[0:01]Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ cùng toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ.
[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:33]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:46]Chúng con xin thành kính cung thỉnh sư phụ an tọa, cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[1:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Rồi hôm nay cũng là mùng 3 Tết. Thời gian cứ lặng lẽ trôi qua,
[1:35]và nó trôi qua rồi nó không quay lại. Và thời gian là cái gì? Cho đến ngày hôm nay các nhà khoa học bắt đầu mới ngỡ ngàng hình như thời gian không có. Mà cái này hình như là thầy giảng lâu rồi, thầy có giảng mấy bài về thời gian, và thầy cũng nói cái thời gian là một khái niệm thực sự là trừu tượng, nói có cũng được mà nói không cũng được. Vừa rồi có một số nhà khoa học bắt đầu họ ngỡ ngàng và họ bắt đầu thấy hình như thời gian không có. Đây là điều mà ông Einstein ổng cũng có nhận định như vậy, thời gian không có thật. Dường như nó có mà dường như nó không có. Mình nói không có không được, bởi vì thấy rõ ràng mình
[2:21]trẻ rồi già mà, thế có dấu vết của thời gian. Nhưng mà thời gian là cái gì? Chưa bao giờ ai nắm được thời gian cả. Thì cứ lặng lẽ trôi qua, thì cứ hết năm này rồi tới năm kia, nhất là chúng ta càng lớn tuổi thì thấy thời gian trôi càng nhanh. Như thầy nhớ hồi còn bé vậy, cứ nóng ruột để trông Tết tới để được mặc áo mới, được tiền lì xì, được ăn ngon. Còn bây giờ, mới vừa Tết xong thấy tới Tết nữa rồi. Không biết sao trôi nhanh thì cũng vậy thôi, nhưng mà không biết sao nhanh quá. Mới Giao thừa đây, bữa nay mùng 3. Rồi bao nhiêu công việc nó cứ dồn tới, dồn tới. Cái điều ta chỉ lo là thế này, là thời gian thì cứ trôi,
[3:05]mà việc tu hành chúng ta chưa được nhiều, việc làm phúc chưa được bao nhiêu, nhưng mà sơ sẩy chút là tội lỗi nó đến. Cái đó là cái ta đáng lo, thế còn thời gian thì nó cứ lạnh lùng nó trôi qua. Và mình hiểu đạo lý sâu rồi, tự nhiên mình cảm thấy lo lắng là vậy. Lo lắng chứ không có yên ổn đâu. Đừng có ai nói rằng: "À, tôi hiểu đạo rồi, tôi tự tại, tôi an nhiên, tôi sống trong hiện tại, tôi không cần gì nữa", mấy cái đó nói tào lao, không có đúng đâu. Cái người hiểu đạo thật rồi lại là người lo lắng nhiều hơn lúc trước. Để ý lại điều đó, cái đó mới là hiểu đạo đúng á! Còn nói "Tôi hiểu đạo rồi, tôi an nhiên,
[3:45]tôi tự tại, tôi bất cần, không còn gì phải lo", mấy người đó hiểu đạo cạn và hiểu đạo sai, hiểu đạo trở thành vô trách nhiệm á. Chứ còn hiểu đạo đúng rồi, mình tự nhiên mình có trách nhiệm với cuộc đời dữ lắm, và thấy lo. Lo đủ chuyện là sao? Thấy cuộc đời còn nhiều đau khổ, mình chưa hoàn thiện, mọi người chung quanh mình còn bất an, thế giới này còn bấp bênh, và thấy cái trách nhiệm mình nằm trong đó. Thấy cái trách nhiệm của mình gắn với thế giới, gắn với nhân loại, gắn với đất nước, gắn với cộng đồng, chưa bao giờ mình bình an cả. Mà bảo là: "Thôi bỏ mặc hết tất cả đi, chẳng cần hết tất cả,
[4:19]không cần lo cái gì", cái người đó hiểu sai đạo. Nên ta thấy, hôm Giao thừa khi mà nói về cái một trong những tính chất của bậc giác ngộ trong thất giác chi, nó có một cái chi, một tính chất là tinh tấn. Cái sự cái chữ tinh tấn mà của một bậc giác ngộ làm cho ta ngạc nhiên, diligence, làm cho ta ngạc nhiên là: "Ủa, các ngài tu xong rồi mà tinh tấn gì nữa?" Nên cái chữ tinh tấn nó nằm ở nghĩa khác. Chữ tinh tấn ở trong thất giác chi nó có nghĩa là tinh thần trách nhiệm rất là cao. Một bậc thánh chứng đạo rồi, cái tinh thần trách nhiệm của các ngài đối với chúng sinh rất là lớn. Còn chúng ta chưa chứng thánh mà mình đã buông hết trách nhiệm,
[5:03]mình bất cần, không cần gì hết, cái đó mình hiểu sai á. Cái người mà càng hiểu đạo thì lại càng lo lắng. Nói: "Ủa, tu kiểu gì kỳ vậy? Người ta nói tu theo đạo Phật là an nhiên, tự tại, là bình an, thanh tịnh. Mà thầy nói tu theo đạo Phật càng tu thì càng lo lắng, thầy có nói sai không?" Nói: "Thầy bảo đảm không nói sai." Bảo đảm không sai. Tại vì sao vậy?
[5:33]Khi tâm ta còn biết lo cho Phật pháp, còn biết lo cho chúng sinh
[5:41]thì tâm ta đúng, và cái đúng đó làm cho ta hạnh phúc. Mặc dầu ta không cần hạnh phúc, nhớ như vậy. Cái hôm hình như mùng 1 thầy có nói điều này: Tu đúng thì không cần hạnh phúc, mà hạnh phúc tự nó tìm mình, chứ mình không tìm hạnh phúc, nhớ điều đó vậy. Tu đúng không cần tiền, nhưng mà tiền nó tìm mình. Nghe câu này hơi ngược đời hả? Ai cũng cần tìm tiền, nhưng mà tu đúng không cần tiền, để cho tiền nó tìm mình, cái đó mới hay, cái đó mới giỏi á! Còn mình đi tìm tiền, cực lắm. Tu làm sao tiền nó tự nó kiếm tới mình. Cũng vậy, tu không cần hạnh phúc, hạnh phúc nó tìm mình, tu đó mới đúng. Còn mình còn phải tìm hạnh phúc, còn mình phải tìm tiền vất vả, mình vẫn còn sai.
[6:34]Bây giờ thì chưa thoát ra được cái sai đâu. Bây giờ vẫn còn phải tìm tiền để sống mà. Như thầy cũng phải chạy tìm tiền để sống, để lo cho chùa, lo cho đệ tử mình, cái nọ, thì cái đó là điều tự nhiên. Nhưng mà bí quyết của đạo lý nằm ở chỗ đó: Ta không cần hạnh phúc, mà hạnh phúc tìm đến ta. Cũng vậy, ta không cần hạnh phúc cho bản thân mình. Vì sao? Vì mình mắc, mình bận lo lắng cho Phật pháp, cho chúng sinh, cho cộng đồng, cho đất nước, cho thế giới, tâm mình trải rộng khắp nơi, đó mới là đúng. Nói: "Sao tu mà lo dữ vậy trời?", không lo là sai. Không lo là sai, hãy nhớ giùm thầy điều đó vậy nha.
[7:20]Mà khi lo như vậy thì mình làm cái gì? Khi mà mình lo cho thế giới, lo cho Phật pháp, lo cho chúng sinh thì mình làm cái gì?
[7:35]Mình làm một điều là thế này:
[7:39]Làm sao cho mình giỏi lên, mình giỏi lên rồi mình mới cống hiến, mình mới đóng góp được. Còn mình không giỏi lên, mình không cống hiến, không đóng góp được. Ví dụ như bây giờ, ta đi qua Âu châu, ta sẽ gặp những cái tòa lâu đài, những cái tòa nhà, những building, những tòa nhà cổ đó, lớn kinh hồn lắm! Những khối đá rất là to xây lên những cái tòa nhà lớn, ở Việt Nam thì không có. Việt Nam mình những công trình cũ để lại không có, trừ cái thành nhà Hồ chút xíu, có được một mảng thành rồi chưa thành công thì cái triều đại nhà Hồ đã bị bị bị biến mất, bị tiêu diệt, thì thôi chút xíu đó thôi. Còn tất cả không có một công trình nào lớn ở Việt Nam cả.
[8:26]Trung Quốc thì có, Nga có, Âu châu có, Campuchia có cái Angkor Wat, có, Việt Nam không có. Lý do tại sao? Lý do tại vì cái sức vóc của người Việt Nam nhỏ thó, cái sức ta yếu, tự nhiên cái tinh thần của ta không dám nghĩ tới việc làm những công trình to lớn. Cái điều ta dám nghĩ tới, dám làm là do năng lực của ta. Năng lực ta yếu rồi, tự nhiên tự trong tâm ta không dám nghĩ tới việc lớn nữa, dừng lại liền, chỉ làm những điều nho nhỏ, cất cái nhà bé bé thôi.
[9:10]Ai nói chuyện vậy con?
[9:17]Còn khi cái người Tây phương họ khỏe mạnh, cái đầu họ dám nghĩ ra những công trình rất là to lớn, để lại thế giới là như vậy. Rồi cũng vậy,
[9:28]ví dụ như nếu ta giỏi về cơ khí, tự nhiên ta nghĩ tới cái việc ta chế tạo cái máy này, ta chế tạo cái máy kia, chế tạo cái máy cấy lúa, cắt lúa, đó. Còn ví dụ ta không có kiến thức gì về cơ khí, thì mình chỉ cắt lúa là bằng cái gì? Lấy cái liềm mà cắt tay, từng cái từng cái. Nên ta dám nghĩ tới những chuyện lớn bởi vì ta giỏi, còn ta không dám nghĩ tới chuyện lớn bởi vì ta dở. Rồi có một thời gian vậy là thế giới rất là thán phục người Nhật, bởi vì người Nhật giỏi về kỹ thuật.
[10:08]Đất nước họ không có lớn, không có nhiều tài nguyên, nhưng họ giàu thứ hai thế giới thời đó, bây giờ thì xuống rồi, chứ thời đó là ngoài Mỹ là tới Nhật á. Mà tại sao vậy? Tại người Nhật họ giỏi quá, họ thông minh, chịu cực, chịu khó. Rồi thậm chí có khi có cái người họ mới phân bì, nói người Việt Nam cũng thông minh không kém Nhật, nhưng vì lý do gì ta không biết thì ta không bằng Nhật, đó. Hoặc là Singapore, có thành phố bé xíu, bằng cái thành phố Dĩ Minh, mà trở thành một cái trung tâm tài chính, thương mại, giao dịch của thế giới, à cái thu nhập của đầu người rất là cao. Tại sao vậy? Bé xíu, chả có tài nguyên gì, rồi cứ lén lén đi mua cát ở mấy nước khác đổ
[10:55]xuống cái thành phố họ để mở rộng thêm được miếng đất nào hay miếng đất đó. Họ mà có thêm được một hecta là biết bao nhiêu công sức, biết bao nhiêu tiền bạc. Nhưng mà tại sao họ giỏi nè? Chỉ vì con người họ giỏi. Con người họ giỏi rồi thì sự nghiệp chung của cả cái đất nước nó giỏi lên. Thì chúng ta cũng vậy, để hiểu lý do tại sao Đạo Phật ngày hôm nay cũng rất là suy tàn nha, ta nhớ giùm một điều Đạo Phật ngày hôm nay rất là suy tàn so với các tôn giáo khác trên thế giới. Nhất là thời đại khoa học tiến bộ, các chùa cứ vắng dần, vắng dần,
[11:33]người tu giảm dần, tín đồ giảm dần, một số tôn giáo khác cũng giống như vậy, cũng bị ảnh hưởng. Khi mà khoa học tiến bộ quá, con người ta bắt đầu quay lưng dần với tín ngưỡng. Ví dụ hồi xưa việc thần thông phép lạ là một điều làm người ta ngưỡng mộ, thán phục. Ví dụ nói là là tôi bệnh quá, tôi tới ông thầy đó, ổng so xoa đầu cái tôi hết bệnh, cái là mình cái gì nó phi thường vô cùng, cái làm cho ta có niềm tin ngưỡng mộ. Ngày nay không cần ông thầy xoa đầu, lại ông bác sĩ ổng chích cho mũi thuốc hết bệnh. Hoặc là nói có thể là cái người bay lên, đi ngược trên vách tường, là hô biến biến mất, giờ mấy ông ảo thuật gia thế giới làm được hết trơn, chả ai giải thích được.
[12:14]Mấy đó coi trong mấy cái clip mạng đó có đầy hết trơn. Vì cái việc mà những điều mà phi thường mà tín ngưỡng hồi ngày xưa bày ra để thu hút quần chúng, bữa nay không bằng mấy cái ông mà ảo thuật, mấy cái ông khoa học kỹ thuật, mấy cái ông hacker, mấy cái ông làm kỹ xảo điện ảnh. Và nó đáp ứng được hết mọi cái mong ước của con người. Bỗng nhiên, những cái thần thông phép lạ mà ngày xưa tín ngưỡng bày ra hết linh rồi. Thì con người ta từ từ quay lưng với tín ngưỡng, chỉ trừ một cái mà khoa học không làm được, đó là cái đạo đức, cái đạo lý sống, sự giác ngộ, cái đó vĩnh viễn không khoa học nào làm được.
[13:00]Mà nếu cái tôn giáo nào vẫn còn đem đến cái giá trị về đạo đức, đạo lý, sự giác ngộ cho con người, thì tôn giáo đó sẽ mãi mãi còn giá trị với thế giới này. Chứ còn mà đi khoe thần thông, khoe phép lạ, hết rồi. Nói mấy ông ông biết bay không? Ông bay được cái nào? Ông bay lên tới nóc nhà không? Còn phi thuyền tôi bay luôn tới sao Hỏa. Vậy là tôn giáo với khoa học ai hơn? Vậy nó rõ ràng tôn giáo thua khoa học. Người ta cứ đi con đường khoa học rồi từ từ người ta có được tất cả, nhưng chỉ có một cái khoa học không có được là cái đạo đức sống, cái đạo lý sống, cái sự giác ngộ tâm linh thì khoa học không bao giờ có,
[13:40]cái đó thuộc về những cái tôn giáo chân chính mới có. Nên đó là lý do nơi tôn giáo nào, nơi chùa nào còn giữ được đạo đức, giữ được đạo lý sống, giữ được cái lý tưởng tâm linh giác ngộ, thì ngôi chùa đó, tôn giáo đó còn giá trị đối với chúng sinh. Chứ còn mà đem những cái năng lực khác hù người ta, người ta hết cần rồi. Đó là lý do mà tôn giáo khắp nơi trong thời đại ngày hôm nay suy giảm rất là nhiều, mặc dù là xuất hiện nhiều bậc đạo sư nhưng từ từ cũng hết có linh rồi. Ngày hôm nay vậy, mọi điều khoa học họ làm gần được hết, nhưng chỉ còn thiếu một điều, đạo đức. Đạo đức vẫn không phát triển được, mà đây mới là điều ta lo lắng a.
[14:25]Vũ khí thì càng ngày càng tối tân, bắn một phát giết rất nhiều người,
[14:32]nhưng quyết định bắn hay không bắn lại thuộc về cái đạo đức của con người. Những con người họ giữ kho vũ khí họ có đạo đức hay không? Họ không có đạo đức thì họ cứ bắn. Họ có đạo đức thì họ nói đừng bắn. Giữa cái quyết định bắn hay không bắn thuộc về đạo đức của con người. Như nói: "Dạ, vậy chỉ cần cái ông giữ vũ khí ổng có đạo đức là được rồi." Nói: "Không." Cái đạo đức của ông đó nó chịu ảnh hưởng tới của đạo đức của toàn thể nhân loại này. Nếu toàn thể nhân loại này có đạo đức, thì cái ông mà ổng quyết định bấm hay không bấm nút bắn người ta đó, ổng bị ảnh hưởng liền. Nếu mà ổng không dám bắn bậy.
[15:10]Còn nếu cả cái thế giới này là một thế giới hỗn loạn, vô đạo đức, thì cái ông mà ổng giữ cái vũ khí, ổng bấm hay không bấm á, ổng sẽ quyết định bấm đại liền. Ổng cũng vậy, cái tâm ổng cũng nóng nảy, độc ác, vội vã, ổng sẽ ra lệnh bấm bừa bãi, bấm giết tầm bậy tầm bạ hết. Cái đạo đức của ổng là ảnh hưởng bởi đạo đức của toàn thể nhân loại này. Nên vì vậy, khi khoa học càng tiến bộ, tiến bộ rất là nhiều, vũ khí đe dọa giết người hàng loạt, thì chưa bao giờ ta khẩn thiết cần một cái nền đạo đức cho toàn thể nhân loại như thế này. Cả nhân loại phải tất cả ai cũng phải đạo đức để chi? Để ảnh hưởng vào trong trái tim,
[15:51]trong tâm cái đạo đức của con người mà cầm giữ vũ khí. À, tại vì cái đạo đức của ông đó lệ thuộc vào đạo đức của toàn thể nhân loại. Toàn thể nhân loại có đạo đức rồi, ổng không dám bấm nút bậy, không dám giết người bừa bãi. Còn cả cái nhân loại này ai cũng độc ác, ai cũng sống tạm bợ, hỗn loạn, tranh giành hơn thua, thì ảnh hưởng vào tâm của ổng, ổng bấm nút bậy à, ổng buồn buồn ổng bấm liền à, giết ai giết, cầu cái lợi cá nhân của ổng không ai biết được á. Nên vì vậy, khoa học càng tiến bộ chừng nào, thì cái yêu cầu, cái nhu cầu bức thiết về cái cái nền đạo đức cho toàn thế giới này là vô cùng khẩn cấp.
[16:30]Và những ai có đạo đức, biết tu tập đều phải có cái trách nhiệm xây dựng cái đạo đức cho cả cái thế giới này, để giữ cho cái hành tinh này mãi mãi trong cái bình yên, trong thanh bình, trong hạnh phúc. Nếu chúng ta là người biết tu tập, phải biết lo điều này, mà ai biết lo mới là người có đạo đức, có đạo lý. Còn người nào sống phây phây bất cần, sống tự tại, sống hồn nhiên, không cần gì cả, người đó sống sai rồi, tu sai rồi, hiểu đạo lý sai rồi. Ta vừa nói, cái thế giới càng tiến bộ về khoa học kỹ thuật, thì cái thế giới này cần rất nhiều đạo đức. Cả nhân loại phải có đạo đức để kềm giữ cái tâm hồn,
[17:15]cái đạo đức của cái ông mà ổng giữ vũ khí. Ta cần cái đó, nhưng ta làm sao để truyền bá đạo đức cho thế giới này? Ta làm sao?
[17:41]Ta tìm cách nói về đạo đức, nói về đạo lý, nói về lý tưởng giác ngộ cho những người mà ta quen, đúng không ạ? Rồi khi ta nói giỏi hơn nữa, ta cứ nói rộng rãi trên cộng đồng cho những người không quen cũng nghe. Phải nói, cái miệng ta phải nói, tay ta phải viết.
[18:09]Và thật sự, nói đi nói lại nhiều điều, cuối cùng vẫn là ngôn ngữ.
[18:16]Người nào giỏi ngôn ngữ, người đó có một lợi thế lớn trong việc truyền bá Phật pháp, đạo lý, đạo đức cho cho thế giới này. Cuối cùng vẫn là ngôn ngữ. Ai nói giỏi sẽ thuyết phục được mọi người đi về cái đạo đức, đạo lý. Đó là lý do tại sao mà ta thờ ba ngôi báu á, Phật, Pháp, Tăng, Pháp tức là ngôn ngữ á. Ngôn ngữ của đạo lý á. Phật là bậc giác ngộ, Pháp, lời Phật dạy, tức là ngôn ngữ. Tăng, người thực hành cái đạo lý đó. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta cũng vậy, chúng ta làm sao phát triển được cái sự tu hành của mình, mình đi ngược lại, mình từ Tăng lên Pháp lên Phật. Từ Tăng là gì? Mình là người thực hành tu theo đạo lý của Phật. Bắt đầu lên Pháp là gì?
[19:06]Bắt đầu từ cái ngôn ngữ mình mở miệng có thể truyền bá đạo lý được. Rồi lên Phật là gì? Lấy công đức đó mà ta tìm được sự giác ngộ. Cái thứ tự Tam Bảo ban đầu là Phật, Pháp, Tăng, còn chúng ta đi từ Tăng, Pháp lên Phật. Cái thứ tự ban đầu Phật, Pháp, Tăng là có Đức Phật, có giáo pháp rồi có những người đệ tử đi theo Phật tu tập. Và chúng ta đi ngược lại, ta đi từ Tăng lên Pháp lên Phật. Chúng ta tu theo Phật, tức là giai đoạn Tăng, bắt đầu chúng ta chia sẻ được đạo lý cho mọi người nghe là ta bước tới giai đoạn Pháp, rồi nhờ công đức đó ta đạt được sự giác ngộ là lên tới Phật. Ý là cái cái bước đi của ta là đi ba bước ngược lại như vậy.
[19:49]Nhưng lúc nào, bước nào cũng phải có cái Pháp là đạo lý á. Nên ai giỏi truyền bá đạo lý là người đó đang thực hiện cái nhiệm vụ cứu cái thế giới này, làm cho cân bằng cái thế giới này giữa sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật với đạo đức, để cho bảo vệ thế giới này thoát khỏi sự hủy diệt bởi chính khoa học kỹ thuật của con người. Nhưng mà để có thể mở miệng nói cho người khác nghe,
[20:22]coi vậy có dễ không? Hôm giờ mình nói được mấy người rồi?
[20:31]Thầy có đưa ra một chỉ tiêu, mỗi Phật tử chúng ta một năm ráng độ một người.
[20:41]Rồi có nhiều người báo: "Dạ thưa sư phụ, năm nay con độ được năm người đem về quy y rồi." Nói: "Vậy giỏi." Năm người là ai? "Dạ vợ con, con con, cháu con." Qua sang năm, "Độ được ai?", nói: "Con tìm hoài không được người nào hết trơn. Tại quen được mấy người độ hết rồi thôi. Còn mấy người khác không quen ai không độ được, bạn độ cũng không được nữa. Tại sao? Xưa mày nhậu với tao hoài, giờ mày bày đặt nói tu. Tu hú mày ơi! Là nói chuyện không được rồi." À, còn mà đi gặp đồng nghiệp làm ăn, lại nói chuyện đạo lý, "Thôi anh ơi, làm ăn mà lo tu rồi tiền đâu mà sống? Nói thôi bỏ đi anh ơi, đừng có tu anh ơi,
[21:17]giờ lo làm ăn." Tức là đem đạo lý nói không được nữa, cấn đầu này cấn đầu kia, vậy trừ bà vợ mình bắt bả đi bả đi quy y, bả không đi quy y mình giận, bả sợ mình giận bả ráng đi quy y. Mấy đứa con mình nuôi nó, bắt đi quy y nó phải quy y thôi. Ngoài mấy người đó ra rồi không ai nghe lời mình nữa hết trơn. Cái khả năng mình truyền đạt đạo lý không hiệu quả, không đơn giản tí nào. Vậy làm cách nào mà ta có thể dùng ngôn ngữ, lời nói hoặc là bài viết của mình mà lan truyền được đạo lý khắp nơi? Đánh thức mọi người khỏi sự u mê, sự tăm tối, sự tội lỗi, sự ích kỷ, sự ác độc bằng cách nào? Bằng cách nào để ta tăng được cái năng lực đó lên như vậy?
[21:57]Ngày xưa có trong cái bộ bộ luận của các vị tổ Đại thừa có nói nè: "Người đệ tử Phật phải giỏi năm thứ:
[22:08]Nội minh, Nhân minh, Công xảo minh, Y phương minh, Thanh minh." Năm cái thứ đó, thứ nhất Nội minh là phải giỏi giáo lý, giáo lý đạo Phật. Thứ hai Nhân minh là phải giỏi lý luận, giỏi ăn nói. Thứ ba là Y phương minh là phải giỏi thuốc. Tại vì con người ai cũng bệnh hết, mình phải có kiến thức về thuốc để bảo vệ sức khỏe cho mình và chữa cho mọi người. Công xảo minh: biết khoa học kỹ thuật, cơ khí, máy móc. Và thứ năm là Thanh minh: biết về âm nhạc. À ghê chưa. Từ ngày xưa các tổ đã thấy âm nhạc là một phương tiện rất quan trọng trong việc truyền bá Phật pháp. Công xảo minh là cơ khí, công nghệ, khoa học kỹ thuật.
[22:50]Khoa mà hồi xưa không ai quan trọng cái đó hết, hồi xưa là cứ đi xe ngựa và cầm cuốc cuốc ngoài đất thì cần gì cái công xảo minh? Bây giờ mình mới thấy với cái sự tiến bộ khoa học ngày hôm nay, mà nếu ai không biết về cái công xảo minh, về khoa học kỹ thuật tiến bộ, ta không truyền đạo được. Ví dụ bây giờ ta ngồi xem màn hình, nói micrô thế này đều tất cả là công xảo minh, cơ khí nè. Rồi khắp nơi ta đang livestream, Phật tử khắp nơi cũng đang theo dõi bài giảng ngày hôm nay mà. Đó đều là công xảo minh. Thấy là cái tầm nhìn các vị tổ trước mấy ngàn năm sợ thật, giỏi thiệt. Rồi Y phương minh, trận dịch vừa qua rồi ai không biết thuốc là chết liền.
[23:27]Thấy không nè? Nghĩa là trận dịch vừa qua thấy người nào biết địa long người đó sống, người nào không biết địa long người đó ngắc ngoải. Chích vắc-xin rồi mà không có miếng địa long vô là quên mất hết, vợ con gì quên luôn, không nhớ nữa. Cái thuốc rất là quan trọng. Trong thức ăn thức uống của ta đều là thuốc ta phải dùng. Mỗi ngày phải biết cái lượng đường trong máu mình bao nhiêu, rồi biết giấc ngủ là quan trọng thế nào, biết tập luyện thế nào. Tất cả những kiến thức để bảo vệ sức khỏe mình là Y phương minh. Rồi cái thứ hai là cái Nhân minh lý luận. Trong cuộc sống này coi mở mang tâm trí của nhau
[24:02]đều bằng lý luận, văn chương, chữ nghĩa. Cho nên ai mà không giỏi văn chương chữ nghĩa, ta mất một lợi thế rất là lớn. Nên lúc này vậy, thấy Phật tử của ta trên mạng, trên Facebook bắt đầu tập làm thơ. À và thầy cũng liếc lướt qua đọc thầy cũng rất đau khổ, làm thơ trật hết trơn à, trật luật trật vần hết trơn à.
[24:25]Làm văn thì dễ, chứ làm thơ đòi hỏi cái luật, cái vần khủng khiếp lắm. Những quy luật của nó dễ sợ lắm. Rồi Nội minh là giỏi về giáo lý. Thì thôi, cái giỏi giáo lý thì ta cứ học hết năm này tới năm kia, nhưng mà năm điều giỏi, ngày xưa các vị tổ đã nói rồi, ngày hôm nay ta thấy chưa hề trễ, việc đó chưa hề là lạc hậu. Ừ hay thật! Và trong cái nhiều cái giỏi đó có cái Nhân minh là cái lý luận là phải giỏi. Bây giờ ta trở lại với cái nhiệm vụ mà ta đang lo lắng cho thế giới là sợ thế giới này thiếu đạo đức. Nó ảnh hưởng vô cái tâm của cái ông mà cầm giữ vũ khí, cầm giữ quyền lực á, cái đạo đức của ổng cũng bị giảm
[25:05]luôn, ổng bấm nút bừa bãi chết chùm lum hết trơn. Nên để giữ cái tâm của một ông đó, ta cần hệ thống đạo đức của toàn cầu này phải rất là ở trình độ rất là cao. Và làm sao để cho cái đạo đức của toàn cầu này cao lên, mỗi người chúng ta phải là một một sứ giả truyền bá đạo đức. Ai cũng phải có trách nhiệm đó hết. Một ngày mà ta không nói được điều đạo lý với ai là một ngày đó ta ăn cơm bị uổng nha. Một năm mà ta không đem được người về với quy y với Phật pháp là một năm đó ta sống thừa thãi. Bây giờ coi vậy chứ mọi việc trên đời không còn chuyện gì quan trọng nữa hết, chỉ còn một việc rất quan trọng:
[25:42]đem được đạo lý cho thế giới này. Chỉ còn việc đó mới quan trọng, còn mọi việc khác đều không quan trọng. Có thể năm nay làm ăn lãi, năm khác làm ăn lỗ. À năm nay mình đẹp hơn, năm sau mình đẹp hơn nữa ví dụ, điều hết quan trọng rồi nha. Chứ nói năm sau xấu mới buồn á. Rồi à năm nay mình mua chiếc xe, năm sau mình bán mất chiếc xe đó, rồi năm tới nữa bán mua chiếc xe khác, điều đó hết quan trọng rồi. Giờ chỉ còn một việc rất quan trọng là đem lại đạo đức cho cả cái thế giới này, giữ cái thế giới này được bình yên, hạnh phúc. Nhưng mà muốn đủ khả năng để đem được cái đạo lý cho thế giới này thì làm sao?
[26:26]Mỗi con người chúng ta phải là kỳ tài. Giống như Singapore vậy đó, đất nước có bé xíu à nhưng mà nổi bật trên thế giới. Cái passport, cái hộ chiếu của Singapore là một hộ chiếu quyền lực, cầm cái hộ chiếu của passport nước nào cũng nhận hết. Quyền lực bởi vì kinh tế nó ảnh hưởng toàn cầu nó mạnh quá. À Nhật cũng vậy, lật cái hộ chiếu này lật cái hộ chiếu này của Nhật là nước người ta cấp visa liền, người ta rất là dễ dàng, gọi là những hộ chiếu quyền lực vậy đó. Còn một số quốc gia mà giở hộ chiếu ra thấy nước đó rồi bắt đầu người ta ngần ngại, người ta không muốn cấp visa, người ta không muốn cho mình vào nước người ta.
[27:03]Bởi vì hộ chiếu đó không có quyền lực, cái quốc gia đó không uy tín. Lý do sao? Vì từng con người của chúng ta. Mỗi người chúng ta giỏi lên, chúng ta đem lại uy tín cho đất nước mình. Mỗi người chúng ta giỏi lên, chúng ta đem cái đạo lý, đạo đức cho cả cái thế giới này. Cái quan trọng chúng ta giỏi lên chưa? Giỏi lên trên toàn bộ, giỏi lên trên nhiều phương diện chứ không phải chỉ giỏi nói không. Chứ năm cái minh: Nội minh, Nhân minh, Y phương minh, Công xảo minh, Thanh minh, năm cái phải giỏi đều hết thì cái Nhân minh tức là cái lý luận đó nó mới có hiệu quả. Ví dụ bây giờ vậy, tới cái lễ chùa đông như vậy
[27:46]cái tới giờ ăn cơm ta đến cái chỗ bàn ăn, ta lấy cái bàn ăn buffet hoặc là cầm cái dĩa đến ta tự lấy thức ăn rồi ta ra ngồi một cái chỗ nào đó ta ngồi ăn. Thì ta thấy có một nhóm người ngồi đó ta cũng sà xuống ngồi ăn chung với nhau. Ngồi ăn chung với nhau rồi nãy giờ cũng chẳng quen nhau nhưng mà ngồi xuống sân ăn chung với nhau vui vẻ vậy đó. Mỗi người ăn hết rồi vô lấy nữa ra ăn tiếp. Thì ngồi ăn không quen nhau nhưng mà sau khi nói qua nói lại vài câu chuyện rồi thì trong cái số 10 người ngồi với nhau đó đó có một người nổi bật lên liền. Tự nhiên phát hiện ra nói: "Ủa, sao anh không vô kia ăn mà anh ngồi đây?" Nói:
[28:21]"Thôi tôi thích ngồi đây với mọi người cho vui." Nói: "Trời ơi, cỡ như anh mà vô là thầy cũng cưng lắm á." Nói: "Sao vậy? Tại anh giàu." Câu này mới vô duyên á. Mà anh là đại gia, anh là giám đốc công ty gì mà sao anh tới đây anh lặng lẽ vậy? Anh không vô chào thầy để thầy biết cái vị trí của anh mà thầy mời vô ngồi ăn trong cái bàn VIP kia kìa. Có cái bàn VIP trỏng á. Nói: "Ủa, chùa cũng phân biệt có VIP với không VIP hả?" Nói: "Ờ có, chùa phân biệt hai loại. Loại VIP tức là những người trong ban điều hành, nhiều khi chính quyền tới những vị khách quý nào giờ họ không phải Phật tử nhưng họ cái bề thế xã hội họ cũng lớn thôi mình mời vô ngồi ăn đàng hoàng.
[28:56]Chứ vô múc mâm cơm ra ngồi sân cái người ta chửi chùa chết, mình đón tiếp không đàng hoàng, cho nên phải có cái VIP. Nhưng mà trong VIP thức ăn chỉ có mấy món à, ngoài này là mấy chục món, trong kia nó bù lại ngồi ngoài sân cỏ thức ăn ăn ngon hơn lại vô VIP. VIP thì được có bàn ngồi thôi chứ trỏng nó dở lắm, còn cái người ăn ngoài này mới là khôn." Nói: "Anh là ồ anh giám đốc, anh bề thế, anh vậy anh cũng có uy tín vậy sao anh không vô kia ăn mà ngồi đây?" Nói: "Thôi anh ơi, mình đi chùa rồi mình quên cái thân phận đi nha. Ừ vậy." Thì suốt buổi nguyên cái nhóm ngồi nói chuyện nhau chỉ nghe ông giám đốc ổng nói thôi, còn ai nói không ai nghe nữa hết trơn. Còn ai khoe:
[29:34]"À tôi nhà ở Cần Giờ", kệ Cần Giờ anh. Nói: "Tôi ở Tây Ninh", kệ Tây Ninh anh, không ai quan tâm. Tại vì lắng nghe cái ông giám đốc nói chuyện thôi. Tại sao vậy? Tại sao? Tại ổng giàu, tại ổng nói chuyện hay, mỗi lời ổng là có gang có thép, lời người sang có gang có thép. Mọi chuyện khác không ai nghe nữa, chỉ nghe ông này, tại ổng giàu ổng giỏi. Nên ta nhớ như vậy, lời nói ta chỉ có giá trị khi ta giàu, khi ta giỏi. Rồi.
[30:11]Bây giờ phải làm, vậy ta muốn truyền bá đạo pháp ta làm gì? Ta phải giàu, ta phải giỏi. Đồng ý không? Ta giàu, ta giỏi thì nói gì ai cũng nghe hết trơn. Nói nói bây giờ nói giàu khó quá thầy ơi!
[30:33]Giàu thì cũng khó thiệt. Nhưng mà giỏi lên có khó không? Cũng khó luôn. Nhưng nếu ta không giàu ta không giỏi, ta không đem đạo đức cho thế giới này được, ta không đem đạo lý thắp sáng cho thế giới này được. Nên bây giờ sau khi suy luận đã đời một hơi rồi, mình chốt lại vấn đề. Đó, trong tâm mình có lý tưởng nè, cuộc sống mình đã biết tu tập nè, biết lo lắng cho loài người nè, cho cộng đồng, cho đất nước nè. Giờ chỉ còn lại việc: làm sao mình giàu, làm sao mình giỏi. Để làm chi? Không phải cho cá nhân mình mà cho cho mọi người, cho chúng sinh. Vì lợi ích cho chúng sinh nên ta phải
[31:18]giàu, ta phải giỏi. Đồng ý không? Đồng ý thì nói nữa, không đồng ý không nói nữa.
[31:30]Bây giờ làm sao giàu? Đừng đi ăn cướp nha.
[31:38]Ta muốn giàu, ta phải có phước, tự nhiên mọi may mắn nó tới, việc làm nó suôn sẻ. Ta muốn giỏi thì phải làm sao? Phải rèn luyện, ha, tự thân rèn luyện, học tập, hai điều đó. Nên vì vậy, ta có hai việc phải làm: một là phải làm phước, hai là phải tự thân rèn luyện trên nhiều phương diện. Ta phải bắt đầu giỏi lại về văn chương, bắt đầu giỏi về kiến thức khoa học kỹ thuật, bắt đầu giỏi về việc rèn luyện sức khỏe. Những điều đó không làm cho ta nữa mà làm cho mọi người. Ví dụ như Thầy vậy, mỗi ngày Thầy cũng phải tập thể dục, ngày phải tập hai lần, tối một lần, sáng một lần, tập chút thôi chứ cũng không có nhiều
[32:18]thời gian, cũng không phức tạp, tập sơ sài, đơn giản chút. Lúc Thầy tập Thầy nghĩ cái gì à? Thầy nghĩ tới đệ tử Thầy
[32:31]còn cần Thầy, Thầy nghĩ tới Phật tử khắp nơi cũng còn cần Thầy, nên lúc này Thầy chưa nghỉ được, Thầy cần sức khỏe, ráng tập, vì người khác mà tập chứ không phải vì Thầy, không phải vì Thầy, mọi thứ. Rồi mỗi ngày Thầy cũng ăn như vậy, cũng phải ăn món này cân nhắc món này nên ăn hay không ăn bữa nay, cái thức uống kia nên uống hay không uống bữa nay, không phải vì cho Thầy thấy ngon miệng mà Thầy nghĩ rằng để nó còn giữ sức khỏe, Thầy còn để làm việc, để còn lo cho đệ tử mình, lo cho Phật tử khắp nơi được. Chỉ vì nghĩ người khác, Thầy ráng giữ sức khỏe của mình. Thì Phật tử cũng vậy, ta phải rèn luyện cho giỏi lên trên
[33:14]mọi phương diện mà không phải vì, không phải vì mình. Ví dụ, ta biết đàn, cứ tiếp tục tập đàn. Anh Thực Ân ráng tập đàn, vì nó cũng là thanh... thanh minh mà, giỏi về âm nhạc. Rồi vậy, và phải giỏi lên, mình giỏi vi tính tiếp tục giỏi, giỏi ngoại ngữ tiếp tục giỏi, giỏi về rèn luyện giỏi, giỏi làm ăn cứ phải làm tiếp, tất cả đều phải tự mình rèn luyện, rồi cũng phải làm phước. Hôm trước vậy, hôm trước hôm không biết bữa mùng mấy Thầy có nói. Ví dụ có trong cái triết lý gọi là ôm lấy niềm đau thì niềm đau sẽ hết á. Vậy khi ta nghèo, ta ôm lấy cái nghèo có hết nghèo không? Câu trả lời là: là hết.
[33:58]Thì có người trong lòng cũng phản đối, nói: "Con ôm cái nghèo ba chục năm nay rồi vẫn còn nghèo." Có cái bài thơ, có cái bài thơ của một cái của một tín đồ Thiên Chúa, sau đó được người ta phổ nhạc á, có cái bài thơ là: "Số nghèo ba chục năm nay, xây bao nhiêu mộng trắng tay vẫn nghèo", tức là cái nghèo nó cứ đeo đuổi người ta mãi. Tại vì thực ra cái ông này ổng không biết ôm lấy cái nghèo, cứ càng trốn cái nghèo thì ta càng càng nghèo, còn nếu ai biết ôm lấy cái nghèo sẽ hết nghèo. Nhiều người nói: "Dạ, con không cần ôm cái nghèo mà nghèo nó ôm con ba chục năm nay rồi." Nó nó ôm mình mà mình tại mình chưa ôm lại nó cho nên mình
[34:38]nghèo, chứ mình quay lại mình ôm nó nó trốn mình liền ha. "Đâu Thầy chỉ con cách nào ôm nó coi." Thứ nhất là cứ vui vẻ trong cái nghèo, đừng sợ cái nghèo, và xem cái nghèo là một lợi thế để thử thách đạo lý của ta, và xem cái nghèo là cái thử thách coi trong cái nghèo này ta có dám làm phước hay không. Bình an trong cái nghèo, hạnh phúc trong cái nghèo, và sử dụng cái nghèo như một bài toán thử thách đạo đức của ta. Tại vì tất cả chúng ta gì? Chưa bao giờ thấy mình có đủ để làm phước cả. Nói: "Trời, cái ông đó ổng nghèo quá, mình giúp ổng đi." Nói: "Mình chưa giàu mà, con để đợi khá khá, sang năm mình trúng số mình giúp
[35:20]ổng con." Ta vậy, lúc nào cũng chưa thấy mình đủ để làm phước cả. Nhưng bây giờ ta ôm lấy cái nghèo là ngay nơi cái ta đang rất nghèo này vẫn giúp người khác được. Không sợ, không sợ mình thiếu.
[35:34]Nói chuyện mà kể giảng Pháp mà kể chuyện đời mình hoài nó hơi kỳ, chứ hồi xưa Thầy sống vậy đó. Lúc Thầy sống trong cái nghĩa địa, trong cái chòi nhỏ, rồi bên cạnh cái chỗ mà Thầy nằm ngủ vậy nè có một cái thùng gạo, là có cái thùng cái xô nhựa đó, trong đó Thầy để đâu mười mấy lít gạo trong đó, thì đó cứ mỗi ngày là múc một chén ra nấu cơm ăn. Nhưng mà lại có cái ông Thầy khác ổng tới thăm, ổng cũng nghèo, biết ổng cũng nghèo, thế mỗi lần ổng tới thăm là Thầy xúc gạo ra Thầy cho ổng hết, rồi trong túi còn còn bao nhiêu tiền móc móc cho ổng luôn. Thầy chỉ chừa lại được một, hai lon gạo để sống tiếp thôi.
[36:08]Liều như vậy, không cần biết là ngày mai mình đủ hay không, nhưng ngay trong cái nghèo mình vẫn ráng giúp người khác. Thế từ từ sao, tới giờ Thầy vẫn còn sống chưa đói ngày nào. Vẫn sống, rồi có khi không có gì ăn hàng xóm ngoắc ngoắc ra mời: "Thầy qua đây ăn cơm với tụi con." Thế là mình có cũng có người cho ăn không bao giờ đói bữa nào. Mà dám liều, dám trong cảnh khổ, dám trong cái thiếu thốn, trong cái khó khăn đó vẫn ráng dám làm phước. Đó là ôm lấy cái nghèo đó, không sợ nghèo, vui với cái nghèo, hạnh phúc với cái nghèo, và dám làm phước trong khi mình nghèo, thì nghèo nó trốn mình nó chạy, nó trốn mất liền.
[36:42]Còn ta nghèo cứ nghèo hoài bởi vì ta để cái nghèo ôm mình mà mình không không quay lại mình ôm nó, mình cứ sợ nó, mình trốn nó, lúc nào cũng nghĩ mình chưa đủ, chưa dám giúp ai, thì nghèo hoài, nghèo cả đời hết kiếp này tới kiếp kia. Còn khi mà ta chấp nhận cái nghèo, ngay trong nghèo vẫn ráng làm phước, cái nghèo chạy mất, nó trốn bỏ mình liền, tìm nó không ra nữa. Thì cũng vậy,
[37:06]ta cần phải rất giỏi lên để đủ khả năng đem đạo đức, đạo lý cho thế giới này.
[37:15]Ta cần phải giàu lên để cái lời nói mình có cái tiếng nói quan trọng cho mọi người lắng nghe mà ta đem được đạo lý, đạo đức cho thế giới này. Mà muốn giàu lên thì phải làm sao? Phải làm phước. Nên phải vừa giỏi làm phước, vừa giỏi rèn luyện trên mọi phương diện. Cái người đệ tử Phật là như vậy á. Học được cái gì ráng học, thì không có cái gì thừa cả. Muốn chưa biết lái xe giỏi, tập lái xe cho giỏi; ngoại ngữ mình còn kém, ráng trau dồi ngoại ngữ. Lúc nào đó nhiều khi ta gặp người nước ngoài tới, đôi khi mình nói một vài câu vẫn lợi ích cho họ, chỉ khi một vài câu thôi cũng giới thiệu về được cái văn hóa Việt
[37:54]Nam làm cho người ta thích, mà ta đến cái xứ mà nhiều người nói được cái ngôn ngữ thế giới ví dụ tiếng Anh, thì người ta thích đến nước mình hoài, người ta cảm thấy à ví dụ như nhìn cái nét mặt thì thấy người Việt Nam thân thiện mà nói chuyện không được, cái thôi người ta cũng chán; mà thấy người Việt Nam cái thái độ thân thiện nhưng mở miệng nói trao đổi qua một số câu chuyện được, giới thiệu về vài món ăn được, giới thiệu về một cái nơi văn hóa đền chùa có thể tới được, người ta thích. Nói chứ lác đác lác đác cũng có một số người nước ngoài hay hay hay đến chùa ta vậy, vì nói họ nói họ thích,
[38:26]thích chùa ta thứ nhất là các thầy cô vẫn nói chuyện tiếng Anh được, ví dụ không phải giỏi nhưng trao đổi nhau được, hiểu nhau được; và thứ hai là món ăn ngon, à và ở đây thì mọi chuyện được chăm sóc, được tử tế, không cần phải tốn đồng nào mà mà mọi người đều có thái độ yêu thương, thì cái cái cái khả năng ngoại ngữ là một lợi thế. Rồi ví dụ như ai chưa biết vi tính, mình học biết vi tính một chút; ai chưa biết lập trình, học một chút biết lập trình; tức là mọi điều trên đời này điều gì cũng cần, có cơ hội học ta cứ phải học, đừng có nghĩ là mình mình mình thôi nhiêu đây đủ rồi, không không. Cái khả năng kiến thức là vô tận, học được ngày nào cứ học thêm một chút,
[39:08]giỏi được điều gì vẫn là là có lợi, cũng giống như làm phước, giúp ai được chút nào cứ cố gắng mà mà giúp, vậy đó rồi trời đất không bỏ ta đâu. Nên người đệ tử Phật của ta vậy, ta cần hai điều: giỏi, giỏi làm phước và giỏi rèn luyện, rèn luyện trên mọi phương diện. Và cuối cùng sao? Cái đỉnh cao của mọi cái giỏi, cái đỉnh cao của mọi cái phước á, nó sẽ hình thành một điều là ngôn ngữ. À! Khi một người có phước rồi, giỏi mọi mặt rồi, tự nhiên họ nói bắt đầu hay. Thầy để ý vậy, mấy ông mà nhà khoa học lần lượt là ông nào cũng trở thành những nhà thuyết trình, những nhà triết gia như Einstein, Newton, Descartes, rồi mấy ông mà toàn là những nhà khoa học rồi ông nào
[39:57]cũng có những bài thuyết pháp nói về triết lý sống thành triết gia hết. Vì sao? Vì đỉnh cao của mọi cái tài năng rồi lại là ngôn ngữ, lại là khả năng lý luận, à lạ vậy. Và không phải mấy ông khoa học, mấy ông đại gia cũng bắt đầu mở miệng làm triết gia. À mình nghe mấy ông mà giàu có mở miệng nói toàn chuyện triết gia không, toàn triết học không. Elon Musk bây giờ cũng bắt đầu nói về dạy đời về cái lối sống, triết lý rồi đủ thứ. Nghĩa là mấy ông đại gia lần lần giàu quá rồi, đỉnh cao của họ xuất hiện rồi, bắt đầu ngôn ngữ mở ra, là cái lời nói rất là hay, thú vị và nhiều người lắng nghe, à lạ vậy.
[40:33]Mà không phải là mấy nhà khoa học, mấy ông đại gia, tới mấy ông xã hội đen cũng vậy. Coi trong mấy phim á, bắt đầu bắt thằng nào đó không biết, trói tay lại đem quỳ trước mặt ông đại gia, nói: "Thằng này nó phản bội đại ca", phải không? À: "Nó nó lén nó ăn cắp cái cái thuốc của đại ca", rồi ngồi để xử, thì biết trước sau ổng cũng giết thằng này, biết trước sau thằng trùm này cũng giết thằng này, mà trước khi giết nó không phải rút súng bắn cái đùng liền, bắt đầu nói triết lý. Nói: "Tao nhớ hồi xưa tao còn bé, ba tao dạy tao điều này, thì đó, làm con người thì không bao giờ được vong ân bội nghĩa,
[41:11]tao mang cái đạo nghĩa đó tao sống cả cuộc đời này, mà tao cũng đã ban ơn nghĩa cho tụi bay, tụi bay sống theo cả cả cuộc sống của tụi bay là của tao, tao thương yêu tao đùm bọc tụi bay như là em út như con cái trong nhà, mà tao không nghĩ có cái ngày tụi bay lại quên ơn, vong ân bội nghĩa. Con chó nó cũng không làm như vậy, mà tại sao tụi bay đối xử với tao như vậy?", nói một tràng giang đại hải xong rút súng ra bắn cái đùng cái chết mất tiêu. Mới phát hiện ra một điều, cái người nào mới giỏi quá rồi ai cũng mở miệng nói hay cả. Có điều là ông khoa học ổng nói kiểu của ổng, đại gia nói kiểu của ổng, mà trùm xã hội đen cũng nói kiểu của ổng.
[41:44]Tức là ai giỏi lên rồi, bắt đầu có phước rồi đều nói hay. À, nói: "Con thấy đâu có cần phải giỏi Thầy, con thấy bà bán cá bả nói lách chách suốt ngày kìa." Bả nói lách chách suốt ngày người ta ghét, chứ không phải nói hay. Cái bà đó bả mắc cái bệnh nói nhiều nó khác, còn cái người mà người ta đã giỏi và có phước lớn rồi, người ta nói mà người khác thích nghe. Cũng giống như ca sĩ hát, như Triều Lộc mà hát mình thích nghe, còn cái ông mà hàng xóm hát karaoke mình muốn chết với ổng luôn vậy đó. Ờ, thế, nó khác nhau. Cho nên ta nói Phật tử chúng ta phải cần hai điều: phải giỏi và giàu. Mà muốn giỏi, muốn giàu, ta phải có hai điều:
[42:19]phải làm phước và và rèn luyện. Đến khi ta giỏi và giàu, đến khi ta phước và tài năng mọi điều rồi thì nó xuất hiện một cái đỉnh cao là ngôn ngữ. Đây là điều rất là lạ nha, mà trong trong đạo Phật mình nói rõ là Phật, Pháp, Tăng mà trong đạo Thiên Chúa lạ nha.
[42:42]Đạo Thiên Chúa thì nó có năm cái quyển phúc âm kể về cuộc đời Chúa Giê-su. Năm quyển nó tiếp cận cuộc đời Chúa Giê-su theo năm cách khác nhau, có những cái giống nhưng có cái khác. Mà cái cái quyển của Thánh Gioan á, ổng nói câu này rất là lạ. Ổng nói câu này: Thiên Chúa đã mở ra cái ngôi lời, là ngôn ngữ, và cho cái ngôi lời này đến với trần gian. Tức là ý là Chúa Giê-su là mang cái lời nói ngôn ngữ của Chúa, Thượng đế đó, để đến với trần gian. Độc đáo, cái Thánh kinh nó rất là độc đáo, là vẫn là gì? Cái đỉnh cao vẫn là ngôn ngữ để truyền bá tâm hồn đến với tâm hồn bằng cái con đường vẫn là ngôn ngữ.
[43:29]Ngôn ngữ rất là quan trọng. Mà để có thể ta có thể dùng ngôn ngữ đem được đạo lý, đem được đạo đức đến với mọi người trong cuộc đời này, thì ta cần cái nền rất là lớn của mọi thứ: vừa tài năng, vừa là đạo đức, mà vừa là phước.
[43:46]Tài năng nè, đạo đức nội tại và cái phước vô hình chung quanh, ba cái điều đó phải lớn thì nó xuất hiện trên cái đỉnh đó là gì? Ngôn ngữ. Mà trong Thánh kinh gọi là ngôi lời, trong đạo Phật ta gọi là Pháp. Ta cứ vậy, cứ xem, nghe người đó nói và biết phước người đó nhiều hay ít. Hễ người đó nói hay, nói những điều đúng đắn, nói hấp dẫn mà người thích nghe, thì ta biết cái phước người đó đang ở đỉnh cao. Còn người đó nói cái mình cứ trong lòng mình cứ lật đồng hồ: "Hổng biết sao tới chừng nào ổng ngừng vậy á?" Ổng nói câu này, nói: "Còn một điều này nữa thầy nói cho quý vị nghe" là bắt đầu mình thở dài.
[44:26]Ổng nói còn điều nữa chắc ổng làm thêm 10 phút nữa quá, mình muốn chết rồi. Đó, là hễ mà ổng nói: "Đây, thầy sẽ giải thích điều này cho quý vị nghe" là mình vô cùng đau khổ là ổng nói sẽ giải thích, tức là ổng làm quất thêm 15 phút, nửa tiếng nữa, muốn chết rồi. Ngồi nãy giờ chịu không nổi, thì ổng cứ để cho: "Thầy nói điều này cho quý vị nghe" là mình đã khổ đau vô cùng, tại nãy giờ mình quá khổ vì ổng rồi, mà hổng lại đứng lên đi. Thì ta biết rằng cái phước người này chưa đủ, cái lời nói chưa đủ hay, chưa đủ hấp dẫn, chưa đủ thuyết phục. Còn khi mà cái phước đã đủ rồi, cái đạo đức đã đủ rồi, cái tài năng ta trên mọi phương
[44:59]diện đủ rồi, ta xuất hiện được cái trong Thánh kinh gọi là ngôi lời, cái gọi là năng lực của ngôn ngữ, hay các vị tổ Đại thừa gọi là Nhân Minh, khả năng lý luận. Nói tới đâu người ta mê tới đó, nói tới đâu người ta thích tới đó và người ta cứ sợ mình coi đồng hồ để dừng lại. Nhưng mà rồi thầy cũng coi đồng hồ, tới giờ phải dừng lại rồi. Bây giờ là đã 10 giờ hơn phải dừng lại. Nhưng mà điều thế này:
[45:25]Ta phải giỏi làm phước, phải giỏi rèn luyện nha, giỏi thu thập được nhiều kỹ năng trong cuộc sống này, rồi phải giỏi trên mọi điều, trên mọi... giỏi làm ăn, giỏi cái tài năng, giỏi đủ mọi thứ để tất cả những điều đó cộng lại thành một cái đỉnh cao là ngôi ngôi lời, là khả năng ngôn ngữ để ta đem cái ngôn ngữ này truyền bá đạo lý, đạo đức cho cả thế giới, làm cho cả cái đạo đức, cả cái thế giới này có đạo đức. Và khi cả thế giới này có đạo đức rồi, nó ảnh hưởng vào trong tâm hồn của các lãnh đạo, những người cầm cái nút bấm vũ khí họ không bấm bậy, để sao giữ cho thế giới ta mãi mãi được bình yên, được hạnh phúc.
[46:06]Trách nhiệm của ta là vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Dạ, chúng con xin thành kính tri ân Sư phụ. Chúng con xin thành kính cung thỉnh quý thầy cô và toàn thể các phật tử khởi thân niệm hồi hướng ạ. Nguyện pháp giới chúng sinh cùng
[46:29]tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.
[46:48]Chúng con xin thành kính tri ân những lời giáo huấn vàng ngọc của Sư phụ đã truyền trao về trách nhiệm của một mỗi người Phật tử là phải giỏi trên nhiều lĩnh vực để thực hiện được hạnh nguyện làm sứ giả lan truyền đạo đức đến tất cả mọi nơi ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.