Transcript: Thiện Và Ác

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:03:15

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:24]Đảo Lý Sơn là một hòn đảo tuyệt đẹp và yên bình, cách đất liền khoảng 30 km. Người dân nơi đây sống hiền hòa, chất phác bằng nghề trồng tỏi và chài lưới. Tuy cuộc sống vất vả, nhưng trên khuôn mặt mọi người luôn hiện lên sự vui vẻ và hiếu khách.

[0:45]Nhân chuyến Phật sự tại đảo Lý Sơn ngày 21 tháng 03 năm 2019 vừa qua, Thượng tọa Thích Chân Quang đã có buổi thuyết giảng vô cùng ý nghĩa. Song song với đó, thời tụng kinh Nhân Quả bằng tiếng Anh cũng để lại nhiều cảm xúc ý nghĩa sâu sắc khó quên. Thượng tọa mong rằng sau này ai cũng biết nói tiếng Anh để lan tỏa Phật pháp đến với bạn bè trên thế giới, để khi họ đi du lịch đến đây, họ sẽ có hành trang ý nghĩa để mang về và tiếp tục lan tỏa điều thiện đến nhiều nơi hơn nữa.

[1:21]Đặc biệt, Thượng tọa cùng đạo tràng và Chúng thanh niên Phật Quang ba miền tổ chức nhặt rác xung quanh khu vực đảo, đã làm sạch khuôn viên nơi đây, trả lại bầu không khí trong lành và sạch sẽ cho huyện đảo. Thượng tọa không những tổ chức phong trào dọn rác, Người còn tận tay ra bãi biển nhặt rác và dọn dẹp cùng các đệ tử của mình. Nhìn hình ảnh Người cặm cụi nhặt từng mảnh rác ngoài bãi biển, chúng con xúc động vô cùng. Những chiếc chai nhựa, túi ni lông, rồi vô số thứ bị quăng ra bờ biển, được thu gom gọn gàng vào các bao đựng rác, trông thật đáng yêu và đáng quý làm sao!

[2:04]Sau khi dọn dẹp sạch sẽ nơi bờ biển, Thượng tọa có buổi thuyết giảng xoay quanh chủ đề về những điều thiện, điều ác và thái độ của con người trước những cơ hội hay cám dỗ của cuộc đời tại chùa Hải Lâm, từ đó cho chúng ta có cách ứng xử đúng đắn hơn đối với nhiều vấn đề trong đời sống. Có lẽ đây là lần đầu tiên người dân ở huyện đảo Lý Sơn được nghe giảng pháp trong không khí ấm cúng và đông Phật tử về dự đến vậy.

[2:41]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Con kính bạch trên chư Tôn đức Tăng Ni. Con cũng nguyện xin trên chư tôn Hòa thượng, Đại đức, Tăng Ni ngồi đó phù hộ cho con giảng cho nó hay.

[3:00]Tại vì á ở nơi các vị ở nơi chỗ cái lều khách mà có các Hòa thượng đang ngồi á, có một vị Hòa thượng là Hòa thượng Thích Kiến Tánh, là trưởng tông môn Chúc Thánh. Khi mà thầy còn bé đó, thầy hãy còn là cái chú điệu nhỏ, thì Hòa thượng lúc đó đã là một giảng sư nổi tiếng. Ghê như vậy. Thì hôm nay ra đây có mặt ở đây, cái thầy thấy thầy sợ. Thầy thầy nhớ thầy hồi còn bé là thầy Hòa thượng đã là giảng sư nổi tiếng, thì cái thầy mới xin, "Thôi, con hôm nay con múa rìu qua mắt thợ. Hòa thượng ngồi đó Hòa thượng phù hộ cho con giảng hay hay chút." Kính thưa quý Phật tử, hôm nay chúng ta có một cái

[3:52]cái sự kiện rất là có ý nghĩa. Hôm nay ở chùa Hải Lâm này và đối với đảo Lý Sơn, trước mặt chúng ta là con người,

[4:03]ai cũng phải ngước nhìn.

[4:10]Thì bây giờ đó thì Thượng tọa vừa là trụ trì cái chùa Bửu Thiên ở Bà Rịa - Vũng Tàu, mà bây giờ phải gánh vác cái kế thừa để xây dựng phục hồi lại cái chùa của thầy tổ mình, là chùa Hải Lâm ở Lý Sơn này. Các vị lớn, các vị tôn túc thì lại vắng bóng hết, rồi ai cũng nghĩ rằng thầy cũng còn cái sức trẻ và có khả năng nên giao hết cho thầy để phục hồi cái chùa này lại. Việc xây dựng ngôi chùa không hề đơn giản chút nào. Cho nên nhìn cái đôi mắt thầy cứ lo âu. Nhìn giả bộ cười cười chứ nhìn cái gương mặt cứ lo âu. Mới hôm trước nay mới 1 tháng gặp ổng, nay ổng già mấy mấy năm, mấy tuổi vậy đó, thấy tội.

[4:55]Rồi thầy phát tâm, thầy phát tâm là xây một cái tượng Quán Thế Âm để làm cái như là một vị thánh hộ mệnh, bảo vệ cho cái dân đảo huyện Lý Sơn của mình. Tại vì huyện đảo Lý Sơn của ta có cái bề dày lịch sử, là đây là nơi mà đóng quân của cái đội Hùng binh Hoàng Sa từ thời vua Minh Mạng. Ở đây những những cái vị đó cứ hàng năm đi ra kiểm tra ngoài Hoàng Sa và Trường Sa, để lại nhiều cái dấu mốc đó đó, để xác lập cái chủ quyền của ta đối với đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mà cái tầm nhìn của vua Minh Mạng đời nhà Nguyễn cũng làm cho chúng ta rất nể phục. Tại vì cái đảo Hoàng Sa và Trường Sa sự thật nó chỉ là những bãi cạn nhiều

[5:39]hơn, cái nó không không rõ ràng là một cái đảo có thể sinh sống được. Nhưng mà lúc đó là vua Minh Mạng quyết giữ cái đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cứ giữ để đó, từ từ con cháu mình sẽ sẽ tính, sẽ phát huy. Thì không ngờ cái nhìn nó hết sức là sáng suốt. Bây giờ là cả thế giới có cái đảo ngầm ngầm chìm chìm cũng giành nhau chiếm hết, vì ở phía dưới rất nhiều điều đáng nói. Ngầm ngầm ở phía dưới rất nhiều cái điều đáng nói. Dĩ nhiên là cái thời cuộc thay đổi rồi mọi sự biến động, nó không còn giống như là cái ý nguyện ban đầu. Tuy nhiên, cái giá trị của cái đảo Lý Sơn này là nơi mà ta xác lập cái chủ quyền đối với Hoàng Sa và Trường Sa cả mấy trăm năm trước.

[6:25]Thì do vậy, Nhà nước ta cũng rất là chú ý cái huyện đảo Lý Sơn này. Nó sẽ ở nơi đây có nhiều cái hay, là biển một bên và em một bên, tỏi một bên và sư một bên. Và người ta đi trên đường thì người ta dòm một bên và đi một bên, rất là dễ đụng nhau cho nên đi trên đường cẩn thận, nó chạy ào ào thấy sợ quá. Ra đảo Lý Sơn hôm qua nay thấy sợ quá, vì người ta cứ đi một bên dòm một bên không à.

[6:58]Thì thầy mới phát tâm là xây một cái tượng đài Quán Thế Âm Bồ Tát 37 m. Thì mấy nay là mấy anh em cũng bàn với nhau: Hôm nay thầy cứ làm lễ đặt đá và những vị Phật tử phát cứ phát tâm cúng dường, à cái này là thầy nói riêng chứ không có nói chung, không có công khai, thầy không có kêu xúi ai cúng dường hết nha, nãy giờ thầy không có nói câu đó à, nhưng mà ai cúng thì cứ cúng, vậy đó, cúng thầy cứ cúng để dành và thầy sẽ nghiên cứu lại bản vẽ, chất liệu. Vì hễ không làm cái tượng lớn thì thôi, đã làm tượng lớn tới 37 m rồi thì tượng phải tồn tại ít nhất 4, 500 năm, cho để cho những người cúng dường được cái phước lâu bền.

[7:43]Chứ còn làm bằng chất liệu bê tông thì đúng tiêu chuẩn nó 50 năm, 75 năm nó hư, và không đập, Nhà nước bắt cũng phải đập vì để an toàn cho mọi người. Đó là cái quy định của luật pháp về luật xây dựng. Cả những cái building lớn cũng vậy, 50 năm, 75 năm rồi Nhà nước phải giật sập hết để xây công trình mới vì cái tuổi thọ của bê tông chỉ chừng ấy thôi. Nên mà một tượng Phật mà tới tới ngày mà ta phải đập, tất cả chúng ta sẽ đau lòng vì cái công, cái sức vào trong đó, cái tấm lòng trong đó nhiều quá. Nên để bàn với thầy lại để xây cái tượng phải phải tồn tại được 3, 400 năm, 4, 500 năm. Thì cái chất liệu phải phải bàn tính lại hết, rất là kỹ.

[8:28]Hồi nãy mới bước lên hỏi thầy tính xây đâu, thầy nói tính xây cái chỗ mà làm lễ động thổ. Nói, "Thì thì động thì cứ động, nhưng có thể cũng không xây chỗ đó." Tại vì tính lại phong thủy chút xíu. Với cái hình dáng cái núi như thế này, cái đất chùa thế này, thì cái vị trí đặt phải có cái hợp lý. Gọi là cái sự hợp lý đó ta gọi là phong thủy đó, rồi gọi là địa lý á. Thì không, cái vị thầy mà địa lý họ sẽ đến coi cái thế, à cái gò như thế, cái bờ như thế, cái nước như thế, thì cái Chánh điện đã đặt như thế rồi, Chánh điện thầy tính đặt đó luôn không, hay là đổi? Thầy cứ làm lấn lấn đi rồi Nhà nước sẽ cấp thêm.

[9:09]Nhà nước có, đừng lo.

[9:13]Thầy cứ làm cho đúng phong thủy rồi Nhà nước cũng sẽ cảm động cấp thêm thầy. Còn thầy làm sai phong thủy thì Nhà nước không cấp nữa à. Cứ làm cho đúng, cho đẹp, cho đúng vị trí phong thủy, vì cái này vì lợi ích của huyện đảo chứ mình đâu vì cá nhân mình đâu. Cứ làm đúng, hợp lý, đẹp, Nhà nước thấy cảm động Nhà nước sẽ cấp thêm. Không sao. Không tin, không biết đây có ai có Nhà nước đây không, ra tay hỏi đúng không? Các ngài sẽ công nhận liền. Đó thì làm hợp lý rồi Nhà nước sẽ cấp thêm. Nhà nước thương chùa lắm, không có lo chuyện đó đâu. Nhưng mà làm cho đúng hợp lý, làm cho theo phong thủy để nó được phát triển bền vững, lâu dài.

[9:47]Ở cái đây, dưới kia có cái vực nhìn thấy sâu quá phải không thầy? Cái đó cái gì? Đất triền hả? Không có vực hả? Cho nên tượng Quan Âm mà sát đó quá không hay á thầy. Ở bên đây... Có cái dòng nước hả? À à. Nước đây nè, nó chảy trong núi đó, nước ở đây nè. Dạ, ừ. Thì thầy cân đối lại nha. Cân đối lại vị trí cho cực kỳ hợp lý. Vì cái tượng cao 37 mét trở thành một biểu tượng rồi. Nhiều khi từ xa người ta không lễ Phật được, người ta đứng từ xa người ta hướng về, ngài người ta lễ bái cũng có phước nữa. Rồi còn nguyên chánh điện phải xây ha, nhà Tăng, nhà Ni, nhà bếp, nhà khách, thư viện. Với a thầy phải làm cái thư viện để cho dân dân địa phương mình đến đây đọc sách.

[10:33]Rồi khách nước ngoài, sau này nhà nước sẽ có cái chiến lược phát triển du lịch của đảo Lý Sơn rất là mạnh. Rồi nhiều, rất nhiều người nước ngoài sẽ đến đây, nên thầy phải có cái thư viện cho người ta đến đây người ta đọc sách bằng nhiều ngôn ngữ, nhất là tiếng Anh. Nó phải hướng phát triển như vậy. Nên ở trên ta đã có bốn ngôi chùa rồi, thì chùa Hải Lâm là chùa thứ năm. Thì cái chùa nào mà càng sau, xây sau thì cái công năng của nó phải ưu việt hơn những chùa trước. Chứ đừng để trở thành thừa thãi, chứ không có cạnh tranh với bốn ngôi chùa kia làm chi, không cần. Ta phải làm cái mà các chùa kia chưa có,

[11:08]cho nên không đụng nhau, không cạnh tranh nhau, không giành nhau. Nha. Mình làm cái không đụng ai hết thì không ai phải dòm ngó ai hết, nha. Ví là bốn chùa kia lo độ dân địa phương, còn thầy độ dân du lịch, cái đó mới sang, mới ngon này nha. Mới sang, mới ngon.

[11:29]Mà muốn làm như vậy thì ta phải mở một cái hướng đi rất là mới, chứ không có đi theo cái nề nếp cũ được. Tại vì cái nề nếp cũ chùa ta chỉ độ dân địa phương thôi. Còn đây ta đứng đây mà nhìn thấy cả thế giới, ta đứng đây mà ôm ấp được cả thế giới thì chùa phải thay đổi nhiều thứ lắm. Cả sự tu tập, giáo lý, nghi thức, việc kiến trúc, xây cất, mọi thứ vậy, mọi thứ đều phải sang, nâng lên tầm thế giới. Nếu thầy hỏi tiền ở đâu, cứ hỏi nhà nước nha. Thôi được, cảm ơn thầy nha. Đó, mọi người nhớ thầy, nhớ một lát ha trước khi về, à làm sao để thông báo cái tài khoản của thầy để ai muốn cúng thì mình chuyển khoản vô đó luôn.

[12:11]Chứ không cần gặp thầy làm chi, cực thầy. Làm sao thông báo ra nhen. Nè nè con, Khải Tạng. Con a con con con xin cái a cái số tài khoản của thầy cho kỹ, đừng có ghi trật số nào chết á, gởi tiền không tới cái thầy đau khổ lắm á. Con xin cái số tài khoản ghi rất chi tiết rồi à dán chỗ thông báo đâu đây đó để thông báo hết nha. Mọi người để Ai, trước khi ra về mọi người nhớ đem theo mấy món giùm giùm giùm thầy. Một là một ít tỏi Lý Sơn, à đem theo một cái túi rác về cho đất liền, trả lại đất liền. Và cái tài khoản của thầy trụ trì ở đây. Nghĩ vậy thôi, đi về ăn được kỷ niệm nhiêu đó thôi. Thôi cảm ơn, mời thầy ra lo Phật sự đi nha.

[12:55]Bây giờ ta nói chuyện đạo lý chút xíu để làm quà, để cúng dường chư lên chư Phật, lên chư tôn và tặng quý Phật tử nha, quý vị.

[13:07]Hôm qua nay à chúng tôi về đảo Lý Sơn này đi vòng vòng thăm ờ và cũng a có nhiều cái cảm xúc, nhất là đi ra cái núi Hang Câu cái vòng qua phía sau núi này nè, cái cảnh trí rất là đẹp. Rồi à lội xuống biển hái những cái rong nho và đi trên bờ biển lượm rác. Rồi mấy trăm, năm sáu trăm em thanh niên của mình cũng đi chỗ ờ bãi cái cổng Tò Vò gì đó để đi lượm rác dọc dọc theo bờ biển, tạo thành một cái hình ảnh, một nét văn hóa mới. Lúc đó trong lòng, lúc đó thầy Nghiêm Giám là đệ tử chúng tôi mới hỏi thế này: "Biết có khi nào nhà nước cho mình một cái vương quốc Phật pháp không?" Nếu mà cho cái đảo Lý Sơn này làm được nè, một cái cảnh rất là đẹp.

[14:00]Thật sự là không biết có vương quốc Phật pháp hay không vương quốc Phật pháp gì, thì cái điều mà chúng ta cần phải có trong cuộc đời của mình là một cái tấm lòng thiện lành, một tấm lòng thiện lành, một trái tim có đạo đức. Đó là điều tất cả chúng ta cần phải có. Ví dụ cái khung cảnh bên ngoài chúng ta có thể là không phải là chưa phải là Phật pháp. Cuộc đời có thể có những biến động, có những người xấu, người tốt xen lẫn với nhau. Nhưng trong trái tim của chúng ta buộc phải hướng thiện. Vì nếu trong lòng chúng ta không có đạo đức, chúng ta không hướng thiện thì điều chắc chắn rằng cái quả báo chúng ta phải chịu đựng là sự đau khổ,

[14:52]ngay trong đời này và những đời sau. Cái cái quả báo đau khổ mà ta phải chịu đựng đó thì không biết nó đến mức độ nào tùy theo cái nhân mà ta đã gieo. Nếu tâm ta cái điều ác nhiều quá thì buộc chết ta phải đọa địa ngục, không nói gì hết. Nếu mình có ác tâm, tàn nhẫn, mưu hại người, làm người đau khổ mà mình không có một chút hối hận thì chắc chắn một điều là ta phải đọa địa ngục, nhẹ hơn là súc sinh. Bởi vì địa ngục và súc sinh nó dành cho những người làm điều ác mà không biết lỗi và không hối hận. Nói tại sao vậy? Vì không biết lỗi là dấu hiệu của sự ngu si nên phải đọa súc sinh. Không biết lỗi mà ngang bướng hoặc là có biết lỗi đó mà quyết cãi cho

[15:43]bằng được để che lấp cái tội của mình thì phải xuống địa ngục. Vì sao vậy? Vì địa ngục là nơi đầy những hình phạt đau đớn. Có những con người mà ta không dùng lời lẽ để thuyết phục họ được, ta không dùng lời lẽ để phân tích cho họ biết cái lỗi của họ được thì phải dùng tới roi vọt đau đớn, nhớ như vậy nha. Cho nên ta đừng có coi thường cái roi vọt đau đớn. Cái roi vọt đau đớn là biện pháp cuối cùng của trời đất ở dưới địa ngục để buộc một tội nhân phải nhìn ra lỗi của mình. Ta nói ví dụ thế này, ví dụ như bây giờ thấy có một cô gái bị hãm hại, bị cái những cái tên lưu manh cái nó bắt cóc, nó cưỡng hiếp rồi nó giết hại, nó lấy hết tài sản.

[16:37]Đến khi có người phát hiện cái thi thể rồi công an vào cuộc điều tra. Hồi xưa đó, một điều tra vụ án như vậy có khi 10 năm chưa tìm ra hung thủ. Nhưng mà ngày nay cái trình độ mà cảnh sát của Việt Nam mình thì 3 ngày, 5 ngày, 7 ngày, một tuần, một tháng xong liền, nhớ như vậy. Cho nên chúng ta từ đây về sau đừng có nghĩ đến chuyện gây án nha. Vì gây án ở nước nào thì không biết, nhưng mà ở Việt Nam thì 7 ngày bắt được liền, không ai trốn được cả. Cái trình độ cảnh sát Việt Nam tới ngày hôm nay cả thế giới phải nể mà. Bảy ngày bắt được liền. Thì cái thi thể khi tìm ra rồi thì đúng 7 ngày sau lần lượt,

[17:15]lần lượt bắt sạch hết tất cả những hung thủ trong cái vụ án đó. Nhưng khi bắt vào khai thì khi mà bên cảnh sát điều tra đưa ra những chứng cứ thì không chối cãi được nữa, không chối cãi được nữa rằng nó đã cưỡng hiếp, giết người, cướp tài sản. Nhưng bây giờ người ta hỏi: "Tại sao làm?" thì nó đều có cái câu biện minh là nói rằng là: "Con gái mà không biết giữ thân, ráng chịu." Nó nói một câu rất là mình nghe mà mình cũng cũng sôi máu. Tức là cái mức độ vô lương tâm của nó trơ tráo nó mà không biết lỗi á, đổ lỗi cho nạn nhân. Đổ lỗi cho nạn nhân một cách hết sức là vô lý. Nói con gái ai kêu không biết giữ thân.

[18:02]Người ta người ta không có khả năng giữ thân, đâu phải lúc nào cũng có người bảo vệ đâu, đâu phải ai cũng có người đi bên cạnh bảo vệ mình. Nhiều khi vì công việc mưu sinh, đi mua bán người ta vẫn phải đi đêm hôm một mình. Nhưng mà hễ thấy người ta hở hở, có cơ hội là mình gây gây án liền thì là lỗi mình chứ. Nhưng mà nó vẫn ngang bướng. Đó, ta nhớ trên đời có nhiều loại người như vậy. Bắt được tội rồi mà vẫn cãi chày, cãi cối, không nhận lỗi thì những người đó cái chỗ đến của họ là gì? Địa ngục. Nhớ như vậy. Vì nơi địa ngục rồi đó, có những hình hình phạt của quỷ sứ đánh đập đau đớn cho tới khi nào mềm

[18:43]cái cái cái bướng ngang bướng của mình ra và nhận lỗi, thật lòng thấy lỗi thì lúc đó mới là ngưng hình phạt lại, chuyển giai đoạn thôi. Nhớ như vậy, đó là cái nguyên tắc của trời đất, không ai tránh được. Nên chúng ta tu hành nghĩa là gì? Là chúng ta nhanh chóng nhận lỗi, nhớ như vậy. Cái người mà nhanh chóng nhận lỗi là người không thể đọa địa ngục. Đó là nguyên tắc như vậy. Chúng ta có thể có lỗi, trong cuộc đời này không ai không có lỗi. Nhưng mà khi chúng ta nhanh chóng nhận lỗi thì chúng ta chặn con đường xuống địa ngục liền, người đó không xuống địa ngục nữa. Nhớ như vậy. Cho nên chúng ta xét lại tâm mình trước giờ,

[19:25]nếu cái người nào mà phạm lỗi rồi hối lỗi, biết lỗi thì yên trí một điều, chúng ta không bao giờ xuống địa ngục. Và mỗi tháng hai lần, các chùa đều có cái nghi thức sám hối. Nghi thức sám hối, trong đó có nói câu này là xin sám hối tội từ vô thủy, những tội mà con làm hay là xúi người ta làm hay thấy người ta làm mà tùy hỷ. Và có nhiều tội con làm mà con không biết đó là tội, đều sám hối hết. Nên cái câu mà cả những tội con làm mà con không biết đó là tội, không biết là tội mà vẫn sám hối thì cái người như vậy không thể đọa địa ngục. Còn cái người đọa địa ngục là gì? Biết mình sai rồi đó mà vẫn không,

[20:11]không chịu sám hối, người đó xuống địa ngục liền. Còn cái người đến cái mức độ mà con không biết con có tội hay không nhưng con sám hối trước, người đó không thể xuống địa ngục nữa. Giống như vậy, giống như ta đi trên đường, ta va phải một người, không biết là lỗi của ai, có khi tại người kia đi một bên mà nhìn một bên cũng có, ừm ta đụng mình một cái, mà thiệt lúc đó cũng chưa biết lỗi ai nhưng mình lật đật làm sao, mình nói gì? "I am sorry", nói trước cái, thì người ta thì người đó không thể xuống địa ngục. Mở miệng đụng chuyện một cái chưa biết lỗi ai, mình cứ nhận lỗi về mình và xin lỗi cái đã, người đó không xuống địa ngục được.

[20:52]Và đạo Phật dạy ta điều đó. Ta đến với đạo Phật, mỗi một tháng hai lần ta sám hối là ta được học cái tinh thần đó, được học cái tinh thần có lỗi biết nhận lỗi liền và sám hối liền. Cho nên, những người đệ tử Phật nào mà mỗi một tháng đến chùa hai lần làm lễ sám hối thì người đó không bao giờ nhập hộ khẩu xuống địa ngục. Nhớ vậy. Người đó chỉ có hai chỗ để có hộ khẩu, một là cõi người và nếu làm công đức nữa, kỳ này mà góp phần mà xây dựng tượng Quán Âm ở ở đảo Lý Sơn nữa thì người đó cắt hộ khẩu lên cõi trời, chứ không bao giờ mà chuyển hộ khẩu xuống địa ngục được. Đó, cái qua cái quan trọng bởi vì cái biết lỗi hay không là chìa khóa của sự tu tập.

[21:38]Mà đó là ta nói là người phàm phu đó, là người Phật tử của mình á, là người mà có lỗi thì nhận lỗi, thậm chí đoán mơ mơ hồ hồ chắc là mình có lỗi quá cũng đoán, cũng xin lỗi luôn, cũng sám hối luôn. Nhưng người đó không thể xuống địa ngục, không thể đọa được. Không Chư thiên, không Bồ tát nào, không Diêm Vương nào nỡ bắt tội một người mà đã tự mình biết tội rồi, nhớ như vậy. Các vị chỉ bắt tội những người không biết không tự mình biết lỗi mà thôi. Đó là những người phàm phu. Thế còn Tăng Ni xuất gia là những người biết lỗi như thế nào? Cái người xuất gia là những người biết lỗi như thế nào mới xứng đáng là người xuất

[22:22]gia, mới xứng đáng là những người người thầy mà hướng dẫn, dạy dỗ cho chúng sinh? Chúng ta phạm lỗi biết lỗi, sám hối liền thì mình là đệ tử của Phật, mình là cư sĩ, đóng cái con đường địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh lại không xuống đó nữa. Thế còn những người Tăng Ni xuất gia thì cái mức độ biết lỗi đến chỗ nào, đến mức độ nào thì mới xứng đáng được gọi là người xuất gia?

[22:54]Cái này thầy không hỏi các các các thầy, các cô, mà hỏi quý Phật tử á.

[23:01]Tại vì nếu Phật tử nào trả lời câu này được thì một chút nữa thầy đưa vào chánh điện thầy cho xuất gia luôn.

[23:15]Cái trình độ biết lỗi của người xuất gia thâm sâu, tinh tế đến mức độ như thế này: Sắp phạm lỗi là biết liền. Chưa phạm lỗi, biết liền, cho nên không thể phạm lỗi. Đến mức độ như vậy.

[23:38]Sắp phạm lỗi biết liền, chưa phạm lỗi biết liền, cho nên không thể phạm lỗi, nghĩa là sao? Thầy nói ví dụ. Ví dụ như có một cái người Phật tử họ đến chùa, họ đeo vòng vàng, xách một cái túi nhìn vô cái tiền nó lòi lòi ra cả mấy nhiều cọc. Thì không biết xách tiền vô nhử nhử để làm gì không biết, nhưng mà chắc họ đi làm ăn đâu đó, vô tình ghé vô lễ Phật, rồi vừa mới lãnh tiền về hay là mới nhận tiền thanh toán gì về, thì mừng quá chạy vô chùa cảm ơn Phật ví dụ vậy, rồi một đống vàng đống tiền xách theo cái túi như vậy, không biết có cúng chùa không biết, nếu mà người rộng rãi thì cúng nhiều nhiều,

[24:17]còn hà tiện thì cúng một tờ thôi, ví dụ. Nhưng giả bộ thì ví dụ quý thầy cô mình nhìn thấy một nguyên một cái túi xách tiền của họ, xách rất là nhiều, lúc đó cái điều gì xảy ra trong tâm quý thầy cô?

[24:33]Điều gì xảy ra trong tâm? Trong đầu có thể nghĩ điều này, nhìn cái thái độ thì không phải là người ta cầm tiền tới cúng mình, nhìn biết liền. Tại người ta có tới hả có xun xoe mà ân cần gì đâu. Họ xách túi tiền tới mà họ ân cần thì chắc là họ đem túi tiền tới cúng chùa, nhưng họ nhìn thái độ không phải, thì đúng là tiền của họ. Nhưng mà lúc đó động tâm lên nghĩ: Ước gì, ước gì họ cúng phân nửa cái gói tiền này cho chùa. Thì cũng cho chùa thôi cũng chẳng tham lam gì cá nhân mình, nhưng cái chữ "ước gì" vừa khởi lên một cái biết ngay đây là cái gì? Lỗi, tâm tham. Tại vì người tu phải có một cái bản lĩnh là bất cần, nhớ như vậy.

[25:16]Người tu phải có cái bản lĩnh là bất cần. Mặc dù rất cần tiền để xây chùa, nhưng vẫn bất cần, vẫn không tham. Cho nên thấy người ta xách một đống tiền vô vậy, vừa khởi lên cái niệm "ước gì", buông xuống sám hối liền. Đó là bản lĩnh của người xuất gia. Chưa phạm lỗi đã thấy lỗi. Nhớ như vậy. Không phạm lỗi vẫn biết là có thể xảy ra lỗi, cho nên không bao giờ phạm lỗi. Đó là bản lĩnh của người xuất gia, đến như vậy. Nên ai hiểu được đến chỗ này thầy cho vô xuất gia liền. Có ai hiểu được chỗ này chưa?

[25:57]Cho nên cái khả năng mà biết lỗi là đánh giá cái mức tu của mỗi người, đánh giá cái trí tuệ tu hành của mỗi người và đánh giá cái thiện tâm của mỗi người. Ví dụ ta nói: "Tôi là người thiện", thì ta không cần đánh giá là anh đã cúng dường bao nhiêu tiền, anh bố thí bao nhiêu tiền trên cuộc đời, anh xây được bao nhiêu cái cầu, anh đắp được bao nhiêu cái đường, anh thăm bao nhiêu viện dưỡng lão, không cần cái đó. Mà cái chìa khóa nằm ở chỗ này, nếu anh xưng anh là người có thiện tâm, đánh giá cái mức độ anh thấy lỗi nó tinh tế đến như thế nào mới gọi là người có tâm thiện. Nhớ như vậy. Cái chỗ đó mới là chìa khóa.

[26:36]Còn cái mà ta làm được việc hiện ra bên ngoài, "Tôi vừa rồi mới cho cái người nghèo đó mấy triệu, tôi mới cứu cái người bệnh bên kia bao nhiêu tiền thuốc, tôi mới đắp cây cầu cái đường", đó là cái việc ngọn. Còn cái gốc nằm ở chỗ cái khả năng thấy được lỗi của mình. Và vì vậy, cái người mà có thiện tâm, tu hành, ta sẽ thấy họ rất là mềm, cái tâm họ rất là mềm, vì lúc nào cũng sẵn sàng nhận lỗi về mình, thấy lỗi của mình. Còn cái người mà ta nhìn thấy cứ cứng cứng, ngang ngang, bướng bướng thì yên chí một điều, đó là những người kiêu ngạo, những người rất khó nhận lỗi về mình và những người đó không thể nào là người có thiện tâm được. Nhớ như vậy.

[27:24]Cứ gặp nhau nói chuyện với nhau vài câu biết liền. Cái người mà cứ chấp ý mình, cứ ngang ngang, tàng tàng, chuyện gì cũng cho mình là đúng thì người đó không bao giờ là người có thiện tâm cả. Vì người đó không thấy lỗi mình. Còn cái người ta thấy họ rất là mềm, mềm mỏng, nói những lời lẽ lễ độ, nhu thuận, sẵn sàng nhận lỗi mình, đụng chuyện một cái, "I am sorry" thì cái người đó là người có thiện tâm, như vậy. Ta nghe câu chuyện I am sorry chưa? Chưa nghe hả? Cái chuyện này Thiện Tâm nghe chưa? Chuyện thi bắn cung á, nghe chưa? Chuyện thi bắn cung chưa nghe hả?

[28:12]Có ba người thi bắn cung trên thế giới: một người Pháp, người Mỹ và một người Việt Nam. Người đầu tiên là để trái táo ở trên đầu người ta, người Pháp giương cung bắn từ xa, bắn trúng bể trái táo liền. Người ta vỗ tay quá và hỏi bước ra tự nhận: "I am Robin Hood", tức là hiệp sĩ rừng xanh Robin Hood, cho nên bắn tên là bách phát bách trúng. Người khác danh thủ một cung thủ nổi tiếng thế giới để trái táo nhỏ hơn, xa đứng cách xa gấp đôi, giương cung bắn cái chực, bay trái táo liền. Và xưng tên đó là tên gì William gì đó, nổi tiếng lắm, là danh thủ một cung thủ thế giới. Người Việt Nam cũng vậy, để trái táo,

[29:00]bước xa ra, bắn một cái chực, trúng ngay trán cái người đó. Thì bước ra ảnh nói câu, ông kia là "I am Robin Hood", ông thứ hai là "I am William", và ảnh thứ ba là "I am sorry". Trúng ngay trán người ta xong ngay. Câu chuyện I am sorry. Bây giờ ta nói vậy, ví dụ như bây giờ trong cuộc đời này, ví dụ như trên đảo Lý Sơn này, tất cả cư dân đều là những người hướng thiện

[29:33]thì chuyện gì sẽ xảy ra? Ví dụ ta thu nhỏ lại nơi cái huyện đảo Lý Sơn này thôi. Nếu tất cả mỗi người cư dân của Lý Sơn này từ khi sinh ra cho tới già tới chết đều là những người hướng thiện, tu hành, không bao giờ làm một điều ác, điều xấu gì thì chuyện gì xảy ra ở đây?

[30:05]Có những cái quả báo sẽ tới liền, có những cái phước báo nó sẽ tới liền. Phước báo chứ không phải phước báu đâu nha. Phước báo, B-A-O, nhớ cái chính tả đúng là vậy. Là có những cái phước báo nó đến đây liền. Đất này trở thành thiên đường, thành tịnh độ, thành đất Phật liền, vì tất cả những người dân đều hướng thiện, không có một người ác lọt vào đây. Đó là cái nhân quả thứ nhất. Đó là ta nói về tâm linh á. Đầu tiên về cái phước báo về tâm linh á, ở đây biến thành tịnh độ, thiên đường, cõi Phật, luôn luôn chư thiên quan sát, theo dõi, gia hộ, độ trì ở đây, luôn luôn như vậy. Đó là về nhân quả tâm linh.

[30:52]Trước hết về tâm linh cái đã. Khi con người chưa biết gì thì trên chư thiên biết trước. Ví dụ như toàn bộ dân Lý Sơn này đều tu hành hướng thiện thì lúc nào ở trên cao có chư thiên dõi soi, theo dõi, bảo hộ. Đó là cái về tâm linh phước báo. Thứ hai,

[31:14]do cái đất này được trên chư thiên, Bồ Tát gia hộ thường xuyên, soi sáng thường xuyên nên

[31:22]những việc hạnh phúc, may mắn cứ lần lượt mà xuất hiện tại mảnh đất này. Và người dân luôn luôn được sống trong an lành, hạnh phúc, vui vẻ, may mắn. Đó là cái cái khung cảnh, cái đời sống hiện ra một cách cụ thể, là cái thứ hai. Cái thứ ba, bất cứ người nào đặt chân lên mảnh đất này đi ra về, sau đó sẽ gặp may mắn theo, kèm theo. Thầy nói thật như vậy. Nếu đây là một mảnh đất thiêng thì ai đặt chân tới mảnh đất này rồi ra về, những ngày sau đó sẽ phát hiện cuộc đời mình cứ có những cái gì nó cứ hên hên hên hên, may may, gặp những may may rất là lạ. Thầy nói câu này là là thầy giả dụ Lý Sơn, nhưng sự thật trong cuộc đời này có rất nhiều nơi có được như vậy.

[32:19]Ví dụ thế này, ví dụ như có một ngôi chùa mà trong đó những người xuất gia, những vị tu sĩ họ tu hành chân chính thì ngôi chùa đó cũng được cái tính chất đó, là chư Phật, chư Bồ Tát, chư thiên luôn độ trì. Và cái người nào mà đặt chân vào cái ngôi chùa đó lễ bái hay là ở lại vài ngày tu hành rồi khi ra về, khi về nhà mình rồi, sẽ phát hiện điều là mình có những cái may mắn, hên hên chút chút chút chút lạ lạ trong cuộc đời của mình. Để ý sẽ thấy vì khi mình đến một cái nơi gọi là thánh địa về luôn luôn ta được một cái phước lành. Đó là cái thầy nói một ngôi chùa, giờ thầy nói phạm vi nhỏ lại một chút.

[33:04]Nếu có một người thôi, không phải là một cõi đất, cũng không phải là một ngôi chùa mà chỉ một người thôi. Ví dụ như có một người chân tu

[33:17]có mặt trên cuộc đời này thì cái người đó đi tới đâu, mỗi bước chân đi tới đâu thì chư thiên ở trên nhìn theo tới đó. Các vị Bồ Tát nhìn dõi soi theo từng bước chân. Và nếu ta gặp người đó, ta chạm mặt người đó và ta khởi lên một cái lòng một cái thiện tâm, một cái tình cảm, tình cảm đó là sự quý kính, thì hãy nhớ một điều, trong ngày đó hoặc ngày hôm sau, ta cũng sẽ gặp một việc gì may mắn nhỏ nhỏ. Đó là cái dấu hiệu như vậy. Cho nên thầy nói lại ba ba bước. Ví dụ như đảo Lý Sơn này là một cõi thánh địa vì tất cả dân Lý Sơn đều tu hành hướng thiện thì ai đặt chân đến Lý Sơn ra về sau đó sẽ gặp những điều may mắn.

[34:08]Rồi thầy thu nhỏ lại, chỉ một ngôi chùa. Nếu trong ngôi chùa đó tất cả tăng chúng đều tu hành chân chính thì ai đến chùa đó lễ bái, tu tập, ra về, những ngày sau sẽ gặp những điều may mắn trong cuộc đời của mình. Thầy thu nhỏ lại nữa, chỉ một con người. Nếu chỉ đó là một người đó là một bậc chân tu thì người đó mỗi bước chân đi đâu đều có trên chư thiên soi dõi. Và ta gặp người đó mà ta khởi được một cái thiện tâm, một tình cảm quý kính thì trong ngày đó hoặc những ngày sau, ta sẽ gặp nhiều may mắn. Thì có người sẽ hỏi thầy, "Hôm kia con gặp thầy, con chào thầy cái sau đó con bị xe đụng là chuyện gì?" Thì đó là may mắn. Nói:

[34:57]"Đụng có chết không?" Nói: "Dạ không chết." Đó, hên chưa? Nếu mà không gặp thầy, không chào thầy là xe đụng chết rồi, thấy không? Cho nên xe đụng mà không chết, đó là gặp may mắn.

[35:15]Nên cái

[35:19]cái mà để ta

[35:23]đóng góp trong cái cuộc đời này khi ta có mặt trên cuộc đời này là điều gì?

[35:34]Là cái tâm thiện của mình á, chính cái điều đó đó. Chính cái thiện tâm của mình là sự đóng góp của ta cho cuộc đời này rồi mình sẽ ra đi. Ai rồi cũng sẽ chết, cũng sẽ từ bỏ cuộc đời này, nhưng có người từ bỏ cuộc đời này rồi để lại sau lưng một đống rác. Nên ở nơi những cái nhớ hôm qua có cái tấm tấm bảng để ở cái hang Câu ghi: Hãy lấy về những tấm ảnh, đừng lấy gì khác. Hay lắm. Hãy chỉ để lại những dấu chân trên cát, đừng để lại rác. À, đúng vậy. Hôm qua thầy cũng có xin lỗi, thầy cũng hái một mớ rong đem về ăn.

[36:23]Có cái là ta hãy chỉ để lại những dấu chân trên cát và đừng để lại rác. Chúng ta cũng vậy, chúng ta đi qua cuộc đời này, chúng ta hãy để lại dấu dấu ấn về điều thiện của mình, đừng để lại

[36:41]điều ác. Rác tức là những điều ác, những điều khổ đau, những điều bất thiện, những lời nói hung dữ, những cái tranh giành hơn thua, những cái làm tổn thương con người. Đó là những cái rác của sự ác độc mà ta đã lỡ để lại trong cái kiếp sống của mình rồi ta ra đi một cách vô trách nhiệm, nhưng không đi được đâu. Hễ để lại rác rồi thì có người nắm áo ta kéo lại xuống địa ngục. Còn chúng ta chỉ để lại những dấu chân trên cát, những dấu chân đẹp trên cát, những điều thiện trong cuộc đời này,

[37:21]những điều đạo đức cho lòng người, những sự giúp đỡ, những điều yêu thương, những điều tử tế cho mọi người trong cái kiếp sống mà ta đã đi qua. Ta đã đi qua trong những trái tim con người, ta đã đi qua với cuộc đời của những con người và ta để lại trong đó, ta để lại trong tim người cái niềm yêu thương, ta để lại trong cuộc đời của mọi người những sự yêu thương, tử tế, giúp đỡ thì đó và ta ra đi thanh thản, không lấy gì của cuộc đời này cả, mà có lấy cũng chả được. Nhưng để lại cái dấu chân đẹp, để lại dấu ấn thiện cho cuộc đời này, đó chính là ta xây dựng cho cuộc đời này. Chớ đừng có đi ra mà vô tích sự, nhớ như vậy.

[38:10]Nhất là những người sắp chết á, ai cảm thấy mình sắp chết thì càng phải hết sức cố gắng để lại những điều tốt đẹp cho cuộc đời này bằng cái thiện tâm của mình. Đừng để một ngày mình rời khỏi cuộc đời này mà rời khỏi với cái tư cách của một kẻ vô tích sự, chả đóng góp gì được cho cuộc đời này. Và ta nhớ một điều, nếu ta rời khỏi cuộc đời này một cách vô tích sự, nghĩa là ta đã sống qua mấy chục năm trên cuộc đời này vô nghĩa, vô ích, không có lợi cho ai, thì khi ta rời khỏi cuộc đời này, ta tới đâu?

[38:50]Không xuống địa ngục tại ta không làm điều gì ác. Ta cũng chẳng quá ác để đọa súc sinh, nhưng mà ta sẽ đến đâu? Nếu ta đi qua một cuộc đời này một cách vô tích sự, chẳng đóng góp gì được cho cuộc đời này thì sau khi ta chết, ta đến đâu?

[39:07]Không không có địa ngục tại vì có làm điều ác đâu địa ngục. Thì thầy báo cáo luôn, báo cáo các vị, ta sẽ đến cái chỗ chả đâu cả, bờ bụi chung quanh đây thôi. Đầu đường xó chợ làm ma đói, không có gì ăn. Lâu lâu, nhiều khi đói quá, thấy con bò nó ỉa ra một đống phân chạy lại ăn vội. Ai nhậu xỉn say họ ói ra một đống chạy lại ăn vội. Thấy cái xác cá thối nó nổi lình bình trên biển chạy xuống cấu xé mà ăn, vì không có gì ăn, đói lâu ngày không có gì ăn. Nhớ như vậy. 90% chúng sinh chết đều trở thành ma đói. Đó là thống kê do Viện Thống kê Chân Quang.

[39:59]Rất nhiều người không ý thức được điều này. Rất nhiều người không ý thức được rằng ta đã được sinh ra trên cuộc đời này là một con người thì phải có bổn phận để lại những điều thiện cho cuộc đời này trước khi ta rời khỏi cuộc đời. Rất có nhiều người không hiểu điều này, nên họ đã sống hưởng thụ, sống vô tích sự đến khi ra đi chẳng có giá trị gì để lại cả và chết làm ma đói cả. Đó là một sự thật. Thầy không có hù đâu nha, đó là một sự thật. Mà cả Tăng Ni cũng vậy, cả Tăng Ni nếu mà đã là người xuất gia, ở chùa tu hành mà không làm lợi gì cho chúng sinh thì thầy cũng báo cáo luôn, chết cũng làm ngạ quỷ luôn. Bởi vì sao?

[40:45]Bởi vì giống như ta nói vậy, tất cả mọi người bình đẳng trước pháp luật, nhà nước nói câu đó rất đúng. Và trong luật nhân quả cũng vậy, tất cả mọi người bình đẳng trước luật nhân quả. Không cần biết anh là cư sĩ hay tu sĩ, mà nếu anh không làm được điều lợi gì cho cuộc đời này, chết cũng làm ma đói cả. Nhớ như vậy, chứ đừng nói là tôi xuất gia rồi tôi được một cái ưu đãi hơn, không, tất cả bình đẳng trước luật nhân quả, nhớ như vậy. Nên cái cái mà làm sao để cái tâm ta trở nên thuần thiện, hướng thiện, tu thiện, đó là một cái nhu cầu cấp bách, một cái trách nhiệm thiêng liêng mà mỗi người chúng ta phải ý thức, phải nhận lấy.

[41:34]Một ngày mà chúng ta chưa biết tu thiện, đó là một ngày nguy hiểm cho cuộc đời của mình.

[41:42]Cái may mắn cho chúng ta là Phật pháp hãy còn tồn tại. Ví dụ như trên đảo Lý Sơn này, một huyện đảo nhỏ, dân cư ít mà đã có tới bốn ngôi chùa, giờ thêm ngôi chùa Hải Lâm nữa là năm ngôi chùa, thì chúng ta đã có rất nhiều cơ hội để tiếp cận với điều thiện, mà nhất là được tiếp cận với Phật pháp là đỉnh cao của điều thiện. Mà nếu chúng ta thờ ơ, không chịu khó đến chùa để tu hành học hỏi, không chịu khó đến chùa để lễ Phật, tụng kinh, thì đừng trách tại sao chết đọa làm ngạ quỷ, ma đói à. Chúng ta đã có nhiều cơ hội mà chúng ta khước từ, chúng ta cô phụ cái cơ hội may mắn của cuộc đời mình thì chết đọa ráng chịu à.

[42:33]Mà hồi nãy thầy vừa nói, Phật pháp là đỉnh cao của điều thiện, nghĩa là sao? Điều thiện thì cả thế giới này có nói cả, các tôn giáo khác đều có nói cả. Đạo nào cũng mở miệng nói rằng gì? Khuyên người ta ăn hiền ở lành. Đạo nào cũng mở miệng nói là kêu con người yêu thương nhau. Tất cả đều thiện giống nhau. Và nếu ta hiểu như vậy là ta chưa hiểu đạo Phật. Vì sao? Vì đạo Phật là đỉnh cao của điều thiện, vượt hơn những điều thiện đó rất nhiều lần. Thế nào là cái điều thiện của đạo Phật nó cao vời đến như vậy? Bởi vì có hai điều, hai đặc điểm. Làm thiện á, tác thiện á thì các tôn giáo giống nhau cả, nhưng đạo Phật có thêm hai cái đặc điểm

[43:28]mà khiến cho cái đạo lý về điều thiện của đạo Phật nó vượt hẳn trên cả thế giới này, vì hai đặc điểm này chúng ta nhớ nha, thầy sắp sửa nói ra, nhớ ghi khắc, ghi lòng tạc dạ để hiểu rằng tại sao cái thiện của đạo Phật là đỉnh cao, mà để hiểu tại sao chúng ta may mắn như thế nào khi chúng ta được là đệ tử của Phật. Đây, hai đặc điểm này thầy nói đây, nhớ điều này. Có hai điều mà đạo Phật được gọi là điều thiện đỉnh cao, nhớ ta ghi lòng tạc dạ. Thứ nhất, Phật dạy chúng ta làm, phải làm vô số điều thiện mà không bao giờ được chấp công nha, không bao giờ được kể công, làm rồi quên liền. Làm mà coi như không làm.

[44:19]Đây là một cái mà không một tôn giáo nào có, chỉ trong đạo Phật mới có. Làm mà không được chấp công, làm mà không được kể công, làm mà coi như không làm. Giúp người mà coi như không giúp, bố thí người mà coi như không bố thí, cúng dường chùa mà coi như không cúng dường. Hy sinh cả cuộc đời này, sống yêu thương tử tế mà vẫn sao, ai hỏi tới làm gì? Nói: "Dạ, có làm gì đâu." Đó, làm mà không chấp công. Đây là đạo đức trên cả đạo đức, là cái đặc điểm thứ nhất, nhớ giùm thầy nha, nhớ giùm thầy điều này. Cái thứ hai, cái đặc điểm thứ hai trong cái điều thiện của Phật dạy là thế này: Ta làm tất cả điều thiện không phải vì để hưởng quả báo cõi

[45:06]người, cõi trời, mà ta đem tất cả các điều phúc thiện ta được đó hướng về giác ngộ, giải thoát, vô ngã, nhớ như vậy.

[45:18]Chúng con không cầu phước báo nhân thiên, trong cái bài sám hối như vậy, chúng con chỉ cầu hướng đến Vô Thượng Bồ Đề. Đây là đỉnh cao của điều thiện. Cho nên nói tới ăn hiền ở lành, thương người, giúp người, đạo nào cũng nói được. Nhưng mà nói đến cái chỗ mà làm mà không chấp công, làm không kể công, làm mà coi như không làm, cái thứ nhất, và thứ hai, làm vô số điều thiện trên đời để đem hết cái phước báo đó hướng về cầu đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác thì chỉ trong đạo Phật mới có. Và ta mới hiểu rằng ta đã may mắn đến như thế nào khi ta được là con của của Phật, nhớ như vậy. Vì không ai dạy cho ta đến tột cùng của điều thiện như như thế.

[46:04]Hãy biết như vậy mà hạnh phúc nha, ta may mắn vô cùng khi được làm con của Phật, nhớ điều đó.

[46:12]Và khi bây giờ ta phải quyết lòng tu tu thiện, hướng thiện, sống thiện, tác thiện, ta quyết lòng từ đây cho tới cuối đời. Về để khi ta ra đi để lại dấu chân thiện trong cuộc đời này, còn ta sẽ ra đi với bàn tay không và với trái tim tôn kính Phật, yêu thương chúng sinh. Còn lại bỏ lại trần gian hết, nhưng để lại những điều gì? Để lại những điều thiện cao cả cho mọi người, còn mình không có cần phải đem theo hết. Nhưng mà để làm sao gọi là ta tu thiện cho được nhiều, thì cách làm sao để tu thiện cho được nhiều, chúng ta có nhiều phương pháp, nhưng hôm nay thầy nêu ra một cái phương pháp, một cái thước đo gọi là cơ hội, cơ hội.

[47:04]Cơ hội như thế này. Giờ có người mới nói: "À, nghe thầy nói nãy giờ cũng hay, cũng xuôi tai, cũng bùi tai, giờ thôi cũng muốn làm điều thiện." Mà nói: "Thì làm đi." Nói: "Dạ, nhưng mà hổng biết làm chi." Đúng hông ạ? Đó, có cái muốn làm mà không biết làm gì. Là vấn đề ở chỗ này đây. Nói vấn đề muốn làm mà không biết làm gì, tức là không có cơ hội để làm, nên hôm nay ta nói về cơ hội. Ví dụ bây giờ ta đang đi trên đường, cái ta thấy một người họ bị tai nạn, không biết ai tông họ cái bỏ chạy mất tiêu, cái họ nằm bên đường họ rên rỉ, họ chưa chết, nhưng mà giống như có gãy tay gãy chân gì đó, có máu chảy, thì lúc đó làm sao?

[47:55]Ta làm sao? Lúc đó ta làm sao? Ta có hai cái cách, hai option, hai chọn lựa cho cuộc đời của mình nha. Một: chạy luôn. Đâm xe chạy luôn vì thấy sợ quá, đâm xe chạy luôn để coi như mình hổng biết, hổng thấy gì hết, thằng nào đâm thằng đó mang tội, thằng nào tông người ta thằng đó mang tội, còn mình thôi thấy sợ liên lụy, sợ mình cứu họ tới chừng bả mở mắt ra bả thấy: "Cái người này tông tôi." Bị oan! Sợ là lúc này bả mờ mờ bả không thấy ai, rồi chính cái người mà khiêng bả vô trong nhà thương bả mở mắt bả chỉ ngay đúng mình: "Đây là cái người này tông tôi" là mình bị công an bắt vô duyên, đó, nhiều trường hợp đó lắm, nên mình sợ,

[48:38]đâm đầu chạy luôn cho nó yên cuộc đời mình, cho cuộc đời mình được bình yên. Mà như vậy bình yên không? Không. Thấy người ta gặp nạn mà bỏ qua thì sau đó cuộc đời mình sẽ liên tiếp gặp sóng gió. Tại sao vậy? Vì việc mà trên trời, Phật cho mình cái cơ hội để làm điều thiện nhưng mình đã khước từ thì quả báo sẽ đến rất là thê thảm. Đây là trường hợp thứ nhất, là có cơ hội để làm điều thiện mà không làm, thì người này sau này quả báo nhiều thứ, tai điếc, mắt mù rồi đủ thứ chuyện hết và sóng gió, bất an, đủ thứ chuyện xảy tới cuộc đời. Còn cái option thứ hai, cái chọn lựa thứ hai là ta cứu người, bất chấp.

[49:26]Lúc đó công việc mình, mình thấy người mình không cứu người ta có thể chết, máu chảy nhiều và nằm không ai cứu chữa có thể chết, mà đường thì vắng, không biết có ai có thể cứu không, thôi mình thấy là mình cứ cứ cứu. Và có thể mình bị người ta kết tội oan, chính mình là người tông người ta cũng có, thôi chấp nhận oan, nhưng cứu một mạng người là điều quan trọng hơn, thế là tìm cách cứu chữa người ta, băng bó, rồi gọi kêu thêm xe tới để đưa người ta vào bệnh viện kịp thời. Đó, thì không biết người ta chết, không chết nhưng mà về lương tâm của mình là mình trong sạch, mình bình an, tối đó về ngủ được.

[50:01]Có thể người ta cũng phải chết, nhưng dù sao mình đã hết sức cố gắng, chứ còn người ta chết vì mình không cố gắng, cái đó lương tâm mình cắn rứt cả đời ạ. Nên ở đây ờ may mắn nữa nhất là mình cố gắng cứu chữa rồi người ta sống. Đó. Như vậy khi có cơ hội để làm điều thiện thì một người không làm và một người làm. Như vậy ai là người thiện hơn, ai là người đạo đức hơn? Rõ ràng là người khi có cơ hội là làm, đó là dễ rồi. Bây giờ trong trường hợp: "Dạ, không có cơ hội, giờ không biết làm gì thì làm sao? Làm sao để biết rằng người đó thiện hay không thiện?" Thì làm sao?

[50:47]Làm sao biết người đó thiện hay không thiện?

[50:53]Đây. Khi không có việc gì để làm thì cũng có hai hạng người. Một người ngồi chờ không làm gì, và một người tạo ra cơ hội à tìm cơ hội chứ không ngồi yên. Hai người. Vậy người nào thiện hơn? Bây giờ ta so sánh nha. Khi có cơ hội để làm thiện, một người không chịu làm và một người làm. Và trong trường hợp thứ hai, khi không có cơ hội thì một người cũng không làm tại không có chuyện gì, nhưng một người tìm cơ hội để làm thì cái người này mới là rất thiện phải không ạ, người này đại thiện, luôn luôn tìm cơ hội để làm việc thiện. Thì đây là người thiện rất là cao. Luôn luôn tìm cơ hội chứ không đợi cái cơ hội nó đến mình.

[51:43]Hỏi sao cả tháng nay con có làm được việc gì thiện không? Nói dạ con ngồi chờ hoài mà chưa thấy xe tông ai hết trơn nên con cũng chưa làm điều gì thiện hết. Thì thì thì cái người này là sao? Cũng là đạo đức đó, có thiện đó, nhưng mà đạo đức rất là yếu, đợi cơ hội đến rồi mới mới làm, nên mới nói con không thấy ai. Giống như có cô giáo cô hỏi, nói nè: “Cô dạy các em mỗi ngày phải tìm một việc thiện mà làm. Thì ngày hôm nay, sáng nay,” buổi tại học lớp học buổi chiều, “sáng nay các em đã tìm được việc thiện gì làm chưa?” Hỏi cái em em Tí đứng lên nói: “Dạ em dạ em với thằng Tèo, với thằng Bo, với thằng Mi,” ừ ừ nói đâu mười đứa, “con dắt một bà già qua đường.” Cô giáo nói:

[52:31]“Tốt, vậy là biết làm việc thiện, nhưng mà sao dắt có bà già mà tới mười đứa vậy?” Nói: “Tại bả không chịu qua.”

[52:47]Thì bây giờ thế này, thì bây giờ thế này. Ví dụ như hôm nay mọi người về đây để dự lễ động thổ Quan Âm,

[52:58]động thổ làm tượng Quan Âm thì khoảng tám trăm Phật tử mình ở các miền Nam Bắc Trung cũng về đây. Trong đó có khoảng mấy trăm thanh niên, mấy trăm thanh niên? Số thanh niên là bao nhiêu người? Ba trăm thanh niên hả? Ba trăm... ba trăm thanh niên về đây. Và khi về đây các em đã chuẩn bị mọi thứ vật dụng để đi nhặt rác ở Lý Sơn. Có ai kêu đi nhặt rác không? Không. Nhưng các em tìm cơ hội và biết rằng bãi biển khắp nơi trên thế giới nơi nào cũng bắt đầu bị bị rác nhựa tấn công, đe dọa môi trường sống của các loài và đe dọa tới sức khỏe của con người nên các em đã tự nguyện đi tìm rác mà nhặt lên.

[53:44]Đó cũng là gì? Là không có cơ hội nhưng đi tìm cơ hội mà làm. Điều đó nó đem đến nhiều cái đẹp lắm, nhiều cái đẹp trong mắt con người, cái đẹp trong tâm hồn của mình và làm cái đẹp cho cảnh quan của đất nước mình. Và có một cái nhân quả của nó. Cái nhân quả là những người nào mà đi dọn rác nơi công cộng như vậy thì được một cái phước báu thế này: đời nào cũng sinh vào nơi gia đình sang quý. Nhớ như vậy. Đây là thầy bảo đảm nha, thầy bảo đảm. Nên kiếp này cứ đi nhặt rác, dọn rác hết những cái bãi rác công cộng, dọn cho sạch, mà kiếp sau nếu đầu thai vào gia đình nghèo hèn thì đi tìm thầy mà bắt đền.

[54:26]Nhớ như vậy, tìm thầy bắt đền.

[54:31]Thầy thầy bảo hành thầy bảo hành trọn đời, life guarantee, bảo hành trọn đời. Nên ai mà dọn rác nơi công cộng, mà phải dọn nhiều chứ dọn một hai cọng không ăn thua gì đâu nha, hôm qua cũng thấy có mấy người dọn bốc có hai ba cọng cái hết rồi, phải dọn hết bãi này tới bãi kia, thì kiếp sau luôn luôn sinh vào nơi sang quý vì ta đã làm gì? Ta làm đẹp cuộc đời, làm đẹp cảnh quan cho đất nước mình thì người đó luôn luôn ở vào một nơi xinh đẹp, sang trọng. Chỉ có những nơi nhà sang trọng, giàu sang mới đẹp, chứ nhà nghèo khó có nhà đẹp. Khi ta nhặt rác làm cho cảnh quan đẹp cho mọi người thì ta phải buộc sinh vào những gia đình nào mà đẹp.

[55:13]Mà nhà đẹp là nhà giàu. Rồi, đúng rồi. Nói vậy là giỏi.

[55:20]Nãy ta vừa nói cái mức độ thiện đo theo cơ hội: có cơ hội người không làm, có cơ hội thì làm thì người này thiện. Bây giờ không có cơ hội thì không làm, không có cơ hội thì tìm cơ hội mà làm. Đây là đỉnh cao của điều thiện và ta cố gắng ta phấn đấu làm sao ta đạt được cái hạng người thứ tư này nha. Nhiều khi không có cơ hội vẫn cố gắng mà tìm cơ hội để làm điều thiện, cố gắng tìm cơ hội để giúp người, giúp đời chứ đừng ở không, đừng ở không. Nhớ như vậy. Nhất là đừng bao giờ ở không mà tiền thì không biết để làm gì cái xách tiền đi du lịch chơi chơi. Đệ tử Phật mà nhất là đệ tử Phật Quang không có chuyện xách tiền đi du lịch nha.

[56:08]Thầy nghe ai mà xách tiền đi du lịch không, thầy đánh đòn à. Thầy cấm chuyện đó à. Đệ tử thầy tuyệt đối không có chuyện xách tiền đi du lịch. Nói: “Thưa thầy, thầy vừa nói con mới biết, con lỡ vừa đăng ký cái tour đi đâu đó.” Thì nói đi đó để phải đi nhặt rác đi, hoặc đi đó sẵn đi truyền bá Phật pháp đi, để cho một chuyến đi được tràn đầy ích lợi chứ không có đi chơi à. Đệ tử Phật không có đi chơi. Đệ tử thầy không có đi chơi. Nên hôm nay ra Lý Sơn cũng vậy, nhiều người cũng lợi dụng đi chơi, nhưng mà thôi thầy tha thứ vì thấy có đi nhặt rác, vì có đến chùa dự lễ và có động dự lễ động thổ cúng dường xây tượng

[56:51]Quan Âm và xây chùa và cũng có móc ra ít tiền cúng chùa thì thầy tha thứ, chứ mà đi chơi không chết à nha, thầy đánh đòn à.

[57:01]Đó là thầy nói cái thiện, bây giờ thầy nói điều ác. À cũng vậy, điều ác cũng có cái trường hợp là hễ có cơ hội thì làm mà không cơ hội thì không làm. Là sao? Ví dụ một cái người bình thường họ sống rất là thiện, chả làm điều gì phạm tội cả, nhưng bỗng nhiên có chiếc xe ai để chìa khóa để sẵn trên đó mà cũng chẳng thấy ai canh. Thôi tiện quá chạy lên vặn ga cái chạy đi ăn cắp luôn. Đó là có cơ hội thì làm mà không cơ hội thì không làm. Cái ác nó nằm chìm ở trong tâm á, có cơ hội thì làm, không có cơ hội thì không làm. Giống như có một cái camera an ninh nó quay ở cây xăng vậy, cái tay đó đi đổ xăng rồi có một người khác cũng chạy tới để xe

[57:41]đổ xăng mà cứ vô đứng nói nói gì á, cái thấy tiện quá cái ngoắt kia lại chạy xe nó, ăn cắp chiếc xe của người ta mất tiêu. Thấy tiện tay quá. Có cơ hội quá là làm điều ác. Cũng vậy, một cái người sống rất là đàng hoàng, tử tế, không thấy gì, nhưng bỗng nhiên vợ đi vắng, con đi vắng, rồi có một đứa con gái đâu hàng xóm nó tới nó tới chơi, nó cứ ngồi lân la hoài, nó ăn mặc hở hang, cưỡng hiếp nó luôn. Vì cơ hội, có cơ hội. Không có cơ hội thì là một người đàng hoàng nhưng có cơ hội một cái, điều ác hiện ra liền thì cũng vậy là cái tâm ác có sẵn. Còn cái người cực ác là gì? Không có cơ hội thì đi tìm cơ hội,

[58:25]đi lùng người này, lùng người kia để ăn cướp, ăn trộm. Đó là người không có cơ hội mà tìm cơ hội, đó là người cực ác. Còn cái người nào giờ thấy đàng hoàng nhưng hễ có cơ hội rồi hiện hình ra cũng là một người ác. Đó, chúng ta coi chừng. Tất cả chúng ta coi chừng cái trường hợp này. Cái ác ngủ ngầm trong tim ta, khi có cơ hội nó bộc lộ ra liền. Ví dụ nãy giờ ta nói toàn là giết người, cưỡng hiếp, trộm cắp là những điều mà các ông mới làm, các bà không làm. Cho nên nghe chuyện các bà thấy mình vô tư. Coi chừng, không, các bà có cơ hội cũng trở thành người ác. Cơ hội gì? Cơ hội nói xấu người khác, khẩu nghiệp.

[59:07]Nghe ai chê người khác, hùa theo nói xấu người ta, cũng là cái khẩu nghiệp mà các bà rất dễ bị phạm cái này. Mà khẩu nghiệp phạm trước rồi thân nghiệp phạm sau. Khẩu nghiệp phạm trước, thân nghiệp phạm sau. Nói xấu người ta cho đã đi rồi sau này chính mình cũng sẽ làm những điều xấu xa. Nên bây giờ thầy đúc kết lại cái việc mà tu thiện, tu thiện là những điều ta đóng góp cho cuộc đời và chính ta bảo vệ cái sự bình yên của mình kiếp này và những kiếp sau bằng những việc phúc thiện. Nhưng cái thiện đó được đánh giá trên cơ hội. Có cơ hội thì làm, không có cơ hội thì không làm. Nhưng ở đây cái người tu thiện của chúng ta

[59:52]có cơ hội thì phải làm là buộc rồi, mà không có cơ hội thì cũng sao? Tìm cơ hội mà làm. Đó mới là người đệ tử Phật chân chính, cực thiện, đại thiện. Còn cái ác cũng vậy, hãy cẩn thận coi chừng, không có cơ hội thì không làm mà có cơ hội thì ra tay làm ác liền, làm điều bậy liền. Hãy cẩn thận mình điều đó vì tất cả chúng ta vẫn còn cái ác ngủ ngầm ở trong tâm khi chúng ta chưa chứng thánh quả nha, phải coi chừng điều đó. Thấy mình nào giờ trong sạch nhưng có cơ hội cái mình trở thành con người ác, rất là đáng sợ. Nên hôm nay chúng ta về đây cũng rất là cảm ơn Thượng tọa Tâm Phát

[1:00:35]mời mọi người về để dự cái lễ mà động thổ xây tượng Quan Âm, khiến cho chúng ta có cơ hội đến với cái đảo anh hùng Lý Sơn. Tại sao chúng ta gọi là đảo anh hùng? Vì nơi đây đã xuất hiện một đội hùng binh Hoàng Sa bảo vệ chủ quyền biển đảo của chúng ta, khiến cho tất cả chúng ta, con cháu nghìn đời sau dõi mắt nhìn ra biển Đông mênh mông và biết rằng quê hương mình cũng nằm ở ngoài ngoài kia. Để biết rằng mình phải yêu thương đất nước mình nhiều hơn và chúng ta mong rằng với ánh sáng của Phật pháp thì tất cả chúng ta được sống trong yên lành, trong hạnh phúc, trong may mắn, trong sự tu hành và xây dựng được điều thiện

[1:01:21]cho cuộc đời mình cho đến hoàn hảo, không có tỳ vết nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:01:30]Ngay sau khi buổi thuyết giảng kết thúc, Thượng tọa Thích Chân Quang tham dự lễ động thổ xây dựng tượng đài Quán Thế Âm Bồ Tát, dự kiến xây cao 37 m tại chùa Hải Lâm, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Ngôi chùa vươn lên giữa đất trời quê hương mang lại cho chúng ta bao niềm hy vọng. Mong rằng dưới ánh sáng Phật pháp, tất cả chúng sinh sẽ được sống yên lành, hạnh phúc, may mắn, biết tu hành và xây dựng tâm thiện cho cuộc đời mình thật hoàn hảo.

[1:02:05]Chuyến Phật sự kéo dài hai ngày tuy ngắn ngủi, nhưng để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp đối với người dân nơi đây về một vị giảng sư hiền từ, trí tuệ và đạo hạnh từ bi. Bên cạnh đó là những cô bác đạo tràng, chúng thanh niên Phật Quang hết sức gần gũi và chan hòa. Mọi người ra về trong hoan hỷ và ấm áp, mong một ngày gần nhất sẽ quay trở lại đảo để chứng kiến sự thay đổi từng ngày đối với cuộc sống của bà con nơi đây.