[0:03]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay ta nghe tiếp loạt bài Đại Thừa nha, Đại Thừa Bồ Tát. Nghe cho biết thôi, chứ làm không nổi đâu. Đây là chuyện của Bồ Tát. À cái người học đạo ta hay bị cái này. Là khi ta hiểu rồi thì ta tưởng mình giỏi rồi. Nhưng mà từ cái hiểu sơ sơ rồi, cho tới cái thực hành được cái khoảng cách đó nó mấy triệu kiếp á. Đường của Phật pháp nó mênh mông, xa xôi mà mà cao thượng. Còn đa phần nhiều người học kinh Đại Thừa, thấy kinh Đại Thừa nói cao siêu, hay quá rồi nghe mình hiểu sơ sơ, cảm xúc, tưởng mình hiểu rồi, giỏi rồi, ngộ rồi, cái khởi cái tâm kiêu mạn. Đa phần cái người học Đại Thừa chết vì cái tâm kiêu mạn, do hiểu nhiều quá.
[1:01]Hiểu nhiều quá. Nên ta cái loạt bài Bồ Tát Đại Thừa này cũng vậy, cho ta hiểu về hành trạng của Bồ Tát. Rồi cho nên khi thầy giảng cái bài này á, thầy cũng cố ý để cho Phật tử biết à thí dụ như một vị Bồ Tát hóa độ chúng sinh vất vả như vậy, nhưng cái phần mình, cái trách nhiệm của mình là mình phải làm như thế nào để cho xứng đáng. Chứ không phải là có Bồ Tát hóa độ rồi cái mình buông, mình giải đãi, buông xuôi hoặc là mình đã làm Bồ Tát rồi, hai cái đó là cái hiểu lầm nha. Hôm nay thì nói về là Bồ Tát ứng dụng luật nhân quả trong việc giáo hóa chúng sinh.
[1:42]Ở đây á trong đạo Phật ta nhiều khi khác với các tôn giáo khác ở điểm này một chút, là
[1:50]ví dụ cái niềm tin ở các tôn giáo khác á là cứ cho rằng là thần thánh có đủ phép, có đủ thần lực để thay đổi số phận của con người. Còn trong đạo Phật chuyện đó không có. Trong đạo Phật tất cả đều phải dựa vào luật nhân quả. Nếu có một vị Bồ Tát sử dụng thần thông thì cũng đều tính toán trên luật nhân quả. Chứ không bao giờ rời cái luật nhân quả ra. Thầy nói ví dụ, ví dụ như bây giờ có con người cái té xuống sông, chơi vơi trên dòng nước, có thể chết trong cái cơn rất là nguy kịch. Thì người đó bỗng nhiên niệm danh hiệu Phật. Thì lúc đó là Phật mới dùng thần thông, khiến cho người đó không chìm,
[2:46]mà được cái luồng nước đẩy trôi đẩy trôi rồi tấp vô bờ sống. Thì cái mà điều mà dùng thần lực nâng cái người đó lên, đẩy người đó vô bờ cho người đó sống đó là thần thông. Nhưng mà cái thần thông đó phải dựa trên luật nhân quả. Dựa trên luật nhân quả là sao? Là tính toán cân đối cái người này, cái công đức họ đã được bao nhiêu? Trước bây giờ cái đạo tâm họ được bao nhiêu? Bây giờ nghiệp tới phải trả, nhưng mà nếu cứu lúc này thì họ phải làm lại bao nhiêu công đức? Phải tu tập bao nhiêu để bù lại cho cái lần mà họ thoát nạn này? Chứ không phải là cứu cái rồi xong chuyện. Cứu rồi đây là rơi vào một bài toán mới.
[3:27]À về sau này họ đủ phước, họ tu tập đủ công đức để bù lại cái mà Phật đã dùng thần thông cứu họ hôm nay hay không? Nghĩa là cứu họ rồi mỗi lần khóa thiền từ Tân Học có đi tu tập hay không? Hay là trốn thiền chỉ buổi giảng sáng thì đi nghe, còn tu thì trốn hay không? Nó phải tính rất là kỹ. Ơ nói a như vậy là nếu mà nói rằng là Phật hay Bồ Tát tác động hay giáo hóa hóa độ chúng sinh đều phải dựa vào luật nhân quả, chứ không có được là dùng phép thuật một cách độc lập. Thì như vậy là có phải là các ngài cái thần lực các ngài yếu hay không? Không phải. Mà đây là trí tuệ. Chỉ những người trí tuệ mới biết luôn luôn ứng dụng luật nhân quả vào trong cuộc đời.
[4:18]Định cái hướng đi cho mình và vào trong việc giáo hóa cho chúng sinh. Chứ không bao giờ mà chủ quan bởi cái cái cái cái năng lực của mình cả. Nha. Ví dụ như bây giờ vậy, ví dụ như thầy có nhiều khi thầy cũng có tiền chứ không phải không. Thường thì nghèo nhưng mà lâu lâu đột xuất cũng có tiền trong túi. Thấy. Rồi thấy cái người ví dụ người khổ, thầy cũng muốn giúp. Thầy móc tiền thầy giúp, thầy cho. Nhưng trong đầu thầy cũng tính nhân quả ở trỏng á. Chứ không phải cho đại. Tại vì sao vậy? Tại mỗi đồng tiền của thầy là đều do Phật tử cúng. Rồi cái tiền đó để làm Phật sự này kia nọ, nhưng đôi khi thầy cho người,
[4:59]thầy giúp người thì thầy cũng tính toán nhân quả ở trỏng. À cái ví dụ cái đồng tiền này đưa tới người đó, người đó sẽ sống cái gì? Sẽ làm cái gì? Rồi nó được cái mặt nào, nó không mặt nào. Đó, để làm sao mà cho cái cái tiền mà người ta cúng sư phụ, cúng thầy nó cũng thành cái điều có ích cho người ta có phước. Và cái người kia họ dùng cái đồng tiền này họ thêm cái duyên với Phật pháp rồi họ thế nào đó, tức là phải cân đối nhân quả, chứ không phải ỷ mình có năng lực rồi cái lấy cái năng lực mình là vung vít ra bên ngoài, tác động vào chúng sinh theo ý muốn của mình là không được. Thầy nói á, ví dụ như bây giờ khi một vị Bồ Tát mà có thần lực rồi
[5:38]cũng không bao giờ ỷ dùng cái thần lực của mình mà tác động vào chúng sinh. Mà luôn luôn phải điều chỉnh nhân quả để tác động chúng sinh. Vì sao vậy? Bởi vì các vị Bồ Tát có trí tuệ. Mà cái trí tuệ này là gì? Là trí tuệ hiểu luật nhân quả. Như a chúng ta cũng hiểu luật nhân quả phải không ạ? Chúng ta cũng tin luật nhân quả, cũng hiểu luật nhân quả. Nhưng mà cái mức độ hiểu nhân quả chúng ta là mức độ gì? Sơ cơ, cơ bản, thấp và thường sai. Còn vị Bồ Tát hiểu nhân quả là hiểu rất là thâm sâu mà vẫn thua Phật. Phật là mới hiểu trọn vẹn nhân quả. Đạt đến mức độ chứng ngộ tuyệt đối như Phật thì mới hiểu rõ tất cả về luật nhân quả.
[6:27]Còn dưới Phật thì dù có hiểu về luật nhân quả cũng không đạt tới cái tận cùng của luật nhân quả. Còn như chúng ta hiểu luật nhân quả thì hiểu sơ sơ. Nên hiểu sơ sơ nhiều khi chúng ta làm sai là vì vậy. Mà cái luật nhân quả ở đâu mà sâu xa như vậy? Cái câu trả lời là thế này nha. Luật nhân quả là vũ trụ. Vũ trụ là luật nhân quả. Nhớ giùm thầy cái câu đó nha. Luật nhân quả là vũ trụ, vũ trụ là luật nhân quả. Nghĩa là làm sao? Nghĩa là vũ trụ này gồm cái gì? Nhiều ngôi sao, những thiên hà. Nhưng đó những cái mắt ta thấy thôi, chứ sự thực cái nền của vũ trụ này là gồm những cái trường, nhiều loại trường khác nhau.
[7:22]Nhiều cái loại trường. Ví dụ như trường hấp dẫn khiến cho các ngôi sao gắn với nhau. Cũng cái trường hấp dẫn mà dấu âm khiến các thiên hà rời đẩy ra xa nhau. Từ trường để cho ánh sáng lan đi. Những cái trường gọi là trường sinh học. Cái trường của tâm linh để cho các cõi giới siêu hình được tồn tại, như cõi trời, cõi địa ngục cũng phải tồn tại thì có cái trường của nó. Và cao hơn tất cả, căn bản của tất cả, cốt lõi của tất cả chính là luật nhân quả, cái trường của luật nhân quả. Cho nên vũ trụ này gồm nhiều loại trường kết hợp lại mới tạo thành như thế này. Và trong các loại trường đó thì trường nhân quả là tuyệt đối.
[8:09]Cho nên vì vậy, một cái người mà chứng đạo thì các vị hiểu luật nhân quả rất là sâu xa, hiểu rất là kỹ lưỡng. Do hiểu tất cả đều bị chi phối bởi luật nhân quả, cho nên các vị không bao giờ làm bừa, tại vì làm bừa thì nó đổ vỡ tai họa chứ không được cái gì cả. Thầy nói ví dụ, bây giờ ví dụ người cha mẹ thì thương con, muốn cho con mình sung sướng, đó là nguyên tắc của tâm lý. Cha mẹ thì thương con, mà thương con thì muốn con sung sướng, đó là nguyên tắc. Nhưng mà cái người cha mẹ mà không biết luật nhân quả đó thì cứ cho con mình nó hưởng, mình đi cày làm tiền rất là vất vả rồi để cung phụng nuôi con mình để cho con mình nó được hưởng, nó được sung sướng.
[9:01]Thì ba nó hưởng là hết phước à. Đáng lẽ ví dụ cái phước á nó hưởng từ từ thì nó sống được cả đời. Nhưng mà mình cứ dồn dập cho nó hưởng, hôm nay có tiền thôi con đi Singapore chơi nha, rồi Tết này ba được ít tiền thôi con đi qua Thượng Hải đánh bài nha, rồi bữa nay à kỳ này có tiền thôi mùa hè này nóng quá thôi con qua Mỹ chơi nha. Thì thằng nhỏ tới năm 18 tuổi ba nó hết phước à. Khi nó vừa hết phước xong thì mình cũng hết, thất nghiệp luôn, mình cũng hết phước luôn. Mình cũng thất nghiệp tức là mình làm cũng không ra tiền mà thằng nhỏ nó cũng hết phước rồi nó học không được nữa, hết phước cái đầu nó ngu luôn.
[9:38]Nó mất thông minh luôn, đi học không được rồi không có việc làm rồi cả nhà xúm nhau mà đói. Đó là thương con mà không tính trên luật nhân quả. Còn người cha mẹ mà thương con mà tính trên luật nhân quả thì nhìn cái tướng thằng này coi nó phước nhiều hay phước ít. Rồi phải khôn ngoan gợi ý tạo điều kiện để cho con mình nó biết làm phước từ thưở nhỏ. Tức là từ thưở nhỏ đã cho nó biết thương người giúp người chứ không phải cho nó hưởng. Tức là mình thương nó bằng cách là làm sao cho nó tạo phước rất nhiều, có tiền cho nó nhưng mà nói ờ đằng này có người khổ cần giúp, đằng kia có những công trình từ thiện cần làm, rồi con tính làm sao?
[10:21]Cứ vậy đó cứ gợi ý cho con bé nó tự nó mở lòng nó nó làm. Tiền thì nó chưa làm được, tiền của mình nhưng mà nó phải nghĩ ra, nó phải tác động, nó phải làm. Thì sau này phước nó hưởng cả đời này qua tới những đời sau. Thành cái thói quen thích làm từ thiện trong lòng nó và cái phước nó hưởng hết đời này tới đời kia. Mình buông tay ra mình không cần nữa thì nó vẫn có phước nó tự đi. Đó là cha mẹ mà có tâm Bồ Tát, thương con mà thương một cách có trí tuệ, biết dựa vào luật nhân quả, cho nên con mình được lợi ích lâu dài. Còn mà thương con mà không biết luật nhân quả thì con mình tiêu luôn, hư luôn.
[11:02]Ví dụ như nói tại sao những triều đại vua chúa mà không có triều đại nào có thể tồn tại lâu? Bởi vì cái người hoàng tử mới mở mắt ra là đã phải hưởng phước, và cái luật của triều đình là bắt phải hưởng. Từ nhỏ là gặp người ta phải quỳ, phải lạy, phải nâng niu, rồi sử dụng đồ đạc phải phung phí. Thậm chí thầy có nghe có một triều đình ở bên ngoải bên Tàu á, là vua ăn đồ dư đem đi đổ, không được cho ai ăn hết, với cái lập luận rất là buồn cười, nói: "Bởi vì mày ăn cái đó mày bằng vua hả? Cái này tao nấu cho vua ăn, vua không ăn thì đổ, chứ mày ăn mày mày ăn tức là mày bằng ông vua hả? Hổng được." Lý luận rất ngô nghê đem đổ sạch, nên cái phước ông vua làm sao?
[11:42]Hết luôn, hết rất là nhanh. Đó là những cái cách mà con người ta đối xử với nhau không dựa trên luật nhân quả, thật sự làm hại cho nhau. Còn một vị Bồ Tát vì biết rõ luật nhân quả, cho nên làm lợi cho chúng sinh, cái ý là như vậy. Mà nói là tại sao mà chỉ có Phật mới là biết luật nhân quả tuyệt đối, còn dưới Phật có biết thì có mức độ cao thấp chứ không hoàn toàn? Nên vì biết cái luật nhân quả đến chỗ thấu đáo tận cùng mà nhiều khi ta không có trách ai là vậy. Thấy một người lầm lỗi ta cũng chả trách, vì ta biết một cái lỗi này nó có cái nhân quả của nó, nó có cái nguyên nhân tại sao họ phạm lỗi.
[12:34]Ví dụ mình thấy cái người đó họ cầm dao họ đi giết người, sau đó là họ bị bắt, rồi bị giam, rồi bị tử hình giết chết luôn, và xã hội lên án, nói cái thứ đồ ác độc, cái thứ này không đáng để mà tồn tại giữa cộng đồng loài người, phải loại trừ nó ra khỏi đời sống xã hội, nó giết người dã man quá, vân vân. Mình phẫn nộ, mình căm ghét, nhưng mà nếu một vị thánh họ không căm ghét. Vì biết: "Ờ, thì thôi giết xong rồi thì ở tù, ở tù rồi bị xử bắn là xong rồi, thì đúng thôi luật pháp phải vậy." Nhưng mà họ không ghét. Họ không ghét vì sao? Bởi vì họ biết nó có nguyên nhân ở trỏng. Nguyên nhân tại sao cái người này giết người là vì hai ba lý do ở trỏng.
[13:18]Một cái lý do là trả thù, trả thù kiếp xưa. Kiếp xưa bị mấy người kia giết, bây giờ đi tìm giết lại. Mà rồi tại sao mà gì? Bởi vì khi mà kiếp xưa nó bị giết, ở trong cái cõi cõi chết á, nó căm thù tột độ, nó nó nổi cái lòng sân hận quá sức đi. Trong lòng lúc nào nó cũng muốn trả thù, muốn trả thù, muốn trả thù. Thế rồi nó nuôi cái tâm đó lên, đến khi đầu thai trở lại làm người thì trước sau gì nó gặp mấy người ta rồi là nó đoạt mạng người ta, vì cái tâm đó nó nuôi dưỡng nặng quá. Nên là ngày hôm nay nó giết người là mình nhìn thấy nó ác độc, nhưng phải biết nó đều có cái nguyên nhân của nó. Hoặc là một cái nguyên nhân vầy, mình cũng chẳng ai giết mình,
[14:03]mình cũng chẳng giết ai, nhưng mình có cái tật nhiều chuyện. Nhiều chuyện là hay comment, hay bàn ra tán vào, hay tám. Thế là đọc báo thấy cái người này giết người kia cái mình mình comment mình chửi bới: "Đồ ác độc, đồ dã man, giết nó đi, cái thứ này không để sống!" Là mình chả không biết gì hết trơn. Nên chính cái mà mình ghét cái người ác, mình sẽ trở thành người ác. Sợ chưa? Đó là lý do mà tại sao đạo lý của Phật dạy ta đừng ghét người ác. Ta ghét điều ác nhưng đừng ghét người ác là như vậy, vì nó có nhân quả. Mình cứ canh cái người ác mình ghét, mai mốt mình sẽ là người ác, nhớ giùm thầy.
[14:48]Nên có những người rơi vào cái cái cái tình trạng, cái hành động hay cái nhân phẩm xấu xa, sự thực không phải tại họ xấu, chỉ bởi vì họ chê người xấu nhiều quá, họ ghét người xấu nhiều quá, cho nên phải có một kiếp, hai kiếp làm người xấu cho thấm. Có những người vậy, nhiều khi thầy nhìn cái tướng họ thì thấy họ không phải là con người mà tệ, mà mà xấu mà, nhưng mà cái nghề họ làm rất là xấu. Nhìn vô thấy tội, nói: "Nhìn cái gương mặt người này, cái tâm người này đâu phải là người xấu, rất là đàng hoàng, mà nhiều kiếp cũng là con người thiện, nhưng mà kiếp này phải rơi vào một đoạn cuộc đời phải đi làm gái."
[15:38]Nhìn vô cái ngồi nhìn cái biết người này không phải là người xấu, người ác, mà chỉ bởi vì trong một kiếp trước cái tâm họ ghét người xấu, lỡ buông những cái lời miệt thị người xấu, cho nên cái kiếp này khiến phải lọt vào một cái hoàn cảnh mình bị xấu một khoảng 5 năm, 10 năm như vậy rồi mới thoát ra được, chứ bản chất người này không phải người xấu như vậy. Nên hiểu cái nhân quả sâu xa rồi mình chả ghét ai hết. Rồi à một bậc Bồ Tát vậy, khi giáo hóa chúng sinh muốn độ người nào thì cũng phải hiểu hết cái nhân quả của người đó, như vô lượng kiếp họ đã từng làm những điều gì, kiếp nào họ đã gieo nhân gì, kiếp nào họ có gặp một bậc thánh,
[16:22]kiếp nào họ làm một điều sai, kiếp nào họ làm một điều thiện trong suốt bao nhiêu kiếp, thì ngày hôm nay mình độ họ cách gì là tối ưu. À. Chứ không phải là tất cả đều giống nhau, không phải tất cả đều giống nhau, mà biết được đạo. Nên ta biết rằng có mấy cấp thế này: là tới bảy cái mức mức độ để mà ta ta đến với đạo. Cái mức độ thứ nhất là:
[16:52]biết đạo, tức là gặp Phật pháp. Nghe một bài giảng, ai đó dắt đi chùa nghe ông thầy nói chuyện về Phật pháp, về nhân quả, về tu hành, về giải thoát, tức là có duyên gặp Phật pháp, hoặc là ai đưa cuốn sách ngồi mà ta say mê ta đọc từ đầu tới cuối, rồi có hiểu về Phật pháp, cũng coi như từ ngày hôm đó ta biết về Phật pháp. Đó là cái mức độ thứ nhất là: biết đạo. Ở đây mình biết đạo chưa? Biết hết rồi mới ngồi đây, phải không ạ? Đó coi như là biết đạo. Mức độ thứ hai là: mến đạo. Tại vì có người biết rồi không mến à nha. Cái duyên họ tới đó thôi à, ngộ vậy. Hỏi tới Phật pháp biết trả lời. Hỏi: "Ông Phật là ai?" "Tên Thích Ca",
[17:37]giọng hết sức đàng hoàng, rồi ổng đi tu đắc đạo biết. "À đạo giáo lý là Phật nói gì?" "Tứ diệu đế, Bát chánh đạo", rồi "Mọi chuyện trên đời tốt xấu do đâu?" "Luật nhân quả". Tức là hỏi biết hết, nhưng mà kêu đi chùa, nói: "Thôi bận quá à!" Nói bận nói vợ đẻ, con đau, nhà hết gạo này kia nọ, nghĩa là viện ra đủ lý do hết trơn á. Thế là rồi rồi không đi, tức là có mến không? Biết không? Biết đạo nhưng mà không không mến. Còn chúng ta ngồi đây thì mình đã đạt tới mức độ gì rồi? Là đã huyền đai nhị đẳng rồi, là tới mến đạo rồi nha. Tức là đã chẳng những biết đạo mà còn tới mức độ mến đạo. Thấy mến đạo nên ngày hôm nay Chủ nhật,
[18:21]mình đáng lẽ mình có đi đâu chơi vui mình không, nói: "Hôm nay là cái bài khóa giảng, khóa thiền, nên bỏ hết, gác mọi việc lại để mà đi." Cái tình cảm mình đối với đạo nhiều hơn cái tình cảm đối với chuyện đời, vậy. Nhưng mà thầy canh lại ngồi thiền, sao bữa hôm trước không chịu đi ngồi thiền mà bữa nay mới đi? Ngồi thiền đau chân. À. Nghĩa là sao? Có chịu tu chưa? Chưa. Nên từ cái gặp đạo, biết sơ sơ, rồi tới mến đạo. Khi ta mến đạo rồi ta làm sao? Ta mới chuyên mà học đạo, phải không? Tìm hiểu, học cho kỹ. Còn nói bây giờ nói: "Ông Phật giảng gì?" "Luật nhân quả". Thì nói được cái chữ "luật nhân quả" thôi chứ không hề hiểu sâu.
[19:05]"Ông Phật giảng gì?" "Tứ diệu đế", biết Tứ diệu đế thôi, đó là biết sơ sơ. Còn bây giờ khi ta mến đạo rồi thì ta mới tìm hiểu kỹ về về luật nhân quả, ta mới tìm hiểu kỹ về Tứ diệu đế, đó là giai đoạn thứ ba, là bắt đầu học, học hiểu đạo, học để hiểu sâu về đạo, giai đoạn thứ ba. Như mình ngồi đây là tới giai đoạn thứ ba chưa? Tới rồi, đang ngồi lắng nghe để học kỹ nè, phải không ạ? Mà ngồi nghe tới bài Bồ Tát Đại thừa là kinh khủng lắm rồi nha, là thứ dữ rồi đó, là không phải dạng vừa đâu nha, nhớ như vậy.
[19:43]Cái người mà đã tới mức độ là mà mà hiểu đạo, mến đạo rồi, mà tới chuyên để mà đi học hiểu đạo rồi á thì cuộc sống mình đã thay đổi, cái suy nghĩ mình đã đã thay đổi rất là nhiều so với lúc trước. So với cái người biết đạo biết sơ sơ, mà khi mình đã qua tới giai đoạn mến đạo rồi là con người mình đã thay đổi, tính tình đã thay đổi, khuynh hướng cuộc sống đã thay đổi. Rồi tới giai đoạn thứ ba là bắt đầu học đạo, tìm hiểu đạo rất kỹ để hiểu kỹ hơn thì thực sự là trong nội tâm, trong tâm thức mình đã thay đổi rất là nhiều. Và cái xui nhất là lúc đó bắt đầu có người yêu đó. Mà cái người yêu mình thì lại chỉ đạt mức độ
[20:23]thứ nhất thôi, biết đạo mà không mến đạo. Còn mình đã tới mức độ thứ ba luôn, là tới mức độ qua mến đạo rồi, học đạo, hiểu đạo. Cho nên đến lúc nào đó, cái mình cứ đi chùa, người kia nói "Không!", thế là mình đành nói: "Chúng ta không thuộc về nhau." Phải không? Đúng vậy.
[20:47]Mức độ thứ ba là học đạo. Mà khi mình hiểu đạo kỹ rồi thì chuyện gì xảy ra? Buộc ta phải thực hành tu tập. Đúng không ạ? Đúng. Tới tới lúc đó là buộc phải thuộc thực Khi ta hiểu đạo kỹ rồi thì cái sự thôi thúc ta phải sống đạo, phải thực hành tu tập, không còn cách nào khác hết. Mình phải sống đúng với đạo lý rồi thực hành những công phu về tâm linh. Sống đúng với đạo lý là sao? Là trong đời sống bắt đầu cân nhắc tội phước. À làm điều này có tội, làm điều này có phước. Cái điều này có tội không nên làm, điều kia có phước nên làm. Đó là bắt đầu trong cuộc sống rồi đó, đã đó là bắt đầu sống đạo.
[21:32]Hoặc là những lúc mà tâm mình khởi lên một cái sân, cái mình biết kiềm chế lại, đó là bắt đầu biết tu tập, biết sống với đạo. À rồi ví dụ như có những người ta thấy họ nhặt được một số tiền lớn mà dứt khoát không tham nha. Nhà mình cũng không khá giả gì mà cái số tiền nhặt được rất là lớn, bốn năm chục triệu, vậy mà giữ được lòng không tham, quyết làm sao để tìm cách trả lại cho người bị đánh mất. Thì cái mà giữ được lòng không tham, quyết trả lại cho người bị đánh mất, đó là cái gì? Là bắt đầu ta đã sống được với với đạo lý rồi. Cái người đó tiến được một bước rất dài trên con đường tu tập. Từ cái buổi ban đầu mà tham lam,
[22:14]ích kỷ, kiếm từng đồng, vơ từng cắc cho đến cái ngày mà nhặt được của rơi, quyết tìm cho trả lại. Rồi cho đến cái ngày tiền mình làm ra được bằng mồ hôi nước mắt mà cắt ra chia sẻ, giúp đỡ, bố thí, cúng dường người khác là đó là một khoảng mà một bước tiến rất là xa trên con đường tu tập. Gọi là sống với đạo, sống với đạo lý. Đó. Rồi ta còn có những lúc phải tu tập cái những thời khóa tâm linh nữa. Là sao? Lễ Phật, à tụng kinh, ngồi thiền. Đó là những cái công phu thuộc về tâm linh đó. Lễ Phật là một công phu thuộc về tâm linh. Lúc đó chỉ có ta với Phật. Ta lễ kính Phật thiết tha. Nguyện đem cả cuộc đời này, cả tâm hồn này theo Phật.
[23:09]Cho nên mấy mấy đứa tụi con mà có yêu ai yêu, thấy mấy ông mà ổng quỳ ổng lạy Phật tha thiết rồi thôi tránh ra nha. Thực sự, đó chúng ta không thuộc về nhau nữa. Hết rồi. Tại vì họ đã nguyện là đem cuộc đời theo Phật thì thôi trớt quớt rồi mình đâu còn chỗ nào mà bước vô trái tim họ nữa đâu. Thôi đành chịu. Thì à khi mà người ta đã hiểu đạo mà khi thực hành được, bắt đầu có cái có cái hạnh phúc thì cái cái cuộc đời này đã được định hướng rõ rồi. Cuộc đời này đã được định hướng là con đường đó phải đi theo, không còn con đường khác nữa. Mà bây giờ có ai mà nói nói bậy nói bạ cũng rất là khó tác động.
[23:52]Thầy nói khó thôi chứ vẫn có thể là do sao? Là do mình chưa chứng được cái mức độ bất thoái chuyển thì vẫn còn có thể bị người ta tác động mà rơi qua tà kiến nha, vẫn còn có thể bị chứ không phải không. Nhưng mà khi ta đã bắt đầu thực hành là bước qua được tới mức độ thứ gì? Thứ tư, đúng như vậy. Người bước qua được tới mức độ thứ tư là đã khá vững vàng. Đã khá vững vàng. Lặp lại nè: Bước thứ nhất là gì? Có duyên mà gặp được đạo. Bước thứ hai là gì? Mến đạo, có cái cảm xúc, có cái tình cảm. Bước thứ ba là gì? Học đạo. Bước thứ tư là gì? Bắt đầu là hành, thực hành nha, hành đạo, vậy. Thế nên khi chúng ta chúng ta ngồi ở đây là chúng ta có hai hạng người:
[24:43]hạng người thứ ba và hạng người thứ tư. Hạng người thứ ba đó là hạng người chỉ sáng Chủ nhật tới nghe giảng rồi trốn về, đó là hạng người học đạo. Còn hạng người thứ tư là đã đến từ chiều thứ sáu, có có tham dự các khóa thiền, có tụng kinh đầy đủ. Tại vì người này hành đạo, nghe không? Ở trong đây coi vậy chứ có hai hạng người ở trong đây. Vậy đó. Vậy đó. Còn có một hạng nữa không mến đạo, chẳng học đạo mà cũng đi chùa bữa nay nghe giảng. Đó là hạng người nào? Đố ai biết. Đó là dạng sáng Chủ nhật cái người yêu mình đi chùa nghe pháp, mình đi theo canh, có đi đâu không? Trúng tim đen quá phải không?
[25:25]Trúng tim đen quá. Nè, coi ông này ổng đi đâu làm gì. Mà không cần ông giảng sư ổng nói gì kệ ổng, ổng lải nhải ổng nói gì buồn ngủ chết mồ luôn chả hiểu gì. Nhưng mà mắt cứ dòm kia, coi ổng có dòm ai, có nói chuyện với ai không vậy thôi. Nó còn có hạng người mà nó ngoài hạng của bảy hạng này. Đó cái dạng này là ghê, không phải dạng vừa đâu, rất là cẩn thận, thấy không? Thứ năm là hóa đạo. Là sao? Là khi cái người mà hành đạo đến cái mức độ thấm rồi thì tự cái ảnh hưởng của mình nó lan ra cuộc sống với mọi người chung quanh. Tự nó lan ra. Nên là khi mình sống đúng với đạo lý thì ý nghĩ mình đã đi trong đạo
[26:08]lý thì buộc cái lời nói của mình nó không khác với đạo lý, bắt đầu nó gieo ảnh hưởng được vào những người tiếp xúc với mình. Tự nhiên, dù không cố ý. Nhưng mà thường lúc đó bắt đầu mình có cố ý, bắt đầu mình có cố ý là đem đạo pháp đến với đến với chúng sinh. Mặc dù chưa phải mạnh nhưng mà cái ý đó đã có trong đầu. Và cái cuộc sống của mình tự nó gì? Tự nó tỏa ra đạo lý. Tự nó tỏa ra đạo lý. Mình nói một lời nói nó chuẩn mực, nó đàng hoàng, nó cân nhắc và nó thích đáng. Cho nên chỉ trong cuộc sống thôi, tự nhiên mình đã là một người truyền đạo chứ không phải cố ý. Và những người sống chung quanh mình mới ban đầu họ còn thấy kỳ kỳ.
[26:55]Thấy kỳ kỳ sao giữa một thế gian như là ăn, nhậu, vui, chơi, tham lam, hưởng thụ, ái dục đủ thứ thì tự nhiên cái con người này không phải như vậy. Mình cũng không lập dị lắm, cũng không làm điều gì khác biệt với người ta lắm, nhưng mà rõ ràng mình không phải cái lãng cái loại đó, không phải loại mà ham chơi, hưởng thụ, vui thú về cái nọ. Vậy. Tự khác mới ban đầu thì người ta thấy kỳ kỳ, nhưng từ từ bắt đầu người ta tin tưởng, quý mến. Và dần dần có nhiều chuyện người ta tâm sự, người ta hỏi han rồi mình trả lời được, mình gỡ được những cái khúc mắc. Thế là gì? Thế là mình đã đem được đạo lý vào vào lòng người.
[27:37]Ừ ví dụ bây giờ người ta nói: "Nhà em giờ ở nhà cứ gây gổ hoài khổ ghê vậy á. Ba mẹ ổng già rồi ổng gần chết rồi mà anh em bất hòa." Hỏi: "Sao?" "Tại vì dòm thấy ổng gần chết thì căn nhà này phải chia. Nhà căn nhà này hồi coi như ba mẹ cắc ca cắc củm làm ăn cả một đời, giờ ổng cất được căn nhà lầu bốn tầng, đó, bề ngang rồi cũng bề thế ngay mặt tiền, cái giá trị rất là lớn. Giờ ổng già yếu rồi, bắt đầu tất cả mọi người đều nhắm vào căn nhà này." Thì nghĩa là người thì ví dụ nói người chủ trương là chia đều, nói là: "Ông bà già chết rồi bán ra chia." Có người chủ trương giữ lại để làm nhà thờ, để kỷ niệm ông bà già.
[28:13]Rồi có người nói: "Tao giành tầng dưới để tao buôn bán, tụi bây không biết làm gì, bây lên tầng trên." Có người nói: "Nếu mà ẵm tầng dưới thì ông phải xẻ đôi." Tức là ôi đủ thứ ý kiến trong nhà. Đủ thứ ý kiến trong nhà, nhiều khi cũng điên cái đầu luôn. Rồi lúc hỏi ý kiến mình sao, vậy đó, thế mình mới mới mới khuyên, nói: "Bây giờ trong cái cái chúng sinh tham lam thì vì cái tham lam nặng nề về tiền bạc này rồi ai cũng trở thành hung dữ và bướng bỉnh và cố chấp. Mình biết đạo mình phải là một người thoát ra điều đó. Mình phải là một người thoát ra điều đó để làm gương. Đó là thường xuyên sao?
[28:48]Không bao giờ mở miệng nói về vấn đề gia tài. Không cần. À và mình chỉ nói một điều cái gì? Nói một cái điều gì làm sao sống cho ba mẹ vui lúc ba mẹ còn sống và ba mẹ vui sau khi ba mẹ đã chết. Tại vì chết chưa phải là hết, chết rồi chứ ba mẹ vẫn còn ở trong cái cõi kia mà nếu thấy anh em làm như vậy ông bà già ổng buồn, tội nghiệp. Cho nên sống sao vẫn phải tiếp tục yêu thương nhau như khi còn bé. Rồi lớn lên ai cũng có chồng có vợ rồi vẫn phải yêu thương nhau. Bây giờ bố mẹ sắp qua đời rồi mình vẫn phải yêu, mà bố mẹ có qua đời rồi anh em cũng phải yêu thương nhau, đỡ đần giúp nhau chứ đừng có nghĩ là giành phần hơn về mình." Nghĩa
[29:27]là ai hỏi mình cứ nói câu đó, mình đem đạo lý vào và chính mình chứng minh cuộc đời mình không bao giờ mình bàn tới việc chia tài sản. Nữa ai cho nhiêu lấy nhiêu, không thì thôi. Và nếu cần họ giành nhau quá, bỏ ráo, lên chùa Từ Tân ở tu luôn, bất cần luôn, không sao hết, đúng không? Đúng vậy. Được không ạ? Được không? Hơi nghi quá, không biết được không. Thì như vậy là khi người ta gặp chuyện khó người ta hỏi mình là mình cái cách trả lời của mình đã là một kiểu gì, một cách hóa đạo, phải không ạ? Cách mình đã đem được đạo lý vào, vào lòng người. Khi một cái người mà biết đạo, mến đạo, học đạo, hành đạo mà thấm rồi thì tự trở
[30:08]thành con người hóa đạo, cái ảnh hưởng đạo lý từ nơi tâm hồn, nơi cuộc sống mình bắt đầu nó tỏa ra chung quanh. Tỏa ra nói: Thầy nói tỏa ra được năm, bảy người thầy ơi, làm sao mà con phải giảng khoảng ngàn ngàn người nghe? Được không? Được, với điều kiện gì? Đúng rồi. Đó. Cạo đầu đi tu thôi có gì đâu, đơn giản mà, ha! Đó, đó là bắt buộc. Cũng có những người cư sĩ họ cũng có duyên giáo hóa, gieo ảnh hưởng vào người khác, cũng có, nhưng mà cũng không bao giờ bằng được một thầy tu chính thức. Vì cái người một thầy tu chính thức rồi thì nó làm chuẩn mực rồi, cho nên họ có cái tư cách, có cái pháp lý,
[30:51]có cái sự công nhận để có thể mà đăng đàn thuyết pháp trước đông người. Mỗi một lời nói ra đều là một lời nói mô phạm mẫu mực. Nên mình sống mình tu tập thì mình đã bắt đầu gây được ảnh hưởng, gọi là đã bắt đầu hóa đạo. Nhưng mà nếu mà muốn hóa độ rộng rãi lớn lao thì buộc phải phải xuất gia thôi không còn con đường nào khác nha. Ở đây ai tính xuất gia? Thấy không? Đâu có ai dám đưa tay đâu. Nói vậy chứ không ai dám đưa tay. Hỏi, hỏi để tôi biết lòng mấy người hết á. Rồi một bước nữa là hộ đạo. Hộ đạo là có cái, bắt đầu biết có cái ý thức bảo vệ Phật pháp. Vì sao vậy? Bởi vì mới thấy rằng Phật pháp là ánh sáng của thế gian,
[31:41]là tài sản quý giá của thế gian, là những viên ngọc vô giá, đem lại bao nhiêu là lợi ích cho cuộc đời này. Nhưng mà làm sao? Nhưng mà từ thời Đức Phật cho tới bây giờ cũng vậy, lúc nào đạo Phật cũng thường bị bị chống phá, hoặc là ngấm ngầm, hoặc là công khai. Và cách chống phá nhiều khi rất là hiểm độc. Có ngay khi do chúng ta, chính chúng ta hiểu lầm mà chúng ta vô tình làm điều phá đạo. Rồi do chính chúng ta là chia rẽ, hơn thua mà chúng ta làm điều phá đạo. Đó là vậy. Rồi còn cái trường hợp mà phá đạo do gì? Do những thế lực bên ngoài tác động vào. Mà những thế lực bên ngoài tác động vào mới khủng khiếp.
[32:26]Vì họ có tổ chức, họ có tiền bạc, họ có quyền lực, nên khi họ tác động vào trong Phật giáo rồi thì làm cho Phật giáo nghiêng ngửa liền, suy tàn liền. Mà cái cách họ phá tinh vi. Phá tinh vi nghĩa là những người nào mà tài giỏi thì họ gài bẫy hoặc là họ vu khống, bôi nhọ làm cho họ vô hiệu hóa cái người tài giỏi luôn. Cuối cùng chỉ còn lại gì? Những cái chùa quê. Thấy cái chùa đó quanh năm suốt tháng năm, ba người tới lèo tèo. Nhiều khi chùa cất cho to, rồi rằm, mùng một đồ cũng vài ba, mười mấy người tới à, không có hết được cái công suất của một cái chùa giống như chùa Từ Tân ta đâu. Chùa Từ Tân ta chứ công lao mình bỏ tiền, ở đây ai mà cúng vào cái chùa Từ Tân này
[33:12]là có phước nè, tại vì chùa này là cái nơi mà thường có nhiều người đến tu tập. Chứ còn có những chùa mà bỏ tiền cất cho to rồi không có gì trong đó hết trơn, trong đó không có đạo lý, cái ông thầy trong đó tu cũng không có gì đặc biệt, chúng tăng không nhiều, rồi không biết chuyện gì, lâu lâu người ta tới người ta cúng rằm, thắp nhang, bỏ ít tiền vào thùng công đức cũng không được lợi ích gì. Thì đó, đạo Phật kiểu đó là một đạo Phật mơ ước của ngoại đạo. Làm sao đạo Phật cứ suy tàn như vậy, không ai tới chùa hoặc tới rất ít, tới cho vui, lâu lâu có phong trào có cái lễ gì làm lớn lên, ầm ĩ xèo, đăng báo chí rồi rồi thôi chìm, sau đó không có gì nữa.
[33:50]Đó là cái niềm ước mơ của cái thế lực mà chống phá đạo Phật. Chứ còn mà cái người mà hiểu á thì ta biết rằng là nếu mà trên cuộc đời này ai cũng tin nhân quả, ai cũng hướng về vô ngã, sống đạo đức, hy sinh, cống hiến, tận tụy thì thế gian này thành thiên đường. Nhưng mà vì cái lợi ích riêng tư, lợi ích nhóm, lợi ích phe phái hay cái tình cảm riêng với tôn giáo của mình mà người ta không công nhận đạo Phật. Chẳng những không công nhận mà muốn diệt đạo Phật cho mất đi. Mà đạo Phật mà mất trên cuộc đời này rồi thì sao? Giống như thế gian này chìm trong bóng tối, con người ta chỉ còn lại những cái tà kiến, sai lầm, hơn thua, thù hận.
[34:35]Hơn thua, thù hận rồi giết chóc, thậm chí ví dụ nếu một ngày nào đó tận thế xảy ra, chết gần hết, chết gần hết chỉ còn đâu còn mười mấy, hai ba chục người thì mấy người đó làm sao? Có thương nhau không? Cũng không thương nhau, canh canh giết nhau tiếp. Lạ lùng vậy đó. Có mấy bộ phim của Mỹ nói về tận thế đó, thế giới còn có vài ba người nhưng mà nó tập hợp nhóm năm, sáu người cứ canh canh hễ mà ai đi ngang giết, mà trong khi thế giới đã hết người rồi, vẫn mà giết nhau cho tới cái người cuối cùng. Tức là con người ta cái thù hận, cái dã man, cái ác độc nó cứ tồn tại trong con người như vậy. Nếu mà không có Phật pháp, không có điều thiện,
[35:13]không có niềm tin về nhân quả thì thì con người ta thực sự chỉ là ác quỷ. Nên hiểu cái điều này rồi, cái người mà tu hành tới mức độ mà đạt được cái mức độ thứ sáu là hộ đạo, cái ý thức bảo vệ Phật pháp rất là cao. Nên chúng ta coi lại mình nhiều người coi vậy chứ cái ý thức bảo vệ Phật pháp còn kém là ta chưa đạt được cái mức độ thứ sáu này. Ví dụ như nói tu, ờ thì có tu. Hóa đạo cũng có hóa đạo lai rai. Tức là gặp ai mình cũng truyền bá sách đĩa, cũng nói chuyện về Phật pháp. Tức là tới mức độ thứ năm phải không ta? Thứ năm là hóa đạo chứ, phải không? Nhưng mà vẫn chưa đủ ý thức hộ đạo, chưa đủ ý thức là phát hiện ra
[36:03]những âm mưu hiểm độc mà đang âm thầm, bí mật đánh phá Phật pháp. Chúng ta chưa đủ tới mức độ thứ sáu này. Nên mức độ thứ nhất là gì? Lặp lại cho thuộc không? Thứ nhất là gì? Biết đạo, gặp đạo một cái cơ duyên nào đó. Thứ hai là mến đạo. Thứ ba là học đạo. Thứ tư là hành đạo. Thứ năm là hóa đạo và tới thứ sáu là hộ đạo, hộ trì Phật pháp. Hộ trì Phật pháp là ý thức bảo vệ Phật pháp. Vì sao? Vì lúc đó mình hiểu rằng là thực sự có những âm mưu chống phá đạo Phật rất là hiểm độc. Đó vậy, nên có cái ý thức rất là cao trong việc bảo vệ Phật pháp. Mà để bảo vệ Phật pháp này từng người ta có ý thức rồi,
[36:51]ta còn phải biết đoàn kết với nhau, chung tay với nhau, nhớ như vậy. Và nhanh chóng phát hiện ra những cái kẻ mà giả vờ xâm nhập vào trong đạo Phật để mà phá đạo Phật. Còn chúng ta chưa có cái ý thức hộ đạo, cái kẻ xấu nó lọt vào trong cái hàng ngũ ta, nói bậy nói bạ mình tin à. Mình tin. Vừa rồi thầy cũng bị tin một cái, thầy cũng lật đật sám hối quá chừng. Bữa thầy ra ngoài Nha Trang, cái đám tang của Hòa thượng Thiện Bình. Hòa thượng Phó Pháp chủ viên tịch, người đi với các đoàn của chư tôn của Trung ương Giáo hội ra ngoài đó viếng tang. Thì trong lúc mà ngồi chơi, chuyện vãng thì một ông thầy ổng đưa cái iPad ổng ra.
[37:36]iPad ổng ra là hình chụp một cái hội nghị của hội thảo của Phật giáo. Trên đó thì thấy dưới này là đứng tăng ni đứng xếp hàng để nhận cái bằng chứng nhận là đã học qua cái khóa đó, cái hội nghị gì đó, tập huấn gì đó. Ở dưới này phòng ngừa thai sản, ngừa thai, phá thai gì, tránh thai, sức khỏe sinh sản gì tùm lum. Thì ngồi nói: Trời trời! Cái này ở đâu đây? Nói: Dạ ở Sóc Sơn. Cái học viện ở Sóc Sơn. Hôm đó có cho tăng ni tập huấn cái này, đây cái hình chứng cứ đây. Thầy hết hồn, thầy nói: Trời trời trời! Ông thầy nào ổng tổ chức kỳ khôi vậy? Giống như là là vẽ đường cho hươu chạy, giống như khuyến khích là tăng ni phạm giới á.
[38:16]Kỳ vậy đó, mà nhìn hình không có một điểm hở. Rồi cái công việc bận quá thầy cũng quên mất. Cái hôm sau cái đọc cái bài trên mạng của thầy Nhật Từ, ổng nói: Mọi người cẩn thận với việc mà nó gài hình để phá đạo. Ổng đưa cái hình gốc cũng y như vậy luôn, cũng những con người đó đứng xếp hàng nhận cái bằng chứng nhận, cũng hội nghị, nhưng mà thay vì là hội nghị thai sản là hội nghị tập huấn về an ninh quốc phòng cho Phật giáo. Tức là bữa đó đó, nhà nước đến học viện đã tập huấn một khóa về an ninh quốc phòng. Vì tăng ni cũng phải biết mà, biết có kiến thức về an ninh quốc phòng. Mà khi chụp bức hình đó rồi cái về không biết nó dùng Photoshop
[38:53]nó gỡ chữ đó ra, nó thay bằng cái chữ mà tập huấn về ngừa thai, sức khỏe sinh sản gì tào lao tùm lum hết trơn, nhìn giống như là là là là tăng ni học để mà chuẩn bị phạm giới cho cho hoành tráng vậy đó. Trời ơi thiệt, mà mà thầy bị tin á. Đúng là bị lừa bởi cái cái cái hình ảnh Photoshop hiểm độc như vậy, dùng tới kỹ thuật cao để nó phá đạo. Mà nếu hình đó lan truyền thì ta nghĩ gì về đạo Phật? Người ta nghĩ đạo Phật là một cái ổ gì phải không ạ? Ghê gớm. Đó kỹ là một cái âm mưu phá đạo. Và còn nhiều cách nữa. Có những người họ ngồi bên cạnh ta, họ cũng quy y bên cạnh ta, họ nói cười ta rất vui vẻ,
[39:28]khi ta đói bụng họ mua cho ta một ly chè là ta bắt đầu mến họ phải không ạ? Rồi đi đâu về cái họ quá giang đưa ta đi tới đi lui mình mến không? Đó, người dễ thương quá ha, nói năng ngọt ngào ha. Rồi bắt đầu sau khi thấy ta tin ta mến rồi thì họ mới rỉ tai. Rỉ tai nói: Bữa em thấy sư phụ ổng đi vô cái quán karaoke.
[39:51]Cái quán karaoke ở bị ở chỗ đó gần nhà em, quán karaoke kín đáo trong hẻm ít ai biết lắm. Em thấy sư phụ đi vô, không thấy thị giả,
[40:02]đi vô trong đó một lát lâu mới đi ra, mà thấy đi ra thấy mệt mỏi lắm kìa. Thì mình nghĩ ông sư phụ mình sao? Này không phải dạng vừa đâu. Thấy không? Nguy hiểm. Mà mà thị giả đâu mà lén thị giả đi? Mà có khi nào mà thầy đi trốn thị giả đi được không? Không, không bao giờ. Lúc nào thầy cũng có thị giả bên cạnh, đi đâu cũng vậy. Nhưng mà hãy nói rỉ tai, khi mình tin rồi cái họ rỉ tai, khi họ rỉ tai rồi mình cũng không dám hỏi phải không? Không dám hỏi sư phụ mình nhưng trong lòng mình đã bắt đầu làm sao? Nghi ngờ ổng rồi. Nghi ngờ ổng này có cái đời sống riêng tư bí mật hưởng thụ. Mà lúc đó mình còn kính ổng không?
[40:40]Mình nghi rồi mình còn kính ổng? Không. Ổng giảng mình còn nghe không? Ờ, ổng dạy mình còn thực hành không? Mà ổng rầy mình có có có có nể không? Hết. Vậy là mình sao? Cuộc đời mình sao rồi? Tiêu rồi. Đó. Thầy dạy mình không nghe, rầy mình không nể là đời mình tiêu rồi. Đó một cách rỉ tai thôi, mà trước khi để rỉ tai được thì họ chiếm cảm tình của mình. Cho nên ta nhớ một điều này: Có hai người đều làm cho mình yêu mến, nhưng mà trong tâm họ khác nhau.
[41:14]Một cái người làm mình yêu mến vì họ cố ý chiếm cảm tình của mình bằng những kỹ thuật, và một người làm mình yêu mến bởi vì họ tâm họ từ bi thực sự. Ta nhớ phân biệt giùm hai điều này giùm nha. Nhớ phải tinh ý đây. Nên cái người mà họ cố ý chiếm cảm tình mình, mình phát hiện liền: người này có ý đồ, không biết sau này tính cái gì đây. Còn một người mà họ sống thanh thản, từ bi làm mình yêu mến, hai cái đó khác nhau. Tập phân biệt cho thầy từ bây giờ nha. Để hộ đạo, ta tập phân biệt hai hạng người này, hai điều này khác nhau. Cả hai người đều làm mình yêu mến, nhưng một người tu hành chân thật,
[41:55]từ bi chân thật, còn một người bằng những kỹ thuật để chiếm cảm tình của mình. Cho nên thấy cái người nào mà họ làm mình yêu mến nhưng mà rõ ràng họ có cái kỹ thuật thì mình biết ngay là sao? Có ý đồ, có ý đồ lâu dài gì đó. Còn cái người họ thanh thản, họ tu tập, họ thong dong, vì họ tử tế, cái tử tế này từ cái đạo đức, nó khác với cái lượ- người mà tìm cách chiếm cảm tình với mình, cũng có vẻ tử tế. Hai cái tử tế đó khác nhau rất là xa. Nhưng mà sao? Nhìn không phân biệt được. Hôm nay ta phải có cái trí tuệ để phân biệt ra cái điều này mà hộ đạo. Thứ bảy nữa là: chứng đạo, nha. Chứng đạo là sau nhiều cái công đức,
[42:39]từ khi ta biết đạo, mến đạo, học đạo, tu nè, hành đạo, hóa đạo, hộ đạo, rồi tới bắt đầu tâm linh khai mở, bắt đầu ta chứng vào một vị Thánh. Ta có một cái kết quả, dĩ nhiên chứng thì còn nhiều lớp, nhưng mà ta chứng được bước đầu là đã hay lắm rồi, là ta sống một cuộc đời sống khác rồi. Bên ngoài mọi người nhìn mình bình thường, vẫn mắt, tai, mũi, miệng giống hệt, nhưng mà nội tâm mình đã là một người khác hẳn. Mà ai lúc đó mà bày đặt nói xấu mình là có chuyện rồi đó, chết đọa rồi đó. Mà ai khen mình một câu là phước được nhiều rồi đó. Nữa là vì mình đã chứng đạo rồi. Nhưng mà tới cái bước thứ bảy chứng đạo này là
[43:25]là cái công đức phải lớn lắm, đó là bảy bước từ từ như vậy. Thuộc chưa ạ? Bảy bước này thuộc chưa? Phải không? Thuộc rồi. Thì một vị Bồ tát mà độ chúng sinh là cũng dắt chúng sinh theo đúng cái lộ trình bảy cấp đó, bảy bậc đó, nha. Ban đầu là dụ chúng sinh làm sao cho biết đạo, gặp đạo. Chả bao giờ nó biết đi chùa, chả bao giờ biết nghe Pháp, thì phải có một lần để cho được gặp gỡ. Thì Bồ tát là như vậy, có cách nào, giờ ai nghĩ ra cách nào đây, ai Bồ tát kìa? Ví dụ mình thấy một người không biết gì về chùa hết thì làm sao cho người ta ta được gặp Phật pháp? À, làm sao? Nghĩ ra coi. Đây là thầy nói ví dụ.
[44:09]Thầy nói ví dụ, thì Bồ tát phải theo duyên vậy đó. Ví dụ mình thấy cái người đó họ hát rất hay, ha, họ đàn rất hay, họ hòa âm là rất hay, nhưng họ không biết Phật pháp, thế là mình đưa một bài nhạc cho họ hòa âm, hát, mời họ về chùa Từ Tân hát, thế là buộc họ phải ngồi nghe Pháp. Nha. Đây thầy xin trân trọng giới thiệu có nhạc sĩ Ngọc Vũ và ca sĩ Thu Trang. Đứng lên cho quý phật tử biết mình chào thôi. Vừa mới hòa âm cho thầy cái bài nhạc Quê Hương Nhiệm Mầu. À, Ngọc Vũ là một ca sĩ cũng là giải Sao Mai đó, là một cũng nhạc sĩ hòa âm cực kỳ hay. Cái bài Quê Hương Nhiệm Mầu hòa âm thì thật là thích.
[44:54]Hòa âm đó, hòa âm rất là hay, hay không thể tưởng được. Lát nữa ta sẽ nghe hai ca sĩ, nhạc sĩ này song ca, đó. Đó là cách mà thầy dụ, nha, để cho gặp đạo, biết đạo.
[45:08]Thầy nói ví dụ thôi, nói đùa thôi, chứ chắc nó cũng biết rồi ha, biết lâu rồi mà. Nha, nhưng mà cái gì. Giờ mặt đẹp trai này là biết lâu rồi đó, như vậy cũng có phước gì rồi đó. Giọng hát hay lắm, hát hay mà có tài, tâm hiền lành, dễ thương. Nghĩa là lừa bằng cách nào đó thầy không biết nha, mỗi người sáng tạo mỗi cách để cho cho chúng sinh họ thấy giống như tự nhiên vô tình mà họ họ đến với đạo một cách tự nhiên. Chứ chứ không phải nắm cổ lôi đi: "Theo tao đi chùa" là cái chuyện ngược lại. Tức làm cái gì đó vô tình, nó nhẹ nhàng vậy đó thôi, nhưng mà khiến người ta ta gặp được Phật pháp. Vô tình, cho nên ờ ví dụ như hôm đó mình mời người ta tới ừ tới tới dự sinh
[45:46]nhật, ha, ờ cái người ta tới cái mình mở một bài Pháp mình ngồi mình nghe. Cái mình kêu nói: "Anh chờ chờ tôi tôi nghe cho hết bài này. Nha, anh ngồi chơi đi, tôi nghe cho hết bài Pháp này của ông thầy." Cái họ phải ngồi đó họ đành phải làm sao? Phải ngồi nghe. Đó là cũng một cơ hội làm cho người ta bắt đầu gặp Phật pháp, phải không ạ? Đó là một cách vậy. Họ cũng chưa mến, biết gì đâu, nhưng mà đây lần đầu tiên trong đầu họ trong đời họ mà có nghe được một bài Pháp, cái gì đó. Mà hôm đó mình phải lựa một bài nào mà vừa hợp với họ. Tức là muốn cho một Bồ tát mà muốn cho chúng sinh được gặp Phật pháp thì phải làm sao?
[46:18]Trong đầu phải đầy mưu mưu mô, nha. Trong đây phải đầy mưu mô rồi tính toán hết. Mới mới mới gài cho người ta gặp Phật pháp. Thì cái này là mỗi người một cái sáng kiến, mỗi người một cái trí tuệ, nha. Mưu mưu mô gì đó thầy không biết, thì làm sao ta sáng tạo, để ta mới dụ cho chúng sinh mà gặp Phật pháp. Thì mỗi người một nghĩa là ai mà nghĩ được cách nào mà đã thực hiện được thành công thì vui lòng đưa lên Facebook cho mọi người học tập nha, nhớ như vậy.
[46:53]Khi người ta gặp đạo rồi đó thì vị Bồ tát mới làm sao? Mới làm sao cho chúng sinh mến đạo. Tại mến đạo ban đầu thì họ chưa hiểu giáo lý nhiều. Ờ chỉ nói: "À Đạo Phật có giảng về nhân quả, ờ ăn chay, nói về những nỗi khổ, nói về sự giác ngộ, kể về những vị Thánh cao siêu." Tức là khi họ gặp rồi, mình mới bồi thêm bồi thêm, ờ những cái cái lời nói của mình bắt làm cho họ mến đạo từ từ, mến đạo từ từ. Rồi cái đưa họ đi gặp những vị bạn đạo mà mình biết là người đó có đạo đức sâu dày. Tức là những người bạn đạo cư sĩ thôi, nhưng mà những người đó họ đã tu lâu rồi, họ có cái đức độ rồi. Thì cứ tạo điều kiện để cho cái người kia tiếp xúc tới lui lần lần.
[47:35]Cái người kia bắt đầu thấy: "À, cái người này nhiều năm tu hành theo đạo Phật đây, ăn chay đây, rồi cái tâm từ ái tỏa ra, ánh mắt hiền lành, nụ cười mến, rồi họ sống tử tế." Cái họ càng ngày họ tăng thêm cái lòng mến mộ, niềm tin đối với Phật pháp. Đó. Mà khi họ có cái lòng mến mộ rồi á thì mình mới bắt đầu cho gặp những vị thầy, những vị chân tu. Nha, những vị chân tu. Tìm ráng tìm sao những vị chân tu nha, chứ đừng vô gặp nhằm ông thầy mà ổng ba búa là chết á, vô cái mất niềm tin bỏ trốn chùa đi luôn. Nên phải đưa lên từng bước như vậy. Nghĩa là từ cái họ đã có duyên gặp đạo mà cho tới khi mà được mến đạo cũng là một quá trình gian khổ.
[48:15]Cho nên cái vị Bồ tát như vậy phải tốn công tốn sức và tốn tiền, nha. Ta nhớ trong yêu nó có cái chữ phí, cái chữ gì? Tình phí, yêu tốn tiền lắm, đúng không ạ? Tụi con yêu chưa kìa? Yêu chưa? Tốn tiền không? Nhớ nha, ngày gì đó? 14 tháng 2 một trận tốn tiền, phải không? Ngày 8 tháng 3 một trận tốn tiền. Sinh nhật một trận tốn tiền. 20 tháng 10 phải không ta? 20 tháng 10 một trận tốn tiền, gì nữa? Noel tốn tiền nè, Tết Dương lịch tốn tiền, Tết Âm lịch tốn tiền nè, giỗ người yêu tốn tiền, nói chung là... Ê quên, giỗ nhà người yêu chứ người yêu thì chưa chết. Đó. Đó là yêu tốn dễ sợ phải không? Yêu tốn, đó là lý do mà có nhiều người nói:
[49:02]"Thầy ơi sao tụi em thấy thương lúc yêu con ảnh dễ thương, tới chừng lấy con về ổng ke re cắt rắt từng đồng, không đưa một đồng nào nữa." Không, đó là ổng trả thù lúc yêu ổng tốn tiền nhiều quá thôi con thông cảm nha. Vậy đó, tốn quá nhiều rồi bây giờ ổng lấy được rồi thì ổng ngu gì ổng tốn nữa, nên ổng phải ke re cắt rắt, nên đừng thắc mắc. Nên yêu tốn tiền và xin nhớ Bồ tát hóa độ chúng sinh cũng sao? Cũng tốn phí, cái này gọi là cái gì phí nhỉ? Đạo phí. Cũng đạo phí tốn dữ lắm á. Nghĩa là dụ người ta đến đạo, gặp đạo là cũng đâu phải là nói nước miếng, nhiều khi phải tốn mời hết một cây kem cà lem người ta mới chịu đi chùa chứ đâu phải dễ, phải không?
[49:45]Rồi bắt đầu là tìm cách cho người ta mến đạo bằng một cuốn sách, hay gặp gỡ những người mà có đạo đức trong trong Phật pháp để người ta mến từ từ từ, tốn không? Tốn dữ lắm á, nhiều khi không có phải nhờ xe ôm, xe đồ cái nọ khổ lắm chứ không phải không ha. Hoặc nhiều khi làm sang phải quắc chiếc taxi đồ: "Đi với tui đi cho thoải mái", vân vân. Nha, chứ không phải là... Như hôm nay mình có dụ ai đi nghe Pháp không? Có không? Có, mà tốn không? Tốn sao không tốn, đó. Mà may là trưa chùa là ăn cơm miễn phí đó nha, chứ còn không nghe Pháp xong đi về lần sau nó không thèm đi, phải dắt nó vô ăn phở thì lần sau ta mới đi nghe Pháp.
[50:21]Thì cũng may là chùa mà có cơm rồi mình ăn chay thoải mái với nhau. Đó. Nên cái việc mà giáo hóa chúng sinh mà nâng bước chúng sinh từ cái thứ nhất mà lên tới bước thứ thứ bảy là cả một quá trình gì? Nhiều kiếp theo đuổi. Thầy nói cái chữ là nhiều kiếp theo đuổi. Ví dụ như mình có duyên với người đó vì sao? Vì đời xưa mình lỡ là con của người đó, hay người đó là con của mình. Có duyên rồi, thế là phải hóa độ. Mà hóa độ để họ đi từ bước thứ nhất mà lên tới bước thứ bảy, nhiều khi qua tới mấy chục kiếp phải đeo đuổi theo. Mình sinh lên cõi trời, họ dưới cõi người, tại vì mình biết tu mình lên cõi
[50:59]trời rồi, còn họ vẫn lẹt đẹt ở dưới cõi người tại họ cứ quậy quá đi. Thì ở trên cõi trời rồi vẫn làm sao? Vẫn theo dõi, vẫn dùng thần lực để chặn đầu này, để mở đầu kia, đủ thứ chuyện hết, để mà gài qua gài lại cho lần lần mà sao, họ được gặp Phật pháp trở lại, được mến đạo lại, được học đạo lại, được tu hành đạo lại. Tức là lên cõi trời rồi cũng không buông ra, vẫn bí mật âm thầm mà mà theo dõi. Nên có người hỏi thầy chứ: "Thưa thầy, ông thầy bói ổng coi ổng nói con có vong theo." Thầy nói: "Ai mà không có vong theo? Phải người nào cũng phải có vong theo thì mới là con người đàng hoàng." "Ủa là sao thầy?" "Tại vì vô lượng kiếp mình có duyên với chúng sinh.
[51:41]Và có những chúng sinh họ chết rồi, có duyên sinh lên cõi trời. Còn mình là cái thứ gì mà người ta chết rồi người ta bỏ mình luôn, người ta không dám quay lại nữa, phải không ạ? Còn mình là thứ còn dễ mến thì còn vong theo. Cho nên ông thầy bói mà ổng nói mình mà có vong theo là ông thầy bói ổng nói một điều có thật và điều khỏi coi cũng biết, thầy cũng biết luôn nữa chứ đừng có nói. Nhưng mà quan trọng cái vong theo mình là cái vong hạng gì, nha. Cái hạng cô hồn các đảng khác, mà cái vong theo mình là cái vong mà họ biết tu khác, mà vong theo mình là cõi trời theo, chư thiên theo khác. Chứ ai mà không có vong theo, nha." Nha.
[52:17]Còn mình đi đâu mà vong đi theo cả hàng đàn hàng lũ đằng sau là con người số một nha, số một trên đời. Đó, hàng đàn hàng lũ vậy đó. Cho nên là vì lý do đó nên thầy mới hướng dẫn Phật tử phải làm sao? Phải cúng thí thực mỗi ngày. Nha. Thì à vậy, thì chư Thiên cũng vậy, nhiều vị do họ hóa độ cho mình, mình chưa đủ công đức thì họ chết, họ lên cõi Trời mất rồi. Một vị Bồ tát họ lên. Lên rồi vẫn còn phải nặng lòng với chúng sinh ở dưới mà mà theo đuổi mà hóa độ. Mà mình thấy các vị Bồ tát đâu có phải là dùng phép một cái hô biến một cái, cái người đó đắc đạo được không? Phải đi qua bảy bước phải không ạ?
[52:53]Phải xây dựng cho họ làm gài qua gài lại, mưu mô tính toán đủ thứ để cho họ gặp đạo, rồi bắt đầu phải tính toán từng bước từng bước để cho họ mến đạo. Mến đạo được năm bữa, nửa tháng cái có đi đường cái thấy có cái ông thầy chùa ổng đứng hút thuốc phì phèo cái rồi xong, quay về úi, không tin và mất liền. Thế là phải gài lại. Ta nói cái ông đó bữa đó làm sao biết không? Tại ổng là ổng bị ổng bị lạnh, ổng bị ho, ổng bảo phải hút thuốc ổng mới hết bệnh. Còn phải nói chữa. Có lần cũng cười lắm, thầy à gặp ông ra thầy thăm gặp ông Thượng tọa, ổng nói chuyện một chút cái ổng chịu hết nổi, ổng nói: "Cụ cho con ra hút thuốc cái." Ổng hút thuốc cái ổng vô
[53:32]nói chuyện, ổng nói một ngày con hút hai gói rưỡi. Nghe mình hơi ớn rồi nha. Mà ổng nói có cái điều lạ mà bữa nào mà giọng nói con khàn á, con hút thuốc vào một cái là bắt đầu con tụng kinh rất hay. Bữa nào con hát cho Thượng tọa nghe, con hát rất hay, ở đây ca sĩ hát không lại con. Mà phải có hút thuốc mới hát được. Cứ mình cứ ngồi nghe trợn mắt nghe ổng nói. Và ổng nói: "Con đi khám bệnh rồi các bác sĩ khen cái phổi con sạch bóng." Mình cũng không hiểu sao luôn. Ổng nói: "À mà nếu con không có thuốc là con dật dà dật dượng không tụng kinh được, không làm lễ được. Phải cho con hút thuốc." Ổng nói đại khái vậy.
[54:07]Mình cũng không hiểu được, cho nên mình cũng không dám chê ai. Thật sự vậy đó, thầy không dám chê ai vậy đó. Thấy người ta vậy không dám chê. Nhưng mà chúng sinh sao? Nhiều khi nhìn cái người ta chê, trách rồi người ta chỉ vì một cá nhân mà người ta không còn mến đạo nữa. Mà đạo Pháp là cái gì mênh mông lớn lao phải không ạ? Nhưng mà còn cái người xấu chỉ có một người một, nhưng mà nhiều khi chúng sinh sao? Vì một cái người đó mà mất luôn cái lòng yêu mến cái đạo Pháp mênh mông, rất là uổng. Cho nên Bồ tát phải làm sao? Phải gài, phải sửa, phải che, phải chở, phải đỡ đủ thứ để giữ cái cái lòng mến đạo của người ta. Cực không?
[54:42]Chớ đâu phải là hô phép cái là người ta mến đạo, phải không ạ? Nên ta nhớ như vậy. Một vị Bồ tát mà giáo hóa chúng sinh rất là cực. Vì sao? Vì phải theo luật nhân quả, chứ không có dùng phép, không có dùng phép. Không có dùng phép một cái. Ví dụ như có những người vậy, như thầy vậy lâu lâu thầy cũng bói, lâu lâu thầy cũng coi bói một chút. Thì nói thôi chớ lát đừng kêu thầy coi bói nha. Thầy nói cái này nữa nè. Ví dụ như thầy gặp một người mà thầy biết cái người này họ cứng cỏi, họ không tin, không tin Phật Pháp. Sở dĩ họ không tin Phật Pháp bởi vì họ không hiểu, họ chả đọc sách bao giờ. Mà cái họ biết đạo Phật là biết qua mấy cái chùa, biết qua mấy cái ông thầy.
[55:22]Mà các ông thầy mà họ gặp thì hình như là không đủ thuyết phục họ, tại họ giỏi quá. Họ giỏi quá, họ giàu quá cho nên là những cái ông thầy không đủ sức thuyết phục nên họ cũng không quan tâm. Ví dụ họ nghĩ ông thầy là mục đích là để cúng. Lâu lâu họ có chuyện gì cần phải cúng thì ờ kêu mấy ông thầy cúng cúng trả tiền rồi xong, giống như một dịch vụ trao đổi. Lòng họ khô khô khan, lạnh lẽo không có biết gì đạo. Nên nhiều khi thầy gặp mấy người đó rồi thầy phải coi bói. Nói vài điều gì cho họ giật mình. Nói những điều bí mật trong tim đen của họ làm họ giật mình một cái, họ bắt đầu mới có một chút phục.
[55:59]Rồi thầy mới gài nhân quả vô, nói chuyện Phật Pháp vào, đó để làm cho họ có một bắt đầu từ đây họ thấy nhúm nhốm trong lòng một chút xíu về một cái lòng kính phục đối với Phật Pháp. Mà chỉ là một điểm nhỏ thôi, gieo rớt vào trong lòng họ một cái mầm nhỏ nhỏ thôi chứ không được nhiều. Nên là quá trình mà Bồ tát độ một chúng sinh đi qua bảy cái mức độ cực không? Cực khủng khiếp luôn, không biết bao nhiêu kiếp mà nâng lên từng bước từng bước. Rồi bây giờ nói tới học, tới bước thứ ba là học đạo đi. Học đạo là học cái gì? Đưa cho kinh hả? Ví dụ mình muốn độ chúng sinh mình nói: "À, cuốn kinh này đọc đi." Hiểu không? Không bao giờ hiểu.
[56:39]Cái ngôn ngữ cổ xưa nói gọn, không ai hiểu nổi, phải giảng. Ai giảng? Tìm một ông thầy nào mà hiểu, có thực hành và cái ngôn ngữ của ổng biện tài vô ngại, lưu loát, dễ hiểu, khúc triết. Dễ có cái ông thầy đó không? Cũng rất khó có ông thầy đó á. Không phải dễ đâu nha, rất khó. Ví dụ mấy thầy tu trong chùa đó thì mấy thầy hiểu, à mấy thầy có thực hành. Nhưng mà nói không ai hiểu. Có không? Rất nhiều trường hợp ấy nữa. Ổng nói lưu loát, nói xong mình không biết nói cái gì. Tại ổng nói bằng ngôn ngữ của ổng. Ổng nói cho cái tâm hồn của ổng, ổng nói bằng cái quá trình đi học của ổng, còn mình với cái thế giới của ổng nó khác nhau, ổng nói mình không hiểu.
[57:27]Cho nên như thầy á, thầy cực kỳ khôn. Là sao? Thầy nói bằng ngôn ngữ của chúng sinh. Thầy không nói bằng cái ngôn ngữ của của chùa. Đúng không ạ? Thầy rất ít dùng cái ngôn ngữ của chùa.
[57:46]Thấy cười lắm, như thầy gặp mấy thầy á, mấy thầy kia là học từ từ, từ sơ cấp, trung cấp, cao cấp rồi tới tiến sĩ Phật học, còn thầy thì không có cái bằng nào hết trơn, không có cái bằng. Và thầy nói mấy thầy: "Nhờ vậy chớ là tôi tui tui may mắn là không được học cái trường nào." Là sao vậy? Tại học như quý thầy á, quý thầy được nuôi dưỡng trong cái ngôn ngữ của kinh viện, hàn lâm. Rồi quý thầy đem cái ngôn ngữ ra quý thầy nói chúng sinh, không ai tiếp thu được hết. Còn tôi lúc nào cũng cân nhắc cái ngôn ngữ, nói bằng ngôn ngữ, nói bằng tiếng lòng của mọi người, tiếng lòng của mọi người.
[58:25]Nên người ta nghe, người ta dễ hiểu. Thì đó, cho nên về bây giờ nói là một Bồ tát muốn độ cho một chúng sinh để được học đạo, đưa họ cái cuốn sách nào? Dắt họ đến gặp một ông thầy nào? Dễ không? Không dễ chút nào. Thầy nói bây giờ như cuốn sách thôi, cuốn sách đó ai viết cuốn sách đó? Cái người viết cuốn sách đó đã đủ chánh kiến chưa? Có chắc không? Không chắc tí nào. Ví dụ bây giờ nói một cái người họ viết cuốn sách về lịch sử về Đức Phật. Tất cả mọi cái sử liệu về Đức Phật viết đều khác nhau và có những điểm hở, sơ hở cả. Tất cả đều sơ hở. Không phải dễ tí nào. Như hôm nay vậy, thầy viết cái cuốn Đỉnh Núi Tuyết về lịch sử
[59:09]cuộc đời Đức Phật á, thì ngồi thì mới đối chiếu qua lại. Mà thầy bận, có ít thời gian mà đối chiếu qua lại, đối chiếu mà thầy mới phát hiện là những điều mà mình nghe về cuộc đời Đức Phật từ lúc trước á, thực sự có nhiều điểm không hợp lý, không hợp lý. Như có cái nguồn sử liệu có nhiều người hay hỏi, nói: "Trước con nghe thầy giảng là ngài Phật với Nan Đà sinh gần với nhau phải không ạ? Nhưng sau này thầy viết trong Đỉnh Núi Tuyết là hai người sinh xa nhau." Có người hỏi. Thầy nói nói nhiều nguồn sử liệu và khi thầy nghiên cứu thầy mới thấy là Phật và Nan Đà sinh xa nhau mới đúng hơn là sinh đồng thời với nhau. Lý do?
[59:46]Lý do là ta nhớ Phật đắc đạo rồi về thăm hoàng cung thì Nan Đà mới cưới vợ. Đúng không ạ? Mà thời xưa cưới vợ là khoảng mấy tuổi? 16, 17, 18, tối đa 20 là đã cưới rồi. Mà lúc đó Đức Phật đắc đạo về thăm hoàng cung là ngài bao nhiêu tuổi? Không phải 37 tuổi rồi? Phải không ạ? Đó, rồi Nan Đà cưới vợ thì lúc đó Nan Đà làm sao? Chỉ khoảng là mười mấy, 20 tuổi thôi. Nhớ như vậy. Cho nên là Phật với Nan Đà sinh làm sao? Phải phải xa nhau mới là đúng. Đó là là nguyên tắc là như vậy. Rồi nói ví dụ như Phật sau khi đắc đạo xong về kinh thành Vương Xá gặp mới là y sĩ Kỳ Bà nha, có một y sĩ Kỳ Bà chuyên chữa bệnh cho Phật.
[1:00:34]Nhưng mà thầy nói không có chuyện đó, tại vì Kỳ Bà là con vua Bình Sa, là con rơi á, con của một kỹ nữ. Mà ông không vào trong kinh ở, trong cung ở nhưng mà được vua cho đi học, ổng đi học tới bác sĩ. Thì mà lúc Đức Phật đắc đạo là ngài bao nhiêu tuổi? 35 thì ngài về Vương Xá là năm mấy tuổi? 36 tuổi. Vua Bình Sa thua Phật là bao nhiêu tuổi? Năm tuổi, thì lúc đó vua khoảng 31 tuổi. Thì con vua mấy tuổi? Con vua chừng 7-8 tuổi à, mà con rơi nữa thì nó còn nhỏ tuổi nữa. 7-8 tuổi học bác sĩ xong chưa? Chưa. Cho nên mình nói là Đức Phật đắc đạo về thăm Vương Xá gặp Kỳ Bà là sai liền. Nên ta thấy là nhiều cái sử liệu, nhiều tác phẩm viết coi vậy chứ không hợp lý.
[1:01:24]Cho nên khi một vị Bồ Tát mà muốn cho chúng sinh được học đạo, biết đưa cuốn nào cho chính xác, phải không ạ? Biết gặp ông thầy nào để mà đủ sức thuyết phục, chứ vị Bồ Tát đâu phải cứ ngồi có mặt mà kèm hoài, vì các Ngài còn phải đi vân du giáo hóa và nhiều khi các vị đã lên cõi trời rồi, đang hóa độ thôi. Đó ví dụ như bây giờ nói nhiều người đến đây gặp Thầy cũng là do một sự xui khiến ở một cái một cái đâu đó đến đây gặp Thầy, chứ không phải là là do cõi người đâu. Có những người đến với Thầy là do sự thúc đẩy, xui khiến vô tình ở đâu mà cái sự đó nhiều khi sắp xếp từ từ Ơn Trên chứ không phải là do con người phàm.
[1:02:05]Ơ những điều bí mật vậy, với học đạo vậy. Và theo đuổi, khuyến khích, hỗ trợ cho cái người đó được học cho đúng chánh kiến cũng là cả một quá trình rất là khổ sở, phức tạp, cực khổ chứ không phải là dễ dàng chút nào. Rồi cho đến khi người đó mà thực hành tu tập qua bao lâu? Không biết bao nhiêu kiếp, phải không ạ? Và vị Bồ Tát này vẫn phải sao? Vẫn phải theo đuổi để mà giáo hóa, nhắc nhở, dìu dắt người đó trong bao nhiêu kiếp đó luôn, không phải là dễ. Rồi cái quan trọng là ta nhớ điều này: Ta muốn đắc đạo thì ta cần có cái gì? Muốn đắc đạo thì cần có cái gì? Cần có phước nha, cần có phước, phước lớn lắm á.
[1:02:50]Đó là lý do mà không bao giờ Phật hô biến một cái cho chúng sinh đắc đạo, vì chúng sinh chưa có phước. Cho nên phải làm cho chúng sinh có có phước. Mà làm cho chúng sinh có phước làm bằng cách nào? Mình lấy phước mình, mình cho được không? Không, mà chúng sinh phải làm sao? Phải tự làm. Đó cái con cái khổ là cái chỗ này, cái mắc mứu là cái chỗ này, cái chìa khóa nằm chỗ này, cái khó là chỗ này: Chúng sinh phải tự làm phước mới có phước, chứ không có ai làm phước rồi đem cho người khác được. Trên đời này có những cái giùm được mà có những cái không giùm được. Ví dụ như bây giờ mình có thể nấu ăn giùm cho người khác,
[1:03:31]nhưng mình không thể ăn giùm người khác, phải không ạ? Người ta ăn người ta mới no, chứ mình ăn người ta không no, nhưng mà nấu mình nấu giùm được, vậy á. Ví dụ bây giờ vậy: Mình có thể mua tặng người ta tập tạ, dây, đủ thứ, nhưng mình không thể luyện tập giùm người ta được, phải không ạ? Đó mình chỉ cho vật dụng thôi, còn tập người ta phải tự tập người ta mới có có sức khỏe, vậy á. Thì cái tu cũng vậy, mình có thể tạo điều kiện hết mọi thứ nhưng mà tu thì người ta phải phải tự tu, phải tự ngồi thiền chứ không lẽ mình ngồi thiền mà rồi người ta đắc đạo, không có chuyện đó. Nên trên đời có những cái giùm được và có những cái không giùm được.
[1:04:09]Có một lần thì có ông thiền sư ổng đi với người huynh đệ, cái ông thiền sư thì ổng ngộ đạo rồi, nhưng cái người sư đệ thì chưa ngộ đạo nên ổng cái ông sư đệ là ổng ổng bứt rứt, ổng khó chịu lắm. Ông sư đệ ổng bứt rứt, khó chịu tại vì ổng biết ông sư huynh mình là ngộ đạo rồi mà mình vẫn còn mê mờ. Nên ông sư huynh mình ổng tự tại, thong dong, ung dung, kiến giải siêu việt, còn mình là chưa ngộ đạo cứ mờ mờ mịt mịt, đụng chút hỏi ổng, mà hỏi thì có cái ổng trả lời, trả lời thì không hiểu nổi tại ổng trả lời theo kiểu thiền của ổng rồi không hiểu nổi. Mà nhiều khi hỏi quá ổng tát cho bạt tai cũng không hiểu nổi,
[1:04:41]cũng không ngộ đạo nên cứ day dứt day dứt đi theo ổng trên cái con đường hành cước. Có một lần khóc chịu không nổi, cái ông sư huynh mới nói: "Thôi, thôi thôi thôi thế này, nha. Thôi để cho sư đệ mau đắc đạo thì tôi sẽ làm hết cho sư đệ mọi thứ. Việc gì tôi cũng làm cho sư đệ hết, nhưng có vài cái tôi không có làm giúp cho sư đệ được là ăn sư đệ tự ăn...". Rồi ổng nói câu đó xong, cái người sư đệ ngộ đạo liền. Cái cái khai đạo cũng vậy. Thì mới hiểu rằng một điều là có những điều phải tự mình đứng lên. Nên khi một vị Bồ Tát mà muốn hóa độ chúng sinh thì phải làm cho chúng sinh có rất nhiều phước, mà muốn chúng sinh có rất
[1:05:21]nhiều phước thì phải làm sao cho chúng sinh tự làm. Đó cái khó là cái này đây. Cái khó là nâng phước chúng sinh lên từ từ mà là cái chúng sinh tự làm. Giờ ai nghĩ ra cách nào mình giúp cho một người khác biết làm phước, thích làm phước, tự làm phước? Có cách nào? Ai nói Thầy nghe. Có ai nghĩ ra cách nào không? Nghĩ ra không? Không nghĩ ra. Vì sao? Vì nó rất là mơ hồ, mênh mông, phức tạp, đa dạng, đủ thứ chuyện phong, đủ thứ hoàn cảnh. Rồi cái người đó ví dụ đang nghèo, họ làm sao làm phước? Rồi cái người đó họ hơi giàu giàu nhưng mà họ rất là giữ của, làm sao họ làm phước? Rồi có cái người khá giả đó, nhưng mà
[1:06:09]tiền là tất cả, "trong đôi mắt em tiền là tất cả" vậy đó. Thì làm sao mà mở lòng để họ làm phước, phải không ạ? Cho nên mà việc thuyết phục để cho chúng sinh tự làm phước là cái gì? Là cái việc cực kỳ khó khăn mà Bồ Tát phải làm cho bằng được. Đây mới là cái khó nè. Đây là cái khó. Đố ai nghĩ ra cách nào Thầy khen hay á. Ai nghĩ ra cách nào làm khiến cho chúng sinh phát tâm mà làm phước? Kể chuyện nhân quả, đó có một người vừa có ý kiến. Cho tràng pháo tay.
[1:06:46]Có ai có ý kiến gì nữa? Hả? Dẫn nghe Thầy giảng. Sướng quá hả? Nè, nghe pháp, nghe nhân quả, nghe kể chuyện nhân quả hoàn toàn chính xác, nhưng bao lâu? Nha, mấy lần? Đó, cái câu thứ hai là chỗ đó đó. Cái câu thứ nhất là là làm sao cho người ta nghe về nhân quả. Nhưng mà nghe một lần thì không đủ, phải nghe đi nghe lại, nghe mãi. Nghe mãi, nghe không biết bao nhiêu lần thì lòng họ mới mở ra, bắt đầu mới suy nghĩ về làm phước, mới nghĩ đến cái tương lai tươi sáng cho chính mình về sau, mới muốn vẽ lại cuộc đời của mình không còn đi theo cái lối cũ nữa. Tức là cái lối cũ trước đây mình đã hẹp hòi,
[1:07:37]đã sai lầm, bây giờ phải mở một con đường mới đi ra nha, bằng cách gì? Bằng cách làm lại những điều công đức mới. Đó, mà làm sao cho chúng sinh có cái ý thức đó? Dễ không? Không dễ, phải thuyết phục, phải nói. Phải thuyết phục, phải nói. Mà nói đến khi nào chúng sinh mở lòng ra, mà mở được bao lâu? Cái cánh cửa lòng đó cái cánh cửa lòng đó mở được bao lâu? Mở được bao nhiêu? Bé xíu à, mở chút xíu, he hé à. Tới khi nào thì họ mới mở toang được cánh cửa lòng của họ? Tới khi nào? Chứng Tu-đà-hoàn. Nhớ giùm Thầy nha. Chỉ khi nào một cái vị tu mà chứng được sơ quả Tu-đà-hoàn, cánh cửa lòng mở toang ra, hoàn toàn vị tha, không còn sống cho mình nữa.
[1:08:28]Thì một cái vị thánh Tu-đà-hoàn mở toang cánh cửa lòng của mình, hoàn toàn vị tha thì thò tay thò chân, nói cái điều gì cũng ra phước hết, vì họ không sống cho họ nữa. Họ làm cái gì cũng ra phước hết, tất cả đều biến thành phước và phước của họ cứ tăng lên kiếp này tới kiếp kia. Nhưng mà trước khi chứng Tu-đà-hoàn thì cánh cửa lòng của họ chưa mở rộng. Nên vì vậy, tuy là họ có phát tâm làm phước vì nghe nhân quả, nghe tin nhân quả, được thuyết phục là sống phải biết làm phước nên họ có phát tâm làm phước, nhưng cái phát tâm đó nhiều hay ít? Nhiều hay ít? Ít chứ không nhiều, ít chứ không nhiều.
[1:09:11]Sự thật là như vậy. Nghĩa là và người ta vẫn sống theo cái công thức cũ. Có một lần Thầy giảng Thầy nói Thầy nói ví dụ điều này: Là chúng ta sống trên đời này cái lòng thiên vị của ta đối với gia đình mình rất là lớn. Đúng không ạ? Ví dụ mình có một cái gia đình, mình có chồng, có vợ, có con thì đó là tất cả, tài sản mình dồn lấy đó hết. Ví dụ như có người giàu quá, cái điều họ đau khổ là gì? Không có con để để nối dõi cái tài sản này. Và họ cần có một đứa con mang cái dòng máu của họ để tiếp tục kế thừa cái tài sản này. Và đó là điều họ xem là tự nhiên phải không? Luật pháp cho phép như vậy, bản năng con người cho phép như vậy.
[1:09:54]Nhưng đạo lý thì rất là buồn cười. Đạo lý buồn cười sao? Tại sao có tài sản lớn mà dành cho một đứa bé? Mà cái đứa bé này nó chắc nó có đạo đức không? Không biết phải không? Chỉ miễn là vì nó mang họ tôi, nó có mang cái gen của tôi thì nó được quyền hưởng cái tài sản này. Luật pháp thì nói như vậy được nhưng trên đạo lý hoàn toàn là một điều bất công. Trong khi cái tài sản lớn như này biết bao nhiêu điều còn cần làm, biết bao nhiêu con người cần. Nhưng mà mình trong đầu không nghĩ tới ai hết, chỉ nặn cho ra được một giọt máu của mình, một cái nắm ruột của mình để mình giao hết tài sản cho nó. Cho nên cái suy nghĩ con người chỉ là như vậy.
[1:10:29]Nên ai mà có thể vượt qua khỏi những suy nghĩ đó khi mình có tài sản rồi tìm cách để mà mà giúp người giúp đời, khó lắm. Như vừa rồi ở bên Mexico hay Brazil gì có cái ông á, ông tỷ phú của hãng bia, ổng chết một cái cái di chúc ổng để lại là ổng chia tất cả các tài sản cho tất cả các dân làng trong đó. Tính ra một người đâu được hai ba triệu đô á. Bỗng nhiên cả cái làng đó thành triệu phú hết luôn, mà hai ba triệu đô lớn lắm đâu phải nhỏ. Đó là ổng không để là không biết ổng để lại tài sản cho ai nữa không mình không biết, nhưng ổng nói rằng: "Đây là quê hương mà ổng gắn bó, những người dân ở đây đóng góp cho cái sự nghiệp của ổng".
[1:11:06]Và ổng đền ơn, ổng chia sạch hết tài sản cho cái làng đó đó, một người được hai triệu mấy đô á. Đây là hiếm hiếm mới có một con người như vậy, chứ còn bình thường là mình cứ kiếm có giọt máu. Thậm chí có cái người giàu lên gặp Thầy nói: "Thầy, con giàu quá mà con có một đứa con một à, con rất là lo, lỡ nó có chuyện gì cái gia tài này không biết đi đâu ai giữ, Thầy phù hộ cho con có một đứa nữa".
[1:11:32]Cho nên cái cái lòng con người ta là như vậy. Cho nên hiếm có người nào mà có thể mà mà mở cái lòng mình đối với với cuộc đời. Như hôm đó về cái thầy giảng thầy cũng nói, ví dụ trong nhà mình có 10 tỷ, mình đem cúng chùa nhiêu? 10 tỷ là nhiều hay ít? Nhiều. Cúng chùa nhiêu? 10 triệu. Không, là nhiều lắm rồi đó. Đem cúng chùa 10 triệu là người này khá lắm nha, nhưng mà sự thực nếu biết ra cái tài sản trong gia đình mình là 10 tỷ. 10 tỷ mình cho ai? Bà vợ, hai đứa con. Phải không à? Giữ cho ba người đó thôi. Còn chùa bao nhiêu? Chùa tới 300 người. Nhưng mình chỉ đưa 10 triệu thôi. Rồi vì sao vậy?
[1:12:12]Vì tất cả cái tình cảm của mình dành hết cho cho gia đình mình, tất cả cái sự thiên vị yêu thương mình dành cho ba cái con người đó thôi. Đó là chúng sinh đó. Tâm lý của chúng sinh, bản năng của chúng sinh. Cho nên cái người tu mà biết mở lòng ra, vượt khỏi cái ranh giới đó để có thể yêu thương được mọi người, chan hòa được mọi người, điều đó làm sao? Hiếm vô cùng. Mà một vị Bồ Tát giáo hóa chúng sinh là giáo hóa làm sao chúng sinh mở được cái lòng đó ra. Đổi lại, thay đổi lại cái khuynh hướng, cái bản năng đó, không còn thiên vị như vậy nữa, mà làm sao yêu thương mọi người càng lúc càng bình đẳng dần dần, dần dần.
[1:12:49]Làm sao từ từ tu đến một ngày nào đó mà thấy tất cả mọi người cũng là như ruột thịt của mình, bình đẳng như vậy. Đến như vậy. Ta chưa tu thì ta thiên vị. Tất cả chỉ là vô nghĩa, chỉ có cái gì? Gia đình ta thôi. Cả cái tình yêu đất nước bỏ luôn! Chỉ có gia đình ta thôi. Đó, nhưng mà ta tu dưỡng thế nào, bắt đầu những cái khác ngoài gia đình ta có ý nghĩa lên dần dần lại. Không còn là chỉ có gia đình mình nữa, mà còn có những điều khác có ý nghĩa lên. Đất nước này vô cùng đáng yêu đáng quý. Đạo pháp này vô cùng đáng yêu đáng quý. Ông thầy của mình ổng ốm ốm xấu xấu chớ coi vậy đáng quý ghê lắm nha.
[1:13:28]Rồi. Rồi từ từ mình mở lòng đến gì? Đến muôn loài, đến chim bay trên trời, cá lội dưới nước, rồi đó, thú trong rừng hoang mình yêu thương được hết. Huống hồ là mọi người, đó là một sự thay đổi lớn. Mà để thay đổi được như vậy, bắt đầu mới làm phước được. Mình yêu thương được mọi người, mọi loài rồi thì mình làm cái gì bắt đầu nó cũng gì? Cũng tạo thành thành công đức. Đây là cái khó nhất của một vị Bồ Tát mà giáo hóa chúng sinh chỗ này. Muốn nâng chúng sinh từ bước thứ nhất lên tới bước thứ bảy là mỗi một bước đi gian nan, vất vả. Mà cái khó nhất trong bảy cái bước đi đó là làm cho chúng sinh tăng được phước.
[1:14:09]Mà muốn chúng sinh tăng được phước thì chúng sinh phải tự làm phước. Mà ta giáo hóa cách nào, thuyết phục cách nào, dụ dỗ cách nào để cho chúng sinh mở lòng ra, yêu thương được mọi người, rồi mới cực khổ mà cống hiến, tận tụy, hy sinh, không còn thiên vị riêng tư, yêu thương được tất cả. Dễ không? Không dễ tí nào. Ví dụ như bây giờ thầy nói như thầy. Bao nhiêu năm thầy cũng giảng dạy, bao nhiêu bài kinh tụng thầy soạn cho mọi người tụng đánh vào tâm lý mọi người, thay đổi tâm thức của mọi người. Những người mà đi theo thầy hằng ngày tụng kinh thầy, thấy tâm hồn mình có thay đổi không? Có, phải không ạ?
[1:14:47]Thay đổi dần dần, dần dần. Cho nên Phật tử mình chứ đi qua chùa nào, các thầy đều thích. Tại vì có một cái phong cách khác hẳn: khiêm tốn nhưng mà phụng sự tận tụy. Thấy rất là rõ, đó. Mà đã đạt yêu cầu chưa? Cũng chưa nữa. Còn phải sao? Còn phải tu tập rất là là nhiều. Mà để khai mở cái tâm thức mình ra, chỉ đến ngày nào mà các Phật tử chứng Tu-đà-hoàn hết, lúc đó thầy mới tạm xong trách nhiệm của mình. Vì lúc đó là mình không còn đọa ác đạo nữa, cứ phải tu mãi tu mãi rồi giải thoát luôn. Nhưng mà đặt được một một cái chân vào quả vị Tu-đà-hoàn cái đã. Mà tới ngày đó là thầy chưa hết trách nhiệm, cứ còn phải làm sao?
[1:15:30]Phải dụ dỗ, giáo hóa hoài, phải không ạ? Dụ dỗ, giáo hóa hoài, nói hoài. Mà nói hoài cái người ta có chán không ta? Nói hoài người ta chán. Nói, nói gì nói hoài! Nhân quả nói hoài! Yêu thương, từ bi nói hoài, nghe thấy ghét, phải không? Đó, nói hoài người ta Mà không nói thì người ta làm sao? Thì người ta quên. A, đó! Mấy người này giỏi. Không nói thì người ta quên, không nói thì người ta xao lãng, không nói thì người ta thoái tâm. Nên cứ phải nói, mà nói nhiều thì người ta ghét. Đó, đúng vậy! Giờ phải làm sao đây? Phải mần răng đây? Thấy không? Không nói thì người ta quên, mà nói nhiều thì người ta ghét, giờ phải làm sao? Hát?
[1:16:09]Trời, ai có ý kiến gì động trời vậy ta? Hát thì có hai người này, lát nữa hát, phải không? Đó. Nên cái việc mà giáo hóa, đưa chúng sinh đi lên từng bậc là dễ hay khó? Người thấy tội nghiệp Bồ Tát không? Quá tội đi nha.
[1:16:28]Muốn mà dìu dắt chúng sinh như vậy á thì phải biết cái cơ duyên riêng của từng người, ha, cá tính riêng của từng người, cái lịch sử riêng của từng người trong những kiếp xưa, trong những kiếp xưa. Để làm cho người ta đến với đạo một cách thích hợp. Đến với đạo một cách thích hợp là làm sao? Là ví dụ bây giờ mình muốn người đó đi chùa, nhưng mình dắt đi, họ không đi. À, nhưng mình nhờ người một cái ông ông ông A nào đó dắt thì ổng lại đi. Cho nên mình phải đến nhờ ông A để ông A dắt cái người này. Vì sao vậy? Vì cái kiếp xưa cái ông A này ổng có ổng có cho ông này một ít tiền, nên bây giờ ông này phải nghe lời.
[1:17:17]Cho nên mình đến mình nói chuyện, thuyết phục ông A, rồi ông A mới rủ ông này đi chùa. Nhưng mà may là có ông A, nếu không có ông A thì sao? Thì đó, nó nó phức tạp như vậy. Cho nên khi một vị Bồ Tát mà giáo hóa chúng sinh là phải hiểu cái nhân duyên của chúng sinh từ nhiều kiếp xưa. Cái khó là như vậy. Rồi phải biết kiếp xưa họ phạm cái lỗi gì nữa. Rồi biết kiếp xưa họ tạo cái phước gì rồi. Phải biết hết mới dẫn dắt chúng sinh cho cho thích hợp được. Ừ. Ví dụ như là một cái người mà cái cái người này đời xưa họ sống cô độc. Họ cứ ẩn tu, họ sống ờ... Rồi họ cứ thui thủi một mình, cứ lầm lũi một mình, nên họ rất ít có duyên với chúng sinh.
[1:18:01]Tâm thì tốt, đạo thì có mến, có duyên, nhưng mà không có duyên với chúng sinh. Tại vì sao? Vì họ cứ chủ trương trong nhiều kiếp là phải ẩn tu, nó thành ra cái nhân quả của sự cô độc. Thì kiếp này tái sinh trở lại rồi cũng ít duyên, ít bạn bè. Rồi mà ít duyên, ít bạn bè thì có phước nhiều không? Cũng không có phước. Nên muốn độ cái người này rất là khó. Vì họ cô độc quá. Thì Bồ Tát hiểu như vậy rồi thì phải làm sao?
[1:18:33]Gỡ cái duyên cô độc của họ ra trước. Gỡ cái duyên cô độc ra. Đó là cái nhược điểm nhiều kiếp, bây giờ ngày hôm nay phải gỡ ra. Mà muốn gỡ cái duyên cô độc của họ ra thì phải gỡ cái tâm của họ ra, gỡ cái quan niệm mà họ đã cố chấp từ nhiều kiếp. Mà muốn gỡ cái quan niệm đó ra dễ không? Khó, bởi vì nó in sâu rồi. Ngày hôm nay mình nói: "Bây giờ anh phải yêu thương mọi người. Anh phải cùng với mọi người đi làm những việc từ thiện. Anh mới đi đắp đường với người ta, đi phóng sinh với người ta, chùa lễ hội đông là phải đến phụ lễ." Họ cứ lảng lảng nói: "Thôi, đông người em ngại lắm, không thích gì đông."
[1:19:07]Là cứ quen như vậy, hễ thấy đông người là tránh. Mình phải kèm, phải thuyết phục làm sao họ phát tâm cùng với mọi người tu tập, cùng với mọi người làm những điều công đức để làm chi? Để gỡ cái nghiệp cô độc của họ ra rồi họ mới bắt đầu tiến tu được. Nên mỗi một trường hợp nó khác nhau như vậy, chứ không phải là dễ. Hoặc là một người vậy, thấy đời xưa họ có phước lớn cái họ làm quan to. Họ làm quan to rồi cái ai cũng phải nịnh và họ xem cái điều mà nịnh họ là một điều bình thường. Ai mà không khen họ, họ coi cái người này bất thường. Và cứ phải khen thì họ mới chịu thì nó thành ra cái bệnh gì? Cái bệnh kiêu mạn, phải không ạ?
[1:19:50]Cái đời này do đời xưa họ được khen nhiều quá rồi kiêu mạn nên đời này phước hết rồi, không làm quan to nữa, nhưng mà phước vẫn còn, vẫn còn giàu sang gì đó. Nhưng mà rất cần cái lời khen. Cái lời khen giống như thức ăn của họ vậy. Tại vì ngày xưa trong một kiếp xưa vậy, trong một ngày mà nếu không nghe được đủ 10 lời khen là ngủ không được. Rồi nó quen, nó thành nó thành ra cái nghiện. Nhớ nha, nghe lời khen cũng là một loại nghiện y như nghiện game, y như nghiện thuốc lá, y như nghiện đánh bài, y hệt như vậy, nhớ giùm thầy. Nghe lời khen hoài cũng là một loại nghiện. Thì cái người này họ bị nghiện và họ mất hết phước rồi.
[1:20:26]Bây giờ kiếp này trở lại mà đưa họ đến với đạo mà không khen, họ khó chịu. Mà nếu chỉ chê, họ bỏ Phật pháp họ đi liền, bỏ chùa đi liền. Nhưng mà nếu khen thì tiếp tục cho họ một cái sự kiêu kiêu mạn, mà nếu chê để mà cho họ khiêm hạ thì làm sao? Họ ghét, họ bỏ chùa liền. Thì trong trường hợp này bài toán này phải giải làm sao? Bài toán này phải giải làm sao? Đó, có những trường hợp nó khó độ chúng sinh là như vậy. Nên khi Bồ Tát mà giáo hóa chúng sinh, hiểu được căn tính của chúng sinh, hiểu được nghiệp xưa của chúng sinh thì phải khéo léo mà chọn ra một giải pháp để hóa độ chúng sinh. Khó không? Khó lắm đó!
[1:21:09]Nên còn muốn làm Bồ Tát nữa không?
[1:21:13]Tu thì phải làm Bồ Tát thôi. Đó chỉ là con đường duy nhất. Tu thì trước sau gì cũng phải làm làm Bồ Tát để giáo hóa chúng sinh. Nhưng mà ta phải hiểu giáo hóa chúng sinh là điều cực kỳ khó khăn. Thì đó, nhưng sao? Nhưng mà lại không sợ. Vì sao vậy? Vì Bồ Tát là là cái dũng lực phi thường, cái sự kiên cường là vô hạn, tình yêu thương của chúng sinh là không có bờ mé. Cho nên chính vì vậy ta cứ cực gì cực, vị Bồ Tát cứ mãi mãi mà mà giáo hóa chúng sinh là như vậy. Khi ta hiểu hết những cái điều khó mà một vị Bồ Tát phải đương đầu, phải chấp nhận khi giáo hóa chúng sinh thì lòng của chúng ta đối với các vị Bồ Tát làm sao?
[1:21:59]Lòng sao? Ta ta yêu kính vô vô cùng là như vậy. Cho nên mỗi khi ta niệm Quán Thế Âm Bồ Tát hay ta niệm là Địa Tạng Bồ Tát, vân vân, thì ta phải hiểu là nơi các ngài chất chứa những cái công hạnh cực khổ như thế trong vô lượng kiếp mới thành, chứ không phải là dễ. Cho nên khi ta quỳ xuống ta lạy Phật, ta quỳ xuống ta lạy Bồ Tát, phải hiểu là lòng mình có yêu kính bao nhiêu cũng không không đủ. Nhớ như vậy nha. Thôi hôm nay mình nghe tới đây được rồi nha. A Di Đà Phật.