[0:39]Nam Mô Bổn Sư
[0:52]Thích Ca
[1:21]Mâu Ni Phật. Chúng con xin cung thỉnh Hòa thượng an tọa.
[1:35]Để tỏ lòng kính quý đến với Hòa thượng giảng sư hôm nay, mời quý Phật tử chắp tay kỉnh xá Hòa thượng ba xá.
[1:49]Mời quý Phật tử an tọa.
[1:53]Mời chư tôn đức Tăng Ni an tọa. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[2:03]Xin Hòa thượng cho chúng con một vài lời giới thiệu.
[2:10]Kính bạch Hòa thượng Thượng Chơn Hạ Quang!
[2:18]Kính thưa quý chư tôn đức Tăng Ni! Kính thưa quý thiện nam tín nữ Phật tử các nơi đã câu hội về dưới mái đạo tràng tịnh xá Ngọc Pháp hôm nay để nghe những lời pháp nhũ cao quý của Hòa thượng Thượng Chơn Hạ Quang. Kính thưa quý vị, trên bảo tòa hôm nay
[2:43]là Hòa thượng Thượng Chơn Hạ Quang,
[2:49]là viện hiện là viện chủ của chùa Thiền Tôn Phật Quang ở núi Dinh, Bà Rịa - Vũng Tàu. Kính thưa quý vị, Hòa thượng là một vị thiền sư nổi tiếng và một vị giảng sư nổi tiếng được tất cả quý mến, tất cả mọi người quý mến từ trong nước cho ra đến nước ngoài và thậm chí không những là Phật tử quý mến, kính trọng mà những người khác đạo Phật giáo họ cũng thường nghe những cái lời pháp của Hòa thượng và họ rất là tán thán về cái sự dạy đạo đức, về cái sự dạy để mà tiến lên cái con đường giải thoát vô cùng cao đẹp của Phật giáo.
[3:43]Và hôm nay thật là chúng con không phải hân hạnh này với cái Tịnh xá Ngọc Pháp tỉnh ở thành phố Nha Trang mà đây là một cái sự hân hạnh, hoan hỷ của tất cả mọi Phật tử ở thành phố Nha Trang và tỉnh Khánh Hòa cũng như các tỉnh lân cận. Chúng con rất hân hoan hỷ. Và khi mà nghe được tin Hòa thượng chứng minh cho cái lời thỉnh mời của chúng con, chúng con rất sung sướng. Mặc dầu chỉ có hai ba ngày tổ chức, mà thưa quý vị, chỉ có hai ba ngày tổ chức mà Phật tử về đây đông đủ như vậy, thật là cao quý vô cùng, chứng tỏ rằng những cái lời hoa... những cái thời pháp bảo của Hòa thượng đã là những cái món ăn tinh thần đặc biệt để những
[4:33]người con Phật noi theo để tu hành cầu đạo giải thoát. Xin cung thỉnh Hòa thượng cho những lời pháp nhũ. A Di Đà Phật! Nghe hòa thượng nói còn hay hơn thầy nói á thiệt á. Hòa thượng mà làm PR là ngon lắm nha.
[4:57]Đố ai ngờ hòa thượng nay 80, 81 tuổi mà khỏe như vậy, nha, khỏe như vậy, khỏe hơn thanh niên.
[5:08]Hồi hồi nhỏ, năm thầy học lớp 6 á, thầy có tới chơi cái chùa này. Chắc bạn không biết giờ thay đổi này hết, giờ không ngờ về đây lại, hay thiệt.
[5:27]Khi mà thầy mới xuất gia đó thì thầy đến với thiền, vậy vậy nên nghiên cứu về thiền, thiền của Bắc tông Đại thừa vậy thôi chứ không gì. Sau đó thì tu càng lúc càng tu nhiều thì mới nhận ra một điều là những lời mà Phật dạy ở thuở ban đầu á, từ cái thời Đức Phật còn tại thế đó, những cái lời dạy đó đơn sơ nhưng mà cực kỳ là chuẩn xác, rất là lợi ích cho chúng sinh. Nên thầy từ từ cái thầy cứ tìm về cái lời dạy của Phật từ thời nguyên thủy. Cái mà cái mừng nhất của thầy là thầy cho rằng là trên đời này không ai bằng Phật cả. Ví dụ như bây giờ có Bồ Tát xuất hiện hay có tổ sư xuất hiện hay có thánh sư xuất hiện cũng không ai có thể bằng Phật.
[6:19]Thầy có cái niềm tin nó tuyệt đối. Vì vậy mà dù có học cái pháp môn nào gì cũng vậy đều phải đối chiếu với đúng cái lời Phật dạy, nó nhờ vậy thôi. Hồi nãy nghe hòa thượng ở đây ổng cũng tâm sự, ổng nói là ngài siêng lạy Phật, ngài 80 tuổi rồi mà lạy Phật, nhiều khi Phật tử lạy không theo nổi. Nhờ vậy cái ngài được có cái phước rất là khỏe mạnh mà rất là đẹp, rất là trẻ, nói năng lưu loát, hùng biện. Nên nội cái tấm gương đó thôi mình chỉ bắt chước hòa thượng lạy Phật nhiều cái bỗng nhiên mình không cần phải dùng kem dưỡng da gì nữa hết, đẹp, trẻ.
[7:05]Hôm nay chúng ta gặp nhau cũng như vài lời tâm sự, thật ra cũng chả thuyết pháp gì. Hôm nay thầy cũng mệt, ở trong lễ trong chùa đó vừa xong, nhưng mà thầy có việc ra đây. Có việc ra đây cũng tìm miếng đất để trồng rừng, tại thầy thích trồng cây. Chắc tương lai ra đây nhiều để đi trồng cây, quý Phật tử có thích trồng cây thì rủ vô trồng theo, phụ.
[7:34]Rồi sẵn tôi ghé thăm hòa thượng ở đây, hòa thượng ở đây ổng nói: "Thôi sẵn rồi thì thuyết một bài pháp." Nên cũng nể tình hòa thượng, tại ở trong đạo Phật thì những cái vị mà lớn hơn mình thì mình thường có cái khuynh hướng phải vâng lời chứ không dám cãi. Nên hòa thượng đã dạy như vậy thì thôi cứ ráng về đây nghe lời hòa thượng nói một bài pháp cho nó vui để cúng dường lên Tam Bảo, cúng dường hòa thượng cho vui, rồi quý Phật tử mình cũng nghe cho cho vui luôn. Nói đại khái là vậy, cũng không có gì quan trọng. Cái đề tài hôm nay ta trao đổi với nhau là Sức mạnh của đạo lý, Sức mạnh của đạo lý.
[8:18]Ví dụ như bây giờ hỏi ông hòa thượng mình, hòa thượng Giác Nghiêm mình là lúc hòa thượng đi tu, hòa thượng có bao nhiêu tiền? Hòa thượng khai thật, ha. Rồi sau này bây giờ trong tài khoản ngân hàng bí mật của hòa thượng có bao nhiêu tiền, không biết hòa thượng có chịu khai không, không biết. Hoặc là có bao nhiêu vàng chôn ở đâu? Hòa thượng hỏi hòa thượng, chắc hòa thượng cũng giấu không nói đâu. Nhưng mình mình hiểu một điều thế này: Cả đời hòa thượng ổng tu không có kinh doanh, phải không ạ? Kinh doanh không làm gì hết trơn. Nhưng mà rồi cứ cất chùa, độ chúng, làm được bao nhiêu điều tốt đẹp trong cuộc đời.
[9:00]Ví dụ mình một người đời đó mình đi làm ăn, mình có đồng ra đồng vào rồi mình tích lũy, mình xây nhà, mình làm được những công trình có cái nó nó đáng kể một đời để mình hưởng thụ, nhưng mà các hòa thượng thì tu hành thì có cái gì đâu trong tay, các vị đấy đâu có cái gì đâu. Các vị chỉ có một cái sức mạnh thôi, đó là thực hành đạo lý của Phật dạy. Vậy mà mọi điều mầu nhiệm, mọi kết quả tốt đẹp đều dần dần hiện ra trong cuộc đời của mình, mà không phải là chỉ hiện ra trong cuộc đời lúc còn sống, mà cái giá trị là sau khi chết nữa kìa. Sau khi chết rồi các vị có một cõi đi về, có một cõi đi về nó vượt hẳn những cái người tầm thường.
[9:43]Cái giá trị là cái mà sau khi chết ta đi về đâu, cái đó mới quan trọng. Mà cái người không có trí tuệ thì chỉ nhìn cho tới khi mình chết, dừng lại không nghĩ nữa, không suy nghĩ nữa. Còn người có trí tuệ thì phải nhìn sau khi mình chết, đó là người có trí tuệ. Mà người có trí tuệ siêu việt thì nhìn luôn cả trăm kiếp tới nữa, phải nhìn cái tức là định hướng cái tương lai cuộc sống của mình tới cả trăm kiếp sau. Bấy giờ ta cứ đánh giá trí tuệ một người ở cái chỗ cái tầm nhìn về cuộc đời của họ. Giờ ta bắt đứa nhỏ hỏi: "Nữa lớn con làm gì con?" Thì ta sẽ một số đứa ta sẽ thấy nó lúng túng liền nó không nghĩ ra, nó không nghĩ ra là lớn lên nó làm cái gì.
[10:34]Tại bây giờ là nó cứ đi học, lo làm bài tập trong lớp, về nhà có bố mẹ nuôi cơm, muốn gì đòi cái gì được nấy, thì nó không nghĩ gì, trong đầu nó không hình dung lớn lên nó làm cái gì. Rồi một đứa đó, ví dụ như là nó có bố mẹ làm cái gì mà nó ngưỡng mộ thì nó nghĩ nó sẽ làm cái nghề đó. Thí dụ như ông bố làm kỹ sư thì ngồi nghĩ một lát nữa: "Dạ, thôi con cũng làm kỹ sư." Tức là đơn giản là bắt chước bố mẹ, chứ không có cái tầm nhìn của mình. À, còn một ít đứa, một ít đứa hỏi: "Lớn lên con làm gì?", trả lời liền, nói: "Dạ, nữa con làm bác sĩ", định hướng cho mình liền. Mấy đứa này có trí tuệ, có lý tưởng sống. Hoặc có đứa hỏi: "Nữa làm gì?", nói:
[11:15]"Dạ, con đi tu." Mấy đứa này đặc biệt á, này đâu ở cõi trên nó xuống á, đầu thai, từ nhỏ đã có cái định hướng, có cái tầm nhìn. Còn đa phần hỏi bất ngờ lúng túng liền không ai trả lời được. Có đúng không ạ? Chính mình cũng bị vậy phải không? Nhớ lại coi hồi nhỏ mà ai hỏi mình mình cũng lúng túng không trả lời được. Nhưng đến khi mình có trí tuệ, lớn lên mình có trí tuệ thì cái tầm nhìn bắt đầu từ từ nhìn xa dần, xa dần, xa dần. Giờ hỏi một cái cô gái khoảng mười sáu, mười bảy tuổi tức là chưa tới tuổi mà kết hôn á, nhưng đã bắt đầu có tầm nhìn rồi: "Nữa con lấy ai?" Đó, bắt đầu mới kể cho nghe:
[11:51]"Dạ, cái người con lấy phải có gì? Có ô tô, có nhà mặt tiền, rồi phải học cái gì, rồi phải thương con, phải chung thủy, thành công, đẹp trai, không bồ bịch lăng nhăng." Tức là đã định hướng cho cái hôn nhân của mình. Nhưng mà thường định hướng nó đúng không? Đúng không à? Thì cứ mơ mộng, mình mơ mộng một hoàng tử, nhưng sự thực thì hoàng tử không đến nha, thông cảm. I am sorry, hoàng tử không bao giờ đến, ổng đến đâu á, chứ không có đến với mình đâu. Nhưng mình thì cứ mơ mộng. Thì cái mơ mộng đó nó cũng là một loại tầm nhìn chứ không phải là không. Còn bây giờ hỏi một chàng thanh niên lớn lên nói:
[12:32]"Nữa lớn con lấy vợ như thế nào?", thì nếu mà nó có tầm nhìn bắt đầu nó cũng sẽ vạch ra: "À, một người vợ phải chu đáo như thế này, phải thế này, thế kia", cũng gọi là có tầm nhìn trong tình cảm. Đó là ở cái tuổi mới lớn, mới biết yêu á, thường là cứ bị cái tình cảm nó chi phối tâm hồn và nó nhìn, nhưng bắt đầu vượt qua khỏi cái tuổi đó rồi thì bắt đầu người ta nhìn về sự nghiệp. Mình hỏi một người bé bắt đầu bước vào đại học thôi: "Nữa lớn làm gì?", thì nó vạch cả một cái tương lai, cả ước mơ, cả cái sự nghiệp mà nó định sẽ theo đuổi sau này. Và cái cái sự nghiệp là quan trọng, lớn lên phải làm cái gì, thành công cái gì, đầu tư ra sao.
[13:11]Đứa thì nó nói là chọn những mặt hàng mà hiếm để mà nó sản xuất, đứa thì nói nó sẽ mở một cái dịch vụ này, tức là trong đầu đủ thứ hết là khi người ta bắt đầu có trí tuệ đến tuổi trưởng thành là người ta định hướng cái sự nghiệp tương lai, cứ nhìn cái đó mà biết một người. Còn ví dụ hai mươi mấy tuổi rồi mà hỏi: "Nữa lớn làm gì?", lơ mơ không trả lời thì loại đó người vứt đi nha. Hai mươi mấy tuổi rồi là phải định hướng được cái tương lai của mình. Đó là cái người bắt đầu có trí tuệ là nhìn xa về tương lai. Rồi đến khi cái người mà có công ăn việc làm ổn định rồi thì sao? Nghĩ tới cái lúc mà mình về hưu.
[13:47]Lúc về hưu bây giờ không đi làm nữa thì sống bằng cái gì, tiền đâu sống mỗi tháng, rồi con cái nó có vợ có chồng rồi mình ở với ai, rồi khi mình bệnh già thì ai chăm sóc, rồi chết? Chết thì không nghĩ nữa. Tất cả mọi người ta đều dừng cái tầm nhìn của mình lại ở ngay cái chết, hết. Và tất cả cái thế gian này, cả cái thế giới này nhìn về tương lai, tức là người càng có trí tuệ thì càng nhìn sớm và nhìn xa về tương lai, nhưng tất cả đều kết thúc ở cái cái chết là xong, trí tuệ của con người là như vậy, hết. Nhưng khi ta đến với đạo Phật mà nếu ta tu đúng hướng thì cái nhìn của ta nó phải vượt khỏi cái chết.
[14:32]Phải vượt khỏi cái chết, cái giá trị là chỗ này. Nên bây giờ ta hỏi một cái người, ta hỏi một người cái câu này nghe thì người ta nói mình trù ẻo, người ta sẽ trách mình, mình hỏi: "Chết rồi anh làm sao? Chết rồi anh đi đâu?" Hỏi câu đó thì có khi là người ta người ta, người ta sẽ nghỉ chơi với mình hoặc người ta đánh mình, người ta rượt mình, người ta chửi mắng mình vì cái câu hỏi rất là kỳ lạ, đang sống hỏi: "Nè nè, anh tính nữa chết anh đi đâu?" Cái câu đó kỳ cục vô lắm, nhưng không ngờ đó là cái câu hỏi cực kỳ trí tuệ và chỉ dành cho những người rất có trí tuệ mới trả lời được cái câu này.
[15:09]Nên sau này mà mình gặp nhau đó mà mình hỏi câu này đó, là phải hiểu cái người hỏi rất trí tuệ và chỉ có những người rất trí tuệ mới có thể nghe và trả lời một cách vui vẻ. Còn người mà nghe câu đó rồi mà giận lên, người không có trí tuệ. Tại người đó họ chỉ nhìn tới cái chết là hết, còn người nào mà nhìn ra khỏi cái chết, người đó mới có trí tuệ. Mình gặp ai gặp: "A, chào anh. Lúc này khỏe không? Khỏe. Lúc này sau này anh chết anh đi đâu?" Đó, đó là chỉ những người hết sức tri kỷ, những người đệ tử Phật hết sức tinh tấn mới hỏi nhau câu này. Hỏi những người ngoài họ sẽ sửng mình liền, họ nghe sao hai ông này ổng hỏi nhau kỳ khôi vậy.
[15:46]Nhưng mà nhớ chỉ những con người mà đệ tử Phật cực kỳ có trí tuệ mới hỏi nhau câu này. Giống như mình gặp nhau Mỹ: "How are you?", phải không? Còn Việt Nam mình sao: "Khỏe không?", người Tàu: "Ăn cơm chưa?" Mình bây giờ trong Phật tử: "Anh chết anh đi đâu?" Dạ, câu đó. Đó là câu hay nhất trên đời.
[16:07]Tại vì sao ta nói câu này? Là vì thế này, đây là cái công thức của trí tuệ: người càng có trí tuệ thì cái tầm nhìn về tương lai càng xa, nhớ như vậy. Nhớ như vậy. Cái định nghĩa của trí tuệ là như vậy, ta không nói cái thông minh kiến thức học hành, ta nói về trí tuệ. Định nghĩa của trí tuệ là người càng có trí tuệ là người càng có tầm nhìn xa về tương lai, nhớ như vậy, đó là nguyên tắc. Bây giờ ở gần, ta cứ thử mọi người từ đứa bé cho tới người lớn, ta thử hỏi xem cái tầm nhìn của họ cho cuộc đời của họ về tương lai được mấy năm thì ta đánh giá người này có trí tuệ hay không. Đó, đây là cái mánh mà thầy dạy mấy đứa trẻ trẻ tụi
[16:51]con để lựa chồng, lựa vợ và lựa người yêu nha. Hỏi qua hỏi lại một lát coi cái người này họ nhìn được mấy năm. Nếu họ chỉ nói chuyện được ba, bốn năm... mệt về mệt lắm con. Nghĩa là ngồi nói chuyện qua lại một lát mà nó ngồi mà nó vạch cái kế hoạch 10 năm, 20 năm, 30 năm thì cái đứa này có hy vọng, nó có chí phấn đấu mà nó cũng có trí tuệ. Thì cũng có khi cái mộng ước nó cũng chỉ là là là phù phiếm hoặc là tưởng tượng mơ mộng thôi, nhưng cũng là người dám nhìn xa. Nhìn xa hơn hỏi: "Sang năm anh tính làm gì?", cứ ngồi đứng ngơ ngơ, cái mặt nó ngơ ngơ ra nó không biết sang năm tính làm gì, nãy không biết năm nay lát chỉ biết lát nữa trưa đi ăn cơm,
[17:30]thứ đó nhớ đừng đụng vô, đừng yêu, đừng thương, mà nó có hứa: "Anh yêu em suốt đời", đừng có tin, tại vì nó có biết cái gì suốt đời đâu. Chưa bao giờ, cái trí tuệ nó không đủ nhìn cái gọi là suốt đời. Không có, không có tin, nhớ. Còn nên bây giờ dòm lại tất cả những người đã có vợ có chồng, đều nghe những lời hứa suốt đời, xin nhớ giùm hên lắm là giờ này còn ở bên nhau, chứ tất cả những lời hứa suốt đời lúc đó đều nói dối, tại không có nhìn được cái gì suốt đời đâu, cái trí tuệ có nhìn được cái gì suốt đời đâu, không có. Những người rất có trí tuệ mới nhìn xa, nhưng cái tiếc là của cả một thế giới này họ nhìn tới cái chết dừng lại.
[18:07]Và cái giá trị của đạo Phật của chúng ta là cho ta nhìn ra khỏi cái chết này. Nhưng mà nhìn ra khỏi cái chết là để làm chi?
[18:17]Bởi vì cái nhân sinh quan của đạo Phật nó lớn quá, không có cái tầm thường như là cái người của thế gian này. Chúng ta cứ cố gắng cày làm ăn, vất vả, có tiền, giữ gìn, giấu, hưởng thụ, sống một đời sung sướng rồi tới chết, thôi thôi, cứ nghĩ ngang đó là hết á. Nhưng đạo Phật cho ta một cái tầm nhìn, cho một con mắt, cho một cái trí tuệ vượt khác hẳn, đó là luật nhân quả, gieo nhân gì gặt quả nấy. À mà ta có những cái gieo nhân rồi mà trong kiếp này không kịp gặt quả thì cái quả báo nó phải sao? Buộc phải ở đời sau, và có khi những đời sau, chứ không có gặt được liền. Nên khi ta tin luật nhân quả buộc ta phải nhìn luôn tới mấy kiếp nữa.
[19:10]Và ta có cái khả năng là ta tạo ra, vẽ ra, dựng nên, thiết kế nên cái cuộc đời của mình cho những kiếp sau. Cái người mà có trí tuệ rồi từ từ như vậy hết. Từ từ, ví dụ như bây giờ theo thầy mình 10 năm, ban đầu thì cũng không để ý đến kiếp sau lắm, nhưng mà khoảng 5 năm sau là bắt đầu tự nhiên trong đầu mình cứ hình thành cái kiếp sau của mình từ từ một cách chủ động. Lạ, lạ như vậy. Cái người đời thì sống trôi cho chết rồi thôi không biết nữa, còn cái người biết đạo á, 5 năm đầu cũng chưa hình dung lắm, tại vì lúc đó trí tuệ trong đạo mình chưa mở ra. 5 năm đầu cứ theo thầy tu thôi, à thầy kêu tụng kinh tụng kinh,
[19:50]thầy kêu lạy Phật lạy Phật, rồi thầy kêu phóng sanh thì phóng sanh, thầy kêu đi làm phước đắp đường thì làm phước đắp đường, thầy kêu phụ cất chùa thì cất chùa, cứ vâng lời tin là làm theo thầy chắc có cái phước gì đó, chứ không hình dung rõ. Nhưng mà cứ theo thầy tu như vậy đó 5 năm sau nữa, cái khoảng sau 5 năm sau thì cái trí tuệ bỗng nhiên nó mở ra làm cho mình tự mình bắt đầu thiết lập cuộc đời của mình ở kiếp sau. Mình sẽ định là kiếp sau mình sẽ làm cái gì, dần dần, dần dần, từ bây giờ. Thầy nói cái này có đúng không? Nếu chưa đúng là mình tu chưa tới ạ. Nếu thầy nói câu này mà mình nghe không có dính
[20:33]gì với mình hết là tại mình tu chưa tới. Còn nếu tu tới rồi, tự trong tâm mình nó cái hình thành dần dần cái kiếp sau mình như thế nào. Ví dụ có vài cái nguyên tắc ở kiếp sau mà mình sẽ định hình thế này. Thứ nhất là ai cũng thích mình giàu có, có tiền nhiều chứ kiếp này vất vả quá. Đúng không ạ? Kiếp này chạy tiền, chạy vạy tiền, cày cực quá. Nên là hi vọng kiếp sau mình khá giả hơn một chút. Cái ý niệm đó đầu tiên ai cũng có. Nghĩa là ai mà khi nghĩ đến kiếp sau của mình đều nghĩ đến điều này trước: Tiền, tiền. Nhưng mà muốn có tiền phải làm sao? Làm phước, phải bố thí, phải cúng dường, phải giúp người, đắp đường hư,
[21:21]phóng sinh, trồng cây, thấy nhà ai hư lại người ta đang tới lúc người ta sửa nhà mình lại phụ sửa với người ta, thấy chùa làm thì lại phụ với chùa, tức là cứ làm phước. Rồi nếu mình là một người công chức thì lại hết sức mình phục vụ dân. Còn nếu mình không phải là công chức thì phải tự tìm cái công việc riêng mà giúp người khác. Cái người nào làm công chức là người sung sướng nhất á, tại vì đó là cái người mà có cái nhiệm vụ là phục vụ dân mà nếu chịu khó phục vụ dân thì ngay cái công việc của mình đã rất là có phước. Giống như thầy có một cái anh đó là đệ tử vậy, là cư sĩ tại gia. Hai vợ chồng rất là nghèo, lấy nhau rồi trong túi chỉ có mấy
[22:06]triệu, có chiếc xe cũ, phải thuê cái nhà ở tằn tiện vất vả. Và ảnh làm công chức, cũng làm trong lĩnh vực nhà đất rồi vậy thôi. Thì khi mà ảnh nghe được cái giáo lý của đạo Phật thì
[22:22]ảnh hăng hái, siêng năng mà giúp dân. Mỗi khi người dân tới liên lạc công việc liên hệ công việc gì ảnh cố gắng giúp người ta, làm cho được việc, chứ không có phải mà làm rầy rà, kéo dài thời gian hay là vòi vĩnh tiền bạc, không có, cứ thích phục vụ thôi. Phục vụ vậy thì tự nhiên có cái lộc, lạ nha, ảnh có cái lộc. Cái từ cái nhà thuê biến mua được căn nhà ở, mà căn nhà ở cũng tồi tàn lắm vì nó ở trong hẻm nhỏ. Ở trong hẻm nhỏ ảnh phụ ảnh sửa sang đường sá lại cho cả cái xóm đó, cái xóm của ảnh cho nó sạch đẹp luôn. Tức là thay vì chỉ lo đẹp cho nhà mình, ảnh phụ ảnh phải làm cho nó đẹp con hẻm,
[22:59]con phố và vẫn tiếp tục phục vụ dân, cái từ từ từ mua được căn nhà ở ngoài đường lớn, trong cái khu sang trọng. Rồi ảnh cứ vậy, cứ thấy bắt đầu có niềm tin với nhân quả. Nói đúng là nhân quả là đúng nha, không có đợi kiếp sau, thấy kiếp này là cuộc đời mình đã tốt lên từ từ, đã may mắn hơn, khá giả hơn, rồi cái ảnh cứ tiếp tục vậy, phục vụ dân một cách tận tình. Đến vừa rồi cái nhà nước có cái đợt giảm biên chế. Giảm biên chế thì mười mấy người, mười mấy người đó mà ảnh để ý là bị cấp trên cho nghỉ sạch, chỉ có ảnh với một vài người được giữ lại. Mà cái người mà cho nghỉ thì ảnh đã đánh giá từ lâu rồi,
[23:36]ảnh nói trời ơi sao mà lo phục vụ dân kiểu này là chết rồi, thì làm sao được. Vô cái lèn èn, câu giờ, kéo dài, làm cho người dân rất là khổ. Họ cứ phải đi tới đi lui rất nhiều lần. Còn ảnh thì ảnh làm sao cố gắng cho người dân họ cho nhanh, đỡ phải đi tới đi lui, cứ vậy. Mà ảnh không bao giờ nịnh sếp nha, không bao giờ tặng quà sếp, không ăn, không nhậu, không ngoại giao gì với sếp hết. Cái là sếp ghét, ghét thì chịu, thương thì nhờ chứ dứt khoát không có ngoại giao, chỉ phục vụ dân thôi. Vậy mà tới cái khi mà những công việc mà quan trọng thì sếp giao cho ảnh, tới khi mà cần giữ biên chế thì canh ảnh mà giữ, không giữ mấy người kia.
[24:13]Những người mà nịnh sếp, cho quà sếp, sếp cho đi đứt hết. Ảnh mới càng tin nhân quả, nói đúng rồi cái nhân quả là một cái gì màu nhiệm. Đó thì chúng ta cũng vậy, khi mình tin được cái luật nhân quả, mình nhìn luôn tới kiếp sau và mình định hình trong đầu mình mình phải là một người giàu có hơn kiếp này. Đúng không ạ? Giàu hơn kiếp này.
[24:38]Ở đây ai là người giàu đâu, giơ tay lên cho thầy coi. Ở đây, ai giàu? Cho thầy địa chỉ. Thấy không, đâu có dám đưa thầy, sợ. Đó thì thôi cứ cho là mình không phải giàu phải không? Nhưng mà nếu mà tu đúng thì phải giàu, nguyên tắc nó là như vậy. Hễ tu đúng Chánh pháp rồi, phước phải tăng, cuộc đời phải khá giả lên, đó là điều bắt buộc. Còn mình tu mà nó có những cái hoạn nạn thì đó đương nhiên mình trả nghiệp cũ. Nhưng rồi cuộc sống cứ phải khá lên dần, đó mới đúng Chánh pháp của Phật. Vì sức mạnh của đạo lý của Phật là vậy, thay đổi được cuộc đời của chúng ta hết, đó là sức mạnh của Phật pháp.
[25:19]Giờ ta nghe nói cái sức mạnh của Phật pháp thì là thay đổi cuộc đời của chúng ta nên ta định hình cho mình ở cái kiếp sau, kiếp sau mình phải là một người giàu.
[25:31]Có ai chê giàu kiếp sau không kìa? Có ai chê không? Có ai không cần kiếp sau giàu không giơ tay lên. Còn ai cần kiếp sau mình giàu giàu một chút giơ tay lên thầy coi.
[25:47]Thấy không, thấy không? Dù sao có tiền nó cũng đỡ hơn nha. Dù sao nó có tiền khá giả hơn cũng đỡ hơn chứ, mình có nhiều chọn lựa trong cuộc sống hơn phải không ạ? Tiền tức là phước mà phước là mình được nhiều chọn lựa hơn. Ví dụ bây giờ mình tới giờ mình đi ăn mình có 1 triệu, mình muốn ăn món nào đó mình ăn và thậm chí mình không thích ăn mình đem mình bố thí cho ngta cũng được. Còn bây giờ tới giờ ăn rồi mình chỉ có 10.000 trong túi thì mình chọn món gì? Chọn món gì? Chỉ có chạy ra Ninh Hòa mua vài cái đĩa bánh bèo ăn đỡ vì nó nó rẻ. Chứ còn bánh bèo Nha Trang cũng đắt lắm, hết 10.000. Không có chọn lựa được.
[26:25]Còn ta có phước thì ta được nhiều chọn lựa. Vì vậy là ta cố gắng làm phước để kiếp sau giàu hơn cái đã. Rồi xong giàu rồi tới cái gì nữa? Ta ta phải thiết kế cuộc đời mình từ bây giờ nha. Thứ nhất là phải tu làm sao kiếp sau cho giàu rồi tu làm sao để kiếp sau được thêm một cái gì nữa. Bây giờ giữa hai cái này chúng ta chọn cái nào? Một là khỏe mạnh, hai là đẹp trai. Giờ chúng ta chọn cái nào?
[26:55]Chúng ta được chọn một trong hai: một là khỏe mạnh nhưng mặt xấu, hai mặt đẹp người yếu xìu. Bây giờ chọn kiếp sau chọn cái gì? Hả? Khỏe mạnh mà xấu phải không? Tức là khỏe mạnh mà xấu thì không ai ngó tới mặt mình rồi nha. Đi kéo cày mà sống nha, không ai thương rồi nha, thấy vậy đó. Rồi chịu nổi không? Rồi nói sao tôi giàu có, tôi khỏe mạnh mà không ai thương tôi? Tại vì từ bây giờ mình thiết kế cái gương mặt mình là xấu, cần mạnh chứ không cần đẹp. Thì thì nói rồi nha, lúc có ông thần ông hiện ra là kiếp trước là ngươi ở cái chùa ngươi nói là ngươi chọn khỏe mạnh chứ không chọn đẹp thì bây giờ đòi than gì nữa, phải không ạ?
[27:34]Cho nên là bây giờ mình thiết kế mình khá giả rồi, giàu rồi thì kiếp sau sẽ được giàu sang, khá giả. Bây giờ bắt đầu tiếp tục ta chọn tiếp: khỏe mạnh và đẹp giai, chọn cái nào?
[27:48]Cả hai hả? Bây giờ ai chọn một trong hai giơ tay lên. Chọn một trong hai. Ai chọn cả hai? Trời, giơ hết trơn vậy trời. Lấy lại. Vậy ta thiết kế cuộc đời của mình là vừa khỏe mạnh mà vừa đẹp phải không ạ? Rồi cha, hơi bị khôn ngậm. Thì phải cực hơn một chút vì ta buộc ta phải gieo nhân, gieo phước nhiều hơn một chút, đúng không ạ? Đó nếu mình gieo ít á thì mình chỉ chọn được một trong hai: hoặc khỏe mạnh, hoặc đẹp giai. Còn bây giờ muốn cả hai, đó mà hầu hết đều là cả hai thì ta phải gieo phước nhiều hơn một chút, tinh tế hơn một chút, khéo léo hơn, sâu sắc hơn. Tại vì nếu mà để cho được cái khỏe mạnh á thì ta sẽ làm những điều này.
[28:38]Lấy cái sức lao động tay chân ra mà mình làm công quả, giúp làng, giúp xóm, giúp chùa, giúp người, lấy cái sức khỏe này ra. Đừng sát sinh, đừng hại vật, đừng đánh ai. Rồi thấy ai bệnh mình thương yêu mình giúp đỡ. Đó là cái phước về cái sức khỏe. Còn muốn đẹp khó hơn rất nhiều. Cho nên trên cuộc đời này người khỏe mạnh thì nhiều mà người đẹp rất ít, rất ít. Người Nha Trang mình đẹp hay xấu? Tự mình khen mình đẹp vậy đó hả?
[29:26]Nó cũng dám đúng lắm á ta, dám đúng lắm. Ta nhớ như vậy, trên đời này người khỏe mạnh thì nhiều, người đẹp ít. Tại sao vậy? Vì gieo cái phước mà để được gương mặt đẹp á nó khó, khó, nó tinh tế hơn. Tinh tế hơn là ở chỗ này, ví dụ đầu tiên là trong cái ý nghĩ của mình. Cái ý nghĩ của mình thường hay hiền lành, thương người là một yếu tố để đẹp. Này là điều bí mật trong tâm. Nhưng mà người nào thẳm sâu trong tâm mình hay thương người, hiền lành thì đó là mình được cái căn bản để có cái sắc đẹp. Cái thứ hai là lời nói, là thường khi mình nói với ai mình nói cái lời nó cẩn thận, trau chuốt, lịch sự, lễ độ.
[30:17]Nhớ nha, lời nói lễ độ, lễ phép là cái nhân để đẹp. Hôm nay mới nghe chuyện này phải không à? Nào giờ cứ tưởng cúng hoa cho Phật là đẹp, không có đâu. Bị hoa tàn rồi cái sắc đẹp mình cũng tàn theo. Nhưng cái lời nói lễ độ làm cho ta được gương mặt đẹp, đặc biệt như vậy. Nên ở đây ta thấy ví dụ ta đi ta đi qua một vòng ngoài đường phố buổi chiều, người ta ngồi người ta ăn nhậu dọc dọc theo phố, người ta nghe. Ta nghe lúc ăn nhậu, lúc ấy con người thật nó bộc lộ ra, ha. Nói năng bừa bãi, bỗ bã, tục tĩu, nhất là mấy người mà mở miệng nói chửi tục nữa thì xong luôn, xong đời. Kiếp sau có khi không làm người được, chỉ làm những loài gì xấu xấu thôi.
[31:08]Không làm người được, nhất là miệng chửi tục. Còn nói năng mà không bỗ bã, bỗ bã tức là bừa bãi, không có cái có cái những cái từ để chứng tỏ sự tôn trọng người khác á, thì kiếp sau mình rất khó đẹp. Còn ta để ý những người mà họ nói những cái câu thế này: "Dạ vâng, thưa chị. Dạ. Vâng em nghe rồi, em sẽ em sẽ đến thăm chị vào một ngày nào đó. Dạ, chị khỏe không? Dạ vâng, cảm ơn chị nha. Vâng."
[31:41]Mà như vậy có giả dối không? Không. Bởi vì cái nhân đầu tiên ta nói là lòng ta thương người mà, nha, là cái nhân ở trong tâm: thương người, hiền lành, tôn trọng con người là cái nhân để có gương mặt đẹp, rồi tới là cái lời nói. Lời nói càng lễ độ thì ta càng được gương mặt đẹp. Bây giờ thử nghiệm giùm thầy: lấy cái điện thoại smartphone mở cái máy chụp hình ra, nha, bật chế độ là selfie tự mình chụp, nha, bấm mình cái click, rồi sau đó cất cái điện thoại đó lại đừng dùng nữa. Mua cái điện thoại khác gắn sim bỏ vô xài và giữ cái điện thoại đó trong tủ tại vì đúng cái điện thoại đó nha, để đó luôn.
[32:25]Năm năm sau, sau khi ta tu cái miệng, nói năng nhã nhặn, lễ độ, tôn trọng mọi người, lấy cái điện thoại đó ra mở cái máy chụp hình lên bật chế độ selfie chụp lại một cái, so sánh hai bức hình sau 5 năm. Thì điều rất kỳ lạ là 5 năm đáng lẽ ta già hơn nhưng không ngờ ta đẹp hơn, đẹp hơn. Bởi vì sao? Bởi vì 5 năm qua ta tu cái cái cái ngữ nghiệp là cái lời ái ngữ. Nói cái lời nào cũng lễ độ, tôn trọng người, gương mặt ta đẹp lên liền. Thầy nói câu này là đúng nhân đúng quả và mọi người cứ thử nghiệm, mặc dầu nó hơi tốn tiền là phải tốn mua cái điện thoại để cất. Chứ còn chụp điện thoại khác tự nhiên nó đẹp hơn là tại điện thoại nó đẹp,
[33:10]chứ mình dùng đúng cái điện thoại đó chụp cái rồi giấu nó luôn, 5 năm sau lấy ra chụp lại thì nó không thay đổi, đúng cái chất liệu đó. Nó phải đẹp hơn sau 5 năm ta nói những lời nói ái ngữ, lễ độ với mọi người. Mà nếu 5 năm sau quay selfie mà chụp mà nó xấu hơn, ta cứ tới tịnh xá Ngọc Pháp, nếu hòa thượng chưa chết bắt đền ổng. Biết liền, đi đâu mất rồi?
[33:34]Để hòa thượng ráng sống lâu lâu để có người bắt đền. Thì á cái này, thầy vừa nói điều này là không phải chỉ cho riêng cá nhân ta đâu mà ta dạy con cháu mình, nhất là trong một cái xứ sở là xứ sở du lịch, nhiều khách tới. Cái xứ sở du lịch mà nhiều khách tới á bỗng nhiên nó nó đặt cái áp lực lên người dân địa phương của ta ở đây. Hồi xưa mà chưa có khách du lịch á, người Nha Trang mình muốn nói gì đó nói, muốn làm gì đó làm. À ví dụ mình nói dễ sợ thì mình cứ dở sợ cũng được, không sao, không ai, đó là mình là nhà quê, mình nhà quơ, không ai cự mình cái gì cả. Cứ noan nói sao đó thì nói. Nói: "Mình Nha Trang." Nhưng bây giờ nhiều cái người trên cả nước của Việt
[34:26]Nam tới và nhiều người nước ngoài tới, bỗng nhiên mình bị đặt lên vai một cái áp lực ngẫu nhiên chứ không phải là mình mình muốn. Tự nhiên mình trở thành con người đại diện cho cả cái quốc gia này. Đúng không ạ? Bây giờ các nước họ tới: Tây, Tàu, Mỹ, Nga gì tùm lum tới đây tắm biển, đi chơi, đi dạo đủ thứ hết thì họ không biết người Việt Nam là ai, họ chỉ nhìn cái người Nha Trang thôi. Và nhìn cái người Nha Trang họ cho rằng đây là người Việt Nam. Vô tình ta trở thành đại diện cho cả cái quốc gia của mình. Mà nếu ta không hiểu điều này thì ta là ngu si ạ. Bảo là: "Tây tới kệ, Tàu tới kệ, tôi cứ là tôi." Mình
[35:09]nói câu đó mình ngu si ạ, không được phép. Bây giờ xứ mình trở thành một cái xứ du lịch nổi tiếng các nước về thì phải hiểu một điều mình đại diện cho cả cái quốc gia này. Mỗi một người Nha Trang bước đi ra ngoài là đại diện cho cả cái nước Việt Nam này chứ không phải chỉ là đại diện cho người dân Nha Trang, ta phải hiểu điều này. Nếu không hiểu điều này, ta ngu si. Còn hiểu điều này là bình thường, không được gọi là trí tuệ, là điều rất bình thường. Nha, phải hiểu điều này.
[35:44]Bây giờ ta đại diện cho cả một quốc gia ta đi bước ra ngoài thì ta phải làm sao? Trang phục ta phải làm sao? Đừng có mặc cái trang phục mà kiểu như cái cô gì mà cũng mới đi liên hoan Cannes đó nha. Mặc mà như không mặc đó, không có gì hết trơn, đừng có mặc cái đó nha, chết à. Người ta tưởng người Việt Nam mặc kiểu đó không chết à. Cho nên là trước hết là cái trang phục của ta thì phải nhìn vô thấy được cái gì? Nền nã, đẹp đẽ. Cấm tuyệt đối bước ra đường mặc quần đùi, áo thun à. Bởi vì ta mang cái danh dự của Tổ quốc của mình trước mắt người nước ngoài. Rồi gì nữa? Tuyệt đối đường phố Nha Trang không có rác.
[36:27]Thấy rác đâu phải nhặt đó dài dài theo đường. Trước mặt nhà mình mà có vài cọng rác đó là những con người vô đạo đức, vô trách nhiệm với Tổ quốc này. Tại ở tiêu chí cái nước ngoài người ta đánh giá đường phố có rác hay không. Đi ngang nhiều căn nhà trước đó có những chai nhựa, ly nhựa vậy mà chủ nhà thì ngồi ngay trước cửa ngồi nói chuyện bô lô ba la với nhau mà mắt không nhìn thấy rác ngay trước cửa nhà mình. Đó là một điều nhục nhã của quốc gia, quên mất mình đại diện cho cả một cái Tổ quốc này, quên mất cái ứng xử văn minh. Như vậy là trang phục phải đàng hoàng, trước cửa nhà, đường phố của mình phải sạch sẽ và thứ ba:
[37:07]những lời ăn tiếng nói hết sức là văn minh, lịch sự, lễ độ, cẩn thận. Dù có giận gì giận cũng không được. À Nha Trang mình có hay chửi lộn nhau không nhờ? Hàng xóm có hay chửi nhau không? Có không ta? Không, phải không? Vậy là giỏi rồi.
[37:30]Thầy lục lại trí nhớ, hồi nhỏ thầy có như thầy ở Nha Trang mấy năm á, thầy nhớ có chửi lộn không. Thành thử á, bởi vì ta là đại diện cho đất nước mình cho nên người Nha Trang có giận thì giận không được làm sao? Không được chửi bậy, không được chửi lộn nha. Đi ngoài đường va nhau thì vẫn cười cười xin lỗi rồi từ từ tính sau, rồi để ai lỗi ai phải để công an, cảnh sát họ tới họ tính. Chứ mình bổn phận với nhau là phải cười và cứu giúp nhau, lỡ ai trầy tay, trầy chân mình phải là người lại đỡ rồi đưa bệnh viện, lúc nào cũng cười tươi và: "Xin lỗi à. Dạ xin lỗi, xin lỗi." Ha, "Thôi mình có gì có sao không?" Mặc dầu nó mới chạy ẩu
[38:05]nó tông mình một cái muốn chết luôn, nhưng mình cứ vui cười xin lỗi cái đã. Rồi đó là phải nói là xây dựng cái văn hóa Nha Trang được như vậy. Để chi? Để kiếp sau mình mới đẹp, nha, mà không đợi kiếp sau, 5 năm sau là đã đẹp mê hồn rồi. Bởi vì sao? Mình đã biết những nói cách nói năng lễ độ, văn minh, lịch sự, tử tế. Nha, chuyện đáng lẽ giận mà không giận thì người đó sẽ đẹp. Nhen. Đối với mọi người mình tôn trọng hết, mặt gương mặt sẽ đẹp và nhiều thứ khác nữa. Đó là ta thiết kế cuộc đời kiếp sau của mình, mình là một người đẹp. Rồi bây giờ còn yếu tố nữa, kiếp sau nữa mình là một người tài năng, trí tuệ, nhiều kiến thức.
[38:49]Ta có cần điều đó không hay là khỏi cần? Điều đó khỏi cần? Có cần không ạ? Cần. Trời, thấy chưa? Hay là kiếp sau miễn giàu thôi, ngu cũng được? Ai đồng ý là thôi, miễn giàu, ngu cũng được thì giơ tay lên? Thì, thì không thì khỏi phải gieo cái nhân đó, cực lắm. Còn ai nghĩ là: tiền bạc cần thì cần, nhưng cái trí tuệ vẫn là quan trọng nhất? Trí tuệ, kiến thức, tài năng vẫn là quan trọng nhất? Đồng ý với thầy không ạ? Đồng ý rồi ha. Ta thiết kế đời sau mình như vậy, thì nhớ nha, tất cả mọi biện pháp để làm cho ta cái não ta giỏi lên mà ta xem những phim khoa học giả tưởng đều là dối trá. Ờ uống loại thuốc vô thông minh nó tài giỏi lên, tất cả đều là dối trá.
[39:42]Tại sao vậy? Vì nếu thật có một loại thuốc đó, nó làm cho mình thông minh, thì nó sẽ làm cho mình thông minh trong một giai đoạn ngắn hạn thôi. Ví dụ như 6 tháng phải uống viên nữa, rồi 6 tháng sau phải uống viên nữa, rồi bắt đầu cái thời hạn nó rút ngắn lại dần, 5 tháng phải uống một viên mới thông minh, rồi lần lần rút lại còn 4 tháng, 3 tháng, 2 tháng, 1 tháng, bắt đầu mỗi ngày mỗi uống, và đến khi chưa kịp bỏ viên thuốc cuối cùng vô miệng để cho thông minh thì giãy đành đạch ra chết liền. Vì nó phá hoại toàn bộ cơ thể của mình. Nghĩa là những cái loại kỹ thuật, hóa chất để đem đến một cái tài năng đều để lại một cái tai hại khủng khiếp.
[40:21]Chỉ có cái sức mạnh đạo lý của Phật là luật nhân quả thì cho ta một cái tài năng bền vững thực sự. Cho nên tất cả chúng ta đều cần cái gì? Đều cần là có tài, có trí tuệ ở ở kiếp sau. Phải không ạ? Ta cần có trí tuệ. Và gieo cái nhân này thì bắt đầu khó rồi. Thầy vừa nói thế này, giống như một cái anh nãy ảnh cái anh công chức hồi nãy á. Ảnh khi từ khi ảnh biết đạo, rồi từ cái bàn tay trắng ở nhà thuê cho tới khi mà có luôn một căn nhà mặt tiền thì chỉ chừng hơn 10 năm. Ảnh gieo cái nhân đó, ảnh chỉ làm phước, phục vụ mọi người, hơn 10 năm là vượt cái thân phận trở lên liền. Và nếu cái người như vậy cứ làm suốt cả một cuộc
[41:06]đời thì bảo đảm đời sau là giàu có, đại gia. Cứ cả một đời đi phục vụ, phụng sự mọi người, kiếp sau chắc chắn là đại gia. Dễ như vậy. Hoặc là cái nhân quả nói về cái sức mạnh, thì nói như Hòa thượng mình 80 tuổi ở đây vậy, ông chỉ siêng năng lễ Phật mà già mà vẫn khỏe, vẫn đẹp, không bệnh không tật gì. Rồi nếu ta có cơ hội bên ngoài, ta thương người, ta giúp người thì cái sức khỏe là ngay trong đời này ta cũng gặt hái được. Hoặc bây giờ nói tới cái sắc đẹp, thì ta cứ thương người, tôn trọng người, nói những lời lịch sự, văn minh, khả ái với người thì trong vòng 5 năm, gương mặt ta biến đổi liền, đẹp hơn lúc trước.
[41:51]Thấy mọi người nhìn tôi nghi ngờ vậy cà?
[41:59]Thật ra cái việc mà 5 năm là đổi gương mặt là điều có thật, bởi vì thầy là người quan sát. Những người đệ tử đến với thầy, là thầy nhớ cái buổi đầu khi đến với thầy gương mặt như thế nào, và tu theo thầy 5 năm sau gương mặt như thế nào. Thầy mới tin rằng có một điều, nếu ta tu đúng Chánh pháp, chỉ cần 5 năm thôi, ta đã đẹp hơn. Nhưng mà còn trường hợp thầy thì ngược lại, không biết sao thầy tu lâu mà mặt nó càng ngày càng xấu thì nó hơi bị kỳ. Chắc đây là một ngoại lệ, đây là một ngoại lệ. Còn những đệ tử của thầy là nhiều người đẹp hơn nhiều lắm á, đẹp hơn nhiều lắm nha, ví dụ. Giống như có một cái người mà một đệ tử thầy tại Nha Trang
[42:36]này cũng vậy, hiện nay là Chúng trưởng cái Đạo tràng của thầy ở Nha Trang, hồi thầy mới gặp rất là xấu. Nhưng mà khi đi tu theo thầy một thời gian rồi bắt đầu gương mặt cũng đẹp từ từ ra, cũng đẹp từ từ ra, mà ca vọng cổ hay hơn hồi xưa. Ồ lạ vậy. Cái sắc đẹp nó dễ như vậy. Nhưng mà phải tới cái trí tuệ thì không đơn giản, à. Tới cái trí tuệ thì không đơn giản. Ví dụ bây giờ ta nghe một người nông dân, họ hiến đất làm đường, làm trường học thì chuyện gì xảy ra?
[43:08]Họ hiến đất làm trường học, kiếp sau họ sẽ là người học thành tài và học giỏi. Đó là chắc chắn. Vì hiến luôn cả cả hecta đất để để xây trường học mà. Hiến luôn cho cái Phòng Giáo dục, Phòng Giáo dục mới trình lên Sở Giáo dục, là Sở Giáo dục mới trình lên Bộ Giáo dục là nói về có một người nông dân, ổng đó ổng ổng hai lúa thôi không có gì hết, nhưng mà ổng hiến một hecta đất để xây trường học. Thì trên Sở Giáo... trên Bộ Giáo dục mới thấy: thôi, cái này cũng hay, nên phát huy. Và với địa phương đó, một hecta như vậy làm được những việc này việc này, rót kinh phí xuống để thành cái trường. Dĩ nhiên là cũng công lao của nhiều người, tiền thuế của dân trong đó cũng nhiều.
[43:49]Nhưng mà công lao đầu tiên của ông, kiếp sau ông sẽ là người học thành tài và học giỏi. Ngang đó thôi. Mà ngang đó là ok rồi, là được. Mà ở đây quý vị có ai có đất mà hiền... hiến đất làm trường không? Không đủ, phải không ạ? Ví dụ mình có thể hiến chừng 30m đất thì ai mà lấy làm trường học? Không làm gì được. Ta không có cơ hội giống như cái ông nông dân mà hiến luôn cả hecta đất. Nhưng bây giờ ta muốn gieo cái nhân để kiếp sau ta có trí tuệ thì có những điều như thế này: Thứ nhất, giúp đỡ cho các em học sinh. Mua vở, mua viết tặng cho mấy đứa nhỏ cho nó có cơ hội học hành. Rồi thương yêu thầy cô giáo, tôn trọng thầy cô giáo để cho
[44:32]thầy cô giáo có niềm vui, có sức khỏe mà mà dạy học. Chứ còn mình lo mà giúp đỡ mấy đứa nhỏ mà quên thầy cô giáo, thầy cô giáo đói quá dạy cũng không nổi. Mà mình cứ nói nặng nói nhẹ thầy cô giáo, thầy cô giáo buồn quá dạy cũng không nổi. Cho nên là phải tôn trọng thầy cô giáo, giúp đỡ thầy cô giáo và thường xuyên tặng quà thầy cô giáo. Tặng này không phải lo lót cho con mình cao điểm hà nha. Tặng này là để gieo nhân cho kiếp sau mình có trí tuệ, chứ không phải là cho thầy cô giáo là tiền để thầy cô giáo chấm điểm con tôi cao. Mà mình như vậy là mình chỉ nên là tặng thầy cô giáo là ở những chỗ không dạy con mình á, thì mới là khách quan.
[45:09]Giúp đỡ học sinh, giúp đỡ thầy cô giáo và chính bản thân mình biết cái gì hay cứ đem truyền dạy cho người khác. Đừng có giấu. Trong các nhân mà để được trở thành một người có tài thì nó có một cái nhân rất quan trọng là truyền dạy những kiến thức mình biết cho nhiều người, chứ không có giấu giếm thì kiếp sau tài mình, tài năng của mình vượt lên, vượt lên dần dần. Còn những bậc thiên tài, những bậc thiên tài mà để lại tên tuổi lừng lẫy của thế giới này như những nhà bác học, những nhà bác sĩ lỗi lạc: Yersin rồi Pasteur, Einstein rồi những cái Pascal rồi Descartes rồi, những cái người mà họ như là toán học lừng lẫy,
[45:57]thiên tài thì họ phải gieo nhân ra rất cả trăm kiếp. Tại vì cái tài năng nó tiến chậm. Tiền bạc á, ta làm phước chừng vài ba năm bắt đầu nó đổi vận. Sắc đẹp, ta tu dưỡng 5 năm nó đẹp lên. Nhưng mà cái tài năng, ta phải làm phước 10 năm, 20 năm, 30 năm, 50 năm bắt đầu nó mới vượt lên từ từ, từ từ. Nên ta thấy có những con người mà tài năng xuất chúng thì không bao giờ là những người mới làm phước ở kiếp trước, mà đều là những người làm phước cực kỳ lâu xa, từ cả chục, cả trăm kiếp trước thì đời này xuất hiện họ là những người tài năng xuất chúng. Nên cái cái trí tuệ rất là khó gieo nhân. Nhưng mà cũng phải, phải gieo nhân. Nhớ như vậy.
[46:42]Bây giờ là nhiều người, Phật tử lớn tuổi, nhưng mà nhớ lớn tuổi có phải là hết không? Không. Còn kiếp sau ta sẽ trẻ lại liền, đầu thai lại trẻ thành con nít liền. Phải nghĩ tới kiếp sau, gieo cái nhân cho kiếp sau. Ta gieo nhân kiếp sau ta phải khá giả, hoặc là sinh vào gia đình khá giả, rồi ta có sức khỏe, ta có dung sắc, ta có trí tuệ, bốn cái điều kiện. Đủ chưa? Được chưa?
[47:14]Còn cái thứ năm? Đúng, tu, tâm linh, đạo đức. Vì thiếu cái đó rồi là mất tất cả. Cái này mới là quan trọng. Cái tâm linh, cái đạo đức mới là cái quan trọng. Mà cái tâm linh đạo đức là cái gì? Nếu không khéo, ta trở thành huyền hoặc, mê tín liền và bị người khác dụ dỗ. Có những người họ khéo miệng, họ tới họ nói với ta những cái điều tâm linh, huyền hoặc và nói hay quá, nói xác quyết quá, cái ta bị dụ, ta theo, theo nhằm một cái tà đạo. Nên bốn cái điều kiện: tài sản nè, sức mạnh nè, dung sắc nè, trí tuệ thì đã hoàn hảo rồi. Nhưng là con người, là một loài vật thông minh nhất trên trái đất này, thì con người luôn luôn đi tìm tới một cái tầng
[48:11]bậc cao hơn nữa, một đẳng cấp cao hơn nữa, đó là tâm linh, đạo đức. Con người rồi đều phải đi đến cái đó hết, không ai tránh khỏi. Nhưng mà cái thôi thúc của cái trí tuệ của con người khi đi tìm cái tâm linh đạo đức đó, cũng giống như là bốn cái yếu tố trước, liệu chúng ta có đi đúng đường hay không, hay là chúng ta lỡ mà bị dụ bởi một tà đạo thì sao? Ta đọa luôn, vì tà đạo không đi đúng chánh pháp, đưa ta đi vào bóng tối, đọa lạc. Tu đã đời xong đọa chết thành chó, thành bò, uổng không? Tu đã đời theo tà đạo xong chết đọa địa ngục, chết đọa làm ngạ quỷ, súc sinh, uổng không? Uổng vô cùng! Mà cái tu đi theo cái tâm linh nó là một cái thiên
[48:59]tính, một khuynh hướng tự nhiên của loài người, hễ là con người ai cũng có cái khuynh hướng đó cả, từ từ rồi đều có cả, trừ một vài người rất là ngang bướng phủ nhận nhưng rồi ai cũng phải chấp nhận. Ta nói ví dụ thế này: Ví dụ như ý niệm về cái chết, con chó nó không hiểu lắm, con mèo nó không hiểu lắm. Nhiều khi nó thấy một con chó khác chết thì nó thấy con đó nằm im, không giỡn với nó nữa, nó buồn rồi cái chủ nhà đem đi chôn mất thì nó biết là nó vắng vậy thôi, chứ nó không hiểu đó gọi là cái chết, đó gọi là chấm dứt sự sống, không biết. Loài vật không hiểu cái chết là gì, hoặc là bản thân nó chết nó cũng không hiểu nó chết.
[49:43]Khi nó chết xong rồi cái hồn nó bắt đầu nó bò lẩn quẩn trong nhà, nó gặp chủ đi về nó vẫn lại nó vẫy đuôi nó mừng mà nó thấy chủ nó không ngó tới nó, không vuốt ve nó, rồi không cho nó ăn, nó ngạc nhiên vô cùng mà nó không biết rằng nó chết, nên loài vật không có ý thức về cái chết. Chỉ có con người mới có ý thức về cái chết, biết à chết, người này chết rồi, hồn lìa khỏi xác rồi, sự sống không tồn tại nữa và có thể có cuộc sống bên kia. Chỉ có loài người có trí tuệ mới nhìn ra, hiểu được, nhận định về cái chết mà thôi, còn loài vật không có à. Và khi hiểu về cái chết, con người tự bị thôi thúc thẳm
[50:25]sâu bên trong mình về một đời sống tâm linh, đạo đức. Khắp cả thế giới này là như vậy và chính vì con người đều bị thôi thúc bởi một cái đời sống tâm linh đạo đức nên trên thế giới đã hiện ra vô số đạo giáo để đáp ứng cái nhu cầu này của con người và đạo giáo nào cũng sống dai cả. Vì sao? Vì con người cần. Đơn giản như cái nghề thầy bói thôi nha, tồn tại rất lâu, kiếm tiền rất khỏe. Ở đây có ai làm thầy bói không? Có ai không? Thầy bói là gì? Là báo trước cái chuyện tương lai của ai đó phải không? Rồi lấy một ít tiền để sống, là bằng cách báo trước mấy chuyện tương lai. Và tại sao ta không biết ta phải nhờ thầy bói?
[51:18]Tại sao chuyện cuộc đời mình mình không biết mình phải đi coi bói? Phải đi bói bài, bói dịch, bói tử vi, tại sao vậy? Bởi vì cái mà biết trước chuyện tương lai là một khả năng của tâm linh, à, và có một số người họ có cái khiếu về cái tâm linh này, họ có thể biết được tương lai của người khác, nên mình đến mình nhờ họ để họ đọc được một phần tương lai của mình, để mà mình quyết định cái cuộc đời của mình nên như thế nào. "Bây giờ tôi tính làm ăn cái này, thấy gieo quẻ thấy được không?", nói "Không được, anh làm ăn thất bại", cái mình rút lui. À, "Tôi tính cưới cô này", nói "Cô này ai cưới cô này đều chết
[51:57]sau ba năm, thôi mình không cưới nữa", ví dụ vậy đó, là nhờ thầy bói tư vấn mà mình nên làm hay không không nên làm. Đó cũng là một dạng tâm linh, còn có dạng mà thầy bói mà nói dối để ăn tiền đó là chuyện khác nha, thường thường là vậy. Nên cái khuynh hướng hướng về cái tâm linh đạo đức là một khuynh hướng tự nhiên của loài người, loài người thông minh. Mà vì có khuynh hướng tâm linh đạo đức nên trong đây nó có lẫn hai điều là tà đạo và chánh đạo. Chánh đạo là của những bậc thánh, những bậc thánh. Những bậc thánh nhiều khi gọi tên khác nhau nhưng họ đều giống nhau. Ví dụ như bây giờ ta nói Lão Tử ta không được coi thường,
[52:37]cũng là một bậc thánh, Khổng Tử không được coi thường. Mà tột đỉnh của các bậc thánh là ai? Phật, ha. Bậc thánh cao nhất của vũ trụ này là Đức Phật. Ngoài Đức Phật ra, có nhiều vị thánh cũng rất là cao cả đã đến với thế gian này. Rồi bên cạnh những cái bậc thánh mà là bậc thầy tâm linh thì ta cũng có những người thầy tâm linh mà họ không phải thánh, họ những người có khiếu, biết trước tương lai, coi bói đồ được, là làm bùa chú đồ được. À, họ cũng là một dạng tâm linh đáp ứng được nhu cầu của con người nhưng họ không phải thánh, không phải chánh đạo. Và nếu ta chọn họ làm thầy để đi theo họ thì cái yếu tố thứ năm về cái tâm linh đạo đức mà ta mong
[53:21]mỏi ta bị đi chệch hướng, và chệch hướng rồi sau này ta đọa lạc. Ví dụ ta cầu tài sản có, ta cầu sức mạnh có, ta cầu dung sắc có, ta cầu trí tuệ có, nhưng cái tâm linh đạo đức bị hư thì rất là uổng phí. Nên đã được làm người rồi, đã được bốn điều kia ta phấn đấu rồi, gieo nhân đầy đủ rồi, thì cái thứ năm là yếu tố mà tâm linh đạo đức ta cố gắng tìm cho nó chuẩn mực luôn, đúng luôn, để làm chi? Để mình từ từ thoát khỏi mọi đau khổ của thế gian này. Để chúng ta ít nhất cũng được gì? Về đến một cái cõi an lành. Và được cái gì? Được chính nội tâm mình vững vàng an lành. Được cái gì nữa? Được mình chính mình là một cái sự an lành,
[54:09]vững vàng để cho mọi chúng sinh nương tựa. Mình đau khổ thì ai nương tựa được mình? Phải không ạ? Giữa biển đời đầy đau khổ này mình cũng đau khổ như mọi người thì ai nương tựa mình. Cho nên giữa cái biển đời thế gian sóng xô, gió bão, giông tố, đầy những đau khổ mình không đau khổ, thanh thản, bình yên, vững vàng thì mình mới là chỗ nương tựa cho những người khác. Mà để có thể đạt được cái mức độ bình thản, vững vàng, không đau khổ thì ta phải có cái gì? Có một cái tâm linh đạo đức đúng với chánh đạo, đúng như con đường Phật dạy. Thì lúc đó ta không phải là chỉ bình yên cho mình không, không phải chỉ là thoát khổ cho mình không,
[54:58]không phải chỉ là hạnh phúc cho mình không, mà còn là gì? Còn đem được cái bình yên, hạnh phúc cho rất nhiều chúng sinh khác. Đó mới chính là mục tiêu của chúng ta khi chúng ta tu theo Phật.
[55:19]Nên vì vậy, ta chọn một con đường tâm linh đạo đức để đi là điều rất quan trọng. Nhưng trên thế giới này bây giờ là mấy tỉ rồi nha? Bảy, tám tỉ hay chín tỉ gì nha? Ha, đông quá, đông khiếp rồi không nhớ nữa.
[55:40]Những ai là người có thể tìm được cái tâm linh đạo đức chuẩn mực nhất? Ai? Nhiều không? Không. Mà trước mắt là ai? Trước mắt là những người có mặt ở Tịnh xá Ngọc Pháp hôm nay.
[56:03]Vì ta theo Phật, ta nương tựa Tam Bảo nên ta ít nhất là ta đã chọn được đúng con đường.
[56:15]Chọn đúng, còn đi không biết à, sợ đi lại trật à. Nhưng mà thứ nhất ta đã chọn đúng con đường, ta theo theo được Phật là cái vui mừng, hạnh phúc nhất cái đã.
[56:29]Ta chọn Đức Phật có một số điều như thế này, một số điều lợi ích như thế này. Vì Đức Phật là một bậc thánh vô thượng, tột đỉnh của vũ trụ này, nên khi ta quỳ lạy Người, ta kính lễ Người, ta được phước rất là lớn. Mà khi ta lễ kính Người mà cái lòng tôn kính của ta càng lớn chừng nào thì phước của ta càng lớn chừng nấy. Người là nguồn phước vô tận. Có những cái gì đó ta xài riết thì nó hết, ta khai thác riết thì nó cạn, nhưng chỉ có cái nguồn phước từ nơi Đức Phật là không bao giờ cạn.
[57:18]Chỉ cần chúng sinh biết tôn kính Phật thôi thì chúng sinh hưởng phước vô tận, vô lượng, vô biên, không bao giờ hết. Chứ ví dụ bây giờ ta có một cái người giàu cho tiền ta, cứ mỗi ngày ta tới ta xin ít tiền, mỗi ngày ta tới ta xin ít tiền mà thấy ổng giàu quá đi mình nghĩ chẳng bao giờ hết nổi. Nhưng rồi coi chừng có một ngày sẽ hết vì khi ổng hết phước ổng sẽ hết, nhiều người xin quá ổng sẽ hết. Nhưng riêng Đức Phật, ta xin hoài, xin mãi không bao giờ cạn, bởi vì khi cái người mà chứng đạt được tới cái quả vị vô ngã, vô thượng Bồ Đề, vị đó trở thành nguồn phước vô tận cho chúng sinh.
[58:06]Cái chữ mà trở thành nguồn phước vô tận cho chúng sinh đó, trong 10 danh hiệu của Phật, nó có một cái từ gọi là từ Ứng Cúng. Xứng đáng để được cúng dường. Mà chỉ tới khi một vị A-la-hán hoàn toàn giải thoát hoặc là tới Đức Phật thì mới được gán cái danh hiệu Ứng Cúng này. Còn lại, tất cả những vị thánh khác đều không đạt được cái danh hiệu Ứng Cúng này, không xứng đáng được cúng dường. Sợ chưa? Vì sao vậy?
[58:42]Nếu như vậy thì những vị tăng ni đây mình đừng cúng hả? Không cúng đói, thầy tội nghiệp nha, thầy đói. Như vậy thế nếu mà nói như vậy thì những vị tăng ni này đừng cúng hả?
[58:56]Thì cũng phải cúng thôi, cúng các vị mới tu được. Nhưng có một điều thế này, đây là chỗ khác nhau giữa một bậc Ứng Cúng và một bậc chưa phải Ứng Cúng là chỗ này, ta nhớ.
[59:09]Ví dụ như thầy, thầy không phải là một bậc Ứng Cúng, thành thử có người nào thương thầy cái cúng cho thầy, ví dụ cúng thầy một triệu, thì cái người đó có phước không? Có không? Cũng có chứ không phải không. Nhưng thầy vẫn mắc nợ người đó lại một chút.
[59:32]Vẫn mắc nợ lại một chút. À. Cái mà thầy bị mắc nợ lại một chút đó, cho nên thầy chưa phải là bậc Ứng Cúng.
[59:44]Có duyên và có nợ lại với nhau. Còn một bậc Ứng Cúng á, ví dụ như ví dụ như, không không thầy không phải Ứng Cúng ví dụ, ví dụ như là Hòa thượng ở đây, Hòa thượng Giác Nghiêm ổng là bậc Ứng Cúng. À. Ta chở năm xe tải vàng ta tới ta cúng ổng, ha, thì ta có phước không? Có. Mà ổng có mắc nợ ta không? Không! Cái câu trả lời là hoàn toàn không. Ta được phước rất nhiều mà ngài không hề mắc nợ ta, bởi vì ngài là bậc Ứng Cúng. Cái khác nhau chỗ này ta hiểu ra chưa ạ? Dễ sợ chưa? Như vậy, hôm nay nghe nói xong rồi, mình có bao nhiêu vàng phải chở lại lại đây mà cúng, nghe không? Hòa thượng đâu rồi? Không thấy Hòa thượng đâu nhỉ? Hòa thượng đâu rồi? Ngồi ngồi đây hả? À, ngồi đây hả?
[1:00:44]Trời ơi. Cái khác nhau là như vậy. Nên vì thế, khi ta đảnh lễ Đức Phật với tất cả lòng tôn kính tuyệt đối, ta được cái phước vô tận, mãi mãi, bền vững. Vậy cái phước để làm gì? Nói: "Dạ, thôi thầy nói vậy con cũng tin, con tin là lễ Phật với lòng tôn kính tha thiết thì con sẽ được phước nhiều lắm, tin. Nhưng phước đó để làm gì?"
[1:01:21]Vì nó hơi trừu tượng quá nên thầy đang lựa lời. Nè nó hơi nó nó trừu tượng quá. À. Giống như ta đi vào rừng, khu rừng rậm. Trong cái rừng rậm thì nó có cành, lá, gai góc và những cái loài động vật, phải không à, rắn rết như vậy. Và ta đi trong cuộc đời này giống như ta đi vào khu rừng rậm đó. Nhiều gai góc, rắn rết, là và động vật đại khái. Hoặc là giống như ta đi lên biển, thì cái biển làm sao? Nó có yên phẳng như là mặt đất không? Không, lúc nào nó cũng nhấp nhô. Tùy theo sóng, sóng mạnh thì cái sóng, nếu mà gió mạnh thì sóng rất là lớn, gió ít thì nó êm. Và nhiều cái loại gió khác nhau thì mặt biển nó khác nhau.
[1:02:17]Năm ngoái thầy đi Trường Sa, 10 ngày trên đường về thì bắt gặp một cái cảnh tượng của mặt biển mà hỏi ra thì nhiều người chưa bao giờ gặp trong đời, là mặt biển phẳng như mặt lụa. Nhiều người không gặp trên đời. Thầy nói cái này không ai hình dung được nha. Thường thường mặt biển ít nhiều nó đều nhấp nhô, phải không ạ? Nhấp nhô và có trường hợp mà nó nhấp nhô bình thường nhất là cái này người ta gọi là sóng lừng. Sóng lừng thì nó nhấp lên nhấp xuống khoảng chừng một, hai thước mà tàu cứ đều đều mà đi, năm tiếng đồng hồ sau tất cả chết sạch vì say sóng. Nhưng mà đó là sóng êm nhất rồi đó, gọi là sóng lừng.
[1:02:53]Trên đường đi mọi người cũng rất cực, nhưng khi đi về thì có một ngày cuối cùng khi đi đi đi vào bờ, mặt biển như một dải lụa, không một gợn sóng nhỏ. Thầy mới thấy điều này thầy mới hỏi mọi người thì nói: "Dạ, trong cả cuộc đời con không hề gặp điều này. Rất là lạ." Thì cũng giống như khi đi ta đi ra biển thì ta làm sao? Đặt cái cuộc đời mình vào nơi cái mặt nước nó êm hay là nó không êm là đúng là một cái may mắn không biết được. Giống như ta đi trong rừng rậm, gai góc, độc vật mình không lường được. Thì trong cái cuộc đời mà bấp bênh đó, cái này thầy không hề nói về cái may rủi cuộc đời.
[1:03:40]Nếu thầy nói về may rủi cuộc đời thì nó quá dễ hiểu. À, nói rằng đi trong rừng rậm nhiều gai góc, nhiều rắn rết giống như cuộc đời mình dễ gặp chuyện xui, chuyện hên, cái nghĩa đó thường lắm, ai cũng hiểu. Giống như mình đi trên mặt biển, biển nó nhấp nhô, nếu mà gió mạnh sóng mạnh thì ta nguy hiểm, giống như cuộc đời ta gặp xui, còn nếu may mắn gặp biển êm thì ta đi thuận tiện, giống như cuộc đời ta gặp hên, cái nghĩa nó thường lắm, dễ hiểu lắm. Cái nghĩa mà thầy muốn nói nó khác. Thầy muốn nói đến cái tâm thức của ta nó may hay nó xui trong cái lỗi lầm hay đạo đức.
[1:04:23]Ta bước vào trong cuộc đời này là ta bước vào trong rừng rậm hay thuyền đi vào biển cả của tội lỗi. Tội lỗi vây quanh chúng ta. Những cái gai góc hay những cái giông bão mà thầy muốn nói là cái tội lỗi đang giăng bủa trong tâm thức của chính chúng ta. Chúng ta rất dễ phạm lỗi lầm.
[1:04:50]Một ý nghĩ bậy đã là một cái gai đâm vào tâm ta. Một cái lời nói ác đã là một cái dây siết vào cổ chúng ta.
[1:05:03]Như thầy có gặp cái cô đó vậy, một cô Phật tử hiền lành, xinh đẹp, đạo đức, không có gì để chê, nhưng hỏi ra lại quỳ lạy thầy, cuộc đời phải đi qua hết bao nhiêu năm làm gái. Rồi sau đó thoát ra khỏi đó, rồi lại có chồng có con rất đàng hoàng và chồng rất yêu thương như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Nhưng trong cuộc đời phải đi qua mất mấy năm làm gái. Mà một người không đáng để bị như vậy, nhìn gương mặt rất là xinh đẹp, rất là đàng hoàng, rất đạo đức và biết theo Phật pháp, biết tu hành, ngồi thiền rất giỏi, ngồi thiền tâm rất thanh tịnh. Tại sao vậy? Tại vì đời xưa lỡ miệng chửi ai một lần, trong lúc giận quá chửi nhau:
[1:05:54]"Mày là đồ đĩ." Chỉ một cái câu lỡ lời nói ra rồi thì một kiếp nào đó mình phải đi làm gái. Khiếp như vậy. Và chúng ta đi bước vào trong cuộc đời này của cái rừng rậm hoang vu, của biển cả sóng gió là tội lỗi đầy trong tâm của chúng ta. Sơ sẩy một chút, ta xuất hiện lỗi lầm trong tâm mình liền. Vô số điều lỗi lầm trong tâm. Và có ông đó ông nói: "Trời ơi, tôi đi qua cuộc đời đàng hoàng không có gì hết." Ba năm sau phạm tội ấu dâm, cưỡng hiếp một đứa nhỏ con nít sáu tuổi mà trong khi mình đã 80 tuổi rồi.
[1:06:34]Trước đó không bị, nhưng tới lúc 70 tuổi, 80 tuổi mới làm lỗi lầm. Đó thầy nói đó, ta đi vào trong cuộc đời này, ta đi vào trong cái rừng rậm gai góc của tội lỗi của chính chúng ta, chứ không phải thầy nói cái may rủi bên ngoài. Ta bước vào trong cuộc đời này là ta đang đi giăng buồm lên trên biển cả, biển khơi, lầm lỗi giăng bủa trong tâm chúng ta. Và sơ sẩy một cái thì làm sao? Thuyền ta lật úp liền, hay là người ta bị gì? Rắn cắn chết liền, ở trong rừng liền. Lầm lỗi đánh giết cuộc đời của chúng ta. Vậy cái gì bảo vệ chúng ta? Cái gì bảo vệ chúng ta đi qua một cuộc đời bình an, ít phạm lỗi lầm?
[1:07:21]Nói thêm chút nữa đi.
[1:07:25]Trả giá thêm câu nữa đi.
[1:07:29]Phước, đúng, nhưng cái phước gì? Phước tôn kính những bậc thánh nha. Chính cái phước tôn kính những bậc thánh giúp ta đi qua cuộc đời không phạm lỗi lầm, chớ đừng ai tự hào tôi là người đàng hoàng, tôi không có phạm lỗi, tôi không có gian tham, trộm cắp, đừng nghĩ như vậy. Đến khi ta phạm lỗi, ta sẽ phạm cái lỗi đó rất bình thường, thấy rất nhẹ nhàng, nhưng mà sao, luật pháp kết tội mình liền. Ta nói ví dụ như bây giờ một cái ông đó ổng bước vào thang máy, ổng gặp một đứa nhỏ, ổng thấy cưng quá cái ổng ôm lên ổng hôn, ổng thấy rất bình thường với ổng, nhưng camera nó quay vô thì ổng là gì, quấy rối tình dục trẻ em rồi đưa ra tòa liền, mà lúc đó rất là nhục.
[1:08:21]Mà trong khi ổng làm cái việc lỗi đó ổng thấy hết sức là bình thường, hết sức là bình thường. Như cái thằng ăn cướp vậy, đi nó giựt cái túi tiền người ta chạy đi, nó thấy việc làm rất bình thường nhưng là gì, một tội ác mà xã hội lên án, luật pháp sẽ kết tội, nhưng cái người phạm lỗi thì thấy rất bình thường, nhớ như vậy. Tại sao? Tại ta làm lỗi mà ta thấy rất bình thường? Vì cái phước ta hết rồi. Khi phước ta hết rồi thì ta làm một điều lầm lỗi, ta thấy chuyện nó bình thường chả có gì, nhưng nó là một tội lỗi giữa cuộc đời này. Còn chỉ khi mà ta có cái phước, các Phật tử nói đúng, phước nhưng phải là phước tôn
[1:09:04]kính các bậc thánh thì lúc đó khi mà ta sắp làm lỗi ta thấy nó điều sai trái, ta kiềm chế lại được, nhớ như vậy. Nên ở đây
[1:09:18]chính cái phước tôn kính các bậc thánh bảo vệ tâm ta khỏi những lầm lỗi bí mật của cuộc đời này. Ta cũng đi ra biển đó, cũng sóng gió đó nhưng sao, cũng đi đến nơi, về đến chốn. Ta cũng đi vào rừng rậm hoang vu gai góc đó nhưng rồi sao, cũng vượt qua khỏi rừng rậm đó để về đến nhà bình yên, chính nhờ phước tôn kính những bậc thánh. Nên trên cuộc đời này ai mà may mắn có được Đức Phật để tôn kính tuyệt đối, có được những bậc Bồ Tát, những bậc thánh nhân để tôn kính tột độ thì người đó sao, có một cái phước ngầm ngầm bảo vệ tâm hồn mình, không cho tâm mình làm những điều sai quấy. Ngày mai là ngày 19 tháng 4 là ngày giỗ Hòa thượng Thích Quảng Đức,
[1:10:07]người mà quê ở Khánh Hòa của ta đây, Ninh Hòa, Khánh Hòa. Nên hôm nay vậy thầy cũng thỉnh mọi người đứng lên một chút. Thỉnh mọi người đứng lên nha, chắp tay lại.
[1:10:21]Thỉnh quý thầy, quý cô, con cũng thỉnh Hòa thượng vậy, Hòa thượng... Hòa thượng vào đây đi, Hòa thượng vào đây. Tất cả chúng ta cùng chắp tay để tưởng niệm, tôn kính Hòa thượng Thích Quảng Đức là một bậc thánh đã đến với cuộc đời và đã đóng góp một vai trò rất lớn trong việc cứu nguy Phật giáo qua một giai đoạn rất khó khăn nha. Xin bắt đầu.
[1:10:50]Rồi ta xá một xá để tưởng nhớ ngài. Dạ, thôi cảm ơn Hòa thượng, cảm ơn chư tôn đức, quý Phật tử ngồi xuống lại nha.
[1:11:02]Thỉnh Hòa thượng lên đây ngồi cho mọi người chiêm ngưỡng cái dung nhan 80 tuổi mà còn đẹp trai. Thỉnh thỉnh Hòa thượng lên đây ngồi nha. Dạ. Mọi người mong được nhìn gương mặt của Hòa thượng nha.
[1:11:22]Ta nói vậy, đi giữa cuộc đời là mọi điều nó bấp bênh bấp bênh và khi sẩy chân là rớt xuống nước chết, nhưng ta không có sẩy chân là vì ta có lòng tôn kính Phật, nhớ như vậy. Và ở đây cái may mắn nhất của chúng ta đi qua cuộc đời không lầm lỗi chính nhờ có Phật và ta có được cái lòng tôn kính Phật. Mà nếu ai có cái lòng tôn kính Phật càng lúc càng cao thì chuyện gì xảy ra?
[1:11:54]Hồi nãy ta vừa nói nhờ tôn kính Phật mà ta không phạm lỗi lầm, bây giờ nếu cái lòng tôn kính Phật nó nhiều nữa, nhiều nữa thì chuyện gì xảy ra?
[1:12:12]Chuyện này xảy ra đây. Khi lòng tôn kính Phật của ta mà càng lúc càng nhiều thì cái phần mà nói rằng bị lầm lỗi là không có nữa nha. Mà lúc đó trong tâm xuất hiện điều gì? Trong tâm chỉ xuất hiện những điều thuộc về thiện lành, đạo đức. Ta nghĩ ra điều gì, điều đó là điều thiện. Ta nghĩ ra điều gì, điều đó có lợi ích cho chúng sinh. Ta mở miệng nói điều gì, điều đó đem lại cái thiện pháp cho cái cuộc đời này. À, đó là cái phước mà lòng tôn kính Phật của ta dâng lên cao thì tự nhiên cái điều ác không thể xâm nhập là đương nhiên rồi, nhưng mà điều thiện nó nảy nở rất nhiều trong tâm hồn mình là nhờ cái lòng tôn kính Phật cao, cao độ đó.
[1:12:58]Còn khi mà chúng ta có thể tôn kính Phật đến tuyệt đối thì chuyện gì xảy ra?
[1:13:05]Thì bắt buộc ta phải chứng quả thánh Tu-đà-hoàn, nhớ như vậy. Trong bốn thánh quả: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán thì bậc sơ quả Tu-đà-hoàn là người đạt được lòng tôn kính Phật tuyệt đối. Nên vì thế, mỗi ngày chúng ta dù bận rộn gì cũng vậy, cố gắng thầy quỳ trước Phật, nhà mình không có bàn thờ thì tới đây nha, thắp nén hương, quỳ trước Phật, lễ Phật tha thiết, lễ càng nhiều càng tốt, mà với tất cả cái tấm lòng tôn kính của mình. Mà ta nghĩ như vậy cho nên cái lòng tôn kính nó sẽ tăng dần, tăng dần, tăng dần, chứ bây giờ ta nói tôn kính Phật tuyệt đối, nói thì nghe vậy thôi không thực hiện nổi,
[1:13:52]nhưng ta cứ tích lũy dần với cái lòng kính thương Phật tột độ cho đến cái ngày nào đó mà nó dâng cho đến khi ta tuyệt đối rồi thì lúc đó ta buộc chứng quả Tu-đà-hoàn. Nhưng trong khoảng thời gian mà bắt đầu ta phát tâm tôn kính Phật rồi ta tăng cái lòng tôn kính nó cao dần, cao dần cho tới tuyệt đối đó, trong khoảng thời gian này thì chuyện gì xảy ra trong cuộc đời ta, trong tâm hồn ta? Chuyện xảy ra là lỗi lầm ta mất dần, bớt dần, những điều thiện, những điều phúc lành ta làm được càng lúc càng nhiều dần, nhiều dần. Đó là cái quan trọng là nghiệp đó, nghiệp ác mất đi, nghiệp thiện được tích lũy rất là lớn.
[1:14:34]Và cho đến khi, lúc mà ta đạt được lòng tôn kính Phật tuyệt đối thì lúc đó cái phước mà ta đã tạo tác cũng rất là dày và buộc ta chứng luôn thánh quả Tu-đà-hoàn luôn, buộc luôn.
[1:14:50]Mà người chứng Tu-đà-hoàn thì gương mặt họ như thế nào?
[1:14:57]Gương mặt họ như thế nào? Rất giống hai vị này, rất giống hai vị đây.
[1:15:09]Cũng rất giống những vị này, Tu-đà-hoàn.
[1:15:15]Thật ra ta nhìn một vị Tu-đà-hoàn ta không biết, ta không biết. Tại gương mặt của các vị họ cũng rất là giống ta, cũng bình thường, rất là bình thường. Chỉ khi nào ta rất tinh tế, ta rất có trực giác thì ta mới phát hiện cái con người mà bình thường giống mọi người đó có một điều sâu sắc, có một cái sâu thẳm khác biệt. Ta phải có trực giác mạnh lắm ta mới khám phá nổi con người đó, chứ còn không họ cứ giống ta. Họ nhiều khi họ cũng không đẹp lắm, nhưng dứt khoát không xấu, vừa vừa, dễ coi, nhưng trong cái ánh mắt đó, trong cái lời nói đó, trong cái sự cư xử của cuộc sống đó, họ hơn ta một đẳng cấp khác hẳn.
[1:15:58]Trong cái nhận định về cuộc đời đó, họ sắc bén hơn ta một đẳng cấp khác hẳn.
[1:16:06]Và trong những lúc tình huống khó khăn, họ có cái xoay xở, họ có cái xử lý cực kỳ hợp lý nhất mà ta có phải tinh tế lắm ta mới hiểu nổi, à, đó là một bậc thánh Tu-đà-hoàn. Họ tự tại, họ ung dung, họ chưa có chứng đạo, chưa có thần thông nhiều, nhưng mà họ cực kỳ tinh tế, cực kỳ sâu sắc,
[1:16:30]độ lượng, triết lý, đạo lý đầy đủ. Mà nếu mà vô tình cuộc đời mình gặp được một vị Tu-đà-hoàn thì chuyện gì xảy ra?
[1:16:46]Có hai điều có thể xảy ra: một là mình không hiểu đó là Tu-đà-hoàn nên mình coi thường thì xong đời ta.
[1:16:57]Xong đời, đời mình tiêu rồi đó. Mà nếu may mắn mình nhìn mình hiểu đó là một vị Tu-đà-hoàn và mình có lòng quý kính thì xong, đời mình lên hương luôn, phước rất là nhiều, mà mới chỉ là Tu-đà-hoàn. Nhưng mà khổ cái là mình rất khó biết vì vị Tu-đà-hoàn họ cũng rất giống mình, giống bình thường bình thường đó, cũng ngồi lần lần gãi gãi cái tai vậy mình đâu biết đâu, không biết được.
[1:17:27]Chúng ta còn 10 phút nữa, mọi người mệt chưa? Chưa. 10 phút nữa, bây giờ mới bước đi vào đề tài chính của bài giảng hôm nay. Nãy giờ nói chơi không à.
[1:17:40]Thế giới bây giờ đã thay đổi rất là nhiều, đúng không ạ? Thế giới thay đổi. Nội cái điện thoại này không đã làm cuộc đời ta thay đổi. Ngày xưa mà mình muốn gặp ai, rất là vất vả đi tìm người đó, phải không ạ? Chạy đầu này ổng đi đầu kia rồi, chạy đầu kia ổng đi đường nọ, gửi bức thư cả tháng trời mới tới, rồi ổng phải gửi ngược mình lại cả tháng trời mới tới. Đó, bây giờ thì chỉ cần là 30 giây, bấm cạch cạch cạch cạch là: "Alo, ở đâu đó?", "Ờ, đâu ra uống cà phê?", vân vân là xong đó, mọi cái thay đổi hết. Và trong cái điện thoại smartphone này rất nhiều cái tiện ích, rất nhiều cái cái app, nghĩa là application, những cái tiện ích trong đó.
[1:18:19]Và chính vì nó quá nhiều tiện ích trong một cái vật bé bé như thế này, cho nên nó kéo cuộc đời của ta chui vô trong đó, không chui ra nữa.
[1:18:29]Chỉ nhìn vào trong đây thôi, cuộc đời mình chỉ có trong đây. Nên nhạc sĩ Đức Huy có nói câu: "Trong đôi mắt anh, smartphone là tất cả."
[1:18:43]Không thấy gì nữa hết trơn á, thấy không? Nó thay đổi mọi thứ. Mấy đứa nhỏ lên Facebook nó chat chit với nhau, nói chuyện với nhau tùm lum cả thế giới này. Những game ghiếc đồ, bao nhiêu kiến thức rồi cứ trong đó mà tìm. Bây giờ "Không cái gì không biết hả? Lật điện thoại ra rồi là biết hết", là như vậy. "Đường không biết hả? Mở điện thoại ra là biết đường đi hết." Nhiều cái như vậy. Và chính những cái cái sức mạnh của công nghệ của thời đại này nó kéo người ta ra khỏi chùa.
[1:19:18]Nó kéo người ta ra khỏi chùa. Trẻ bây giờ không thích tới chùa, vì sao? Chùa không vui bằng cái smartphone này. Smartphone này vui hơn. Nhiều trò vui khác: karaoke, du lịch,
[1:19:35]mạo hiểm, khắp cả cái thế giới này càng lúc người ta càng bày ra nhiều trò vui, nhiều sự hưởng thụ để kéo con người về đó và kéo con người ta rời khỏi mái chùa yêu thương. Còn hồi xưa đó, nhất là những lúc mà cái lứa tuổi mà các vị còn nhỏ đó, chúng ta rất dễ tới chùa, vì sao vậy? Vì ngoài đời không có gì vui nhiều, phải không ạ? Tới chùa nhiều khi vui hơn. Gặp quý thầy, quý cô hiền lành, từ bi, ăn bữa cơm chay, tụng một thời kinh, tự nhiên thấy lòng nó vui. Nhưng bây giờ hết vui rồi. Lớp trẻ giờ nó vui bởi những cái chuyện công nghệ, kỹ thuật khác bên ngoài. Nội ta nhìn thấy Nha Trang mình thôi,
[1:20:14]cái resort này, cái khu du lịch kia, đủ thứ để lôi kéo con người vô đó mà hưởng thụ. Nên còn rất ít người có thể tìm tới được cái mái chùa, đi tìm cái giá trị tâm linh, đạo đức. Cái con người đó hiếm ghê lắm. Thì ở đây lỗi của ai? Lỗi của ai?
[1:20:39]Người ta không biết tu nữa, người ta không thích tới chùa nữa, người ta không màng tới cái tâm linh, đạo đức nữa. Một cái khuynh hướng thứ năm, khuynh hướng của một cái sự thông minh của loài người là phải đi tìm được cái tâm linh, đạo đức, vậy mà người ta khước từ luôn, không tới chùa nữa. Lỗi tại ai?
[1:20:59]Lỗi tại ai?
[1:21:03]Bây giờ mình có dám nói lỗi tại cái điện thoại này không? Hay tại công nghệ, du lịch không? Nói người ta kiện mình à, phải không ạ? Tự nhiên bỗng nhiên mình lên đài mình nói là tôi chống lại nó tại vì nó nó là ác độc vì nó kéo tôi ra khỏi chùa, mình nói vậy cái người ta ném đá, sẽ bị nói bậy rồi bị người ta ném đá, đại khái vậy. Nên bây giờ lỗi tại ai?
[1:21:27]Lỗi tại các thầy cô mình
[1:21:31]không đủ sức cạnh tranh, hút cái người trẻ trở lại chùa. Đúng không ạ? Không đủ sức. Cho nên, cái của thế gian để kéo các em đi ra ngoài, mà chùa không có sức hút kéo trở lại.
[1:21:47]Tại sao chùa không đủ sức hút kéo trở lại?
[1:21:55]Nên cái câu hỏi chúng ta đặt ra vấn đề chỗ này: Sức mạnh đạo lý của Phật là vô tận nha. Trên thế gian này dù khoa học kỹ thuật có tiến tới đâu, dù sự thụ hưởng sa đọa con người có ghê gớm cỡ nào, không bao giờ mạnh bằng cái sức mạnh đạo lý của Phật. Nhưng ta đã không phát huy được cái sức mạnh của đạo lý của Phật, cho nên mấy đứa nhỏ chạy tuột ra bên ngoài. Lỗi tại chùa. Lỗi tại các thầy cô.
[1:22:32]Nghĩa là làm sao?
[1:22:37]Nghĩa là các thầy cô
[1:22:41]thứ nhất, chưa ứng dụng được đạo lý của Phật trong cuộc đời tu hành của mình. Thứ hai, chưa ứng dụng được đạo lý của Phật trong sự giáo hóa. Thiếu hai điều này và mấy đứa nhỏ bỏ chùa hết. Thầy nhắc lại: Lỗi tại chùa. Một, là các thầy cô không ứng dụng được đúng đạo lý của Phật trong cuộc đời tu hành của mình. Hai, các thầy cô không ứng dụng được đúng đạo lý của Phật trong việc giáo hóa, dạy dỗ chúng sinh. Nếu các thầy cô ứng dụng đúng điều đó trong cuộc đời tu hành của mình và trong việc giáo hóa chúng sinh thì không một sức mạnh nào của thế gian này có thể cạnh tranh nổi với Phật Pháp.
[1:23:28]Mọi người có đồng ý với thầy câu này không?
[1:23:34]Bên ngoài có thể có cái gì đó rất vui. Bên ngoài du lịch, du liếc gì karaoke, ô kiếc gì không biết, rất vui. Nhưng nếu trong chùa này ta có một người chân tu, đầy đủ Giới, Định và Tuệ thì tất cả phải cúi đầu. Nếu cái người tu giữ được giới hạnh, quyết không làm điều gì sai lầm; nếu người tu đạt được một nội tâm thanh tịnh, yên tĩnh; nếu người tu có cái trí tuệ vô ngã thì tất cả phải cúi đầu, phải quay tìm về. Và nếu vị đó cũng đem cái Giới, Định, Tuệ đó mà giáo hóa thì những trò vui của thế gian chỉ là gì? Chỉ là bèo bọt, cỏ rác tầm thường mà thôi. Vì cái nền hạnh phúc của Phật Pháp mới là vĩ đại, mới là cao siêu.
[1:24:29]Mà con người ta, thẳm sâu trong tâm hồn của mỗi con người đều có khuynh hướng tìm về với tâm linh, đạo đức. Nên nếu ai cho họ một cái nền, một cái nguồn tâm linh, đạo đức vững chắc, cao siêu, đầy đủ thì họ buông thế gian ra liền. Các trò vui thế gian là vô nghĩa liền, không đáng. Nhưng mà nãy thầy nói như vậy có phải thầy chê các thầy cô không đủ Giới, Định, Tuệ không? Thầy không chê lắm, hơi hơi.
[1:25:01]Nghĩa là nhiều khi, nhưng mấy mấy vị lớn thì họ vững vàng, mấy vị lớn tuổi rồi họ quá vững vàng, nhưng mà nhiều khi có những lớp trẻ hơn bị không đủ sức giữ giới. Mà không giữ giới có giấu được Phật tử không? Có giấu được không? Làm sao giấu được! Nói vài câu Phật tử đánh giá mất liền. Con người ta ai cũng có cái trí tuệ trực giác, nhất là phụ nữ. Phụ nữ họ có trực giác nhạy hơn đàn ông. Đàn ông thì coi mặt vậy chứ khờ, nói gì tin nấy à. Còn phụ nữ không, phụ nữ mà tới gặp ông thầy, ổng nói vài câu, đoán ông thầy này tu hành đàng hoàng hay không liền. Đúng không ạ? Có đúng không? Nhạy hơn nhiều. Cái trực giác mạnh hơn.
[1:25:46]Nên ông thầy mà không giữ giới hạnh, đừng hòng giấu Phật tử. Có thể họ cảm tình riêng quá thì họ họ xuề xòa cho qua, nhưng trong lòng vẫn biết thầy này chưa nghiêm túc. Sự thật là thế. Còn nếu mà thầy cô mà giữ giới hạnh đàng hoàng, ai cũng kính nể. Dù cuộc đời ngoài kia rất nhiều trò vui, nhưng họ biết rằng còn một góc trời nơi mái chùa đó, có một con người hết sức đạo đức, đàng hoàng, không bao giờ sai lầm. Và họ có đi đâu đi các mười phương trời rồi vẫn gửi trái tim mình về đây, về nơi cái mái chùa mà có những người chân tu không bao giờ lầm lỗi. Chúng ta tin điều đó không? Đó là một. Và cái thứ hai nữa, nếu các bậc tu hành đó
[1:26:36]có một cái phương pháp thiền định thật sự, tâm họ an tịnh được, vượt qua khỏi những cái phiền não tầm thường nên mở ra được trí tuệ, nhìn thấu được thế gian và có thể dạy dỗ được cho chúng ta vô số điều bổ ích thì đó là làm sao? Đó lại là cả một cái nguồn châu báu quý giá, một nguồn chân lý vô tận giữa cuộc đời mà những trò vui kia vui chút xíu chứ hết vui nó nản liền. Một chầu nhậu cho xê say rồi trà nghiêng, rượu nhạc rồi ói mửa tùm lum rồi cũng hết vui. Em út bồ bịch gì rồi lát cũng nản. Đi du lịch riết rồi cũng mệt, cũng hết tiền. Nhưng nếu có một cái nguồn đạo lý từ một bậc chân tu dạy cho ta từng điều nhỏ nhặt trong cuộc sống này,
[1:27:23]ta hạnh phúc, an vui thì các trò vui thế gian không bao giờ cạnh tranh nổi. Nên sức mạnh đạo lý của Phật là vô hạn. Còn nếu mà ta không thu hút được chỉ bởi vì ta không ứng dụng hết đạo lý của Phật trong đời sống tu hành và không ứng dụng được hết đạo lý của Phật trong việc giáo hóa. Chớ sức mạnh của đạo lý của Phật là vô tận. Cái đây là cái điều mà ta muốn nhắn nhủ là như thế này là như vậy. Nên quý thầy cô mình phải cố gắng tìm cho lại được hết cái giá trị đạo lý của Phật, vì sức mạnh vô tận nằm trong đó. Mà biểu hiện ra cái gì? Giới, Định, Tuệ, Tam Vô Lậu Học. Phải tìm cho ra và thực hành cho đầy đủ.
[1:28:09]Quý Phật tử cũng vậy, bản thân mình cũng phải hỗ trợ, ủng hộ đi tìm những bậc chân tu có Giới, có Định, có Tuệ. Vì những vị đó mới đem được cái đạo lý của Phật cho chúng sinh. Và chính bản thân mình cũng vậy, cũng đi tìm cái tâm linh, đạo đức cho đúng đắn từ nơi đạo lý của Phật, mà từ nơi cái gì mà hiện ra được ba điều Tam Vô Lậu Học: Giới, Định và Tuệ. Là như vậy.
[1:28:41]Thank you for listening. Cảm ơn quý vị đã lắng nghe nha.
[1:28:49]Mong cho rằng là Phật pháp ở Nha Trang, Khánh Hòa của ta được hưng thịnh nha, mọi người làm được vô số việc phúc. Mà ai biết đạo rồi thì phải đem cái đạo pháp đó truyền qua cho hàng xóm cho mình, cho bà con, cho dòng họ của mình, nhớ như vậy nha. Đừng bao giờ mà đi chùa một mình, đừng bao giờ biết đạo một mình. Như nãy ta nói vậy, trong một cái nhân mà để ta được thành một bậc xuất chúng là phải rất nhiều kiếp ta thường biết cái gì hay đều truyền dạy cho người khác. Mà cái gì là hay trên cuộc đời này? Đạo lý, Phật pháp là điều hay nhất, nên đừng bao giờ mà quên việc mà giáo hóa cho chúng sinh chung quanh mình nha.
[1:29:37]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:29:43]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con xin thay mặt cho tất cả đạo tràng
[1:29:51]rất là cảm niệm ân đức đến Hòa thượng hôm nay đã cho chúng con những cái lời giáo lý và thực tế, nghĩa là đánh vào trong tâm của mọi người.
[1:30:07]Những cái lời của Hòa thượng chỉ là bình dị thôi, nhưng những cái lời đó làm cho chúng con càng ngày càng tiến bộ trên con đường tu học hơn ạ. Và như chúng con nhờ những lời của Hòa thượng mà
[1:30:29]nhà sư rất là biết ơn quý Phật tử ngày hôm nay đã chịu khó về đây để nghe những cái lời quý báu, những cái lời đạo đức để chúng ta càng ngày càng tiến triển trên con đường tâm linh của chúng ta, thật là vô cùng cảm động. Hôm nay, chúng con được những cái lời quý báu đánh vào tận trong tâm của chúng con. Nhờ đó mà chúng con càng tha thiết trên con đường tu học và để phục vụ cho mọi người, phục vụ cho chúng sanh. Một lần nữa, con xin cảm ơn chư tôn Thượng tọa, Đại đức, Tăng Ni đã nhận lời thỉnh mời của chúng con mà về đây để nghe Hòa thượng cho những cái lời pháp nhũ quý báu này. Và đặc biệt, nhà sư xin cảm ơn tất cả thiện nam, tín nữ Phật tử.
[1:31:27]Quý vị đã về đây tức là quý vị đã giúp đỡ cho nhà sư cũng như những người khác. Căn cứ vào cái niệm, cái thiện chí của quý vị muốn học pháp, muốn nghe pháp, nhờ đó mà chúng con đây càng ngày càng tu tiến hơn nữa. Xin cảm ơn tất cả quý vị.
[1:31:51]Giờ này, mời quý vị đứng lên. Và trước khi trước khi hồi hướng, mời quý vị chắp tay lại, tôn kính kỉnh xá Hòa thượng ba xá.
[1:32:14]Nguyện đem công đức này hướng về
[1:32:23]khắp tất cả, đệ tử và chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.
[1:32:39]Dạ thưa đáng lý hết rồi, nhưng mà con xin một lần cuối là những lời mong muốn rằng Hòa thượng thỉnh thoảng về Tịnh xá Ngọc Pháp này nói riêng và thành phố Nha Trang, Khánh Hòa này nói chung để cho chúng con học hỏi những cái điều cao cả. Xin Hòa thượng chứng minh cho.