[0:30]Rồi hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau cái đề tài là: "Tu hành có nhiều nghĩa". Thì hồi nãy có nghe đồn là có một cái vầng ánh sáng nhiều màu hiện trên bầu trời ở đây phải không ta? Có phải không? Có nhiều người thấy.
[0:50]Hôm nay vầng hào quang hiện ra trên bầu trời ở cái cái khu vực Đầm Thị Nại, xã Nhơn Hội, xã Phương Mai, chùa Hương Mai này cũng là báo một điềm lành. Nhưng mà sở dĩ có cái điềm lành như vậy cũng cho ta biết cái dấu hiệu rằng là thầy trụ trì đây là người người tốt, Phật tử đây cũng là người người tốt. Thì có người tốt rồi mới có Phật gia hộ, có Phật gia hộ. Cho nên cái yếu tố con người là quan trọng, mà để cho con người tốt, để cho Phật lúc nào cũng gia hộ ta thì ta phải biết tu. Cho nên hôm nay ta nói với nhau cái ý nghĩa của chữ tu là vậy, mà chữ tu thì có nhiều nghĩa lắm. Giờ ta sẽ lần lượt ta nói từng cái nghĩa tu để coi coi
[1:41]mỗi người nhìn lại mình à khi mình đến chùa mình đã tu theo cái nghĩa nào nha. Cái tu thứ nhất là sửa cái nhân cách đạo đức mình cho tốt hơn. Ví dụ có một cái người nào đó trước đây là hung dữ, cái một thời gian cái xóm làng cái không thấy người này dữ nữa, cái nói: "Ủa, sao cái thằng Năm Xỉnh sao bữa nay tao không thấy nó nó quậy nữa?" thì có người nói: "Hôm nay nó tu rồi, nay nó tu rồi". Thì đó là cái người mà đã sửa được cái tánh quậy phá, hung dữ của mình, người ta gọi là tu. Mà mặc dù không thấy người đó đi chùa, tụng kinh, lạy Phật gì hết, nhưng mà vì thay đổi được cái nhân cách nên người ta đã khen rằng cái người đó đã đã tu rồi.
[2:30]Cái đó là cái tu sửa nhân cách. Còn ví dụ như nói: "Ủa, cái cô Ba Thơm sao lâu rồi không thấy cổ đâu à?", nói: "Cổ đi tu rồi" thì cái đó là là không phải cổ sửa nhân cách, mà đã cổ bước sang một đời sống khác. Ta nói tu có nhiều nghĩa như vậy. Bây giờ là nghĩa trước hết là cái tu sửa nhân cách ừ đạo đức của mình. Nên bây giờ là tất cả chúng ta đều phải đi qua cái nghĩa tu này trước, trước khi ta muốn có cái tu cao siêu hơn. Giờ cái nghĩa trước là tu sửa nhân cách đạo đức, ai cũng phải đi qua nghĩa này. Bây giờ Phật tử cũng phải tu sửa nhân cách, quý thầy quý cô cũng phải tu sửa nhân cách, rồi bây giờ cán bộ, công chức nhà nước cũng phải tu
[3:10]sửa nhân cách đạo đức, ai cũng phải phải đi qua cái này. Nhiều khi ta gọi là tu dưỡng, ừ nhiều khi ta gọi là tu sửa, khi ta gọi là tu hành gì đó, vân vân, nhưng mà đều là cái nghĩa này là căn bản nhất. Tu gì tu, ví dụ nói: "Ông đó ổng lên núi ổng tu rồi", nhưng mà cái quan trọng ổng có đi qua cái căn bản là tu sửa nhân cách đạo đức chưa? Hay nói: "Ông đó giờ ổng theo ổng tu tiên rồi, ổng vô núi ổng luyện trường sinh bất tử", hoặc là nói: "Ổng lên hang sâu ổng ngồi thiền", hay là: "Ổng vào trong cái rừng thẳm để ổng là luyện chú", nhưng nếu ổng chưa đi qua cái giai đoạn tu sửa nhân cách đạo đức thì giờ ổng có đem bùa ra ổng hô biến này kia nọ cũng
[3:52]làm thành quỷ chứ không bao giờ làm thành thần tiên được. Tại vì phải đi qua cái nhân cách đạo đức thì mới làm thần thánh, thần tiên được. Nên ai cũng phải vậy. Cho nên mỗi người chúng ta đều cũng phải như vậy. Nhưng bây giờ có những điều gì mà ta cần phải sửa? Cái sửa thứ nhất là cái ích kỷ. Ích kỷ là thường ta hay sống cho mình, chỉ nghĩ cho mình. Nghĩa là ăn miếng cơm cũng muốn mình nhiều hơn cơm người khác, mặc cái áo muốn đẹp hơn, thấy ai hơn mình khó chịu. Cái đó đều là những cái ích kỷ, chỉ lo cho mình, chỉ nghĩ tới mình, không nghĩ tới cộng đồng. Khi đi chùa à một cái người đó thì muốn tìm cái chỗ ngồi
[4:32]tốt, ăn miếng ăn ngon, còn cái người không ích kỷ á thì họ coi coi chùa đang cần cái gì, thiếu cái gì. Nếu họ có tiền thì họ cúng, họ không không có tiền thì họ góp công. Họ đến họ sửa cái lối đi, sắp lại cái viên gạch, quét cho thật sạch cái chánh điện, ra đằng sau xách nước vào trong cái lu nước, vân vân, cũng đều là cái biểu hiện cái cái vị tha. À không nghĩ tới mình mà chỉ nghĩ tới chùa, nghĩ tới bao nhiêu người sẽ còn đi chùa, bây giờ mình lo mình phục vụ trước. Hoặc là ngày lễ hội đông người như thế này là cái cơ hội để ta tu sửa cái tâm ích kỷ của mình. Bước vào chỗ đông người, đông đảo thế này, ta nghĩ:
[5:08]"Ồ, trời sẽ mưa, cơm có thể sẽ thiếu, nước sẽ thiếu, nhà vệ sinh sẽ dơ", rồi ta xung phong ta làm những chuyện đó trước. Lại vô cái nhà cầu dọn dẹp, sắp xếp, rồi xách nước mọi người có thể đến uống, vân vân, hỏi thăm thầy để xin thầy để mình làm chuyện này, làm chuyện kia mà phục vụ cho bao nhiêu người tới chùa. Đó là cái sửa cái ích kỷ thành vị tha. Rồi trong xóm làng cũng vậy, từ cái ngôi chùa mình đem cái đạo đức đó mình về nhà, mình đối xử với gia đình mình, với xóm làng mình cũng vậy, mình lo được cho mọi người chứ không phải là chỉ bo bo nghĩ cho mình, cho gia đình mình. Từ cái ích kỷ mà chuyển qua cái vị tha là cái tu thứ nhất á, cái căn bản trước hết.
[5:46]Cho nên nói đi chùa lâu năm thì mình phải làm sao không còn ích kỷ nữa mới được á. Cái chuyện mà ừ hay nghe nói như có cái bà đi chùa 10 năm, cái người ta hỏi hỏi tới, nói: "Trời, bả càng đi chùa bả càng dữ mày ơi, quá hà". Tại vì đi chùa mà không có tu. Có đi chùa chứ không phải là có tu. Đi chùa khác mà tu khác. Tại vì tu là sửa tâm mình từ ích kỷ thành vị tha, còn cái bà đó không biết bả tu kiểu gì mà bả càng đi chùa bả càng dữ, dữ càng lúc càng ớn lạnh luôn. Đụng tới một cái sực liền, ví dụ vậy. Lý do tại sao? Phát hiện ra là bả càng đi chùa bả càng nuôi dưỡng lòng ích kỷ của bả. Mà bả nuôi dưỡng lòng ích kỷ là làm sao?
[6:31]Mỗi lần bả quỳ trước Phật, bả cầu thế này: cúng Phật có nải chuối à, cầu đủ thứ á: "Cầu kỳ này cho con trúng số đề, cầu cho con giàu, đừng ai giàu hết, cầu cho con vô chùa là thầy trụ trì cưng con, đừng cưng ai hết". Tức là bả cầu toàn cầu chuyện ích kỷ cho bả. Thì cứ nhiều năm cứ cầu kiểu đó riết, người bả thành siêu ích kỷ. Siêu ích kỷ rồi không ai chịu nổi hết. Cho nên vì vậy, để sửa cái tâm ích kỷ, mỗi ngày hoặc mỗi khi ta đến chùa, ta phải cầu nguyện: "Xin Phật gia hộ cho con không còn ích kỷ, xin cho con biết thương yêu mọi người, biết lo cho mọi người, xin cho những điều tốt Phật ban cho mọi người,
[7:20]rồi con hưởng ké thôi". Nói là: "Cho ai cũng giàu hết", thì tự nhiên mình cũng giàu theo, chứ còn mình giàu, coi chừng mình lại nghèo. Nên cứ cầu cho mọi người được khỏe mạnh, mọi người được an vui thì cái tâm ích kỷ mình nó tan vỡ. Còn mình vô mình cứ cầu cho nhà con giàu, gia đình con khỏe mạnh, con trúng số, riết là mình hư liền, hư cái tâm mình, đi chùa càng lâu càng hư. Rồi người ta phỉ báng, người ta nói: "Ủa, cái đạo Phật là đạo gì mà người ta càng đi chùa lâu càng hư?", đâu biết là tại mình sai. Phật không dạy mình ích kỷ, nhưng mà mình cứ cầu nguyện ích kỷ, đó sửa cái thứ nhất. Hoặc là bây giờ, trước đây mình có cái nghiệp là nghiệp nói bậy,
[8:03]nói bậy, chửi thề, chửi tục, nói xấu người này, nói xấu người kia. Thì giờ mình tu mình sửa cái miệng lại. Tu sửa miệng là làm sao? Sửa làm sao? Sửa cái miệng nghĩa là làm sao? Sửa cái miệng không phải là mình đi mình trồng răng giả lại cho đẹp, không phải vậy, mà sửa cái cách nói của mình. Mở miệng tính chê ai, dừng lại liền, khen trước. Mở miệng tính nói xấu sau lưng ai, dừng lại liền, khen sau lưng chứ không có chê sau lưng. Hoặc tính là chửi bậy, dừng lại liền. Mình có hay chửi bậy không? Nhiều khi mình giận quá rồi cái thói quen á, mình hay chửi bậy. Mà cái chửi bậy á nó là cái cái văn hóa của cộng đồng nữa.
[8:49]Thấy ai cũng chửi bậy cái nó nhập tâm mình, mình dễ chửi bậy theo lắm. Mà cái tiếng chửi bậy á thì nó lôi toàn những cái đồ vật dơ bẩn ra nó nói, rồi tự cái miệng mình cũng dơ theo. Mà cái người mà chửi bậy á, nói toàn cái đồ dơ bẩn lên miệng á, kiếp sau mình mắc mấy cái quả báo. Nếu mà nặng á thì mình không được nói nữa, đó là làm người câm. Mà nếu nặng hơn nữa thì không được làm người nữa, chỉ được làm súc sinh để tru, tréo thôi. Vì lúc mà cho mình làm người, mình không dùng cái miệng con người để nói những điều tốt đẹp với con người, cho mình làm người rồi, mình dùng cái lời nói con người nói bậy với con người,
[9:31]kiếp sau phạt không cho làm người nữa, làm con vật tru, tréo, sủa rồi chơi vui thôi. Ráng chịu, đó hơi nặng á. Còn nếu mà còn phước làm người, không cho nói nữa, thụt lưỡi luôn hoặc là nói nói ngọng ngọng luôn. Nhẹ hơn nữa thì ta nhìn thấy cái miệng cái người đó chúng ta không tin tưởng, cái lời nói ra không uy tín, nói ra ai cũng ghét. Nên vì vậy, ta sửa cái khẩu nghiệp lại. Thì cái người mà sửa khẩu nghiệp, chỉ đem cái điều tốt đẹp để nói với con người, gieo rắc vào lòng người những cái đạo lý thương yêu thì người này được phước rất là lớn, phước lớn lắm. Nhiều khi mình cứ tưởng là phải bố thí mới giàu á, không có đâu.
[10:15]Nhiều khi ta chỉ nói những điều đạo lý cho người thôi, đem cái điều tốt san sẻ với người, đem đạo lý san sẻ với người, khuyên người thương nhau, khuyên người đối xử tốt với nhau, mà mai mốt mình cũng giàu luôn. Chứ không phải là chỉ đem tiền cho rồi mình mới được cái phước giàu đâu. Lời nói đúng cũng đem đến cái quả báo giàu sang nữa, giàu sang. Rồi bây giờ, thí dụ như cái người nó có cái tánh nghiện ngập, nghiện ngập nặng nhất là ma túy, hoặc là nhẹ hơn là nghiện rượu, bia, nghiện cờ bạc, trai gái, nhẹ nhất là thuốc lá. Nhưng mà bây giờ biết tu là sửa, bỏ được những điều nghiện ngập đó đã là một bước tiến rất lớn trong đời.
[10:59]Chứ cái nghiện làm thói quen và cái nghiện nó làm mình ích kỷ, tàn nhẫn. Ta nhớ như vậy. Cái người mà hưởng thụ cái niềm vui tới chỗ nghiện ngập rồi thì người đó rất tàn nhẫn, rất ích kỷ. Ta từng chứng kiến những đứa nhỏ mà nó nghiện, nó về nó đánh cha, đánh mẹ lấy tiền, lấy đồ đem bán để nó mua ma túy nó hút, nó chích. Nên ta biết rằng tại sao cái con người như có thể tàn nhẫn đến cái độ đánh cha, đánh mẹ mình lấy tiền mà đi hút chích? Vì lúc đó nó ích kỷ tột độ do cơn nghiện. Nên hễ có cái gì nghiện ngập đều có cái ích kỷ, cái tàn nhẫn. Cái người nghiện rượu cũng vậy, nghiện cờ bạc cũng vậy.
[11:39]Về nhà là không kể đến cái đời sống của gia đình mình như thế nào, phải lấy hết để thỏa mãn cái cơn ghiền của mình. Nên cái người ghiền là người người tàn nhẫn. Mà nếu ta quyết tâm tu, ta thoát khỏi được cái cơn nghiền đó, cũng là một cái bước tiến rất lớn, cái sự tu sửa rất lớn, mà cũng làm cho mọi người cảm động, thần thánh thương yêu ta. Hoặc là ta tham lam, giờ tu sao ta hết tham mà còn biết mở lòng ra bố thí. Hoặc là ta nóng nảy, lúc nào cũng muốn cằn nhằn, cử nhữ, nạt nộ, nặng lời với người. Bây giờ ta hiền lành lại, nói những lời khả ái, dễ thương. Đó cũng là một cái sự tu sửa về nhân cách đạo đức rất là rất là lớn.
[12:26]Hoặc là ta trong lòng hay có sự ganh ghét với người này người kia, bây giờ ta từ ái, độ lượng, bao dung, không ghét nữa. Hoặc là ta là người hay kiêu ngạo, coi thường người khác, cứ thấy mình là hơn người, bây giờ trở thành người biết tôn trọng người khác, không coi mình là hơn người nữa, mà lúc nào cũng tìm cái hay của người để mình yêu quý. Đó gọi là người không còn kiêu mạn nữa. Những cái sửa như vậy rất là vĩ đại. Còn một cái nữa là cái ác độc. Ác độc thì dễ đọa vào địa ngục lắm. Ác độc nghĩa là gì? Sẵn sàng gây khổ đau cho người khác, không có xót xa trước nỗi khổ của người khác, gọi là ác độc.
[13:10]Có câu chuyện cũng rất là đau lòng. Có cái lễ chẩn tế.
[13:16]Thì trong cái lễ chẩn tế có nhiều đồ vật nó có cái lá phướn dài. Mà không biết ai á có cái niềm tin rằng nếu mà lấy được cái lá phướn đó về để trong nhà thì trấn áp được những điều xúi quẩy. Cho nên có một người nào đó đã ra cái giá nếu mà ai lấy được cái lá phướn đó đưa ổng thì ổng mua 25 triệu. Lập tức xuất hiện một số anh chị tới đó liền để cướp cái lá phướn đó. Thì có một người nào đó chụp được lá phướn xé được một mảnh nắm trong tay, thì bị một tay anh chị nó cầm cây ba-phơ-vuông nó đập vô ngay đầu, đổ máu xuống đó, chở đi bệnh viện, hình như đã chết rồi. Không thể tưởng tượng nổi. Chỉ vì niềm tin sai lầm rồi cái sự tham lam cộng
[13:56]với cái ác độc mà người ta đã giết nhau. Cái số tiền đâu có lớn, còn phải chia năm chia ba, đập chết một con người chỉ vì cái niềm tin mê tín. Cho nên cái tấm phướn đó đã nhốm máu. Bây giờ ai đem tấm phướn đó để trong nhà nghĩ cũng chẳng bao giờ hên được nữa, nó còn xui. Nhưng mà cái tình thương mới đem lại điều may mắn, chứ không phải cái bạo lực giành giựt. Cho nên cái đó là cái ác độc. Ta tu làm sao ta trở thành con người người giữ gìn được cái hạnh phúc, bình an, niềm vui cho người, chứ không có phải là người ác độc, tại ác độc là dễ xuống địa ngục lắm. Đó là cái thứ nhất là nói tu là tu sửa nhân cách đạo đức.
[14:34]Bây giờ ta nói cái thứ hai: tu là chuyển nghiệp, chuyển nghiệp. Tức là từ kiếp xưa ta đã có làm những cái nhân gì xấu á, thí dụ như ta phải nghèo khổ, ta ngu dốt, ta xấu xí, ta bệnh hoạn, ta cô độc, ta khó đến chùa, vân vân. Ta mất duyên với Phật pháp. Bây giờ ta tu là ta chuyển cái nghiệp đó đi, không còn nữa. Thí dụ thứ nhất là cái nghèo nàn. Thì cái người nghèo nghèo vì đời xưa mình có nhiều cái sai lầm. Không phải là người hà tiện là nghèo đâu, có nhiều người không hà tiện mà vẫn nghèo, bởi vì xài tiền bậy á. Nhiều khi đời trước có tiền rồi xài phí thì dễ nghèo. Ví dụ như một ông thầy trụ trì ổng hay bố thí, ổng cũng sống rộng rãi.
[15:22]Kiếp sau ổng nghèo. Nói: "Ủa, sao kỳ vậy?" Chỉ có một chút thế này: tại ổng rộng rãi nên ổng nghèo. Tại vì thế này, ví dụ như có một người Phật tử đến cúng cho ổng là 100.000. Mà 100.000 của người đó là mồ hôi nước mắt á. Nhưng mà lúc ở trong cái quỹ tiền của ông thầy ổng đang có 10 triệu, ổng đang có 10 triệu, thì 100.000 đối với ông không phải nhiều. Mà lúc đó có một cái người nào đó đến xin ông tiền, ông cho 100.000. Ổng cho thì ổng thấy không phải là nhiều, nhưng mà cái người kia đem 100.000 ra xài chuyện tào lao, không đáng. Thì cái mồ hôi nước mắt của một người Phật tử cúng 100.000 nó biến thành
[16:01]công việc bình thường, thì cái nghiệp đó ông thầy trụ trì ổng chịu. Kiếp sau giai đoạn đầu ổng đầu thai vô cái nhà nghèo gần chết luôn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Lớn lên ổng cũng đi tu trở thành vị cao tăng. Tại vì ổng là người tốt mà, nên quả báo cuối cùng phải vậy. Nhưng phải trả quả báo nghèo hết một thời gian vì xài tiền sai lầm của đàn-na. Cho nên vậy, thí dụ như ta đời này tự nhiên ta sinh ra ta thấy mình khó khăn về đời sống, nghèo, không phải giàu. Thì cái nghiệp xưa cái gì đó ta không biết, bây giờ tu làm sao chuyển cái nghiệp đó đi là không nghèo nữa. Từ từ ta gieo cái nhân mới, ta xài tiền cẩn thận,
[16:37]giúp người chính xác, hạn chế khắc khổ với mình, tiết kiệm cho mình nhưng lúc nào cũng hy sinh, giúp đỡ cho người. Lúc nào cũng dùng cái ý của mình, cái miệng của mình, cái công lao tay chân của mình để giúp được người khác, làm cho cuộc sống nó vui hơn, hạnh phúc hơn. Thì đó là chuyển nghiệp nghèo. Mình tu như vậy, 5 năm sau bắt đầu mình sẽ đỡ khổ, 10 năm sau là đời sống vững vàng. Nên có những người như đến chùa tu được 6 tháng, nói: "Sao con tu hoài con khổ hoài?" Nói: "Hồi tu bao lâu?" - "Dạ, con tu 6 tháng rồi." Nói: "Trời, 6 tháng nhằm gì! 5 năm! 5 năm!" Nên cái người mà cái tâm tốt á, họ tu chừng 3 năm bắt đầu họ được cái phước
[17:19]là muốn gì được nấy, nhưng như muốn cái nho nhỏ thôi, 3 năm là bắt đầu được. Còn họ đến 10 năm rồi mà tâm họ rất tốt, đồng tiền luôn luôn dùng chính xác, lòng thương yêu con người không còn ích kỷ, thì qua 10 năm rồi họ muốn gì được nấy, bắt đầu cái vấn đề nó lớn hơn, muốn cái lớn là được cái lớn. Thì đó là ta chuyển được cái nghiệp nghèo nàn của mình, nó gọi là tu là chuyển nghiệp. Hoặc là ta ngu dốt, nói sao mình học không sáng, hoặc là đứa con nhà mình thấy nó học không sáng, hoặc là mình đi tụng kinh chùa mau quên, thấy ai tụng cũng ro ro tới chừng mình quên trước quên sau, hoặc là học cái đạo lý nghe rồi cái nói lại không được, nói:
[17:56]"Hồi nãy có nghe, hồi nãy có nghe ông thầy giảng không?" - "Nghe." - "Ổng nói gì vậy?" Cái gãi đầu gãi tai: "Biết ổng nói cái gì Phật Phật đó không biết nữa, tu tu." Quên mất tiêu. Mà quên rồi về nhà mình còn áp dụng trong đời sống mình được không? Không, quên mất tiêu rồi biết ổng nói gì. Hồi nãy đi chùa nghe giảng mà thầy ổng giảng cho mình á là ổng mong mình nhớ rồi mình áp dụng trong tâm, mình nhắc đi nhắc lại trong tâm, về nhà mình mới sửa cách sống của mình, mình tu thế này, tu thế kia. Ổng nói xong bước ra: "Nãy thầy nói gì?" Gãi gãi đầu: "Quên mất tiêu." Rồi, xong. Đó là cái nghiệp nặng á.
[18:29]Quên rồi mình không tu được, trí nhớ kém mình không tu được, không làm điều tốt cho đời được. Nên vì vậy, phải làm sao chuyển cái nghiệp ngu dốt đi trở thành con người sáng suốt, có trí tuệ. Thì ta đến với đạo vậy, có nhiều cách để ta chuyển cái nghiệp ngu dốt bằng cách ta lễ Phật sám hối, nói: "Ngày xưa con đã sai lầm, vì vô minh con đã tạo cái nghiệp mà ngày nay con bị ngu dốt mà con không biết được. Con xin Phật chứng minh cho con, con sám hối. Rồi từ đây xin Phật gia hộ cho con để con biết gieo cái nhân, gieo từng nhân, từng nhân, làm từng công đức, từng công đức, tác từng cái phước nghiệp,
[19:09]từng phước nghiệp để thay đổi cái tâm trí con, chuyển cái nghiệp con, để từ đây con sáng suốt, học kinh đâu hiểu đó. Đối tiếp với con người, con sẽ đối xử với con người chính xác, đúng mức để đem được cái niềm vui, đem được lợi ích cho người." Thì khi mà ta cầu nguyện được như vậy thì tâm trí ta bắt đầu khai mở từ từ, thì lúc đó ta học kinh ta hiểu hơn, nhớ hơn. Gặp con người, gặp công việc ta xử lý chính xác hơn, rồi nhờ như vậy, tích lũy như vậy dần dần qua 1 năm, 2 năm, 3 năm, 5 năm, ta sáng lên dần dần, sáng lên dần dần, cho tới già mình không bị lẫn nữa là do ta chuyển được cái nghiệp ngu dốt đi.
[19:52]Đó, gọi là tu là chuyển nghiệp là như vậy. Hoặc là ta có cái nghiệp bệnh hoạn, ốm, xấu thì ta tu cách nào đó ừ ta làm những điều phước, à bố thí thuốc hay phóng sinh, đắp đường, bắc cầu vân vân thì lần lần ta sẽ mập, đẹp. Thì như vậy là ta chuyển cái nghiệp mà bệnh hoạn, xấu xí thành ra khỏe mạnh và và đẹp trai như vậy. Đó cũng là cái chuyển nghiệp của mình. Hoặc là ta cô độc, ít ai tới với mình mà mình cũng không quen biết với ai, tức là cái duyên cô độc. Cái duyên cô độc như vậy thì mình muốn giúp người, muốn làm điều tốt, muốn giáo hóa chúng sinh không có được và đó là một điều bất hạnh. Nên ta chuyển cái cái duyên đó, chuyển cái duyên vậy.
[20:40]Trong cái tu của Phật gọi là kết duyên lành với chúng sinh đó, kết duyên lành. Chúng ta sống qua một cuộc đời bao nhiêu năm, chúng ta gây được rất nhiều cái duyên lành với mọi người, đó cũng là một cái phúc lớn. Tại cái duyên cái phúc nằm ở đâu? Cái duyên cái phúc nó nằm nơi chúng sinh, chứ không phải nó nằm nơi gỗ, nơi đá. Nó không phải nằm nơi gỗ, nơi đá. Chính vì vậy, ta kết được duyên lành nơi rất nhiều chúng sinh tức là ta tu được cái hạnh Bồ tát á, ta tác được những cái phúc nghiệp lớn ha. Hoặc là mình ừm có cái hoàn cảnh xấu, mình sống trong cái cảnh chiến tranh, tàn phá, khổ sở, bom rơi, đạn lạc, đó cũng là một cái nghiệp xấu đời nào.
[21:21]Giờ mình tu, mình chuyển cái nghiệp đó đi, tu chuyển cái nghiệp thì mình ăn chay, mình phóng sinh, kêu gọi mọi người cũng cùng biết ăn chay, biết phóng sinh, giữ giới, không sát sinh thì tự nhiên mình sẽ chuyển cái nghiệp không còn ở nơi cái vùng chiến tranh, bom rơi, đạn lạc nữa. Đất nước sẽ được thanh bình, mình ở nơi nào cũng được thanh bình, thật sự như vậy. Có những người họ có cái phước gọi là phước sống trong một cảnh thanh bình hoặc là họ sống trong đất nước thanh bình. Còn hoặc họ lỡ sống trong đất nước chiến tranh thì cái vùng của họ ở không bao giờ có có tiếng bom, tiếng đạn vọng về.
[21:59]Được cái phước thanh bình kỳ lạ như vậy. Nghĩa là chiến tranh chỉ đọc thấy báo, xem tivi thôi. Mặc dù đất nước chiến tranh tan nát hết, nhưng mà cái vùng của họ ở không bao giờ có tiếng đại bác vọng về, chứ đừng có nói mà có người ta cầm gươm, cầm súng xông vào nữa, lạ như vậy. Đó cũng gọi là cái hoàn cảnh tốt. Còn nếu ta có hoàn cảnh mà ở trong cái xóm toàn là người cướp, người giật, ma túy, xì ke không thì ta biết ta cũng bị cái nghiệp là phải chìm trong cái hoàn cảnh xấu thì ta tu làm sao chuyển bớt cái nghiệp đó đi. Là hoặc là ta chuyển cái cộng đồng đó thành người tốt hoặc không được thì ta sẽ tạm dời qua một cái chỗ cộng đồng tốt ta ta ở, là như vậy.
[22:38]Là tu, ý nghĩa tu thứ hai là chuyển nghiệp. Ta nhắc lại, tu thứ nhất là sửa nhân cách đạo đức, tu thứ hai là chuyển cái nghiệp của mình. Dĩ nhiên cái chuyển nghiệp còn nhiều lắm, chưa hết đâu, ta nói sơ sơ. Giờ tu thứ ba, cái tu này hơi cao nè, gọi là tu luyện về tâm linh. Tu luyện tâm linh là ta bước dần vào những cái khái niệm linh thiêng, nghi thức, cầu nguyện có liên quan tới thần thánh, tới Phật, tới Bồ tát nhiều. Ừ ví dụ như bây giờ ta thấy một cái người tự nhiên giờ họ không ở nhà nhiều mà hay lên núi. Ờ hỏi: "Ông đó đi đâu vậy?" "Ông lúc này ổng tu." Thì cũng không phải là ổng không thấy
[23:20]ổng tu sửa nhân cách đạo đức thấy ổng cứ đều đều, từ xưa tới giờ ổng vậy. Cũng chẳng thấy ổng tu chuyển nghiệp, mà chỉ thấy một cái thôi mà kêu ổng tu thôi. Là cứ chiều chiều xuống ổng lên cái cái núi, thấy nó có cái hốc ai để cái bàn thờ ở đó cũng lâu năm. Ổng ngồi đó ổng quỳ, ổng cầu nguyện riết. Thì ổng hướng về thần thánh gì đó, ta cũng chẳng biết, ta cũng không rành lắm, tại cái bàn thờ trong hang đó nó cũng lâu rồi. Ừ mà thấy ổng tới ổng cứ cứ ngồi ổng tụng đọc cái gì ổng cầu nguyện. Thì như vậy ổng tìm một cái sự liên lạc với thần thánh thì ta cũng gọi ổng là tu. Lúc này ổng lúc này ông Hai ổng tu.
[23:56]Ta thấy rồi lần lần người ta cũng đâm ra nể ổng, tại không biết ổng tu cái gì, ổng tụng cái gì, nhưng mà thấy ổng chiều chiều ổng cứ lên hang đá ổng ngồi ổng quỳ, ổng lạy, ổng tụng gì riết thì ta cũng sợ sợ, cũng nể nể, không biết ông này ổng ổng được cái gì hay chưa. Cái đó cũng gọi là tu. Nên cái ý nghĩa tu thứ ba tức là bắt đầu đi vào con đường tâm linh, thiêng liêng. Nó có cái sâu xa liên quan tới thần thánh và liên quan tới những cái khai mở nội tâm của mình để nâng cao cái năng lực của chính bản thân mình lên. Mà cái cái thiêng liêng này á thường là nó có hai yếu tố, một là yếu tố bên ngoài và một là yếu tố bên trong.
[24:36]Yếu tố bên ngoài nghĩa là ta nhờ cái cái lực của một ông thần, của Phật, của thánh, thậm chí cũng cái vong để cho ta có thêm được quyền năng. Ví dụ như một cái người họ tụng chú nhiều quá, tự nhiên họ linh. Ờ họ biết được chuyện này, chuyện kia như có ai mách á hoặc là họ ban cho ai cái phước gì, người đó được. Hoặc là họ chú nguyện vào ly nước đưa người ta, người ta uống người ta hết bệnh. Hoặc là người ta chúc lành một câu, người kia được liền, được liền. Nên cái đó gọi là là bắt đầu thành tựu cái thần thông, cái mật tông. Đôi khi quý thầy cũng được, nhưng mà quý thầy không bao giờ dám chắc, tại vì đó vẫn là cái bên ngoài.
[25:22]Mà nó cũng gọi là tu á. Ờ ta đạt được cái yếu tố bên ngoài giúp ta cũng gọi là tu. Nhưng mà tùy coi yếu tố bên ngoài giúp là ai. Nếu Phật giúp á thì ta yên lành lắm, với lại ta không chấp công của mình. Làm được điều gì ta không nghĩ đó là của mình, mà nghĩ biết đó là sự gia hộ của Phật. Cho nên ta cứ bình thản, khiêm tốn mà tu tiếp. Còn nếu ta không hiểu điều này, bắt đầu có cái kiêu mạn, mình sẽ hư liền, hư cái tâm mình. Còn có những cái người mà họ luyện Thiên Linh Cái nữa. Quý Phật tử có nghe chữ "Thiên Linh Cái" chưa? Nghe rồi phải không? Có lần nọ thầy gặp cái ông đó, ổng bị mù lòa. Ổng sống với bà vợ cũng già, mà bà vợ phải rất cực khổ để nuôi ổng.
[26:06]Hai vợ chồng cất cái nhà sàn bên bờ suối. Bà vợ phải già rồi, khổ sở đi bắt từng con cá lên để nuôi ổng, mà ổng chửi tan nát hết, mà ổng thì mù lòa mà rất là dữ. Mà bà đã mắc cái nợ gì của ổng á là cứ phải nuôi ổng. Thì thầy lúc đó thầy cũng còn nhỏ, nhỏ thì xuống suối hay tắm cái khúc s- khúc suối đó cứ cứ thấy cái gia đình đó như vậy. Rồi cứ mới dò dò, mới đi hỏi những người biết về ổng. Thì có một người mới cái ngày xưa là sống chung với ổng bên Campuchia mới kể là: "Ông này ổng bị mắc cái quả báo là ngày xưa ổng luyện Thiên Linh Cái. Nên bây giờ trời trả quả ổng, bắt ổng phải mù lòa." Nói luyện Thiên Linh Cái là sao?
[26:45]Người đó mới kể chuyện thế này, là ổng luyện cái bùa gì không biết, rồi ổng mới dụ một người con gái. Dụ người con gái đó cái ổng ăn nằm với người ta cho nó có bầu. Đến khi ổng thấy cái bầu nó đủ cái tháng tuổi, tức là khoảng đâu bảy tháng hay tám tháng gì đó, thì ổng mới chuẩn bị sẵn hết đồ nghề rồi ổng lần đó ổng mới dụ cô gái đó vào rừng chơi. Bên Campuchia rừng nhiều lắm. Vào rừng chơi rồi cái ổng ổng vờ vịt thế nào cái ổng trói cô đó lại gốc cây. Và để cô đó còn sống nha chứ không được để cô chết. Lúc cô đang còn sống vậy, ổng lấy cái con dao bằng tre chứ không được bằng sắt mổ rọc bụng cổ ra,
[27:24]cổ la, cổ hét gì kệ, lấy cái bào thai ra và bỏ cổ đó chết gục trong rừng. Rồi ổng mới ôm cái bào thai đó về ổng mới luyện bùa. Ổng quấn vải lại, ổng sấy khô. Mỗi ngày ổng tụng chú, tụng bùa, ổng nói cái gì đó tiếng Miên, không biết. Rồi từ đó cái bỗng nhiên lúc nào ổng cũng được mách bên tai. Là ai đến hỏi ổng điều gì, nói: "Thưa thầy, ngày mai con đi làm ăn được hay không?" Thì cái tiếng đứa nhỏ nói bên tai liền, nói người này đi là sẽ gặp xui, đừng cho đi. Cái ổng nói liền: "Mai không được đi nha, đi có cướp nó bắt bây á." Thí dụ vậy. Rồi vậy đó, nghĩa là ổng nói một thời gian ổng rất là giàu,
[27:59]bởi vì ai hỏi ổng cái gì ổng trả lời chính xác, là do cái vong của cái đứa bé đó nó nó nó theo ổng, nó hộ ổng luôn. Rồi ổng sao đó, đại khái chuyện như vậy. Nhưng mà đến khi hưởng hết cái phước rồi bắt đầu mù lòa, khổ sở, nghèo đói. Rồi sau này ổng cũng lấy vợ, cái bà vợ đó không biết mắc nợ ổng cái gì mà cứ suốt đời cứ phải phải đeo đẳng ổng, nuôi cho ổng. Mà vô cùng khổ sở. Mới hiểu rồi mới thấy rất là sợ cái nhân quả. Thì đó cũng là một loại tu á, cũng là một cái loại tâm linh, có gì nó có linh linh, thiêng thiêng á. Cũng là một cái ngoại lực bên ngoài giúp mình, nhưng mà cái ngoại lực đó là ngoại lực xấu,
[28:36]động cơ xấu, tác nhân xấu, nên sau này mình chịu một quả báo rất là thê thảm. Còn như ta, ta tu theo Phật thì Phật gia hộ ta. Chắc chắn, khi ta tu đ- tu đúng rồi, Phật phải gia hộ ta thôi. Nhưng mà khi mà ta được Phật gia hộ, ta không bao giờ dám tự cao, chủ quan, khoe khoang, khoác lác. Dù có được cái gì hay cũng nghĩ là mình nhờ Phật, chứ chính bản thân mình là không là gì cả. Mình chỉ là cát bụi, mình chỉ là cỏ rác mà thôi. Lúc nào cũng nhắc trong lòng mình như vậy thì mình không bao giờ không bao giờ bị kiêu mạn, nó vậy. Nên là đó là cái tu thứ nhất của cái thiêng liêng á là được ngoại lực phù hộ ta.
[29:23]Nên những người mà tụng chú lâu cũng vậy, nhiều khi đến ổng bắt ấn chú vào trong đây sẽ đưa ly nước mình uống cái mình hết bệnh liền, cũng là cái ngoại lực, nó cũng là cái tu á, mà tu có cái tâm linh, có cái thiêng liêng. Còn cái thiêng liêng thứ hai là cái tự nơi mình phát ra. Tự nơi mình phát ra nghĩa là do mình làm được nhiều công đức, mình lễ Phật, giữ giới, điều quan trọng bắt đầu ngồi thiền. Khi ngồi thiền mà tâm thanh tịnh thì tự nhiên tâm linh bắt đầu khai mở. Khi tâm linh khai mở rồi thì mình bắt đầu có những năng lực. Cái năng lực đó đầu tiên là cái biết, biết chuyện này, biết chuyện kia, rồi sau nữa là mình mới có
[30:03]thêm cái lực để mà tác động vào nghiệp người này, tác động vào nghiệp người kia. Nhưng mà nếu sử dụng cái đó sớm quá, bản ngã bốc lên, sau này mình có thể bị điên, bị điên vì bản ngã bốc lên. Cho nên Phật cấm đệ tử dùng thần thông là vì vậy, bởi vì người chưa có được vô ngã mà dùng thần thông thì sau này dễ bị điên. Ví dụ như mình tu trên núi, có cái ông thầy đó vậy, ông thầy ổng tu trên núi rất là tinh tấn, ổng ngồi ổng nhập định, ổng có thần thông. Thì mỗi khi mà Phật tử mà ở dưới núi họ hay mang thực phẩm lên cúng dường cho các vị tu trên núi, Bữa nào mà có người lên là ổng đã xuống ổng đón rồi.
[30:43]Ổng biết chính xác là ngày đó, giờ đó người nào lên tới, ổng đã xuống ổng đón. Thì cái Phật tử hỏi: "Ủa, sao bữa nào con lên thầy cũng đón?" Thì ổng nói là: "Sư biết hết. Các Phật tử vừa động tâm là định hôm nay lên là sư đã biết, cho nên sư đón." Đó, rồi ai cũng phục lăn. Nhưng đúng một năm sau, ổng điên không chữa được và chết luôn. Chỉ vì cái khoe. Nên đây là cái mà Phật cấm đệ tử của mình dùng thần thông là vậy, nên biết mà cũng phải giả vờ như như không biết, thì mới bền được. Chỉ có A La Hán mới dùng thần thông được. Tại vì A La Hán là đã vô ngã. Khi một vị A La Hán nếu lúc cần phải dùng thần thông thì có thể hiện thần thông:
[31:26]bay lên hư không, hiện một thân ra nhiều thân, chui xuống đất, đi trên nước, hóa ra lửa, làm ra mưa vân vân, đều được phép hết, vì các ngài không còn ngã, không còn cái ta. Và khi làm điều đó là vì cần phải làm. Còn cái lúc mà không cần làm thì sống cũng như một người rất bình thường. Có khi ta nhìn ta không biết, ừ ta thấy vị đó bình thường, nhưng mà không có ai biết rằng đó là một vị A La Hán, nó như vậy. Đó là cái là tu theo cái tâm linh, theo cái tâm linh bắt đầu có sự kết nối đối với thần thánh và có khi phát khởi được cái năng lực của chính mình. Tuy nhiên, cái tu về tâm linh trong đạo Phật thì cái
[32:15]điều quan trọng nhất là phải hướng tới cái sự giải thoát, giác ngộ, đó là cái quan trọng mà ta hay gọi là đắc đạo, nên hướng tới sự giải thoát, giác ngộ. Ta tu gì tu, nhưng phải nghĩ tới cái việc giải thoát. Giải thoát là gì? Giải thoát tức là ta biết rằng luân hồi sinh tử nhiều kiếp rất là đau khổ. Kiếp này ta sinh ra lớn lên làm ăn cực khổ, vất vả, có gia đình, cái nọ, rồi tới già, yếu, chết. Chết rồi cái lại đầu thai lại, rồi cũng lớn lên, cũng sinh ra, cũng cực khổ, phải phấn đấu tìm từng miếng ăn miếng mặc rất vất vả, rồi già yếu rồi chết. Nếu ta biết như vậy ta phát sợ. Một kiếp thì mình tại mình biết có một kiếp mình chưa biết sợ,
[33:01]còn nếu mình nhớ lại được chừng 10 kiếp là ai cũng hoảng kinh liền. Nói không lẽ đời người cứ sinh ra lớn lên làm ăn vất vả rồi già yếu rồi chết, sợ liền, lúc nào cũng thật sự muốn tìm sự giải thoát. Mà muốn giải thoát thì phải tu rất là nhiều không đơn giản. Hoặc là ta muốn giác ngộ, mà ta si mê, ta không biết gì hết, ta không biết đây là tội, không biết đây là phước, không biết là cái vũ trụ mênh mông dường nào, không biết cái luân hồi đau khổ dường nào, không biết những bí ẩn của vũ trụ là thế này thế kia, thì ta phải đi tìm sự giác ngộ, biết rằng luân hồi sinh tử là đau khổ, biết rằng luật nhân quả chi phối hết tất cả muôn
[33:41]loài, biết thế nào là tội, thế nào là phước chính xác, mở con mắt biết hết cả tam thiên đại thiên thế giới, ngồi một chỗ biết được tâm của mọi người ở mọi nơi, vân vân, thì đó gọi là cái trí tuệ giác ngộ. Và phải tu để đạt được những điều đó, để không còn lầm tội phước, không còn lầm cái vô minh ngu si nữa. Thì cái tu, tu làm sao vậy là phải đạt được cái giác ngộ giải thoát như thế. Này gọi là cái cái tu về về tâm linh. Đó là ý nghĩa thứ thứ ba. Về ý nghĩa thứ tư của sự tu, tức là sống đời sống xuất gia, tu sĩ. Như nãy ta nói đó, hỏi: "Ủa, cô Ba Thơm lúc này cổ đi đâu gặp không thấy?" Nói: "Cổ đi tu." Đi tu này là cổ tu gì không biết, nhưng mà cổ đã thay đổi đời sống,
[34:33]từ bỏ cái gia đình ruột thịt của mình, từ bỏ những trò vui thế gian của mình. Và từ bỏ cái gia đình ruột thịt của mình, mà vào chùa sống nép mình trong cái giới luật, trong khuôn khổ, thanh quy, kỷ luật, từ bỏ hết những trò vui thế gian, sống giữ mình trong sạch, thì đó gọi là đi tu.
[34:59]Thì cái người mà đi tu như vậy rất là đáng kính nể. Nếu họ thật sự họ tu đúng như vậy, thì thật sự là rất đáng kính nể. Tại vì sao? Tại vì ta là người thế gian, ta muốn hưởng gì ta hưởng, nhưng mà người xuất gia rồi không được quyền hưởng nữa, không được quyền hưởng nữa. Mình muốn ăn gì đó ăn, nhưng người xuất gia chỉ được ăn những món nào đó trong quy định. Tối đến mình muốn đi chơi đâu chơi, nhưng người xuất gia tối không được đi chơi, ở chùa tụng kinh, ngồi thiền. Rồi ta muốn giao du hay ta làm gì ta làm, người xuất gia bị ràng buộc, chỉ làm những việc rất hạn chế, và không được thụ hưởng những điều của đời sống bình thường,
[35:39]mà còn phải giữ mình, rồi phải hướng hết cái tâm hồn của mình về cái sự tu tập, tu luyện tâm linh, hướng tới giải thoát, giác ngộ, và phải trải lòng thương yêu chúng sinh. Mình ở thế gian, mình chỉ buộc phải thương gia đình mình thôi. Rồi người nào giỏi có ý thức thì mình thương yêu đất nước của mình, là giỏi. Nói thương yêu đất nước chứ mình không thương hết, không thương hết nổi 80 triệu đồng bào của mình đâu, nhưng mà cứ tổng quát là yêu nước thôi, yêu nước chung chung vậy thôi. Nhưng mà còn cái người đi tu thì bị buộc phải thương yêu tất cả thật lòng, chứ không phải là nói miệng, không phải nói miệng.
[36:15]Cho nên nếu mà người tu đúng nghĩa rất đáng kính, rất đáng phục. Nhưng mà chỉ sợ là cái người tu không chân chính, ví dụ như họ cũng vào chùa, nhưng rồi họ vẫn lén lút hưởng thụ những điều của thế gian, tâm hồn vẫn ích kỷ, vẫn không thương yêu được tất cả chúng sinh, thì đó thật là một sự bất hạnh. Đó là họ hưởng sự kính phục, kính trọng của mọi người, nhưng mà họ không làm đúng bổn phận của người xuất gia, thì mang tội rất là nặng. Nhưng mà trên căn bản là cái người xuất gia là từ bỏ đời sống thế tục để đi vào một đời sống thanh cao hơn, rất là đáng kính phục, rất đáng kính phục. Là một tu sĩ, nhưng mà để làm được một tu sĩ thì ta đòi hỏi bốn điều kiện.
[37:00]Cái điều kiện thứ nhất là hình tướng, tức là người đó phải cạo tóc, mặc pháp phục cà sa. Nên cái người đó, ví dụ như có thể nói ổng đã xuất gia rồi, nhưng mà tóc ổng còn để hoặc là mặc đồ xi-vin, thì không được coi là thầy tu. Dù ổng giỏi gì giỏi kệ ổng. Nên đầu tiên phải là hình tướng, tóc phải cạo, phải mặc pháp phục cà sa, đó là hình tướng. Trong cái hình tướng này còn có cái là những cái vẻ oai nghi bên ngoài, nhưng mà thôi cứ hình tướng trước. Cái thứ hai, điều kiện thứ hai để gọi là một tu sĩ là phẩm hạnh. Nếu cái ông này thấy ổng cạo tóc, mặc pháp phục, nhưng mà không có phẩm hạnh, ăn uống tầm bậy tầm bạ,
[37:42]nói năng tầm bậy tầm bạ, đi vào những nơi tầm bậy tầm bạ, thì không được coi ổng là thầy tu, dù ổng có hình tướng của thầy tu. Dứt khoát không coi là thầy tu. Tại mình chỉ coi người đó là thầy tu với điều kiện người đó phải có phẩm hạnh. Còn nếu không có phẩm hạnh chỉ là sư giả mà thôi. Dứt khoát phải như vậy. Giờ có bắt mình, có đánh đòn mình, mình nói: "Không bao giờ coi ông đó là thầy tu." Tôi chỉ coi ổng là thầy tu, tôi kính trọng ổng vô cùng, tôi cúng dường, tôi ủng hộ ổng, với điều kiện ông phải có phẩm hạnh đàng hoàng. Còn nếu ông không có phẩm hạnh thì có giết tôi chết tôi cũng không coi ổng là thầy tu.
[38:18]Đó là điều kiện thứ hai. Điều kiện thứ ba để làm một thầy tu nữa là phải có bổn sư, có thầy của mình. Đây là cái sự nối tiếp từ đời Đức Phật truyền đến đây. Trừ những vị không có thầy mà vẫn đắc đạo, thì đó là hạng Bích Chi Phật, hạng Độc Giác Phật, thì hạng đó là mấy ngàn năm mới có một người, cho nên ta không có tính. Còn đa phần là hễ là người tu, phải có ông thầy thế độ, cạo tóc cho mình, ông sư phụ đàng hoàng. Có thể sau đó ông sư phụ ổng sẽ chết, thậm chí có khi ổng ra đời cũng có nữa, nhưng mà đã từng có một người thế độ cho mình. Đó là cái sự nối tiếp từ đời Đức Phật đến bây giờ, không có gián đoạn.
[38:58]Đó là bắt buộc, đó là truyền thống bắt buộc. Cho nên hỏi, mình thấy ông đó mặc cà sa rồi, đầu cạo tóc rồi, thấy ông cũng đàng hoàng, nói: "Thưa thầy, bổn sư của thầy là ai?" Ổng nói: "Dạ, tôi không có bổn sư. Tôi tự cạo tóc, tự đắp y." Thì dứt khoát không được coi ổng là thầy tu. Tại không phải nối một mầm mạch, nối tiếp từ Đức Phật truyền xuống đây, bắt buộc nói như vậy. Mới nói này: "Nếu như vậy, ngài muốn tu xin ngài hãy đến một cái nơi đầu sư đàng hoàng, tìm một vị thầy cạo tóc đàng hoàng, không được như vậy. Bởi vì đây là truyền thống của đạo Phật, nó phải là một sự nối tiếp liên tục từ Đức Phật cho đến ngày
[39:33]hôm nay, không ai được tự cạo tóc mặc áo cà sa mà xưng mình là tu sĩ Phật giáo." Đó là điều kiện thứ ba là phải có bổn sư. Và điều kiện thứ tư nữa là tính pháp lý. Pháp lý là sao? Pháp lý là khi cái người đi tu có bổn sư, có Giáo hội chứng nhận, có giấy tờ, và bên Nhà nước cũng công nhận. Tức là ta không có để có cái sơ hở. Và cái người đó khi họ có cái pháp lý như vậy, họ được Nhà nước ưu đãi, là bên Nhà nước biết cái người này là người tu, cho nên không bắt đi lính, không bắt đóng thuế, thế này thế kia. Đối với chùa chiền có cái nâng đỡ, bởi vì họ là tu sĩ.
[40:16]Mà chính vì họ được Nhà nước ưu đãi, cho nên họ phải sống xứng đáng là một tu sĩ thật sự, chứ không phải là được Nhà nước ưu đãi mà sống không xứng đáng, vậy cũng sai. Cho nên phải có cái pháp lý, pháp lý để ta căn cứ vào đó, vào giấy tờ biết chắc ờ đây là người tu, có Giáo hội chứng nhận, có Nhà nước xác nhận, để bảo đảm về mặt an ninh trật tự xã hội. Nên đó ta biết có bốn yếu tố để làm nên một người tu sĩ, nhắc lại: Một là hình tướng, hai là phẩm hạnh, ba là? Ba là bổn sư, tư là? Pháp lý, nhớ như vậy, đủ bốn yếu tố đó mới gọi là một tu sĩ thật sự, chặt chẽ như vậy. Khi mà từ bỏ thế gian, cái người đó tự nhiên đứng
[41:01]vào cái vị trí tôn quý, ai cũng thương mến mình. Ví dụ có thể trước đây mình xuất thân từ một gia đình nghèo nàn, nhưng khi mình cạo tóc vào chùa rồi là người ta thương liền. Vì trước đây mình ở gia đình mình ai cũng coi thường mình, tại gia đình mình có thể nghèo nàn, ít học. Nhưng mà mình cạo đầu vào chùa rồi, ta thương quý liền, vì mình đã đứng vào cái dòng của những bậc Thánh, những người đang đi trên con đường giải thoát, hướng tới cái vị trí của thánh nhân, nên ai cũng thương quý. Đó là cái phước mà mình đạt được ngay từ cái giờ phút mình cạo tóc. Tức là giây phút trước, có khi mình là một con người tầm thường,
[41:39]ai cũng coi thường, nhưng sau khi phủi mái tóc, mặc cà sa vô, tự nhiên mình được hưởng cái phước Sa môn, được hưởng cái phước của Phật để lại cho mình, mọi người sẽ yêu quý mình. Thế là, dù thấy cái người đó như thế nào không biết, nhưng mà khi nhìn bước vào chùa thấy người đó cạo tóc đắp y rồi là mình thương liền, quý liền, phải không? Luôn luôn như vậy, được hưởng phước liền. Nhưng mà trên đường tu có suôn sẻ không? Không suôn sẻ. Lúc đó sẽ rất nhiều thử thách xảy ra. Bây giờ xảy ra... Cái thời gian sau đi tu đó mới là giá trị. Chứ còn từ lúc mà ta cạo tóc rồi thì ta vượt qua được một cái hàng rào của thế gian bước vào chùa,
[42:20]nhưng vào chùa rồi đó, những cái thử thách kế tiếp á mới là những điều đáng nói, mới là giá trị của đời tu nằm ở đó đó. Sẽ có người chửi mình cái, coi mình buồn không. Mà nếu không ai chửi mình hết thì hộ pháp sẽ khiến cho có người chửi mình cái. Cái này không phải ông thầy dạy mình mà hộ pháp, chư thiên luôn luôn giăng ra những bài học để dạy mình, buộc mình phải giải cái bài toán đó. Còn mình tu quanh năm suốt tháng ai gặp mình cũng mô Phật, cũng dạ, cũng khen hết thì mình có tiến đạo được không? Có không? Không bao giờ. Cho nên cái người nào tu mà nói: "Thôi con ở đây con mệt quá, đủ thứ chuyện hết trơn,
[43:03]con đi kiếm cái cốc con ở", thì phải tu không? Là mình là người thua cuộc chứ không phải là người tu. Hễ mà mình có một cái chuyện gì làm mình buồn phiền thì sẽ tiếp tục nhiều chuyện xảy ra nữa. Tại vì mình đã giải một bài toán vừa rồi giải sai, giải không được, nên phải cho thêm bài toán nữa là sẽ có người làm cho mình buồn nữa, mà mình cũng không hết buồn, phải có người làm cho mình buồn nữa để mình vượt qua. Mà mình không vượt qua, sẽ có người khác làm mình buồn nữa. Làm cho tới chừng nào mà mình, hoặc là mình bỏ tu luôn, hoặc là mình phải chiến thắng được nỗi buồn trong lòng mình, lòng mình phải như như tự tại, không còn bất cứ chuyện gì trên
[43:46]đời này có thể làm lung lay tâm hồn mình được nữa, vững như một ngọn núi đá, không ai làm mình buồn được nữa. Lúc đó là mình giải được cái bài toán đó, lên được một cấp khác, rồi bắt đầu sẽ nhiều chuyện khác xảy ra nữa. Bắt đầu người ta không chửi mình nữa, mà người ta làm sao? Người ta làm sao? Người ta giết mình. Nó phải cao hơn một mức nữa. Mới chửi nhẹ, chửi thì mình buồn nên họ phải chửi riết chừng nào chửi hết buồn bắt đầu mới tới lúc tính chuyện giết mình. Khi mà biết người ta âm mưu hại mình, giết mình như vậy, nhưng lòng không được ghét, vẫn phải bảo vệ bản thân mình để tu hành, bảo vệ đại chúng mình được yên ổn, nhưng mà lòng không được ghét ai.
[44:29]Lúc đó là thử thách mình với một cái thử thách cao hơn chứ không được buông xuôi, nói: "Dạ, ai giết tui là giải thoát tui, tui hoan hỷ xả đưa cổ cho người ta giết mình" là sai. Tại vì mình giết rồi lấy ai mà tu, lấy ai mà làm Phật sự. Cho nên là vẫn phải bảo vệ bản thân mình, bảo vệ đại chúng mình, nhưng trong lòng không ghét cái người muốn mưu hại mình. Đây là bài học cao hơn một bước nữa. Và suốt đời tu là cứ nhiều bài học như vậy, cứ nhiều cái thử thách, mà nếu ta không vượt qua được là nó cứ sẽ đến hoài. Mà khi những thử thách đến với ta là biết trời Phật có thương ta, có quan tâm đến ta, có một người nào đó giăng ra những thử thách để giúp ta tu hành.
[45:09]Còn nếu đời tu ta suôn sẻ thì biết ngay không ai thương ta hết, ở trên cao không có người ngó tới ta. Nên cái người nào mà tu êm ả cả đời là biết là hình như không ai thương mình, chư thiên hộ pháp không thương mình, nên để cho đời mình tu yên quá. Còn cái người nào mà tu mà gặp nghịch cảnh trở ngại là biết rằng mình được ở, ở trên thương mình. Nhớ như vậy, nên từ nay đừng có mà, mà buồn khi gặp nghịch cảnh. Nếu ta vững vàng thì cứ cho ta nhiều cái bài học, coi ta có phiền não trong tâm hay không, rồi cho người tới khen ta để coi ta có kiêu ngạo hay không. Nếu mà ta kiêu ngạo thì cho người lại chửi liền,
[45:53]rồi sau đó cho người lại khen lại nữa coi kiêu hay không, rồi coi ta có tham lam hay không, giả bộ có người rớt tiền trước mặt coi mình có lượm mình đem giấu hay không, hoặc có người cúng tiền nhiều coi ta có động tâm, vui mừng, sướng quá hay không, vân vân. Tức là thử cái tham của ta. Rồi cho nhiều người tới kết tình thân với ta, coi ta có bị ràng buộc bởi những cái mối quan hệ đối với thế gian trở lại hay không. Thế làm sao vậy? Thế là, ví dụ như mình đã xuất gia rồi thì đối với cái thế gian có một cái khoảng cách, nhưng bây giờ ví dụ có một người cư sĩ tới lo cho chùa, thương quý mọi cái hết, thì cái người đó rất đáng thương,
[46:33]à rất đáng trọng, nhưng mà lòng ta đối với người đó là có trở thành cái ái luyến hay không, đó là một thử thách của người tu. Thế làm sao vậy? Ví dụ khi một người Phật tử có công, có đạo đức, đến lo cho chùa, nhiều ân nghĩa đối với chùa thì ta thương, ta quý là đúng rồi, nhưng mà tuyệt trong lòng không có cái ái luyến riêng tư. Thì đó là cái bản lĩnh người tu, mà ta phải vượt qua được điều này thì mới tiếp tục là một người xuất gia chân chính. Á vân vân như vậy. Mà nếu tu chân chính được như vậy thì người đó sẽ trở thành một bóng mát cho cuộc đời. Cuộc đời này cháy bỏng bởi tham lam, thù hận, ngu si, ganh ghét.
[47:17]Mà nếu ta vượt qua được những điều đó hết, ta vượt qua những phiền não, ta vượt qua tham lam, ta vượt qua những mối quan hệ riêng tư thì ta cái đức ta lớn lên trùm phủ lại, ta che chở được, làm thành cái bóng mát cho biết bao nhiêu người tới ta để nương tựa, học hỏi, tu hành, à như vậy. Rồi cái bổn phận của một người xuất gia tu hành nữa là góp phần tạo nên một Tăng đoàn hòa hợp, nề nếp, có kỷ luật cao, không bị chia rẽ, không bị ly gián, đủ sức chống lại những âm mưu phá hoại từ bên ngoài. Tại vì sao? Bởi vì tôn giáo hay bị dính líu với chính trị. Tức là ta muốn sống cuộc đời yên ả tu hành, ta đóng góp cho cái bình an, trật tự của đất nước,
[48:07]của xã hội, nhưng mà có những cái tôn giáo họ muốn cạnh tranh với Đạo Phật, muốn thay thế Đạo Phật trên đất nước này, họ muốn luồn người vào phá hoại, chia rẽ Đạo Phật ra, chia ra phe này chống phe kia để làm suy yếu Đạo Phật. Thì bổn phận của một người xuất gia là phải đứng vững, không bao giờ bị tác động để mà chia Đạo Phật thành hai, ba phe. Ta chỉ một Đức Phật, một Giáo hội, một Tăng đoàn, một hệ thống giới luật, một hệ thống giáo lý. Tất cả người xuất gia là tình linh sơn cốt nhục như anh em ruột thịt mà thôi, không có chia rẽ. Đây là cái bản lĩnh của người xuất gia mà ta phải giữ vững. Còn nếu ta không giữ vững, có người họ đến rủ tai ta,
[48:50]họ cho tiền ta, họ xúi ta cái ta tách ra, ta làm thành một cái phe, nhóm khác, đây là một điều mang tội rất nặng làm cho Đạo Phật bị chia rẽ mà trong trong luật của Đạo Phật quở những người này là những người phá hòa hợp Tăng, mang cái tội ngũ nghịch đọa vô gián địa ngục, rất là đáng lo. Mà tại sao ta bị rơi vào cái tội đó? Bởi vì lòng ta chưa an, tâm đạo ta chưa vững, nên ta bị ai rủ, xúi, kích động là ta bị ngã lòng. Nên đây là bản lĩnh của người xuất gia phải vượt qua cho được, như vậy. Phải tạo thành một cái Tăng đoàn vững chắc, nề nếp, có kỷ luật, không có lỏng lẻo được. Tự trong chùa là nội bộ phải ổn định,
[49:41]kỷ luật vững chắc, không cho người ngoài tác động phá mà làm trong chùa ghét nhau. Lớn lên cho cả Giáo hội không làm cho chùa này ghét chùa kia được, ta phải bảo vệ chùa này, chùa này phải thương yêu, ủng hộ chùa kia chứ không có cái chuyện mà chùa này ghét chùa kia, như vậy. Rồi trong cái giới cư sĩ Phật tử cũng vậy, phải làm sao cho Phật tử thương nhau chứ không được ghét nhau. Mà nếu có những cái người Phật tử xấu cứ kích động, xúi để cho người này ghét người kia thì ta phải tìm cách ngăn chặn lại. Tại vì cũng có những người xấu lắm, cứ thích làm phe làm phái, xúi cho người này ghét người kia thì ta phải
[50:21]sáng suốt mà không nghe lời, phải giữ vững từ cho người xuất gia cũng phải đoàn kết hòa hợp rồi người cư sĩ Phật tử cũng phải đoàn kết hòa hợp. Đó là bản lĩnh của người người tu hành. Và cái nhiệm vụ chính của người xuất gia nữa là gì? Là tinh tấn tu hành để thăng tiến được công đức và thăng tiến được tâm linh dần dần để đạt tới những quả chứng thật sự chứ không phải là nói miệng. Thứ nhất là phải tăng trưởng được công đức, có phước rồi mới chứng đạo được. Tăng trưởng công đức rồi phải tăng trưởng về tâm linh, rồi chứng được những quả thánh thật sự cho đời. Cái ý nghĩa thứ năm của sự tu hành nữa là tu Bồ Tát hạnh.
[51:02]Tu Bồ Tát hạnh là cái việc này lớn rồi, mênh mông. Tức là lòng từ bi mênh mông và đi lang thang trong luân hồi sinh tử để làm lợi ích cho chúng sinh mãi mãi. Là người đó có thể cúi xuống nhặt cái đinh bên đường, cứu giúp một người bệnh hoạn, bố thí cho một người nghèo khổ, khuyên bảo những người đang tranh cãi, dàn xếp một cái cuộc chiến tranh hoặc là ban bố, thuyết pháp, giáo hóa cùng khắp. Tức là hạnh Bồ Tát thì mênh mông không có cùng tận, nhưng mà cái quan trọng là gieo duyên lành với chúng sinh, đem lợi ích đến cho chúng sinh vô hạn. Cho nên là cái hạnh Bồ Tát là cái hạnh không còn tính thời gian.
[51:44]Nên ta nghe khi mà Đức Phật thọ ký cho người này nói: "Ờ đây người này qua 3 triệu kiếp sau sẽ thành Phật." Ta nghe chữ 3 triệu kiếp ta sợ. Nhưng mà có nghĩa là đúng như vậy, vì một vị Bồ Tát khi mà hành cái hạnh Bồ Tát cứu độ chúng sinh rồi, không còn tính thời gian nữa. Cho nên Phật nói 3 triệu kiếp cũng còn ngắn á, thấy 3 tỷ kiếp cũng tỉnh queo, không sao. Tại không còn có thời gian, không có thời gian mà lúc nào cũng vậy, kết duyên lành với chúng sinh từng chút, từng chút. Giúp ai được cái điều gì thì giúp, thương ai được điều gì thì thương, đôi khi hy sinh cả cái tài sản, thân mạng của mình.
[52:18]Có những lúc đó cần phải chết để cứu chúng sinh, để gieo duyên chúng sinh, chết liền, nhẹ nhàng chết liền. Nhưng mà nếu không phải lúc chết thì không chết, phải giữ cái thân mạng mình lại để mà tu tập mà làm công đức. Mà nếu lúc đó cái chết là có ý nghĩa, chết liền, không sợ. Bồ Tát là như vậy. Hy sinh không tiếc tài sản, thân mạng của mình. Mà trong hạnh Bồ Tát có một cái độc đáo nữa là Bồ Tát nghịch hạnh, Bồ Tát nghịch hạnh. Bồ Tát nghịch hạnh là gì? Là thị hiện cái sự cứng rắn, trừng phạt, đôi khi hơi dữ dằn để mà chặn đứng những kẻ xấu. Vì ta thấy ví dụ bây giờ ta đang nghe pháp bình yên, có một người vô họ cầm cây họ quơ họ phá,
[53:04]họ cầm dao vô họ chém người mà cái người đang dữ mình đứng mình nói bằng lời họ nghe không? Nói nói: "Thôi, anh mà gieo nhân nào anh gặp quả đó, anh chém người ta người ta nữa người ta chém lại," vân vân. Nói vậy có được không? Không đủ thời gian. Lúc đó phải có một người mạnh mẽ tới chộp cái dao đó, đập cho một cái quỵ xuống nơi đó, trói lại giao công an rồi từ từ tính sau. Cho nên có những lúc khẩn cấp phải dùng nghịch hạnh là phải có người cứng rắn, mạnh mẽ như vậy mới trị được cái người xấu. Chứ còn ta lúc nào cũng hiền lành ta thua liền, là không phải đạo Phật. Mà cái người mà mạnh mẽ, cứng rắn khống chế được cái tay hung dữ đó,
[53:42]bắt nó lại, không cho nó làm điều xấu, cái người đó phải có uy rất lớn. Nên Bồ Tát mà dùng tới nghịch hạnh là Bồ Tát hơi có cấp cao, còn Bồ Tát mới không dùng nghịch hạnh được. Bồ Tát mới là thường chỉ dùng cái hiền lành để độ người. Nên lúc nào ta thấy một vị nào lúc nào cũng chỉ dùng cái hiền lành để độ người thì ta biết cái vị này đang tu ở mức độ thấp. Còn cái người nào mà đã tới cái lúc có thể trừng mắt một cái trị được ma quân, nạt một tiếng là kẻ xấu phải lui bước là ta biết cái vị này đã tới mức độ cao. Nhưng mà không phải lúc nào cũng dữ như vậy, bình thường vị đó từ ái, hiền lành, nhưng mà khi cần là hiện cái uy ra là kẻ xấu phải sợ liền.
[54:25]Đó là Bồ Tát ở cấp cao, vì cấp cao mới dùng tới nghịch hạnh được. Thậm chí ta còn nghe có những truyền thuyết, đôi khi một vị Bồ Tát thị hiện vào ngôi quốc vương, làm một vị vua chỉ huy, lãnh đạo quân cầm gươm đi giết không biết bao nhiêu người. Ta nghe ta ngạc nhiên, ta nói: "Làm sao có cái chuyện mà Bồ Tát mà trèo lên lưng ngựa, cầm gươm đi ra giữa sa trường chiến đấu giết bao nhiêu người?" Nhưng ta không lường được, đôi khi cũng có những cái hạnh nguyện Bồ Tát phải như vậy. Giống như là vào thế kỷ thứ XIII, vào thời đó, lúc đó là Hồi giáo đi đánh chiếm khắp nơi mà tới đâu là cũng giết, tàn sát hết làng mạc.
[55:04]Ai không theo Hồi giáo là chặt cổ giết liền, tràn ngập, tràn ngập hết cả một cái 1/4 Trái Đất là bị chìm trong cái sự cai trị của Hồi giáo. Thì lúc đó ở cái vùng Mông Cổ vắng vẻ, xa xôi xuất hiện một nhân vật tên là Thành Cát Tư Hãn. Người này nổi lên uy lực lừng lẫy không thể tưởng tượng, bao nhiêu bộ tộc lại phải quy phục, khiếp sợ hết. Và ổng cất quân lên ổng đánh, đánh tạt qua tiêu diệt hết, bẻ gãy cái lực lượng Hồi giáo luôn, cứu lại được cả cái miền Á Châu này. Chứ nếu lúc đó không có Thành Cát Tư Hãn nổi lên thì nguyên cả cái vùng Đông Á này là bị Hồi hóa từ hồi đó rồi. Nên ta nhìn lại, ta không hiểu được đó chính là một
[55:45]người mà tham vọng bá chủ thế giới cầm quân đi đánh khắp nơi hay đó thật sự chính là một nghịch hạnh Bồ Tát đã thị hiện ra đời leo lên lưng ngựa cầm cái lưỡi gươm bén để mà chặn đứng cái bước tiến của Hồi giáo. Ta không hiểu nổi, nhưng mà trong cái lý thuyết về Bồ Tát có những Bồ Tát nghịch hạnh như thế, như thế. Nhưng mà các vị làm thì chính xác. Nên vì vậy là trong chùa ta lúc nào ta cũng thờ cái vị Hộ Pháp với Tiêu Diện. Một người thì cầm cái gươm, gương mặt đẹp đẽ, uy nghi, mặc áo giáp. Một người thì trợn mắt lên như quỷ, đầu có sừng, lè cái lưỡi ra, cầm cái cái cái thương để đánh đuổi quỷ sứ. Hỏi:
[56:27]"Ủa, Tiêu Diện là ai?" Nói: "Thưa, chính là Quan Âm đại sĩ." Tức là Bồ Tát Quan Âm mà ta thờ như một người mẹ hiền cũng chính là cái ông Tiêu Diện cực kỳ hung dữ. Hai vị đó chính là một. Thì ta phải hiểu tu theo đạo Phật là như vậy mà hành Bồ Tát hạnh là như vậy. Đôi khi ta hiền như đất, nhưng đôi khi ta phải dữ dội như bão, như giông. Chi vậy? Để đôi khi ta hiền như đất, ta như một dòng suối mát, như người mẹ hiền để đem ích lợi đến cho chúng sinh, để khuyên bảo những điều giáo lý. Nhưng đôi khi ta phải như bão, như giông để quét sạch những điều xấu ác. Có những điều xấu ác mà lời nói ngọt ngào không đủ sức để ngăn
[57:09]chặn mà phải sự cứng rắn, hung dữ mới ngăn chặn được. Đó là lý do trong một quốc gia cũng vậy. Ví dụ quốc gia ta có cái Bộ Giáo dục để dạy dỗ con người, ta có cái Bộ Xã hội để chăm lo cho đời sống con người, ta có Bộ Kinh tế để xây dựng đời sống ấm no cho con người, nhưng ta buộc phải có Bộ Công an cầm súng để trừng trị những kẻ xấu muốn hại con người. Ta phải có cái Bộ Quốc phòng, mình phải cầm súng để chiến đấu chống lại những kẻ mà muốn xông vào tàn phá quê hương ta. Lúc nào cũng vậy, cái hiền lành và cái cứng rắn phải đi đôi mới trở thành một cái thực thể hoàn chỉnh thì đạo Phật cũng như vậy.
[57:46]Tức là bên cạnh cái bóng chùa hiền lành, tỏa mát, tiếng chuông ngân nga, dịu dàng, luôn luôn ta cũng cần những Phật tử mặc đồ bảo vệ cầm dùi cui đứng như thế này để bảo vệ cái những cái buổi lễ cho ta. Chứ nếu không có những con người bảo vệ cứng rắn như thế, kẻ xấu có thể xông vào phá luôn cái buổi lễ hoặc ăn hiếp chùa. Cho nên trong mỗi con người Phật tử của ta cũng vậy, ta có cái chất hiền lành, ta học nơi Mẹ Quan Âm, nhưng ta cũng có cái sự cứng rắn bảo vệ đạo, ta học nơi cái tượng Hộ Pháp, cả hai như vậy. Ta có thể tu thuận hạnh Bồ Tát hy sinh cả thân mạng, tài sản của mình để làm lợi ích cho chúng sinh,
[58:26]nhưng ta cũng có một phần tu nghịch hạnh Bồ Tát sẵn sàng cứng rắn để chống lại cái cái xấu, cái ác vì lúc đó phải cần như thế. Một vị Bồ Tát như vậy qua nhiều kiếp mà tu tập như thế, tu thuận hạnh, nghịch hạnh như thế thì sau này sẽ thành một vị đại Bồ Tát đầy uy lực. Tức là mình ở một cõi nhưng mà uy lực trùm ba cõi, chỉ cần ai kêu danh hiệu mình một cái là người đó được phước liền, giống như Bồ Tát Quan Âm. Ngài ở cõi nào ta không biết nhưng ta niệm danh hiệu Ngài một cái thì lập tức ta được cứu độ liền là Ngài đã thành một vị đại Bồ Tát siêu đẳng rồi. Rồi ngày nào đó một vị Bồ Tát như thế sẽ đắc thành Phật quả.
[59:08]Hồi nãy ta vừa nói tới năm ý nghĩa tu. Cái tu thứ nhất là gì? Tu sửa nhân cách, đạo đức. Tu thứ hai? Tu là chuyển nghiệp. Tu thứ ba? Tu về tâm linh. Tu thứ tư là đi tu. Tu thứ năm là tu hạnh Bồ Tát. Năm cái. Nhưng mà tu gì thì tu đều phải hướng tới mục tiêu cứu giải thoát. Chúng ta không có cầu cái quả báo tạm bợ. Vì ví dụ như có làm bá chủ thế giới rồi cũng hết. Chính Đức Phật cũng nói mà. Ngày xưa Ngài đã từng là bá chủ thế giới rồi cũng hết. Nên các vị Bồ Tát họ thấy rõ cái cái nghĩa vô thường, cái gì rồi cũng qua, cái gì rồi cũng hết, không có gì tồn tại lâu. Cho nên đi tìm sự giác ngộ giải thoát mới là cái điều vĩnh hằng.
[1:00:01]Nên có một lần vậy, khi mà Đức Phật sắp sửa nhập Niết bàn, Ngài đến cái làng gọi là làng Kusinara, ta hay gọi là Câu-thi-na. Lúc đó là một làng quê hẻo lánh, có một cái khu rừng cây Sa la. Ngài đến đó và sắp sửa cuộc ra đi của mình, nhập Niết bàn của mình. Thì ngài A Nan mới hỏi là Đức Phật là bậc thầy của nhiều vua chúa, đệ tử khắp nơi tràn ngập, thế tại sao ngày hôm nay Niết bàn, Thế Tôn lại về một cái làng hẻo lánh này để nhập Niết bàn? Đức Phật mới nói: "Này A Nan, đừng nghĩ như vậy. Hãy biết rằng vào cái thời xưa, vào thời đó thời đó như vậy, đây chính là một kinh đô lừng lẫy. Ta ở đây là một vị vua, ta trị vì cả bốn châu thiên hạ."
[1:00:52]Tức là lúc đó nơi cái Kusinara đó là một cái kinh đô của một đế quốc lớn mênh mông mà Đức Phật là vua, là bá chủ. Nhưng mà rồi sao? Tất cả cũng suy tàn, biến mất không còn dấu vết. Tất cả đều vô thường. Cho nên vì vậy Đức Phật dạy: "Hãy tinh tấn lên để giải thoát, hỡi những đệ tử rất thương yêu của ta." Ngày hôm nay cũng vậy, cái lời nói của Ngài cũng còn văng vẳng trong trong lòng ta. Ví dụ ta có thể giàu sang, ta có thể nghèo hèn, ta có thể còn dở hay ta đã hay, nhưng mà rồi tất cả đều vô thường, cái gì cũng vô nghĩa. Ta ráng sống và làm tròn cái bổn phận của mình trong cuộc đời này, nhưng bên tai ta, trong tim ta lúc nào cũng văng vẳng lời Đức Phật dạy:
[1:01:39]"Thế gian là vô thường, hãy tinh tấn lên để giải thoát, hỡi những đứa con rất thân yêu của ta."
[1:01:50]Sự tu hành của ta thì có còn cái là ta không có tu một mình, mà rất nhiều người cùng tu với ta. Quý thầy, quý cô là những người tu, huynh đệ cư sĩ cũng cùng tu với ta, cho nên có cái đạo tình, đạo tình. Nó phát sinh ra cái gọi là tình đạo á. Tức là ta trong nhà ta thì ta có cái tình gia đình, ta có đi học ta có cái tình thầy trò, tình nhà trường. Bạn bè có tình bạn bè, tình hàng xóm, tình quyến thuộc. Còn đối với đất nước ta, ta có cái tình đồng bào, có cái tình yêu nước. Nhưng mà khi ta vào tu thì ta cái gọi là tình đạo, đạo tình. Ở đây ta phải làm sao cho cái đạo tình nó gắn bó, keo sơn. Những huynh đệ đồng tu phải làm sao?
[1:02:36]Phải thương nhau, phải giúp nhau. Tức là khi quý Phật tử ngồi đây, trong một đạo tràng này thì ngay hãy hiểu điều này: khi ta ngồi đây, ta là người dưng, không ruột thịt, không máu, không mủ, chẳng liên quan gì với nhau hết. Nhưng cùng bước đến chùa rồi thì giữa mỗi người với nhau, giữa trái tim với nhau ta xuất hiện một cái tình gọi là tình đạo. Và ta không được coi thường cái tình đạo này, ta phải yêu quý những người huynh đệ đồng tu với ta. Nếu ta coi thường cái đạo tình này, ta sẽ mang tội rất nặng. Đời sau ta sẽ cô độc, sẽ khó khăn, tu hành không tiến bộ và không có phước, gặp gì cũng nhiều chuyện không may mắn.
[1:03:19]Còn nếu ta biết rằng ta phải tôn trọng cái tình đạo, tức là bất cứ ai đến với chùa này, tự nhiên giữa người đó với ta có một cái sợi dây thiêng liêng vô hình đã xuất hiện. Tuy không nói với nhau lời nào, tuy chưa nói với nhau lời nào, có khi chưa rót được mời nhau một ly nước, nhưng vì đã đến chùa cùng lạy Phật một cái, ta phải hiểu giữa ta và người đó xuất hiện một sợi dây thiêng liêng, bí mật. Cái sợi dây thiêng liêng bí mật đó gọi là, gọi là tình đạo. Và ta phải tôn trọng tình đạo này, ta phải giữ gìn cái tình đạo này, không được coi thường. Và ta phải có bổn phận thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, trợ duyên nhau cùng tu.
[1:03:59]Còn nếu mình có duyên gắn bó hơn, có khi giúp đỡ nhau trong đời sống luôn á. Tức là về nhà vẫn giúp nhau để làm ăn sinh sống. Đó là khi mình có duyên nhiều hơn thì mình tiến tới cái đó. Tức là trợ duyên nhau tu hành nè, trợ duyên nhau tu sửa đạo đức, rủ nhau làm những điều công đức và nếu cần, nhiều khi giúp nhau làm ăn sinh sống, làm kinh tế luôn, càng tốt. Đó gọi là cái đạo tình, ta phải giữ gìn, phải yêu quý. Nó không thấy đâu, nó vô hình không thấy, nó không thấy rõ như là người trong tình gia đình, tình hàng xóm, tình này tình kia, nó vô hình hơn, nhưng nó có, có tồn tại. Và ta phải thấy, ta phải thấy có cái sợi dây tình đạo vô
[1:04:43]hình ràng buộc tất cả mọi người đang ở đây với nhau. Và tất cả mọi người khắp nơi trên thế giới này, người nào đã từng lạy Phật thì đều có sợi dây vô hình ràng buộc với nhau, gọi là tình đạo. Và ta phải yêu quý cái mối tình này.
[1:05:02]Nếu ta không bằng lòng với nhau thì ta phải nhã nhặn trao đổi với nhau, đừng giận hờn và đừng nói xấu nhau. Cái nói xấu là cái gì? Nói xấu nghĩa là thế này: là khi ta ghét ai, ta muốn nhiều người ghét theo, mình muốn nhiều người phải cùng ghét theo nên mình cứ phải nói xấu, đi rêu rao nói xấu. Một mình mình, mình ghét người ta là mình đã đủ mắc quả báo rồi, mà mình rủ nhiều người cùng ghét theo thì sau này suốt cuộc đời của mình sẽ chỉ chỉ gặp những điều thù ghét thôi. Mình sẽ nhận lại vô số sự thù ghét khi vì mình đã gieo rắc cái sự ganh ghét, thù ghét thì quả báo trở lại với mình là mình sống ở đâu, trong môi trường nào cũng đầy sự thù ghét.
[1:05:46]Cho nên, người đệ tử Phật ta yêu quý cái tình đạo thì ta chỉ gieo rắc cái lòng thương yêu thôi, không có nói xấu, chỉ khen người này, khen người kia, khuyến khích mọi người thương yêu nhau. Ta gieo rắc những hạt giống yêu thương khắp vào lòng mọi người thì sau này quả báo trở lại với ta là gì? Ta sẽ đi đâu cũng nhận được sự thương yêu, ta chết rồi ta sẽ về một cõi chỉ có tình thương yêu của cái cõi trời mà thôi. Như vậy, cho nên đừng khờ dại ghét nhau, đừng khờ dại nói xấu nhau, đừng coi thường cái sợi dây đạo tình vô hình đang ràng buộc chúng ta với nhau. Cái sợi dây đó vô hình không thấy, nhưng ta phải có con mắt trí tuệ để thấy mà yêu
[1:06:30]quý giữ gìn cái sợi dây đó, sợi dây đó, còn ta coi thường, ta mang tội rứt đầu. Nhớ như vậy. Một điều nữa khi mà nói về sự tu hành thế này: là ta phải bảo vệ sự tu hành cho nhau.
[1:06:47]Tức là ai cũng tu, bây giờ thấy có người nào họ dãi đãi ta phải nhắc liền, đừng để huynh đệ mình dãi đãi, đừng để huynh đệ mình vi phạm, đừng để huynh đệ mình phạm giới, đừng để huynh đệ mình làm một điều tội lỗi. Hễ mình thấy mình phải thương yêu mà nhắc nhở, đó gọi là bảo vệ sự tu hành cho nhau. Ví dụ như tới giờ đó mà mình thấy người đó họ không muốn tu, phải nhắc liền. Mình thấy người đó sân hận, phiền não, mình phải khuyên liền. Hoặc là mình có cái chuyện gì làm công đức, mình phải rủ người đó cùng làm. Đó là bảo vệ sự tu hành cho nhau. Rồi ai đó đến rủ rê, ta phải ngăn chặn không cho người đó rủ rê cái huynh đệ
[1:07:35]của mình rời bỏ sự tu hành để giữ cái sự tu hành cho huynh đệ mình lại. Hoặc là có âm mưu bên ngoài chen vào để ly gián ta, cắt đứt cái sợi dây đạo tình của ta, ta phải ngăn chặn liền, không cho cái người này phá hoại cái sự đoàn kết thương yêu, không cho người này chặt đứt cái sợi dây tình đạo thiêng liêng của ta. Hoặc là có những thế lực nào âm mưu luồn vào trong đạo Phật để phá hoại đạo Phật, ta phải quyết liệt chiến đấu để chống lại những âm mưu đó. Không bao giờ được buông xuôi, nhu nhược, thụ động chờ đợi mà phải ngăn chặn cho bằng được những cái âm mưu mà phá hoại Phật giáo. Nên ta thấy có nhiều người vậy,
[1:08:22]nhiều khi tu hành nhưng mà nhìn không thấy vấn đề, có khi vẫn bị lầm. Ví dụ như Việt Nam mình mà mình không thương mà mình đi tôn thờ một nước khác, có biết chắc cái nước đó họ ủng hộ đạo Phật hay không? Hay họ ủng hộ cái đạo khác mà thôi. Nên dù sao ta về ta tắm ao ta, quê hương ta vẫn là cái điều gì đáng yêu, đáng quý dù rằng đất nước ta nghèo hơn nước khác. Nhưng mà cái bờ ao xanh, cái bóng tre mát giữa buổi trưa hè, cánh đồng ruộng thênh thang, mái chùa thong thả ngân nga tiếng chuông, buổi chiều khói lên từ những mái nhà tranh, những đứa trẻ tung tăng bơi lội dưới dòng sông, con trâu thong thả gặm cỏ, vân vân,
[1:09:09]vẫn là những điều gì vô cùng đáng yêu, đáng quý trong tâm hồn của ta. Và đạo Phật đã gắn liền với dân tộc như thế. Cho nên, trong cái cái ý nghĩa của sự bảo vệ tu hành của ta, ta phải biết là ta bảo vệ đất nước này và bảo vệ đạo Phật của dân tộc này. Không thể làm gì khác được, không bao giờ để một sự âm mưu, một sự dụ dỗ nào mà có thể tách rời đạo Phật ta với dân tộc ta được.
[1:09:41]Cái ý nghĩa cuối cùng của việc tu nữa là ta để ý tới đào tạo lớp kế thừa. Tức là ví dụ như quý thầy, quý cô biết tu là phải tìm cách dẫn dắt thêm những người xuất gia nối tiếp tu hành, chứ nếu không ai xuất gia nữa sau này không còn người người tu sĩ Phật giáo nữa thì là điều thiệt thòi. Quý Phật tử cũng vậy, quý Phật tử mình biết đi chùa thì mình phải nghĩ ngay tới em mình, con mình, cháu mình và phải đưa tất cả cùng đi chùa, biết lễ Phật, biết tụng kinh, biết nghe Pháp, hiểu đạo để nối tiếp. Cho nên ở đâu mà có chùa thì ta đến ta xin thầy trụ trì mở cái lớp dạy đạo đức cho thiếu nhi vào mỗi chiều Chủ nhật.
[1:10:24]Tức là thầy trụ trì sẽ mở cái lớp chuyên dạy đạo đức thôi. Cứ dạy chừng nửa tiếng, một tiếng cho các em trong làng trong xóm như vậy, tức là đào tạo cái lớp kế thừa dần dần. Còn nếu mà không có chùa, chính cư sĩ tìm cách mượn một nơi nào đó mở cái lớp đạo đức cho thiếu nhi. Học về đạo đức, học giáo lý lần lần, tập cho các bé ngồi kiết già cho dẻo chân, chứ giờ như mình già rồi mình ngồi kiết già khó, giờ mình phải biết rút kinh nghiệm mình dạy cho cháu, con mình tập ngồi kiết già. Tập cho con cháu mình siêng năng lễ Phật từ nhỏ để cho lớn lên nó có phước. Hồi nhỏ mà nó biết lễ Phật thì lớn lên nó sẽ thành công trong cuộc đời.
[1:11:02]Tập cho trẻ biết làm phước từ từ bây giờ, vân vân. Nhiều điều nữa là ta biết tu hành như nãy giờ ta nói rồi thì cái điều quan trọng kế tiếp là phải nghĩ tới lớp kế thừa, lớp trẻ, nên phải yêu quý trẻ và hướng dẫn trẻ cùng biết tu hành, biết đi chùa, biết làm phước, biết tu tập. Bây giờ thầy trả lời cái câu này: Người dân biển chúng con cũng muốn tu hành, cũng muốn tu được an lạc nhờ giữ giới. Tuy nhiên chúng con sống được là nhờ việc đánh bắt cá và như vậy là sát sinh. Vậy với người dân biển chúng con phải làm thế nào để không bị quả báo do việc sát sinh? Cái điều này rất là tế nhị mà là thực tế, thực tế lắm á.
[1:11:47]Ở đây ai làm ngư dân đánh cá đâu giơ tay lên thầy coi. Rồi rồi thôi thầy cảm ơn. Quý Phật tử đánh cá để làm gì? Bán, phải không? Đánh cá xong rồi bán, cô nói chính xác. Ai mua? Ai mua? Cái người nào muốn ăn thì người đó mua. Bây giờ nếu không có người nào ăn, không có người nào mua thì mình có đánh không? Không. Mình sẽ kiếm chuyện khác mình làm. Mình không ra biển mình sống nữa. Vì có mấy cái người ăn á, mình mới phải bắt. Như vậy tội của ai? Cả hai. Nó có cái thế này, sự thật á, đúng là khi ta sát sinh thì nó có tội chứ không phải không đâu. Nhưng mà trong cái tội đó nó có cái bù trừ cấn qua cấn lại như thế này để thầy nói cho nghe.
[1:12:45]Thứ nhất là cái người ăn là người chia bớt cái tội của ta rất nhiều. Tại vì nếu họ không ăn mình không đánh, không làm nghề này, phải không? Như vậy, cho nên cũng phải đổ thừa người đó. Nhưng mà cũng vì mình có bắt nên họ mới có ăn, nên ta cũng gánh một phần tội. Công bằng mà nói như vậy, không sai được. Nhưng mà như vậy là chấp nhận có tội rồi, chấp nhận. Nhưng bây giờ coi phước nằm ở chỗ nào. Chứ đâu phải là tội không đâu, phước nằm ở chỗ nào? Phước nằm ở chỗ này nữa. Cái người mà họ ăn cá xong á, họ làm cái gì?
[1:13:17]Nếu cái người họ ăn cá xong bắt đầu họ đi đánh lộn, họ chửi bậy, họ uống rượu, họ cờ bạc, thì cái người đó họ tội chồng thêm tội. Họ ăn cá họ có sức khỏe rồi họ quậy, thì phần ta làm sao? Ta cũng sẽ tội theo họ vì ta cung cấp cái sức khỏe cho họ. Tội ta sẽ nặng hơn. Còn nếu cái người đó họ ăn cá xong rồi họ khỏe, bắt đầu họ đi họ làm việc giúp đời, giúp nước. Họ đi họ như là bác sĩ thì họ đi họ lo chữa bệnh, thầy giáo họ đi họ dạy học, công nhân họ lo họ làm lụng, rồi người cán bộ viên chức thì họ lo cho dân, họ làm phước, thì ta làm sao? Cũng có phần phước hưởng theo đó luôn. Cho nên đánh cá sát sinh là có tội, mình công nhận có tội không cãi.
[1:13:59]Nhưng mà cái tội phước đó nó còn lệ thuộc phía sau nữa, là coi coi cái người mà ăn cá rồi họ làm cái gì. Đó là một phần. Đó là cái phần tội phước mình lệ thuộc vào cái người ăn. Cho nên mình muốn cho cái người ăn á mà bảo đảm họ không quậy, họ chỉ làm điều tốt thôi để cho mình có phước theo thì mình phải làm sao? Mình bán cá cho ai mình phải đưa kinh cho họ tụng, đưa nhân quả cho họ đọc, đưa giáo lý họ nghe, để bảo đảm họ ăn cá xong rồi họ làm điều phước, chịu không? Phải rủ họ đi quy y, giữ giới. Cho nên là cái người ngư dân là cái người gì? Là là người phải giáo hóa Phật pháp mạnh hơn mấy người khác nữa.
[1:14:37]Vì cái người kia họ truyền bá giáo lý một, mình là ngư dân mình phải truyền bá giáo lý gấp mười lần. Mình phải cực hơn, chứ không phải được chỉ sống thong nhàn. Đi bán cá, bán cho cái mối nào là tặng họ giáo lý, tặng họ này kia nọ hết, để cho giáo lý được truyền bá. Đúng như vậy đó các bác. Cho nên để giúp cho xã hội tốt hết thì mình cung cấp cho cá người ta ăn, người ta ăn xong người ta làm điều tốt không, thì mình được tăng cái phước lên rất nhiều nhờ cái giáo hóa Phật pháp. Chưa hết, còn nữa. Khi mình bán cá xong thì mình lấy cái gì? Người ta mua cá mình, người ta đưa mình cái gì? Tiền. Tiền đó mình làm gì?
[1:15:10]Tiền đó đó, đầu tiên là mình cũng để nuôi sống gia đình, phải không? Mua gạo, mua quần, mua áo, mua sắm sửa mọi thứ trong gia đình mình. Rồi có dư không? Cũng có dư. Dư làm cái gì? Dư đó mình sẽ nếu mình lấy cái dư đó mà mình làm việc bậy thì tội chồng thêm tội. Nếu cái tiền dư đó mình đi đánh đánh bài, nhậu nhẹt, hay làm những điều sa đọa thì tội chồng thêm tội. Còn nếu cái tiền dư đó mình biết tích lũy một phần để làm vốn cho gia đình, một phần để đem làm phước, có thể đem cúng chùa. Đem cúng chùa thì thầy sẽ gánh bớt một mớ nghiệp sát sinh giùm cho mình. Đem nhiêu trút hết vô trong chùa Hương Mai.
[1:15:52]Cứ đem bỏ vô đây xong là bảo đảm là ông thầy ổng gánh bớt rất nhiều nghiệp sát sinh cho mình. Tức là cái ngôi chùa này được mọc lên, thầy ổng cất bằng tiền gì đây? Tiền đánh cá! Nhờ đánh cá mới có chùa này. Cho nên là cái nghiệp của ta nhẹ rất nhiều. Mỗi ngày có bao nhiêu người tu hành đến đây, bao nhiêu người tới đây lễ Phật tu tập. Cho nên cái nghiệp sát sinh á vơi đi rất nhiều. Chưa hết, còn nữa nè: Nhiệm vụ con cá nó sống để làm gì? Hoàn toàn không có mục đích gì hết. Con cá nó sống không có mục đích. Nó không thể học một bài học nào hết. Nó không biết viết chữ, nó không biết ờ làm điều phước, nó không biết Phật pháp.
[1:16:33]Nó chỉ sống, đẻ theo bầy đàn, hoàn toàn vô nghĩa. Mà dường như cái điều tốt nhất của nó là dường như nó nó làm thực phẩm cho một loài khác mà thôi. Đó là cái phước của nó. Trừ những con cá linh mà nó có thần thông thì thầy không nói, như loài cá thần thầy không nói. Còn cá bình thường nó không có mục đích gì cuộc sống hết. Mà cái phước duy nhất của nó là nó cho ai ăn cái thân nó thì nó sẽ được phước theo cái người ăn nó. Nếu cái người ăn nó rồi làm điều tốt thì con cá được hưởng một phần phước, ngày kia nó lên làm người. Còn cái người nào ăn nó, quậy thì nó đọa luôn. Nên nó lệ thuộc vì nó chỉ là thực phẩm thôi.
[1:17:10]Nó sinh ra chỉ để làm thực phẩm, cái nghiệp của nó là như vậy. Cho nên khi ta bắt nó là đúng là ta làm đúng chức năng của nó, đem nó làm thực phẩm là đúng mục tiêu của nó để cho nó có phước. Nhưng cái tội nằm ở chỗ là lúc ta giết nó, lúc nó chết nó có đau đớn, thành thử ta bị cái tội ngay chỗ đó một chút. Chứ còn ta đem cá ta làm thực phẩm đúng là làm đúng chức năng của nó. Cho nên vì vậy là không phải hoàn toàn bắt cá là tội hết hoàn toàn đâu. Vì ta làm đúng chức năng con cá nó phải làm thực phẩm cho một loài giống khác, hoặc con cá lớn khác ăn nó, hoặc con người ăn nó thì nó sẽ có phước nhờ có một cái loài giống khác ăn nó.
[1:17:49]Nhưng chỉ có cái cực là lúc nó chết, lúc nó bị đánh bị bắt nó có đau đớn. Cái nghiệp lúc đó là chia nhau mà trả: người đánh trả một mớ, người ăn trả một mớ, chùa Hương Mai trả một mớ. Cho nên thôi thì bây giờ chưa thể làm gì khác được thì ta ta đành phải làm cái nghề này, nhưng mà ta cũng hy vọng một ngày nào đó khoa học họ chế ra được cá nhân tạo. Là họ nuôi trong phòng thí nghiệm nó sẽ tạo ra những cái lớp thịt cá trong phòng thí nghiệm. Con người sẽ tiếp tục được ăn cá ngon lành nhưng mà không phải là những con cá đánh bắt dưới đại dương nữa, mà cá là cá được nuôi trong phòng thí nghiệm nên không có sự giết hại.
[1:18:29]Và lúc đó ta sẽ không làm nghề đánh bắt nữa mà ta sẽ làm công nhân cho cái những cái xí nghiệp, những cái xưởng mà chế biến ra những cái tảng thịt cá nhân tạo như thế cho con người vẫn được ăn ngon, khỏe mạnh, làm những điều tốt mà không có nghiệp sát sinh. Sẽ ta sẽ chờ đến cái ngày đó. Nhưng trong khi chờ đợi đến ngày đó thì thôi bây giờ ta vẫn phải cứ đến chùa mà tu hành. Xin chúc cho mọi người được nhiều sức khỏe, an vui, hạnh phúc, may mắn, tu tập được tinh tấn, và nhớ là giữ gìn đạo tình keo sơn. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:19:42]Dòng sông uốn quanh bến làng vui sau lũy tre. Hương cây lúa non trên đồng xanh theo gió về. Xa nghe tiếng chuông khi chiều buông vang tiếng kinh. Ta thương mến nhau trong tình quê hương đậm sâu.
[1:20:13]Khi con nước lên ai chèo ghe câu hò vang. Đêm trăng sáng soi ai ngồi hóng gió trên cầu. Nghe thương biết bao căn nhà tranh trông khói lên. Ấm êm làng xóm, trái tim yêu nối xóm giềng. Ngày mai nắng lên ruộng xanh gợn sóng, lòng ta cũng như gạo trắng tình trong.
[1:20:56]Tìm đâu dáng quê tươi đẹp như non nước mình. Quê hương mến yêu sao người đi chưa thấy về. Lời ru trong gió vẫn thiết tha những ngày xưa.
[1:21:21]Dầm trong nắng mưa là Tổ
[1:21:42]quốc vẫn mong chờ.
[1:21:52]Dòng sông uốn quanh