Thiền, không có đâu khác hết.
[11:15]Nên là cái người đệ tử Đức Phật mà nhất là người xuất gia không thể không biết thiền. Nói như vậy, nói: "Dạ không, tôi tôi tu pháp môn khác", anh tu pháp môn nào kệ, đều phải biết thiền. Cũng giống như vậy á nói: "Anh học môn gì?", "Tôi học nghề thuốc." "Anh học nghề gì?", "Tôi học xây dựng." Học nghề nào nghề kệ anh, anh phải tốt nghiệp cái phổ thông 12. Giống như bây giờ học vô trường âm nhạc, nói: "Anh học gì?", "Tôi học ca thanh nhạc." "Anh học gì?", "Tôi học violon." "Anh học gì?", "Tôi học sáng tác." Rồi "Anh học cái gì?", nói: "Tôi tôi học là cái nhạc cụ dân tộc." Anh học môn gì kệ anh, nhưng anh phải biết đánh piano.
[11:59]Thế là piano là một kiến thức âm nhạc chuẩn chung mà bất cứ nhạc sĩ nào học phải biết hết dù là cái chuyên môn anh là những ngành khác. Bởi vậy bây giờ mình gặp cái ông mà thanh nhạc thò tay lên đánh piano rất giỏi vì đó là môn bắt buộc trong âm nhạc. Giờ nói bây giờ gặp ông kỹ sư, ông bác sĩ hay ông sĩ sĩ gì sư không biết, nhưng mà anh phải phổ thông 12. Thì trong đạo Phật cũng vậy, anh tông nào không biết, nhưng đều phải biết về thiền, không thể không biết về thiền. Không biết về thiền, ta đi rất xa cái gốc của đạo Phật. Biết thiền đã, rồi tu tông nào đó thì tu. Nhưng mà thiền thì sao? Thiền thì nhiều nơi trên thế giới cũng dạy thiền.
[12:42]Rất nhiều nơi trên thế giới dạy thiền. Nhưng mà trên thế giới dạy thiền thì sao? Mình có duyên với ông thầy nào thì mình tin ông thầy đó, ổng dạy, ổng nói tu vậy nha con, tu vậy con thì mình nghe lời mình tu theo, không cần biết cái cái logic của nó như thế nào, cái kỹ thuật của nó là cái gì, cái ẩn sâu bên trong là là ra sao không cần biết, vì mình tin ông thầy, nghe nói ông thầy này là thiền sư. Mà không biết ổng thiền sư cỡ nào không chả kiểm chứng được. Cứ tự phong nhau là thiền sư thôi rồi đồn lây lan ra, à nói ông đó thiền sư, ông kia thiền sư rồi mình cứ cắm đầu theo học. Rồi mình cứ tin, rồi trở lại cái niềm tin trở lại nữa,
[13:23]trong khi một đạo Phật thực sự là một đạo Phật của trí tuệ, cần rất ít niềm tin mà cần trí tuệ rất nhiều. Ví dụ bây giờ nói: "Ta tu Tịnh Độ ta cần niềm tin", đúng rồi. Nhưng mà qua tới thiền cũng bị rơi vào niềm tin trở lại. Tức là ông thầy nói sao mình tin nghe vậy cũng là một loại niềm tin, đó cũng không phải trí tuệ. Thiền là trí tuệ. Nên chúng tôi, anh em chúng tôi, khi mà thực hiện các khóa thiền ở đây, đều cố gắng hết sức tìm lại cái thiền của Đức Phật ngày xưa. Từng câu, từng chữ nhỏ nhỏ mà Đức Phật nói, từng cái dấu chấm, cái dấu phết của Phật, đều cố gắng hiểu cho đúng để thực hành. Và khi cố gắng hiểu lại đúng sát lời của Đức Phật dạy từ ngàn xưa
[14:20]thì mới phát hiện ra rằng đó là một con đường hết sức khoa học. Ta có thể chứng minh, có thể lý luận, có thể phân tích, có thể giải thích, có thể đối chiếu với khoa học, với y học được. Cái hay là như vậy. Còn một số thiền khác không lý luận được, chỉ tin thôi. Tin ông thầy đó quá, ổng dạy vậy rồi cứ làm theo. Nhưng riêng cái thiền mà Đức Phật dạy từ thuở ban đầu chứng minh được, thuyết trình được, phân tích được, đối chiếu được, hay là như vậy. Mà trong cái con đường của Đức Phật đó, ta tìm ra một điều là: Đức Phật điều chỉnh tâm một cách gián tiếp. À, đây là một cái hay một lần nữa. Ai cũng biết thiền là định tâm.
[15:06]Thiền là làm sao cho lắng bớt cái suy nghĩ vọng tưởng, ai cũng biết như vậy. Nhưng mà vọng tưởng là một cái gì ta không bao giờ làm chủ được, không điều chỉnh được, không thò tay vào can thiệp được. Mà càng cố gắng thò vào can thiệp điều chỉnh cái suy nghĩ của mình, cái vọng tưởng của mình thì chỉ làm mình mau điên mà thôi. Rất là khó. Có những người vì thích tu thiền, tu cho tới cái ngày già chết nhắm mắt rồi vẫn chưa tìm được cái phương pháp mà nhiếp được tâm. Thiền khó như vậy. Cư sĩ thì lại càng khó hơn vì phải gì không? Phải lo toan quá nhiều việc. Rồi còn có những vị xuất gia tu sĩ dành cả cuộc đời đi tu rồi mà nhiều khi tới cuối đời
[16:02]rồi phải ôm hận vì không tìm được cái phương pháp nhiếp tâm. Nhưng khi mà chúng tôi tìm lại lời dạy của Đức Phật thì mới phát hiện ra là: Đức Phật dạy cái con đường điều chỉnh tâm gián tiếp, không bao giờ điều chỉnh tâm trực tiếp.
[16:24]Mà điều chỉnh tâm gián tiếp là sao? Là rất đúng với kinh nghiệm của ông bà mình ngày xưa: đi vòng một khắc mà đi tắt một một ngày. Ta thấy nó trước mắt vậy đó nhưng mà ta đi thẳng tới thì nhiều khi giữa đường bỏ mạng rồi, chết rồi. Nhưng mà thấy nó trước mắt vậy đó, tìm con đường dễ đi, xa xa, đi quanh quanh quanh, đi lại tới. Lại tới. Ví dụ bây giờ mình ngồi mình thấy ờ một cái cù lao bên sông, nói: "Đó, có cái chùa bên sông đó", thế mình cứ nhắm thẳng mình đi cái vèo thì giữa dòng sông mình đã làm sao? Mình đã die rồi, chết ngắt rồi. Nhưng vì em đi vòng, đi vòng qua vòng lại, đi tìm một chiếc xuồng, nhờ người ta lái rồi
[17:12]người ta đưa qua, vậy mà đi tới nơi an toàn. Đó, đi thẳng không tới, đi vòng tới. Thì Đức Phật đã dạy chúng ta một con đường thiền điều chỉnh tâm như vậy. Ngài không bao giờ nói tới cái chuyện mà làm cho hết vọng tưởng. Nhưng mà những cái gì mà Ngài dạy ta dụng công chả nói gì tới vọng tưởng, nhưng sẽ làm cho vọng tưởng yên lắng. Đó là cái con đường đi vòng của Đức Phật. Nói là điều chỉnh tâm một cách gián tiếp, cực kỳ trí tuệ, cực kỳ hợp lý. Thì bây giờ ta sẽ nói những nguyên tắc mà điều chỉnh tâm gián tiếp của Đức Phật. Thứ nhất, có nguyên tắc thế này.
[17:57]À ví dụ như là
[18:02]ta gặp một chuyện gì ta giận.
[18:06]Ờ ví dụ như bây giờ mình sai con mình đi, nó không nghe lời, nó cãi bướng. Nói: "Sao bữa nay con bỏ học?" Thế mình nói a: "Tại hôm nay môn này không quan trọng." Nghe là muốn điên lên đầu rồi phải không? Làm gì có chuyện môn học mà không quan trọng. Nó giả bộ nó nói dối để nó trốn học, lúc đó mình rất là giận. Khi mình giận hơi thở mình sao? Thấy dồn dập phải không à? Hơi thở dồn dập. Đó, nên khi hơi thở ta mạnh tức là tâm ta đang rất là động. Nhìn cái đó, đó là khi tâm ta động, hơi thở ta bất bình thường, rối loạn và mạnh. Đó là định lý. Đó là định lý thuận á. Tâm động thì hơi thở rối loạn. Đó là định lý thuận.
[18:56]Bây giờ định lý đảo: Nếu tâm nếu hơi thở
[19:03]êm thì tâm êm lại. Ta điều chỉnh từ hơi thở để tác động ngược lại tâm. Đó là định lý đảo ngược lại, đi từ hơi thở. Điều chỉnh hơi thở thì hơi thở nó tự động nó điều chỉnh tâm mình. Đây là con đường đi đi vòng, con đường gián tiếp.
[19:29]Và Đức Phật dạy như vậy: Thở vào, ta biết ta đang thở vào. Thở ra, ta biết ta đang thở ra. Và ta thở một cách gì? Êm ái, nhẹ nhàng, tự nhiên, không dằn ép, không không cố gắng. Chỉ vậy thôi, không nói gì tới vọng tưởng cả. Đây là cái khác biệt. Nhiều khi ta học thiền của các thiền sư, các thiền sư hay nói ta là gì? Phải làm lắng tâm, đừng suy nghĩ, đừng vọng tưởng này nọ, quở mắng ta tại sao mà loạn tâm. Đức Phật không bao giờ nhắc tới một chữ vọng tưởng. Đầu tiên nhắc hai cái tâm cái hơi thở thôi. Điều chỉnh hơi thở thì thông qua cái hơi thở, hơi thở được điều chỉnh đúng, tự động nó điều khiển tâm ở bên trong, làm cho tâm yên lắng lại. Nhớ như vậy đó.
[20:25]Cái định lý thuận là gì? Tâm sẽ ảnh hưởng qua hơi hơi thở. Thì bây giờ định lý đảo là gì? Hơi thở sẽ ảnh hưởng ngược lại tâm. Rất là khoa học. Rất là khoa học. Và cái điều này các ngành rất nhiều ngành trên thế giới người ta biết cả, nhất là những ngành mà hành động, chiến đấu, tình báo, an ninh người ta biết cả. Ta xem một cái phim, ví dụ một cái phim của Mỹ, ta thấy một cái bà nữ quân nhân, nữ sĩ quan đến gõ cửa người vợ để báo cho người vợ biết rằng chồng mình đã hy sinh, chết ở Trung Đông. Đến mà gõ cửa, mặc đồ sĩ quan có súng đeo một bên, gõ cửa cóc cóc cóc. Bà vợ mở ra, ha không phải chồng mình mà thấy một
[21:16]sĩ quan quân đội bước tới là đã đoán ra rồi. Tại vì thường như vậy, nghĩa là để báo tin cái một cái người lính chết trận thường là một sĩ quan tới gõ cửa. Nếu mở cửa ra mà không phải là chồng mình mà là một người lính khác thì thường là cái tin báo tử trận. Thì cũng vậy, mở cửa ra thấy bà nữ sĩ quan thì bà bà vợ bắt đầu tái mặt rồi. Bà nói là: "Chồng tôi sao?" Hỏi vậy, thì bà này chỉ nói câu này: "Hít thở đi, hít hít sâu giùm, hít hít sâu, hít sâu nhè nhẹ." Để chi? Nhờ cái hơi thở mà giữ sự bình tĩnh, chứ nếu mà không bình tĩnh bà kia có thể té xỉu liền và không biết là nó sẽ đột quỵ tim cái thêm một mạng nữa.
[21:56]Nhưng nếu ngay từ đầu điều chỉnh được hơi thở thì có thể sốc, có thể buồn nhưng không đến mức độ mà mà mà mà bức xúc mà đột quỵ chết theo, nhờ cái hơi thở. Nên bả nói: "Thở đi, thở thở sâu nhè nhẹ." Rồi bả nói tiếp cho nghe: "Chồng chết." Thấy không? Những điều này người ta biết cả. Thế giới những người được rèn luyện người ta biết cả. Thế giới biết cả, ai cũng biết, chỉ một người không biết. Người nào không biết? Người nào không biết? Người ở trong chùa không biết, nó mới oan. Trong khi cái này là của từ đạo Phật đi ra. Từ đạo Phật đi ra mà bây giờ là chỉ người trong đạo Phật không biết mà thế giới biết hết.
[22:43]Cái đó mới oan á. Đức Phật đi định lý đảo: tâm ảnh hưởng ra hơi thở thì bây giờ và hơi thở ảnh hưởng ngược lại tâm. Đức Phật dạy ta bằng cái định lý đảo đó. Đó! Và ngài dạy biết bao nhiêu người đệ tử mình được chứng đạo chính là nhờ cái định lý đảo này. Mà thế giới ngày nay cũng áp dụng điều này. Những người tập yoga cũng áp dụng điều này. Những người tập khí công của Trung Hoa cũng áp dụng điều này. Những người mà tập khí công của Trung Hoa họ cũng thở thôi. Họ cũng thở hít, mà thở theo đúng cái phương pháp của họ. Và cái kết quả đầu tiên của cái việc tập khí công là gì?
[23:29]Kết quả đầu tiên không phải là có nội lực liền để mà đánh vỡ gạch đá, mà kết quả đầu tiên của việc thở khí công là tâm phải vào định, bắt buộc. Vào định cái đã rồi mới nói tới nội lực sau. Nên tất cả mọi phương pháp của khí công, ví dụ bây giờ ta tập Khí Công Nguyên Pháp, ta thuộc làu, ta tập Âm Dương Khí Công thì cái kết quả đầu tiên là tâm phải lập tức trống rỗng liền trong một hơi thở đầu tiên. Vừa hít thở một cái là tâm lập tức trống rỗng liền, vào định liền. Khí công là người ta tập là như vậy. Và nguyên tắc đó, đó là nguyên tắc mà mà Đức Phật dạy. Ai cũng biết cả, chỉ một người không biết.
[24:13]Nên ngày hôm nay, ta phải đi tìm lại lời dạy của Đức Phật. Mà nếu mình là con của Phật mà không trung thành với lời dạy của Phật, không tôn kính Đức Phật để vâng lời ngài thì mình là cái thứ gì? Là cái thứ bất hiếu vậy, thứ phản bội. Ta tôn kính Đức Phật tuyệt đối, ta phải vâng lời ngài dạy bảo. Trong bao nhiêu lời ngài dạy bảo thì có thiền định là quan trọng. Trong cái pháp môn thiền định đó, ngài dạy về hơi thở cực kỳ quan trọng. Những bài kinh ngài dạy về hơi thở nhiều lắm á. Nên ở đây cái phương pháp thứ nhất, nguyên tắc thứ nhất là dùng hơi thở để điều chỉnh ngược lại vô trong tâm, không có nói tới tâm.
[25:02]Ta hít thở, hít vào, thở ra. Và trong đó ta sẽ cảm nhận điều thế này: ai hít vào ráng cho nhiều thì tâm sẽ rất là động loạn, rất là căng thẳng, rất là khó chịu. Nên nói là hơi thở nhưng làm ơn thở vào rất là ít, êm, nhẹ hơi thở vào.
[25:25]Bởi vì khi ta hít vào mà ta ráng hít vào cho nhiều, ta động cái tâm tham lên liền, động tâm tham lên và căng thẳng liền, nên ta hít vào ít thôi. Đó là cánh cửa đầu tiên. Còn mình vào mình ráng hít, hít cho nhiều, hít cho dài mình nghĩ là mình sẽ mau có kết quả, không ngờ nó động cái tâm tham bí mật bên trong. Nên hít vào ít thôi, rồi ta sẽ thấy điều kỳ diệu xảy ra nơi cái hơi thở vào rất là ít. Có người nói: "Dạ, hít vào ít sợ không đủ hơi." Nói: "Đừng lo." Nói ít chứ nó vẫn dư hơi. Chốc nữa ta sẽ thấy hít vào ít mà vẫn dư hơi. Còn nếu nói vào hít vào mà ít không đủ hơi, sợ mình chết thì nhớ như vậy:
[26:19]sẽ có một người sẽ đền mạng cho ta. Nếu ta hít vào ít mà lát chết thì sẽ có người đền mạng cho ta, đó là Thượng tọa Phước Hạnh. Ngài ở đây ngài bảo đảm điều đó. Nha! Ai hít hơi vào mà hít ít mà chết, ngã lăn ra chết thì ngài sẽ cầu siêu đủ 49 ngày, chôn mồ mả đẹp để bảo đảm điều đó an toàn, nên ta không sao và rất là ưu tiên. Nhưng mà từ hôm giờ không ai bắt đền điều đó cả, không có cái mà vì thở vào ít mà chết cả. Mọi người vẫn tươi tắn, khỏe mạnh mà thậm chí nhiều người còn trẻ ngược ra, trẻ ra hơn là cái buổi đầu mới tu thiền, nên những người đó lại xa dần cái chết, nó mới lạ như vậy. Hít vào ít mà lại xa cái chết từ từ.
[27:12]Còn mình hít vào, ham hít vào cho nhiều coi chừng mình tới cái chết hơi nhanh à. Thì lúc đó là ngài Phước Hạnh không chịu trách nhiệm, không bảo hiểm về những cái chết mà do hít vào nhiều quá. Hít vào ít mà chết thì ngài sẽ đền mạng và ngài sẽ cầu siêu đầy đủ, nhưng mà khổ một điều kết quả nó ngược lại: hít vào ít, người đó lại không chết nữa, không chịu chết, sống rất là lâu. Nên rất nhiều người ngồi ở đây mà chúng tôi thấy đã từ lúc tu tới năm ngoái năm nay đã trẻ đi 5, 10 tuổi. Có nhiều người bắt đầu đang trở thành con nít lại đó nha. Trở thành con nít, bắt đầu trẻ ra lại. Nên cái hơi thở ít, êm, nhẹ làm người ta sống lâu, khỏe mạnh, thanh thản đầu óc.
[28:00]Nhưng thở ra thì sao? Dài chút, dài hơn, êm hơn, dài hơn. Và đó là bí quyết, đó là bí quyết khi ta... Tại sao nói là bây giờ hít vào ít tượng trưng cho là mình ít có tham lam, vậy thở ra dài tượng trưng cho cái gì? Thở ra dài tượng trưng cho sự buông buông xả, buông xả. Cho nên ta ít tham lam, ta nhiều buông xả, đó chính là đạo lý bí mật của của đất trời, của Phật pháp, của Thế Tôn thì dại gì mà ta không không làm theo, phải không ạ? Nên cứ hít vào ít, thở ra dài. Đó là cái con đường mà mà Phật dạy, ta điều chỉnh hơi thở nó đi vào nội tâm ta. Đó là nguyên tắc thứ nhất. Giờ nguyên tắc thứ hai. Nguyên tắc thứ hai:
[28:54]khi mà ta giận dữ, buồn phiền thì ta làm gì? Con người ta ra sao? Cơ thể ta ra sao?
[29:08]Khi ta giận dữ, buồn phiền thì ta cái thân thể ta làm sao? Rất là động, đúng không ạ? Vung tay, vung chân rồi mặt mày trợn lên. Và nếu mà buồn quá thì ta làm gì? Buồn quá thì ta chạy, ta đi, ta đi từ từ lên tới cầu Mỹ Thuận. Lên tới giữa cầu ta làm gì?
[29:33]Ví dụ như bây giờ ta thua cá độ bóng đá, ta buồn quá không còn cách nào để mà mà mà mà mà trả được nữa mà xã hội đen thì nó cầm dao đứng ở đầu ngõ. Ta buồn quá và sợ quá! Ta đâu có ở ngồi ở nhà mà yên mà ngồi thiền định được, phải không ạ? Ta phải lăng xăng bước tới bước lui, rồi cuối cùng chỉ còn một giải pháp là sao? Lẻn qua cửa sau mà chạy lên trên cầu Mỹ Mỹ Thuận. Vậy thôi! Không nói nữa. Đó, đó, vậy đó. Cho nên là khi tâm ta động, ta động nhiều thì thân ta động nhiều. Đó là nguyên tắc, đúng không ạ? Cực kỳ hợp lý. Khi mà tâm ta động thì thân ta động, đó là nguyên tắc.
[30:19]Thì bây giờ ngược lại, nếu thân ta yên thì tâm ta yên. Đó là định lý đảo ngược lại. Thân yên thì đánh tác động ngược lại tâm, tâm sẽ yên. Đó là nguyên tắc. Và cái người mà muốn tâm yên thì làm ơn thân ngồi cho bất động
[30:43]và buông lỏng, đúng không ạ? Tại vì khi ta động thân ta căng, ta có những cơ nó căng. Hoặc là vai căng, hoặc là tay căng, hoặc là bụng căng, hoặc là chân căng. Bây giờ ta kiểm soát toàn thân, buông lỏng mềm mại hết, tất cả các cơ lỏng ra hết, đừng cho nhúc nhích. Và nó lập tức nó tác động ngược lại tâm ta liền, lập tức nó tác động ngược lại tâm ta liền.
[31:12]Đó, đó là ta tấn công ở mũi thứ hai. Hồi nãy ta tấn công cái tâm ta bằng mũi thứ nhất là hơi thở. Bây giờ tấn công ở mũi thứ hai là sự bất động của thân. Giữ thân mềm mại, bất động, buông lỏng nhưng mà không nhúc nhích là cái nguyên tắc thứ hai. Nhớ như vậy. Đó là lý do tại sao mà lúc nào ta cũng thờ hình tượng của Đức Phật trong tư thế gì? Ngồi kiết già bất động. Vậy có người mới hỏi là, "Giờ không ngồi kiết già được không?"
[31:50]Không ngồi kiết già thì cũng được, nhưng không bằng ngồi kiết già. Tại sao vậy? Tại vì cả cái vũ trụ này, ở cái giống loài mà thông minh nhất đều mang hình dáng của con người, đi bằng hai chân, cả cái pháp giới vũ trụ này. Một ngày nào đó mà ta tiếp xúc được với những người ngoài hành tinh, ta sẽ thấy họ cũng rất giống ta, cũng đi bằng hai chân. Cho nên còn các phim giả tưởng mà nói cái loài thông minh mà nó như bạch tuộc, vòi kia nọ là bậy hết. Đó là nguyên tắc: giống loài thông minh nhất đều đi bằng hai chân như chúng ta cả. Và chỉ có cái thế ngồi kiết già nó mới tạo ra được một cái
[32:37]một cái cái cái cái tư thế thế này: hai lòng bàn chân, hai lòng bàn tay và cái bụng dưới tụ lại một chỗ.
[32:48]Còn mọi cái thế ngồi khác đều không đạt được cái tình trạng đó. Nếu ta ngồi thoải mái dựa ghế, hai chân ta rất xa cái bụng, hai cái bàn tay của ta rất xa hai cái bàn chân. Nên ở đây, hai cái lòng bàn tay, hai lòng bàn chân đều ngửa lên và kéo về gần với cái bụng dưới thì cái tư thế đó là một tư thế lý tưởng khiến cho não bộ ổn định, khiến cho não bộ ổn định. Đây cũng là một điều khoa học, đây là điều khoa học. Tại vì khoa học chưa nghiên cứu chuyên sâu về thiền, ngày nào đó khoa học nghiên cứu chuyên sâu về thiền phát hiện ra một điều: mọi cử chỉ của chúng ta đều ảnh hưởng lên não bộ cả. Ta để tay thế này thì não ta sẽ ra sao,
[33:44]ta để tay thế này não ta sẽ ra sao, đều ảnh hưởng lên não bộ cả. Toàn bộ cái vỏ não của ta đều là phản ánh toàn bộ cơ thể. Nhưng riêng cái phần mà ở dưới bụng dưới đó, nó ảnh hưởng lên trên cái cuống não.
[34:03]Đây là điều bí mật. Nó ảnh hưởng lên trên cái cuống não. Nên khi mà hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân kéo về gần với bụng mà tâm ta tự nhiên nó sẽ an trú nhiều ở đó. Tại vì thường tay ta ở đâu thì tâm ta ta dễ để ý ở đó, phải không ạ? Tâm mình ở đâu, tay mình ở đâu tâm đó nên tâm tay để về bụng thì tâm mình sẽ để ý nhiều về bụng hơn thì lúc đó cái cuống não của ta được điều chỉnh. Nhớ mọi sự động loạn trong tâm ta, nó đều bí mật bắt nguồn từ trong cuống não cả. Nên khi mà cái cuống não nó được điều chỉnh, nó yên ắng thì vọng tưởng rất ít khởi ra, đó là nguyên tắc.
[34:50]Nên cái thế ngồi kiết già, bất động, buông lỏng
[34:58]là một sự điều chỉnh từ thân ngược vô trong tâm. Đây là một cái bí mật. Nên khi ta ngồi thiền cố gắng tập ngồi kiết già. Nói những người lớn tuổi quá ngồi kiết già không nổi, đừng lo, cứ ngồi bán già rồi bẻ chân từ từ. Rồi có những người mà tới sáu mươi mấy tuổi mới bắt đầu ngồi thiền, lần lần rồi người ta cũng bẻ chân lên ngồi kiết già được. Còn nếu mình nhiệt tình mà bẻ sớm quá mà lỡ nó kêu cái rắc thì có ngài Phước Hạnh sẽ có cây gậy, ngài cũng có dư hai ba cây gậy, vân vân. Rồi đi đó, ngài sẽ lo việc đó sau nha, không có sao. Nhưng tuy nhiên chưa đến mức độ đó, vậy thôi từ từ ta bẻ chân, bẻ chân rồi nó cũng kéo lên được.
[35:42]Mà khi ngồi kiết già, mới ban đầu nó đau chân, tê chân, làm ta khó chịu. Nhưng khi ngồi lâu quen rồi thì mình mới biết rằng là cái thế ngồi kiết già là cái thế ngồi ưu việt nhất của loài người, cái thế ngồi hay nhất vậy. Ta nhìn Đức Phật ngồi đẹp dễ sợ. Ngồi lâu hơi tê hơi đau nhưng mà đó là thế ngồi mà nó hỗ trợ cho sự định tâm rất là nhiều.
[36:10]Đó là nói là cái cái thân và cái thứ hai nữa giữa thân và tâm. Khi ta suy nghĩ thì tâm mình để ở đâu?
[36:24]Khi tâm ta suy nghĩ thì tâm mình đang ở đâu?
[36:30]Ví dụ khi mình suy nghĩ chuyện sao Hỏa thì tâm mình để ở sao? Sao Hỏa. Còn mấy đám trẻ tụi con à đang suy nghĩ tới cô hàng xóm thì tâm mình đã chạy qua hàng... hàng xóm, như vậy. Còn mấy người mà đang nghĩ tới chuyện đòi nợ thì tâm mình ở đâu? Tâm mình đã chạy tới chỗ con... con nợ. Tức là khi ta suy nghĩ đủ thứ chuyện trên đời, tâm ta cũng chu du khắp khắp thế giới này, đúng không ạ? Bây giờ ngược lại, nếu tâm quay về an trú nơi thân, không chạy đâu nữa, nghĩa là làm sao? Tâm trở nên yên... yên tĩnh liền. Đó là nguyên tắc thứ ba. Ta an trú toàn thân, sát da thịt, không cho rời khỏi thân mình một centimet
[37:23]nào thì tự nhiên tâm được điều chỉnh liền, nguyên tắc thứ ba. Nên nguyên tắc thứ ba là biết rõ toàn thân, cảm giác toàn thân, biết sát da thịt mình, không cho tâm chạy phóng ra bên ngoài nữa mà an trú lại toàn thân. Nên ta có ba cái nguyên tắc căn bản trong cái kỹ thuật của thiền định. Ngoài ra, ta còn nhiều nguyên tắc khác thuộc về đạo đức, công đức, nhưng mà về kỹ thuật, ta có ba cái nguyên tắc căn bản để tác động vô trong tâm, chứ tuyệt đối không bao giờ trực tiếp đi vào tâm. Vì nếu trực tiếp đi vào tâm, ta sẽ bị rối loạn thần kinh não liền, thời gian không lâu. Có thể là năm năm đầu không bị, nhưng năm thứ sáu sẽ bị.
[38:16]Có thể có người cầm cự tốt hơn tới 10 năm không bị, nhưng tới năm thứ 11 sẽ bị. Hoặc có người bộ não tốt hơn, tu 20 năm không bị, năm thứ 21 sẽ bắt đầu hư bộ não. Vì sao? Vì trực tiếp điều khiển vô trong tâm, trong não bộ. Còn Đức Phật dạy chúng ta cái con đường điều chỉnh gián tiếp. Cho nên không động tới tâm nhưng sẽ làm cho tâm yên lắng. Trong cái câu mà Đức Phật nói thế này, "Cảm giác toàn thân ta thở vào, cảm giác toàn thân ta thở ra." Câu đó Phật dạy rõ ràng trong Nikaya.
[38:58]Là như vậy là nguyên tắc thứ ba. Nên ở đây ta có ba nguyên tắc. Nguyên tắc thứ nhất là tâm động thì hơi thở động, tâm ảnh hưởng tới hơi thở. Bây giờ ta dùng hơi thở ảnh hưởng ngược lại tâm, thở cho đúng, thở cho êm thì tâm sẽ yên lắng. Thứ hai, tâm động thì thân... thân động. Bây giờ giữ thân bất động, buông lỏng, ngồi tư thế kiết già thì ảnh hưởng ngược lại vô trong tâm, làm cho tâm yên lắng. Nguyên tắc thứ ba, khi tâm động thì tâm chạy rời khỏi thân, đi chu du khắp thế giới thì bây giờ ngược lại, quay tâm trở về với thân, an trú toàn thân, cảm giác toàn thân thì tâm sẽ yên lắng. Đó là ba mũi giáp công.
[39:48]Hồi mà Bác Hồ dạy đó, ba mũi giáp công của cách mạng đó là như vậy.
[39:55]Đó là người nào mà hiểu được ba cái mũi giáp công này, ba cái nguyên tắc này để điều khiển tâm một cách gián tiếp là ta đã hiểu rất rõ lời Phật dạy về kỹ thuật thiền, nhớ như vậy. Và đây là cái con đường mà Phật dạy từ từ thuở ban đầu. Nghe không có huyền bí, cao siêu. Nghe nhớ như vậy nghe, không hề huyền bí, cao siêu, nhưng gì? Chân lý nằm ở đó. Còn nếu ta nghe ai dạy thiền mà nói cái gì quá huyền bí, cao siêu, xin vui lòng cẩn thận. Xin vui lòng cẩn thận, vì sao? Vì đó là tu bằng niềm tin trở lại ạ. Nghe huyền bí cao siêu quá cái mình tin, mình thích, mình tu theo, đó là bắt đầu tin trở lại.
[40:40]Còn ba cái nguyên tắc mà vừa rồi ta nghe Phật dạy không có niềm tin, nó là gì? Nó là logic. Nó là logic, là kỹ thuật, là khoa học. Rõ ràng là như vậy. Nên ta cố gắng như vậy. Đó là ba cái nguyên tắc căn bản về kỹ thuật. Ngoài ra, còn rất nhiều nguyên tắc khác, ví dụ những nguyên tắc thế này.
[41:03]Khi tâm ta động thì ta thương ghét rất nhiều, thương người này, ghét người kia. Thương này nói là thương kiểu tình cảm mà mà mà mà mà mà tình cảm gọi là ái luyến á, tình cảm cá nhân á, ta thiên vị đó, là thương người này, ta ghét người kia. Thì bây giờ ngược lại, nếu tâm thanh tịnh thì sao? Cái thương ghét nó nó bớt đi, hoặc là bớt thương ghét đi thì tự nhiên tâm thanh... thanh tịnh. Nên bây giờ lại cũng là một cái con đường gián tiếp về tình cảm: xem lại tâm mình có còn thương ghét nơi này nơi kia nhiều quá hay không, cắt bỏ nó đi dần dần. Cái người mà mình thương ghét, thương dữ lắm mà giận dữ lắm là ai?
[41:55]Rồi nhất là người xuất gia. Cái người xuất gia mà nếu cứ để cái tâm tình cảm thương ghét nó trôi nổi bừa bãi, thì lập tức sao? Tâm loạn động và trở lại như người thế tục. Cái giỏi của người xuất gia là không để tâm thương ghét riêng tư. Mà một bậc thầy mẫu mực là như vậy, một sư cô mẫu mực là như vậy, không có thương ghét riêng tư. Bây giờ nói chứ, hễ coi cái người, cái Phật tử họ tới cái nịnh nịnh mình hoài cái mình thiên vị họ hơn là mình bị rơi vào cái bẫy của cái tình cảm thế gian, thương ghét nhiều quá. Rồi cái thấy cái người đó họ ngang ngang cái mình ghét, cái đó cũng là rơi vào cái bẫy thương ghét nhiều quá.
[42:39]Nên cái người tu mà giữ cái bản lĩnh là đừng để cái thương ghét riêng tư chi phối cái sự cư xử của mình, chi phối cái tâm hồn mình. Đó là cái con đường tắt. Ta không diệt nó từ gốc được đâu, nhưng ta diệt ở bên ngoài. Thấy mình động tâm thương ai, bỏ đi. Thấy mình động tâm ghét ai, bỏ đi, thì nó giữ cho tâm mình thanh tịnh, trong sáng như vậy. Mà cái thương ghét nó là một loại gì? Vừa là nghiệp mà vừa là vô minh.
[43:16]Mình tự nhiên mình thương ai nhiều thì phải biết rằng đó là nghiệp, nghiệp đời xưa mắc nợ gì đó mới thương nhiều.
[43:26]Nó là nghiệp. Mà mình thương sướt mướt luôn thì nó cũng là vô minh. Nó thuộc là kiết sử vô minh. Nên phải cố gắng mà cắt bớt nó đi, giảm bớt nó đi cho lòng mình thanh tịnh, nhẹ nhàng, vậy đó. Ghét thì cái ghét nó còn dữ nữa. Ghét là cái gì nó tạo nghiệp dễ lắm, nên đừng ghét ai. Sống trên đời vậy, đừng ghét ai. Thấy người ta sai, mình không giáo hóa được, có thể là mình dùng cái biện pháp là giữ khoảng cách, tránh. Tệ nhất là thôi giữ khoảng cách, tránh, chứ đừng để tâm mình ghét. Vậy đó. Rồi ngày nào đó họ cũng thay đổi, ngày nào đó họ cũng thay đổi. Ta xem các kinh của Phật kể về cái tiền thân của nhiều vị A-la-hán,
[44:11]ta thấy vậy, có nhiều vị cũng đi qua những lầm lỗi rất là nhiều. Thậm chí như bài kinh Hàng Ma trong Trung Bộ Kinh vậy đó, kể chính ngài Mục-kiền-liên đã từng là một ác ma. Thần thông tự tại mà là một ác ma phá đạo. Và ngài đã từng đi qua địa ngục, rồi cuối cùng quay lại giác ngộ, mà khi thời Đức Phật Thích Ca, ngài trở thành một đại đệ tử, thống lĩnh tăng đoàn. Nên nên vì vậy, ta không bao giờ để cái tâm mà thù ghét ai lâu dài, quá đáng. Mình không khuyên được, không có duyên hóa độ được, có thể dùng pháp tạm thời tránh xa, vậy thôi, chứ đừng ghét ai, nhớ như vậy. Đó là cái cái điều chỉnh cái tình cảm để mà điều chỉnh cái cái cái cái cái tâm.
[45:03]Rồi một cái điều chỉnh nữa là sống giản dị, bỏ đi bớt những cái rườm rà không đáng.
[45:13]Cái người nghèo không có điều kiện thì tự nhiên họ sống đơn giản rồi, tại muốn rắc rối cũng không được. Nhưng mà người giàu á, người có tiền, thì từ từ tự nhiên ta trở nên rườm rà, rắc rối, phức tạp, vì ta đủ tiền để mua sắm mà, mua cái này mua cái kia. Thì cái mà đời sống rườm rà, rắc rối nó ảnh hưởng động vô trong tâm của ta. Nên vì vậy là cố gắng sống giản dị. Thì có người mới nói sống giản dị: "Thôi, con bỏ cái nhà lầu con cho ai, con về con cất cái nhà lá con ở cho nó giản dị." Cái đó có đúng không? Cái đó mới rắc rối á. Bây giờ mà mua lá mà lợp một cái nhà rắc rối lắm, vài ba năm cái nó hư, lợp lại rắc rối lắm.
[46:01]Cho nên thôi, có cái nhà đó rồi cứ lấy cái nhà đó mà mà tu, đỡ rắc rối. Đó gọi là giản dị, đừng có nảy sinh thêm, chứ đừng có làm ra vẻ tôi là người sống giản dị cho nên tôi phải cất cái nhà lá. Cái đó là rắc rối chứ không phải giản dị, tưởng là giản dị mà là rắc rối. Nhiều thứ nữa trong cuộc sống, à ta sống giản dị. Tuy nhiên đừng có vì cái giản dị này mà làm mất lợi ích cho người chung quanh mình. Nhớ vậy, ta sống giản dị nhưng khi cần sắm sửa lợi ích cho đời sống tu học của mọi người thì vẫn phải phải sắm sửa, nó là như vậy. Chứ đừng chấp vào cái chữ giản dị rồi làm cho người chung quanh mình cũng khổ theo, khổ theo.
[46:48]Hà tiện thành ra hà tiện quá, rồi người ta sống khắc khổ quá, nhất là những người mà làm trụ trì chùa á, trụ trì chùa mà sống mà chủ trương mà giản dị cực đoan rồi là đệ tử mình chết hết. Nên nói giản dị là mình bớt rườm rà rắc rối, cái đừng có rơi trở thành cái hà tiện và khắc khổ quá đáng thành ra ác độc. Nhớ như vậy, mình khắc khổ quá đáng, tiết kiệm quá đáng, mình trở thành ác độc, làm cho những người dưới mình họ khổ sở, thiếu thốn, là ác nha, vậy. Rồi ta tập nhìn mọi việc trên đời sâu sắc hơn. Thế nào là tập nhìn mọi việc trên đời sâu sắc hơn? Là ta nhìn ra được cái mà con mắt không nhìn thấy.
[47:42]Ta nhìn ra những điều mà nhìn ra bằng trí tuệ, nhìn cái đằng sau của nó, nhìn cái giấu kín á, chứ đừng nhìn những cái hiện tượng mà nó bày ra. Vì cái hiện tượng bày ra nhiều khi không phải là sự thật, không phải là chân lý. À. Mà cái chân lý nó nằm khuất ở đằng sau. Ví dụ bây giờ mình muốn có tiền,
[48:11]thì đừng có chăm chăm thấy tiền của người ta mà lại chụp. Vì cái con đường trực tiếp đó là một con đường sai lầm. Có một lần vậy, thì gặp một cái ông đó ổng cũng làm cái nghề nghệ sĩ. Ổng nói trước khi ổng làm trong lĩnh vực nghệ thuật, thì ổng làm về kinh tế. Mà trong đầu ổng suy nghĩ dữ lắm, hễ làm kinh tế thì phải giàu, mà muốn giàu thì phải làm cách nào đó để đem tiền từ túi người ta qua bên túi mình. Đầu óc nó suy nghĩ nhiêu đó thôi. Và kết cuộc là làm sao? Rất nghèo. Sai. Tức là muốn giàu, giàu tức là nhiều tiền, mà muốn nhiều tiền là cứ chăm chăm nhìn tiền, chỉ biết tiền, tìm cách chụp tiền thì không bao giờ có tiền.
[49:02]Mà nếu chụp bậy thì thành cái gì? Trộm cướp ạ. Giống như nhiều người cần tiền quá, tức là đem súng vào trong trong ngân hàng, tức là nơi mà người ta giao dịch tiền bạc thường xuyên, vô đó cướp ngân hàng. Hồi xưa cướp á thì còn có thể trốn được, nhưng ngày hôm nay không một người trộm cướp ngân hàng nào thoát được cái điều tra của nhà nước Việt Nam. Nhớ như vậy, hễ giết người, không bao lâu là nhà nước bắt được liền; cướp ngân hàng, không mấy ngày bắt được liền. Vừa rồi ở Trà Vinh một trận phải không? Rồi Khánh Hòa mới một trận, trong vài ngày lượm ra liền, bắt ra được liền. Là vì những người đó làm sao?
[49:41]Cứ nhìn trực tiếp, thấy tiền lăm lăm lăm chạy vô chụp, trật! Phải đi một đường vòng rất xa rồi tiền nó mới tự nó chạy ngược về về cho mình. Mình làm gì tiền chạy ngược về cho mình?
[49:56]Làm làm cái gì lợi cho người ta.
[50:02]Làm lợi cho người ta nghĩa là sao? Nghĩa là mình phụng sự cuộc đời, đem gì lợi cho cuộc đời thì tự nhiên theo cái lẽ công bằng, cuộc đời sẽ đem cái gì đó lại cho mình. Có người sẽ hỏi: Nói nào giờ con làm lợi cho cuộc đời nhiều mà cũng chả thấy tiền nó trở lại với con? Nói là làm lợi sao? Đi đắp đường, ha, công quả cho chùa, thấy nhà người ta làm lại phụ, tức là trên đời này không nề hà bất cứ việc gì, nhưng mà vẫn chưa thấy may mắn, vẫn chưa thấy tiền nó tìm tới con. Như vậy liệu cái nguyên tắc công bằng rằng ta cứ phụng sự cuộc đời thì tự nhiên ta có cái phước, có cái nhân quả nó trở lại với ta, có đúng chăng? Nói:
[50:51]Cái nhân quả nó tuyệt đối đúng. Nhưng chỉ có thế này, nó đến chậm. Tại sao nó đến chậm? Tại sao có người hễ đi làm thì cuối tháng lãnh lương liền? Họ đi làm công, ngày đó là cuối giờ chiều chủ người ta phát lương liền. Tức là hễ bỏ công ra thì họ lấy lại liền, bỏ công ra, lấy lại liền; đi làm lương thì có tiền đi liền. Đó, thế là bỏ công ra là thấy có cái cái tiền nó trở lại liền. Nói: "Còn tôi đi tôi quá chừng tôi làm đủ thứ chuyện phúc, tôi phóng sinh, tôi làm đường mà không thấy tiền trở lại?" Chỉ bởi vì cái mà mình phụng sự đó, cái mà mình làm phước đó, nó chỉ vừa trả nợ chưa xong. Chứ chưa có dư.
[51:34]Còn cái người mà làm cái có tiền trở lại liền là người ta không có bị nợ. Làm là hưởng, làm là hưởng. Người ta không có bị nợ. Còn mình đang giai đoạn làm phước mà không thấy gì may mắn trở lại là mình đang trả nợ. Trả nợ gì? Trả nợ chuyện này: trong quá khứ, những lúc mình gặp chuyện bất trắc, xui rủi, bế tắc, mình có cầu nguyện trên Phật. Có không? Chúng ta có này không? Nhiều ạ. Ha. Cầu Phật là tôi thấy cầu Phật cho con được hết bệnh, đúng không à? Cầu Phật cho con được tai qua nạn khỏi, rồi cầu Phật cho con trúng số rồi đại khái. Ta cầu nhiều lắm và có kết quả chứ không phải là không. Đúng không ạ?
[52:19]Có kết quả đó chứ không phải là không. Mà khi có kết quả rồi mình có làm cái gì để trả lại cho Phật không? Chưa. Cho nên ngày hôm nay, khi bắt đầu mình phát tâm đi làm phước thì tất cả những cái làm phước buổi đầu nó đều là gì? Trả nợ hết cho những lời cầu nguyện của mình từ trước kia. Nên không có cái chuyện mà làm rồi được hưởng lương liền. Còn những người mà họ trả hết rồi, tức là họ làm phước quá nhiều và đã trả hết cho nợ cho những lời cầu nguyện rồi thì bây giờ làm là có tiền, làm là có tiền. Đó, lúc đó ta thấy rõ cái sự công bằng. Nên đây là cái mà gì? Ta nhìn mọi điều trên cuộc đời đừng nhìn cái trước mắt,
[53:01]mà phải nhìn cái bí mật giấu ở đằng đằng sau. Hiểu những điều trên cuộc đời hiểu một cách sâu sắc, tinh tế, chớ đừng nhìn vội vàng những cái gì diễn ra trước mắt, vì những cái gì diễn ra trước mắt chưa phải là sự thật. Thấy người đó nghèo mà ổng làm rất cực khổ mà ổng nghèo thì đừng có than, đừng nói sao đời này không công bằng, đừng nói như vậy. Hoặc là nói ông kia trời ơi ổng dữ quá, ổng ác quá mà sao ổng cứ giàu, đời này không công bằng, đừng nói như vậy. Những cái hiện ra trước mắt không bao giờ là là sự thật. Cái sự thật nó nằm giấu đâu ở phía sau á. Cái phía sau là gì? Phía sau là cái người mà ráng làm lụng đó,
[53:43]sự thật mới trả nợ được những lời cầu nguyện của mình thôi. Trong những lúc mà xui rủi, bất trắc mình đã cầu xin quá nhiều, bây giờ phải làm phước để trả nợ lại cái sự gia hộ đó. Còn cái người kia họ dữ họ ác nữa, sao họ giàu? Vì coi vậy chứ trước kia họ cũng rất hào phóng, rất rộng tay. Vậy đó. Mà ngộ lắm, có những người chơi ác với con người, nhưng lại rất hào phóng với chùa chiền. Hễ mà chùa kêu là cúng dường. Nhưng mà anh em bạn bè mà kêu một đồng không cho, nhưng mà thầy kêu bao nhiêu cũng đưa hết. Thì họ cũng được cái phước rất kỳ lạ, làm ăn cũng rất là có lộc. Nhưng mà với mọi người thì họ rất là khắt khe. Ta sẽ không lý giải được.
[54:26]Nói trời ơi sao con người sống kỳ không tình không nghĩa với ai hết mà cứ giàu, cứ có lộc, làm cái gì là trúng mối cái đó, làm ra vườn đồ gì cũng được hết, nhưng mà mà sống với người khác không được. Cái đó là nó có những bí mật, nên ta nhìn hiện tượng ở bên ngoài ta không lý giải được, phải nhìn khuất sâu ở phía sau. Hoặc là nói thấy cái người rất là khỏe mạnh, nói sao con thấy thầy cũng sống hiền lành mà thầy ốm nhom ốm nhắt xấu hoắc vậy nè. Đó, đời sao không công bằng. À còn thấy ông thầy kia ổng không có gì đó mà sao ổng mập đẹp, mặt mày đẹp trai sáng sủa vậy nè. Đó, đời sao không công bằng.
[55:02]Nói không không, đời rất công bằng, không sao hết trơn, không có gì hết. Rất công bằng. Vì mọi cái đều có gì? Có nhân quả ở phía sau cả. Cái gầy ốm này kiếp này nó đều là cái gì ở kiếp trước á. Một cái kiếp trước ta có những cái sai lầm, những cái gì nó quá đáng. Lúc mà mình hăng máu quá mình cũng làm nhiều chuyện sai lầm. Thành thử giờ mình phải bị cái quả báo bệnh tật, gầy ốm, xấu xí. Còn ví dụ như ông sư huynh mình ổng mập ổng đẹp là bởi vì sao? Ổng biết tô tượng Phật, ổng làm điều phúc gì đó, đại khái như vậy mình không không có nói được. Nhưng ta không có nhìn những cái gì ở bên ngoài mà nhìn ở cái ở phía đằng sau.
[55:46]Rồi bây giờ nói thấy một người tinh tấn tu hành
[55:52]rồi khen, nói trời ổng ổng sao mà ổng hay quá ổng tinh tấn, còn con tinh tấn không nổi. Nói sáng mà dậy mà bắt con dậy 4:30, 5:00 vậy là thôi nước tự giận chết thôi. Phải cho ngủ đã đã chút rồi dậy từ từ tính sau, mà ngủ đã đã dậy rồi công chuyện nó tới liền, cũng không ngồi thiền được. Còn muốn ngồi thiền mình phải dậy cái lúc mà chưa ai quấy rầy mình, mọi người vẫn còn ngủ thì mình đã khôn mình dậy trước rồi. Lúc đó mình không bị ai quấy rầy mà mình ngồi thiền. Đó là lý do mà quý thầy mình hay dậy sớm là như vậy, không bị quấy rầy. Chứ còn mình dậy trễ quá lúc người ta gõ cửa chùa cọc cọc cọc:
[56:26]"Thầy ơi, ba con có chuyện này chuyện kia thầy tới tụng kinh giùm", lúc đó làm sao mình từ chối? Rồi nó ồn, nó động lên đủ thứ. Thì cái thì cái cái mà tinh tấn đó ở đâu ra? Nói sao con ráng lắm mà ráng không nổi? Chỉ vì một lý do là khi mình tu mình tu một mình. Cái người đi tu mà tu một mình thì tự nhiên khó tinh tấn. Còn khi mình tu mình có rủ, mình khuyên, mình dẫn dắt thêm bạn bè, hàng xóm láng giềng mình cùng tu hành, tự nhiên mình có cái sức mạnh của sự tinh tấn. Chứ cái tinh tấn nó không phải tự phát trong tâm mình lên được đâu, không đâu. Ví dụ nói tôi muốn là người tinh tấn, đố được ba ngày.
[57:11]Tới ba ngày rồi cái mềm lại, xìu lại liền, cái nản lại liền, lười lại liền. Vì sao? Vì cái tự mình phát ra cái tinh tấn nó không có cái gốc của nhân quả phước đức. Cho nên là nó tụt xuống rất là nhanh. Còn ở đây, mình tu hành mình có khuyên, có bảo, có canh, có nhắc. Như đó, mình thường gặp nhau nói chuyện về chuyện tu tập. Gặp nhau không có nói chuyện đời, gặp nhau không nói chuyện tào lao, hơn thua, thương ghét, phiền não, mà gặp nhau nói về sự tu tập thôi, khuyên bạn mình tu tập thôi. Cứ mỗi lần nói chuyện như vậy thì làm cho bạn mình lại tăng thêm cái tâm đạo một lần nữa. Thì như vậy là tự nhiên mình có cái sức mạnh tinh tấn.
[58:00]Đó đó là những cái bí mật phía sau. Nó nằm ở cái nhân quả, ở sự tinh tế khác, chứ không phải là ta muốn là được đâu. Nó phải đi qua một vòng, vòng nhân quả rất là là xa. Rồi bây giờ cũng vậy, nói nói con bị nhức đầu. Nói: "Sao con bị nhức đầu quá thầy ơi?" Tại sao bị nhức đầu?
[58:29]Cái này mình không nói bệnh lý, mình đang nói về nhân quả, không nói bệnh lý. Bệnh lý thì mấy ông đem vô mấy ông scan, ổng chiếu xạ cái đồ tùm lum hết trơn á, ổng ổng chụp hình tùm lum hết á. Và mình không nói về chuyện y lý, mình nói nhân quả, nói chuyện tu hành. Nói: "Sao con nhức đầu quá?" Thì nhức đầu này nó mấy lý do thế này: nhất là tu thiền mà cứ can thiệp thẳng vô tâm, cứ thọc vô vọng tưởng, điều chỉnh thẳng vô vọng tưởng thì thế nào cũng nhức đầu. Nó làm căng thẳng, lực nó chạy lên trên đầu làm nhức đầu. Hoặc tu thiền mà tham vọng nhiều quá, lúc nào cũng muốn phải chứng, phải chứng, phải chứng, thế nào cũng nhức đầu.
[59:11]Tham vọng gây nhức đầu. Hoặc là mình cứ khoe khoang. Tu thiền mà cứ nghĩ mình sắp chứng, mình cao rồi, gặp ai nói chuyện nói như trên trên đầu người ta. Nói chê bai người ta, lúc nào cũng khoe khoang, thế nào cũng nhức đầu. Nhưng có những người không bị cái lỗi đó, cũng nhức đầu. Nói: "Vậy con sống rất hiền lành, tâm con không có để trên đầu, vẫn đi theo hơi thở, này nọ, không bị gì hết nhưng vẫn nhức đầu?" Thì nguyên nhân nằm ở chỗ khác nữa. Nguyên nhân là chỗ gì? Trước đây lúc chưa biết đạo, lúc còn ăn mặn, thường hay đập đầu cá, sát sinh bằng cách đập đầu con vật. Cái quả báo đó kéo dài rất lâu, rất khó chữa.
[59:57]Đừng nói chuyện chữa bằng thuốc, mà chỉ làm gì? Chỉ sám hối mà thôi, sám hối rất lâu dài rồi nó mới hết, chớ cái đó không chữa được. Nên nói là nhức đầu, mà sự thật rất nhiều nguyên nhân. Còn mà mình banh cái đầu ra để mình coi cái gì trong đó mà nhức đầu thì chỉ rắc việc thêm. Đó là cái mà cứ đem vô nhà thương soi, chụp, chiếu kia nọ rồi kia nọ, riết mấy ổng ré ghét không biết chừng nào mới mổ ra ổng coi trỏng. Rồi xong đem về vất cái đầu luôn. Mà cái đầu vất rồi cái mình còn xài được không? Cái đầu vất rồi cái mình đi theo nó luôn chứ làm sao mình xài được nữa. Nên là ta muốn nhìn vô trực tiếp là không thấy,
[1:00:36]phải hiểu những điều bí mật ở phía sau. Nhớ như vậy. Là sống trên đời là như vậy đó, và đi trong đạo là như vậy. Mình tinh tế, mình sâu sắc, hiểu mọi chuyện là hiểu cái con đường ở phía sau, cái con đường vòng, sự thật nó nằm giấu ở điều đó như vậy. Hoặc bây giờ cũng vậy, giờ nói sao con trí nhớ kém quá, ờ học mau quên, nghe nói rồi cái nói tai này nó qua tai kia không nhớ. Giờ làm sao cho nó nhớ? Kia mới nói về ăn bí rợ nhiều vô nói cho có trí nhớ. Nó ăn quá chừng bí rợ giờ thấy cái bí rợ đâu sợ tới đó luôn mà nó vẫn không nhớ. À, rồi bây giờ là bây giờ có cái cây thuốc này hay lắm nè, đó. Có cái cây lá ngón đó, uống vô cái nhớ liền.
[1:01:23]Nhớ liền. Đại khái vậy. Thì uống vô không nhớ. Uống vô rồi quên mất tiêu luôn, không còn nhớ gì nữa. Nên không phải, nguyên nhân không nằm ở chỗ đó. Mà nguyên nhân nó nằm ở một điều rất sâu xa. Là cái con người nào đó mà bạc tình bạc nghĩa, sẽ mắc cái bệnh mất trí nhớ. Bạc tình bạc nghĩa nghĩa là sao? Là sống với nhau mà quên ơn. Người ta giúp mình, mình không nhớ. Thì mình sẽ bị mất trí nhớ. À. Còn mình giúp người ta mà mình nhớ hoài, mình cũng mất trí nhớ luôn. Cho nên, hễ mình giúp người ta, mình quên đi thì mình sẽ có trí nhớ tốt. Mà ai đã giúp mình một lần trong đời, đừng bao giờ quên, nha, thì sẽ có trí nhớ tốt.
[1:02:17]Nó là chuyện của nhân nghĩa, nó là chuyện của nhân quả. Chứ còn bây giờ mà ráng luyện để cho có trí nhớ thì có đó, nhưng mà tới đúng tuổi rồi sẽ quên sạch. Mắc bệnh mất trí nhớ Alzheimer. Trong khoa học có cái bệnh gọi là bệnh Alzheimer, não nó vỡ từng mảng, não nó thoái hóa nó mất từng mảng, mất hết dữ liệu, mất quên luôn, quên nhanh luôn. Đó là cái bệnh mất trí nhớ. Mày... ban đầu lúc tuổi còn trẻ đó, ta có phương pháp luyện để nhớ. Luyện để nhớ như vậy. À ví dụ bây giờ mình gặp mình hay quên tên, cái mình hay giả bộ trong nói chuyện mình cứ kêu tên người đó đi, kêu tên người đó lại khoảng mười lần thì đỡ quên hơn là nói:
[1:03:00]"À tôi chào anh, tôi tên là Tân." Mình chỉ nghe qua tai thôi, mình không lặp lại, lần sau gặp lại quên tên người đó liền, không nhớ. Nhưng mình do mình có biết phương pháp, nói: "À anh Tân hả? Anh khỏe không anh Tân?", là kêu được hai lần nha. Một lát nữa hỏi sao: "Anh, còn anh Tân lúc này anh làm cái gì?", là kêu được ba lần, thấy không? Cứ nói tới nói lui cứ kêu tới kêu lui khoảng mười lần, cái lần sau gặp không không quên nữa. Đó là những bí thuật, những phương pháp, những kỹ thuật để nhớ. Như vậy, đó và ta nhiều cái luyện như vậy. Nhưng luyện gì luyện, tới cái tuổi nào đó là cũng mất hết tất cả.
[1:03:32]Chỉ bởi vì việc gì? Chỉ bởi vì ai giúp mình, mình không chịu nhớ, vậy thôi. Nó những con đường vòng, những con đường vòng đó. Hoặc là có những người sống hẩm hiu. Người sống trên đời mà hẩm hiu là ít ai quan tâm tới mình, cô độc, nhiều khi vò võ trong nhà một mình.
[1:03:56]Tại sao? Rất là nhiều, rất là nhiều lý do. Rất là nhiều lý do nhân quả cho cái quả báo là sống một mình, hẩm hiu, cô độc.
[1:04:14]Có nhiều người bị không? Nhiều người bị lắm á, về già bỗng nhiên cô độc, hẩm hiu, cô độc. Lý do tại sao?
[1:04:26]Thường nó có hai lý do. Một lý do là mình không có lòng từ bi, thương ai hết. Chẳng bao giờ sống tử tế với ai hết, nên cái không ai mắc nợ mình hết, nên không ai tới ở với mình cả. Nhớ vậy, ta ở bên nhau bởi vì ta thương nhau, bởi vì ta nợ nhau. Nhớ như vậy. Hết nợ rồi, phải chia tay.
[1:04:55]Mà không ai nợ mình hết thì không ai tới ở với mình hết. Như vậy, muốn cho mọi người ở với mình cho nhiều thì mình phải làm sao?
[1:05:07]Phải cho người ta mượn nợ nha. Nói: "Thầy nói làm sao? Con cho mượn nợ người nào là người đó trốn mất luôn, không bao giờ trở lại. Thì đâu có cái chuyện mà nói là thầy nói cho người ta mượn nợ rồi cái người ta quay lại ở với mình? Cái công thức này coi bộ trật à." Không, thầy nói cách khác. Cái mượn nợ mà có vay đó, có ghi giấy đồ đó, thì đúng là người ta trốn thiệt, không bao giờ người ta tới gặp mặt mình nữa trong kiếp này. Nhưng kiếp sau thì không biết. Nhưng mà một lối mượn nợ mà không cho người ta biết là người ta mắc nợ, thì người ta sẽ ở với mình mãi. Cho người ta mượn nợ mà người ta không hề biết là người
[1:05:47]ta đang mượn nợ mình, cái đó mới là cao thủ võ lâm. Nghĩa là sao? Là mình rất yêu thương cuộc đời, lúc nào cũng sống tử tế với với mọi người, giúp ai được điều gì mình giúp, từ một việc rất nhỏ như một lời nói cho tới việc cưu mang cả một cuộc đời, cả lúc bệnh tật, ốm đau. Thậm chí người ta chết rồi, mình phải lo cho tới nơi tới chốn luôn. Đó là ân nghĩa mình gieo rất nhiều trong cuộc đời này. Thì những người đó không bao giờ bị hẩm hiu, cô độc. Đó là nguyên tắc. Nhưng có người nói, nói: "Thầy nói trật à." "Nói trật sao?" "Tôi là tôi sống tử tế, ha. Tôi sống rất tử tế, ai tôi cũng giúp hết. Nhưng mà rồi già tôi cũng cô độc." Nói:
[1:06:37]"Tại anh mắc một cái nghiệp khác." "Nghiệp gì?" "Khẩu nghiệp." "Khẩu nghiệp sao?" "Anh toàn chê người ta, anh làm cho người này ghét người kia." Nghĩa là anh nói chuyện với ông A, thế nào anh cũng nói xấu bà B. Mà nói chuyện với bà B, thế nào cũng nói xấu ông C. Cứ hay cứ nói xấu mà con người ta tin, người ta nghe cái chuyện xấu cái người ta không thương nhau nữa. Không thương nhau nữa vì cái tật cái miệng anh nói xấu, anh làm cho người này không thương người kia, anh làm cho người kia hết thương người nọ, anh làm tắt dần tắt dần, anh off, switch off, bật công tắc qua chế độ tắt, anh tắt tình thương của người này với người kia,
[1:07:18]anh ngắt cái kết nối giữa tình thương người này với người kia, anh cắt đứt tình thương của người này với người kia, làm cho cái thế giới này sao? Nó mất dần, nó tối dần tối dần cái tình yêu thương và quả báo là anh sẽ hẩm hiu, cô độc. Còn giờ khôn, hãy bật trở lại, switch on, bật trở lại. Nha, kết nối lại làm cho mọi người thương nhau. Gặp ông A hãy nói tốt cho bà B, gặp bà B hãy nói tốt cho ông C. Vậy đó, cứ nói để cho người ta thương mến nhau, có tình cảm với nhau, thì chắc chắn cái cuộc đời của mình sẽ không bị cô độc. Nó có những cái điều như vậy, những điều nó bí mật ở phía sau. Ta điều chỉnh cái bí mật ở phía sau là điều chỉnh cái
[1:08:08]gián tiếp, vậy mà cuộc đời mình được tốt đẹp.
[1:08:14]Còn mình cứ thấy đâu nhào vô thẳng thì chết. Giống như một trận đánh vậy đó,
[1:08:24]thấy giặc ở đó mà nhào vô thẳng là ở giữa đường bị mìn ăn rồi. Nhớ thấy giặc, đánh giặc thì phải làm sao? Luồn nó mà đánh, đừng có mà trực diện mà mà đánh. Rồi thấy cái phước đừng nhào vô thẳng mà lấy mà đi một đường đường vòng, vậy mà còn thành tựu. Nhớ như vậy.
[1:08:46]Ờ bây giờ, ví dụ bây giờ ta, ta thấy có những người xuất gia
[1:08:52]khi đến tuổi lớn rồi thì người đó có phẩm hạnh cao vời, ai cũng kính nể. Nhưng có những người xuất gia tới già rồi, mình nhìn mình không tin nổi á. Thôi mình ráng thôi, tại vì ổng mặc cái đồ đạo rồi thì mình phải ráng quý trọng, chứ thật sự nhìn vô trong thâm tâm mình tin không nổi. Thấy nhếch nhác mà ăn nói nó bừa bãi làm sao, nó không có ra cái phẩm hạnh đạo đức. Nói tu kiểu gì kỳ vậy? Chứ còn tu đúng thì người ta càng ngày người ta càng sao? Càng đạo đức lên, phải không à? Cái đạo hạnh người ta phải tăng cao. Mà sao cái người này tu ca tu lâu rồi mà cái đạo hạnh lại không có, cái phẩm hạnh lại kém dần?
[1:09:32]Còn những cái vị khác người ta tu lâu, người ta lên tới hòa thượng, sư bà rồi thì người ta như một ngọn núi Thái Sơn. Mà nhìn vô là mình kính nể liền. Tại sao có cái sự sai biệt như vậy? Và bây giờ mình cũng muốn mình trở thành như vậy, mình muốn thành một người mình tu lâu rồi, mình phải rất là khả kính, phẩm hạnh phải rất là cao. Thì bằng cách nào? Thì bằng cách là mình phải làm ra vẻ đạo đạo mạo, làm ra vẻ đạo đạo đức, ăn nói từ tốn, đi tới đi lui nhẹ nhàng đồ kia nọ. Được không à? Nó thành ra đóng kịch. Làm ra vẻ đạo mạo thì không phải đạo mạo. Nó chỉ là làm ra vẻ thôi, đó là là diễn kịch thôi. Nó không phải thật sự.
[1:10:18]Tại vì cái phẩm hạnh thực sự nó sâu thẳm, bắt nguồn từ nội tâm sâu thẳm từ những cái ý nghĩ rất là bí mật, nó đã đúng, đã tốt rồi, chứ không phải là cái người thấy có cái phong cách đạo mạo là bởi vì họ có phong cách đạo mạo, không phải, bởi vì họ tốt trong sâu thẳm của nội tâm. Mà cái tốt trong sâu thẳm nội tâm đó ai biết đâu mà kiểm soát? Vậy ở đâu ra cái đó? Ở đâu ra cái tốt trong sâu thẳm của nội tâm để tạo thành một cái phẩm hạnh đường bệ, uy nghi, đĩnh đạc? Ở đâu ra? Ở đâu ra cái tốt, cực tốt trong nội tâm?
[1:11:05]Mà cái này là bắt chước chỉ là đóng kịch liền à. Nếu mà mình bắt chước đi tới đi lui, cười nhìn đồ đàng hoàng đó nè, mặc áo đồ đàng hoàng chỉ là diễn kịch thôi, nó không phải thật. Bởi vì cái phẩm hạnh thật sự nó nằm sâu thẳm trong nội tâm á. Từng ý nghĩ nhỏ nhỏ bí mật trong tâm mình không có cái gì sai. Cái gì cũng luôn luôn đúng với đạo lý thì mới gọi là phẩm hạnh tốt đẹp.
[1:11:31]Vậy ở đâu ra, ở đâu ra mà trong thẳm sâu của cái tâm hồn mình đều suy nghĩ đúng cả, không có một suy nghĩ bí mật nào mà sai hết? Ở đâu ra?
[1:11:46]Thì ta trở lại với nguyên tắc căn bản, nếu không lễ kính Phật đà, lấy đâu ra phước để mà tiến tu? Trở lại căn bản. Trở lại căn bản, tức là mỗi ngày ta cố gắng lễ kính Đức Phật với lòng tôn kính tha thiết. Vậy đó, cứ từ từ vậy đó. Chỉ bằng tâm kính Phật thôi. Chỉ bằng tâm kính Phật thôi, bắt đầu nhân quả nảy nở. Nhân quả nảy nở, những ý nghĩ xấu sao? Nó mất dần, mất dần. Những ý nghĩ tốt sao? Xuất hiện dần, xuất hiện dần. Thì nó là phẩm hạnh đó. Phẩm hạnh nằm nơi những ý nghĩ bí mật đó, chứ không phải ta làm ra vẻ đạo mạo, phẩm hạnh, mà chỉ bởi vì có phước bí mật trong nội tâm. Cái phước bí mật trong nội tâm đó là gì?
[1:12:38]Chính là tâm tôn kính Phật. Tâm tôn kính Phật ta cao đến đâu thì phẩm hạnh ta sẽ cao đến đó. Mà nếu tâm tôn kính Phật của ta đến tột độ thì bắt buộc ta phải chứng quả Thánh, bắt đầu là quả Sơ quả Tu-đà-hoàn, bắt buộc, không chạy đường nào được hết. Không bao giờ có chuyện tu tự nhiên mà chứng Sơ quả Tu-đà-hoàn nếu thiếu lòng tôn kính Phật, nhớ như vậy. Ta làm đủ hết mọi bổn phận rồi, giữ giới luật, làm các điều công đức, thiền định lắng tâm, làm đầy đủ bổn phận hết rồi, nhưng sẽ không bao giờ chứng được Sơ quả Tu-đà-hoàn nếu thiếu một cái chìa khóa cuối cùng là lòng tôn kính Phật tha thiết, vậy thôi.
[1:13:31]Cho nên cái gốc, cái rễ, cái chìa khóa vẫn là lòng tôn kính Phật tha thiết, từ đó mọi điều tốt đẹp sẽ nảy nở, vươn lên. Hôm nay ta nói về cái việc điều chỉnh tâm để làm cho tâm thanh tịnh theo đúng lời Phật dạy từ thuở ban đầu. Thì ta biết rằng cái thiền lắng tâm được nói tới rất nhiều khắp nơi trên thế giới, nhưng nhiều khi người ta tu bởi vì người ta tin ông thầy đó, được gán cái mác nhãn là thiền sư, đạo sư, thánh sư, rồi tin mà tu,
[1:14:16]chứ sự thật ta không lý giải. Còn cái phương pháp mà Đức Phật dạy ta từ ngàn xưa nghe thì đơn sơ, mộc mạc, nhưng mà đầy cái lý trí ở trong đó, có thể chứng minh, phân tích, đối chiếu, giải thích được hết. Và làm cho ta càng tu càng có cái lý trí nhiều hơn, không bị đi chìm theo những điều huyền hoặc, cao siêu nhưng mà thiếu căn bản. Mà cái con đường của Phật dạy như thế chính là con đường vòng, con đường gián tiếp để điều chỉnh tâm, chứ không bao giờ trực tiếp điều chỉnh thẳng vào tâm. Ai mà điều chỉnh thẳng vào tâm thì bộ não sẽ hư một ngày nào đó. Còn ta đi vòng để điều chỉnh tâm, thì từ từ, kiên nhẫn, vậy mà sẽ có ngày tâm ta thanh tịnh.
[1:15:11]Cũng giống như mọi chuyện trên cuộc đời này, đừng bao giờ nhìn thấy cái gì mà kết luận cái đó, vì sự thật nó nằm ở giấu ở phía sau, nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.