[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trong nhiều năm qua, sư phụ giảng cái cấu trúc về năm ấm, bắt đầu giảng từ chùa Di Đà rồi nửa chừng gián đoạn, cái về Pháp Vân giảng tiếp. Thì lần trước ta đã kết thúc cái cái cấu trúc về năm ấm, không biết tất cả bao nhiêu bài nha, cũng không đếm. Thì hôm nay bắt đầu ta đi vào một cái phần chương mới là những quy luật của tâm lý. À đây trong cái cấu trúc năm ấm đó, ta xem cái tâm lý nó hoạt động như thế nào. Đây là một cái môn tâm lý học của Phật giáo. Nó cũng khác rất nhiều với tâm lý học của Tây phương. Ở bên Tây phương á, bác sĩ tâm lý học ừ có tiền lắm, vì đến là không cần tiêm thuốc,
[0:52]bơm thuốc gì nhiều, mà chỉ cần nói nói một lát là có tiền. Mà cái cái thù lao của người bác sĩ tâm lý rất là rất là đắt. Ví dụ người ta nói buồn quá, cái họ lại họ hỏi, hỏi han, họ giải thích thế này, thế kia, rồi đừng, làm sao để đừng buồn nữa, thôi đi chơi đi, đi du lịch đi, tốn thêm mớ tiền nữa. Rồi rồi sẽ hết buồn, ha vân vân, họ có những cái lối lý giải của họ như vậy. Nhưng mà còn trong đạo Phật mình á, mình nhìn cái tâm lý những cái hoạt động của tâm lý ở góc độ khác theo cái cấu trúc năm ấm và theo luật nhân quả. Cho nên ai mà buồn quá đến gặp mình thì mình khuyên làm sao hết buồn?
[1:39]Khuyên làm sao hết buồn? Nó nó có mấy cái cái cái cách khuyên người ta hết buồn. Một là cứ lên lễ Phật sám hối, tại cái buồn này chắc là do mình đã làm buồn lòng ai lúc trước. Hai cứ đi đắp đường, phóng sinh. Tức là mình đem niềm vui cho mọi người cái mình hết buồn. Thứ ba là mình ôm nỗi buồn đó mà sống nha, không có trốn nó. Nhìn nỗi buồn đó, ôm nó mà sống. Nó buồn quá không trốn nó, mà quay lại ôm nó luôn. Thì bỗng nhiên nó sợ nó trốn mình. Còn mình trốn nỗi buồn thì nó rượt theo mình mãi cả cuộc đời. Đó là những cái cái cách xử lý của mình trong đạo Phật nó nó lại khác với cái tâm lý học Tây phương.
[2:16]Nên nếu mà ai theo đuổi khóa thiền này, học hết cấu trúc năm ấm từ trước, bây giờ học thêm những quy luật tâm lý từ đây về sau thì chúng ta mỗi người là một bác sĩ tâm lý học. Tuy nhiên là do mình không có thi, à mình không có làm luận văn, vì mình không được cấp bằng thì không ai tin tưởng đến để cho mình à mình tư vấn về tâm lý, làm cho mình cũng mất cái thu nhập. Cho nên nếu mà đạo tràng mình tổ chức kiểm tra được à làm bài tập rồi cấp bằng, đây có bác sĩ Hương nè, tiến sĩ y khoa nè. Đó, đó, với kết hợp với đạo tràng à để làm những bài tập cho các huynh đệ lại các đạo tràng làm bài tập hết.
[3:03]Rồi cũng làm cái giấy chứng nhận tạm thời, à tạm thời. À thế là thì sau này các Phật tử mình có thể tư vấn tâm lý được cho mọi người chung quanh mình. Đó, ai vui, ai buồn gì chung quanh mình có thể khuyên bảo được hết, tư vấn được hết làm cho mọi người được yên vui hơn, cũng là một cái công đức rất là lớn. Khi mình tư vấn, mình khuyên bảo được như vậy, mình sẽ khuyên người ta được rất nhiều điều thiện, rất nhiều điều về đạo đức. Giống như mình là một người giảng về đạo đức, nhưng mà mình không nói mình là giảng đạo đức, mình chỉ nói mình tư vấn tâm lý. Nhưng trong cái tư vấn tâm lý của đạo Phật,
[3:41]mình đem bao nhiêu điều thiện vào trong lòng của mọi người, đó là cái công đức rất là lớn. Nên cái ước mơ của mình vì là mình theo đuổi khóa thiền để mình làm chủ được tâm hồn mình, mình kiểm soát được tâm lý mình và mình biết được quy luật vận động của tâm lý để mình giúp đỡ cho rất nhiều người chung quanh mình, đem lại cái niềm vui, đem lại cái hạnh phúc cho mọi người. Thì trên đời có đẹp gì hơn thế phải không? Người yêu người sống để để yêu nhau, đó vậy, vậy là đi qua cuộc đời là cũng đẹp lắm rồi nha.
[4:22]Hôm nay a chúng ta học cái bài quy luật tâm lý đầu tiên là về cái tâm lý vị tha. Tâm lý vị tha là gì?
[4:32]Vị tha là vì người khác mà không phải không phải vì mình. Cái người mà sống cuộc đời vị tha á, mình cứ lo cho người khác, nghĩ đến người khác, chăm sóc cho người khác, nhường nhịn cho người khác trước. Cái người như vậy thì chết đi về đâu nhở? Hả? Cái người cái người mà như vậy thì chết nó chỉ có hai chỗ để đi. Một là phải lên cõi trời. Hai là nếu tái sinh làm người thì buộc phải vào cung vua để làm công chúa, hoàng tử, chứ không còn cách nào khác. Vì một đời mà mình sống nhường nhịn, yêu thương, tử tế, vị tha thì cái phước rất là lớn. Cái a cuộc sống vị tha là một cuộc sống có phúc lành, tạo ra được rất nhiều phúc lành trong suốt
[5:25]cuộc đời của mình, nếu ai là người có cái tâm lý vị tha đó. Mà nói là phúc lành tức là ta nói đến tương lai, ta nói đến những kiếp sau. Tuy nhiên cái tâm lý vị tha nó không phải chỉ đem cho ta cái phúc lành ở tương lai, ở những đời sau, mà tự nó đã tạo ra hạnh phúc trong hiện tại. Ấy. Thì bây giờ ví dụ như nói bây giờ ừ ngồi thiền đông quá, à mình mới vào ngồi cái mình thấy có cái người họ họ mới mới ở đâu họ tới họ họ cứ lấp ló ngoài cửa, họ cũng ngồi thiền nhưng mà ở trong đây đã chật, mà họ cũng không không rành lắm. Cái mình bước tới mình mời họ vào cái chỗ của mình, cái chỗ mình ngồi mình đã mình đã quan tâm đã chiếm giữ từ bao nhiêu
[6:15]tháng nay không cho ai đụng tới, ngồi rất là sung sướng tại vì chỗ mình ngồi đó nó gần bên cái cột, khi mệt mình ngả lưng tựa đó không ai biết cả. Đó, đó là những bí mật của khóa thiền không ai hay. Ờ bao nhiêu lâu nay là mọi người thấy mình rất tinh tấn, đâu có biết là những lúc mình mệt mình dựa vào cái cột đó mình ngồi. Cái cái mình thấy có người lấp ló mà có vẻ lạ lạ cái mình tới mình mời người ta vào cái chỗ gọi là đất vàng, cái cái chỗ cái toạ cụ vàng. Người ta ngồi để rồi cái mình hướng dẫn, rồi còn phần mình thì ra ngoài sân ngồi, cái chỗ ồn vả đi qua đi lại, mưa rơi có thể bị ướt vậy.
[6:50]Đấy nhường nhịn một chút. Thì cái nhường nhịn như vậy làm cho cái khóa thiền cái cái thời thiền của mình nó bị khó khăn, khó khăn hơn nó khó tập trung hơn, mệt thì không có chỗ lén lén để dựa lưng hơn. À còn cái người mới kia mình giao cho cái chỗ đất vàng rồi mình nhờ cái người cái thầy lại hướng dẫn cho người ta bước đầu vậy, vậy. Thì thường mà một cái hành động vị tha nhường nhịn nó đều đem đến cái thiệt thòi cho ta, đem đến cái bất lợi cho ta, đem đến cái vất vả cho ta. Cái cuộc sống vị tha là cuộc sống như vậy, thiệt thòi, bất lợi, vất vả cho mình, đấy.
[7:28]Thì nếu mà nói là có hy vọng là cái phước vớt đổ kiếp sau á, nhưng không, ta làm được nhiều lần giống như vậy, ta cư xử với mọi người nhiều lần giống như vậy thì ngay cái hành động tử tế của ta nó đã là hạnh phúc. Khi mà ta đối xử tử tế với mọi người, ta có hạnh phúc thì ta càng thêm cái gì? Thêm cái tự tin. Tự tin đây là lẽ phải, đây là chân lý. Cuộc đời không thể đi khác cái con đường này được. Ta có cái tự tin đó liền. Lúc đó nếu có ai lại nói này nói kia, nói nói cuộc sống chứ phải biết lo cho mình một chút, phải biết thương mình một chút, chứ cứ sống lo cho người khác riết rồi coi vậy chứ nó cuộc sống
[8:15]này nó cũng mất ý nghĩa, nghĩa là ai chăm chăm để khơi cái ích kỷ lại, mình khước từ liền, mình giữ lập trường cái vững liền. Cuộc đời chỉ là vị tha thôi. Vì sao? Vì mình đã nhận ra được cái hạnh phúc trong từng cái hành vi tử tế mình đối xử với người khác. Cái hạnh phúc nó nó tự nó xuất hiện. Mà tại sao cái hạnh phúc nó tự xuất hiện? Vì nó có cái cơ chế tâm lý của nó, cơ chế tâm thức của nó, đấy. Bây giờ trước hết á thế này, ở đây ai là người không còn vị kỷ?
[8:54]Ở đây ai là người sống đã mất hết vị kỷ rồi, chỉ còn sống vị tha thôi?
[9:01]Ở đây ai có thể thấy rằng mình là người không còn vị kỷ, giơ tay lên. Không ai dám giơ tay lên vì hai lý do. Một là nếu giơ tay lên thì nó có vẻ khoe khoang. Nó là một điều tốt nhưng mà khi mình bày ra mình tự cho mình như vậy khoe khoang nó có vẻ nó kém đạo đức, cho nên ai cũng giấu tay xuống. Đó là một cái đạo đức. Cái thứ hai nữa, mình cũng không tự tin là mình là người đã hết vị kỷ, đúng không ạ? Nói gì nói chứ mình cũng không dám tự tin như vậy. Tại sao là tất cả chúng sinh đều có sẵn cái bản chất là ích kỷ, vị kỷ? Đó là điều tự nhiên. Đó là điều tự nhiên, không cần phải dạy. Bản chất của chúng sinh là vị kỷ,
[9:50]đó gọi là bản năng, bản năng tự nhiên không cần phải dạy. Cái bản năng tự nhiên vị kỷ đó trong kinh Phật ngày xưa gọi là gọi là thân kiến, thân kiến. Cái từ ngày xưa thời Đức Phật gọi là thân kiến, là chỉ thấy có mình thôi, thấy có bản thân mình thôi. Là ích kỷ, nó là điều tự nhiên. Nên bây giờ mình thấy một cái người nào đó họ sống ích kỷ, ví dụ bây giờ tới giờ ăn họ ra họ liếc qua liếc lại nhìn cái hộp cơm nào có vẻ đầy trước là họ lại thò tay họ lấy trước, là điều hết sức tự nhiên. It's normal, it's natural. Đó là một điều hết sức tự nhiên bình thường, chứ đừng có trách, đừng có trách họ. Nói:
[10:32]"Trời coi kìa, đi tu rồi mà ích kỷ dễ sợ coi, chạy ra trước để giành coi hộp cơm nào nhiều mà lấy ăn." Mình trách người ta, đừng có trách, vì tất cả mọi người đều như vậy. Tại sao vậy? Tại vì trong cái cấu trúc tâm thức của ta, ta có cái mà Phật gọi là vô minh. Vô minh. Cái vô minh này nó làm thành chấp ngã. Cái vô minh là gì thì không ai biết được nha, không ai trả lời được. Sư phụ không trả lời được, mọi người cũng không hiểu được. Vì tới khi ta chứng A-la-hán thì ta mới biết vô minh là gì, mà lúc đó cái vô minh nó cũng mất luôn. Tới cái giờ đó mới biết nó là gì, còn bây giờ mình định nghĩa gì
[11:15]đó cho vui thôi, không bao giờ ai thấy được vô minh là gì. Chứng A-la-hán mới biết nó là gì, mà biết nó rồi nó cũng mất luôn. Cho nên cái vô minh là một cái gì đó ngu si, si mê gì đó thì mình hiểu sơ sơ cho vui, không biết. Nhưng mà cái vô minh nó tạo ra cái chấp ngã. Cái chấp ngã làm cho mình thấy có một cái tôi. Cái chấp ngã nó giấu trong trong
[11:40]trong cái trong ngũ uẩn nó nằm ở đâu?
[11:45]Hành uẩn nha, nó nằm giấu trong hành uẩn. Hành uẩn là cái gì? Hành uẩn là gì? Có rất nhiều người ở đây chưa nghe bài giảng đó cho nên hơi khó hiểu, còn những người mà đã nghe rồi thì cũng quên rồi. Dễ ghét vậy đó.
[12:09]Hành uẩn là cái phần mà tâm thức hoạt động, hoạt động từ cái sơ đẳng là cái suy luận, tới cái cấp cao hơn là điều khiển được hoạt động của tay chân, cho tới cái cấp cao hơn là có thần thông. Có có cả thần thông luôn, có quyền năng, những công năng đặc dị luôn, đều là của hành uẩn. Thầy nhắc lại, hành uẩn là cái sự hoạt động, cái phần hoạt động của tâm thức. Phần hoạt động tâm thức đó có khi nó chỉ đơn giản chỉ là gì? Là tính toán, suy luận, truy tìm ký ức, vân vân. Có thể nó nặng hơn nữa là điều khiển tay chân hoạt động, đấu võ, rồi cái chạy nhảy, rồi... Và có thể là những phần hoạt động rất cao cấp
[13:00]là như thần thông, phép lạ, nội công, công năng đặc dị, đều là từ hành uẩn. Và gì nữa? Cả cái tình cảm yêu thương, ghét bỏ, hận thù, say mê đều cũng nằm trong hành uẩn cả. Hành uẩn quan trọng và bản ngã giấu trong đó. Nên khi mà bản ngã, cái chấp ta nó giấu trong giấu trong hành uẩn nó khởi động, nó làm cho ta thấy có một cái mình, một cái tôi khác biệt với mọi người, và nó tạo ra một cái khuynh hướng tự nhiên trong nội tâm mình là yêu thương mình trước, lo cho mình trước, sống vì mình trước.
[13:48]Đó là khuynh hướng hết sức tự nhiên của tất cả mọi người, tất cả chúng sinh. Và bi kịch của cuộc đời cũng bắt đầu từ đây. Bi kịch của mọi điều trên đời này cũng từ cái sự vị kỷ này. Cái chấp ngã thì chưa phải là vị kỷ, nhưng cái chấp ngã nó gây ra một cái tâm lý vị kỷ, lo cho mình trước, nghĩ về mình trước, như vậy. Ví dụ như bây giờ một chàng trai ngỏ lời yêu một cô gái vì lý do gì?
[14:26]Những người đã lấy vợ đó, xem lại tâm mình cái hồi lúc mà mình tán tỉnh, mình dụ dỗ, mình tỏ tình người ta, mình cầu hôn người ta vì lý do gì?
[14:38]Nói theo nhân quả thì cũng là duyên nợ, có duyên có nợ mới thương nhau. Nhưng bây giờ không nói nhân quả thì mình có vì lý do gì? Tại lúc đó mình đâu biết nhân quả đâu, mình đâu biết cái người nào có duyên với mình đâu. Thì lý do gì mà mình chọn cái người đó? Dòm lại tâm mình coi.
[14:58]Rõ ràng là vì người đó người đó đẹp, xinh đẹp, có duyên. Nhớ như vậy. Cái xinh, cái đẹp, cái duyên làm cho cái người nam cảm thấy nếu mình cưới được người này, mình hạnh phúc. Đó là cái tâm lý như vậy. Cái đẹp của người phụ nữ làm cho người đàn ông cảm thấy hạnh phúc.
[15:24]Đúng không ạ mấy ông? Đúng không? Đúng không ạ? Nhìn lại coi, đúng không?
[15:34]Có một ông rất kỳ dị, dị nhân, nói: "Không." Tâm lý bị biến dạng. Rồi khi mà người nữ sau khi có ba bốn người gợi ý tán tỉnh mình thì mình chọn một người, mình cũng bỏ qua yếu tố nhân quả kiếp trước đi, lý do gì mình chọn người đó? Lý do gì mình chọn người đó? Vì người đó mình nhìn thấy có khả năng nuôi được mình. Một câu đơn giản như vậy. Đúng không ạ? Có đúng tim đen không ạ? Dòm tới dòm lui coi gia thế, học hành tới đâu, có vốn liếng gì không, nhà có nhà mặt tiền không, nhưng mà nhà mặt tiền đường cao tốc thì cũng coi như không. Đó đó đó thì đó có thể nuôi được mình hay không? Thấy không? Có tương lai hay không?
[16:23]Nuôi được mình hay không? Người phụ nữ cần cái đó. Còn người đàn ông thì cần cái đẹp, và họ đã gặp nhau. Đó là nói về trên tâm lý, còn nhân quả thì coi vậy chứ cuối cùng lại do nghiệp duyên thúc đẩy. Mình gặp một người mà tự nhiên mình thương, thương không hiểu lý do, là vì đều là nợ duyên kiếp trước. Như có hai vợ chồng người Phật tử vậy, là cũng thuần thành đi chùa, cái người vợ lên nói, lúc mà ngồi nói chuyện vui kể chuyện với với với sư phụ nói thế này: "Khi con vừa gặp ảnh cái con nhận ra liền đây là chồng của mình. Tự nhiên nhận ra liền. Rất là lạ." Và đúng như vậy thì cái người vợ thực sự không hề đẹp, không hề đẹp.
[17:06]Nhưng mà cái người kia bỗng nhiên yêu kỳ lạ, rồi cái họ kết hôn với nhau. Kết hôn đến cho đến khi mà khi cả hai cùng gặp Phật pháp tu hành thì họ mới hiểu rằng, à tất cả đều là nghiệp duyên. Mà trong đó, cái lý do mà người vợ không phải đẹp nhưng mà người chồng rất thương chỉ bởi vì người vợ hết sức là bản lĩnh, rất là giỏi giắn, có trí tuệ, có khôn ngoan làm cho người chồng rất là nể. Người chồng rất là nể, nên nó cũng là một yếu tố để người ta yêu được nhau, đó là nghiệp duyên. Còn nếu bỏ qua yếu tố nghiệp duyên thì mình thương một người kia, sự thật chỉ là gì? Chỉ là một cái tấm gương mình thương chính thương chính mình, thương chính mình.
[17:55]Đúng không ạ? Đó nó cái tâm lý vị kỷ nó vẫn bí mật len lỏi, nó chi phối cái cuộc sống mình, tâm hồn mình, chứ không phải là
[18:07]là vô tư. Tuy nhiên ở đây nó có may mắn cho ta là còn có nhân quả nên nó có một chút vô tư ở trong đó. Chút vô tư là gì? Là khi ví dụ mình thương người nào đó là ngoài cái mình thấy ngoại hình mình ưng ý, nó còn có cái nghiệp nó thúc đẩy. Và cái nghiệp thúc đẩy đó nó không thuộc về cái hiếu sắc, không thuộc về cái vị kỷ. Nó là nợ đời trước. Cho nên yếu tố mình thương người đó không phải vì nhan sắc mà vì nợ, cái nó dịu bớt cái tâm lý vị kỷ trong tình yêu thương của vợ chồng lại. Nợ duyên với nhau cho nên thôi thương nhau, nhờ có cái nhân quả như vậy. Chứ nếu mình bỏ hẳn cái nhân quả ra mà đi tìm cái
[18:51]gọi là tình yêu thương, thực sự chỉ là vị kỷ. Người này tìm cái lợi của mình nơi người kia, vậy thôi. Người kia sẽ cho mình được một cái lợi gì đó, mình mới chịu. Nhưng may mắn là còn có luật nhân quả, có nợ duyên kiếp trước nên khiến thương nhau, và cái nợ duyên này nó xóa bớt cái tâm lý vị kỷ của con người. Đó là nói về tình yêu. Như vậy thấy sư phụ rất rành về tình yêu chưa? Quá rành luôn, đúng không ạ?
[19:23]Rồi trong cuộc sống này, thì ta tiếp xúc, gặp gỡ, hợp tác làm ăn với rất nhiều người trong cuộc đời. Thì khi tiếp xúc, làm ăn, gặp gỡ vậy, ta đặt cái gì lên hàng đầu? Cái lợi của mình lên hàng đầu, nha. Làm ăn người đó phải có lãi, không lãi thì mình không thể hợp tác làm ăn nữa. Đó là nguyên tắc căn bản, là ai cũng vì mình nè. Trong cuộc đối tiếp với mọi người, giao du với bạn bè, làm ăn với người này, hợp tác với người kia, thì cái tâm lý hàng đầu của chúng ta đều là vì cái lợi của mình. Nhưng một lần nữa, luật nhân quả xuất hiện làm cho tình hình dịu bớt lại. Là ta chơi với một người bạn đó, thực sự cũng không phải là gì,
[20:12]không phải hoàn toàn vì có lợi cho mình mình mới chơi, mà còn là gì nữa? Ân nghĩa duyên nợ từ kiếp trước. Và chính cái này tự nhiên mình thích à. Cũng không lý giải, nói phải mày anh chơi với thằng đó vì lợi không? Mình ngồi mình suy nghĩ trong lòng, ủa đâu có đâu, tự nhiên mình thích mến à. Thì cái thích mến này là gì? Là ân nghĩa đời. Cho nên cái cái thích mến mà nó không phải vì cái lợi đó, nó làm cho cuộc đời này nó đẹp bớt đi, nó dịu đi, bớt cái dấu vết của sự vị kỷ lại. Chứ nếu mà không có cái yếu tố của luật nhân quả, thì cuộc đời này thật là gì? Một màu tối ảm đạm. Và nếu mà xét trên góc độ tâm lý học mà ta bỏ qua nhân quả, ta sẽ xét sai là vậy đó.
[21:00]Hai người bạn chơi với nhau mà mình nói là con người ta vị kỷ, chơi với nhau vì lợi dụng nhau là mình sai liền. Thì họ có đó, chứ không phải không. Chơi với nhau vì mình thấy người đó dễ chịu, người chơi với người đó mình không có đau khổ, không này kia nọ, mình thấy vui. Thì đó là yếu tố vị kỷ, nhưng mà vì có luật nhân quả nó thúc đẩy, cho nên nó nhẹ bớt cái cái cái cái khuynh hướng vị kỷ lại. Ví dụ như bây giờ, mình chọn cái ông thầy cũng vậy. Nếu mà nói trên cái khuynh hướng vị kỷ, mình đi vào đạo, mình tìm cái ông thầy thì phải có lợi cho mình, phải không? Phải có lợi. Cái ông thầy đó phải làm sao?
[21:39]Phải đẹp trai, mập, to, rồi ổng nhà chùa ổng to chứ không có mà cù bơ cù bất mà đi ăn nhờ ở đậu mãi phải không, vân vân. Đó, những cái đó là yếu tố là làm cho mình có lợi thì mình mới theo, chứ mình không có ngu gì mình theo cái ông thầy ốm, xấu, không chùa, không chiền, cù bơ cù bất, cứ ăn nhờ ở đậu cũng không được. Chỉ có người ngu mới theo cái ông thầy đó thôi, phải không ạ? Chứ người khôn, người có trí tuệ, người ta phải lựa một ông thầy nào có lợi cho mình. Đó là cái khuynh hướng gì? Vị kỷ. Tuy nhiên, cũng may mắn là nhờ luật nhân quả cái khiến ta chọn ông thầy cũng không phải nghĩ gì có lợi cho mình hết.
[22:17]Mà thôi, ổng ốm chút, ổng xấu cũng được, ổng cù bơ cù bất cũng được. Nhưng mà vì kiếp trước ổng chuyên môn là ổng làm osin, ổng hầu hạ mình, ổng phục vụ mình cái nhiều quá rồi, cho nên cái kiếp này cái khiến cũng có cái ân nghĩa. Cho nên mình gặp mặt ổng xấu xấu mà tự nhiên dòm cũng thấy thương, thấy vậy cũng đỡ khổ một chút, thì thôi kệ ráng theo ổng, có đúng không ạ?
[22:45]Thì cái nghiệp duyên này nè mới rắc rối nè. Ở đây nè, lỡ mình có duyên nợ ân nghĩa với một ông thầy, nên mình tự nhiên mình mến, mình theo mà lỡ ông thầy đó không phải là người tu hành chân chính thì sao? Đó, mình tiêu. Tự nhiên ổng nói gì mình cũng nghe, ổng nói trật cũng nghe, rồi ổng dắt mình đi tầm bậy luôn, nếu mình theo nhằm một ông thầy tà. Theo thầy tà rồi thôi coi như rồi, cuộc đời mình tiêu. Cứ cứ si mê, vô minh, tạo nghiệp, không làm ra phước rồi hết kiếp này đến kiếp kia đi tầm bậy tầm bạ. Còn nếu mình lỡ may mắn, mình có duyên nợ với một ông thầy, thấy ổng cũng xấu thiệt nhưng mà thôi vì ổng nói những điều chân chính,
[23:32]nhân quả, công đức, mình theo ổng thì cũng yên ổn được một đời. Thì đó là cái hên xui, không kết luận được, không kết luận. Nên đây nó nó nó ngoài khả năng của con người mà thuộc về cái may mắn ở những kiếp trước. May mắn những kiếp trước là mình kết duyên được với thầy lành bạn tốt, thì kiếp này cái mình đi đúng Chánh pháp thì thôi, chứ cái này không ai nói ai có tài đâu. Không nói, ồ, tại vì tôi có trí tuệ cho nên tôi phải đến với ông thầy ổng có trí tuệ, ổng có tài thế này, ổng giỏi thế kia. Đừng, đừng có vỗ ngực nói rằng mình có tài. Mà ở đây, yếu tố nhân quả nó đã chi phối rất là nhiều vậy.
[24:10]Ví dụ như bây giờ, quý Phật tử nhìn sư phụ thấy có thương chút chút xíu nào không ạ? Có chứ ha, cũng được chút xíu mới ngồi đây nè. Nhưng bây giờ, chỉ cần bước ra ngoài đường mấy bước thôi, bây giờ hỏi có hỏi bây giờ hỏi, chị có thương thầy Chân Quang không? Thì câu trả lời người ta, ta trợn mắt ta dòm mình liền: "Ủa, mắc gì tôi phải thương? Dòm thấy chùa là thấy ghét rồi". Đó, tự nhiên nói một câu lãng nhách à, không có duyên không nợ. Trong khi mình thì mình quý hoá, mình yêu mến, mình nghe Pháp, mình tu tập, nhưng mà hỏi người khác là lãng nhách liền, không có dính gì hết trơn. Mà mình càng hỏi người ta càng chửi á, càng chửi nặng, vì không có duyên.
[24:51]Đó là lý do mà một vị Bồ Tát muốn giáo hoá chúng sinh thì phải làm sao? Phải gieo duyên nhiều đời, kết duyên lành nhiều đời. Mà kết duyên lành thì phải làm sao? Phải chịu chịu cực, dữ lắm, chịu cực. Như hồi xưa kiếp trước thầy cũng chuyên môn đi làm osin, đó, đi hầu hết người này bưng cơm cho người kia đó. Mấy người này là tôi đều bưng cơm hết đây nè, chứ không phải không, đi hầu hạ gần chết vậy đó. Vậy đó, giờ mới được vậy chứ đâu phải dễ đâu, trời ơi!
[25:29]Cái khuynh hướng vị kỷ thì nó sẽ phát sinh ra nhiều cái tâm lý phía sau mà những ngày tháng tới từ từ ta sẽ học. Ví dụ như vị kỷ rồi buộc ta phải tham, phải không ạ? Vì mình rồi tự nhiên mình thấy muốn sở hữu cho nhiều, gom về cho mình thật nhiều, đó là cái tham. Rồi ví dụ ai đụng chạm tới quyền lợi của mình thì mình sẽ sân. Đó, nó nó nó phát sinh ra như vậy. Ai hơn mình thì mình phải ghét, nói như vậy. Ai khen mình thì mình mình vui, thấy ai chê mình thì mình giận. Đó là từ cái vị kỷ, chỉ thấy mình là hơn hết, ta ta sẽ nối tiếp ra nhiều cái tâm lý đi theo. Những tâm lý đó rất là đơn giản, dễ hiểu.
[26:15]Thì lần lần ta học tới dần thì ta sẽ thấy cái tâm lý con người nó phức tạp hơn nhiều. Đó, phức tạp hơn nhiều chứ không phải là hễ giận là chỉ có giận, hễ tham là chỉ có tham, hễ buồn là chỉ có buồn. Không phải, tâm lý con người nó xen lẫn, chồng chéo nhiều loại cùng một lúc. Nên ta xem những cái phim mà phức tạp á, ta mới nể những diễn viên. Ví dụ những cái người diễn viên mà thường là thầy đánh giá cao là Lương Triều Vĩ á, Lương Triều Vĩ của Hồng Kông. Cái ông này ổng diễn xuất được những cái tâm trạng phức tạp cùng một lúc nhiều tâm trạng đang đang chồng lên một lúc, ổng diễn tả ra được mà những diễn viên khác không bằng.
[26:56]Ví dụ bây giờ mình có đi học diễn viên thì cái người thầy kêu mình làm buồn coi, cái mình xụ mặt xuống mình buồn. Chắc là thầy buồn không được, dòm thấy kỳ quá. Cái nói khóc coi, thì ráng khóc, vui coi, cái mình làm vui, thì là một tâm trạng. Nhưng mà nhiều khi lọt trong cái vai đó thế này: coi như là vừa phải giữ cái nét mặt cho vui, mà trong lòng thì thù hận, những tâm lý đó phức tạp. Đó, mình thí dụ đây là mình gài vào làm nội gián của một tổ chức tổ chức tội phạm. Mình là một người coi như là đứng về chính nghĩa, là đi diệt tội phạm nhưng bây giờ ở trên chỉ đạo cho mình phải lọt vào trong cái tổ chức đó.
[27:37]Hằng ngày chứng kiến nó làm những điều tội ác, lòng hết sức căm phẫn, nhưng mà nét mặt bên ngoài thì vẫn làm sao? Phải giữ ra là à đồng tình. Bên ngoài cũng phải đồng tình với điều ác, mà bên trong thì căm thù với điều ác. Cái tâm lý đó, cái sự diễn xuất đó không phải ai cũng làm được. Nên nên thường cái Lương Triều Vĩ vẫn được ca ngợi là vì ổng có khả năng ổng diễn xuất tới cái mức độ mà phức tạp nhiều tâm lý cùng một lúc. Thì chúng ta cũng vậy, không phải hễ nói là: "Tôi vì vị kỷ cho nên tôi tham. Tôi vì vị kỷ nên ai đụng tới tôi tôi sân. Tôi vì vị kỷ nên ai chê tôi tôi giận", thật ra không đơn giản như vậy.
[28:15]Cùng một lúc nó nhiều tâm lý phức tạp mà ta lần lần người ta mới hiểu tới dần dần như vậy. Thì bây giờ ta chỉ hiểu là cái tâm lý vị kỷ là vì mình, rồi hết vị kỷ thì là vị tha. Nhưng mà ai mới là người hết vị kỷ? Bậc Thánh Tu-đà Tu-đà-hoàn, bậc Thánh đầu tiên trong Tứ Thánh quả thì đã diệt mất cái vị kỷ này, hay như vậy. Trong Đạo Phật chia ra làm bốn bậc Thánh từ thấp đến cao, cao nhất là A-la-hán, tức là người đã hoàn toàn giác ngộ, giải thoát. Nhưng mà cái tầng bậc đầu tiên là Tu-đà-hoàn, gọi là Sơ quả Tu-đà-hoàn. Thì cái người mà chứng cái quả Thánh này thì nó có ba cái điều bản năng
[29:11]Họ diệt được, đó, một là thân kiến, là ích kỷ; hai là nghi, nghi là nghi ngờ, là do dự cái đúng sai của cuộc đời; ba là giới cấm thủ, là cố chấp nguyên tắc. Trong ba cái kiết sử đó thì một cái kiết sử rất là quan trọng là thân kiến bị tiêu diệt liền. Cái người chứng Tu-đà-hoàn họ sống hoàn toàn vị tha. Mặc dù họ chưa phải là người giải thoát, chưa chứng được vô ngã, nhưng mà đã vị tha. Nên ở đây ta thấy rằng cái chấp ngã và cái vị kỷ là hai phần riêng. Từ cái chấp ngã mới tạo ra cái vị kỷ. Cái vị kỷ là cái ngọn, cái chấp ngã là cái gốc. Cắt được cái vị kỷ là cắt được cái ngọn, nhưng cái gốc vẫn còn.
[30:08]Khi một vị thánh chứng Tu-đà-hoàn thì vị đó đã cắt được cái cái ngọn vị kỷ, còn cái gốc chấp ngã thì vị Tu-đà-hoàn vẫn chưa đụng tới được, và phải tu thêm cho tới khi chứng A-la-hán mới dứt luôn được cái chấp ngã rồi vô minh mất luôn, vậy. Nhưng mà cái phần ngọn vị kỷ bị cắt rồi thì người này tự nhiên trở thành vị vị tha, nhớ như vậy. Mà vị tha là như thế nào? Vị tha là chỉ sống vì người, không có đi tìm quyền lợi cho mình. Mà trong cái vị tha đó nó gồm hai điều.
[30:53]Hai điều, một là trí tuệ, và hai là đạo đức. Trí tuệ nghĩa là thế này: trong tâm mình vừa khởi lên một cái niệm mà có một chút vì mình, bậc Thánh đó thấy liền, họ cắt liền. Đó là trí tuệ. Còn đạo đức là gì? Cái khuynh hướng thương người, giúp người tự nhiên nó cứ hiện hữu, tự nhiên nó cứ vận hành, tự nhiên nó cứ thúc đẩy, đó là điều rất tự nhiên, không có lý luận.
[31:23]Ví dụ bây giờ ăn miếng cơm ngon,
[31:29]ăn miếng cơm ngon mà món cơm bổ, nói: "Ăn cái này ờ à anh ăn cái này cho khỏe đi, ngon", thì vị đó ăn, ăn lên miệng thấy miếng ngon, ăn thức ăn thấy bổ, thì biết ngay cái hệ quả của nó làm cho mình khỏe khoắn, thì lúc đó cái dấu hiệu của cái gì, cái tâm vị kỷ đang đang mon men tới, thì một vị thánh Tu-đà-hoàn họ cắt liền. Họ không cho phép là ăn cái này để cho mình sung sướng. Mặc dù vẫn phải ăn vì hoàn cảnh lúc đó không không phải không ăn được, cứ ăn. Nhưng mà không cho phép ăn cái này vì mình, không cho phép là ăn cái món ngon này để cho mình được sung sướng, được khỏe mạnh, không có. Lúc đó họ có một cái tác ý tự nó khởi lên bởi trí tuệ:
[32:12]Cứ ăn cho khỏe để phục vụ gì, chúng sinh, để phục vụ Phật, Phật pháp, tự họ tác ý lên liền, đó gọi là trí tuệ. Mà cái khuynh hướng vị tha của họ cứ tự nhiên, tự nhiên như vậy nó cứ sôi trào và nó giữ gìn cái tâm hồn của họ. Trong giấc ngủ, trong miếng ăn, trong cái nhìn, trong cái nụ cười, lúc nào cũng vì người khác. Ví dụ bây giờ họ họ đi qua một chỗ đó có một cái ai nhìn họ giống như có vẻ là thấy quen quen, cũng chẳng biết quen hay không, nhưng mà thấy quen quen, thấy có vẻ có thiện cảm, thì luôn luôn họ tìm cách đáp lại bằng một ánh mắt hay một nụ cười, vì sao? Vì để gì, để đáp lại cái tấm tình của người ta.
[32:58]Không bao giờ để bỏ sót một chúng sinh nào, không bao giờ trong tâm mình cho phép mình bỏ mất một chúng sinh nào, lòng buộc mình cứ phải yêu thương tất cả mọi người, yêu thương chúng sinh. Mà sự thật cả cái con chim, con mèo, con chó, con gà, con thỏ gì mà nó xuất hiện trước mặt mình đều nhận được tình yêu thương cả. Mà đến nỗi cả cây lá cũng vậy, cả cọng cỏ bên đường, cả một cái trái nó lủng lẳng nó mới chưa chín, đeo lủng lẳng ở cành cây, đều có thể làm cho người ta yêu thương được. Nên cái tâm vị tha của một bậc thánh Tu-đà-hoàn nó đẹp, rất là đẹp, đẹp như một ánh trăng vậy. Nên cái tâm đó, cái cái cuộc sống đó nó đẹp và nó ứng lên tới Chư Thiên liền.
[33:46]Chư Thiên lúc nào cũng theo dõi, cũng biết những điều đó, và Chư Thiên lúc nào cũng cũng phù hộ, cũng độ trì là như vậy. Nên ở đây nếu ai mà chứng được Tu-đà-hoàn thì sẽ cảm nhận được cái tâm vị tha, cái cuộc sống mình như vậy.
[34:03]Con người sẽ sống vì tất cả vậy đó. Tình yêu thương chan rải khắp nơi, trong trong bài nào sư phụ nhớ không hết, hả? Bài gì? Bài Lòng Biết Ơn hả? Ờ vì nhiều quá là sư phụ không nhớ nổi, viết nhạc nhiều quá rồi không nhớ nổi. Đó là cái khi mà họ chứng được bậc thánh Tu-đà-hoàn rồi, họ sống qua một đời sống khác. Mình nhìn bên ngoài thì thấy cũng giống như mình, nhưng mà sự thật bên trong họ mất cái vị kỷ. Những người đó rất đáng kính. Đó là lý do mà mình xúc phạm một bậc Tu-đà-hoàn rồi mình cũng cũng quả báo rất là khủng khiếp. Đụng tới bậc A-la-hán thì thôi khỏi chê rồi, mình đọa địa ngục mất luôn.
[34:46]Nhưng mà nhiều khi trong cuộc sống mình có những bậc Tu-đà-hoàn mình không hay, mình không hay mình coi thường hoặc là mình xúc phạm, đọa chết luôn. Người ta hiểu chưa nói tới những điều khác, chỉ nội cái bậc Tu-đà-hoàn mà họ có một cái tâm vị tha thôi, thực sự là rất là rất là đáng kính. Trên cuộc đời này đâu có dễ tìm được như vậy. Đó là cái chứng Tu-đà-hoàn, nhưng Đức Phật còn nói một điều nữa trước Tu-đà-hoàn nữa là Hướng Về Tu-đà-hoàn, tức là những người chưa chứng Tu-đà-hoàn nhưng đang trên cái lộ trình đi đến Tu-đà-hoàn, những biểu hiện của Tu-đà-hoàn nó đang hiện ra dần dần, hiện ra dần dần,
[35:26]và chờ tới cái ngày chín muồi thì nó bùng nổ trở thành Tu-đà-hoàn thật. Mặc dầu chưa tới, nhưng đang đi tới dần dần. Đi tới dần dần thì sao? Thì người đó cũng là người có tâm vị vị tha. Mà cái vị tha của họ không tự nhiên, mà cái vị tha của họ phải là gì? Trong đó có cái chiến đấu, chiến đấu. Nghĩa là cái tâm vị kỷ nó khởi lên, tâm vị tha nó phá bỏ. Tâm vị kỷ khởi lên, tâm vị tha nó phá bỏ. Cứ như vậy, cứ chiến đấu chiến đấu như vậy, cho tới cái ngày nào mà đủ năm, đủ tháng, đủ duyên rồi thì vị đó chứng Tu-đà-hoàn luôn. Đó vậy, khi mà chứng Tu-đà-hoàn rồi thì hết chiến đấu. Cái đời sống vị tha trở thành một điều hết sức
[36:10]tự nhiên, bình thường trong cuộc sống này. Mình mà sống được gần người vị tha, mình hạnh phúc. Mình hạnh phúc là vì sao? Vì họ họ cẩn thận, họ giữ gìn tâm hồn cho mình, không để cho mình buồn lòng từ một cái lời nói nhỏ, từ một lời nói nhỏ, không có nỡ nói một lời nặng vì sợ mình buồn, họ cẩn thận từng chút như vậy. Chưa là nói chưa nói tới là vật chất á, vật chất có nhiêu chỉ muốn cho sạch. Nên Đức Phật gọi một bậc Tu-đà-hoàn là người không có đôi bàn tay nắm lại, cực kỳ thích bố thí, cực kỳ thích bố thí. Có là chỉ thích cho thôi. Nhưng mà đôi khi là vì nhiệm vụ, vì bổn phận, không dám cho bừa bãi, cho cũng phải cân nhắc
[37:01]à vì còn nhiều việc, còn nhiều điều có trách nhiệm phải phải làm, vậy thôi. Chứ còn nếu mà đừng có trách nhiệm, chỉ muốn đem tiền cho sạch. Đó là cái người vị tha, nên họ có cái khuynh hướng bố thí, cúng dường rất mạnh. Tự họ sôi trào sôi trào, cứ thích như vậy, lạ như vậy. Và cái người Tu-đà-hoàn á còn có cái là cái tâm lý là diệt cái nghi, tức là biết rõ điều đúng điều sai. Thì hôm nay ta không phân tích cái tâm lý của một bậc thánh Tu-đà-hoàn, ta chỉ nói khía cạnh vị tha thôi. Thì cái tâm vị tha mà tới tột đỉnh là của bậc thánh Tu-đà-hoàn. Nhưng mà mình chưa phải là Tu-đà-hoàn, mình đang hướng đến Tu-đà-hoàn.
[37:46]Mình đang hướng đến Tu-đà-hoàn, mà hướng đến Tu-đà-hoàn á nó phải là kết hợp trên ba phương diện mình mới chứng được: một là trí tuệ, hai là đạo đức, ba là thiền định, tức là mình đi cả lên ba cái con đường đó. Trí tuệ là gì? Biết nhân quả, biết lỗi của mình, biết cái tâm vị kỷ nó khởi lên lúc nào. Và trong đó có cái biết nhân quả cho nên mình thường hay hay làm phúc, thường hay làm phúc, ráng cố gắng tạo nhiều công đức. Có trí tuệ cho nên tâm vị kỷ khởi lên, mình thấy được nó liền, chiến đấu, chống với nó, vậy. Đó là con đường của trí tuệ. Con đường của đạo đức là gì? Con đường của đạo đức là lúc nào cũng ráng sống hiền lành, nhường nhịn, nhu thuận.
[38:40]Đó, là cái tu dưỡng bên trong không để cho cái sân, si, cái tham khởi lên. Vì cái tham lên thì nó kéo cái vị kỷ lên theo, cái sân lên nó kéo cái vị kỷ lên theo, cái đố kỵ lên nó kéo cái vị kỷ lên theo. Cho nên mình ráng giữ cái tâm đạo đức, kềm cái tham, kềm cái sân, kềm cái đố kỵ, kềm cái hơn thua, kềm những cái chung quanh thì cái vị kỷ nó ở trung tâm nó cũng gì, được lắng xuống, như vậy. Và cái thứ ba là thiền định, là chính cái ta đang thực hành ở đây. Cái thiền định chúng ta phải lắng được ở mức độ nào, được một sự tỉnh giác nào, thì kết hợp với cái trí tuệ, đạo đức, công đức, nó đánh bật một cái cái ta biến thành
[39:26]một người khác liền, thành ra một bậc Tu-đà-hoàn. Nên cái việc mà ta tinh tấn tu tập thiền định này Cũng là một trong những yếu tố để chứng Tu-đà-hoàn. Nhớ như vậy. Không phải ai tu thiền, chứng thiền cũng chứng được Tu-đà-hoàn. Nhớ như vậy. Vì thiền chỉ là một khía cạnh mà thôi, chứ thiền không phải là tất cả. Có khi ta chứng được thiền mà vẫn không chứng được Thánh. Nhớ như vậy. Nên chứng được Thánh thì nó phải kết hợp vừa thiền định, vừa đạo đức, hay vậy. Còn nếu không quan tâm tới đạo đức thì ta chứng thiền thì chứng mà không chứng Thánh. Đó là trường hợp của những gì? Những người tập nội công, những người tập bùa chú,
[40:14]những người tập những cái quyền năng khác, họ cũng phải thiền rất là nhiều. Nhưng mà sao? Không chứng Thánh được. Còn chúng ta đi cái con đường hướng về vô ngã, chúng ta xây dựng trên nền tảng đạo đức thì khi ta chứng thiền là thánh quả tới luôn. Nên quý Phật tử cố gắng mà tinh tấn tu tập thiền định cho đúng phép. Mấy người nào mà ngồi mà bị người nhúc nhích nhiều quá là do mình không an trú toàn thân kỹ. Vì khi mà ta an trú toàn thân kỹ, bám toàn thân sát da thịt mà để ý nhiều ở phía dưới, mà cái toàn thân thì nó phải nối từ từ đầu xuống tới tới dưới bụng, tay, chân là hết. Nhưng mà ta để ý nhiều ở bụng, nhưng không được chỉ biết bụng mà không biết đầu.
[41:04]Vì đã toàn thân thì nó phải từ đầu cho tới bụng và tới tay, chân. Nó phải nối hết. Thì nếu ta đã biết được toàn thân mà biết sát da thịt, không cho nó ra khỏi da thịt thì sao? Đó là ta rất nhanh chóng đạt được chánh niệm và người mình sẽ ngồi rất là an ổn. Cái bài thiền là ta đang có 19 bài phải không? Ở trên Facebook á có 19 bài phải không? Chắc rồi sẽ còn thêm nữa, nói kỹ thêm về những điều đó lần nữa vậy, nha. Như hơi thở cũng vậy, hơi thở ta có ba loại hơi thở: hơi thở căn bản, hơi thở khôn ngoan, hơi thở thông minh. Thời đại 4.0 á, nên có hơi thở thông minh.
[41:48]Hôm qua, hôm kia sư phụ có đi dự cái hội nghị diễn đàn cao cấp về công nghệ 4.0 do Chính phủ với Ban Kinh tế Trung ương Đảng tổ chức, mời các chuyên gia hàng đầu, các nhà lãnh đạo của cả nước về, vì xã hội đã phải đi vào cái giai đoạn đó, không thể tụt hậu được. Rồi buổi chiều hôm qua, sư phụ có gọi một số em thanh niên đến nói cái ý của mình trong đạo Phật khi mình hiểu về cái công nghệ 4.0 là gì, nhờ các em viết bài để mình đưa lên cái Facebook, kỳ hạn cho hai ngày, giao cho Hải Quân chủ trì. Hồi nãy ta nói thế này, ta nói là người chưa chứng được Tu-đà-hoàn thì cái tâm vị kỷ chưa? Chưa hết hẳn, vẫn còn.
[42:37]Mà nếu là cái người phàm phu không biết tu tập thì cái tâm vị kỷ đó họ hoạt động rất là tự do. Nó tạo ra tham và khi họ tham thì vị kỷ lại mạnh hơn. Mà vị kỷ mạnh hơn thì cái tham nó lại mạnh hơn, mà cái tham mạnh hơn thì vị kỷ lại mạnh hơn, và cuối cùng chấm dứt ở địa ngục. Nghĩa là cứ kích động cái vị kỷ lên thì tham sân cứ nổi lên, thì người đó sẽ tạo nghiệp rất là nặng. Nó từ từ nó đi tới một cái tột độ của tâm xấu là sự ác độc, nhớ như vậy. Ta bắt đầu là cái vị kỷ, kế tiếp của cái hệ quả của vị kỷ là tham, sân, đố kỵ, hơn thua, tranh giành, đủ thứ, và đỉnh cao của vị kỷ là ác độc. Ác độc là gì?
[43:30]Là gây đau khổ cho chúng sinh tột độ mà lòng không thương xót là ác độc.
[43:39]Thì người như vậy thì kết thúc ở địa ngục. Cho nên nếu mà ta không kiềm chế được cái vị kỷ thì cuối cùng cái tâm gì xuất hiện? Tâm ác độc, nhớ như vậy giùm nha. Mà ác độc xuất hiện rồi thì cái gì mở ra? Địa ngục mở ra, nhớ như vậy. Nên trong lòng chúng ta đã có sẵn vị kỷ, tức là chúng ta đã có sẵn cái nhân của của địa ngục, nhớ như vậy. Và cái từ cái vị kỷ cho tới cái địa ngục là một cái khoảng đường, mà trong cái khoảng đường đó nếu ta không dừng bước quay lại được thì ta sẽ tới vực thẳm địa ngục. Còn nếu ta dừng bước quay lại được thì ta rời xa địa ngục để về với cõi tịnh lạc, an vui, nhớ như vậy.
[44:32]Nhưng mà còn nếu ta dừng bước quay lại được thì ta rời xa địa ngục để về với cõi tịnh lạc, an vui, nhớ như vậy. Nhưng mà cái quan trọng là ta có kiểm soát được cái tâm vị kỷ mình hay không. Vì cái tâm vị kỷ là một tâm trừu tượng, khó thấy. Ví dụ khi mình buồn, mình có thấy mình buồn không? Thấy, phải không? Rất là dễ thấy. Khi mình giận lên, mình có thấy không? Thấy. Tham mình có thấy không? Không, tham bắt đầu khó thấy rồi đó, tham bắt đầu khó thấy. Giờ nói: "Sao anh cứ nói xấu nó hoài vậy? Anh bộ đố kỵ nó quá à, thấy người ta giỏi mà cứ đố kỵ." Mình không thấy tâm đố kỵ của mình, không thấy.
[45:22]Chỉ mình chỉ thấy được một số tâm thôi, nó nổi lên rõ quá thì thấy thôi à, tức là giận ha, nó chọc giận thiệt á, "Tôi giận quá đi!", tức là mình biết rằng mình giận, chứ còn có ai nói mình: "Trời, tôi tham quá đi!" Có ai nói câu đó không? Không, trên đời không bao giờ ai nói hết. Nghĩa là tìm cách chiếm đoạt của người ta, tâm đó là tâm tham, hành động là hành động tham, nhưng mà chưa bao giờ ai thấy mình tham cả, đúng không ạ? Sư phụ gặp rất nhiều người trời cũng tham, giàn trời mây xanh đi mà lúc nào mở miệng nói nhân nghĩa đạo đức: "Trời, tôi sống tốt lắm, tôi tử tế lắm, tôi lo cho mọi người lắm." trong khi tham đầy bụng.
[45:58]Chúng sinh này không ai thấy mình tham, nhưng sân rất dễ thấy, tự mình thấy liền. Tự mình: "Tôi giận quá đi!" là đã công nhận rằng mình đã giận, chứ còn nói: "Tôi tham quá đi!", không có ai nói hết, đúng không ạ? Có một cái nữa dễ thấy được là yêu quá đi, thấy liền. Cái tình cảm nó gì? Rất là dễ thấy, mình thương ai mình nhận ra điều đó liền. Đó là tại sao mình nhận? Có khi mình chưa nhận ra mà có người bên cạnh đã nhận ra rồi. Phải không? Nói: "Sao mày thờ thờ thẩn thẩn giống như là hết tiền vậy? Đầu óc để đâu vậy?" Người ta đã nhận ra trước mình rồi. Mình cứ bị ám ảnh bởi cái gì đó, tình cảm là một cái loại dễ nhận ra.
[46:38]Nên ai đó nói đó, có hai điều rất là khó giấu là gì? Say rượu và và yêu, hai cái đó rất là khó giấu, cảm xúc nó hiện ra liền. Sân rất dễ thấy, nhưng tham không ai thấy hết, không ai nhận mình tham, không ai nhận mình là người đang đố kỵ người khác, không ai nhận mình là đang tìm cách hơn thua với người khác, nhưng mà sân dễ thấy. Cái khác nhau giữa một người hoàn toàn vị tha của một bậc Thánh Tu-đà-hoàn với cái chúng ta đang tu tập vị tha, nó khác nhau ở chỗ này. Ví dụ như một bậc Thánh Tu-đà-hoàn á, thương người, giúp người, không nghĩ tới quả báo. Mặc dù biết là có quả báo, có nhân thì có quả,
[47:27]nhưng họ không màng quả báo, chỉ vì lòng thương thôi, vì người thôi mà giúp người, tử tế với người. Chứ còn nói để mong một cái quả báo, không có, tâm họ không thấy, không có, hay như vậy. Còn mình, mình đang là người tập sống vị tha, diệt trừ vị kỷ thì cái đó còn ạ. Ví dụ như khi mà mình giúp ai, thì trong đầu mình nghĩ thôi kệ giúp nó đi, mai mốt mình cũng có thể trúng số Vietlott rồi cũng kệ, đó là mình cũng nghĩ tới quả báo một chút. Đó, thì cái mà nghĩ tới quả báo một chút là nó còn dấu vết của cái gì? Vị vị kỷ, đó. Nhưng mà thôi cũng cũng an ủi được, an ủi được. Cái hay của ta là thế này, cái hay của những người mà tin nhân quả
[48:15]đang chiến đấu với cái vị kỷ, đang đi tìm cuộc sống vị tha là cái này, là ta đi tìm hạnh phúc thông qua việc đem hạnh phúc cho người khác trước. Đó là cái đẹp của một người tin nhân quả. Nên cái cái Đạo Phật của ta
[48:35]nếu mà nói về cái người chúng sinh thì đã đâu ai phải là hết hết vị kỷ đâu. Nhưng mà cái người đệ tử Phật có cái hay là gì? Bây giờ nói là mình vị tha hoàn toàn, mình chưa được. Mình có vị kỷ. Nhưng mà mình đi tìm hạnh phúc cho mình thông qua việc gì? Tìm hạnh phúc cho người khác trước. Cứ tương tác như vậy mà cả xã hội này hạnh phúc lên, đẹp lên. Còn nếu mà không có cái tin nhân quả, mình muốn có tiền bằng cách mình lấy tiền người, tìm cách giật tiền người khác, mình muốn có hạnh phúc bằng cách là giật hạnh phúc người khác thì cả cuộc đời này rối loạn lên hết luôn, làm bất an lên hết. Đó là xã hội mà man rợ, không có luật pháp, không có văn hóa, không có đạo đức.
[49:22]Người ta chỉ mạnh được yếu thua, nghĩa là ai mưu mô nhiều người đó thắng, đó là một xã hội bất công, đau khổ, loạn lạc. Còn nơi mà một xã hội người ta tin nhân quả thì người ta cứ cố gắng phục vụ người khác trước, đem niềm vui cho người khác trước rồi luật nhân quả đem lại cho mình sau. Nói như vậy chờ luật nhân quả vậy thụ động quá chăng? Thì rất là thụ động. Rất là thụ động. Nhưng mà ta có cái chủ động là ở chỗ gì? Ta chủ động đem hạnh phúc cho người khác trước và sau đó ta thụ động chờ luật nhân quả đem cái quả báo phúc lành đến cho mình sau. Mà cái thái độ mà thụ động không có loay hoay tìm kiếm hạnh
[50:13]phúc cho mình, giao cho luật nhân quả cái trách nhiệm đó. Cái trách nhiệm của tôi là tôi đã phục vụ mọi người, đem hạnh phúc cho mọi người, rồi sau đó cái trách nhiệm của luật nhân quả là đem hạnh phúc cho tôi. Thì cái thái độ mà ta yên tâm tin tưởng nơi luật nhân quả nên mình không loay hoay đấu tranh, tranh giành, nó làm cho cái con người mình làm sao? Có nhân cách, có phẩm giá, có tự trọng hơn. Còn cái người mà phải tự mình đi tìm quyền lợi cho mình, coi vậy chứ làm sao? Mất phẩm giá, mất đạo đức, mất tư cách và không có lòng tự trọng, đúng không ạ? Không có lòng tự trọng.
[50:59]Nên ta sống vị tha, phụng sự, tử tế, cống hiến rồi thôi. Quyền lợi của mình để cho luật nhân quả, thì ta thấy cái người đó họ sống thanh thản, có phẩm giá và có lòng tự trọng. Cái hay là như vậy. Những cái tâm lý đó sau này ta sẽ tiếp tục phân tích, nhưng bây giờ vậy, là hiểu thấy luật cái cái tâm lý vị tha đó nó đẹp như vậy. Trong cái tâm lý gọi là vị tha này người ta hiểu rằng là có người đã vị tha hoàn toàn theo bậc Thánh Tu-đà-hoàn và có người muốn đi tìm vị tha như là mọi người chúng ta đang ngồi đây đang tu tập, ta muốn đi tìm vị tha nên đang chiến đấu với tâm vị kỷ của mình, đó ta đang đi về cái con đường đó, quý vị.
[51:51]Thì cái vị kỷ nó vẫn còn lẩn lút bí mật, nhưng mà ta yên tâm ở một chỗ là có luật nhân quả, có cái sự công bằng, nên cái sự cống hiến tử tế của ta với cuộc đời là không phải vô nghĩa, không có mất đi đâu cả. Cứ phụng sự, cứ cống hiến, vậy đó, rồi sự công bằng sẽ trở lại với chúng ta. Nhờ cái yên tâm đó, nhờ cái tin tưởng đó mà ta có cái sự bình thản, bình thản. Không loay hoay, không lăng xăng, không có mà sốt ruột, không có loạn động để đi tìm cái quyền lợi cho mình. Cái hay là như vậy, cứ phụng sự, cứ cống hiến và tin vào sự công bằng của luật nhân quả. Cái tâm vị tha nó còn có cái hay nữa thế này,
[52:43]là nó chữa trị được rất nhiều cái bệnh về tâm lý và tâm thần kinh. À.
[52:52]Như có một cái người nói thế này, nói: "Sao con yếu đuối, bạc nhược và nhút nhát? Xuất hiện ở đâu đông người hay làm gì con rất là sợ hãi, muốn nói một điều gì không dám nói, muốn làm một điều gì không dám làm. Bây giờ phải làm sao?" Đem cái này ra mà nói chuyện với mấy cái ông tâm lý học là thua đó, là ổng bắt là: "Bây giờ bạn phải tập, hễ chỗ nào có đông người, bạn cứ bước ra thể hiện mình, nha, cứ lên xung phong xin hát một bài, cứ bước ra đưa tay lên xin tôi có ý kiến, tập cho nó quen cho nó dạn dĩ để mà chiến thắng cái tâm lý thụ động, nhu nhược, nhút nhát." Đó là đa số các nhà tâm lý học đều dạy ta như vậy, nhưng
[53:39]tâm lý học của đạo Phật không dạy ta như vậy. Ngay cả có một lần có một cái chú Sa-di nọ vậy, mình đang ngồi nói chuyện tự nhiên đứng lên xung phong hát à, đòi hát. Cái mới hỏi: "Sao vậy?" Tự nhiên thấy nhìn ổng hơi kỳ kỳ. Nói: "Dạ, có người dạy con tại nào giờ con nhút nhát, cho nên dạy con là hễ chỗ nào mình nhát thì chỗ đó mình phải trườn mặt ra." Mình nghe rất khó chịu, nha, cái gì nó không có thuận theo cái lẽ phải, cái là mình khó chịu và cái điều đó nó làm cái gì? Nó làm tăng cái bản ngã mình lên. Nghĩa là ta đang có chuyện mà người ta cứ trườn mặt "Thôi để tôi hát một bài", giống như giành của người ta vậy, cái làm tăng cái bản ngã mình lên, nó không hay.
[54:16]Nên cái con đường của đạo Phật mình đi nó khác. Ví dụ con người đó nhu nhược, nhút nhát, vậy đó, thụ động thì lý do là vì người đó gì? Thiếu sức mạnh của nội tâm, thiếu uy đức, nói thẳng là thiếu phước, vậy thôi.
[54:36]Và để có uy đức, có sức mạnh của nội tâm, có phước thì phải làm gì? Thứ nhất: lễ kính Phật, tôn trọng mọi người, phụng sự mọi người, tự nhiên cái tâm mình có cái uy đức. Cái tâm lý mà khi ta xuất hiện trước đám đông ta bị run, có không? Ở đây ta có bị cái đó không? Có. Đó là ta không có đủ uy đức. Mà tùy cái cái đông người, cái hội chúng của ta thuộc loại nào nữa. Ví dụ bây giờ rất đông toàn con nít không, cái mình có sợ không? Không. Tại mình là người lớn, cái uy của mình lớn hơn nó. Nhưng mà nếu đông người đó toàn là những người ngang tầm với mình thì mình sao? Bắt đầu hơi run run phải không ạ?
[55:22]Nếu cái cái hội chúng rất đông người toàn những người sang trọng, mình là người thấp bé thì mình sao? Không nói được tiếng nào. Hoặc là cái hội chúng đó là gì? Toàn những bậc Thánh không thì mình làm sao? Không bao giờ mình dám trườn mặt của mình ra luôn vì sợ hãi. Còn nếu đó là một cõi Trời, Chư Thiên ở lại rực rỡ vinh quang, hào quang chói lọi, thân to như cả ngọn núi, ánh sáng ngập trời hết, mình sao? Ờ, mình kiếm cái hốc nào mình chui đâm đầu xuống mình tự giận mình chết luôn, không bao giờ dám ló mặt ra vì không đủ uy đức, nha, không đủ uy đức trước cái hội chúng đó. Nên Đức Phật mới nói câu này:
[56:00]"Như Lai đạt được là vô sở úy, không bao giờ có cái sợ khi đến bất cứ hội chúng nào, khi đến bất cứ cõi Trời nào." Ví dụ khi Ngài đến một cái cõi Trời Phạm Thiên, thế giới mênh mông rực rỡ, Chư Thiên to như ngọn núi, hào quang rực rỡ hết, thì Ngài vào đó vẫn là gì? Vẫn tự tại, bình an vì cái uy đức của Ngài làm sao? Lấn hết Chư Thiên. Còn như mình là không dám đâu. Ừ, không dám. Còn tại sao như Sư Phụ đứng trước mặt bao nhiêu người mà không run? Là bởi vì... Không phải.
[56:42]Vì chai mặt rồi, chai mặt rồi, quen rồi, trơ rồi nha, chai rồi, không có gì, chai rồi. Như cái người ca sĩ mà họ quen xuất hiện riết là họ cũng bắt đầu hết run, thì cũng là cái chai mặt nhưng họ cũng có một cái phước chút chút gì đó để xuất hiện trước quần chúng, hiểu không? Nên cái bây giờ đó ta mới khi người mà họ bị nhút nhát như vậy ta tập cho họ đời sống vị tha, cứ lo cho người thôi, cứ phụng sự cho người thôi, đến đủ mức rồi bỗng nhiên họ có cái sức mạnh uy đức, khi họ xuất hiện trước mặt mọi người họ thấy bình tĩnh lại. Như Thầy có nhớ một lần hồi lúc đó lâu lắm rồi, khoảng gần gần 30 năm trước, Thầy phải xuất hiện trước
[57:22]một cái hội thảo của Phật giáo, mà trong cái hội thảo Phật giáo đó Thầy là người nhỏ nhất, còn lại tất cả những bài tham luận hội chúng toàn của các Hòa thượng, Thượng tọa, lúc đó Thầy mới là Đại đức thôi, mình là người nhỏ nhất, nên bài tham luận của Thầy của Sư Phụ là đọc cuối cùng vì mình là người nhỏ tuổi nhất. Và mình thấy đúng là bị run thiệt, vì các vị kia họ lớn quá, thế là mình theo nhân quả, cứ ngồi đây mình tác ý mình tôn kính mọi người, cứ tác ý tôn trọng, ngồi tác ý khi đúng rồi, đúng bao nhiêu phút rồi, cái tâm run sợ biến mất liền. Thế là cứ lên đọc cái tham luận rất là tự tự tin, rất nhẹ nhàng.
[58:09]Chứ không phải là mình mình diệt cái run sợ đó bằng cách là mình gượng gạo, mình tự cho mình là tự gán cho mình những cái gì nó kêu, nó ghê lắm, mà coi thường mọi người là mình hết phước là mình còn sau này mình run luôn ạ, nhưng mình đi đúng cái nhân quả: Khởi tâm tôn trọng, tôn kính mọi người hết. Quán như vậy suốt 5 phút, 10 phút, lát thế là cái tâm run sợ biến mất liền. Đó cái nhân quả đó nó nó chữa được cái bệnh hay hơn nhiều. Nên cũng vậy, trong cuộc sống mà cái người mà cứ nhút nhát, yếu đuối, nhu nhược, ta cứ bắt họ phải làm phước, bắt họ phải phục vụ mọi người, bắt họ phải sống vì người,
[58:45]tự nhiên họ có sức mạnh nội tâm lên liền. Đó chúng ta cũng vậy, chúng ta tự nhìn nơi mình và nhìn người khác để mà chữa bệnh giùm cho họ cũng là như vậy. Rồi bây giờ cũng vậy, cái người bị trầm cảm, trầm cảm là gì ai biết không? Buồn với trầm cảm khác nhau chỗ nào? Buồn là có lý do. Khi ta bị tổn thất một điều gì đó của tài sản, của thân thể hay của tâm lý, của danh dự, khi ta bị tổn thất thì ta buồn, cái buồn đó có lý do. Còn trầm cảm là một loại buồn không tìm ra lý do.
[59:25]Và cái buồn không tìm ra lý do thì làm sao mình hóa giải? Nên không chữa được, và nỗi buồn đó nó cứ đeo bám tâm hồn mình một cách kỳ lạ và nó làm khởi lên nhiều ý nghĩ rất tiêu cực. Và thường là kết thúc là ý nghĩ gì? Tự tự sát. Nên cái người trầm cảm ít bữa tự tử chết mất tiêu. Không tìm nguyên nhân, không ai tìm ra nguyên nhân. Đó là cái khác nhau giữa cái buồn và cái cái trầm cảm. Ví dụ cái người buồn có nguyên nhân thì mình chữa được. Như sao? Nói: "Trời ơi, nghĩa là ảnh hứa ảnh yêu em, bây giờ ảnh bỏ em." Rõ ràng có nguyên nhân, nguyên nhân là vì cái thằng cốt đột nào đó nó nó nó phản bội, mình tìm rất rõ, thì mình sao? Mình mới an ủi, mình nói:
[1:00:13]"Đây là điều may mắn cho em, nha, chứ nếu thằng đó mà nó theo em tới khi nó lấy được em rồi bắt đầu nó mới giở trò thì lúc đó thật là gì? Cuộc đời mình hết sức là lỡ dở, lúc đó buồn hơn, đau hơn. Bây giờ nó lộ trước như vậy thì là em phải xem đó là điều may mắn." Cái người đó họ tỉnh ra liền, họ hết buồn liền, vì nó có nguyên nhân, thấy chưa? Hoặc là một nguyên nhân khác là gì? Nguyên nhân khác là nói: "Trời ơi, vừa mới lãnh lương ra cái bị cướp nó giật mất." Buồn không? Đây là một sự tổn thất của đời sống cả một tháng mà, một tháng lương đâu phải đơn giản đâu. Thì mình lại mình an ủi, mình nói:
[1:00:49]"Thôi em đừng có buồn, tiền nó đi thay mạng ha, vậy thôi em ráng nhịn đói một tháng đi rồi nó cũng hổng chết nha, rồi sau đó tháng sau mình lãnh lương." Có ai khuyên vậy không cà? Có ai khuyên kiểu đó không cà? Nhìn tôi. Vỗ tay là sao? Người ta mất tiền khuyên kiểu đó hả? Tức là vậy. Còn cái trầm cảm nó không có nguyên nhân thì cái cái nguyên nhân của bệnh trầm cảm là thế này: Là ngày xưa mình gây cho ai buồn và người ta buồn đến nỗi người ta tự sát. Thì kiếp này tự nhiên mình mắc nỗi buồn không nguyên nhân rồi mình cũng tự sát. À, vậy chữa cái trầm cảm bằng cách gì? Chữa bằng cách gì? Tâm lý vị vị tha.
[1:01:42]Cái người mà mắc bệnh trầm cảm rồi thì ta phải xem như người đó mắc bệnh ung thư. Nhớ nha, trầm cảm là một dạng ung thư tâm lý, kết thúc ở cái chết. Ung thư cũng phải chết, trầm cảm cũng phải chết, hai cái giống nhau. Ung thư đôi khi chữa được, trầm cảm đôi khi cũng chữa được. Giống nhau như vậy, nhưng khó đều là khó chữa, cả hai đều là khó chữa. Bây giờ ung thư muốn chữa phải sao? Phải sám hối, lạy Phật và phóng sinh, làm rất nhiều việc phước. Trầm cảm cũng vậy, phải lạy Phật sám hối, vì ngày xưa chắc chắn mình làm cho ai buồn khủng khiếp lắm. Phải sám hối, lạy Phật và làm rất nhiều công đức,
[1:02:21]ví dụ phóng sinh, tức làm cho bao nhiêu con cá nó thoát khỏi cái lồng nó mừng. Mình không đọc được tâm nó chứ sự thực nó rất mừng khi nó nó được cứu thoát. Rồi mình trồng cái rừng cây, cái bóng mát đem lại niềm vui cho chim muông, cho con người. Rồi mình giúp người, giúp đời, đem lại niềm vui cho bao nhiêu người. Thì đó, lấy cái niềm vui đó nó chống lại và nếu may mắn mình làm kịp, làm đủ thì hết nghiệp, hết nghiệp cái cái trầm cảm nó biến mất. Có cái ông đó ở Nghệ An vậy, bữa Sư phụ về đó cái ông đến ông chào. Ông mới nói là ông vốn là bộ đội và ông bị trầm cảm. Ông bị trầm cảm rồi ông cứ trong đầu cứ ý nghĩ là muốn tự
[1:03:03]sát, không có nguyên nhân, biết nguyên nhân đâu mà chữa. Nhưng đến khi ông nghe được cái bài Biển Đông Dậy Sóng, ổng nghe xong cái lòng ổng bừng bừng cái yêu nước trở lại, cái nói cái trầm cảm mất luôn. Thì ra, khi ta có một cái tâm lý đạo đức đẹp, đó là cái tâm yêu nước, thì nó diệt được cái tâm bệnh kia luôn, cái hay là như vậy. Trầm cảm là một tâm bệnh, mà cái tâm yêu nước là cái tâm đạo đức, mà ổng khởi lên mạnh quá cái nó diệt mất cái cái bệnh đó luôn. Ở đây có ai bị trầm cảm không? Có không? Nếu có trầm cảm ta về ta nghe lại bài Biển Đông Dậy Sóng, cái tâm yêu nước mình dâng trào rồi thì bệnh nó sẽ sẽ hết.
[1:03:46]Nhớ như vậy nha! Còn cái việc mà trầm cảm là cái ta nói nghiệp đời trước là đời trước mình đã gây cho người khác buồn, buồn đến nỗi mà buồn da diết, buồn năm này qua tháng kia rồi người ta tự tử chết luôn. Có không? Trong đời mình có từng gây vậy không? Ta xem trong phim á, có không? Có không? Có, nhiều lắm á, trong phim á. Ngoài đời thì không biết có ai làm chưa, thấy trong phim họ làm nhau buồn dữ lắm á. Thường là cái gì mà làm người ta buồn nhất? Thường là cái gì? Cái này để hỏi mấy ông nè, mấy ông là chuyên là là thủ phạm của mấy cái chuyện này. Hoàng có không? Không. Rồi, một người không có. Thông có không?
[1:04:30]Không mà nói gượng gượng, rất là đáng ngờ đây, phải điều tra lại. Đó thường thường là mấy ông là người, nên cái yếu tố mà gây cho người ta buồn vì vấn đề tình cảm là xảy ra rất nhiều trên cuộc đời này. Mà nếu trông vào cái thời xưa đó, con người ta nặng tình nặng nghĩa, mà cái người con gái, người phụ nữ họ được học cái là cái công, dung, ngôn, hạnh á, cái lòng chung thủy, sự sắt son, cái người phụ nữ họ bền, cái tình cảm họ bền, mà người đàn ông họ thay đổi, cái người phụ nữ họ buồn, có khi họ buồn họ tự tử luôn á. Cái chuyện nó nhiều. Còn đàn ông không chưa có đàn ông nào bị phụ nữ bỏ mà tự tử chết, chưa có.
[1:05:09]Cái đàn ông họ hay vậy đó. Nhưng rất nhiều người phụ nữ bị đàn ông bỏ thì sao? Buồn cả một đời và có khi tự tử chết. Nên cái lòng của người phụ nữ họ nặng tình hơn đàn ông, phải hiểu điều đó. Nên cái người đàn ông mà khi họ thương ai phải nhớ tôn trọng điều đó và hiểu điều đó, đừng để cho cái người phụ nữ buồn. Buồn kiếp sau mình bị trầm cảm tự tử chết ráng chịu á, đó vậy.
[1:05:38]Đó là nói về tâm lý, còn bây giờ nói dạng tâm thần kinh. Tâm thần kinh, ví dụ như ta có một cái dạng bệnh là dạng suy nhược thần kinh hoặc là dạng giống như là viêm tuyến yên. À, cái viêm tuyến yên này nó nằm gần ở cuống não á. Khi nó bị viêm thì người này luôn luôn căng thẳng, ý nghĩ cứ tuôn trào, không ngủ được, không có lý do, cũng không có lý do, kềm không được, mất ngủ, xanh xao, căng thẳng, rất dễ nổi nóng, rồi nó nó không có yếu tố về tâm lý mà nó là yếu tố thần kinh, nhưng thần kinh rồi nó cũng ảnh hưởng qua tâm lý vì cái sự căng thẳng. Đây là một dạng bệnh cũng cực kỳ khó chữa. Người ta dùng một số loại thuốc nào đó mà uống vô,
[1:06:26]chỉ là để cho nó đừng có động nữa thì nó phá tiêu luôn những cái trung khu thần kinh đó luôn, hư bộ não mình luôn, mình không còn là con người bình thường. Đây là một dạng tâm thần kinh rất khó chữa. Cái bệnh sâu trong cuống não á mà ta hay gọi là suy nhược thần kinh hay gọi là viêm tuyến yên. Nhưng don't worry, đừng lo lắng, khi chúng ta đi đúng con đường thiền của Phật thì ta chữa được điều đó, đúng cách, có phương pháp. Sau này Sư phụ sẽ phân tích lại cái cơ cấu giữa thân và tâm nó liên quan tới hệ thống não và cái cuống não, và để thấy rằng những người mà đang đi đúng cái con đường thiền của Phật Quang này vĩnh viễn không bao giờ bị
[1:07:11]những bệnh đó về tâm thần kinh kiểu đó nha, không bao giờ bị.
[1:07:18]Hôm nay thì không có thời gian thầy sẽ không phân tích điều đó, không phân tích về cái cấu trúc đó, tại sao ta biết toàn thân, tại sao ta biết nhiều ở dưới, tại sao ta hơi thở như vậy, ta chữa rất sâu những cái bệnh, ta bảo vệ rất sâu cái bộ não từ trong cuống não. Nó có một cái cái cơ chế liên quan giữa thân và tâm, bữa có ông ông bác sĩ, tiến sĩ gì hôm bữa gặp Sư phụ, hôm bữa ổng gì, ổng tên gì quên mất rồi? Sơn hả? À à Sơn. Hôm đó hôm nào có dịp thì Sư phụ sẽ nói thêm với ổng thêm về cái cơ chế đó giữa thân và tâm, giữa khí và lực, rồi nó ảnh hưởng tới bộ não như thế nào. Thì cái dạng mà tâm thần kinh này nó cũng là một loại nghiệp,
[1:07:56]một loại nghiệp, trong đó nó liên quan nhiều tới cái tham vọng, kiêu mạn, nó tạo thành cái tâm thần kinh. Nó không phải là tâm lý mà là tâm thần kinh. Nên để chữa cái này thì tâm vị tha cũng góp một phần, chứ tâm vị tha không đủ sức để chữa lành cái bệnh tâm thần kinh này, gọi là cái viêm tuyến yên hay là cái suy nhược thần kinh, không đủ sức, nhưng mà tâm vị tha góp một phần quan trọng trong việc chữa lành cái bệnh tâm thần kinh này. À, nên cái người khi mà họ bị như vậy họ căng thẳng, lúc nào ý nghĩ cũng tuôn trào, không dừng được, không ngủ được, vân vân, xao xao rồi từ từ sốc não mà chết luôn á, cũng vậy, thì ta cho hướng dẫn cho họ một cái tâm
[1:08:41]lý vị tha, đừng sống vì mình mà cứ sống vì người. Ví dụ nói: "Bây giờ em sống vì người không nổi, đầu óc nó căng quá!" Không sống vì người nổi thì ít ra em cũng còn có một cái tâm lý này: cầu nguyện cho những người khác đừng bao giờ bị bệnh giống mình. Đó vẫn là một ý niệm vị tha, hãy cầu nguyện như vậy. Mình đau khổ vì cái bệnh này thì mình quỳ trước Phật mình xin: "Xin cho con... bệnh này rất đau khổ, xin cho con gánh hết bệnh này cho chúng sinh, xin cho chúng sinh đừng ai bị bệnh giống con." Thì chưa làm gì được, ý niệm đó vẫn là một ý niệm cực kỳ vị tha, và cái ý niệm cực kỳ vị tha này nó giúp chữa bớt cái bệnh tâm thần kinh liền.
[1:09:26]Tuy nhiên, để chữa sạch, ta phải đi đúng một cái quy trình rất là lớn, trong đó đi đúng quy trình về thiền định của ta đang tu đây. Lạy Phật sám hối, làm rất nhiều công đức thực tế mới chữa được cái bệnh mà viêm tuyến yên hay là suy cuống não hay gọi là suy nhược thần kinh. Còn hiện nay trên thế giới vẫn chưa có phương pháp chữa rõ ràng. Còn nếu có người nào hỏi bây giờ cần thuốc để uống thì mình sao? Mình giới thiệu với người ta thuốc gì? Địa Long và Kura, rồi hết.
[1:10:07]Bây giờ ta hiểu rằng cái tâm lý vị tha là một tâm lý cao thượng, là phẩm chất của một bậc Thánh, là cái khởi điểm của những công đức lành đưa đến những cái cõi giới cao siêu về sau. Ta hiểu như vậy, cho nên ta cùng nhau ráng mà xây dựng cho mình cái tâm lý vị vị tha một cách vững chắc nơi tâm hồn mình. Nguyện lòng là từ đây về sau chỉ sống vì vị tha mà thôi, được không? Cố gắng nha. Biết như vậy, chỉ sống vì tha, không sống vì mình nữa, cố gắng như vậy. Vì đó là con đường để đi đến quả Thánh. Nhưng mà để sống vị tha thì ta phải chiến đấu với với ai? Chiến đấu với tâm vị kỷ bí mật của mình. Vì tâm vị kỷ là một tâm lý rất bí mật.
[1:11:00]Vì nó bí mật cho nên chỉ những người có trí tuệ mới nhìn thấy nó. À, còn người không có trí tuệ không hề biết mình đang bị vị kỷ chi phối, nhớ như vậy. Nên cái việc mà tu tập cái tâm vị tha, huân tập tâm vị tha, xây dựng cái tâm vị tha là điều khó khăn. Vì ta đang làm việc của một bậc Thánh.
[1:11:31]Trong cái khó đó, cái quan trọng là cái tâm vị kỷ rất bí mật, khó thấy, mà nó chi phối chúng ta trong từng giây phút của cuộc sống. Chi phối ta vậy. Cái khó là ta phải đủ trí tuệ để nhận ra nó như vậy. Cái khó là điều này, cho nên ta phải nhờ Phật gia hộ dữ lắm, phải lễ Phật và xin Phật. Nói: "Xin Phật gia hộ cho con, để con có được một nội tâm hoàn toàn vị tha như những bậc Thánh." Ngày nào mình cũng xin như vậy, ngày nào lễ Phật cũng xin như vậy thì năm năm sau bắt đầu cái tâm vị tha nó chiếm trọn tâm hồn ta từ từ, từ từ. Đời sống mình chỉ là vị tha. Và nó đã có cái tâm vị tha trong có cái tâm lý vị tha rồi thì
[1:12:22]bắt đầu ta có cái nhân để chứng quả Tu-đà-hoàn, nhớ như vậy. Nhưng cái ban đầu là gì? Phải xin Phật. Xin cho con được cái đời sống đạo đức hoàn toàn vị tha. Cứ xin mãi như vậy, lễ Phật tha thiết xin mãi như vậy thì năm năm sau bắt đầu mới có dấu hiệu, mới có kết quả. Mà xin như vậy đó chứ trong vòng từ năm nay cho tới năm năm sau, cái gì? Ta vẫn còn bị rất nhiều tâm vị kỷ chi phối như vậy. Bây giờ ta nói vị tha nghĩa là gì? Vị tha là sống vì người, mà sống vì người thì phải sao? Phải thiệt cho mình, phải không ạ? Thiệt phần mình thì mới lợi cho người. Chứ nếu mà nói: "Ờ tôi thương anh lắm, tôi vì anh lắm,
[1:13:08]tôi mà tôi sống", mà mình không tốn đồng nào hết thì sao? Phải coi lại cái vị tha này à. Không tốn đồng nào mà vị tha cái gì. Nghĩa là đã vị tha thì phải hao tốn.
[1:13:22]Bởi vì Xuân Diệu có nói vậy á: "Yêu là tốn ở trong nhà một đống", như vậy đó. Xuân Diệu đã nói rồi, cho nên nó vậy. Cho nên là là khi ta đã sống vị tha thì phải tốn, không nói gì hết. Ta tốn cái gì? Tốn tiền, tài sản; tốn gì? Công sức; tốn gì? Thời gian. Phải tốn. Ta phải tốn thì mình mới lo cho người khác được, mới vì người khác được. Phải tốn. Mà tốn đến cỡ nào? À, tốn đến cỡ nào? Nó có nhiều mức độ tốn, hao tốn. Ta tốn đến mức độ nào? Cái tốn mà ít nhất là năm chục nghìn.
[1:14:06]Cái tốn nhiều nhất cả cái mạng sống của mình luôn, nhớ như vậy. Có một số trường hợp mà vì người khác mà trong trường hợp đó ta thấy cái sự hy sinh là xứng đáng, đôi khi ta chấp nhận chết luôn để cho người khác được sống. Có những trường hợp như vậy, có không? Trong phim có rất nhiều, ngoài đời thì ít thấy. Nhưng trong phim rất nhiều, hy sinh mạng sống mình để cứu giúp người khác. Đó, nên đó là cái hao tốn nhất của cái sự vị tha là dám hy sinh thân mạng mình luôn. Mà cái ít tốn nhất của vị tha là năm nghìn đồng. Đó, là tốn, phải tốn thôi, không tốn thì không có chuyện vị tha. Vậy nào giờ mình có tốn chưa ạ?
[1:14:53]Cũng tốn nhiều, phải không ạ? Ít nhất là cho gia đình mình, mình cũng vị tha trong phạm vi gia đình mình rất là nhiều, như vậy. Và cái vị tha trong gia đình mình nó vừa là một đời sống ổn định bình thường, có trách nhiệm nhưng cái tính vị kỷ còn nhiều, vì những người đó là có huyết thống với mình. Nói: "Làm chi mà làm giàu hoài vậy? Cứ lo làm giàu hoài vậy?" Mình cười cười: "Kệ, để lại gia tài cho con." Rõ ràng cho con. Con là ai? Con nó mang dòng máu của mình. Nên cũng là mình. Rõ ràng con mình cũng là mình, một biến dạng của mình, một cái sự mà phát sinh của mình cũng là mình. Cho nên vì người đó rất yêu thương gia đình,
[1:15:39]lo lắng cho gia đình cũng hao tốn đó, hao tốn công sức, thời gian, sức khỏe đủ thứ đó, tiền bạc, nhưng cái dấu vết vị kỷ rất là nặng. Còn nếu mình cũng hao tốn mà cho những người không có cái dòng máu với mình thì lúc đó cái tâm vị tha nó làm sao? Nó rõ ràng hơn, rõ ràng hơn. Còn bây giờ mình lo quá sức đi, lo cho gia đình mình, cho con mình, vẫn là vị kỷ dù là lo cho người khác. Nên cái người mà sống vị tha, tập sống vị tha, huân tập cái đạo đức vị tha thì cố gắng là mở rộng cái lo của mình, mở rộng cái hao tốn của mình ra khỏi phạm vi gia đình mình. Thì cái vị tha nó thành tựu được tốt đẹp hơn, nha, như vậy.
[1:16:22]Còn cái gì cũng máu huyết của mình hết thì cái vị kỷ vẫn còn phảng phất nằm đó. Như ta thấy vậy, có cái chuyện mà bệnh viện trao nhầm con á, đứa con nó lớn lên cái không có giống ông chồng, ông chồng bỏ bà vợ liền. Tại vì ổng quá thất vọng. Ổng nghĩ đứa con này là máu huyết của ổng, dòng máu của ổng, cái gen của ổng, tổ tiên ổng truyền lại, mà không phải. Bây giờ là bà vợ này ngoại tình, thử máu thì không phải vợ ngoại tình, tại nó cũng không mang dòng máu của bà vợ luôn. Nó là nhầm rồi. Đau khổ, tuyệt vọng. Rồi cái đau khổ tuyệt vọng đó là cái gì? Vị kỷ. Cái vị kỷ vì cái này phải của tôi, cái này là của tôi, bây giờ nó của ai?
[1:17:03]Rồi đau khổ vô cùng. Nên có những cái gia đình mà nhiều khi không có con được người ta rất đau khổ, hay là không có con trai người ta cực kỳ đau khổ, đều là dấu vết của gì? Vị kỷ cả. Nên có chuyện có cái ông đó vậy, ổng lấy vợ tới lần thứ ba mà vẫn không có con trai. Ổng trốn làng quê luôn, không bao giờ dám về nhà luôn, không về quê làm đi làm ăn chỗ khác không giờ về quê. Tại về quê thì các cụ trong làng chỉ hỏi một câu: "Có đứa con trai kế thừa chưa?" Không trả lời được. Mà cái việc con trai, con gái là việc đúng là trời đất cho chứ mình đâu có dám đâu, đâu có ai quyết định được. Đâu có ra lệnh bà vợ:
[1:17:41]"Kỳ này bà đẻ tôi đứa con trai nha, lần sau đẻ đứa con gái nha." Được không? Không. Nó là cái gì, không ai ra lệnh ai được hết, hên xui may rủi thôi à. Sau cái đời vợ thứ tư, ổng lấy được một bà, ổng đẻ luôn sinh đôi hai đứa con trai. Thế là hiên ngang đi về làng, là ngẩng mặt lên trời nhìn thiên hạ. Đó, cái đó cũng là gì? Tâm vị vị kỷ, như vậy, thấy chưa? Cái dấu vết của vị kỷ nó chi phối tâm lý, chi phối đời sống, chi phối tập quán của chúng ta rất là nhiều. Chi phối lối sống rất là nhiều. Nên khi mình hiểu đạo, mình thấy những cái dấu vết vị kỷ nó chi phối hết mọi cái như vậy, ta gỡ nó ra. Ta gỡ nó ra làm cho ta trở nên nhẹ nhàng, thanh thản hơn, thanh thản.
[1:18:25]Như có cái chuyện vậy, có cái ông đó ổng lên, nhìn mặt ổng hiền lắm, người Phật tử ổng hiền khô à. Ổng lên ổng nói: "Bây giờ vợ con đi làm rồi cái bây giờ có bầu với ông sếp, về thú nhận. Giờ con lúng túng không biết làm sao." Đúng là ổng ổng rất là hiền, lên nhìn mặt hiền khô. Thầy nói thầy mới khuyên là: "Bây giờ hỏi ổng có chịu ly dị không?" Cái cô kia nói: "Bây giờ ly dị không đâu cũng đâu có lấy được ổng, tại ổng cũng có gia đình ổng mà ổng không chịu ly dị gia đình ổng. Thế ổng ổng với mình ổng tìm vui thôi, chứ ổng đâu phải là đủ sức yêu để mà có thể bỏ gia đình ổng. Thì ly dị để rồi lấy ai?
[1:19:04]Nên không ly dị." "Không ly dị thì thôi ở đây thì nếu mình mất niềm tin với nhau thì không yêu coi như vợ chồng thì coi như bạn, nha, sống bên cạnh nhau bình thường, không giận không hờn. Vì người Phật tử không gây thêm nghiệp, không giận không hờn. Bây giờ đẻ đứa con ra, ông kia có chịu lấy không?" "Không dám, tại vì ổng còn vợ con ổng mà lòi đứa này ra là chết tươi liền, mất chức, mất đồ đủ thứ hết." "Thì không giao, nếu lấy giao thì cứ khai sanh cho nó, bình thường, coi nó như con, coi nó như con ruột mình, vì đứa trẻ vô tội mà. Cứ vậy thôi, cứ sống trong đạo đức, vậy chứ mà sẽ hạnh phúc. Vậy mà sẽ hạnh phúc, nha." Đó là chứ còn nếu mà ta vị kỷ, ta nói:
[1:19:44]"Bà này phản bội tình yêu của tôi, đứa con này không phải của tôi", cái cứ tôi tôi tôi cái đó là sao? Địa ngục tới liền. Chưa cần chết đọa địa ngục thì gia đình đã thành địa ngục mất rồi. Như một người làm lỗi, thêm người thứ hai có lỗi, rồi cả nhà đó là tan nát. Còn bây giờ một người có lỗi, người kia bình tĩnh đem đạo lý mà mà sống thì gia đình kìm lại liền, không tan vỡ, không đau khổ, không địa ngục. Mà sao? Cái người vợ đó một lần phạm lỗi, nhưng mà họ mang ơn đến kiếp này cho tới cả ngàn kiếp sau vì cái sự cao thượng của ông chồng. Thấy chưa? Mà may là người ta có Đức Phật, ta có đạo Phật.
[1:20:26]Mọi chuyện trên đời như mây trôi gió thoảng mà, cần gì đâu mà phải phải chấp đến như vậy. Cái chấp khủng khiếp nhất con người là cái tình yêu hôn nhân, mà nếu dám vượt qua được cái đó để sống độ lượng thì sao? Ta đã diệt được rất nhiều cái tâm vị kỷ. Vì trong cái lĩnh vực của hôn nhân và tình yêu, cái tâm vị kỷ của người ta là tột độ. Nên ta thấy có những cuộc đánh ghen đẫm máu là vậy nha. Giết người, tạt axit, giết xong tự tử mình luôn, đâm người yêu mình rồi tự đâm như mình. Thấy cái thảm cảnh của cái việc mà ghen chưa? Ghen tuông. Vì sao? Vì cái bản chất của tình yêu và hôn nhân là vị kỷ tột độ.
[1:21:03]Nên trong cái việc mà thử thách cái tâm vị kỷ và vị tha, ta nên thử thách trong tình yêu và hôn nhân. Ráng tìm ai để mình yêu rồi sau đó nhờ người khác tán tỉnh giùm để coi coi mình có dám làm không dạ? Nói là chuyện này coi bộ nghe viễn tưởng quá. Cái người mà sống trung bình là sống không có làm thiệt cho người khác mà cũng không thiệt thòi cho mình. Đó là người sống sao? Sòng phẳng, trung bình. Cái trung bình này cũng là cái bình thường, cái bình thường này cũng là cái tầm thường.
[1:21:45]Sống tôi với anh làm ăn, tôi không thiệt mà anh cũng không thiệt, tôi không để anh thiệt, tôi cũng không để tôi thiệt, thì cái người này là người đạo đức trung bình, mà người đạo đức bình thường mà cũng là tầm thường. Còn cái người mà sống có đạo đức thì sao? Hơi thiệt mình một chút, hơi lợi người một chút là bắt đầu có đạo đức. Còn cái người mà kém đạo đức là sao? Lợi cho mình mà thiệt cho cho người, là vậy.
[1:22:15]Vì ở đây trong ba cái mức nè: kém đạo đức là lợi mình mà thiệt người; trung bình là không thiệt mình cũng không thiệt người; còn đạo đức là thiệt cho mình mà lợi cho người. Có ba cái vậy, thì ở đây ta xác nhận ta chọn cái thứ mấy? Thứ ba phải không? Là sống vị tha, chấp nhận có thiệt thòi phần mình mà để lợi cho cho mọi người, được gọi là đời sống vị đời sống vị tha. Mà cái vị tha này đến từ đâu mà có? Cái tâm lý vị tha này, cái đạo đức vị tha này đến từ đâu? Vì mình chưa chứng Thánh. Khi mình chứng Thánh thì cái vị tha là điều tự nhiên, không có gì phải nói nữa, nhưng bây giờ mình chưa chứng Thánh thì cái vị tha này từ đâu mà có?
[1:23:08]Từ sự giáo dục, dạy dỗ. Đó, như vậy. Khi ta nghe một người nào đó nói về cái đời sống vị tha, về đạo đức vị tha, ta xúc động, ta chọn con đường này, đó là bước đầu, đó là một khởi điểm, đó là mùa xuân, đó là bắt đầu. Ta bắt đầu ta chọn thì ta sẽ từ từ mà đi tìm cái đời sống này. Trong đó cái công đức mà lễ Phật là rất quan trọng. Mỗi ngày lễ Phật, phát nguyện xin Phật gia hộ là rất quan trọng. Nhưng mà cái buổi đầu tiên á là nhờ sự giáo giáo dục, giáo hóa, dạy dỗ của một người mà người đó phải có cái tâm vị vị tha. Vì nếu nói về đạo đức vị tha mà cái người nói không có vị tha, nó có vô tâm mình không?
[1:24:03]Không, nhớ giùm thầy, không. Họ không có ngọn lửa trong tim thì không bao giờ họ mồi ngọn đuốc đó thắp đốt lên được trong trái tim mình nữa cả. Ví dụ cái người đó họ không có tâm lý vị tha thì họ có nói thật nhiều chữ vị tha, mình nghe vẫn trơ trơ sao nó không lay động, không xúc động. Vì sao? Vì người này nói dối, người này không có thực hành, trong tâm người này không có vị tha, người này chỉ nghe nói lại, chính họ chưa từng sống một đời vị tha. Còn mình nghe ai nói về vị tha mà lòng mình lay động thì biết rằng cái người nói này có vị có vị tha. Vậy thấy sư phụ có vị tha chút nào không ta?
[1:24:48]Nói câu này rồi để chúng ta hiểu điều gì?
[1:24:54]Nói câu này để hiểu như thế này: Mỗi người chúng ta phải cố gắng huân tập đạo đức vị vị tha. Để làm gì? Để làm gì? Để truyền dạy lại cho nhiều người khác. Vì cái vị tha này nó chỉ thắp được từ tâm sang tâm. Mình có vị tha mình mới khuyên người khác được. Nên bây giờ ví dụ mấy nghìn con người đang ngồi đây mà nếu mỗi một con người là một ngọn đuốc vị tha thì ta sẽ truyền tiếp truyền tiếp cái ngọn lửa này cho vô số người khác nữa. Và cái xã hội ta, đất nước ta, thế giới ta là một thế giới mà ai cũng sống vị tha, yêu thương nhau.
[1:25:44]Nên là mỗi người ở đây, từng người phải cố gắng mà huân tập cái đạo đức vị tha cho cho mình nha, để truyền dạy cho người khác. Nhưng mà thầy nói rằng cái đạo đức vị tha không chỉ là lời nói, không chỉ hôm nay nghe thầy nói thích quá rồi mình có thể đem truyền cho người khác được, không có, không có chuyện đó, mà phải làm sao? Đi qua một cuộc đời sống đạo đức vị tha. Hằng ngày lễ Phật xin cho được vị tha, rồi chiến đấu với cái vị kỷ của mình, giúp người giúp đời từng chút từng chút gì đó, qua 5 năm, 10 năm. Cái ngọn lửa vị tha âm ỉ âm ỉ trong tim mình nó thành một ánh mặt trời, lúc đó mình mồi cho ai là bừng cháy người đó
[1:26:26]lên liền, mình khuyên ai, bừng cháy người đó lên liền. Và cái thế giới này như vậy, suốt cuộc đời còn lại cho tới ngày mình nhắm mắt, mình đốt cháy không biết bao nhiêu là là nạn nhân.
[1:26:45]Thôi nghỉ đi nha, quý vị. Chúc cho tất cả hội chúng chúng ta, từng người ở đây về xây dựng được cái tâm lý vị tha nha. Vì nó là cánh cửa, mở ra được điều này rồi thì vô số cái điều đạo đức khác sẽ mở ra, như vậy.
[1:27:01]Xin mời toàn thể đại chúng chúng ta đứng lại, chắp tay, ta cùng hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh, cùng
[1:27:16]tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.
[1:28:06]Tâm con là vũng lầy, nên con chắp đôi tay, xin đóa sen Phật Pháp, đem xuống trồng từ đây.
[1:28:25]Tâm con là biển khơi, sóng mịt mùng chơi vơi, xin được thuyền Phật Pháp, để rong ruổi nơi nơi.
[1:28:44]Tâm con là rừng hoang, đầy dã thú lang thang, xin lối mòn Phật Pháp, về đến chốn bình an.
[1:29:04]Xin tâm này tan ra, thành pháp giới bao la, thành thương yêu vô tận, ta không còn là ta. Từ bi thay sân hận, mưa hoa từng cơn rơi, quỳ bên chân Phật đà, tin yêu lòng không vơi.
[1:30:08]Tâm con là nỗi buồn, theo cơn nước mưa tuôn, xin rớt bên thềm đá, cho đóa hồng nở hoa.
[1:30:27]Tâm con là khổ đau, giữa cuộc đời qua mau, xin nương tựa Phật Pháp, để qua khỏi đêm thâu.
[1:30:46]Tâm con giờ trào dâng, niềm quý kính mênh mang, nơi mái nhà Phật Pháp, một thế giới bình an.
[1:31:05]Xin tâm này bay xa, thành ánh sáng bao la, thành thương yêu vô tận, ta không còn là ta. Bụi bay theo sương chiều, mang theo đầy tin yêu, quỳ bên chân Phật đà,
[1:31:35]nghe chuông chùa ngân nga.