[0:00]Tâm lý học của Phật giáo thông qua cái năm ấm này thì ta mới giải quyết được hết mọi vấn đề của con người. Toàn bộ cái hình hài này gồm nhiều tế bào, và mỗi tế bào nó có cái suy nghĩ của nó, tâm của nó tập hợp lại thành cái tâm ở trên bộ não, thành tâm hồn của
[0:30]ta.
[0:42]Hôm rồi, sư phụ đi giảng ở dưới Vĩnh Long, có khóa thiền. Khóa thiền đó ít người hơn ở đây. Mà Thượng tọa trụ trì cái chùa Phật Ngọc Xá Lợi, chùa đó cũng rất rộng, cái kiến trúc thì to. Thượng tọa mới tổ chức khóa thiền, nhờ sư phụ về đó để hướng dẫn. Thượng tọa mới nói thế này: "Cả đời, tôi tu Tịnh độ, xuất gia từ bé, mà chỉ biết Tịnh độ thôi, niệm Phật thôi. Nhưng khi tu lâu lớn lên rồi, mới biết rằng cái trí tuệ của đạo Phật chính là thiền, nên lòng ao ước được tu thiền, bắt các đệ tử mình tu thiền, và mong muốn mở lại, củng cố, phát huy cái thiền cho Phật giáo miền Tây. Lấy cái chùa ở Vĩnh Long làm cái điểm mở khóa thiền,
[1:37]rồi hy vọng lâu ngày nó lan dần, lan dần để phát huy được cái thiền của Phật giáo miền Tây." Tức là ngài có cái tâm rất là sáng suốt. Con người xuất thân từ Tịnh độ, nhưng mà mở được cái mắt nhìn qua bên bên thiền, thấy được cái giá trị của thiền. Hôm đó, sư phụ cũng nói với mọi người, nói: "Cái người mà ở nước ngoài, họ tìm đến Phật giáo là họ tìm đến thiền, chứ họ không tìm đến Tịnh độ. Vì sao vậy? Bởi vì cái Tịnh độ niệm Phật nó chỉ có hai cuốn kinh mỏng mỏng mà hai cuốn kinh đó nó không chính thống trong đạo Phật. Còn toàn bộ kinh điển của đạo Phật đều nói về thiền. Nhưng nào giờ bị dìm hàng, không ai nhắc tới,
[2:24]chỉ nhắc hai cuốn kinh mỏng mỏng rồi cứ tưởng đạo Phật là niệm Phật A Di Đà cầu vãng sinh. Cái niệm Phật A Di Đà cầu vãng sinh chỉ là một góc rất nhỏ về sau này. Cả nghìn năm sau Phật mất rồi bắt đầu mới có. Còn Đức Phật tu thiền mà đắc đạo và dạy thiền suốt cả đời, toàn bộ kinh điển đều nói về thiền. Và thế giới này, những người trí thức họ tìm về đạo Phật, họ cũng chỉ tìm về thiền. Một mai này ví dụ ta gặp một người nước ngoài họ hỏi ta đạo gì, mình nói đạo Phật, thế là họ hỏi mình về thiền liền, mà lúc đó mình không biết gì về thiền thì rất là quê, xấu hổ. Mà biết về thiền thì phải biết rất là vững chắc,
[3:10]rất là sâu sắc để có thể dạy lại người khác được." Nên từ cái cảm xúc, cái cảm hứng nơi cái khóa thiền ở Vĩnh Long đó, sư phụ cũng muốn gửi gắm cái tâm nguyện của mình, cái ước mơ của mình nơi cái khóa thiền ở miền Bắc ở đây. Hôm trước là ở Di Đà rồi ta bị gián đoạn vì có vài cái lý do tế nhị.
[3:35]Thì cái khóa thiền như thế này ở đây, miền Bắc, cũng là ta đang làm một cái công việc là phát huy lại cái sức mạnh của thiền cho Phật giáo miền Bắc. Cho nên, những người nào về đây làm thiền sinh tu tập cái khóa thiền này, tức là ta đang đóng góp lại cái công đức, cái công trình mà nhiều đời chư tổ ước mơ là phát huy lại cái sức mạnh của thiền cho Phật giáo miền Bắc. Nên thấy chỉ là một khóa tu, à tôi đi dự một cái khóa tu ở chùa Pháp Vân đơn giản, nhưng đâu biết rằng chúng ta đang tự biến bản thân mình thành một viên gạch để xây lại cái tòa nhà thiền cho Phật giáo miền Bắc. Nên công đức này cũng không phải là nhỏ nha.
[4:34]Hãy hãy vui vì việc này.
[4:43]Nhưng mà dự khóa thiền rồi, chính mình có thực hành một cách vất vả. Vất vả không ạ? Mới hẹn ngồi một tiếng mà mới hai mấy phút nó xả hết trơn rồi.
[4:58]Vì chúng ta ước mơ là dựng lại cái sức mạnh thiền cho Phật giáo miền Bắc, cho nên ngoài cái thực hành vất vả, ta còn phải nắm rất vững về lý thuyết nha, về lý thuyết. Mà muốn nắm vững về lý thuyết thì cũng phải thực hành giỏi rồi thảo luận với nhau, chia tổ, chia nhóm thảo luận với nhau về cái lý thuyết của thiền. Mà đặc biệt là cái thiền ở đây, sư phụ giảng về năm ấm là một cái giáo lý rất là khó, rất là khó. Nên ở đây ban tổ chức của ta lên kế hoạch như vậy, bàn với quý thầy nha, tổ chức thảo luận nhóm về những lý thuyết được học. Hôm nay thì sư phụ giảng về năm ấm trở lại, rồi sau khi giảng rồi mới giải đáp những thắc
[5:46]mắc trong cuộc sống, trong sự tu tập sau ha. Thôi vậy, chúc quý vị khỏe, vui, tinh tấn.
[5:55]Được rồi.
[6:01]Năm ấm gồm có năm cái, là gì? Sắc, thọ, tưởng, hành, thức nha. Mấy cái này phải thuộc rồi đó. Cái cấu trúc thân tâm của chúng sinh gồm năm ấm hay năm uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức này, cấu trúc thân tâm. Từ nơi cái cấu trúc năm uẩn này, vô số những hoạt động tâm lý xuất hiện, phát sinh. Nên sau khi ta học xong về cái cấu trúc năm ấm này, ta sẽ tiếp tục học xem nó hoạt động như thế nào, biến thành cả một hệ thống tâm lý học cực kỳ vi diệu, phức tạp của đạo Phật. Bên Tây phương, họ có cái môn gọi là môn tâm lý học. Mà cái người mà học cái môn tâm lý học đó học tới tiến sĩ, họ trở thành bác sĩ tư vấn tâm lý, tư vấn tâm lý cho bệnh nhân,
[7:02]cho người đời, cho tội phạm, cho trong cơ quan, xí nghiệp, đủ thứ hết trơn, và cái lương trả tiền rất là cao. Mình vô mình ngồi mình nói chuyện với ông bác sĩ tâm lý một tiếng đồng hồ thôi là mình mất không biết bao nhiêu tiền, thì cái ngành đó rất là hiếm, rất là khó. Mà những cái điều mà họ tư vấn về tâm lý, sự thực cái không có cái đến đầu đến đũa, không có giải quyết dứt điểm đến tận nguồn, tận gốc cái tâm hồn của người ta. Như vừa rồi thầy có gặp một cái cô đó là tiến sĩ tâm lý đâu ở Hà Nội nè, không biết hôm nay cô có mặt không biết. Cái khi nói chuyện, như cô nói tâm lý học Tây phương không giải
[7:43]quyết được hết rốt ráo những cái vấn đề của tâm lý con người. Cô nói: "Dạ, đúng như vậy, loay hoay loay hoay rồi cũng đâu ra đó, cũng để đó à, thật sự không hết được vấn đề." Mà cái tâm lý học của Phật giáo thông qua cái năm ấm này thì ta mới giải quyết được hết mọi vấn đề của con người, tới gốc tới ngọn. Trong đó, ta nói tới nhân quả luôn. Một ý niệm hiện lên là vì có cả nhân quả nằm trong đó, chứ không phải chỉ chỉ từ tâm lý đến tâm lý đâu. Nó cả nghiệp ở trong đó nữa nha. Vì sao một người có những cái tư tưởng tích cực, vì sao một người có những tư tưởng tiêu cực, nó không phải tại họ, cũng không phải tại
[8:24]vì nghe nhiễm, mà thực sự nó có những yếu tố nhân quả. Cho nên cái tâm lý học của Phật giáo chúng ta nó thấu đáo hơn rất là nhiều. Mà ai học được hết cái năm ấm này thì ta sẽ hiểu về con người rất là cặn kẽ, ta có thể giúp mọi người tư vấn được mọi điều về tâm lý. Thấy người khác vui, thấy người khác buồn, thấy người khác khổ, thấy người khác có những tâm lý bất ổn, ta đều có thể tư vấn giúp đỡ họ được hết, hay như vậy. Cho nên, trong cái loạt bài về tâm lý học nơi những cái khóa thiền thế này, sư phụ yêu cầu mọi người học rất chăm chỉ, rất nghiêm túc để mỗi người trở thành một cái một giáo thọ, một bậc thầy về tâm lý học
[9:09]để giúp được cho tất cả mọi người sống ở chung quanh mình. Ngoài cái nhiệm vụ mà ta đóng góp vào việc xây dựng lại cái sức mạnh thiền cho Phật giáo miền Bắc nha, ta còn có cái nữa là ta trở thành những nhà tâm lý học sắc bén, dù có thể không bằng cấp nhưng mà mình xử lý được cái mọi cái rắc rối tâm lý cho mọi người chung quanh, giúp cho mọi người được yên vui, được hạnh phúc. Đó, như vậy là ngon rồi phải không ạ? Nhiều người...
[9:41]Ví dụ như là có khi ta đi đắp đường, có khi ta đi phóng sinh, có khi ta đi cứu trợ,
[9:50]tức là ta đóng góp vào cuộc đời nhiều lĩnh vực. Nhưng mà riêng cái lĩnh vực cao cấp mà rất là đắt tiền của là tâm lý học thì từ từ ta cũng giỏi luôn để ta có thể cống hiến đóng góp vào cuộc đời về cái mảng này là như vậy nha. Ngồi mà nghe như vậy sẽ hơi mệt. Thường thường ví dụ ngồi ghế ta có thể nghe 1 tiếng rưỡi thoải mái, nhưng mà ngồi như vậy nghe 1 tiếng rưỡi sẽ bị hơi đuối đó, thì không biết làm sao đây nữa. Nếu ai mệt quá cứ giơ tay lên nha, rồi thầy nghỉ, thầy kết thúc. Mệt không? Không ạ. Bây giờ thầy nhắc lại năm ấm chút xíu. Sắc là gì? Sắc là gì? Sắc thọ tưởng hành thức thì sắc là gì?
[10:37]Hình hài, hình hài. Mà mỗi cõi có một cái hình hài,
[10:45]cái chất liệu của hình hài khác nhau. Ví dụ như cái cõi này, cái chất liệu hình hài của chúng ta là ta gọi là thân tứ đại, vật chất này nha, gồm các tế bào, các mô, xương cấu tạo nó là những phân tử, những nguyên tử. Rồi dựa trên cái hình hài này
[11:08]các nhà thiên văn mới
[11:12]đem các kính thiên văn xem khắp các vũ trụ để hy vọng là ở các cõi khác cũng có những chúng sinh, cũng có cái hình hài giống như mình, nhưng đến bây giờ tìm vẫn không thấy, trừ trường hợp thấy có những cái đĩa bay người ta đến viếng mình. Những cái thông tin về đĩa bay đến viếng Trái Đất thì nó cả triệu cái thông tin chứng cứ. Nên những cái người mà họ nắm được thông tin thì họ tin chắc một điều là cái người ngoài hành tinh đã đến Trái Đất, chuyện không có gì phải nghi ngờ nữa, tại chứng cứ nhiều quá. Nhưng mà để chính thức tuyên bố, chính thức tiếp xúc thì chưa. Nhưng họ tin, còn tự mình chủ động đi tìm các nguồn sống trên vũ trụ, không thấy.
[11:56]Vì sao vậy? Vì ta cứ lấy cái hình hài của ta ta áp đặt cho thế giới khác và ta tưởng các thế giới đó họ phải có hình hài giống như mình thì mới gọi là chúng sinh, chứ sự thực họ có hình hài khác. Hình hài của họ là một dạng khác, cái tứ đại của họ nó không phải là chất liệu của tế bào, mô, cơ, nguyên tử, phân tử của mình. Nhưng mà chỉ miễn làm sao trong đó họ có cái sự trí tuệ, thông minh thì vẫn gọi là chúng sinh. Ngày nào đó ta phải mở rộng cái khái niệm về cái hình hài ra thì ta mới hiểu được sự sống trong vũ trụ này rất là phong phú, vô tận. Thì nơi cái sắc này, nơi cái hình hài này của chúng ta đây thì nhiều thứ phải không ạ?
[12:42]Ta có máu, có thần kinh, có chất nuôi dưỡng, đủ thứ hết. Cái này là chuyên khoa về sinh học và y học thì ta biết rồi phải không ạ? Đó. Thì cái cái thân này nó có nhiều điều để tạo thành thành cái sự sống, ừ thành sự sống và nơi cái từng mỗi cái tế bào của ta
[13:05]nó có một cái sự sống. Nó có ý nghĩ riêng của nó. Mỗi một tế bào nhỏ nó đều gói một cái tâm hồn bé bé trong từng cái tế bào của nó, nó hợp lại thành cái suy nghĩ trong toàn cái não bộ của ta. Cho nên cái não bộ của ta coi vậy chứ nó phản ánh lại cái sự sống của từng cái tế bào của ta. Tâm ta, suy nghĩ của tâm ta coi vậy chứ phản ánh của từng cái tế bào của con người của ta chứ không có độc lập. Ta nói ví dụ như một người bị mất một cái ngón chân cái vì lý do tật nguyền hay tai nạn gì đó thì trong cái tâm hồn của họ nó có một cái chỗ có biến dạng ở trong.
[13:55]Một người bị bệnh thiếu máu thì trong cái suy nghĩ của họ nó có cái khác với cái người đầy đủ máu. Một người bị ung thư cái suy nghĩ của họ khác, vì sao? Vì cái suy nghĩ của bộ óc nó là phản ánh tập hợp của toàn bộ những tế bào của thân thể này nó đưa lên trên.
[14:16]Ví dụ như tại sao ta đói bụng?
[14:20]Tại sao ta đói bụng? Phải thấy bao tử mình nó sôi dữ không? Thấy bao tử mình nó trống, nó sôi phải không ạ? Phải không? Không phải. Cái cảm giác đói ở trên não á nó là phản ánh của toàn bộ cái tế bào ta đang bị thiếu chất. Toàn bộ tế bào ta đang đòi chất nó tạo thành một cảm giác đói trên não và ta nghe như là bao tử đang sôi sùng sục. Thì đó. Nhưng cái đói đó chỉ là ảo giác thôi, chứ cái thực sự của cái đói là tế bào đang đòi cái dưỡng chất đi vào. Như vậy ta phải là ta đang thiếu dưỡng chất không? Nên tế bào mới cần, đúng không ạ? Đúng không ạ? Sai. Đó, rắc rối như vậy là vì sao? Vì có khi máu ta rất nhiều dưỡng chất nhưng mà nó không vào tế bào được.
[15:17]Vì một lý do gì đó, vì một trục trặc gì đó rất là sâu xa. Máu thì nhiều dưỡng chất mà tế bào không nhận được, tế bào nó biểu tình, nó đòi, đòi và toàn bộ tế bào ta nó đòi, nó đưa lên não ta có cảm giác ta đói. Ta muốn ăn, nhưng mà ăn càng ăn thì càng mau mau lên đường. Vì sao? Vì ăn nhiều nó cứ ứ ở trong máu, nó không vào tế bào được. Đó là do bệnh tật. Nên cái cảm giác ta đói thì không phải là do ta thiếu chất mà do tế bào đòi. Có nghĩa là gì? Mỗi một tế bào nó đều có cái suy nghĩ, đều có cái tâm tư và tất cả nó tập hợp lên trên trên não của ta. Qua đó ta mới càng hiểu rằng thân tâm này là một khối thống
[16:09]thống nhất, phản ánh với nhau và tạo thành cái bản năng. Mỗi cái tế bào nó đều đòi nó được sống. Nhớ như vậy, mỗi cái tế bào, cho nên nó để duy trì cái sự sống của nó thì tế bào đã làm cái điều gì? Tế bào ta đã làm điều gì? Ngoài cái việc nó đòi cái dưỡng chất, nó còn đòi gì nữa? Nó nó gì? Nó chép lại cái ADN phải không ạ? Và nó phân đôi tế bào để nó tiếp tục sống, đúng không ạ? Mấy cái ông này, mấy ông bác học đấy, đúng không? Đúng không ạ? Nên gọi là tế bào, mỗi tế bào nó đều có cái bản năng duy trì sự sự sống và tất cả tế bào đó, tất cả những cái bản năng của tất cả tế bào đó nó dồn lên trên não và nó tạo thành một tâm lý của chúng
[17:03]ta là chúng ta đều có một cái bản năng rất mạnh là phải làm sao mà duy trì sự sự sống, bằng mọi cách phải duy trì sự sống. Và có những lúc khi ta rơi vào cái tình huống ngặt nghèo, khốn khó thì ta bất chấp mọi điều để miễn làm sao để được sống. Và đôi khi cái sự sống nó rất hèn hạ mà cũng phải ráng, phải chấp nhận để được sống, đó gọi là bản năng duy trì sự sống thành cái tâm lý của ta. Nhưng mà cái tâm lý đó của ta từ đâu? Từ từng cái tế bào nó cộng lại, nó cung cấp cho ta. Nên thân và tâm là một khối thống nhất. Rồi, là như vậy. Sư phụ nghe kể những câu chuyện về có những người tù nhân họ rơi vào hoàn cảnh cực kỳ thiếu thốn
[17:55]và lúc trước đây họ là một người tri thức, đạo mạo, bệ vệ, đĩnh đạc, lịch sự, kiểu cách, văn hóa, khi rơi vào cái cảnh đói rồi họ giành nhau từng cái miếng cơm, giành nhau từng miếng đường, cục đường, lúc đó không còn thể thống, không còn tư cách gì nữa. Vì sao? Vì lúc ấy chỉ cần sống thôi. Cái tâm lý cái trên não của họ điều khiển như vậy và họ chỉ cần sống thôi, mà cái tâm lý ở đâu ra? Bởi vì từng cái tế bào nó tập hợp lại tạo nên cái tâm lý đó. Đó. Vì vậy thân và tâm là một khối thống nhất là cái sắc ấm này toàn bộ cái hình hài này gồm nhiều tế bào và mỗi tế bào nó có cái suy nghĩ của nó, có cái tâm của nó,
[18:42]tập hợp lại thành cái tâm ở trên bộ não của ta, thành tâm hồn của ta. Ý là như vậy. Nhưng vì vậy
[18:53]ta tập luyện, ta khỏe mạnh, cái thân ta khỏe mạnh thì tâm ta làm sao?
[19:00]Tâm ta sáng suốt, nó tự tin, nó có bản lĩnh. Còn mà cái cơ thể ta yếu đuối thì làm sao? Cái tâm ta làm sao? Cũng sẽ cũng sẽ kém cỏi. Ta nhìn sang các nước Châu Âu, ta thấy những công trình xây dựng của họ không? Những cái lâu đài rất to, đúng không ạ? Ở nước Việt Nam mình thì sao? Những công trình xây dựng rất là bé. Tại sao? Nói cái suy nghĩ ta không thua họ nhưng mà họ dám suy nghĩ những cái công trình to, ta không dám. Lý do? Lý do, thân ta nhỏ thó. Nơi cái thân nhỏ thó này bê một cục đá không nổi này, ta không bao giờ có cái ý nghĩ sẽ xây những cái lâu đài to. Còn họ vạm vỡ, họ bê được cái cục đá,
[19:58]chỉ bê được cục đá thôi, đầu họ nó nghĩ luôn tới một cái lâu đài to liền. Đó, chỉ nhích nhau thêm nhau một cục đá thôi nhưng mà thành những cái cái lâu đài to hay chỉ là những cái nhà bé bé. Thay đổi cả một cái dân tộc, cả một cái nền văn minh, sự khác biệt giữa xã hội rất là lớn vì cái thân nó ảnh hưởng vào cái suy suy nghĩ của ta, nha. Nên vì vậy, ta có bổn phận là tập luyện thể chất cho khỏe.
[20:28]Cái người nào mà làm việc lao động nặng hay tập tạ nặng để cho cơ nó chắc lên cũng tốt. Còn không được như vậy thì ta tập khí công. Khí công mà nếu nó chưa thành tựu á thì ta không có không có khỏe bằng cái người tập tạ, nhưng khi nó thành tựu rồi thì ta cũng rất là rất là khỏe, không sao cả nha. Có cái bà già đó bả hít đất được chống đẩy được một trăm cái. Năm đó bả bả bả bả hình như là bả 75 tuổi rồi, bả chống đẩy được một trăm cái. Xem cái tin đó xong rồi không biết chừng nào bả chết, không biết chừng nào bả chết. 75 mà bả chống đẩy được một trăm cái thì chừng nào bả mới chịu chết đây, đúng vậy.
[21:10]Cho nên đó là cái sắc ấm như vậy ảnh hưởng tới tới cái tâm hồn của ta như vậy. Giờ thọ, thọ là gì? Cảm cảm giác, cảm xúc: vui, buồn, khó chịu, dễ chịu, thoải mái hay bứt rứt, nó nhiều như vậy, rất là nhiều rất là nhiều những cái cảm giác như vậy. Ví dụ như bây giờ, cái cảm giác ta đang ngồi ở đây là như thế nào? Có dễ chịu không? Có. Vì sao dễ chịu? Vì được nghe Pháp, đúng không ạ? Lòng ta yêu đạo. À rồi lâu lâu gặp ông thầy gầy gò ốm yếu cũng tội nghiệp ổng, cho nên thấy thôi kệ nghe thấy nó dễ chịu. Nhưng nhờ cái cảm giác dễ chịu khi nghe Pháp đó, nó lấn át cái cảm giác khó chịu khác đang tồn tại là cảm giác gì?
[22:03]Đúng rồi, nóng bức, bứt rứt. Rồi một cảm giác khó chịu nữa là gì? Ngồi lâu. Hay, đó đúng như vậy. Cho nên là ta đang có nhiều cảm giác ha, nhiều cảm xúc. Nhưng mà may mắn là cái cảm giác về cái yêu đạo lý nó dễ chịu nhất, nên nó che hết những cái cảm giác khó chịu đi.
[22:28]Phân tích về thọ ấm này thì thì vô tận nữa. Rồi tới cái gì ấm nữa? Tưởng ấm nha. Tưởng ấm là những suy suy nghĩ của ta ở mức độ cạn, mức độ ta thấy được, đó là tưởng ấm. Mà sự thực tưởng ấm nó không phải là cơ quan để suy nghĩ, mà tưởng ấm là cơ quan nó hiện ra cái suy nghĩ của ta.
[22:56]Hành ấm mới là cơ quan suy nghĩ, mà tưởng ấm chỉ là cái màn hình nó báo lại cho ta biết là hành ấm đang suy nghĩ cái gì. Hai cái này khác nhau. Bắt đầu khó chưa? Khó chưa? Đó, thấy không? Học về năm ấm khó lắm. Chỗ này, ngay chỗ này là đã bắt đầu hình dung không ra rồi.
[23:22]Nhưng mà nếu ta học vi tính thì ta tạm hiểu một chút.
[23:28]Ta muốn làm việc trên máy vi tính thì ta phải ngồi trước cái màn hình, phải không ạ? Ngồi trước màn hình ta gõ bàn phím lốc cốc lốc cốc gì đó, đại khái xử lý vậy đó. Thì cái màn hình mà ta thấy mọi hoạt động kia nọ, có phải đó là cái bản chất của vi tính không? Phải không? Không. Màn hình chỉ là hiện ra thôi. Chứ còn cái hoạt động thực sự của máy vi tính nằm ở đâu? Nằm ở đâu? Nằm ở những con chip và ở bộ nhớ, đúng không ạ? Nó nó có những cái chính là bộ nhớ RAM, bộ nhớ ROM, bộ ổ cứng, bộ nhớ ổ cứng, bộ nhớ tạm RAM và con chip xử lý, những con chip. Con chip mà càng tinh vi, tính toán nhiều thì ta làm được nhanh, vậy thôi.
[24:16]Cái đó mới là cái hoạt động chính. Và những cái phần mềm được cài trong đó, những cái chương trình Word, Excel rồi vân vân trong đó đó, nó mới là cái hoạt động. Còn cái màn hình chỉ là cái gì? Chỉ là cái gì? Cái hiện ra một phần rất bé của những cái mà con chip đang đang hoạt động mà thôi. Con chip nó hoạt động ở trong đó cả một nghìn điều thì màn hình chỉ hiện ra được một vài điều. Đó, hành ấm của ta hoạt động gấp triệu lần thì cái tưởng ấm nó hiện ra một phần rất là nhỏ mà thôi. Ví dụ như bây giờ ta đang ngồi thiền, ta đang theo dõi hơi thở,
[25:04]bỗng nhiên mình mình chỉ đang muốn chăm chú cho nó thanh tịnh nội tâm, chợt cái tô phở bò nó hiện ra.
[25:18]Là ở đâu nó ra vậy? Ở đâu mà tự nhiên mình đang ngồi thiền theo dõi hơi thở, quán thân vô thường, ở đâu tô phở bò nó hiện ra vậy?
[25:31]Mà phở bò này phở bò gia truyền của cái gì cái gì đường Lý Quốc Sư gì đó.
[25:41]Ở đâu ra hả? Ở đâu ra? Mình nói: "Ủa sao kỳ, mình đâu có nghĩ tới nó, phải không ạ?" Mình mắt đang lo theo dõi hơi thở, biết rõ toàn thân, quán thân vô thường, ở đâu tô phở bò nó hiện ra? Có nghĩa là ở trong hành ấm của mình, nó đang đi tìm phở bò. Nhưng mà cái tưởng ấm thì không thấy hết, chỉ thấy có một cái tô thôi. Nhưng sự thực bên trong nó đang gì? Hành ấm nó đang cái gì? Đang nhớ nhung, khao khát.
[26:19]Nó thầm thầm nó nhớ nhung, nó khao khát. Cho nên ta ta mới xua đuổi cái tô phở bò đi. Nhưng khi ta xua đuổi tô phở bò đi thì nó có một cái tâm niệm bí mật nó hẹn: "Ráng chờ hết khóa thiền,
[26:36]hai tô trả thù." Những cái đó nó hoạt động ngấm ngầm, ngấm ngầm ta không biết. Ta không hề chủ ý ta sẽ nghĩ rằng hết khóa thiền ta chạy tới đường phố Lý Quốc Sư liền. Ta không biết, nhưng mà khi vừa ra khỏi khóa thiền, xe mình chạy tự nhiên chạy tới đó liền. Trong đầu mình không suy nghĩ, rõ ràng không thấy nó hiện ra, nhưng nó đang đang tồn tại trong đó. Cho nên những cái suy nghĩ thật sự của ta, ta có biết hết không? Không! Nhớ giùm thầy chỗ đó. Cái mà nó hiện ra để ta biết chỉ là một phần rất nhỏ nơi tưởng ấm mà thôi.
[27:15]Bắt đầu hiểu tưởng ấm với hành ấm chưa? Nha. Hành ấm là hoạt động sôi sục, phức tạp, đầy nghẹt ở trong đó. Cho nên các vị Tổ thường hay nói về Bồ Tát trong một sát-na, một sát-na là thấp thoáng một cái, ta có một triệu cái suy nghĩ. Câu nói đó hoàn toàn chính xác của những bậc đắc đạo mới nói được như vậy. Còn ta cứ tưởng à một giây thì ta suy nghĩ một chuyện, hai giây ta suy nghĩ một chuyện, không có đâu. Tích tắc một phần mười giây hay một phần trăm giây, ta đang có một triệu cái suy nghĩ. Nó gọi là tưởng ấm như vậy. Bắt đầu nghe thấy có người ngáp rồi thấy không? Thấy khó hiểu không ạ?
[28:02]Khó không? Khó hả? Khó rồi làm sao mà giảng được cà? Có hiểu không? Hiểu thì mới giảng được chứ, không hiểu lấy gì mà giảng tiếp đây nè.
[28:17]Rồi hành ấm, hành ấm mới thực sự là chủ nhân ông, hành ấm mới thực sự là bản ngã. Nha, hành ấm mới thực sự là mọi hoạt động của tâm thức ta. Ta suy luận, ta sáng tạo, ta điều khiển tay chân, ta truy tìm bộ nhớ, ta quyết định, à ta giữ gìn, nói chung là mọi hoạt động của ta đều nằm trong hành ấm cả. À ví dụ như là nói rằng ta giải một bài toán, 2 cộng với 2 thì ta suy luận ra là 4. 4 lũy thừa 9 là mấy?
[29:02]Quên liền, bắt đầu ta phải làm sao? Hoặc là ngồi tính hoặc là lấy máy ra mà mà bấm, thì những cái quyết định, tính toán, suy luận cái đó là thuộc về cái gì? Hành ấm, đúng như vậy, cái ngầm ngầm ngầm ngầm không thấy. Có những người toán giải không được, cứ để đó đi chơi. Đi chơi một lát giải ra, nghĩa là làm sao? Trong lúc mình không chủ yếu chủ ý giải toán nữa thì hành ấm vẫn đang vẫn đang giải bài toán đó chứ chưa có ngưng. Nên có nhiều người giải được toán, tìm ra giải pháp của một công trình
[29:37]trong cái lúc mà không có tập trung để xử lý công việc đó. Vì sao? Vì hành ấm vẫn lặng lẽ làm làm việc, ý là như vậy. Ví dụ như nói thì nói, nói như như thầy nè. Nhiều khi thầy viết một bài nhạc, thầy tìm một cái tứ nhạc rồi một vài câu rồi mà thấy không vừa ý thì bỏ đó đi chơi. Bỏ đó chống gậy đi xem các đệ tử làm việc, lát quay trở lên lại thì có những cái tứ nhạc nó vừa ý hơn. Vì trong lúc mình bỏ đi á, hành ấm nó vẫn đang âm thầm nó sáng tạo, nó vẫn vẫn vẫn đi tìm cái tứ nhạc, vẫn đi tìm một cái điệu nhạc nào. Và có những người trong giấc ngủ vẫn sao? Hành ấm vẫn vẫn hoạt động như vậy. Đó là ta nói cái hành ấm vẫn hoạt động theo một cách khách quan bình thường.
[30:25]Còn đối với cái người xấu ác thì hành ấm vẫn đang tiếp tục hoạt hoạt động theo cái khuynh hướng xấu ác. Đó, nguy hiểm là như vậy. Nên thấy một con người rồi họ vẫn đang đi đứng họ cười cười với mình á, nhưng trong đầu họ đang gì? Đang âm mưu giết mình, vì hành ấm vẫn vẫn hoạt động theo cái khuynh hướng xấu ác đó. Thì ngược lại, cái người thi- lương thiện cũng vậy, thì thấy họ không làm gì, nhưng mà hành ấm của họ đang hoạt động theo khuynh hướng lương lương thiện, cứ suy nghĩ tìm những điều tốt, nên vừa đụng chuyện cái là họ làm được ngay, họ không suy nghĩ. À ví dụ như cái có một người đang đi, cái thấy đứa bé nó nó té ra ngoài
[31:06]đường mà xe đang lao tới, họ chạy tới họ giật cái đứa bé lên. Mà cái h- cái cái cái hành động mà chạy tới giật cái đứa bé lên có thể nguy hiểm tới tính mạng của chính họ, có thể cứu được đứa bé nhưng có thể họ bị xe va. Nhưng mà lúc đó trong tức khắc không có ngồi tính toán, không suy luận, không ngồi tính à mình cứu nó rủi mình bị tai nạn, mà nếu mình bị tai nạn rồi ai nuôi, tiền không biết bao nhiêu thuốc, có tính cái đó không? Không. Họ chớp mắt chạy qua giật liền. Thì cái đó nghĩa là gì? Nghĩa là cái hành ấm hoạt động những điều lương thiện nó đang đang tiếp tục hoạt động ngầm ngầm bên trong như vậy.
[31:40]Nên khi gặp một cái việc bất ngờ thì nó hành động ngay, không có suy nghĩ. Cũng vậy, cái người xấu ác như vậy, cái hành ấm nó vẫn đang hoạt động xấu ác, cho nên lòng họ thấy họ đang rất thanh thản, không suy nghĩ gì, họ đi ngang kia bỗng nhiên thấy người kia cái túi ló lên một cái xấp tiền, họ tiện tay rút bỏ túi luôn, lại vậy. Vì sao? Vì nó luôn luôn xấu xấu ác. Chớ không phải ủa sao sao thấy ông đàng hoàng quá, tự nhiên đi ngang thấy con rút túi tiền của người ta, móc túi người ta. Thì không phải là nãy giờ không có suy nghĩ chuyện đó, mà cả cuộc đời nó đều như vậy rồi, hành ấm nó vẫn đang tương
[32:16]tục, đang tiếp tục hoạt động theo cái khuynh hướng xấu đó. Đó là như vậy, là hành ấm. Ta hiểu sơ sơ nha. Sức mạnh của hành ấm thì kinh khủng lắm. Cuối cùng là thức ấm. Thức ấm thì thầy chưa giảng nha. Hôm nay thầy vẫn chưa giảng, có thể là lần sau, tháng sau thầy sẽ bắt đầu giảng về thức ấm. Vậy. Thế còn những công năng đặc dị, những cái thần thông của con người, những cái trực giác của con người, những cái giấc mơ báo điềm, những cái linh tính mà mình nhìn một người mình biết trước hoặc là mình đoán trước những sự việc trước sau, vân vân, hoặc là những người mộng du mà họ đi ngược tường, đi đi ngược trên trần nhà luôn là ở đâu ra?
[32:57]Hoặc là những người khí công mà chạy băng băng trên mặt nước là ở đâu ra, phải không ạ? Vân vân, đây nhiều cái như vậy nữa thì những cái điều đó từ từ ta sẽ lý giải, ta sẽ lý giải rồi hiểu tại sao. Mà khi lý giải những điều đó thì nó liên quan tới cả vũ trụ này, lúc đó ta mới hiểu rằng cái con người và vũ trụ này đều liên quan. Ở đây mọi người đã thỉnh cái cuốn sách Nhìn vào Vũ trụ xem chưa? Nhớ tìm cuốn này mà thỉnh mà xem nha, coi vũ trụ đã thành lập như thế nào. Thì cái này nó mới sơ đẳng thôi, nhưng mà cho ta một cái nhìn mới mẻ về về vũ trụ. Rồi từ cái nhìn mới mẻ vũ trụ này đến khi ta nghe giảng về năm ấm, về con người ta mới thấy cái sự liên quan của nó nha, vậy.
[33:44]Đó là ta ôn sơ sơ vậy đó: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Giờ ta sẽ nói về cái
[33:52]tâm hồn của ta. Tâm hồn của ta với cái não của ta là một hay là khác?
[34:05]Tâm hồn của ta với cái não của ta là một hay là khác?
[34:12]Cái câu trả lời là một, phải không ạ? Bởi vì ví dụ như ta bị tai nạn va vào đầu thì lúc đó tâm hồn ta sao? Cũng biến dạng luôn. Ta không còn suy nghĩ bình thường được nữa, bắt đầu quên quên nhớ nhớ, thông minh giảm đi, vân vân, bởi vì cái cấu trúc não đã bị hư tổn thì lúc đó cái tâm hồn của ta cũng biến dạng luôn. Năng lực học tập, xử lý công việc mất, nhận thức đồ kém. Cho nên dựa vào cái bằng chứng đó thì ta nói rằng là tâm ta và não ta là một, phải không ạ? Nhưng khi ta chết rồi, mà chết có phải hết không? Chết không hết. Người nào mà nói chết hết là người đó sai nha. Chết không hết, nghĩa là ta vẫn tồn tại ở một cái dạng sống mới, gọi là gì?
[35:03]Linh linh hồn hoặc là ta tái sinh nơi cõi này nơi cõi kia. Vậy thì ta tồn tại một dạng sống mới thì cái đó còn còn bộ não này không? Không. Mà tâm ta có mất không? Không. Như vậy tâm với não là một hay khác? Khác. Nên cái câu hỏi mà tâm ta với não ta là một hay khác là một câu hỏi rất khó trả lời nha. Ở một góc cạnh nào đó ta nói như một, nhưng mà hiểu cho sâu thì nó không phải là một, nó vẫn là khác. Ta hiểu nó khác như vậy để từ từ ta mới biết được những cái công năng đặc dị, tại sao của người ta. Cũng bộ não giống nhau mà có những người phi thường, có những người bình thường, tầm thường vì cái chỗ mà tâm và não không phải là một.
[35:55]Nhưng mà trong tạm thời thì nó ảnh hưởng với nhau rất là là chặt. Nó có cái bộ phim Lucy.
[36:04]Lucy là tụi con coi chưa kìa? Tụi con coi chưa?
[36:10]Ta về tìm bộ phim Lucy mà coi nha. Làm sao lấy bộ phim Lucy chiếu cho các Phật tử mình xem, đi lục lấy bộ mà phân độ phân giải cao. Tại cái bộ phim Lucy đó nó liên quan nhiều tới những vấn đề về tâm linh, về tinh thần. Mà ta là những người tu tập về tâm linh, về tinh thần thì ta cần phải xem bộ phim đó nha. Ở trong chùa là sư phụ bắt phải xem hết đó, bắt phải xem hết, ai cũng phải xem. Cái lý luận của nó thì sai, nhưng cái đặt cái vấn đề của nó rất là thú vị và ta cần phải biết, nhưng cách đặt vấn đề nó là sai. Sư phụ nói sơ sơ chút xíu thế này để hiểu. Là có một cái tổ chức à tội phạm nó chế ra được một cái loại thuốc
[36:54]gì đó mà khi con người ta uống vào thì nó tăng cái năng lực lên. Cho nên cái thuốc đó cái cái thuốc đó nó cực kỳ đắt, nó hơn cả ma túy. Cái ma túy là chỉ tạo người ta một cái ảo giác sung sướng, phê phê, quẩy quẩy thôi. Còn cái thuốc mới này khi uống vào, người ta trở thành năng lực phi thường. Thí dụ uống một viên như vậy thì người ta sẽ giỏi trong được mấy ngày, mấy ngày sau phải uống tiếp. Nó bắt đầu nó cũng là một trạng thái nghiện, nghiện, gây nghiện, nhưng mà cái nghiện này không phải nghiện đi tìm cảm giác mà cái nghiện này là cái nghiện đi tìm tìm bản lĩnh, năng lực. Uống vô người ta giỏi hết mấy ngày,
[37:33]ta rất là siêu đẳng trong mọi việc, là nhìn đâu biết đó. Cho nên là người ta thích được hoài thì yêu cầu móc tiền ra mua hoài. Và khi bọn tội phạm nó chế được cái này và nó thấy rằng cái thế giới tội phạm nó bước qua một cái chân trời mới, phong phú hơn nhiều, hay hơn nhiều. Hay hơn là ma túy, cần sa chỉ cho người ta một cái cảm giác thôi, rồi thôi hết. Còn đây mà uống vô cho người ta một cái năng lực phi thường thì bác học cũng phải mua, giáo sư cũng phải mua, sinh viên, học sinh rồi tất cả mọi người đều phải mua. Cả thế giới này phải lệ thuộc hết. Cho nên nó nhìn thấy được là cái cái nguồn lợi nó là vô tận,
[38:11]cả thế giới phải cần, ai cũng phải nghiện cái thuốc này. Thế còn cái ma túy người nghiện người không, ha và người ta ghét, căm thù đưa lên thành tội ác. Còn một cái loại mà uống vô cho người ta có năng lực này thì cả thế giới phải lệ thuộc. Cho nên khi nó chế được cái này rồi nó thấy là đây là một chân trời mới, nó sẽ nắm hết cả thế giới này, người ta phải lệ thuộc vào cái thuốc này. Thì Cái thuốc này vẫn giữ bí mật cho nên nó vận chuyển đi đến một nơi. Rồi trong quá trình nó vận chuyển đi như vậy thì nó nhờ người ta vận chuyển đi qua các cửa hải quan bằng cách là gì? Nó mổ bụng người ta, nó nhét thuốc ở trong đó, nó chở đi.
[38:48]Tội ác mà, đây nghĩa là tập đoàn tội phạm mà. Nó bắt cóc người ta xong, mổ bụng người ta, chích thuốc mê, nó nhét thuốc vô nó may lại. Rồi nó đi. Đi tới nơi rồi nó sẽ rạch bụng người ta ra, lấy thuốc ra, còn người đó có thể nó giết bỏ đi. Đó, nghĩa là cái cái cái phim đó khủng khiếp như vậy. Thì cái cô Lucy này cũng bị như vậy, bị nó rạch bụng nó bỏ thuốc ở trỏng. Thì khi mà nó cho đi như vậy thì nó có nó báo nó có báo cho đồng bọn đây là trong cái con người này có thuốc quý của tao không, có không? Không, nó giấu bí mật. Nó không nói, cho nên cái đàn em mà những người mà vận chuyển cái cô gái đó đi thì cứ xem cô gái này chắc là bị bắt để đi làm gái
[39:27]thôi, buôn bán phụ nữ thôi, chứ cũng vì nên nó coi thường. Nó coi thường và nó vào nó tấn công tình dục cô này. Rồi cô này phản ứng, phản ứng với nó cái nó nó giận nó nó đá cô. Không ngờ nó đá mạnh quá nó vỡ cái gói thuốc trong bụng ra. Mà nó không biết trong đó mới là cái thuốc quý của ông sếp của nó. Nó đá vỡ và cái thuốc đó cái số lượng nó nhiều quá nó ngấm vô máu và cô này bị bị phản ứng thường là chết, nhưng mà cô này không biết sao không chết, mà nó làm nó kích thích bộ não của cổ luôn, kích thích toàn bộ bộ não và cổ trở thành siêu năng lực. Bắt đầu cổ quay lại cổ trả thù. Cổ làm con người phi thường từ cái nhận thức cho
[40:06]tới cái sức mạnh, cho nên thành siêu nhân luôn. Cái phim này coi rất hay, nhưng mà cái đặt vấn đề của họ sai ở chỗ này. Cái đặt vấn đề sai, họ cho rằng hiện bình thường con người chỉ hoạt động có 10% cái bộ não, còn cái người mà phi thường hoạt động tới 20%,
[40:30]30%, 50%, 70%, thậm chí 100% thì người này trở thành thần thánh luôn. Họ đặt cái vấn đề như vậy. Tức là ta hoạt động bộ não càng nhiều thì ta càng trở nên phi phi thường. Nên cách đặt vấn đề đó là sai. Cho nên khi ta học năm ấm này, ta mới biết thế này: nó ngược lại, ta đang hoạt động 100% bộ não đây. Và cái người phi thường là cái người sao? Bớt dần cái hoạt động đó lại, thanh tịnh dần từ từ lại, giảm dần từ 100% còn 90, 80, xuống từ từ tới 10% là A-na-hàm mà tới 0% là A-la-hán luôn. Cái hiểu của ta ngược lại với cái bộ phim nó đặt ra. Nhưng mà ta cũng phải coi bộ phim đó một chút để cho biết,
[41:14]nhưng mà ta hiểu là ta hiểu hoàn toàn ngược lại như vậy. Đó là cái cái cái hoạt động của tâm là như vậy. Nên tìm bộ phim Lucy. Nhớ nha, ban điều hành phải tìm chiếu cho các tổ coi hết. Các tổ, các chúng thanh niên tụi con đều phải coi bộ phim Lucy này hết nha. Coi để hiểu, coi phim thú vị, giải trí, nhưng mà nó liên quan tới đạo học, ừ hứ, ta ta cần biết thêm như vậy. Trong cái não của ta
[41:45]nó có gì ở trỏng?
[41:52]Tế bào não gì đó, chất xám, chất đen, chất trắng gì đó chả biết nữa. Thì phải hỏi bác sĩ Hương à. Ừ. Nhưng mà ở đây ta nhìn trên góc độ tâm lý thì trong não chúng ta nó có hai thành phần: Một là trong não nó chứa cái năng lực.
[42:12]Hai là nó chứa phẩm chất. Não ta chứa năng lực là gì? Tức là cái người thông minh hay là ít thông minh. Đó là mức độ năng lực của não nha. Cái người thông minh tức là năng lực của não rất là cao, còn người kém thông minh thì năng lực của não thấp, đúng không ạ? Ở đây ai là người có năng lực não cao giơ tay lên để cho sư phụ, cho mọi người chiêm ngưỡng. Ở đây ai là người có năng lực não cao giơ tay lên. Ồ, không có à? Vậy ở đây ai là người có năng lực não thấp giơ tay lên.
[42:56]À, có một số giơ tay lên, còn có một số cũng không giơ tay lên gì hết thì không biết cao hay thấp. Thấy vừa vừa. Đó năng lực não. Nên ở trong não ta đây tức là chứa một cái tính chất là năng lực. Cái người thông minh hoặc là kém thông minh. Mà năng lực đó nó nhiều vấn đề nữa. Ví dụ như có người giỏi về lĩnh vực âm nhạc nhưng lại không giỏi về hội họa. Có người rất giỏi nấu ăn, nhưng mà lại không giỏi may vá. Và đặc biệt có những người rất giỏi ăn mà không giỏi nấu ăn, cái người này mới hay đó, người này mới hay. Ừ. Nè. Ủa cái cái người đó sao giống sư phụ quá nhở? Sư phụ cũng rất giỏi ăn, rất giỏi ăn mà không giỏi nấu ăn.
[43:50]Hoặc là có người rất là giỏi bắn súng à nhưng mà rất là dở về...
[44:00]Chúng ta có cô Thành ờ Nguyệt Thành nha. Cô Miện ngồi ở ngay đầu bàn đây là một xạ thủ vô địch của cảnh vệ an ninh của ta từ thời Bác Hồ. Nó theo bảo vệ từ thời Bác Hồ. Cô đứng lên đi, đứng lên cho các huynh đệ xem chút. Đó. Cảm ơn. Cô tên là Miện, là người rất là xinh đẹp, hồi trẻ đẹp gấp 100 lần bây giờ. Đó, bây giờ.
[44:32]Cô là cận vệ của Bác Hồ từ thời đó. Bắn bắn súng hai tay bách phát bách trúng. Sau đó được đưa qua Liên Xô đào tạo thêm và giỏi hơn cả những đồng chí Liên Xô luôn. Đó, tài bắn như vậy. Sư phụ mới hỏi là: "Tại sao mà bắn nó trúng?" Cô nói một cái câu rất là hay: "Theo dõi cái hơi thở của mình.
[45:03]Khi viên đạn nó bay ra khỏi cái nòng mà ta không thấy cái viên đạn nó chạm cái nòng, tức là nó sẽ trúng. Bởi vì khi mà nó chạm cái nòng thì cái đường đi nó bị bị chệch. Thì ta cái ống ta nhắm như thế này, nhưng mà nó va vào cái nòng thì nó đã va một bên nó sẽ đi méo, ta nhắm ở đây chứ nó không đi ngay. Còn nếu nó đi nó êm ru, thoát ra khỏi cái nòng mà nó không va vào hai bên thì đúng là nó sẽ đi rất là thẳng, đúng như ta nhắm." Đó, cái cô tìm được bí quyết và điều khiển cái hơi thở của mình. Chính xác không? Sư phụ nhớ vậy có đúng không kìa? Đúng không? Đó, chính xác. Bữa hôm nói cũng lâu rồi, cả hơn 10 năm rồi
[45:43]đó, sư phụ còn nhớ cái công thức như vậy. Nên có những người giỏi như vậy, tức là cái năng lực của não giỏi về về lĩnh vực đó. Mà ta phải biết là cận vệ của Bác Hồ thì vừa giỏi bắn súng mà vừa giỏi gì nữa? Giỏi võ, giỏi quan sát, nhận định, đánh giá, khống chế mọi thứ nha, phải giỏi lắm. Cho nên nhìn thấy bà già đây, xin vui lòng đừng đụng vào, có chuyện lớn.
[46:18]Ừ. Ừ. Ờ cái đó là ta nói về bộ não ta chứa đựng cái năng lực nha. Năng lực là giỏi hay là là không giỏi. Nhưng mà cái năng lực đó không phải là giống nhau ở tất cả mọi người, người giỏi lĩnh vực này, người giỏi lĩnh vực vực kia. Giờ biết. Ừm ví dụ như sư phụ thì giỏi về lĩnh vực nào? Thuyết pháp, phải không ạ? Lĩnh vực thuyết pháp. Mọi người có thể giỏi được như vậy không ạ? Được. Ai rồi cũng phải giỏi. Vì sao vậy? Vì đệ tử Phật thì cuối cùng đều phải giỏi về việc giáo hóa. Ai rồi cũng phải giỏi như vậy. Ta đang ngồi đây nhưng một ngày nào đó ta cũng phải lên trên đây ta ngồi. Lần lượt như vậy và không phải ở cõi này, cũng phải ở các các cõi khác.
[47:14]Không phải ta tham vọng, không phải ta ao ước làm một giảng sư cho mọi người trọng vọng ta, nhưng vì đó là bổn phận của ta đối với Phật pháp, đối với chúng sinh mà đó là việc mà ta đền ơn đức Đức Phật. Cho nên ai rồi cũng phải giỏi thuyết pháp. Nhưng mà để ta có cái bộ não mà thuyết pháp được Để có thể có một bộ não thuyết pháp được thì trong cái bộ não não này ta phải giỏi nhiều thứ, phải không ạ? Thứ nhất là giỏi về cái gì? Ngôn ngữ nha, ngôn ngữ, giỏi về ngôn ngữ, giỏi về chọn từ, giỏi về lập câu nhanh như chớp. Một cái ý nghĩ hiện ra là ta biết cách đặt cái câu để diễn tả cái ý nghĩ đó, và cái năng lực đó phải cực
[48:04]nhanh, vì ngồi trên đăng đàn, trên pháp tòa rồi có thời gian suy nghĩ không? Nè, chờ chờ chút để thầy ngồi thầy nghĩ coi nói làm sao. Nghĩ 5 phút mới nghĩ ra, chết rồi phải không? Ở dưới này người ta ngủ sạch. Cho nên là phải cực nhanh, đó là giỏi về ngôn ngữ. Rồi thứ hai nữa giỏi về cái gì? Đạo lý, phải không ạ? Mình nói rất hay mà trong đó không có đạo lý gì hết trơn thì thì mình giảng cái gì? Nên phải giỏi về về đạo lý. Rồi giỏi về cái gì nữa?
[48:39]Giỏi về cái gì nữa? Nó còn có một cái mà chính sư phụ cũng không hiểu, ngồi cứ suy nghĩ mãi về cái này không biết tại sao.
[48:56]Có những người giảng sư á, họ bước lên pháp tòa thì mọi người nhìn lên một cái lòng rào rạt yêu thương. Có những người giảng sư bước lên pháp tòa nói quá chừng mà dưới đây tâm người ta cứ lạnh lẽo, không hướng về. Có không ạ? Đó là lạ, thầy cũng không hiểu tại sao. Hồi đó thầy cứ tưởng là ai cũng lên giảng cũng giống như nhau. Nhưng sau này thầy mới nhìn, quan sát nhiều vị giảng sư rồi mới thấy lạ, có những người bước lên cái người ta nhìn người ta thương rồi, chưa nói gì là thấy muốn nựng rồi, muốn cưng rồi. Nhưng mà có những người bước lên nói quá chừng nói mà người ta vẫn trơ trơ, lòng người ta vẫn không hướng về, rất là lạ.
[49:39]Sau này thầy chỉ đành giải thích bằng cái lý do là nhân quả thôi. Chắc là tại là là là ông ông giảng sư đó ông có duyên với chúng sinh nha, nhiều đời yêu thương chúng sinh, yêu thương mọi người. Cho nên cái tình yêu thương đó đến bây giờ nó vẫn còn, còn tồn tại, nên ổng vừa xuất hiện cái mọi người yêu thương. Còn cái ông giảng sư kia ít gieo duyên lành với chúng sinh ở đời trước, cho nên bây giờ mọi người cái tình yêu thương nó chưa có, đến bây giờ vẫn chưa lập được. Thường thầy suy nghĩ như vậy, thầy giải thích tạm thời như vậy, có đúng không ạ? Chắc là được nha, chắc là được. Nhưng mà thầy phát hiện nó có một cái khác nữa,
[50:19]ví dụ như thầy nhìn nơi cái bản thân của thầy là thường thường khi thầy giảng, thầy vừa đứng lên thầy giảng thì thì được mọi người chăm chú lắng nghe. Có đúng không ạ? Trừ một vài người ngáp rồi theo lén lén thôi chứ đa số được mọi người chăm chú lắng nghe, thì thầy mới phát hiện đó là nhân quả. Vì từ bé thầy đi học thầy rất là hiếu học, rất kính trọng thầy cô. Mỗi khi nghe giảng là nuốt từng lời, không cho mất một chữ nào. Sau này thầy lớn lên thầy đi học đạo rồi vào chùa cũng vậy, Hòa thượng Bổn sư thầy giảng là thầy ngồi thầy nghe không mất một chữ nào, nghe chăm chú đến vậy và sau đó có thể vài ngày sau
[51:00]viết lại gần như nguyên văn cái bài để cho huynh đệ học. Tại lúc đó chưa có máy thu, thời đó cái xã hội còn đơn sơ lắm. Đến thầy chăm chú đến mức độ như vậy, nên làm cho vị thầy của mình ổng cũng rất là thích thú. Ổng giảng mà thấy có một đứa đệ tử mà nó chăm chú như vậy là ông thầy cũng phấn khởi. Cái đó cũng là cái nhân quả. Mà thầy đi học thầy hiếu học lắm kìa, thầy rất là ham học, chứ không có lười. Nên ai mà lười, ai mà lười học, học không chăm chú, không hiếu học thì nó là ngoài cái việc là mình xúc phạm đến thầy cô giáo, nhưng đồng thời mình cũng bị tổn phước. Sau này mình leo lên pháp tòa ngồi, người ta không không chăm chú lắng nghe.
[51:41]Đó cũng là một cái nhân quả nữa, nó vậy. Thì đây là ta đang nói về cái năng lực. Trong cuộc đời này mọi người có nhiều năng lực khác nhau ha, nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng mà nó nói tới cái tâm của ta thì nó thuộc về xếp về loại về năng lực.
[52:01]Ủa? Dù giảng tới mấy giờ thì hết cà? Sao chưa chi mà nó gần tới 10:00 rồi? Chưa nói gì trơn mà nó gần tới 10:00 rồi. Thôi mình nghe thêm được không ạ?
[52:19]Cái thứ hai nữa là phẩm chất, tức là thiện hay là ác, hay là gọi là đạo đức trong trong tâm hồn của chúng ta nha. Có người giỏi nhưng mà lại rất là ác, có người giỏi nhưng mà thiện, đúng không ạ? Nó vậy đó, hoặc là cái người mà kém mà lại còn xấu ác nữa thì đúng là cái thứ vứt đi. Nhưng mà có người kém nhưng mà lại tâm tâm lại tốt, lại đạo đức, nó vậy. Cho nên là cái giỏi hay dở thuộc về năng lực, nhưng mà tốt hay xấu, thiện hay ác thuộc về phẩm chất của tâm nha. Như vậy thì khi ta xây dựng cái tâm hồn mình, ta phải xây dựng trên cả hai lĩnh vực này: làm sao ta phải giỏi lên và làm sao ta phải tốt lên.
[53:11]Ta đi học đạo là ta đang đi tìm cái gì? Năng lực hay phẩm chất? Hử? Đúng như vậy, ta đi tìm cả hai. Mà cái chủ yếu căn bản là phẩm phẩm chất của tâm, đạo đức của tâm là cái trước. Vì sao vậy? Vì cái đạo đức là nhân, mà tài năng là quả. Cái người có đạo đức rồi từ từ sẽ có tài năng, còn người có tài năng rồi mà đánh mất đạo đức thì cái tài năng đó cũng sẽ sẽ tan vỡ. Đó là cái nhân quả là như vậy. Cho nên khi ta đến học đạo thì ta chủ yếu học về đạo đạo đức, rồi tài năng cũng sẽ có. Tuy nhiên, trong cái phương pháp học đạo của ta, nó cũng đã ẩn chứa những cái gì? Cái cách khai mở tài tài năng ra.
[54:11]Sư phụ có viết một bài trên Facebook, cái bài là Một dân tộc thông minh. Thì một dân tộc thông minh nó có bốn cái yếu tố để tạo nên một cái con người thông minh. Mà nếu bố mẹ dạy con được như vậy thì con cái sẽ thông minh, trường học mà dạy được như vậy thì học sinh, sinh viên sẽ thông minh, mọi nơi ta học được như vậy thì tất cả chúng ta sẽ thông minh, và trong chùa ta cũng vậy, bốn điều đó. Thì trong đó nó có lý do, lý luận nhiều lắm nhưng trong đó có bốn cái điều để khơi mở cái tài năng, cái thông minh của con người. Ba điều ban đầu là sự chuẩn bị, còn cái chìa khóa nằm ở cái điều cuối cùng là mỗi khi ta làm xong một cái việc gì
[54:58]thì ta phải khởi cái ý nghĩ này lên, ta phải tác ý ý nghĩ này lên: Việc này ta vẫn còn có thể làm tốt hơn nữa, kỹ hơn nữa, chu đáo hơn nữa, chứ không phải chỉ chừng này. Đó, cái khác nhau giữa người thông minh và người không thông minh là cái chỗ cái ý nghĩ này. Cái người không thông minh làm xong việc gì rồi mừng vui, tự hào, cho phép mình nghỉ ngơi. Còn cái người thông minh làm xong cái việc gì thì khởi lên một ý nghĩ: Thực sự việc này ta vẫn còn có thể làm hay hơn nữa mà ta chưa nghĩ ra. Như vậy thôi. Chỉ có cái câu đó thôi mà bắt đầu ta gợi mở ra cái sự thông minh của mình và không được tự mãn.
[55:45]Còn cái người không thông minh, mỗi khi làm được rồi vui mừng. Ví dụ như như là sư phụ nhìn một người giảng sư, biết cái người giảng sư giỏi hay không là xem họ sau khi giảng xong. Vì sau khi họ giảng xong rồi, nhìn gương mặt họ rất thỏa mãn, biết ông này giảng không hay, không sâu. Vì mới giảng xong một bài gương mặt thỏa mãn rồi, chết rồi, chưa. Còn giảng sư nào giảng xong rồi, bước xuống rồi, nhìn gương mặt không thỏa mãn, vẫn bình thường, vì trong đầu ông nghĩ rằng thực ra bài này ông phải có thể giảng hay hơn lúc nãy. Cho nên cái không tự mãn đó chính là dấu hiệu của sự thông thông minh. Đó là là bí quyết, là chìa khóa để tạo nên một dân tộc thông minh.
[56:32]Cho nên khi ta đến đây học đạo, ta học cả hai: vừa học cách gợi mở cái năng lực thông minh cho tâm ta, mà cũng vừa xây đắp cái phẩm chất gì? Đạo đức cho tâm hồn ta. Nhớ như vậy nha. Nên là tâm ta nó chứa hai cái khái niệm: năng lực và phẩm chất. Năng lực là giỏi, dở; phẩm chất là là đạo đức. Nhưng mà cái đạo đức này thì ta nói mãi không bao giờ hết. Ví dụ như đạo đức là gì? Đó, rất là nhiều lĩnh vực, nhiều khái niệm khác nhau. Ví dụ như nói khuynh hướng vị kỷ và vị tha. Khuynh hướng vị kỷ và vị tha thôi cũng là một cái đạo đức. Ví dụ có một người trong tâm cứ tiềm tàng, tiềm tàng một sự ích kỷ,
[57:25]gặp việc gì cũng lo cho mình trước, cái gì ưu tiên cũng dành lại cho mình trước. Và cái ích kỷ đó, ví dụ ta đi đến cái chốn bạn bè, ngay cả đến chùa vẫn còn bị, mà thậm chí trong gia đình cũng bị, với con mình mình cũng ích kỷ, với chồng mình, với vợ mình mình cũng ích kỷ luôn. Cái cái khuynh hướng ích kỷ nó cứ tiềm tàng, tiềm tàng nó chi phối hết mọi điều trong cuộc sống. Như là lúc ta còn trẻ vậy, ta nhìn thấy cặp đôi nó nói những lời yêu nhau. Yêu nhau rồi họ làm sao? Thề non hẹn biển, phải không ạ? Là kiếp nào ta cũng yêu nhau, không có anh thì em nhảy xuống cầu Thanh Trì, nhảy chỗ cạn cạn thôi;
[58:11]không có em thì anh nằm ra đường tàu hỏa, à nhưng mà tàu tới thì anh nhảy vô, không sao. Là nói những điều tốt đẹp. Trong những lời mà nói yêu thương mật ngọt với nhau như vậy, hãy nhìn lại lòng mình sự thật là bao nhiêu phần trăm? Có ai thật lòng khi nói một cái lời yêu đương tha thiết không? Có không? Có không? Không. Có một lần đó cái thầy nói về điều này, thầy nói về sự thật trong tình yêu. Khi cái câu nói yêu đương mở ra thì thực sự cái người thật nhất cũng chỉ nói tới 70%, còn 30% vẫn là một lời nói dối, vẫn là diễn kịch mà diễn hơi sâu thôi, không có thật. Thì có một cái cô đó cổ là một người rất là đẹp,
[59:07]một ca sĩ rất là đẹp, đã từng được giải rất là cao, thì cổ sau khi nghe bài giảng đó xong cổ về cổ mới tâm sự với một cái sư cô bên chùa mình. Cổ nói: "Lúc yêu ảnh con có nói thật có 15% à."
[59:22]Không, cô đó nói thật, chính xác là như vậy. Trong yêu thương tưởng như thật thành thật, người ta vẫn toan toan tính ở trong đó chứ không bao giờ là thật. Đó là cái khuynh hướng gì? Ích kỷ tiềm tàng, tiềm tàng trong trong lòng mọi người. Nên khi ta bắt gặp một người nào nhìn ta với ánh mắt tha thiết thì ta phải hỏi là: Đây là thật không hay là đang diễn?
[59:53]Thì trong cái bài nhạc của Pháp, "Qui sait", ai biết, trong đó có câu cuối cùng: "Chuyện có thật không người ơi?". Tức là những cái điều yêu thương mà bạn nói với tôi có thật hay không: "Chuyện có thật không người ơi?", đại khái là như vậy.
[1:00:17]Thì rồi còn cái người mà do tu tập, lần lần ta mới phát hiện ra cái khuynh hướng vị kỷ trong tâm mình, ta mới bẻ nó đi, ta sửa nó đi, ta cầu nguyện trước Phật, ta sám hối trước Phật, thì qua ba năm sau, năm năm sau, cái khuynh hướng vị kỷ đó sao? Nó nhạt dần, nó mờ dần. Nhạt dần, bắt đầu ta biết sống vị tha. Biết sống vị tha, ví dụ bây giờ bước vào chùa, ta là một người không có trách nhiệm gì, ta không có nhiệm vụ gì phải lo, cứ đến tu thôi. Nhưng mà cái khuynh hướng vị tha nó hiện ra làm cho ta cứ quan sát mọi người xem mình có làm được gì thêm một chút hay không. Mà phát hiện một góc nhà nó còn bẩn,
[1:01:01]ta xin ta mượn cái chổi, cái khăn ta lau để cho huynh đệ bước vào đạo tràng ngồi tu cho nó sạch sẽ, thoải mái. Rồi khi ta đi vào nhà vệ sinh, ta mới phát hiện nhà vệ sinh nó làm sao? Còn bẩn quá. Và ta nghĩ bao nhiêu huynh đệ mà đến đây tu tập mà cái nhà vệ sinh bẩn như thế này mọi người sẽ khó chịu. Vì ta ví dụ bước vào nhà vệ sinh bẩn rồi vào đạo tràng thì cái bẩn nó coi vậy chứ nó vẫn, vẫn đi theo. Mà vào đạo tràng thì có chư Thiên Hộ Pháp theo ta. Cho nên mà nếu ta hơi bẩn, ta bước vào đạo tràng nó cũng có lỗi với chư Thiên Hộ Pháp. Cho nên ta thấy như vậy ta mới phát tâm. Thì ta mới cởi áo ra, ta dọn dẹp làm cho sạch cái nhà vệ sinh,
[1:01:44]để cho nhà vệ sinh rất là tươm tất, không có những mùi hôi để huynh đệ ta vào nhà vệ sinh trở lại đạo tràng thì người không bị, bị bẩn, thì đối với chư Thiên Hộ Pháp mình không có lỗi. Đó, cái tâm vị tha của ta nó tỏa ra. Nó tỏa ra như vậy tự mình không ai giao mà lúc nào cũng tìm cách làm một gì đó nha có ích lợi cho cho huynh đệ, cho đại chúng. Thì cái tâm nó cũng vậy, đi về nhà ta cũng vậy, ta đối với chồng ta, ta đối với vợ ta, với con cháu ta, nó đầm ấm, yêu thương hơn rất nhiều. Và gia đình ta tự nhiên hạnh phúc hơn, hạnh phúc hơn ngày xưa. Ngày xưa có việc gì ta cũng cãi, đòi phải theo ý mình.
[1:02:26]Bây giờ tự nhiên những điều đó buông xả dễ dàng. Không quan trọng lắm thôi ta cứ nhường, cứ nhịn, tự nhiên gia đình nó đầm ấm, hạnh phúc hơn, vì trong đó có một trái tim vị tha đang, đang ngủ ở trong cái mái nhà đó. Đó là cái phẩm chất đạo đức của tâm, mà trong tâm ta có cái phẩm chất đạo đức rồi, đến đâu chỉ sao? Chỉ có hạnh phúc mà thôi, chỉ đem lại niềm, niềm vui mà thôi.
[1:03:03]Giờ ta nói tạm về cái ba mức độ tư duy của tâm.
[1:03:09]Nghe cái lâu lâu một chút nha, kệ nha. Ráng nghe lâu lâu. Nói cho hết bài.
[1:03:18]Ba mức độ tư duy của tâm: là mức độ thấp, mức độ cao và mức độ siêu nhiên nha, ba mức độ tư duy của tâm. Mức độ thấp, tức là ta nghĩ những vấn đề cơ bản, dễ hiểu, dễ thấy.
[1:03:36]À ví dụ như bây giờ hôm nay ăn cái gì, nghĩa món ăn nó ngon không? Những vấn đề cơ bản trong cuộc sống. Ta mặc cái gì, bộ đồ đẹp hay không? À ta đi bằng xe gì, đi trên những con đường nào? Đó là những vấn đề tư duy cơ bản, cũng ta gọi là thấp thôi, bình thường trong cuộc sống. Và có những cái người cái khả năng tư duy không đi lên được tới mức độ cao, ta gọi là người kém thông minh. Nhớ như vậy. Để có thể có được tư duy cao, ta phải là người thông minh. Mà thông minh nghĩa là gì? Là những tầng não sâu nó hoạt động. Những tầng não sâu nó hoạt động. Đa phần ta chỉ hoạt động cái vỏ não này, toàn bộ cái vỏ não ta hoạt động.
[1:04:23]Một lát nữa ta sẽ nói lại cái vỏ não này và những cái vùng não sâu, tới cái cuống não sâu nó có những chức năng rất là lạ lùng. Cái người bình thường của ta thì ta hoạt động ở cái vùng vỏ não, nhưng mà cái người thông minh á, nó sâu hơn, những lớp vỏ, não sâu hơn vỏ não. Thầy nói đơn giản thế này thôi. Ví dụ như nãy thầy nói là: 2 cộng với 2 là 4 phải không à? 4 lũy thừa 9 là mấy? Bắt đầu mình lúng túng, nhớ không ra, nói: "Xưa nhớ có học mà giờ quên", đúng không à? Nhưng mà bây giờ có nhớ thì ta bắt đầu phải hình dung lại: 4 lũy thừa 9 tức là 4 nhân với 4 mà 9 lần như vậy, phải không à? Nhưng mà chưa, với 4 lũy thừa 9 gạch ngang một cái,
[1:05:08]ở dưới này 3 lũy thừa trừ 2, hiểu không à? Bài toán bắt đầu phức tạp rồi, phức tạp dần. Mà để tư duy được tới cái đó, 3 lũy thừa trừ 2, ở trên là 4 lũy thừa 9 trên 3 lũy thừa trừ 2, cái, cái não của ta hiểu không à? Bắt đầu hết hiểu rồi. Trừ một vài em đang còn nhớ học toán lớp 10, 11 hay 12 phải không à? Trừ một vài, chứ còn lại bắt đầu hết hiểu. Mà nếu có học tới đó rồi, cái não của ta phải xoáy sâu vào, đúng không à? Xoáy sâu vào vấn đề. Cái khả năng xoáy sâu vào vấn đề gọi là thông minh, gọi là tư duy cao cấp. Ví dụ ta, ta nói là nói toán, bây giờ nói tới cái lĩnh vực của xã hội vậy. Giờ ta nói đường của, phố của Hà Nội và thành phố Hồ
[1:05:58]Chí Minh là thường xuyên bị ùn tắc, đúng không à? Mà bây giờ là ai cũng ước mơ làm sao cho đừng bị ùn tắc. Và muốn đừng bị ùn tắc thì ta làm sao?
[1:06:14]Cái mà biết rằng bị ùn tắc là tư duy cơ bản cấp thấp. Mơ ước đừng ùn tắc là tư duy cơ bản cấp thấp.
[1:06:27]Nhưng mà tại sao bị ùn tắc và tìm cách nào để giải quyết ùn tắc là tư duy cấp cấp cao, cho đến ngày nay vẫn chưa ai tìm ra được hết nguyên nhân. Chưa có ai, chưa một bài báo nào nói cho rõ hết nguyên nhân. Ít nhất 100 cái nguyên nhân gây ra ùn tắc, chưa ai nêu ra được đủ 100 cái nguyên nhân. Cho nên ta chưa giải quyết được cái ùn tắc này. Rồi có người mới nói: "Thôi dời hết cái, cái gì đó? Nhà ra ngoài ngoài ô." Vậy lúc đi làm họ sẽ đi đâu? Họ sẽ đi từ ngoại ô mà chạy vô nội ô. Cái đoạn đường nó dài hay ngắn? Và nếu đi đường càng dài thì chỉ làm sao? Càng làm tắc đường mà thôi. Nên nghe nói đông quá thôi cho nhà ra ngoài ở hết
[1:07:22]cho khỏi tắc đường là một tư duy đúng hay sai? Sai. Vì sao sai? Vì không tới nơi, vì không sâu, không xoáy sâu, không nhìn thấu đáo vấn đề. Cái đó gọi là tư duy không đạt được cái cấp cao, không đạt được cái mức độ thông minh. Nên nội cái vấn đề ùn tắc đường thôi, ta đánh giá được cái người đó tư duy đã đạt được cấp cao hay chưa? Được hay chưa? Hôm nay ta cũng không mổ xẻ bàn vấn đề tắc đường chi ha. Hôm nay vì mình không phải chuyên viên, nhưng mà sư phụ gợi ý để ta thấy rằng ta nhìn một vấn đề, ta nhìn sâu tới mức độ nào. Nếu ta hiểu một vấn đề cạn cạn, tức là tư duy ta vẫn còn ở mức thấp. Còn mà ta nhìn thấu đáo vấn đề thì tư duy ta mới ở mức độ cao.
[1:08:15]Và một dân tộc nào mà được nhiều người đạt được cái tư duy ở ở cấp cao, nhìn vấn đề xoáy rất sâu, nhìn rất thấu đáo thì dân tộc đó bắt buộc phải phải vượt lên trở thành cường quốc giàu mạnh. Ví dụ như có một người hỏi cái bà Thủ tướng Đức: "Đất nước của bà chỉ có mười mấy triệu người. Một đất nước chỉ có mười mấy triệu người đó..." Thầy quên mất mười mấy triệu. "...nhưng đất nước của Đức có tới 1.200 cái thương hiệu nổi tiếng về kỹ thuật." Đi nội xe hơi thôi, tới xe hơi của Đức là Nhật cũng phải chào thua. Mà Nhật thông minh đến vậy đó, mà vẫn thua người Đức.
[1:09:03]Thua người Đức cái chỗ nào?
[1:09:07]Thua người Đức ở chỗ là cái sự tinh tế của họ, phát sợ luôn. Sư phụ có được người ta cho mượn chiếc xe của Đức, thì lên chiếc xe đó ngồi rồi mình mới khâm phục cái dân tộc đó. Từng một cái chi tiết rất nhỏ, họ đều tập trung tư duy rất thấu đáo. Họ đã lường trước những tình huống của con người khi sử dụng, từng chút từng chút rất nhỏ. Ví dụ như đang đi trên đường ban đêm, cái thấy cái đèn pha đó có khi nó xuống khi nó lên, hỏi: "Anh bật hả?". Nói: "Dạ không, Thầy". Nghĩa là tự động mà có cái gì chói phía trước là nó gục cái đèn xuống liền, để nó đừng làm chói người ta. Xe vừa qua khỏi tự động nó nâng lên lại,
[1:09:49]mà cái ánh sáng nó rất là đều, tỏa một vùng giống như ban ngày, chứ không phải là một luồng sáng như mọi chiếc xe khác. Xe khác thì hai cái đèn pha trong đêm nó như một cái luồng sáng nó tập trung vào hai cái điểm ha, mình thấy hai cái vầng rất là rõ. Còn xe của Đức thì nó sáng thành cả một cái vùng rộng đều nhau hết như là một ban ngày. Nó chỉ cái đèn này thôi nó đã ăn đứt thế giới rồi. Nó tinh tế đến như vậy, cho nên một dân tộc chỉ có dân chỉ có không bao nhiêu người mà hết một ngàn mấy trăm cái thương hiệu kỹ thuật nổi tiếng. Từ cái ống kính, lens, cái thấu kính của nó cũng sản xuất cho thế giới, từ cái âm thanh, hàng điện tử, hàng cơ khí, thép. Đó, vì sao?
[1:10:28]Vì cái tư duy họ đến đạt cấp cao. Mà cấp cao nghĩa là gì? Cấp cao không phải là trên cao, mà cấp cao là xoáy rất là sâu đến tận những chi tiết mà người khác không thấy được, đó là tư duy cấp cao. Một dân tộc ta cần phải điều này. Cho nên trong bốn cái chìa khóa mà đưa đến cái thông minh như hồi nãy sư phụ nói, cái điều thứ tư là gì? Ta vẫn còn có thể làm hay hơn như thế, tốt hơn như thế, chứ không phải chỉ chừng này. Nhưng mà hay hơn như thế nào? Tự ta phải lục lọi ra, tự ta phải tìm tòi, xoay xở. Cho nên khi ta làm xong một công trình rồi mà đứng nhìn cái công trình mình làm rồi phải tự nghĩ vẫn còn
[1:11:10]có thể hay hơn, thì người này bắt đầu có thể khơi mở sự thông minh. Còn thỏa mãn rồi là vất đi. Mà hiện nay cái tư duy đó đang là chiến dịch của Samsung,
[1:11:24]một cái hãng kỹ thuật lớn của Hàn Quốc á, bắt nhân viên phải như vậy: anh làm một sản phẩm đem ra bán được rồi đó, nhưng mà chính anh anh phải tìm cho tôi cách hay hơn cái sản phẩm mà vừa xong. Mặc dù đã đem ra thương ra ra thương trường bán ra thương mại rồi đó, sản xuất đi tùm lum, quảng cáo tùm lum rồi, rất hay rồi đó, nhưng mà chính trong nội bộ ban giám đốc của họ không chấp nhận nữa. Nó phải được vượt qua, vẫn còn có thể làm hay hơn nữa, đó là cái con đường để họ gợi mở sự thông minh của dân tộc họ. Thì ta cũng vậy. Nói chính cái mà không bao giờ thỏa mãn, vẫn tìm cái gì còn hay hơn nữa, đó là gì?
[1:12:05]Tập cho ta nâng cái tư duy lên cấp cấp cao lên từ từ. Mà cao không phải là ở trên cao, mà cao có nghĩa là xoáy rất sâu nha, xoáy rất sâu vào, nhìn những chi tiết cực kỳ nhỏ, đó gọi là thông minh cấp cái tư duy cấp cao. Tức là tư duy cấp cao, nếu nói trên não bộ, nó là vùng hoạt động của vùng não sâu hơn vỏ não. Nếu nói trong cuộc sống, nó là những chi tiết cực nhỏ mà người khác không nhìn thấy được. Nếu nói trong kỹ thuật thì nó là những cái điều tinh tế,
[1:12:42]những điều cực kỳ tinh tế mà kỹ thuật cao đó, đại khái là như vậy, nó gọi là tư duy cấp cao. Nên ta có ba mức tư duy: tư duy cơ bản, tư duy cấp cao và tư duy siêu nhiên. Đây, siêu nhiên là thường cái người mà có khuynh hướng tâm linh tín ngưỡng hay tiếp cận. Nhưng mà cái người có tư duy siêu nhiên là đi tìm cái tâm linh cấp cao, nhưng mà khổ một cái là năng lực tâm tâm chỉ là cái tư duy cơ bản thấp thấp. Tư duy cơ bản cấp thấp, chưa đạt được tư duy cấp cao mà đã nhảy đến cái tư duy tâm linh thì tất cả đều bị rơi vào mê mê tín, ai nói gì cũng cũng tin. Nói: "Ông Thần đó linh lắm" là chạy tới lạy. Nói:
[1:13:29]"Bà Thánh kia linh lắm" chạy tới lạy, vái. Vì sao? Vì không có cái tư duy trung gian là tư duy cấp cao của sự thông minh nên dễ tin. Chỉ là tư duy cơ bản cấp thấp, rồi lật đật tiếp cận cái tư duy siêu nhiên, không có cái tư duy trung gian là tư duy cấp cao của sự thông minh, cho nên dễ tin và rơi vào mê tín, nên là rất nhiều cái điều mê tín. Thôi giờ nói ra mích lòng nha, nói ra đụng chạm tùm lum, mỗi người tự hiểu nha. Đó, không dựa vào nhân quả, mà nhân quả cũng có cái căn bản và và cao cấp. Đây ta có xem bốn cái tập tranh nhân quả chưa nhở? Có xem chưa? Đó, từ những điều cơ bản, nhưng mà những tập về sau thì nó càng lúc
[1:14:17]nó càng tinh tế hơn, cao cấp hơn, trừu tượng hơn, đúng không ạ? Đó là như vậy. Như vậy, khi ta lấy tay ta ta đánh vào mặt một người
[1:14:31]thì đó là ác hay là thiện? Ác phải không ạ? Chắc không? Không chắc nha. Đó, nếu ta hiểu nhân quả ở cấp thấp thì khi mình đánh một người đau đó là ác, nhưng nếu ta hiểu nhân quả ở cấp cao, không biết ạ. Vì cái người mà ta vừa đánh nó đang vì nó đang hành hung một người khác, ta phải đánh cho nó ngăn chặn một cái hành vi ác của nó thì thấy ta có vẻ ác, nhưng sự thật đó là điều điều thiện. Nên hiểu được tới đó mới là nhân quả hơi cao lên một chút, còn nhiều nữa, nhiều nữa. Nên cũng ngay cái luật nhân quả thôi mà ta đã có những nhận thức ở cấp cơ bản và những nhận thức ở cấp cấp cao, thì tư duy cũng vậy.
[1:15:15]Mà ở đây ta nói ba cái cấp độ tư duy của tâm: tư duy cơ bản, tư duy cao cấp và tư duy siêu nhiên. Cái sợ nhất là cái người chưa có tư duy cấp cao, chưa thông minh, hiểu gì cũng sơ sơ rồi nhảy tiếp cận vào cái đạo giáo tín ngưỡng, rất dễ rơi vào mê mê tín nha. Cho nên vì vậy, bổn phận của một bậc Đạo sư khi mà dạy cho đệ tử của mình, phải làm sao nâng cái mức độ thông minh của đệ tử mình lên hết, để cho đệ tử mình không bị vướng vào mê mê tín. Chứ còn bây giờ hôm nay ngồi nghe mình như vậy, nghe tràn ngập như vậy, chỉ cần có một người nào đó ngồi ngoài kia rỉ tai, nói chớ ngồi nghe hoài thì cũng vui thiệt nhưng mà nó chán thấy mồ chị ơi.
[1:16:03]Đi đi, lại cái đền này đi. Chị muốn trúng số Vietlott phải không? Chị chỉ cần cúng vào đây 3 triệu thôi là chị có thể là trúng được Vietlott 15 tỷ. Thế là làm sao? Lật đật vô báo với bên chúng trưởng, nói: "Nay em đau bụng quá, thôi cho em nghỉ sớm" để đi cúng đền liền. Bỏ khóa thiền liền, bỏ khóa tu liền, bỏ thời Pháp liền. Vì sao? Vì có cái lời hứa hẹn trúng Vietlott 10 15 tỷ mà chỉ tốn có 3 triệu thôi. Lời quá. Thì đó là tư duy cấp gì? Không biết cấp gì nữa. Cấp gì mà nó tệ quá đi, nên không còn cấp để nói nữa. Chứ còn mà nếu ta nâng được cái tư duy lên cấp cao, tức là ta thông minh, ta nhìn nhận mọi vấn đề nó chu đáo,
[1:16:52]kỹ lưỡng, sâu sắc thì có một người rỉ tai họ nói như vậy ta tin không? Không. Hoặc là những cái người họ đến họ phá đạo tràng ta, họ cũng bằng cái cách rỉ tai, họ phá đạo tràng ta. Thì họ nói là sao? Nói ví dụ thấy mọi người thích nghe sư phụ giảng, họ nói: "Ờ, sư phụ giảng nghe cũng hay thiệt, nhưng mà coi vẻ như con đường này đi chứ nó chậm. Nó có cái con đường đi tắt đi nhanh hơn". Họ thêm câu đó thôi. Nó không phủ nhận, nhưng mà thêm câu gài: "Nó có con đường đi tắt cho nhanh hơn, mình lên chỗ này, lên chỗ cái thiền viện này hay lắm nè". Mình lung linh liền, đúng không ạ? Rỉ tai, nghe nghe hấp dẫn hơn,
[1:17:31]hay hơn, tu mau chứng hơn thì dại gì mình không tu theo. Còn ở đây nghe Thầy nói gì nói gì cũng ba chục kiếp lâu thấy mồ. Hứa gì nói ba chục kiếp, còn đây tu mấy tháng là có kết quả liền thì mình dại gì mình không theo, phải không ạ? Đó là những lối rỉ tai. Hoặc là vào bây giờ muốn phá đạo tràng, bắt đầu nói xấu Tường Khánh thôi. Nói xấu Tường Khánh. Nói chớ từ lúc mà Tường Khánh mà đi làm đạo tràng mà nhất từ lúc mà từ thủ quỹ mà lên chúng trưởng là đã mua được ba lô đất, xây được hai cái biệt thự mà giấu kỹ dữ lắm. Nói: "Sao tôi không thấy?", "Giấu kỹ dữ lắm". Bắt đầu mình hoang mang, đúng không ạ?
[1:18:07]Hoang mang rồi, cứ nhìn Tường Khánh không biết làm sao đây, nhìn nghi ngờ. Nghi ngờ ngờ rồi mình còn lòng để theo đạo tràng tu không? Rồi mỗi lần đạo tràng kêu đóng góp cái gì, đóng không? Không, đóng cho bà này bả mua đất, mua nhà nữa. Cứ như vậy, đó là cái cách rỉ tai. Rồi sao mình dễ tin? Do cái tư duy của mình không đạt được cái cao cấp. Người ta xen vào, giả vờ người ta vào đạo tràng tu tập rồi người ta rỉ tai nói bậy, rồi hư hết. Mà không phải trên đạo tràng đâu, ngay trong chùa Phật Quang Thầy cũng vậy, cho người vào xuất gia rất là nghiêm nghiêm túc, ngoan ngoãn. Đến khi chiếm được lòng tin mọi người rồi bắt đầu rỉ tai
[1:18:43]nói bậy để phá chúng, phá cho người này phải bỏ đi, người kia phải bất mãn tùm lum hết, quậy cho tan chùa. Đó. Cho nên những người mà không có đủ cái tư duy cao cấp, chỉ là ở cái tư duy cơ bản rồi vội vàng tiếp cận cái tư duy siêu nhiên, ta dễ rơi vào mê tín, rồi dễ tin, dễ bị lung lạc và cuối cùng là gì? Mất hết công đức á. Ta đang đi con đường chính đạo, chỉ cần có người rỉ tai nói bậy nói bạ vài câu thế là mình bỏ đạo. Cho nên phải vững lòng. Và nếu ai nói cái điều gì bất thường là phải báo lên liền, đừng có giữ trong lòng, đừng im lặng. Im lặng là lọt bẫy, nhớ nha! Sư phụ hôm nay cũng dặn một cách mọi người nghiêm túc ấy:
[1:19:27]ai nói điều gì bất thường lập tức báo lên chúng trưởng, báo lên thủ lĩnh liền, không được để trong lòng. Vì để trong lòng là ta lọt bẫy, nhớ như vậy. Thì cái tư duy về siêu nhiên là gì? Tư duy về siêu nhiên là nghĩ về đạo giáo, về tín ngưỡng, về thần thánh, về các cõi trời, về kiếp sau, về địa ngục, về thiên đường, về luật nhân quả, về sự giác ngộ, về thiền định, về vô ngã, mà nhất là vô ngã. Đó, những điều đó gọi là tư duy siêu siêu nhiên, nhớ. Dễ không ạ? Khó hơn cả cái tư duy cao cấp nữa, khó hơn cả cái tư duy về kĩ thuật, khoa học, toán học, lý học nữa, khó hơn nữa. Nhưng mà khó hơn mà do ta không thông minh cho nên ta hiểu mờ mờ, hiểu sai, hiểu bậy.
[1:20:26]Còn ở đây nếu ta thông minh, đủ thông minh thì ta hiểu về những vấn đề siêu nhiên đó hiểu thấu đáo thì sao? Mình đang mở ra một tâm hồn mới đi trên con đường thánh đạo. Mà cái người nào mà đủ cái tư duy cao cấp và đủ cái tư duy siêu nhiên, thực sự người đó đã có phẩm chất của một bậc thánh rồi, mới hiểu được những vấn đề như vậy, hiểu chín chắn, kỹ lưỡng những vấn đề như vậy. Thầy nhắc lại: Tư duy siêu nhiên là gì? Hiểu về linh hồn, ha? Hiểu về luân hồi, nha? Nhân quả, nha, cõi trời, cõi địa ngục, nha, những sự giác ngộ, ha, những đạo lý cao siêu như tu tập, thiền định, mười hai nhân duyên, Bát Chánh Đạo và đặc biệt là vô vô ngã, vô ngã, nhớ như vậy.
[1:21:22]Nên khi ta có được những tư duy về những điều đó một cách thấu đáo, chính đáng, sâu sắc thì ta đạt được cái tư duy siêu siêu nhiên. Ta nhắc lại, trong tâm ta nó có hai thành phần là năng lực và phẩm chất.
[1:21:42]Năng lực là cái gì? Là mức độ giỏi hay là dở đối với một vấn đề gì đó. Phẩm chất là gì? Là đạo đạo đức. Ta có ba cấp tư duy: một là tư duy cơ bản cấp thấp, hai là tư duy thông minh cấp cấp cao, ba là tư duy về những vấn đề siêu nhiên, như vậy đó. Rồi vậy là nắm được chưa ạ?
[1:22:09]Còn một vấn đề nữa, mà giờ thì đã quá. Vấn đề này rất là hấp dẫn nè, còn một vấn đề cuối hấp dẫn nữa nè.
[1:22:20]Nghe hay là nghỉ? Nghe ha. Rồi, còn vấn đề này nó hơi hơi hấp dẫn đây. Tâm ta ở đâu? Não, đúng không ạ? Nói là tâm ở não thì là căn bản thôi, chứ sự thực thì tâm ta cũng tùm lum chỗ à, trong tim ta. Ta nói là nói về tim ta, nhớ cái bài nhạc gì mới đặt không ta, ừ. Gì á? Cái gì sư quên mất tiêu rồi. "Còn trái tim này biết bao lời để nói lên cùng ánh mặt trời", lời một rồi quên. À mọi người đã tập cái bài Lòng Biết Ơn chưa nhỉ? Chiều nay phải không? Nhớ nha, chiều nay tập cái bài Lòng Biết Ơn nha. Cho mấy em bé học hè đó đều hát bài đó thì người lớn mình cũng phải biết biết hát nha. Trái tim ta nơi đó là tâm ta, thực sự thì nhiều nơi,
[1:23:15]nhưng mà cái trung tâm của tâm hồn nằm ở đâu? Não ta.
[1:23:25]Não là cái chỗ dựa của tâm, đúng không ạ? Nhưng cũng là nơi giam giữ tâm ta.
[1:23:35]Có người đã bị liệt tay liệt chân nằm một chỗ thì có một cái danh từ mà y học nói nói rất là hay, nói câu thế này: Cô ấy bị giam trong thân thể của mình.
[1:23:50]Không nhúc nhích gì được, không ra khỏi thân được, bị giam trong đó, nằm trong đó suy nghĩ nơi đó, không cựa quậy tay chân được. Họ nói câu rất là hay: Cô ấy bị giam trong cái cơ thể của mình. Và rõ ràng trong trường hợp này, cơ thể là tù ngục mà tâm cô hay cô là một cái thực thể khác không phải cơ thể này, đúng không ạ? Người ta nói câu đó: Cô ấy bị giam trong cơ thể của mình, có nghĩa rằng người ta cho rằng cô ấy và cơ thể là khác nhau. Đó, cho nên như vậy, não bộ là chỗ dựa để tâm ta hoạt động trong cái cõi sống này, nhưng não bộ cũng là nơi giam giữ tâm hồn ta hay là nơi giam giữ linh hồn ta.
[1:24:39]Có những người muốn chết mà chết không được. Ví dụ bệnh quá chừng bệnh rồi, muốn tự tử, không đủ sức để tự tử và nói năn nỉ: "Con ơi, cho ba chết đi con, ba mệt quá rồi, ba đau quá rồi." Mà con có giết không? Không giết, mà chết không? Không chết. Vì sao? Vì bộ não nó không chịu tắt. Nó giam giữ linh hồn đó lại. Và ở trong cái thân xác đó với trong buồng não đó chịu đau đớn, khổ sở mà không thoát ra được. Cho nên nói bộ não này cũng là nơi giam giữ cái linh hồn ta hay giam giữ tâm hồn ta. Và như vậy có nghĩa là tâm và não là một hay khác? Khác. Nhưng mà khi nó dựa vào não để hoạt động thì ta có cảm giác rằng tâm và não là một.
[1:25:22]Một cái bệnh tật của não cũng chính là một bệnh tật của tâm. Nhưng thực sự nó vẫn khác. Cho nên có những người mà họ chết được nhẹ nhàng, họ thoát ra khỏi bộ não, họ bỏ thân luôn, hoặc có những người tu được xuất hồn, họ ngồi thiền, họ rời khỏi thân họ ra, họ không kẹt trong buồng não nữa. Rõ ràng là linh hồn họ, tâm họ không phải là bộ não này, không phải là cái thân này. Cho nên là não ta là chỗ dựa để tâm ta hoạt động nhưng cũng chính là nơi nơi giam giữ tâm hồn ta, nhớ như vậy. Vậy làm sao ta có thể tự do để thoát ra khỏi bộ não?
[1:26:08]Cái tù đó, cái cổng khóa đó nó nằm ở đâu? Nằm nơi cả lớp vỏ não này. Toàn bộ cái vỏ não của ta là bức tường của trại giam.
[1:26:22]Toàn bộ cái vỏ não của ta là cái nơi mà ta hoạt động rất nhiều, nhưng cũng chính là cái bức tường của trại giam tâm hồn ta không thoát ra được. Nếu trong cái vỏ não đó mà có một cái vùng nhỏ nó thanh tịnh
[1:26:41]giống như một cái bức tường trại giam bị mở trống cái cửa ra thì ta lọt ta đi ra ngoài được, đúng không ạ? Ví dụ cái trại giam kín bít hết vậy, tường nó bao vây, bỗng nhiên nó mở ra một cái khoảng trời, một khoảng cửa thế là ta được tự do đi ra đi đi vào. Thì cũng vậy, cả cái vỏ não này của ta nó đang giam giữ tâm hồn ta, nhưng nếu có một cái góc nào đó nó mở ra, nó thanh tịnh thì cái chỗ đó cái năng lực siêu nhiên ở trong trung tâm não nó hiện ra. Có người nó hiện ra cái gì? Nó hiện ra là thấy được vong, thấy được ma. Nhìn cái thấy ờ đang ngồi kế bên cô đó là có ba bốn người ngồi bên cạnh đấy.
[1:27:29]Tự nhiên nó mở ra một cái năng lực là thấy được người có vong. Hoặc có người nó mở một cái vùng não này trống, bỗng nhiên cái năng lực từ trong cái trung tâm não nó ló ra, người đó hiện ra một cái siêu năng lực là biết trước quá khứ, vị lai của mọi người. Nhìn một người biết người này tương lai sẽ ra sao, quá khứ đã từng như thế nào, bỗng nhiên năng lực nó hiện ra. Còn cái người mà vỏ não trống hết thì sao? Thành một bậc thần thông phi thường của A-na-hàm, chứng A-na-hàm. Nhưng mà bản ngã còn, bởi vì sao? Cuống não, cái lõi não, phần tiểu não rồi như vậy đều còn hoạt động, bản ngã, vô minh còn.
[1:28:09]Nhưng mà trống được vỏ não phần nào thì cái ở bên trong cái năng lực siêu nhiên của cái vùng các trung khu não bên trong nó phát ra những siêu năng lực. Cho nên ai cũng có những siêu năng lực nhưng mà đều bị vỏ não nó chặn lại nha, chặn lại. Cho nên cái ngục tù của não chính là cái vỏ não mà vỏ não là nơi hoạt động rất là rộn rịp nhiều thứ. Hôm nay ta nghe bài này thú vị không ạ? Thú vị phải không ạ? Nhưng lẽ ra thầy có thể giảng hay hơn nữa, nhưng mà khả năng chưa tới, cho nên nghe đỡ nhiêu đây thôi nha.
[1:28:53]Những bài về Năm Uẩn nó sâu sắc ha, sâu sắc. Ai nghe được những bài này cũng rất là thú vị, mặc dù có thể nghe hay hơn nữa, nhưng mà thôi, duyên phước thầy trò ta chỉ nhiêu đây. Mọi người cố gắng tu tập thêm nha. Mình cố gắng tu tập để sau này khơi mở mà nhớ sau này mình giảng về những bài này hay hơn sư phụ giảng hôm nay, nhớ như vậy, nghe không? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.