[0:21]Nguyện đem lòng thành kính
[0:27]gửi theo đám mây hương, phảng phất khắp mười phương, cúng dường ngôi Tam Bảo. Thề trọn đời giữ đạo, theo Phật pháp làm lành, cùng pháp giới chúng sanh, cầu Phật từ gia hộ, tâm bồ đề kiên cố, xa bể khổ nguồn mê, chóng quay về bờ giác.
[0:57]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay có quý Phật tử: Võ Văn Trí, pháp danh Tuệ Nguyên Chánh; Nguyễn Thị Bảo Châu, pháp danh Từ Hữu Minh, thỉnh đại chúng chùa Phật Quang tác lễ hôn phối. Nguyện mười phương Tam Bảo lai lâm chứng giám, gia hộ cho các Phật tử: tội diệt phước sanh, thiện căn tăng trưởng, hạnh phúc bền lâu, công đức siêng làm, đạo lý siêng tu, cùng pháp giới chúng sanh đồng thành Phật đạo. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:44]Giới hương, định hương, dữ huệ hương, giải thoát, giải thoát tri kiến hương, quang minh vân đài biến pháp giới, cúng dường thập phương Tam Bảo tiền. Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát. Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát. Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát.
[2:23]Kính lạy Đấng Vô Thượng, Người là cành hoa sen nở giữa đời nhân thế.
[2:38]Người là nguồn thương yêu, bao dung khắp muôn loài.
[2:51]Là mặt trời ban mai đem ánh sáng cho đời, dựng lại niềm tin sâu nơi tăm tối u sầu.
[3:15]Quỳ lạy bậc chân nhân, thầy của khắp trời người.
[3:26]Lòng từ bi bao la trải mịt mùng muôn nơi.
[3:38]Người là nguồn đại dương, mà con như dòng nước.
[3:49]Người là ngọn cao sơn, mà con như hạt
[4:05]bụi. Con xin đảnh lễ Người với trọn lòng khiêm hạ.
[4:16]Quỳ lạy tôn kinh, xin đem trọn cuộc đời đi theo bước
[4:30]chân Người, xa lìa bờ cõi, tìm về nơi giác ngộ.
[4:44]Xin theo trái tim Người để trải lòng thương yêu, bao dung khắp muôn loài.
[5:02]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.
[5:10]Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật.
[5:29]Chí tâm đảnh lễ: Nam mô thập phương hư không tất cả chư Phật.
[5:55]Chí tâm đảnh lễ: Nam mô thập phương hư không tất cả chánh pháp.
[6:21]Chí tâm đảnh lễ:
[6:27]Nam mô thập
[6:32]phương hư không tất cả hiền thánh tăng.
[6:52]Xin mời đại diện hai gia đình ra đọc lời tác bạch lên phía trước.
[6:59]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni. Hôm nay hai gia đình chúng con có duyên sự, xin cầu thành đảnh lễ tác bạch.
[7:21]Kính bạch trên chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni. Hôm nay đại diện hai gia đình chúng con là: Võ Ngọc Ảnh, Trần Thị Quỳnh, pháp danh Tú Mẫn, Nguyễn Văn Lâm, pháp danh Tánh Như, Nguyễn Thị Liễu, pháp danh Tâm Khương. Do duyên nợ của thế gian, nên đứng ra tác lễ thành hôn cho hai cháu là: Võ Văn Trí, pháp danh Tuệ Nguyên Chánh, Nguyễn Thị Bảo Châu, pháp danh Từ Hữu Minh. Ngày hôm nay hai cháu thành hôn là thêm một mái ấm gia đình mới sẽ ra đời, nhưng hạnh phúc có vẹn toàn và bền chặt hay không là điều khó có ai có thể biết trước được. Với bổn phận làm cha mẹ, chúng con luôn mong sao cho các con
[8:22]của mình được sống một cuộc đời đạo đức, thánh thiện về tâm linh và mái ấm gia đình được hạnh phúc trọn vẹn. Là người Phật tử, chúng con hiểu được hạnh phúc thực sự của con người chính là đạo đức, thương yêu, vị tha và hiểu rõ và tin sâu nhân quả, luôn thận trọng xem xét trong từng lời nói, việc làm, để vĩnh viễn xa lìa điều ác và hướng tâm đến đời sống cao thượng, trong trắng. Hôm nay hai gia đình chúng con về tại chùa Phật Quang, thành tâm đối trước Phật đài cúng dường lên Tam Bảo, ngưỡng mong chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni cầu nguyện chúc phúc và ban bố những lời giáo huấn cho hai cháu để làm hành trang đi vào cuộc đời nhằm xây dựng
[9:24]nên một gia đình gương mẫu, đạo đức, an vui, hạnh phúc. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mời tụi con ngồi xuống. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thật là một cái duyên lành lớn lao, do hai bên gia đình đều có cái tâm đạo, nên mới về chùa để tổ chức một cái lễ cưới như vậy.
[9:53]Thì thứ nhất là thầy thay mặt cho toàn thể tăng ni của chùa và toàn thể những Phật tử đã đến đây tham dự buổi lễ cưới này, chúc cho tụi con được trăm năm hạnh phúc. Nhưng mà nói chúc trăm năm hạnh phúc là thầy nói theo thế gian, còn cái món quà mà chùa tặng cho tụi con là chữ "Vô lượng an lạc". Chữ an lạc làm cũng là một cái hạnh phúc, nhưng cái hạnh phúc đó đó vi diệu hơn, cao siêu hơn, sâu xa hơn đối với cái hạnh phúc thế gian, mà dùng cái chữ "vô lượng", tức là nó không có trăm năm, nó hơn trăm năm nhiều lắm, cho nên cái chữ làm thầy nhớ tới một cái bài nhạc của Phạm Đình Chương, ông phổ một bài thơ là:
[10:45]"Áo nàng vàng anh về yêu hoa cúc, áo nàng xanh anh mến lá sân trường". Cái bài nhạc nó dài lắm, nhưng mà cái câu cuối nó có cái đoạn này, cũng dễ thương lắm: "Nâng bước nhau đi xa hơn cả cuộc đời". Nghĩa là nhạc sĩ thì họ lãng mạn như vậy, nghĩa là đi tới hết cuộc đời thôi, ổng không chịu, ổng phải đi xa hơn khỏi cuộc đời, tức cái hạnh phúc nó tồn tại lâu như vậy. Nhưng mà sự thực đối với trong đạo, cái điều đó là điều có thật. Tại vì chúng ta không biết, cứ tưởng chết là hết, chứ những gì chúng ta đã làm đều tồn tại rất lâu sau khi mất và qua những đời sau nữa. Ở đây vậy, nếu mình sống với nhau tốt đẹp, hạnh phúc thì cái tình thương yêu cũng như
[11:25]cái hạnh phúc đó không phải chỉ tới khi nhắm mắt, không phải chỉ khi nhắm mắt. Ở trong cái hạnh phúc lứa đôi người ta hay chúc nhau là "bách niên giai lão". Là sao? Bách niên là trăm năm, là trăm tuổi á; giai lão là cùng già, là hai người sống với nhau cùng sống với nhau đến tuổi già một trăm năm, là cùng già với nhau, chứ không phải người già ở bên nhà này, người già ở nhà kia, mà cùng già ở với nhau trong một gia đình gọi là bách niên giai lão, câu đó. Nhưng mà thầy có người đệ tử, mỗi lần mà chúc thầy cũng chúc bách niên giai lão, thầy không hiểu á, thầy cứ đọc thầy cười thấy mồ luôn là vậy. Mỗi lần:
[12:03]"Lại con chúc thầy được bách niên giai lão", thầy cười không biết đâu. Cái chữ đó dành cho hôn nhân. Hôm nay thầy chúc tụi con trăm năm hạnh phúc nà, bách niên giai lão, hoặc là nói theo Phạm Đình Chương là "Nâng bước nhau đi xa hơn cả cuộc đời", nói vậy. Thầy cũng rất là cảm ơn tất cả những Phật tử đã lên đây có tấm lòng đối với đôi trẻ và đã dự cái buổi lễ cưới này. Thì thầy cũng mong rằng mọi người có mặt thì ai cũng có một cái tâm thành cùng với thầy cầu nguyện cho đôi trẻ được hạnh phúc lâu bền. Đó, tới đây vỗ tay trước một tiếng.
[12:46]Cái việc mà ngày hôm nay mà tụi con thành vợ thành chồng với nhau nó không phải là cái chuyện mà do tụi con dụ dỗ nhau đâu mấy năm trước, không phải, mà cái chuyện đâu hồi kiếp trước á. Cái duyên xưa cũng không phải kiếp trước nữa, nhiều khi nó đâu năm sáu kiếp trước nữa. Nhìn theo cái nhìn của đạo Phật á, ngày nay thành vợ thành chồng chính là nhân duyên của nhiều đời rồi. Tụi con cứ tưởng là tại vì hồi đâu ba năm trước ảnh gởi thơ cho con rồi ảnh dụ con, bây giờ con xiêu lòng, chứ không phải, là đâu hồi năm năm trước là con dụ ảnh chứ không phải ảnh dụ con nữa, nói vậy. Cái nhân quả nó nhiều, nên ngày hôm nay nó thành,
[13:21]do đó là cái ảnh hưởng của nó cũng lâu dài ngày hôm nay như vậy. Và thực sự á trong đạo Phật có một cái điều thế này, Đức Phật nói: "Cái ái là nguyên nhân của đau khổ". Thầy mời quý Phật tử bên ngoài vào hết đi. Đang làm đám cưới mà có thêm người tới là coi bộ tụi con hên đó nha, hên, tụi con hên. Cái chuyện mà cái hôn nhân á là như thế này, trong đạo Phật á thì nói ái là nguyên nhân của đau khổ là Đức Phật nói khi mình thương yêu nhau nhiều quá thì thế nào cũng có cái sự ích kỷ, và chính cái ích kỷ đó nó lại là nguyên nhân của đau khổ. Bây giờ mình nói gần thôi, mình rất là dễ đòi hỏi với nhau, ghen tuông và có thể tạo thành tội lỗi và đưa
[14:08]đến cái quả báo đau khổ, là ý Phật nói như vậy. Nhưng mà tuy nhiên là không phải tất cả mọi người trên cuộc đời này đều chấm dứt được cái ái, không phải ai cũng vậy. Ví dụ như bây giờ nói: "À thôi, nói Phật nói ái là nguyên nhân đau khổ thì thôi cứ xúm nhau đi tu hết", không có chuyện đó, chuyện không thể xảy ra. Chính vì vậy là mặc dầu là chúng ta rất là tôn kính Đức Phật, chúng ta tin rằng lời Phật dạy là đúng, mà tin rằng ái là nguyên nhân của đau khổ, nhưng mà do cái duyên nghiệp đời xưa tồn tại cho nên ngày hôm nay tự nhiên khiến mình vẫn phải thành đôi thành lứa và có gia đình. Tuy nhiên, dù là có nghĩa là thành hôn với nhau,
[14:54]sống với nhau đời vợ chồng mà mình biết tuân thủ lời Phật dạy để làm chi? Để hạn chế tối đa cái đau khổ mà giữ gìn bảo vệ được tối đa cái hạnh phúc. Đó là nhờ vào lời Phật dạy, mình hiểu được cái nguyên tắc của đạo lý, nguyên tắc của tâm lý và mình sẽ sống với nhau một cái đời sống vợ chồng thật là đẹp. Ở đây nó có một cái thế này, ông bà mình hay dùng cái chữ là "đạo vợ chồng" mà cái gì mà ông bà mình đã dùng tới chữ "đạo" thì đều khó hết mới thành. Phải không? Không có cái gì dễ dễ không gọi là đạo. Ví dụ như nói đạo, đạo hiếu của con đối với cha mẹ bởi vì rất khó thực hiện mới dùng tới chữ đạo.
[15:37]Hoặc là mình nói mình tu theo đạo thì đạo là khó, và đạo vợ chồng là một điều khó. Thì thầy có hỏi nhiều người đã đi qua đời sống vợ chồng, nhất là những người lớn tuổi thì hầu hết mọi người đều
[15:55]Giờ thầy nói không biết có giận thầy không, đều than phiền, than phiền là đời sống hôn nhân không có hạnh phúc như họ nghĩ lắm, vậy. Lúc mới lấy nhau thì ước mơ nhiều, hy vọng nhiều, nhưng sau khi lấy nhau rồi thì rất nhiều chuyện phức tạp xảy ra, không có hạnh phúc như họ nghĩ. Làm cho thầy suy nghĩ, thầy hiểu ra một điều rằng đúng là ông bà mình nói đúng, đạo vợ chồng rất là khó. Cho nên ở đây mình phải biết được một số nguyên tắc căn bản trên đạo lý để làm cho cái hôn nhân nó bớt đi những cái rủi ro và giữ gìn được cái hạnh phúc lâu dài. Cái đạo vợ chồng rất là khó chứ không phải dễ. Nên có nhiều cái nhà văn hài hước á, họ đã nói rằng
[16:36]là những người mà chưa có lập gia đình á thì rất là muốn lập gia đình, còn những người mà lập gia đình rồi á thì lại không muốn lập gia đình. Hoặc là nói thế này, trong cái y học họ nói rằng những người mà có lập gia đình thì sẽ sống lâu. Trong cái đó là cái y khoa họ có thống kê như vậy, nói những người đàn ông mà độc thân thì thường là là mau chết, còn những người mà có gia đình thì thường sống lâu, nhưng mà những người đàn ông có gia đình lại không muốn sống lâu nữa, họ nói như vậy. Thầy không biết cái chuyện gì ở trong đó mà họ nói vậy. Đó, con coi con muốn sống không? Cái việc mà vợ chồng ăn ở cư xử với nhau rất là
[17:15]khó, rất là khó chứ không phải là dễ đâu. Tại vì sao vậy? Tại vì người ta cứ nghĩ rằng mình thương nhau, cưới nhau, sống với nhau là mình đã đạt được cái mục tiêu, đã đạt được cái mơ ước là hạnh phúc rồi, từ đây chỉ việc cứ sống và thương nhau, nhưng mà không phải. Cuộc đời nó lại không có đơn giản như vậy, là vì sao vậy? Là vì khi mà cưới được nhau rồi, thương nhau rồi thì luôn luôn họ đòi hỏi, tình thương yêu là đòi hỏi. Đòi hỏi cái người kia phải thương mình như thế này, phải thương mình như thế kia, là mỗi ngày nghĩa là chồng phải đối xử với vợ như thế này thế này thế này, còn nếu mà thiếu một trong những cái động tác đó thì bắt đầu giận, có.
[17:57]Là thường hay giận hờn nhau lắm. Ví dụ như buổi sáng mà ông chồng đi làm ổng quên chào vợ, ví dụ ổng vội quá ổng quên chào vợ, rồi cái là nguyên buổi ngày đó là bà vợ ở nhà giận. Lẽ mỗi lần anh đi là anh chào em, là anh nói: "Em ở nhà vui vẻ nha, anh sẽ nhớ em ghê lắm", rồi mới đi. Lại bữa nay tự nhiên cái chụp cái nón xách cái cặp bay ra cửa đi mất luôn là nguyên ngày đó về không muốn nói chuyện nữa. Cho nên luôn luôn đòi hỏi với nhau cư xử từng chút từng chút như vậy, và đòi hỏi nhiều quá bắt đầu đuối, bắt đầu đuối, nó mệt. Cho nên có một cái cô gái cổ nói thế này, cổ nói lúc này có một người bạn mới hỏi một cô gái:
[18:34]"Lúc này chồng chị sao, có khỏe không?" Nói: "Dạ từ lúc cưới nhau tới giờ tôi không thấy cái mặt ảnh nữa, tại cái tờ báo nó che." Tức là hồi mà chưa cưới á thì lúc nào cũng thấy cái mặt ổng méo, tròn, thấy hết, lúc nào cũng gặp nhau tâm sự nói chuyện. Nhưng mà lấy nhau rồi thì lúc nào cũng đọc báo, hổng dòm tới vợ, vợ không bao giờ thấy cái mặt ổng. Là bỗng nhiên nó có cái khoảng cách gì đó không hiểu. Tự nhiên người ta được cái mơ ước mình rồi người ta lại coi thường. Hoặc là người đàn ông thì hay chăm lo sự nghiệp, hoặc là có những cái mà ga lăng, những cái chiều chuộng trước hôn nhân á thì làm cho mình tin tưởng để mình lấy người đó.
[19:10]Nhưng mà tới chừng lấy về rồi thì những cái ga lăng, những cái chiều chuộng trước đó tự nhiên nó giảm lần, giảm lần, giảm lần. Và người phụ nữ thì do thương nhiều nên đòi hỏi nhiều, ích kỷ nhiều và bắt đầu giận. Mà khi mà bày tỏ thái độ giận, nhiều khi người chồng họ không có chịu dỗ để cho hết giận, ổng giận lại. Cái mâu thuẫn bắt đầu tách ra từ từ, nhiều chuyện hổng đáng, nên giận qua giận lại, giận qua giận lại rồi nhiều khi hôn nhân rạn nứt hồi nào hổng hay. Cho nên chính cái tình thương yêu nhiều quá nên nó làm cho ích kỷ nhiều quá, ích kỷ nhiều quá đòi hỏi nhiều quá, đòi hỏi nhiều quá không đáp ứng được, rạn nứt lại bắt đầu.
[19:44]Cho nên đây là một điều cái tâm lý có thật và rất thường xảy ra và làm cho không vui, làm cho không vui. Cho nên vì vậy cũng có một nhà tư tưởng nói như thế này: "Yêu nhau không phải là nhìn nhau, mà là cùng nhìn về một hướng, cùng nhìn về một hướng." Là vì sao vậy? Là để hóa giải bớt cái ích kỷ trong tình yêu, người ta phải có một cái điểm cao thượng chung để cùng hướng tới. Giống như mình chia bớt cái tình yêu ra, thay vì đem hai cái trái tim để thương nhau thôi, không, chia bớt ra, cùng thương yêu một cái gì cao đẹp hơn. Vậy mà cái tình yêu với nhau rất là bền, lạ như vậy. Ví dụ như hai vợ chồng là cùng có cái tâm đạo,
[20:28]chung nhau một cái mẫu số chung đó là ngoài cái tình yêu thương nhau rồi, chia bớt cái tình yêu đó ra, đem bỏ vô trong chùa bớt. Bỏ thương thương Phật, à thương quý thầy, thương quý cô, vân vân. Có đồng nhau một cái điều gì cao đẹp tự nhiên cái tình thương với nhau thấy nó như giảm bớt một chút nhưng lại rất là bền, rất là hạnh phúc. Còn bây giờ nói: "Ờ không thương nhau hết, không thương không thương ai hết, chỉ thương nhau chỉ thương nhau thôi", ít bữa bỏ nhau liền. Đây là một điều rất là lạ. Mà thầy có một cái điều nho nhỏ này thầy không biết có đúng không, là thường thầy hay xem mấy cái hình mà vợ chồng chụp chung với nhau
[21:03]để thầy đoán coi cuộc hôn nhân này có bền hay không. Mà thầy để ý thế này, thầy để ý thế này: ví dụ khi mà nhìn cái hình của hai vợ chồng lúc mới cưới chụp á mà nếu mỗi người nhìn một hướng, à cái nhìn vào cái đôi mắt á, cái thấy người chồng nhìn hướng này người vợ nhìn hướng kia thì thầy đoán là không bao lâu hai người này bỏ nhau. Mà quả thật có, có mấy cặp rồi thầy thấy. Khi thầy nhìn cái hình mà thầy thấy họ nhìn nhau, nghĩa là trong cái hình đó họ nhìn nhau tha thiết, thì thầy đoán cái cặp này sẽ làm khổ nhau ghê gớm, mà đúng chuyện nó xảy ra thiệt. Mà chỉ có những cái hình nào mà thầy thấy đó cái đôi mắt
[21:40]của hai vợ chồng cùng nhìn về một chỗ, hoặc là họ nhìn thẳng vào ống kính hoặc là họ nhìn về một hướng chung nào xéo xéo, không nhìn ống kính, là thầy đoán cặp vợ chồng này sẽ bền, mà đúng thấy cũng đúng thiệt. Cho nên là từ đây về sau tụi con nhớ thấy cái người kia dòm chỗ nào thì con dòm theo chỗ đó. Như vậy nó sẽ bền, gọi là cùng nhìn về một hướng. Nhưng mà cái ẩn ý á là có một cái điều tốt đẹp chung để mình nuôi dưỡng mà mình hướng về. Thầy nói ví dụ như cái mái chùa cũng là một cái để mình hướng về, hoặc là cái tâm từ thiện cũng vậy. Ví dụ hai đứa con đều cùng thích làm cái việc từ thiện.
[22:16]Khi mà có đồng lương mình, ví dụ nếu đồng lương mình còn thấp quá chưa đủ để làm điều nhiều điều gì điều thiện gì lớn lao thì mình trích ra một chút xíu, mỗi tháng như vậy mình biếu cha mẹ đôi bên à để bày tỏ cái lòng hiếu, cũng trích ra rất là ít, mình đang còn nghèo, để mình làm việc thiện nho nhỏ. Đó, thì chính những cái cái chung, cái điều tốt đẹp với nhau vậy tự nhiên nuôi dưỡng cái tình yêu mình lại. Sau này khi tụi con lớn tuổi lên từ từ bắt đầu như mình có cái phước nhiều hơn, rồi cái thu nhập nó cao hơn thì mình bắt đầu mình trích ra cái việc làm phước nó lớn lên chút nữa, lớn lên chút nữa.
[22:51]Tức là phải chung nhau làm một cái điều gì đó tốt đẹp vậy mà hạnh phúc sẽ bền vững. Còn nếu mà chỉ lo cho nhau thì sau này lại sẽ làm khổ nhau. Hồi cách đây khoảng 5, 6 năm vậy, thầy với một cái ông thầy trẻ kia cũng vậy, hai người đều có tâm huyết, rồi cũng bàn với nhau về một cái nghi lễ về hôn nhân. Thì ông thầy đó cũng có soạn một cái nghi lễ về hôn nhân, thầy cũng soạn một cái nghi lễ về hôn nhân. Thì sau khi mà đưa trao đổi với nhau thì thầy mới phê bình, thầy mới phê bình ông thầy, ông thầy bạn của thầy. Thầy nói cái nghi lễ hôn nhân của thầy soạn ra đó thì chẳng bao lâu thì hai người này sẽ đánh nhau mà chết. Nói:
[23:31]"Sao vậy?" Tại trong cái nghi lễ đó thầy buộc hai người phải thương nhau không còn dư một cái giọt nào rớt ra bên ngoài hết. Nghĩa là hết trái tim, hết cuộc đời chỉ thương nhau, không bao giờ liếc xéo qua xéo lại, chỉ dòm nhau, chỉ thương nhau, chỉ lo nhau. Thầy nói ít bữa đánh nhau chết liền vì quá ích kỷ. Tình yêu vốn là đã ích kỷ rồi, mà mình còn dồn thêm cái ích kỷ cho nó nữa thì nó sẽ tan vỡ liền, không chịu nổi. Cho nên phải hóa giải cái sự ích kỷ đó bằng cái động tác là cùng nhìn về một hướng. Tụi con phải tìm một cái gì cao đẹp để cùng hướng về, tự nhiên tình yêu sẽ được nuôi dưỡng. Thầy nói như vậy, đây là điều quan trọng nhất,
[24:09]căn bản nhất của hôn nhân, tụi con hãy nhớ lấy lời thầy. Đây là quan trọng. Ví dụ như sau này vậy, trong đời sống vợ chồng đấy tụi con sẽ có những cái xung đột, luôn luôn có những cái bất đồng ý kiến, nói: "Bát đĩa để trong chạn còn khua mà", cho nên sống với nhau sẽ có những cái bất đồng, điều đó chắc chắn phải có. Tụi con phải biết đón nhận điều đó, đừng bao giờ nghĩ là mình sẽ trơn tru, hạnh phúc, vui vẻ với nhau quanh năm suốt tháng, không có đâu. Chắc chắn sẽ có những bất đồng, mà chuyện đó rất bình thường. Nhưng nếu mà tụi con có cùng với nhau một cái lý tưởng về đạo, về điều từ thiện, về lòng hiếu kính cha mẹ đôi bên,
[24:42]vân vân, thì tự nhiên những cái bất đồng đó biến thành những điều nhỏ mình rất dễ vượt qua, dễ thông cảm, dễ chấp nhận, dễ hòa giải, dung hòa với nhau. Còn nếu mình không có một cái điểm chung tốt đẹp để hướng về, những cái bất đồng nho nhỏ cũng trở thành những cái xung đột lớn. Ví dụ như đứa thích ăn canh chua, đứa thích ăn cá kho nhiều khi giận nhau từ những chuyện đó nữa. Nói: "Sao hôm nay em nấu cá kho cho tui?" Nói: "Tui thích ăn canh chua." Nhiều khi chuyện lặt vặt cũng thành chuyện lớn. Nhưng mà thôi tập ăn chay đi cho cùng nhìn về một hướng cho nó dễ chịu. Thì cái căn bản như vậy là tụi con rất thương nhau,
[25:22]tụi con mới đi tới hôn nhân, mà cái tình thương yêu như thầy nói là cái cùng nhìn về một hướng. Thì ở cái tuổi mà tụi con còn trẻ đó nên cái tình thương yêu nó còn mặn nồng, còn mặn nồng được nhiều năm. Khi lớn lên dần dần á thì do bổn phận đối với việc nuôi dạy con cái, đối với cha mẹ đôi bên bắt đầu nó đè nặng lên đôi vai mình dần dần, cho nên cái mặn nồng ban đầu sẽ giảm dần dần. Cái tình nó sẽ bớt nhưng mà cái nghĩa nó lại lớn lên từ từ, cái nghĩa lớn lên. Cho nên lúc mà lớn tuổi thì vợ chồng họ sống với nhau bằng cái nghĩa. Nghĩa là gì? Tức là những điều tốt đẹp đối xử với nhau trong quá khứ tạo thành cái nghĩa, chúng ta nhớ điều đó.
[26:09]Có khi cái tình thì nó bớt, nó nhẹ đi, nhưng mà cái nghĩa lại nặng là chính do đối xử tốt với nhau. Mà cái đối xử tốt với nhau đó không phải là đối xử tốt với nhau mà đối xử tốt với đôi bên cha mẹ nữa. Nghĩa là thế này, ví dụ như khi người vợ bị bệnh, cái người chồng chăm sóc thì nó thành cái nghĩa. À mà cái nghĩa đó cũng là một phần, nhưng mà ví dụ như là khi cha mẹ bên vợ bệnh mà chồng mình tới lui chăm sóc tận tình cũng thành cái nghĩa rất lớn, mà cái nghĩa đó còn hay hơn nữa, làm mình cảm động hơn là chăm sóc chính mình. Rồi bên người vợ cũng vậy, ví dụ như chồng bệnh mà vợ chăm sóc cũng là một cái nghĩa để tích thành cái nghĩa cho tương lai đó,
[26:52]nhưng mà không cảm động bằng ví dụ như cha mẹ chồng bệnh mà người vợ đến chăm sóc rất tận tình, làm cho người chồng cảm động hơn nhiều. Cho nên ở đây là thông thường á có một trong những nguyên nhân mà làm cho vợ chồng hục hặc với nhau, mất vui với nhau bởi vì ai cũng thiên về gia đình mình nhiều hơn. Ví dụ như có cái tài sản chung rồi, có tiền để chung rồi, mình không có chia riêng, nhưng mà cái người vợ thì lúc nào cũng muốn giúp đỡ bên cha mẹ mình nhiều hơn, người chồng thì cũng vậy, ngược lại là muốn giúp đỡ bên phía gia đình mình nhiều hơn, em út mình, cha mẹ mình nhiều hơn. Rồi nhiều khi so đo, so đo là cái lương tôi làm ra nhiều hơn
[27:33]lương bà, tôi lo gia đình tôi nhiều hơn bà, thì đó là nguyên nhân chia rẽ gia đình, tan vỡ hồi nào hổng hay. Cho nên ở đây một cái cuộc hôn nhân đẹp là thế này: hai vợ chồng phải giao ước với nhau ngay từ buổi đầu, nghĩa là suốt đời anh sẽ lo cho gia đình của em và em sẽ lo cho gia đình của anh. Nó như vậy. Nghĩa là chuyện của chồng thì giao cho vợ mình xử lý, mà chuyện của gia đình vợ thì bên người chồng xử lý. Thì như vậy rất là hạnh phúc. Nghĩa là mình không lo cho gia đình mình nữa mà chuyện gia đình mình là do vợ mình lo, mình không lo gia đình mình nữa, chuyện gia đình mình chồng mình sẽ lo.
[28:11]Nếu tụi con giao ước được với nhau như vậy thì đây là một cái hôn nhân tuyệt vời, tuyệt vời mà ai thấy cũng phải thèm. Tụi con nhớ giao ước tối nay nha, tối nay về giao ước nói thì ký đàng hoàng đem ra công chứng, Phòng công chứng số 1 Sài Gòn cho bảo đảm. Nhớ điều đó, cẩn thận điều đó. Từ đây như vậy. Chớ cái chuyện mà cha mẹ đôi bên là mầm mống của sự chia rẽ, nhưng mà nếu tụi con biết xử theo cái đạo lý đó thì cha mẹ đôi bên là cái chất keo để tác hợp và giữ gìn hạnh phúc gia đình của tụi con. Đó, điều đó rất là hay. Rồi lần lần vậy, khi mà tuổi càng lúc càng lớn thì cái tình thương yêu mà nào giờ mình dành cho nhau đó
[28:53]phải được thăng hoa lên lần lần để thành cái lòng thương yêu mọi người của cái lòng từ bi cao cả theo lời Phật dạy. Vì ở cái tuổi tụi con mà lúc mới thành lập gia đình á thì cái ái luyến của nam nữ theo cái tâm sinh lý của con người nó rất là mạnh. Nhưng mà đó không phải là một cái đẹp bền vững, mà chính cái lòng từ bi thương yêu tất cả chúng sinh nó mới là cái đẹp bền vững, mà nhất là tụi con có chung cái đạo tâm. Cho nên khi mà lớn tuổi ví dụ như tới ba mấy, bốn mấy, năm mấy rồi á thì hai vợ chồng phải biết tu, làm nhiều điều phúc, mà cái tình thương dành cho nhau đó ngày hôm nay nó đã dần dần nó trở thành cái tình thương chan hòa
[29:35]cho tất cả mọi người trong cuộc sống này thì cái hôn nhân này rất là đẹp. Đó. Mình tưởng là mình chia bớt tình yêu ra bên ngoài thì cái tình yêu trong gia đình nó sẽ yếu, không có. Khi mà đôi vợ chồng cùng chia cái tình thương yêu ra cho mọi người, không ngờ là cái tình nghĩa vợ chồng nó lại sâu đậm, lại bền chắc hơn. Đây là một cái nghịch lý nhưng mà lại rất là có kết quả, rất là đúng như vậy. Rồi cùng nhau làm những điều thiện, rồi cùng nhau biết đi chùa tu tập là một cái hạnh phúc lớn. Hồi nãy thì nói hướng về chùa là nói mới hướng thôi. Nhưng khi lớn tuổi một chút rồi á thì thường đưa nhau đến chùa
[30:19]để nghe giảng Pháp, à để lễ Phật, cầu nguyện hoặc là dự những khóa tu, vân vân. Cái điều đó nó thêm vào trong cái chất liệu của đời sống hôn nhân những cái điều rất là đẹp. Thầy nói giống như bây giờ mình nói ví dụ một cái thô thiển, giống như mình có một cái tô cơm, mình có những cái chất liệu vào để ăn cho ngon. Thêm tí ớt, tí tỏi, tí này nọ nên ớt là tượng trưng cho lâu lâu hờn giận gây gổ chút đỉnh, cũng ngon không sao. Cười nữa. Rồi thêm mắm, thêm muối, thêm đậu hũ. Thôi đừng thêm cá mệt lắm. Đậu hũ vô ngon. Thì trong những điều mà mình thêm vào trong hôn nhân á cũng vậy. Hôn nhân giống như một cái mái ấm gia đình,
[30:59]mình có nhiều điều để mình đưa vào trong đó. Ví dụ mình đưa vào một cái buổi văn nghệ, à một cái đàn organ trong nhà nó cũng làm gia đình vui, một cái cuốn phim hay cùng coi với nhau, vợ chồng con cái cùng coi nhau cũng là thêm cái chất liệu hạnh phúc của gia đình. Nhưng mà trong những cái chất liệu đưa vào để làm cho gia đình hạnh phúc, đạo là một cái chất liệu tuyệt vời. Nghĩa là hai vợ chồng cùng nghe băng giảng, cùng đọc cuốn kinh, là cùng chia sẻ với nhau cái suy nghĩ về giáo lý. Những cái chất liệu đó làm cho hôn nhân thật là đẹp. Hoặc là cùng nhau đi đến chùa lễ Phật, lễ quý thầy quý cô, vân vân, những cái điều đó là chất liệu rất đẹp cho hôn nhân.
[31:38]Rồi một cái thử thách lớn của hôn nhân là người thứ ba. Người thứ ba là thế này. Là cái người vợ mà người chồng mình chọn á có phải là người tuyệt vời nhất trên trái đất này không? Có không? Đâu có chắc không? Về đẹp thì người vợ mình thua hoa hậu mới đăng quang năm 2002, bảo đảm vợ mình thua. Mà nói mà chồng mình á thì bảo đảm không thể nào bằng tỷ phú Bill Gates của Mỹ, vân vân. Đây, nghĩa là vợ và chồng mình chọn nhau không phải là hai con người tuyệt vời nhất trên trần gian này, mình phải biết điều đó. Và chắc chắn trong cái cuộc sống sắp tới mình sẽ gặp những cái người hơn vợ mình, hơn chồng mình.
[32:24]Chắc chắn điều đó xảy ra và phải biết trước như vậy để chuẩn bị tâm hồn mình. Thì chuẩn bị tâm hồn này thế này là mình không đứng núi này trông núi nọ. Ai hơn vợ hơn chồng mình kệ họ. Phải giữ chặt lòng chặt dạ ở chỗ này, không đứng núi này trông núi nọ, mình an phận an vui với cái hạnh phúc của mình, biết đủ với cái người bạn đời của mình. Mình biết người bạn đời mình có hay điểm này, có dở điểm kia, đủ, chấp nhận nhiêu đó thôi. Chỉ có những trường hợp mà nó quá đáng, quá đáng ví dụ cái người bạn đời của mình quậy quá xá cỡ thì thôi. Nhưng mà hiếm có phải không? Hiếm có trường hợp đó xảy ra. Quậy quá tưng bừng mình chịu hết nổi rồi thôi,
[33:04]có thể là lúc đó mình chấp nhận từ bỏ cái hôn nhân. Nhưng mà thường là ngày hôm nay chuyện nó không đến nỗi lắm, không đến nỗi lắm. Cho nên là trong chừng mức tương đối nào đó mình đã chọn lựa kỹ lưỡng trước khi đến với nhau, nhất là tụi con cũng đã chững chạc, ở cái tuổi 27 là đã chững chạc, thì thầy tin rằng không có cái gì trục trặc lớn, phải không? Chỉ có một cái điều là suốt cái cuộc đời hôn nhân luôn luôn có cái nhân vật thứ ba thấp thoáng xẹt qua xẹt lại, luôn luôn. Vợ cũng bị thử thách như vậy, chồng cũng bị thử thách như vậy. Nhưng ở điểm này, từ ngày hôm nay ở trước Phật, trước quý thầy quý cô, trước quý Phật tử,
[33:44]tụi con phải giữ lòng mình, chặt lòng chặt dạ, không đứng núi này trông núi nọ, ai sao kệ người ta. Đây là điều quan trọng mà thầy dặn tụi con. Rồi còn cái thế này nữa, cái quan trọng của vợ chồng nữa, cái hạnh phúc của vợ chồng nữa chính là con cái. Thông thường là vợ chồng rồi phải có con. Cái con là cái sự kết nối của hai dòng máu mà cũng là hạnh phúc. Thấy hai vợ chồng lấy nhau không có con tự nhiên cũng có cái buồn, mà có đứa con bỗng nhiên có cái hạnh phúc. Nhiều khi đứa con nó quậy thấy mồ luôn á chứ, khóc đêm, đái hôm gì đủ thứ gì đủ thứ chuyện, nhưng mà sự hiện diện của một đứa con như là kết quả của
[34:27]một tình yêu vẫn là một cái hạnh phúc, vẫn là cái hạnh phúc. Tuy nhiên, cái quan trọng là thế này, cái hạnh phúc đó rồi nó sẽ bớt, cái hạnh phúc là khi xuất hiện đứa trẻ nó sẽ bớt, mà khi đứa trẻ lớn lên á, mình nuôi dạy thế nào nó mới là cái điều quan trọng. Bởi vì nếu mình không có nuôi dạy kỹ lưỡng, lớn lên nó hư đốn, nó bướng bỉnh, nó quậy phá thì bắt đầu đau khổ lại tới. Nghĩa là cái cuộc sống hai vợ chồng có thể hạnh phúc nhưng mà cái đau khổ nó xuất hiện trong gia đình bởi vì những đứa con không được dạy dỗ kỹ lưỡng. Vì vậy là phải biết dạy con từ nhỏ, phải biết dạy con từ nhỏ. Lúc nào là mới bắt đầu dạy con?
[35:07]Ông bà mình nói dạy con từ thuở từ thuở lên ba? Không, nhưng mà sự thật lên ba là trễ lắm, lên ba trễ lắm á. Tại vì sao vậy? Vì lên ba cái cá tính nó định hình rồi. Mình dạy con từ lúc nào? Dạy con từ lúc nào? Trả lời thầy nghe coi.
[35:30]"Dạy con từ thuở nằm nôi, dạy vợ từ thuở..."
[35:37]từ thuở "miệng cười liếc nhau". Mới quen nhau là phải lo dạy từ từ.
[35:45]Nói là dạy con từ thuở nằm nôi á lúc đó mới đẻ ra đã lo dạy, nhưng mà nói theo đạo Phật vẫn muộn rồi. Thầy nói vẫn muộn rồi. Tới đó là nó đã định hình rồi. Vậy lúc nào mới là kịp lúc?
[36:00]Lúc nào mới là kịp lúc? Có những cái nhà triết học Đông phương họ nói thai giáo, dạy con lúc con còn nằm ở trong thai. Dạy con lúc con còn nằm ở trong thai, nghĩa là khi mà người vợ mang thai thì cả chồng và vợ luôn luôn nuôi những tư tưởng tốt, ảnh hưởng vào trong cái tư tưởng của đứa bé. Thì đó gọi là là thai giáo đó, dạy con từ lúc ở trong thai. Nhưng mà thầy xin thưa muộn luôn. Bởi vì khi mà đứa trẻ nó vào thai nó mang cái nhân quả nó vô đó rồi. Nghĩa là cái đầu óc của nó, cái tâm hồn, cái mức độ thông minh của nó đã quy định rồi. Thì mình có giáo dục, có thay đổi được chừng 40%, quyết liệt 40%, vẫn không phải là một đứa con lý tưởng như là mình mong đợi.
[36:45]Vậy dạy con lúc nào?
[36:49]Thầy xin thông báo: Dạy con chính xác nhất là lúc mà chưa hề có mang.
[36:58]Rất là lạ, chưa hề có mang. Nghĩa là ví dụ như bây giờ tụi con bắt đầu thương nhau và tụi con cưới nhau thì chắc chắn mình sẽ có con. Nhưng mà hai vợ chồng từ bây giờ là đã định hướng cho mình đứa con nó như thế nào rồi. Mặc dầu là tụi con nghĩa là chưa có con. Lạ như vậy đó. Thường là tụi con mỗi ngày phải chịu khó lạy Phật cho thầy. Và nói như thế này, nói rằng: "Tụi con lỡ dại lấy nhau rồi, không đi tu được nữa, thì xin cho những đứa con của con sau này là những người thế này: là những đứa trẻ biết được đạo lý, có tâm đạo, mến mộ Phật Pháp, là sống tốt với mọi người. Lớn lên sẽ là những người mà biết sống hy sinh, thương yêu, giúp đỡ cho mọi người.
[37:48]Mà nếu được thì xin cho đứa trẻ mà chúng con sinh ra này sẽ là những người mà đem lại hạnh phúc, đem lại lợi ích, đem lại đạo đức cho cả cái đất nước này, cho cả cái thế giới này." Nghĩa là chính lý tưởng của cha mẹ định hình cho đứa con của mình, chứ không phải đợi có mang rồi mới bắt đầu dạy, mà khi chưa hề có con là hai vợ chồng đã định hình đứa con mình bằng cái lý tưởng của mình. Những cái điều mình không làm được, ước mơ mình không làm được, mình gửi cái điều đó lại cho con mình. Thì có khi là không được hoàn toàn như mình mơ ước, nhưng mà tự nhiên sẽ khiến một cái người nào đó, một cái vị nào đó có cái tâm hồn tương tự như vậy sẽ đầu thai vào liền.
[38:29]Chúng ta nên nhớ, vĩ nhân chọn cha mẹ để đầu thai. Là biết cái cha mẹ đó có nhân duyên với mình như vậy, có tâm hồn như thế mới đến đầu thai làm con, làm cái, không phải dễ. Còn nếu mà cha mẹ chỉ nghĩa là chỉ vì tình dục mà có con thì đúng là ai đầu thai vô thì ráng chịu, không biết á. Nữa lớn lên nó trở thành trộm cướp, ma túy thì ráng chịu, không biết á. Nhưng mà nếu từ bây giờ cha mẹ đã định hình cho mình đứa con như thế, mỗi ngày cầu nguyện với Phật như thế thì khiến sẽ có một vĩ nhân họ tìm đến chỗ đó họ đầu thai vào họ làm con mình. Và khi lớn lên sẽ là một đứa trẻ xuất sắc, mà có thể lớn lên chút nữa trở thành một
[39:05]vĩ nhân làm danh tiếng cho cả cái đất nước này, chứ không phải là đơn giản. Cho nên thầy mới nói là dạy con từ thuở lên ba là muộn, dạy con từ thuở nằm nôi là muộn, dạy con từ thuở trong thai là muộn, mà dạy con từ thuở chưa hề có mang, phải như vậy. Nên đây là một cái bí quyết rất là đặc biệt, mà bởi vì thầy không có sử dụng gì nữa, thầy cho tụi con á. Rồi con đem chỉ cho mọi người khác luôn, như vậy, phải không? Thì theo cái chủ trương của nhà nước hiện nay cũng giống như là theo đạo lý thì không nên đông con. Không nên đông con. Vì thứ nhất là theo đạo lý là thế này, khi mình đông con thường là mình nuôi dạy không có chu đáo.
[39:49]Ông bà mình ở thế hệ trước thì thường hay đông con, nhưng mà thế hệ sau này thì thường người ta không đông con nữa. Bởi vì chủ trương là sợ tăng dân số của thế giới, nó gây áp lực lên cho đời sống của nhân loại. Nên vì vậy, khi mà mình hạn chế sinh đẻ, mình ít con là mình cũng làm giảm cái áp lực cho cả thế giới. Đó cũng là một việc phước. Nên là trên thế giới luôn luôn những nhà lãnh đạo, những nhà xã hội đều kêu gọi kiềm chế dân số lại vì họ bằng cái tính toán khoa học họ biết được cái điều đó, cái thảm họa của nhân loại. Nên mình cũng phải theo cái điều đó mình làm, đó là một việc phước đối với thế giới.
[40:28]Và ít con á thì cũng là một việc phước đối với con cái của mình, mình sẽ nuôi dạy tử tế, chu đáo. Chứ còn đông con mà mình bỏ bù lăn bù lốc này kia nọ thì cũng thành cái tội. Tội cho con của mình mà cũng thành cái tội mà mình phải mang, không dạy đàng hoàng. Mà việc dạy con cái nó là cái vấn đề lớn về sau của vợ chồng. Bởi vì ví dụ tụi con sống với nhau được một hai năm thì bắt đầu nhiều khi có con rồi. Thì suốt cái cuộc đời của mình cái vấn đề chính lại là con cái chứ không phải là cái yêu thương nhau nữa. Yêu thương nhau thì cũng là một phần, nhưng mà cái vấn đề nuôi dạy con cái trở thành vấn đề chính.
[41:03]Nên vì vậy phải có hẳn cái đường lối dạy con. Mà nếu mình dạy con tốt đẹp, nên người, đó chính là một yếu tố lớn của hạnh phúc gia đình lần nữa. Ngoài cái việc đối xử tốt với nhau đã tạo thành cái hạnh phúc, mà cái việc nuôi dạy con cho tốt đẹp, nên người là một yếu tố rất lớn của hạnh phúc gia đình. Cho nên phải có một cái bản lĩnh về dạy con. Nên thường trước khi cưới nhau vậy là thường thường đôi trẻ phải được dạy về giáo dục gia đình, dạy về hôn nhân gia đình. Nhưng mà thường là tài liệu đó chưa nhiều, cũng không có những cái lớp như vậy. Nên do đó, thầy mạo muội là nói những điều đơn sơ như vậy để tụi con về suy ngẫm thêm.
[41:44]Mà theo gợi ý của thầy vậy thì dạy con thì như thế này: lúc nhỏ tụi con phải cưỡng bách những cái điều tốt mà con mình không biết đó là tốt. Lớn lên một chút thì mình bắt đầu mình khuyên, mà khi tụi nó lớn lên hẳn rồi thì mình chỉ làm cố vấn thôi. Nhưng mà hồi nhỏ thì phải cưỡng bách. Bởi vì nếu mình không cưỡng bách, con mình không biết đó là điều tốt để làm. Thầy nói ví dụ như là việc đi học thôi, lên sáu tuổi phải đi học lớp một. Mà bây giờ nếu cha mẹ nói: "Ờ, con thích đi học thì cho đi, không thích đi học thì thôi" thì tuyệt đối không có đứa nào đòi đi học hết, phải không? Thích ở nhà chơi cho sướng.
[42:22]Nghĩa là chính bản thân mình hãy nhớ lại hồi nhỏ tụi con bị bao nhiêu roi đánh vào đít rồi tụi con mới đi học, phải không? Nhớ coi. Hỏi ba mẹ coi. Đó thì con mình nó cũng vậy á. Nếu mà mình không cưỡng bách thì nó không chịu làm điều tốt. Nên vì vậy có những điều tốt phải cưỡng bách, ví dụ đi học văn hóa, ví dụ việc đi chùa. Việc phải bắt buộc là mỗi sáng mấy giờ thức dậy, vợ chồng con cái thức dậy bắt tập hết. Là vì cái sức khỏe là một yếu tố của hạnh phúc gia đình. Chứ nếu mà ốm đau, què quặt thì gia đình sẽ tan vỡ không biết lúc nào. Cho nên vợ chồng phải khôn ngoan biết giữ cái sức khỏe là một yếu tố của hạnh
[42:59]phúc, mà không phải mình giữ mà mình phải tập luyện cho con mình nữa. Nên yếu tố sức khỏe rất quan trọng. Mà trong yếu tố mà tập thể dục thì thầy đề nghị nên tập khí công. Bởi vì khí công là một lối tập nhẹ nhàng mà kết quả rất lớn, không tốn sức nhiều nhưng mà kết quả rất lớn và chữa được những cái bệnh nội tạng tiềm tàng. Ví dụ như tập thể dục á, nhưng mà nhiều khi những cái tiềm tàng của cái những cái viêm nhiễm ở trong nội tạng, gan thận là chữa không được, nhưng mà tập khí công nhẹ nhàng thì lại chữa được. Thể dục thì nặng chữa không được, mà khí công thì chữa được. Cho nên tụi con phải đi tìm học cái khí công để bản thân
[43:35]mình tập, mà sau này bắt buộc con mình phải tập theo. Nó vậy. Còn ví dụ như mỗi sáng vậy mình phải lễ Phật để làm gương và bắt con mình cùng lên bàn thờ lạy Phật với mình. Nó tạo thành cái nề nếp gia đình. Tất cả những nề nếp gia đình mà có văn hóa, có truyền thống là đều do sự quyết tâm cứng rắn của bậc làm cha làm mẹ hết. Chúng ta bước vào một cái gia đình mà có truyền thống, ví dụ một gia đình một người Hoa có truyền thống hay gia đình người Bắc của Việt Nam mà có truyền thống, chúng ta sẽ thấy những người bậc ông bà họ cứng rắn dữ dội lắm, họ bắt con cái phải làm thế này, phải làm thế kia, những cái điều tốt đẹp.
[44:12]Ngày giỗ quẩy phải gặp nhau phải như thế nào, mỗi sáng phải chào hỏi nhau như thế nào, mình bước vô mình thấy gia đình đó mình nể liền. Là bởi vì sao? Bởi vì những điều tốt đẹp được bắt buộc phải làm, nó thành cái truyền thống bền vững cho con cháu lâu dài. Cho nên là ví dụ thầy nói cái việc mỗi sáng tụi con lên bàn thờ thắp nhang lạy Phật, lạy chứ không phải là thắp nhang xá xá. Lạy và phát những lời nguyện tốt đẹp rồi mình bắt con mình phải quỳ kế bên cạnh, lạy theo, đọc theo những cái lời cầu nguyện của mình. Và như vậy nó thành cái truyền thống. Mà cái bản lĩnh, cái truyền thống, cái văn hóa, cái điều tốt đẹp gia đình chính là do sự cứng rắn của tụi con.
[44:49]Còn nếu cha mẹ mà xìu xìu không cứng rắn, con mình muốn làm gì nó làm, gia đình đó lỏng lẻo, rã ra liền không hay. Cho nên những điều tốt đẹp phải được bắt buộc. Thầy dặn tụi con đi dặn con lại điều đó đó, những điều đó. Con mình lớn lên chút xíu bắt đầu nó có cái độc lập, tự chủ thì trên cái quyền của con người thì mình bắt đầu mình bớt, giảm bớt cái sự cưỡng bách mà mình thường hay khuyên, mình cố vấn, mình phân tích cho nó nghe: à thế này là tốt, thế kia là xấu, con nên làm. Để mình tạo cho nó một sự tự chủ, cho nó một cái giá trị của con người, chứ nó không còn là nô lệ nữa. Hồi nhỏ thì mình bắt buộc, nhưng mà nếu lớn lớn
[45:24]lên bắt đầu cho con mình có một sự độc lập. Nhưng trong cái sự độc lập, tự chủ dần dần của nó, mình luôn luôn bám sát để phân tích, để khuyên bảo, để cố vấn cho nó nhìn. Còn ví dụ khi con mình lớn lên rồi có vợ, có chồng rồi thì mình hoàn toàn chỉ là người cố vấn thôi. Chứ còn tụi nó là may nhờ rủi chịu đó, nên hư gì ráng chịu, chứ mình không còn trách nhiệm nữa. Đó theo luật pháp là như thế mà theo đạo lý cũng là như thế. Thì lúc đó do cái nghĩa, cái lòng hiếu kính nó còn, nó tới lui nó thăm hỏi thì mình cũng phân tích kinh nghiệm của người đi trước như thế như thế. Nhưng mà rồi tụi nó sẽ có khi nó nghe lời,
[45:57]khi không nghe lời bởi vì cái hoàn cảnh mới, kiến thức mới, máy móc mới, tụi nó tự quyết định. Nhưng lúc đó tụi nó ráng chịu, không phải lỗi của mình. Đó đây là cái con cái lại là vấn đề quan trọng của hôn nhân. Bây giờ trở lại, khi tụi con bắt đầu lớn tuổi rồi, nhiều khi con cái cũng yên ổn rồi mà phước mình đã nhiều, nhà cửa mình đã vững chắc, thu nhập đã ổn định, đời sống đã khá giả thì lúc đó tụi con phải nhớ sắp xếp cái việc tu hành nhiều lên lần lần. Đây là điều quan trọng để chuẩn bị cho cái tuổi già của mình, cho lúc mình chết, cho kiếp sau. Vì quãng đời trẻ của mình là mình đã lo đi tìm cuộc sống,
[46:34]lo nuôi dạy con cái mà nhiều khi cái việc công đức, cái việc tu tập mình bị ít. Nhưng khi lớn tuổi một chút, ví dụ tụi con qua khoảng xấp xỉ 50, khi con cái mình nó đang đã tới lúc ổn định rồi, lúc đó mình dồn thời gian vào việc làm điều phước, việc tu tập cho nhiều. Rồi đến ngày nào đó, ví dụ tụi con đến tuổi hưu, sáu mươi mấy bảy mươi rồi thì hai vợ chồng nghĩa là dành hầu hết thời gian cho việc tu hành, đó là một cái cặp vợ chồng lý tưởng nhất, lý tưởng nhất. Mà đây là thầy nói là lý tưởng nhất, thực sự thật chỉ là lý tưởng nhì thôi, chứ lý tưởng nhất là cặp khác. Lý tưởng nhì là sao? Hoặc lý tưởng nhất là sao? Lý tưởng nhì là thế này:
[47:12]nghĩa là bây giờ ngày hôm nay tụi con cưới nhau, sống xây dựng gia đình, tu dưỡng lần lần lần cho tới khoảng sáu mấy bắt đầu tu hành, đó là lý tưởng nhì. Còn lý tưởng nhất là sao? Lý tưởng nhất là năm nay tụi con lên chùa tụi con làm lễ cưới, mà sang năm lên đây hai đứa đi tu hết là lý tưởng nhất. Nhưng mà thầy sợ tụi con khó nhất. Thấy khó nhất cho nên thôi cho tụi con nhì đó. Cho hàng nhì tức là già đi tu. Thì đây là thầy đã nói qua cái tổng quát là dựa vào cái đạo lý cũng như dựa vào truyền thống để nhắc nhở tụi con những cái điều mà bổn phận, những cái đạo vợ chồng đối với cha mẹ đôi bên, đối với con cái mà đối với sự tu tập của đời sống của mình.
[47:56]Lần lặp lại, thầy thay mặt cho chùa, quý thầy, quý cô cũng như toàn thể những Phật tử mà đã có cái tâm hoan hỷ đến đây tham dự lễ cưới này, chúc cho tụi con được trăm năm hạnh phúc, được vô lượng an lạc, được nâng bước nhau đi xa hơn cả cuộc đời, ha. Và chúc cho tụi con làm được nhiều cái việc công đức, à việc tu hành lần lần được tăng trưởng, ha. Và cuối cùng, một kiếp nào xa xôi nữa, cùng với tất cả chúng sinh đồng thành Phật đạo. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[48:35]Dạ, giờ đến đọc cái lời tâm nguyện hôn nhân. Hai đứa lên đây quỳ. Hai đứa con lên lên đây quỳ để đọc cái lời tâm nguyện hôn nhân.
[48:46]Thầy đọc từng câu rồi hai đứa lặp lại ha. Hôm nay, hai chúng con là...
[48:56]Cúi xin Phật từ bi gia hộ
[49:01]cho chúng con nên nghĩa vợ chồng,
[49:06]trọn đời sống chung thủy với nhau,
[49:11]cùng đi trên con đường Phật đạo,
[49:16]chung trái tim thương yêu muôn loài,
[49:22]chung đôi tay làm điều phước thiện.
[49:32]Đọc tiếp. Xin Phật gia hộ cho chúng con
[49:39]biết chia sẻ với nhau niềm vui,
[49:45]biết chịu đựng với nhau nỗi buồn,
[49:50]mãi mãi xem nhau như khách quý,
[50:01]Xin Phật gia hộ cho chúng con
[50:06]biết xem cả hai bên cha mẹ,
[50:11]cả hai bên thân quyến họ hàng
[50:16]cũng như là chỉ một mà thôi.
[50:27]Xin Phật gia hộ cho chúng con
[50:32]sẽ gắng công dạy trẻ nên người,
[50:37]giúp con trẻ nhiệt thành tin Phật,
[50:42]sống một đời lợi ích an vui.
[50:53]Xin Phật gia hộ cho chúng con
[50:57]tình yêu thương mỗi ngày một lớn,
[51:02]thành tình thương đến khắp vạn loài,
[51:07]cả đất trời cây cỏ mênh mông.
[51:18]Xin Phật gia hộ cho chúng con
[51:23]tâm trí tuệ ngày càng phát triển,
[51:28]hiểu thật sâu đạo lý Phật đà,
[51:33]để dần dần tu tiến về sau.
[51:39]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[51:48]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[51:59]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[52:05]Giờ hai đứa con xoay qua đảnh lễ chư tôn đức để chứng minh cho buổi lễ.
[52:15]Giờ xoay qua đảnh lễ chư Tăng trước. Quỳ xuống, quỳ xuống, lạy ba lạy ha. Quý thầy chứng minh cầu nguyện cho đôi trẻ được tốt lành.
[52:40]Rồi chúng con xoay qua đảnh lễ chư Ni. Rồi quỳ xuống.
[53:03]Tụi con đứng lên, tụi con chắp tay xá hết tất cả Phật tử cũng như để Phật tử cũng chú nguyện, cũng chúc lành cho đôi trẻ giùm thầy. Mời chị Tâm Khương thay mặt hai gia đình đọc lời cảm tạ. Ngưỡng bạch trên chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni. Kính thưa toàn thể quý cô bác, anh chị Phật tử gần xa đã đến dự buổi lễ chúc phúc cho hai cháu hôm nay. Thật là hữu duyên, thật là ấm áp trong tình người, tình đạo. Trước hết, hai gia đình chúng con thành tâm tri ân tôn đức đã hoan hỷ, tận tình tổ chức buổi lễ chúc phúc cho hai cháu thật là trang nghiêm, đẹp đẽ và tràn đầy đạo vị. Chúng con xin ghi nhận lời tri ân tình huynh đệ,
[53:59]bạn đạo sâu sắc của quý cô bác, anh chị Phật tử xa gần đã không quản ngại đường xá xa xôi đã về đây cùng tổ chức buổi lễ cầu nguyện chúc phúc cho hai cháu được trang nghiêm và trọng thể hơn. Giờ này buổi lễ đã hoàn mãn, tốt đẹp. Hai gia đình chúng con xin kính chúc chư tôn đức Tăng Ni được nhiều sức khỏe để hướng dẫn, dìu dắt cho chúng con trên bước đường tu tập. Và xin kính chúc tất cả quý cô bác, anh chị Phật tử xa gần được nhiều điều tốt đẹp, may mắn, an vui, hạnh phúc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[54:53]Chúng con cung thỉnh chư tôn lễ Phật hồi hướng.
[54:59]Tự quy y Phật, nguyện cho chúng sanh hiểu sâu đạo cả, phát tâm vô thượng.
[55:26]Tự quy y Pháp, nguyện cho chúng sanh thấu rõ kinh tạng, trí huệ như biển.
[55:54]Tự quy y Tăng, nguyện cho chúng sanh tâm ý hòa hợp, biết thương mến nhau.
[56:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thầy cảm ơn quý Phật tử, thứ nhất là đã lên đây dự cái lễ cưới cho đôi trẻ, cũng như là đã đến đây để vui Trung Thu với chùa, nghe pháp hôm qua. Thầy chúc cho mọi người lát nữa sau khi ăn cơm xong rồi ra về được nhiều phước lành, được nhiều sự gia hộ của Tam Bảo ha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[57:17]Hò...
[57:26]hò...
[57:35]Cha mẹ nuôi con
[57:42]biển hồ lai láng.
[57:48]Con nuôi cha mẹ
[57:53]tính tháng tính ngày.
[58:00]Mẹ già như trái chín cây,
[58:08]sớm còn tối mất biết ngày biết ngày rụng nao.
[58:34]Mẹ hiền trắng chuỗi tóc sương, lo con tám chục những năm trường chưa phai.
[58:45]Mẹ hiền trĩu nặng hai vai, nuôi con dẫu phải đắng cay ngậm ngùi.
[58:54]Mẹ hiền
[58:58]áo vá rách vai, cho con ăn học lớn khôn bằng người.
[59:07]Mẹ hiền giây phút tử sinh, thương yêu ánh mắt dõi hình bóng con.
[59:19]Hò... hò...
[59:52]Mẹ hiền như nải chuối cau...
[1:01:01]Từ phàm phu cho đến thánh hiền, hiếu ân cha mẹ mới nên, mới nên thân người.
[1:02:10]Áo em đẹp quá một màu lam, giản dị thanh cao giữa dòng đời.
[1:02:27]Tôi về gom lại muôn ngàn sắc thắm, vẽ đến trọn đời nét hồn nhiên.
[1:04:39]Tôi về gom lại muôn ngàn sắc thắm, vẽ đến trọn đời nét hồn nhiên.
[1:04:51]Áo em thơm ngát khói trầm hương, ngược gió bay trên khắp nẻo đường,
[1:05:01]đem đến cho đời nụ hồng tin yêu, tỏa sáng nơi em hương sắc nhân từ.
[1:07:01]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Chắp tay quỳ kính lạy Người, thiết tha con khấn nguyện cầu. Quê hương là dòng sông, mát trong trăng vàng soi sáng.
[1:07:37]Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Nam Mô Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát. Đóa hoa cười sắc vô thường, sóng đưa khơi vớt hồn lượn, đưa thuyền từ vượt qua, bến mê đến nơi bờ giác.
[1:08:11]Mẹ hiền Quán Thế Âm, giọt nước cành dương xoa dịu lầm
[1:08:23]than.
[1:09:18]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ từ bi, xót thương cứu độ trần gian.
[1:11:18]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời. Con xin Mẹ Từ Bi xót thương cứu độ trần gian.
[1:11:51]Chiến tranh đau đớn cuộc đời, bão giông mây nước ngập trời.
[1:12:26]Chùa tôi vang tiếng chuông, chiều buông theo khói sương.
[1:12:42]Chùa tôi trong nắng mai, màu lam bay thướt tha. Gặp nhau chắp tay A Di Đà Phật.
[1:13:36]Chùa tôi dưới bóng trăng, đàn em vui múa ca.
[1:14:22]Dòng sông lam uốn quanh, đồng lúa bát ngát xanh. Chùa tôi như đoá sen vươn lên trời cao.
[1:15:47]Dù cho năm tháng qua, dù cho bao đổi thay, lòng tôi vẫn luôn nhớ mãi chùa xưa.