[0:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn thiền đức Tăng Ni. Kính thưa quý Phật tử. Bữa nay là Tết Nhi đồng. Cho nên... mà hổng thấy Nhi đồng.
[0:27]Thấy Nhi đồng hồi xưa... Giờ già hết rồi. Nhưng mà... Nhưng mà thôi.
[0:38]Tuổi nào ta cũng cần có những niềm vui. Tuổi nào ta cũng cần có cái tình thương yêu. Tuổi nào ta cũng có những lúc để mà mở lòng với nhau. Và nhiều khi chùa lại chính là cái nơi như thế. Ví dụ như nếu Trung thu ta ở nhà, không biết trời mưa hay tạnh, mà có vui, thì mình vui với gia đình mình chút. Chứ không lẽ mình xách lồng đèn mà đi chơi như mấy đứa con nít. Con nít xách lồng đèn mà giờ... không biết còn con nít xách lồng đèn đi ngoài phố không ha? Cũng còn chứ hả? À thú vị. Thì thôi người lớn mình, à đâm ra ganh tị với mấy đứa nhỏ. Nên mình lên chùa chơi vui cho chắc ăn. Tại vì ở trên chùa là bỗng nhiên trở thành cái điểm đến, trở thành cái nơi gặp gỡ.
[1:30]Thành gọi là điểm hẹn. Tức là Sao Mai điểm hẹn, mình ở đây là Trung thu điểm hẹn. Hay là Phật Quang điểm hẹn, để được nhìn thấy nhau. Cái nhu cầu mà được nhìn thấy nhau này nó bí mật trong mỗi con người. Ở đây có một lúc nào đó thì thầy sẽ phân tích điều này. Lạ như vậy, con người ta cần tình yêu thương, cần cái cộng đồng, ừm cần cái nhìn mặt nhau. Giống như là Trịnh Công Sơn vậy đó. Ông nói ông có trong một bài hát ông ông nói thế này. Ông nói là... cứ cái niềm vui của ông là mỗi sáng mai thức dậy, ông còn được nhìn thấy mặt con người. Chứ sợ là thức dậy rồi chung quanh mình không còn có ai, thì đó là nỗi...
[2:13]nỗi buồn khủng khiếp nhất. Cho nên cái mà để được còn nhìn thấy mặt con người đó... sáng mỗi khi mặt trời thức dậy, mỗi khi con người thức dậy, còn được nhìn thấy mặt con người, đó chính là niềm vui. Và niềm vui đơn giản như vậy, không cần gì phải lớn lao lắm. Và những người mà có một cái trí tuệ, hay có một cái triết lý sống, có đạo lý sống, thì người ta biết vui từ những điều rất nhỏ. Chứ không phải đợi mà trúng số độc đắc gì mới vui, hay phải đợi một cái gì lớn lao mới vui. Người ta biết vui từ những điều rất nhỏ. À chúng ta cũng vậy. Mỗi một khi, mỗi một ngày mà chúng ta theo Phật, học được đạo lý, thì ta thấy cuộc đời nó đẹp lên từ từ, đẹp lên từ từ.
[2:57]Từ một chiếc lá xanh... vừa mới nhú cái mầm trên cành, thấy cuộc đời nó cũng đẹp. Hoặc là chiếc lá vàng rơi... theo gió, thấy cuộc đời nó cũng đẹp. Rồi gặp nhau một cái người lạ chẳng quen, nhưng mà lịch sự gật đầu chào nhau một chút, thấy cuộc đời nó cũng đẹp. Nó cái gì cũng vậy đó. Còn nếu mà ta không thấy được cái đẹp trong đó, cứ phải đòi hỏi cái gì lớn quá, thì chúng ta thật sự chỉ là đau khổ. Nên cái người mà tâm thanh tịnh, chúng ta theo Phật ta tu lâu rồi, tâm mình càng lúc càng thanh tịnh, những cái ham muốn nồng cháy trong tâm mình nó... nó tắt dần. Những cái khát ái... nó tắt dần, tắt dần, bỗng nhiên niềm vui nó tràn đầy, nó hiện hữu...
[3:44]trong từng chút từng chút của cuộc sống này. Nó cái hay là như vậy. Cho nên nói là tại sao mà cái người tu họ an lạc. Tại sao ông thiền sư lại lúc nào cũng mỉm cười hoan hỷ. Bởi vì khi mà những cái khát ái, những cái ham muốn của thế gian gay gắt từ trước nó tắt dần, tắt dần. Bỗng nhiên tất cả là niềm vui nó hiện hữu. Hay như vậy. Nhìn đứa bé nó tung tăng, nó chạy nhảy, nó chả liên quan gì tới mình, cũng thấy cuộc đời đẹp. Phải không ạ? Nhìn thấy một cụ già... lẫm đẫm vậy đó, đi khó khăn đi lên chùa, nhưng mà với cái lòng thành kính, mình thấy sao cuộc đời nó cũng đẹp. Nó cái gì cũng vậy. Bắt đầu ta nhận ra nhiều cái cái đẹp trong cuộc sống là như vậy.
[4:28]Cho nên tới rằm Trung thu thì cuộc đời đẹp thiệt. Vì... vì sao? Vì... vì có trăng hả? Mưa bão tới trăng mất tiêu. Nên hầu hết là cái đêm Trung thu ít ai lại thấy trăng. Hiếm khi nào Trung thu lại thấy trăng. Trung thu cái mưa. Bây giờ đang có cơn bão đổ vào miền Trung quét tan tành ngoài. Cho nên mưa gió. Hồi chiều có cơn mưa thoáng qua cũng ướt hết, nhưng mà may là sao tối lại không mưa. Mà vậy ta vui cái gì ở đây?
[5:02]Vui cái gì ở đây? Vui là được nhìn thấy nhau. Phải không ạ? Được nhìn thấy nhau. Cứ vậy cứ huynh đệ, bạn đạo được nhìn thấy nhau đã là niềm vui rồi. Không cần cái gì phải lớn lao. Mà khi mọi người có mặt ở đây, ta biết được một điều, là chúng ta... chúng ta sao? Ai cũng... ai cũng... là con Phật. Phải không ạ? Ví dụ mình đi ra ngoài đường có thể rất là đông người, nhưng mà không biết ai sao à nha. Không biết là sao. Dòm thấy cái người đó tưởng người Việt Nam bắt tay ra không, nó người Tàu. Bắt tay ổng người Campuchia gì đó. Còn ở đây mình biết có một điều chung, tất cả chúng ta là con Phật. Ai đến chùa cũng với cái lòng thành kính mộ đạo.
[5:51]Và trong cái cái điểm chung của đạo đức đó, ta có cái sự tin cậy lẫn nhau. Phải không ạ? Ta có tin cậy. Ví dụ có thể lẫn trong đây một vài kẻ xấu nhưng mà không đáng kể. Còn hầu hết ta nhìn nhau, từng ánh mắt vậy, có thể là chưa quen nhau nhưng mà trong lòng mình có cái niềm tin, à ai lên đây cũng là con Phật. Vì vậy cái mà gặp được đông người, cùng một cái niềm tin, cùng một cái lòng thương mến đó, tự nhiên hạnh phúc nó tràn đầy. Mà hạnh phúc là thế đó. Cái đẹp là thế. Chẳng có cái gì phải đòi hỏi cầu kỳ. Phải không ạ? Mà nếu được ngon hơn nữa thì chùa ăn cho bữa cơm ngon ngon thì càng tuyệt vời hơn.
[6:35]Hồi chiều ăn cơm có ngon không ạ? Quá ngon phải không? Rồi đó. Thôi vậy là tốt rồi. Đó vậy là mấy cô cũng thỏa lòng nha, công mấy cô nấu cực khổ là coi như Phật tử cũng rất là... rất là enjoy đó, rất là thưởng thức. Hôm nay thì chúng ta nhân cái Trung thu. Thì Trung thu thì cũng ai cũng hay nói tới trăng. Hôm nay chúng ta cũng nói tới trăng. Có treo cái hình cái trăng. Đối với các nhà vật lý thiên văn vũ trụ thì trăng chỉ là gì? Trăng là cục đá. Bay quanh trái đất, quay quanh trái đất. Mỗi lần mà đổ bộ xuống cực lắm. Lên đó rồi không tìm thấy sự sống. Và một cái phi thuyền 10... Apollo 18 mất tích luôn trên đó không biết lý do.
[7:23]Không bao giờ tìm ra được lý do và Mỹ nó cũng giấu thông tin đó luôn. Sau này họ làm những cái phim về cái đó. Nói trên đó thực sự có một cái sinh vật bí ẩn đã tiêu diệt cái phi thuyền đó. Đại khái là như vậy. Nhưng mà từ thời thượng cổ, khi con người xuất hiện, mở mắt nhìn lên trên bầu trời, thì nhìn thấy ánh trăng. Nhìn thấy ánh trăng. Và từ đó đến nay nhiều chuyện xảy ra lắm. Con sói cũng nhìn thấy ánh trăng. Trong rừng con sói vậy. Mỗi khi trăng lên nó nhìn ánh trăng và nó sao? Nó cất tiếng tru. Phải không ạ? Nó cất tiếng hú rùng rợn. Là không biết nó cảm khái điều gì, nó mong đợi điều gì.
[8:06]Nhưng tiếng tru, tiếng hú của nó kinh hoàng. Rồi những con cọp, con beo, con voi vậy, cũng mỗi tháng nó nhìn thấy ánh trăng, mình chẳng biết nghĩ gì. Nhưng riêng con người, trong đêm vắng, lúc đó chưa có đèn, chẳng có đèn dầu, cũng chẳng có đèn điện. Và lúc nó hơi có đốm lửa chập chùng chập chùng. Và ánh trăng từ góc trời đi lên dần, lên dần... đã tỏa xuống lòng người một ánh sáng mát dịu, nên thơ. Và thế là con người ta mở mắt nhìn ánh trăng kinh ngạc. Kinh ngạc rồi yêu mến. Và ánh trăng đi theo nhân loại suốt bao nhiêu triệu năm nay. Ánh trăng đi vào con tim của loài người bao nhiêu triệu năm nay.
[8:56]Ánh trăng đi vào tình yêu đôi lứa của con người suốt bao nhiêu triệu năm nay. Chắc chắn những ai mà đã từng có người yêu thì đều sao?
[9:11]Thì đều sao? Cũng nhận được một bức thư tình, hay chính mình viết một bức thư tình, mà kể chuyện tình yêu, trong đó sao? Gửi gắm ánh trăng ở trong đó vậy. Cho nên cả nhân loại đều nhìn trăng mà mộng mơ, mà làm thơ, mà viết nhạc, mà bịa chuyện. Ví dụ như chuyện mà chú Cuội, cây đa, cái nọ đó. Mỗi quốc gia đều có một cái sự tích về ánh trăng. Về cái điều gì lờ mờ nhìn thấy. Mà mình không biết là các quốc gia khác có nhìn thấy cái cây đa trên ánh trăng như Việt Nam mình không. Nhưng riêng người Việt Nam mình nhìn những cái vết đen đen trên ánh trăng lại thấy có con thỏ, có cây đa phải không ạ? Và thế là chuyện thần thoại...
[9:57]về Hằng Nga, đi theo cái chuyện cổ tích của Việt Nam suốt bao nhiêu nghìn năm như vậy. Vậy ta biết là ánh trăng đi theo lòng người, đi theo đời người suốt bao lâu như vậy. Và gần đây cũng vậy, cũng có một bài nhạc của Đài Loan cũng nổi tiếng lắm. Không biết có ai biết không? Là "Ánh trăng nói hộ lòng em" á. Ở đây có ai biết lên hát giùm cái đi. Không hát thì Sư phụ hát à. Đừng có hối hận ạ.
[10:31]Ni wen wo ai ni you duo shen Wo ai ni you ji fen
[10:42]Wo de qing ye zhen Wo de ai ye zhen Yue liang dai biao wo de xin.
[10:55]Nhớ nhiêu đó thôi.
[10:59]Là anh hỏi em, là em yêu anh vậy là có... có đậm sâu không. Em yêu anh vậy là có được mấy phần.
[11:10]Thì cái tình của em rất là chân thật. Cái nỗi cái niềm yêu thương của em rất là chân thật. Mà thề có ánh trăng nói hộ lòng em. Bài cực kỳ lãng mạn. Mà nổi tiếng ghê gớm lắm. Đến nỗi mà cái người Trung Hoa, người Đài Loan ai cũng thuộc cái bài này. Như ông Lưu Đức Hoa mà ông đứng lên trên ông hát, ông hát một câu thôi. Ông không hát nữa là ở dưới khán giả hát theo hết. Như vậy thì... cái ánh trăng này của ai? Ánh trăng của ai? Của chung phải không ạ? Ánh trăng là của chung. Không của ai hết. Nhưng mà mỗi người cứ nhìn cái ánh trăng chung đó... mà bày tỏ cái nỗi lòng riêng của mình. Bày tỏ cái nỗi lòng riêng của mình.
[11:58]Ví như cái người vợ, nói có chồng mà đi chinh chiến xa, thì cũng vậy nói là cái vầng trăng đó... Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường. Tức là phân nửa vầng trăng chiếu qua song cửa vào nơi cái gối mà chỉ còn có một người nằm. Còn một nửa ánh trăng sẽ theo chàng... mà rong ruổi ở nơi nẻo đường xa. Nên ta thấy ánh trăng đẹp, đẹp ghê gớm. Đi vào cái tâm tình, tình cảm tâm hồn, văn hóa đời sống, triết lý thơ nhạc đủ thứ hết trơn. Sư phụ cũng có bài nhạc ánh trăng phải không ạ? Ánh trăng là một cái chung. Nhưng mà... những cường quốc, những cường quốc mà đủ khả năng phóng phi thuyền lên mặt trăng, thì trong đầu đã nghĩ sao?
[12:45]Đã nghĩ tới chuyện... chiếm mặt trăng. Làm của riêng. Thậm chí có một cái công ty mở trên mạng là phân lô mặt trăng để bán cho người trái đất. Ai cứ đóng tiền vô nó phân cái lô nó bán ở trển. Còn ai lên trển xây nhà ở được thì cứ xây. Vậy mà người ta cũng tin người ta vô người ta mua. Chẳng hiểu nổi. Thì cái vậy lạ vậy là... cái chung như vậy, đẹp như vậy, nhưng mà khi con người mà bắt đầu có năng lực chạm tới... là giành thành của riêng ạ. Giành thành của riêng. Và cái mà muốn giành cái chung thành cái riêng nó gây thành bao nhiêu là thảm kịch cho nhân loại này. Cái lỗi ở chỗ này. Cái lỗi là...
[13:30]là cái đáng lẽ là chung mà ta muốn giành thành riêng, gây thành cái thảm họa cho... cho nhân loại. Thôi bây giờ khoan nói cái chuyện chính trị đó. Về mình nói về đạo lý vậy. Trên thế giới này cũng vậy. Có một cái chân lý chung. Có một cái đạo lý chung cho cả loài người. Mà không phải riêng cho cả loài người, cho cả chúng sinh luôn, cả loài thú luôn. Mà không phải chỉ riêng hành tinh này, cho tất cả những hành tinh nào có sự sống trong vũ trụ này. Chắc chắn sẽ có một chân lý chung, một đạo lý chung cho toàn thể vũ trụ này. Mà con người... có bổn phận phải đi tìm cho ra.
[14:12]Vì nếu con người không đi tìm cho ra, thì mãi mãi con người cứ chia cách với nhau. Là tôi thích sống theo lối sống này, còn anh cứ sống theo lối sống kia. Và đừng ai đụng ai. Còn nếu đụng nhau thì phê bình, chửi mắng, là hạ nhục nhau, giành với nhau, áp đặt lên nhau. Nói là tui tui là sống theo cái lối... là một vợ một chồng chung thủy suốt đời. Mà nói không tui là sống theo cái lối... thích cưới mà không thích ly dị liền. Như vậy. Và ai cũng nghĩ mình đúng. Nhưng mà cái đó có một cái chân lý chung nào đó. Thầy sẽ giảng một cái bài khác nhau và giống nhau. Sắp tới lúc nào đó cũng gần tới thầy sẽ giảng cái bài đó.
[14:58]Hôm nay thì mình không nói nhiều về vấn đề này. Mà chỉ nói thế này là... thực sự trong vũ trụ này sẽ có một cái đạo lý phổ quát chung cho tất cả chúng sinh. Nhưng mà... cái bổn phận của những người có lương tâm là có trách nhiệm tìm cho ra cái đạo lý đó. Tìm cho ra cái đạo lý đó để... mà con người không... chia lìa nhau nữa. Con người không quay lưng, thù hận, ganh ghét, mà giết hại nhau nữa. Con người sở dĩ mà thù hận nhau, giết hại nhau, gây chiến tranh tang tóc đủ thứ hết. Chỉ bởi vì... con người ta... giữ riêng cho mình một cái... quan điểm sống nào đó, riêng biệt, không giống nhau. Vì không giống nhau, cho nên...
[15:57]xa lạ với nhau, xa cách với nhau. Cái xa lạ, xa cách rồi bỗng trở thành... thù ghét nhau. Đó đó là cái cái bẫy, cái bẫy. Mà suốt không biết bao nhiêu nghìn năm trong lịch sử cứ như vậy hoài. Còn nếu con người biết rằng... là họ có một cái chung. Một cái chung rất đẹp, và cái chung rất thiêng liêng, thì con người không nỡ ghét nhau. Cũng giống như ngày hôm nay vậy. Tại sao mà rằm Trung thu chỉ là Tết của trẻ em mà mắc gì ta phải lên chùa? Chỉ bởi vì cái giây phút mà ta lên chùa, nhìn thấy được đông người với nhau như thế này. Mà biết rằng là mọi người đều chung nhau một điều hết. Là điều gì? Con Phật.
[16:47]Mà nói gần hơn chút nữa là gì? Đều là... đệ tử Phật Quang phải không ạ? Tức là có điểm chung đó. Đều là đệ tử Phật Quang, đều là con của Phật. Mà cứ đông người thế này cái hạnh phúc nó lớn ra. Cái hạnh phúc nó lớn. Cho nên cứ mỗi người đến đông chút, lại làm cho cái niềm vui nó lớn lên. Cơm thì nó hơi tốn một chút, nhưng mà cái niềm vui nó cũng lớn thêm được nhiều hơn chút. Nó vậy. Nên cái đông nó quan trọng là vậy. Nên có những người nói thôi con không thích đi chùa lúc lễ, khó gặp thầy. Con thích đi lúc nào riêng riêng dễ gặp. Cái người như vậy là người sao? Cái người như vậy thực sự thì họ nghĩ cũng đúng nhưng mà nó cũng có một chút hẹp hòi.
[17:27]Phải không ạ? Còn lúc mà lên đông như vậy, đúng là rất là khó gặp thầy. Tại vì thầy không không đủ sức để tiếp từng người từng người hết như vậy. Tuy nhiên ta có cái hạnh phúc khác lớn hơn nhiều. Phải không? Hạnh phúc được là... nhìn thấy mặt nhau, đông vui và biết nhau có một cái điều chung. Cái chính cái chung đó kết nối với ta... làm cho ta hạnh phúc. Thì cái nhân loại này cũng vậy. Nếu mà ta quyết tìm ra được một cái chung gì đó thì nhân loại cũng sẽ hạnh phúc. Đó cái đi tìm cái chung đó chính là đi tìm hạnh phúc cho... cho nhân loại. Nhưng mà con người có chịu tìm hay không? Có chịu tìm hay không?
[18:06]Hay là cứ thích giữ cái gì rất riêng của mình. Hễ cái gì riêng của mình thì bảo vệ, thì binh vực. Còn cái gì của người khác thì chống đối, thì thù hận. Thì con người mà sống cứ như vậy thì cứ đau khổ. Nên ở đây đến lúc và... cả loài người vậy đã gần nhau quá rồi. Cách nửa cái... phân nửa vòng trái đất mà cầm điện thoại lên mà nói chuyện với nhau được rồi. Thì không còn lý do gì mà con người cứ giữ những cái riêng để cho... thù ghét nhau, xa cách nhau. Mà suốt từ bao nhiêu triệu năm qua vậy, có một ánh trăng cứ kiên nhẫn quay quanh trái đất để nhắc với loài người rằng loài người còn có một cái... cái chung.
[18:49]Rất là đẹp. Nếu mình chưa có cái đạo lý chung, chưa tìm thấy một chân lý chung, thì hãy nhìn lên một ánh trăng. Ánh trăng chung. Đó. Trong đêm... trong đêm vắng. Nha. Gió thổi mây bay. Và khi chúng ta ngước nhìn lên bầu trời ta thấy ánh vầng trăng tỏ đang soi xuống trần gian này. Và ta hiểu rằng cùng cái giây phút đó sao? Biết bao nhiêu con người cũng đang... cũng đang... đang... ngắm trăng. Cũng đang ngắm trăng. Và nếu ta cùng nhau ngắm một cái ánh trăng lung linh huyền ảo, đẹp đẽ giữa trời đêm như vậy, thì cớ gì lòng ta lại xa cách nhau. Phải không ạ? Đó... Ờ cớ gì lòng ta lại xa cách nhau. Vì biết bao nhiêu...
[19:35]người... đã gửi lên ánh trăng đó những lời... những lời thề. Sâu nặng. Biết bao nhiêu. Nên phi thuyền bay lên thì chỉ thấy đất đá khô cằn. Nhưng mà thật sự nếu ai có cái con mắt mà siêu nhiên mà nhìn lên ánh trăng, sẽ thấy ánh trăng ghi trên đó, ghi lại nơi đó biết bao nhiêu những lời... những lời thề sâu nặng của con người. Đúng không ạ? Có ai nhìn ánh trăng đã thề chưa? Nhớ lại đi hồi trẻ đó. Hồi mới biết yêu đó, có chưa? Thì à chính vì những cái điều mà ta hiểu là chung thì... nó làm cho cuộc đời này cũng bớt đi đi đau khổ. Nhưng mà cái mà cả nhân loại đi tìm cho ra cái đạo lý chung, cái chân lý chung đó để đừng xa cách nhau nữa.
[20:30]Đó là một bổn phận, bổn phận quyết liệt của loài người. Thì ta không biết là ai sẽ là người mà... thúc đẩy điều này. Nhưng thôi ngày hôm nay, nơi cái mái chùa Phật Quang yêu thương này, trong cái đêm mà ánh trăng chung này. Thì chính chúng ta... cùng với nhau, sẽ là những người quyết đi tìm cái đạo lý chung cho... cho nhân loại. Nha. Chúng ta sẽ thúc đẩy đi tìm cái đạo lý chung đó. Vì con người không thể cứ mãi mà... chia cách nhau hoài được. Phải đi tìm một cái gì chung để nắm tay nhau, mà sống yêu thương, sống tử tế, sống trong trong hòa bình an lạc. Vì còn biết bao nhiêu việc phải làm. Chứ không thể là cứ ngồi đó mà thù ghét nhau mà giết chóc nhau mãi.
[21:17]Con người còn nhiều việc phải làm đáng quý hơn. Ví dụ như việc gì? Cái việc phải tu tập. Cái tu tập nó tốn rất nhiều thời gian để chúng ta chiến đấu thắng được cái ngã chấp vô minh của mình. Cái công trình đó lớn lắm. Mà bận làm chi cứ giết chóc, chiến tranh với nhau. Rồi con người còn gì nữa? Còn phải khám phá cả cái vũ trụ mênh mông này nữa. Bao nhiêu cái dĩa bay ở các hành tinh khác nó qua thăm mình rồi, mình không thể nào đi thăm lại được vì cái trình độ mình chưa tới. Đó còn biết bao nhiêu việc phải làm. Cả những đáy biển sâu mình cũng chưa biết hết, bao nhiêu tài nguyên con người để phục vụ con người chưa biết hết.
[21:52]Nhiều cái điều còn cần phải làm lắm. Nhưng mà con người cứ mất thời gian vì chiến tranh, giết chóc, vô lý quá. Cho nên cứ sớm ngày nào mà có một cái đạo lý chung để con người đi theo thực hành, tu tập thì sớm loài người bớt những cái bận bịu những chuyện tào lao, bậy bạ, xấu ác. Mà chung tay sống với nhau trong thanh bình, an lạc, đoàn kết, yêu thương. Vì ta còn phải dành rất nhiều thời gian cho những việc cao thượng hơn trên đời này. Phải không ạ? Như vậy nha. Bây giờ vậy, khi ta nói về cái ánh trăng chung của loài người nó đẹp biết bao nhiêu, thơ mộng biết bao nhiêu. Rồi ta nói tới cái đạo lý chung mà loài người phải đi tìm
[22:43]để xây dựng lại một cái hành tinh an lành hạnh phúc. Thì bây giờ ta trở lại những vấn đề nhỏ nhỏ chung quanh ta. Chung quanh ta cũng vậy, có những điều của riêng ta và có những điều của chung với mọi người. Thì cái gì thì là của riêng ta và cái gì thì của chung của mọi người?
[23:05]Cái gì chung, cái gì riêng? Đất nước này là của chung hay của riêng? Chung phải không ạ? Của chung của những người Việt Nam. Cái căn nhà, cái sổ đỏ của mình là của chung hay của riêng? Của riêng ạ. Hễ cái gì mình đứng tên cái là của riêng ạ. Và... tiền ở trong túi người ta là của chung hay của riêng? Tiền túi người ta là của chung. Nhưng tiền trong túi mình là của? Của riêng ạ. Không ai được đụng tới. Nhưng tiền trong túi người ta thì của chung, mình có thể xài nhờ, xài ké, hỏi mượn, vay, và thậm chí kêu bắt người ta bao đi ăn vì tiền đó của chung. Nhưng mà tiền trong túi mình là của... của riêng.
[23:45]Không ai được biết, không ai được đụng tới. Giấu rất kỹ, ém rất kín, rất sâu. Đại khái là vậy. Trong cuộc sống này... à cái chung, cái riêng nó chi phối trong tâm hồn mình nhiều lắm. Mình làm cái gì mình cũng nghĩ coi cái này của chung hay của riêng ạ. Và cái gì mà càng là của chung thì... nghĩa là càng sao? Ta cứ tưởng... cái gì mà của chung của đông người thì sẽ được nhiều người chung tay vun đắp. Phải không ạ? Nhưng không. Con người có cái kỳ đó. Của chung thì... cha chung thì không ai... ai khóc. Nhiều sãi không ai... quét sơn chùa. Lắm thầy thì thối ma. Lắm người ta thì thối... cái kia. Nó vậy đó.
[24:36]Đại khái là con người ta mới phát hiện ra một điều. Là hễ cái gì mà càng của chung chừng nào thì cái đó bị bỏ bê nhiều chừng nấy. Người ta lại càng vô trách nhiệm vì cái này của chung mà. Mình không lo chắc có người khác lo. Mình không lo chắc có người khác lo. Và không ngờ rằng ai cũng nghĩ giống nhau câu đó hết. Tất cả đều nghĩ giống nhau câu đó hết. Cho nên là cuối cùng là không ai... không ai lo. Nên cái của chung là cái lại... lại là bị bỏ bê nhất. Ví dụ như con đường nó có cái ổ gà. Người ta đi qua người ta tránh và người ta chửi. Nói làm đường vậy. Nhưng mà thật sự chỉ cần cái người trước mặt đó họ lại họ lấp
[25:18]tạm, lấp đỡ thì người ta đi qua lại cũng đỡ nguy hiểm. Nhưng không, vì nó là của chung. Chứ nhà mình mà lũng lỗ là mình lấp mình trám liền. Nhưng mà con đường nó mà lũng lỗ trước mặt nhà mình, mình không lấp, không trám. Cho nên vì vậy hễ mà khi thầy đi trên đường mà thầy thấy trước nhà ai trong con đường có cái hố gà thì thầy kết luận cái nhà này không phải đệ tử Phật. Không phải con Phật. Mà càng không phải là đệ tử của Phật Quang. Tại người đệ tử của Phật Quang thì sao? Luôn luôn tìm hố gà mà... mà lấp. Mà không phải lấp trước hố gà mặt nhà mình, mà trước mặt nhà người ta cũng lấp. Mà thậm chí không có hố gà cũng đào ra để lấp.
[25:58]Có chuyện làm.
[26:05]Cho nên cứ nhìn mà đi qua đường mà thấy có hố gà là biết cái nhà đó không xài được. Mà nhìn cái hố gà đó biết cái gia đình đó con cái sau này không nên thân, thất đức. Hố gà trước mặt nhà mình không lấp được thì làm sao cái nhà đó có đạo đức. Còn mình nhìn trước cái nhà ai phẳng phiêu, hễ đường hư lấp, đường hư lấp cho mọi người đi, biết cái nhà đó sau này con cháu sẽ sao, sẽ hiển đạt. Vì ông bà sống có đức. Cứ như vậy thôi. Nên bây giờ đó, à ta thấy giữa cái chung cái riêng. Thì bây giờ trong cuộc đời này, cái hạnh phúc của ta là gì?
[26:45]Con người ta có một cái hạnh phúc kỳ lạ lắm. Là sở hữu được cho riêng mình càng nhiều thì lại thấy càng sung sướng. Đúng không ạ? À... Mà nếu mà chỉ lo cho cái chung nhiều thì lại thấy mình cực khổ. Đây là tâm lý của nhiều người. Của những người còn vô minh, còn chấp ngã, còn ích kỷ. Hễ tiền vào mình càng nhiều thì càng sung sướng.
[27:17]Cái sung sướng mà khi sở hữu nhiều là một cái tâm lý... tự nhiên, tâm lý của bản năng. Tâm lý của bản năng. Chứ không phải của lý trí, không phải của đạo lý, không phải của bậc giác ngộ. Mà tâm lý của chúng sinh phàm phu một cách hết sức tự nhiên theo bản năng. Là mình có riêng của mình càng nhiều thì cảm giác càng sung sướng. Đó là lý do mà người ta phải phát khởi lòng... tham lam. Cứ muốn tìm về cho mình thật nhiều. Vì có càng nhiều, có cảm giác an toàn, sung sướng. Ai cũng vậy hết. Mình có một căn nhà... riêng của mình, mình thấy hạnh phúc. Không có nhờ nhà của ai. Mà nếu may may mua thêm được căn nhà nữa thì cái hạnh phúc nó thêm một chút nữa.
[28:06]Nhìn gương mặt thấy phơi phới. Hễ ba căn nhà thì thôi... mặt mày đỏ ao, cười tươi đâu đó. Nghĩa là ta càng sở hữu nhiều cái gì riêng tư thì càng sung sướng hạnh phúc. Đó là tâm lý hết sức thường tình của tất cả chúng sinh. Mà nó trở thành bản năng. Và Đức Phật... khi Ngài dạy đạo, Ngài phải phá vỡ điều đó. Phải chống lại, phải gỡ cái điều đó ra khỏi lòng chúng sinh, khỏi tâm chúng sinh rất là cực. Ngài cứ nói là vô ngã, vô ngã sở. Là không có cái ta và cũng không có sở hữu của cái ta. Phải sống như vậy. Sống cho đến khi mà thấy không còn gì của riêng mình nữa thì người này mới là người giác ngộ.
[28:50]Thì bây giờ cái vấn đề là chỗ này. Vấn đề là trong tâm ta, ta nhìn mọi điều trên đời này. Bao nhiêu cái là ta thấy là của chung, bao nhiêu cái ta thấy là của riêng. À. Và điều đó, cái bao nhiêu phần đó, sẽ đo được đạo đức của chúng ta. Đo được mức độ giác ngộ của chúng ta.
[29:17]Nếu ai mà cứ nhìn thấy nhiều cái riêng... À tiền này là của riêng tôi. Phần căn nhà này là của riêng tôi. Đây là cha của tôi, mẹ của tôi. Đây là người yêu riêng của tôi, đây là bạn của tôi. Cứ cái gì của tôi tôi nhiều nhiều, ta biết cái đạo đức mình đó rất là... thấp. Cái sự giác ngộ người đó rất là xa. Còn nếu cái người nào mà sống trên đời mà hay nhìn thấy cái gì cũng chung. Thì người này cái thiện căn là lớn à. Mức độ đạo đức cao. Cái sự giác ngộ rất là gần. Cái người mà sống hay nhìn thấy cái gì cũng là chung. Thậm chí cả những cái riêng tư nhất vẫn cảm thấy là chung. Ví dụ tiền trong túi mình mà vẫn nghĩ nó là của chung.
[30:07]Dám không? Hỏi thiệt một câu xanh rờn. Dám nghĩ là tiền trong túi mình mà nghĩ là của chung không? Dám không?
[30:19]Sư phụ là như vậy. Chẳng bao giờ Sư phụ nghĩ tiền là của mình. Không có bận lòng. Giao đệ tử quản lý sổ sách đàng hoàng. Vì biết mỗi một đồng Phật tử đưa mình là mồ hôi nước mắt. Cực khổ lắm mới đưa cho Sư phụ được một tờ. Cái tờ đó nhiêu con số ghi số mấy thì không biết. Nhưng mà tờ nào đưa cũng là đầy mồ hôi nước mắt. Không có dễ. Sư phụ không dám xài riêng. Không dám xài. Đôi khi thấy Sư phụ có cái đồ gì hơi sang sang, toàn đồ người ta cho không à. Nhiều khi thấy Sư phụ xài cái cái điện thoại... nó hơi smartphone mà nó hơi tân tiến á. Tại có người biết Sư phụ là thích nghiên cứu... nghiên cứu mày mò máy móc, thích như vậy. Cứ hay cho.
[31:08]Cho rồi mình không xài nó kỳ quá, thôi cứ xài. Vân vân vậy đó. Chứ không dám sắm. Chỉ dám sắm cái gì biết không? Dám sắm cái đàn guitar nó hơi mắc nó tại mê nhạc quá vậy thôi. Không dám sắm gì nhiều. Tại vì cứ nghĩ tiền nó của chung. Phật tử đưa vào cho mình cái mồ hôi nước mắt, không phải cho riêng mình. Cứ để làm gì đó cho Phật pháp, cho đệ tử. Còn quá nhiều đệ tử thì phải nuôi. Chùa mình đừng có khách thì một ngày hơn 600 phần ăn. 600 phần ăn, một ngày là 600 phần ăn. Đừng có khách. Còn như bữa nay nữa thì không tính. Cho nên cứ phải dè sẻn tiết kiệm là phải nuôi đệ tử. Rồi bao nhiêu việc bên ngoài phải làm vậy.
[31:55]Cho nên cái mỗi một đồng vào tay mình đều là của chung. Chẳng gì của mình. Nhưng có cái tật nhiều khi mình hay thích bố thí, giúp người thì có để một ít tiền lẻ trong túi vậy thôi. Luôn luôn như vậy. Nhiều khi có chuyện có cần cho ai á thì tìm có sẵn móc ra liền khỏi phải xin. Rồi bao nhiêu người cũng vậy, cứ nhìn xem coi lại mình.
[32:21]Nếu mình thấy cái gì là chung nhiều thì biết rằng là mình mình tu hành đã tiến bộ. Còn nếu mình thấy cái gì riêng nhiều là biết rằng cái việc tu hành hành của mình đã còn kém. Ví dụ bây giờ như Sư phụ vậy, cũng đứng tên nhiều nhà đất. Có những căn nhà phải sở hữu, đứng tên trên giấy tờ. Rồi có những khu đất Phật tử cúng. Mình phải đứng tên trên giấy tờ. Là cái tên rõ ràng là tên của Sư phụ. Nhưng mà trong lòng Sư phụ nghĩ là cái nó là cái gì? Của ai? Không bao giờ nghĩ là của mình. Cứ nghĩ những cái khu đất đó, nghĩ làm sao sau này sẽ làm được cái gì đó mà có lợi cho mọi người. Mọi người được nhiều người hưởng cái ích lợi từ cái khu đất đó.
[33:11]Mình đứng tên là vì pháp lý phải đứng tên. Rồi cứ nghĩ đến một ngày nào đó đến lúc phải giao lại cho đệ tử cũng quản lý. Mà để quản lý cái điều đó làm sao cũng để làm lợi ích cho chúng sinh. Chứ không bao giờ mà sử dụng một cái gì đó mà nghĩ rằng của riêng của mình cả. Hồi lúc mà Sư phụ mới về đây cũng vậy. Từ không có miếng đất cắm dùi. Cái về đây khẩn được cái khu đất này. Nó rộng thênh thang. Một mình mình lúc đó ở trên núi có một mình à. Có cái chòi ở đây. Cứ đi tới đi lui mà mà để coi ngó đất đó mà. Thì mới nhìn cái lúc đó chợt tâm động lên một cái. Cứ nghĩ là à khu đất này của mình. Nó vừa động lên một cái, lật đật hối hận, sám hối liền.
[33:54]Nói dạ cái này không phải con, này của Phật. Rồi nghĩ xong cái buông ra nhẹ liền. Và cứ như vậy. Hễ cái gì cũng là của Phật. Ví dụ như mình có một cái công ty ở dưới Hoàng Diệu vậy, cái nơi công ty để phát hành băng đĩa. Cái nhà đó rất là to mà ai tới cũng thèm. Ngay ở Sài Gòn mà cái nhà đó gần 500 mét vuông, lớn lắm phải không? Nhưng mà Sư phụ có bao giờ nghĩ là của mình không? Không, không nghĩ. Mặc dầu mình đứng tên cái nhà đó nhưng không nghĩ. Và nghĩ cái này là của Phật. Rồi Phật cho ở để mà làm những điều của Phật pháp. Rồi đến lúc nào đó phải giao lại cho đệ tử. Để đệ tử nối tiếp mà mà sử dụng cho có lợi cho Phật pháp.
[34:33]Chẳng bao giờ nghĩ gì của mình. Rồi đệ tử của mình có phải là của riêng mình không? Không. Đệ tử mình cũng không phải của riêng mình. Mặc dầu mình có trách nhiệm nuôi dạy. Nhưng mà phải nghĩ rằng cũng là con của Phật. Rồi người này có cái duyên về đây học đạo với mình. Và mong sao cho mình nuôi dạy cho thành công, lớn lên, rồi để nối tiếp mà đi làm lợi ích cho chúng sinh, xây dựng Phật pháp, giáo hóa đồ chúng như vậy. Là của mọi người, là của Phật, chứ không phải của mình. Rồi Phật tử mà quy y với Sư phụ phải của Sư phụ không? Cũng không. Sư phụ chỉ là người đại diện cho chư Tăng để làm lễ quy y.
[35:12]Nhưng mà có duyên với Sư phụ thì theo Sư phụ mà mà học đạo. Vậy thôi. Nhưng mà khi có duyên phụng sự thì cứ huynh đệ cứ cùng nhau mà lo cho Phật pháp. Miễn đẹp, miễn đúng là được rồi. Chứ không nghĩ gì của mình. Mà sống như vậy đó... mà cũng chưa có phải là thành chánh quả được. Trong thẳm sâu mình như vậy mà vẫn không thành chánh quả nổi. Chưa phải đủ nhân duyên, chưa đủ công đức nữa chứ đừng có nói. Cho nên vì vậy là hôm nay nhân cái bài "Ánh trăng chung", thầy tâm sự một chút cái nỗi lòng của thầy để nhắc cho mọi người về cái... cái ý thức về cái việc chung, về việc riêng. Ai mà cứ đi tìm cái gì riêng tư nhiều quá
[35:59]thì càng lúc càng ngu si, càng vô minh, không có tiến đạo được. Nên cứ trong đầu đó phải nghĩ... như cái gì riêng nhất của mình cũng từ từ mình buông ra, cũng nghĩ coi vậy chứ vẫn là của của chung. Tiền nay vào túi mình, mai vào túi người khác. Cái người yêu thương nhất của mình, kiếp này là của mình, kiếp sau nhiều khi đi lạc qua là của người khác. Chứ đâu phải mà cứ kè kè nhau mà hết kiếp này tới kiếp kia hoài. Cũng hiếm có lắm. Ít có ai mà nói là yêu thương nhau mà cứ hết kiếp này tới kiếp kia. Cái nhân quả nó lật. Nó lật rồi thấy kiếp này của mình cái kiếp kia của người khác. Cứ như vậy. Nên cuộc đời vậy.
[36:41]Nếu mà nói tìm cho kỹ thì mới đúng như Phật nói. Chẳng có gì là của ta cả. Hiểu thâm sâu như vậy mà sống, mà cư xử với nhau, lòng mình sẽ nhẹ đi và... dễ tu.
[36:57]Tự nhiên ngay đó đã là một cái sự giải thoát. Đã là giải thoát được một phần đáng kể. Còn mà ta cứ nặng lòng cái này của tui, cái kia của anh, thì lòng mình rất là nặng nề. Mà cái khổ đau cũng từ đó mà sinh. Cái phiền não cũng từ đó mà sinh. Mà tội lỗi cũng từ đó mà phát ra. Cái này của tui, phải bảo vệ, phải chiến đấu, phải tham lam, phải giành giật. Và cũng lấy của người khác về của mình. Bổ sung vô cho cái tài sản của mình. Mà cứ nghĩ rằng cái riêng của mình nó càng lớn chừng nào thì mình càng sung sướng chừng nấy. Thật sự không phải vậy. Cái riêng của mình càng lớn chừng nào thì mình càng ngu si chừng nấy, càng si mê chừng nấy.
[37:36]Vì cái ngã sở lớn quá thì... tức là vô minh, chả có gì cả. Nên hôm nay chúng ta nói với nhau về ánh trăng chung, một cái ánh trăng lãng mạn, ghi nặng bao nhiêu lời thề của nhân loại. Ta nói về cái đạo lý chung mà con người phải tìm. Nhưng mà cái quan trọng... cái đó những ước mơ lớn lắm. Còn cái cụ thể thực tế trong cuộc sống, chính là ta nghiệm lại trong lòng mình, coi những điều gì mà ta cứ thấy là riêng hoài. Nghiệm lại coi, nghiệm lại hết trong cuộc đời. Ngay cả đứa con mình đẻ ra có phải là của riêng mình không? Ráng nghĩ đi. Phải là của riêng mình không? Cũng không. Coi vậy chứ đứa con mình dứt ruột đẻ ra, không phải của riêng mình. Là vì sao vậy?
[38:28]Nó vẫn là một chúng sinh ở đâu độc lập đầu thai vô thôi. Vì cái duyên đầu thai vô làm con mình, mang dòng máu mình, mang gen của mình, chứ nó vẫn là một chúng sinh độc lập. Cho nên mình không thể mà áp đặt hết mọi ý muốn của mình lên trên cuộc đời của đứa con mình. Vì nó vẫn có cái nhân quả của nó. Nhưng mà chỉ có cái là... nó có duyên là con mình thì mình phải nuôi, phải dạy cho đàng hoàng thôi. Chứ cũng không phải của mình. Như hôm vừa rồi ở ngoài Bắc thầy có giảng cái bài... Triết lý ăn uống. Ở đây ai mà có yêu sự ăn uống thì... ráng đi tìm cái bài thầy mới giảng đó mà nghe nha. Triết lý về sự ăn uống.
[39:04]Đây có ai yêu mến ăn uống không? Không thầy không có dùng cái chữ tham ăn nói nghe nó kỳ. Thầy chỉ nói nhẹ nhàng là ai yêu mến sự ăn uống thôi. Thì ráng nghe cái bài Triết lý về ăn uống. Trong đó thầy có nói thế này. Ví dụ như khi mà người ta nuôi cá rồi người ta bắt lên người ta ăn. Tức là người ta không có lấy của môi trường tự nhiên. Tại con cá mà nó sống ngoài sông đó là của chung với nhân loại ạ. Giống như cái cây mọc ngoài rừng đó là của nhân loại, mình cưa nó xong đem về mình nói của mình. Con cá nó ngoài sông vậy đó, mình câu lên cái mình nói của mình. Thật ra là mình cướp chứ sao là của mình?
[39:37]Vì mình có nuôi nó đâu. Bây giờ bắt đầu con cá mình nuôi nè. Con heo mình nuôi nè, con gà mình nuôi. Nói à mình nuôi mình được quyền giết ăn. Nói vì của tôi mà tôi được quyền giết ăn. Nói cũng không phải như vậy. Một chúng sinh đó mặc dầu mình nuôi đó. Có khi mình ép lứa đẻ gì đó, thầy cũng không rành lắm. Đại khái đẻ ra. Nhưng mà nó không phải của mình. Hễ mỗi chúng sinh nó vẫn có cái nhân quả riêng của nó. Nó vẫn có cái luân hồi. Riêng của nó vẫn có cái nghiệp riêng. Và vẫn là một cá thể độc lập. Chứ không phải nó là đồ vật của mình đâu. Nó không giống như là cái cục bột mà mình nhồi ra con này con kia rồi mình nói cái này của tui.
[40:13]Thì thôi cái cục bột mình nhồi nắn lên mình nói này của tui thôi tạm được á. Tạm thôi chứ cũng không được đâu. Tạm được. Nhưng mà một con gà nuôi lên nói của riêng mình không phải. Nó vẫn là một chúng sinh độc lập. Con mình dứt ruột đẻ ra vậy chứ mà vẫn không phải hoàn toàn của mình. Mang dòng máu mình thôi. Ân nghĩa nợ nần với mình thôi. Chứ cũng không phải sở hữu riêng mình. Cho nên nhiều cha mẹ đau khổ chỉ vì áp đặt ý muốn mình lên đứa con. Mà không được. Tại sao mà được? Ý mình là một chuyện mà nghiệp của nó một chuyện. Nghiệp của nó nó đi đường nó. Còn ý của mình đi đường mình. Chỉ lâu lâu hên xui gặp nhau. Tức là sao?
[40:53]Cái nghiệp của nó lại giống với ý mình. Tức là mình muốn nó bác sĩ, sao nó lại... yêu bác sĩ, nó đi học bác sĩ nó thành công. Thì đó hết sức may mắn. Chứ còn đa phần mình muốn nó làm bác sĩ. Mà nó thì chỉ muốn đi hát karaoke, làm ca sĩ karaoke, cũng bó tay đành chịu chứ cũng không biết làm sao được. Cho nên hiểu như vậy. Có những điều mà suy cho tới tận cùng. Có những điều mà ta tưởng là hết sức riêng của ta. Nhưng sự thật cũng không riêng. Cũng không phải của ta. Nhất là bao nhiêu lời thề sâu nặng mà gửi lên ánh trăng. Lúc nào đó người ta có cái máy vi tính siêu đẳng. Người ta nhập hết dữ liệu từ mặt trăng tải xuống vào cái máy đó.
[41:32]Người ta gõ ta tìm ra bao nhiêu lời thề. Thế là nói ờ năm hai ngàn mấy đó, năm một ngàn chín trăm mấy, một ngàn sáu trăm mấy đó. Có hai người đó đã thề câu này câu này. Mình giải mã mình đem xuống mình viết ra hết. Thì mình sẽ thấy thế nào. Có những lời thề đẹp lắm. Là ánh trăng nói hộ lòng em. Em yêu anh tha thiết cả cuộc đời. Mãi mãi em là của riêng anh. Mãi mãi trái tim này chỉ thuộc về anh. Mãi mãi trong trái tim này chỉ có bóng hình anh. Nhiều câu. Không tin bữa nào mình lên ánh trăng mình đọc coi. Trên đó nhiều mấy câu đẹp lắm. Nhưng... rồi sao nữa? Không phải vậy. Phải không? Cái mà tưởng là của riêng. Không có riêng.
[42:18]Lúc nào đó nó cũng thay đổi. Cũng dịch chuyển, không còn giống như mình nghĩ ban đầu nữa. Giống không giống như vậy. Nên cái cái tình yêu đôi lứa mà người ta nghĩ là riêng tư nhất. Sự thật cũng không riêng nổi. Không riêng được. Cũng chỉ là duyên nghiệp trong kiếp luân hồi lai sinh nào đó. Nó như vậy. Tình cảm cũng vậy. Tài sản cũng như vậy. Thế tài năng có phải của riêng mình không? Nói cái tài này là của tui. Ví dụ như tôi hát hay. Ví dụ như tui hát hay. Cái giọng hát này là của riêng tui. Có không? Cũng không chắc. Vì nó cũng vô thường. Hễ nhân quả mình biến đổi cái là giọng hát nó đi chỗ khác à.
[43:08]Cái tài năng mà mình đang có, cái sự thông minh sáng suốt của mình đang có sẽ biến mất liền. Nếu nghiệp thay đổi. Nếu nghiệp thay đổi. Ví dụ như thấy Sư phụ giảng này có hay không ạ? Nhưng mà nó có mãi mãi vậy không? Nếu Sư phụ nghiệp thay đổi. Là mất liền. Ví dụ như Sư phụ kiêu mạo. Ví dụ Sư phụ nhìn thấy Phật tử mà không biết thương yêu, không biết tôn trọng. Leo lên bục giảng rồi mọi người chán liền. Tự nhiên nhìn thấy mặt ổng nay thấy ghét quá à. Hồi trước thấy mặt ổng thấy thương sao nay mặt dòm thấy ghét. Bắt đầu hết phước nó vậy. Do tâm biến đổi, nghiệp biến đổi, tài mất liền, tài năng mất liền.
[43:50]Cho nên có tài mà cậy chi tài, chữ tài liền với chữ tai một vần. Đúng là có tài mà cậy chi tài. Cái gì mà mình thấy mình hay, cái tài giỏi, đừng nghĩ nó của riêng mình. Coi vậy chứ nó cũng vô thường tạm bợ. Và theo theo duyên nghiệp. Tài sản này tưởng của mình. Có những người giàu nứt đố đổ vách. Có những người đại gia mà cả mấy chục tỷ đô la, cả trăm tỷ đô la. Trong nhà tưởng không ai đụng tới mình. Nhưng mà sao, nếu đó là nghiệp xấu sẽ có ngày tới người ta bưng mình đi nhốt mất. Tất cả tài sản mà mình tưởng là của mình, cái ảo tưởng của mình biến mất. Tan thành mây khói liền. Mà chỉ là một đống tội để lại.
[44:27]Rồi cái tình yêu thương cũng vậy. Ta tưởng là sẽ mãi mãi là của mình. Cũng không. Lúc nào đó người ta thay đổi bất ngờ mà không hiểu tại sao. Không hiểu tại sao. Lạ lùng như vậy. Nên trên cuộc đời này... tưởng là riêng, nhưng sự thật chẳng có gì riêng cả. Nên ở đây là... chúng ta đi tìm cái tâm của bậc thánh mà ta bắt chước. Là bớt đi thấy cái gì là riêng của mình nữa. Bớt dần, bớt dần. Mà cho tới khi giống như bậc thánh là chẳng còn thấy cái gì của riêng mình nữa. Vì có một cái cực kỳ riêng... có một cái cực kỳ riêng không ai có thể phủ nhận được. Đó là cái gì?
[45:13]Là cái thân này. Phải không ạ? Thôi bây giờ nói thôi tiền không phải riêng thôi cũng được. Tại nó ở ngoài nó vô rồi nó đi mà. Nói người yêu không phải riêng thôi cũng được. Người ta tới rồi người ta đi mà thôi cũng được. Rồi cái gì cũng được. Nhưng mà cái thân này của tôi, bảo đảm không có trật à. Phải không ạ? Gen của tôi, hình hài của tôi, máu tôi. Ai mà lại dứt ngón tay này chịu không nổi. Phải không? Tất cả như vậy. Nhưng mà sao? Có phải riêng không? Nghĩ cho kỹ coi có phải riêng không? Cũng không. Vì nó từng ngày nó là sự vay mượn. Có cái đi vào, có cái đi ra. Có cái đi vào, cái đi ra. Và giữ cho cái hình hài này nó tồn tại được thời gian bao nhiêu năm.
[45:53]Nhờ cái đi vào, cái đi ra. Cái đi vào, cái đi ra. Hít vào, hít ra. Hít vào, hít ra. Uống vào cái đi ra, uống vào đi ra. Ăn vào cái đi ra. Đừng tưởng tượng, thầy nói đừng ngồi tưởng tượng mà cười. Cứ vào ra, vào ra. Và trong khi mà nó đi ngang qua đây thì nó giữ cái hình hài này. Nó mà ngưng vô, ngưng ra một cái... Nó không có cái gì vô nó cũng sẽ sao? Tiêu liền. Nó vô mà nó không chịu ra sao? Cũng tiêu liền. Cho nên coi vậy chứ nó không phải của mình. Thân này không phải của mình. Như một ta vào cái lò thiêu mình thấy nhanh lắm. Mới xác cái con người còn đầy đặn á... để trong cái hòm đẩy vô lò thiêu. Thiêu một lát mà kéo ra thì...
[46:35]còn xương trắng hếu, khúc xương. Mình nhìn đó mình nghiệm, mình hiểu nhiều thứ. Đây là cái con người ngày xưa vậy. Với hình dáng như thế, mắt mũi như thế, tóc tai như thế, y phục như thế. Bây giờ chỉ cầm lên cái mảnh xương ống chân chút xíu. Cầm lên cái răng hàm nó cứng á, cầm lên một khúc hàm. Chỉ còn xương trắng hếu. Và nghĩ mình cũng vậy. Cái thịt mà chúng ta thấy đẹp thế này đó, coi đốt 5 giây à. Đốt cái vèo tan liền không còn. Xương đốt lâu hơn chút. Còn con mắt mà như ánh hồ thu đó, nhìn cho nhìn người mà bắt đầu làm rung động cả tâm can mọi người nó... cháy cái vèo bay mất tiêu liền. Không còn gì hết trơn.
[47:13]Còn cái mái tóc mà ta óng ả như trăng mơ, như dòng suối tiên chảy phải không. Mỗi khi trăng chiếu xuống nó lấp lánh sương đó. Mỗi khi chải đầu nghĩa là phất phơ theo gió và rớt xuống vài con chí. Coi vậy cháy cái vèo cũng mất tiêu liền, không còn chút nào hết trơn. Đó nó vậy. Nên cuối cùng cũng chẳng có gì là của riêng mình. Cái riêng nhất cũng thực sự chẳng phải là của riêng mình. Đây là cái nghĩ của của bậc Thánh. Cho nên bây giờ vậy. Đêm nay là đêm Trung thu. Chúng ta về đây thứ nhất là... chung vui với nhau phải không. Chung gì nữa? Chung ăn. Chung gì nữa? Chung nghe ha, nghe đạo lý. Và vì ta có nhiều cái chung cho nên ta được gì? Được gì?
[47:58]Hạnh phúc. Chính vì có nhiều cái chung nên ta được hạnh phúc. Còn cái người nào mà giờ này... đêm Trung thu phải không? Cái lén hết gia đình, cái đi ra một cái nhà hàng nào đó ngồi ăn một mình. Nói đêm Trung thu, bữa nay ăn cỗ Trung thu, ăn một mình thôi. Kêu món thiệt ngon ngồi ăn một mình. Tưởng cái ngon đó là hạnh phúc nhưng mà rồi sao? Cái người đó mới là người người đau khổ. Đó cái mà riêng, càng riêng thì càng đau khổ. Còn ta về đây... thì ta chung vui, vì ta chung ăn, chung nghe, chung gì nữa thầy không biết. Nhưng đại khái mà có hai cái chung là đã thấy thấy vui rồi nha. Rồi khi ta về lại với cuộc đời thường, về lại với gia đình mình.
[48:41]Ta đụng đến những cái riêng tư liền trở lại. Phải không ạ? Bây giờ ngồi đây mọi thứ là chung. Chùa này của chung. Nha. Ông thầy này của... Của chung. Chung. Mọi thứ chung hết. Người ta thấy rất là yêu thương nhau. Nhưng mà khi về nhà một cái bắt đầu mình đụng cái riêng lại. Và ta nhớ đạo lý ngày hôm nay mà thầy trò ta chia sẻ với nhau. Tập suy nghĩ lại. Coi cái này phải riêng nữa hay không? Nha. Nghiệm cho ra điều đó. Để bớt thấy cái... bớt thấy cái riêng. Nghĩa là ta đã tiến bộ trên sự trên sự tu hành. Nhưng mà chỉ nghiệm không nó chưa đủ đâu. Ta phải làm sao mà ngồi thiền cho được. Phải ngồi thiền.
[49:23]Tại khi ngồi thiền tâm thanh tịnh, cái sự xao động của tâm thức nó lắng xuống. Mà cái xao động của tâm thức nó lắng xuống thì tự nhiên cái ích kỷ nó bớt xuống. Ích kỷ nó bớt xuống, cái bản ngã nó bớt xuống. Tự nhiên ta bớt thấy những cái riêng. Chính nhờ thiền định giúp cho ta nhìn những điều này nó nhanh hơn là mình suy nghiệm bằng cái suy tưởng. Thiền định làm cho ta thấy rõ hơn, chứ không phải là hiểu bằng tư tưởng, bằng suy tưởng. Vì vậy đệ tử Phật, Phật đã dạy cho ta một cái phương pháp quý giá, kỳ diệu là thiền định. Thì nhớ ta phải ráng siêng năng tinh tấn mà ngồi thiền. Mà ngồi thiền dễ hay khó?
[50:06]Khó, vì rất đau chân. À tê, ngồi yên không được nhúc nhích. Nên nhiều người không đủ sức vượt qua nên lười. Chứ còn nếu người nào mà tinh tấn thiền định, thực sự là từ từ đến lúc nào đó đều có kết quả tốt. Suốt hơn 20 năm thầy giáo hóa. 20 năm thầy giảng pháp và dạy thiền, thực sự có rất nhiều người có kết quả tốt đẹp trong thiền định. Kể cả có những người đã chứng quả Tu Đà Hoàn chứ không phải không. Vì hơn 20 năm, mình đi đúng một con đường. Trên nền tảng thứ nhất là tôn kính Phật. Thứ hai là trải lòng từ bi. Thứ ba là tâm khiêm hạ. Lúc nào cũng ráng siêng làm phước, phục vụ cho mọi người. Lấy cái phước đó, lấy công đức đó làm chất liệu để mà tu tập.
[50:55]Còn trong công phu thiền định thì đi đúng con đường Phật dạy. Biết rõ toàn thân, buông lỏng toàn thân, quán thân vô thường. Sau đó theo dõi hơi thở, vân vân. Mình đi đúng con đường rất căn bản của Phật. Và nếu ai kiên trì đừng làm tội lỗi gì nặng, hơn hai mươi mấy năm thì đều có kết quả hết. Những cái báo cáo về cho thầy đều rất là rất là tốt. Mà mình không quảng cáo, không ham danh, không có phô trương. Vậy cứ thầm lặng mà tu, thầm lặng mà tu. Trong cái khiêm tốn, trong cái kín đáo, siêng làm phước. Đến lúc nào đó kết quả bắt buộc nó phải tới. Mà ta đã dặn lòng mình, mình chấp nhận một ngàn năm à.
[51:33]Phải không? Cho nên không có gì gọi là lâu xa hết. Cho nên bây giờ vậy, mỗi tháng ta lại được ngắm ánh trăng lên. Chứ không đợi là phải tới rằm Trung thu. Mỗi tháng ta đều được ngắm ánh trăng lên. Mỗi khi nhìn lên ánh trăng, ta nghĩ đây là ánh trăng của ai? Ánh trăng của chung. Và hiểu ánh trăng của chung này ta hiểu một điều nữa, nhân loại cần cái gì? Cần một đạo lý chung. Phải không ạ? Chân lý chung để con người đừng chia cách nhau nữa. Hiểu như vậy rồi, ta cũng thấy lại trong cuộc sống của mình vậy. Hãy còn vướng những điều gì mà riêng tư thì sao? Thì hãy buông xả đi. Tập làm sao nhìn thấy mọi điều trên đời này đều là chung.
[52:18]Đó như vậy ta mới xứng đáng là con của Phật. Và như vậy cứ khi chiều xuống, trước khi bình minh lên, ta đều bắt chân lên ngồi kiết già như Phật dạy. Lắng tâm trong thiền định thẳm sâu để đi lại con đường mà Phật đã đi. Thì chúc mọi người đêm Trung thu được an vui, hạnh phúc.