[0:36]Hôm nay ta nói với nhau về một cái quan điểm là không phải để tự nhiên là tốt. À, không phải để tự nhiên là tốt.
[0:46]Có một số người chủ trương để mọi việc vận hành tự nhiên, để đó nó là gì? Phát triển tự nhiên, sinh sôi nảy nở tự nhiên, không cần phải xử lý can thiệp nhiều, đó là tốt. Nhưng mà thực sự nó không tốt. Hồi nhỏ thì thầy có đọc một cái bài tiếng Anh thì tới giờ thì vẫn còn nhớ. Nhớ cái đoạn đó vì thầy thắc mắc về nó. Đó là nói về việc mà có những người kiểm lâm bảo vệ rừng và họ nhận ra được một điều cứ để cho rừng phát triển tự nhiên thì sẽ rất là tốt. Cái câu đó thì nhớ cả một đời và cứ thì cứ tin nó là như vậy. Nhưng sau này khi lớn lên lớn lên rồi thầy quan sát nhiều sự kiện thì bắt đầu thầy nghi ngờ. Thầy nghi ngờ.
[1:41]Ví dụ như có những cái cái khu rừng mà có những cái cây bìm bìm nó leo lên, nó giết cả một khu vực luôn vì nó phát triển mạnh quá. Nó che hết ánh nắng rồi, khu rừng đó chỉ còn dây dây bìm bìm mà dây bìm bìm nó không có lợi gì cho đời sống của các sinh vật cả. Nhưng các cây khác chết hết vì nó mạnh nó che phủ lên. Cái giống cây bìm bìm lâu lâu ta cũng thấy họ cho mọc để trang trí cho các cái khu vườn của nhà, lá to to đó, nó phát triển mạnh khiếp lắm. Phát triển rồi các cây chết hết. Thì liệu cái sự tự nhiên nó có tốt hay không? Không tốt. Hoặc là hồi thầy mới lên núi cũng vậy, trên cái rừng núi Dinh của mình thì nó có cái cây mắc mèo.
[2:24]Đây có ai nếm cái nếm mùi cây mắc mèo chưa nhỉ? Mắc mèo nó có cái trái, trái nó có cái lông, lấy cái lông đó mà chà đâu ta chạm vào đó rồi là người như phỏng lửa vậy. Ngứa sốt nóng khủng khiếp lắm. Thế là thầy phải cho cái người đi tìm cắt hết các gốc cây của nó, cắt hết, cứ lùng đi tìm, lùng đi tìm cắt hết cắt hết như vậy. Phải điều chỉnh thiên nhiên chứ không con người không sống được. Không sống được phải điều chỉnh lại. Hoặc là có một thời gian trên núi mình bùng muỗi, muỗi khủng khiếp, con người dần dần không sống được nữa. Thầy phải đặt mua 10.000 con dơi ở biên giới Campuchia về thả lên núi
[3:04]mình, rồi bắt đầu muỗi nó giảm rồi mình mới sống được trở lại. Hoặc là bên Mỹ vậy, có những khu vực người ta phải đi bắt cái con gọi là trăn Miến Điện. Không biết trăn Miến Điện là loại gì không biết. Mà vì cái sự xuất hiện của nó nó to quá, nó giết hết mọi sinh vật trong đó. Thế là vì họ phải thuê người ai mà bắt được là phải thưởng bao nhiêu tiền á. Mà nếu mà qua Việt Nam mình chỉ cần mà quảng cáo rằng cái cái con ăn thịt con trăn Miến Điện đó mà được cái gì đó chống lão hóa là bay hết liền, đúng không? Bên ở mình tại họ Mỹ có cái dở không biết quảng cáo cái đó, chứ Việt Nam mình giỏi, chỉ cần nói chống lão hóa
[3:44]là qua ngày hôm nay lùng bắt không còn con nào. Hoặc là trên núi mình hiện nay cũng vậy, có mấy con mèo hoang ở đâu lên nó vô chủ, nó đi nó cứ bắt hết những con sinh vật. Nhiều khi sư phụ thả về để cho nó phong phú đa dạng sinh học đi, nó bắt hết trơn, thả một thời gian tìm lại không còn con nào. Nhiều khi sư phụ mua cả ngàn con rắn mối về thả để cho nó phong phú cái sinh vật trên núi mình, thời gian lại tìm không ra. Mấy con mèo lùng lùng bắt trơn. Nên cái nó mất cân bằng về cái thiên nhiên. Nên thiên nhiên thật sự là phải điều chỉnh. Nên là rừng không phải là để tự nhiên mà tốt á. Hoặc là trẻ em cũng vậy,
[4:22]có những người chủ trương là thôi để cho nó trẻ em nó phát triển tự nhiên, nó mới tốt, nó mới thông minh, khỏe mạnh. Hồi đó thì có ông sư huynh vậy, rồi ổng ra chùa riêng rồi ổng nhận đệ tử chút chút chút chút vậy, ổng nhận đệ tử nhí không à. Và ổng không dạy, không dạy gì hết. Ổng nói: "Em chủ trương để cho nó phát triển thiên tính tự nhiên của nó." Và kết quả là tụi nó ra đời sạch á.
[4:53]Vì hỗn láo, nói bậy nói bạ, tham lam, gian tham, trộm cắp,
[4:59]đủ thứ trò. Nên cái việc mà nói là để cho cái thiên tính con người tự phát triển là một điều sai lầm. Con người phải được điều chỉnh, phải được dạy dỗ. Ngay mình là người lớn rồi mà để phát triển tự nhiên chuyện gì xảy ra? Là nhà tù không có chỗ để chứa. Ngay cả mình là người lớn rồi, biết kiểm soát rồi đó, cũng không không không không thể để tự nhiên được nữa. Hoặc là kinh tế vậy, kinh tế mà để tự nhiên thì chuyện gì xảy ra? Loạn hết liền. Trong đó, người ta vì tham lam người ta sẽ mưu hại, lừa gạt với nhau. Rồi sẽ có những người lừa gạt người khác thành công và có những người bị lừa gạt, xã hội sẽ hỗn loạn.
[5:49]Giống như cái tiền ảo vậy đó, mình đang nghe cái ảo nghe nó xấu xa quá ta đổi qua tiền kỹ thuật số. Nó chỉ là những đoạn mã và người ta gọi đó là tiền. Rồi có rất nhiều người tin nó là tiền, đổ tiền thật mua nó. Rồi nó nâng giá lên, cái thấy mình bán có lời, đổ tiếp tiền vô. Rồi thấy nó lên giá, lời quá, bán sạch nhà cửa đổ vô. Rồi đằng sau nữa thì thì cái tiền ảo nó biến mất, công ty Ủa, vì nó có tiền đâu! Nó là những đoạn mã vô hình trong máy thôi, chứ đâu phải là đồng tiền nào thật, nó không phải là đồng vàng có thật, nó không phải là tờ giấy cứng có thật, nó không phải là một bất động sản có thật,
[6:34]nó chỉ là những đoạn mã 1 0 1 0 vô hình trong máy. Cái máy nó mất rồi nó cũng không còn nữa. Nhưng mà vì người ta tin. Rồi rất nhiều nước bị thuyết phục, nhưng mà Ấn Độ rất là giỏi, Ấn Độ tuyên bố bắt liền. Vì sao? Vì không phải do nhà nước phát hành thì đó là lừa đảo, đó là tiền giả. Ta phải giữ vững quan điểm đó. Chừng nào nhà nước phát hành, chừng nào nhà nước quản lý được và nhà nước tuyên bố đây là tiền của nhà nước phát hành thì ta sẽ sử dụng. Còn nhà nước chưa có phải là nhà nước kiểm soát, phát hành thì tất cả đều là tiền giả. Nên kinh tế rất là nhiều cái trò lừa lọc giữa con người với nhau, không để tự nhiên được.
[7:17]Phải có sự điều chỉnh, phải có pháp luật, người ta đừng lừa nhau. Phải có sự điều chỉnh, còn không người ta thao túng và lừa đảo. Cái cuộc sống là như vậy, không có tin vào cái ý con người được. Hoặc là cái giáo dục cũng vậy. Cái giáo dục mà để cho ờ nó phát triển tự nhiên, đứa nào nó thích học môn nào thì nó học môn đó thì ta sẽ có một xã hội bị phân hóa cực độ. Là không còn ai phù hợp với ai nhiều nữa vì mỗi người đi một đường khác nhau. Cái hay là ta có 12 năm phổ thông, ai cũng phải học giống nhau. Cái chỗ đó là điểm chung để con người còn nói chuyện với nhau được. Chứ từ nhỏ lớn lên, đứa bé đi học nói:
[7:59]"Thôi con không thích học ông thầy đó đâu, ổng dạy toán khó quá, con thích học ông này ổng ổng chơi dạy vẽ thôi" thì lớn lên xã hội sụp đổ. Vì người ta không biết, không có kiến thức giống nhau. May là ta có học phổ thông, ta biết viết văn giống nhau, những cách tính toán giống nhau, hóa kiến thức về hóa học, sinh học, vật lý giống nhau, ngoại ngữ giống nhau, văn chương giống nhau, nên ta còn giao tiếp với nhau, còn trở thành một cộng đồng có những điều rung động được. Sau khi mà lên đại học rồi thì đi vào các nghề để ta đáp ứng được với nhu cầu của xã hội. Chứ còn để cho mọi người thích cái gì học cái đó, xã hội tan vỡ liền.
[8:41]Không có phải tự nhiên được. Hoặc là cái sở thích của ta cũng vậy. Nếu để tự tự nhiên trong cuộc sống này, ai thích cái gì làm cái đó thì ta sẽ có một điều thế này: là tội phạm tràn ngập. Vì hầu hết tất cả những sở thích của ta đều rất gần với ranh ranh giới của tội lỗi, nhớ như vậy. Tất cả những sở thích của ta đều tiến tới gần với tội lỗi cả. Do đó, con người ta phải biết điều chỉnh cái sở thích của mình, chứ không phải thích cái gì làm cái đó. Và trong đạo học cũng vậy, triết học cũng vậy. Nếu mọi sở thích của ta được tự nhiên đáp ứng, tất cả chúng ta sẽ trở thành tội phạm. Vì hầu hết mọi sở thích của chúng ta đều tới ranh giới của tội lỗi cả.
[9:34]Còn cái người mà sống không tội lỗi, nhớ một điều, họ biết kìm chế sở thích mình lại. Muốn thích, kiểm tra coi cái thích đó đúng hay không cái đã, chứ không phải thích cái gì làm cái đó. Còn thích cái gì được tự nhiên, được tự do thì ta sẽ đều sao? End up at prison. chấm dứt ở trong nhà tù hết. Cho nên không có để tự nhiên được. Hoặc là cái môi trường cũng vậy, môi trường sinh thái của chúng ta vậy: rừng cây, nguồn nước, không khí. Nếu để tự nhiên thì ta sẽ không còn một trái đất để sinh sống nữa. Vì sao? Vì sẽ bị ô nhiễm sạch. Hiện nay thế giới ta đang tàn phá cái môi trường của chính mình bởi rác thải.
[10:29]Rác thải không thể phân hủy là rác nhựa, những mảnh thủy tinh, những loại kim loại gì đó. Bởi cái việc khí thải do chúng ta phải dùng quá nhiều máy móc để thay thế sức của con người. Ta phải đi xe, ta phải đi máy bay, ta vận hành bao nhiêu các loại máy móc. Đó, giờ ta đâu cần ngồi quạt tay nữa đâu, ngồi có quạt máy, có máy lạnh hết. Thì tất cả những điều này đều tiêu tốn năng lượng, và để có được cái năng lượng này, động cơ của ta cứ phun khí thải ra. Và ta khi phun khí thải như vậy thì làm ô nhiễm không khí, làm trái đất nóng lên. Nóng lên rồi thì ta lại dùng nhiều cái năng lượng để làm cho mát.
[11:10]Và càng dùng nhiều năng lượng cho mát thì khí thải càng nhiều, nó thành một cái chu kỳ tuần hoàn ác tính giết ta nhanh hơn. Rồi bao nhiêu chất bẩn ta cứ xả xuống sông để cho sông tự xử lý, sông sẽ chảy ra biển, biển tự xử lý. Hoặc là rác ta quăng xuống sông, sông nó trôi ra biển, biển tự xử lý. Không có biển nào tự xử lý cả, chẳng có dòng sông nào tự xử lý cả. Rồi con người sẽ gánh chịu cái hậu quả đó. Có một lần thầy đến với Bình Thuận, cái anh chủ tịch ảnh than trời là rác ở bãi biển Bình Thuận đến nỗi du khách không tới nữa. Thầy mới ra đứng ở đứng ở cái bãi biển thầy xem, quá chừng rác và hầu hết là quần áo.
[11:50]Thì không ngờ cái quần áo mình rất là khó phân hủy nha, rớt xuống nước nó không có tiêu. Nó trôi tấp từ nước này qua tới nước kia, bồng bềnh bồng bềnh vậy, tấp đến cái mùa nào đó nó tấp vô bãi biển. Người ta cứ tưởng là dân Bình Thuận xả rác xuống biển, không có, nước nào đó họ đổ xuống đó rồi trôi qua tấp vô bãi biển Việt Nam, đầy hết trơn bãi biển. Cái sư mới nói: "Thôi anh vận động đoàn thanh niên đi lượm lên đi, chứ ở đây để như vậy là cái đây là cái khu du lịch mà." Vớt nó có nó có mùa như vậy, nên không hề có ai xử lý. Hoặc là nhiều cái sinh vật biển chết bởi vì mắc vào cái lưới của ngư dân.
[12:23]Họ thấy lưới này không xài được nữa thì ngay ở trên biển đang trên biển họ ném xuống biển luôn. Thì biển cái lưới nó trôi bình bồng biết bao nhiêu con vật đâm đầu vào đó rồi chết kẹt trong đó luôn. Ta đang để tự nhiên vậy, theo cái ý của con người vậy, ta đang tự tiêu diệt cái môi trường sinh thái của mình. Nên có những điều không để tự nhiên, không để tự do được. Là nếu để tự nhiên con người sẽ phá sạch rừng, rừng sẽ biến thành sa mạc; trẻ em sẽ là những công dân hư hỏng; để kinh tế sẽ phân hủy giàu nghèo khủng khiếp; rồi tội phạm; nếu để tự do cho giáo dục, tự nhiên giáo dục, giáo dục thành dịch vụ mua
[13:07]bán cả, không còn cái thiên chức của cái người thầy với người trò thiêng liêng như ngày xưa. Mà ngày xưa đó, cái quan hệ giữa thầy trò là một quan hệ có cái tính thiêng liêng, chứ không phải là mua bán. Bây giờ thì nó đang trở thành dịch vụ mua bán, và người học trò nhìn thầy giáo của mình với giá trị thấp. Và chính vì không tôn trọng thầy giáo cho nên họ cũng không coi trọng kiến thức mà thầy giáo cung cấp cho họ. Nên học dở, hậu quả là học dở. Hôm vừa rồi thầy về chùa, thầy ngồi thầy nói chuyện với các đệ tử, thầy có nói thế này, thầy nói thầy phát hiện ra hồi xưa thầy học giỏi chỉ bởi vì là thầy kính trọng thầy cô giáo.
[13:58]Ngồi trong lớp, mỗi lời của thầy cô giáo đều cố gắng lắng nghe vì lòng kính trọng. À, lúc đó mới phát hiện ra có cái logic của nó: do kính trọng thầy cô giáo nên mình ráng lắng nghe, và chính nhờ lắng nghe thành ra mình nắm được bài. Nắm được bài rồi thì mình làm bài tập được, làm bài tập được thì điểm mình cao, vậy thôi. Cái logic rất là kỹ. Còn bây giờ ta không kính trọng thầy cô giáo, nói: "Kệ ổng." Mình sẽ không cố gắng để tiếp thu hoàn toàn cái kiến thức của thầy cô giáo, thì rõ ràng là cái việc học ta kém, không nắm bài làm bài tập giảm sút liền và điểm thấp liền. Cái logic rất là rõ, vậy thôi.
[14:43]Giống như bây giờ vậy, mọi người ngồi nghe thầy mà nếu có thương thầy chút tẹo thì sẽ hiểu được rất nhiều đạo lý của thầy. Còn ngồi đây mà nhìn thầy cứ cười nhạt ha: "Ổng nói chưa chắc bằng tui." thì sẽ không nắm được đạo lý, không không không hiểu. Nên thôi, cái giáo dục biến thành dịch vụ, rồi cái sở thích sẽ trở thành tội phạm, và môi trường sẽ trở thành ô nhiễm liền nếu ta để mọi thứ tự nhiên và tự do. Thầy nhắc lại vậy. Nếu mà để mọi thứ tự nhiên, tự do thì rừng sẽ trở thành sa mạc, trẻ em sẽ những công dân hư hỏng, kinh tế thành ra chênh lệch giàu nghèo, giáo dục biến thành dịch vụ, sở thích sẽ trở thành tội phạm, và môi trường sẽ trở thành ô nhiễm.
[15:34]Thầy nói một chút về cái kinh tế mà tạo ra sự chênh lệch chút vì cái này nó thuộc về phạm trù kinh tế học, nó chuyên môn dữ lắm. Kinh tế là gì? Muốn học cái này thì thì mời đăng ký đại học mấy năm. Thật sự kinh tế là sự trao đổi hàng hóa. Trong cái sự trao đổi hàng hóa đó ta đưa đi cái mà người khác cần và ta lấy về cái ta cần. Thì đó có sự giao thương như vậy gọi là kinh tế. Nói thì nghe đơn giản, nhưng mà khi bước vào thực hiện rồi nó biến ra muôn trùng muôn trùng các hoạt động, các quy luật, đủ thứ nguyên lý hết. Thì có một cái nhà kinh tế học nổi tiếng là Adam Smith. Ông này ổng nói một cái nguyên lý bàn tay vô hình là:
[16:22]"Trong khi con người đi tìm cái lợi ích cá nhân đã vô tình đóng góp vào cái lợi ích của cộng đồng."
[16:33]Cái câu nói của ông này vậy được bao nhiêu thế hệ, bao nhiêu các trường đại học tôn thờ vì cho đó là chân lý và đưa đến cái chủ trương để cho con người tự do làm ăn.
[16:46]Kết quả là gì? Kết quả là mạnh được, yếu thua. Người giàu sẽ càng lúc càng rất giàu và người nghèo ra đường ở. Đó là cái quy luật mà tự nhiên, tự do, bàn tay vô hình, cứ để tự nhiên cho con người đi tìm lợi ích cá nhân thì vô tình người ta sẽ đóng góp vào lợi ích của cộng đồng. Mọi người tưởng đây chân lý, tôn thờ nó và đưa ra bao nhiêu quy luật để bảo vệ cái quy luật đó. Cuối cùng là thất bại. Đó là như vậy. Bây giờ đã đến lúc trong cái thực tế của cuộc sống, để cho đi tìm một xã hội ổn định, trật tự, hạnh phúc, ấm no thì con người phải điều chỉnh chứ không có thả tự nhiên được nữa. Và để điều chỉnh đó thì con người ta
[17:45]có nhiều mơ ước. Ví dụ như có cái mơ ước là điều khiển được thời tiết. Vì hiện nay có những lúc mưa nhiều quá thành lụt, gió nhiều quá thành bão, những cơn lốc xoáy, hoặc những lúc nắng gắt đến nỗi khô hạn không có nước nuôi để trồng trọt. Nên người ta mơ ước là điều khiển được thời tiết, chỗ nào muốn mưa cho trận mưa, chỗ nào bớt mưa thì cần nắng, gió vừa thôi, đừng lạnh quá, đừng nóng quá, người ta điều khiển được. Thì ta không biết ngày nào thế giới có thể điều khiển được thời tiết, hay là ta chưa kịp có cái kỹ thuật điều khiển thời tiết thì đã tận thế rồi, giống như sao Hỏa rồi. Vì các nhà khoa học nhận định rằng mấy tỷ năm trước,
[18:35]sao Hỏa cũng là nơi có điều kiện để sống, có đại dương, có sông nước, có sinh vật. Không biết vì một lý do gì đó tất cả biến mất. Khí quyển bốc vào trong vũ trụ. Bây giờ cái khí quyển của sao Hỏa rất là loãng, chỉ còn khoảng 1% như của Trái Đất. Rất để mà khó một cái cánh quạt nó quay mà nhấc cái trực thăng nhè nhẹ lên, rất là vất vả. Dấu vết thì thấy có còn đó, nhưng mà sự sống đã biến mất rồi, quá lâu, mấy tỷ năm. Thì liệu Trái Đất của ta có lặp lại điều đó không? Liệu ta có thể điều chỉnh kịp thời tiết để cho ta sống hạnh phúc hơn không? Hay ta chưa kịp điều chỉnh rồi khí hậu khắc nghiệt đã đưa đến sự tận thế,
[19:19]khí quyển thoát hết vào vũ trụ, quá nóng, quá lạnh rồi ta chết hết? Không biết. Đó vẫn là một cái mơ ước, cái mơ ước đó là điều khiển chứ không có để thời tiết tự nhiên được nữa, vì để tự nhiên là không biết ngày nào sự sống sẽ biến mất. Hoặc là ta mơ ước chấm dứt hết, chữa được hết tất cả những bệnh tật trên Trái Đất này. Vì cứ để tự nhiên tự nhiên thì đúng là con người đều bị gì? Sinh, lão, bệnh, tử. Ai rồi cũng có bệnh, cơ thể đến tuổi nào đó rồi cũng sẽ có bệnh. Rất hiếm người mà khi chết cũng không có bệnh nhiều, rất hiếm người như vậy. Đa phần khi ta chết là lúc đó ta bị cái cơn bệnh nó nó phá hoại cái khả năng sống của cơ thể chúng ta.
[20:13]Hầu hết ta chết trong đau đớn vì bệnh tật, hầu hết là như vậy. Không tin mình mình mình mình hỏi mấy người đã chết đều nói như vậy, ai cũng chết. Nên mơ ước của ta là xóa bỏ hết mọi bệnh tật, đó là cũng can thiệp vào tự nhiên chứ không thể để tự nhiên được, ta luôn luôn như vậy. Và bổn phận của con người là phải chiến đấu, điều chỉnh, thay đổi, cải tạo, nên ta dùng cái chữ "cải tạo" rất là hay. Cải tạo mọi thứ lại cho nó đúng đắn hơn, nó tốt đẹp hơn. Ví dụ như là tâm con người để tự nhiên nó là cái gì? Vô minh, kiết sử, triền cái. Kiết sử và triền cái tên rất giống nhau. Bên kiết sử có nghi, triền cái cũng có nghi.
[21:04]Kiết sử có tham, triền cái cũng có triền cái tham. Kiết sử có tha sân, triền cái cũng có sân, nhưng hai cái đó khác nhau. Khác nhau thế nào thì hẹn đêm giao thừa sắp tới thầy sẽ phân tích cho nghe.
[21:20]Cái vụ hại, dụ hại. Nên cứ hễ nói tự nhiên là gì? Bản chất tự nhiên của chúng sinh là gì? Vô minh, tham, sân, si, tự nhiên đó. Nên nếu mà để thả tự nhiên, chúng ta không ngồi bên cạnh nhau được. Lúc nào đó ta ngồi bên cạnh nhau, nhưng một lúc nào đó quay qua đánh nhau liền, cắn xé nhau liền, giành giật với nhau liền. Nhưng mà vì ta có điều chỉnh nội tâm mình, nên ta có thể ngồi đây trong thanh bình, yên vui, tử tế với nhau được. Chính là nhờ đạo lý đã điều chỉnh tâm hồn ta lại. Nó có cái bộ phim Ngày tận thế, Cuốn sách của Eli. Bộ phim đó thì lúc đó thế giới chết gần hết.
[22:10]Còn ít người họ sống rải rác, rải rác. Vì lý do gì không biết, dịch bệnh hay cái gì chết gần hết. Lâu lâu có vài ba người, thì những con người đó họ đều giữ súng đạn hết. Vài ba người sống với nhau mà họ đều cầm súng hết, vì họ sợ ai đó sẽ tới giết họ. Thì có một cái người đó họ đi tìm cuốn sách, là Sách của Eli đó. Ổng đi lang thang qua nhiều khu vực, thì đi qua phải đối phó với rất nhiều cái nhóm người đó, gặp là chỉ muốn giết nhau, gặp chỉ muốn bắn nhau thôi, mặc dù lúc đó trên trái đất chỉ còn có vài ba người, vài ba một nhóm vài ba người, không biết bao nhiêu nhóm vậy đó. Mà rõ ràng trong cái phim đó ta thấy một cái điều cũng
[22:46]hợp lý là vì sợ người ta tới đây người ta tấn công mình, nên để chắc ăn mình tấn công người ta trước. Đó là con người lúc nào cũng sống với nhau trong cái tâm đó, để tự nhiên họ sống với nhau bằng cái tâm ác độc như vậy. Con người không sống hòa bình, và thấy dòm trong rừng cũng vậy, các thú rừng là cứ xâu xé cắn giết với nhau, vì cái tâm được tự nhiên không ai dạy dỗ. Nên tâm chúng ta mà để tự nhiên thì chỉ là tham, sân, si. Vậy phải điều chỉnh. Ta phải điều chỉnh lại hết mọi thứ trên cuộc đời này cho tốt đẹp chứ không phải là để tự nhiên. Rừng phải theo dõi, chứ không để trong đó muốn làm gì làm thì rừng mới phát triển tốt được.
[23:29]Đừng để cho ai vào rừng cưa cây, đừng để có một loài giống loài mà nó chiếm ưu thế nó giết sạch các giống loài khác. Ví dụ như có một lần bên người ta thả bầy sói vào trong khu rừng, rồi 10 năm sau khu rừng nó tốt lên. Sao kỳ vậy? Vì mấy bầy sói nó ăn bớt mấy cái con nai, con gì, vì có mấy con nai đó cây nhỏ ló lên ăn hết trơn, nhỏ ló lên rồi rừng không phát triển được, cái sói nó ăn bớt mấy con nai. Thành thử ra là bầy sói thì nó không ăn cây, cái nhờ vậy 10 năm sau cây phát triển lên. Mình nghe thì cũng kỳ kỳ, nhưng mà đó cũng là một cách họ điều chỉnh, quan sát rồi điều chỉnh chứ không để thả tự nhiên,
[24:04]vì thả tự nhiên rồi cái cây không lên nổi khu rừng đó. Mấy cây non ló lên nhiêu nai nó ăn hết trơn. Lạ như vậy. Thực ra nếu mà mình thì mình không cần thả sói vô, mà mình thả gì vô? Mình thả người vô. Người mình cũng cũng lượm hết mấy con nai rồi mình đi trồng cây thôi, không cần phải như vậy, không cần phải thả sói vô, rồi mai mốt phải thả con gì vô để giết sói nữa, mệt lắm. Thôi cứ thả người mình vô là xong ngay. Đúng không? Gì? Hươu nai hả? Vô liền, nghe nói nai là vô liền.
[24:35]Hoặc là trẻ em thì phải được dạy dỗ, uốn nắn nghiêm khắc
[24:43]chứ không để thả lỏng tự nhiên. Mà đa số bây giờ cha mẹ ít con nên thường thương con quá, mà đứa trẻ nó nhận ra được cái tình thương của cha mẹ quá nhiều, cái nó xuất hiện một tâm lý ỷ lại và nó hiểu một điều: Dù nó làm sai cũng không sao. Khi mà đứa trẻ nó hình thành một cái tâm lý rằng nó làm sai cũng không sao thì cuộc đời nó tiêu rồi đó. Chỉ bởi vì nó nhận ra là cha mẹ luôn bao bọc cho nó dù nó có làm sai hay đúng. Nó không cần phấn đấu nữa, chết liền, cuộc đời nó tiêu liền. Đừng để đứa trẻ hình thành trong tâm nó ý nghĩ đó. Đừng nghĩ là hễ làm sai không sao, có ba mẹ nó rồi, thậm chí vô lớp chửi mắng thầy
[25:28]cô giáo cũng không sao thì cuộc đời nó tiêu rồi đó. Điều này phải được điều chỉnh, phải dạy dỗ nghiêm khắc. Thầy nhớ hồi xưa các bậc cha mẹ đó về hỏi, "Ủa, sao cái tay con bị vậy?" Nói là, "Bị cô giáo đánh." "Tại sao? Con bị cái gì?" Bố mẹ đánh thêm liền. Nhờ vậy mà bao nhiêu đứa trẻ nên người. Đây những người già già là nhờ như vậy hết á. Nên bây giờ mặt ai cũng đẹp, không biết đẹp hay xấu không biết nhưng mà đại khái là bị nên người. Hễ thầy cô giáo phạt, về nhà bố mẹ phạt thêm vì đã làm phiền lòng thầy cô giáo. Còn bây giờ thì sao? Hỏi gì thầy cô giáo phạt hả, qua đi tìm thầy cô giáo. Thì đứa trẻ nó hư liền thôi.
[26:10]Đứa trẻ phải cần dạy dỗ, uốn nắn nghiêm khắc. Kinh tế thì phải sao? Phải cần định hướng xã hội chủ nghĩa. Xã hội chủ nghĩa là gì? Là cũng phải gì quá ghê gớm đâu. Chủ nghĩa xã hội, định hướng chủ nghĩa xã hội chỉ là điều chỉnh lại, đừng để người ta sai lầm, đừng để người ta gian tham, đừng để người ta lừa gạt, đừng để xảy ra cái chênh lệch giàu nghèo quá đáng. Vậy thôi. Định định hướng chủ nghĩa xã hội nó đơn giản, nhẹ nhàng và nó tử tế chứ không phải gì ghê gớm đâu. Thấy? Và sở thích của ta phải kiểm soát được hậu quả chứ không phải thích cái gì làm cái đó. Có những cái sở thích ok, no problem,
[26:55]nhưng có những sở thích phải stop vì nguy hiểm cho mình và cho người khác. Môi trường không có thả tự nhiên, phải quyết liệt bảo vệ, phải quyết liệt bảo vệ. Thầy vừa dùng cái chữ quyết liệt bảo vệ bởi vì bảo vệ môi trường rất khó, mà đó là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Chúng ta đang sống trong cái môi trường sinh thái, chúng ta đang mang ơn môi trường sinh thái, chúng ta đang mang ơn một cái cơn gió nhẹ buổi sáng, chúng ta đang mang ơn vầng mây nhẹ buổi chiều, chúng ta đang mang ơn ánh trăng soi giữa đêm, chúng ta mang mang ơn tia nắng mặt trời lúc bình minh dậy, chúng ta đang mang ơn cái dòng sông xanh đẹp lững lờ
[27:42]trôi quanh cái sườn đồi, chúng ta đang mang ơn cái rừng cây xanh chim hót líu lo.
[27:50]Nhưng mà nếu ta không quyết liệt bảo vệ thì đường sẽ đầy rác, sông thành hôi thối, biển cả không còn là nơi sinh sống, và bầu trời sẽ xám xịt, mọi thứ sẽ đi vào hủy diệt. Nên cái môi trường sinh thái là cần một sự bảo vệ rất quyết liệt chứ không phải là bảo vệ hơi hơi. Mà trong tâm người nào á mà hiểu được cái trách nhiệm của mình là phải bảo vệ quyết liệt môi trường, đó mới là con người công dân của thế giới tương lai.
[28:29]Ta phải tiến tới một cái thế giới văn minh không có gì bị vất bỏ thành rác thải. Ta phải sống làm sao vậy đó, không còn một thứ gì bị vất bỏ thành rác thải. Hễ còn một thứ gì bị vất bỏ thành rác thải có nghĩa là chúng ta chưa văn minh. Cái nền văn minh này còn vẫn còn rất thấp kém nên còn nhiều thứ bị bỏ, vất bỏ thành rác thải.
[28:55]Và đặc biệt có một thứ ta phải quyết liệt điều chỉnh chứ không để cho tự nhiên, đó là nội tâm của chúng ta.
[29:07]Chúng ta phải thay đổi nội tâm của chúng ta từ ác thành thiện, từ ngu thành trí, từ loạn thành định, từ phàm thành thánh.
[29:21]Ta phải điều chỉnh nội tâm của ta, phải quyết sửa cho bằng được. Rồi vì sao vậy? Bởi vì ác cuối cùng làm cho ta đau khổ, nên ta phải chuyển nó thành thiện, thiện mới là cái thềm của hạnh phúc. Ta phải chuyển ngu thành trí, bởi vì sao? Bởi vì ngu làm cho ta đau khổ, mà trí tuệ cho ta những trọn chọn lựa sáng suốt, tránh được đau khổ, tìm thấy được hạnh phúc. Ta phải đổi tâm từ loạn thành định, bởi vì một nội tâm loạn động là một nội tâm đau khổ, còn một nội tâm an định là một nội tâm hạnh phúc. Ta phải chuyển tâm ta từ phàm thành thánh, bởi vì một nội tâm phàm tục, phàm phu là một nội tâm đầy ác độc và đau khổ.
[30:13]Ta phải chuyển thành thánh, vì nội tâm của bậc thánh là một nội tâm hiền thiện, an lạc và hạnh phúc. Nên mọi việc không được để tự nhiên mà phải điều chỉnh, điều chỉnh rất nhiều điều trong cuộc sống này, trong tương quan của ta với mọi người. Và cuối cùng, cái quan trọng nhất là phải điều khiển, điều chỉnh được nội tâm của ta theo bốn cái tiêu chí: Một là gì? Ác thành thiện, ngu thành trí, loạn thành định và phàm thành thánh. Nhớ như vậy, phải điều chỉnh điều đó.
[30:54]Để điều chỉnh bốn điều đó lại thì ta cũng có bốn cái hướng. Từ ác thành thiện thì ta dùng cái phương pháp gì? Tu dưỡng đạo, đạo đức. Đó. Muốn tu dưỡng được đạo đức thì ta phải suy ngẫm về nhân quả, tội phước. Biết điều gì nó gây ra cái quả báo gì thì ta hiểu điều đó đúng hay hay sai, vậy đó. Không biết điều đúng hay sai, nhưng cứ suy luận nhân quả thì sẽ biết điều đó là đúng hay sai, vậy thôi. Ta làm điều gì cũng vậy. Ví dụ như bây giờ ta ăn cơm không hết rồi ta bỏ vào thùng rác, thì ta biết cái nhân quả là gì? Sau này ta sẽ đi bới thùng rác mà kiếm đồ ăn. Thì như vậy ta hiểu ngay cái việc mà vứt thức ăn thừa như vậy là một điều ác.
[31:54]Chỉnh lại: Nấu ăn, sử dụng, tiêu thụ thức ăn làm thế nào đó cho hết, đừng để vất bỏ. Mà nếu nhắm ăn không hết phải tìm cho ai đó, hoặc là đưa xuống con vật nếu mình lỡ ăn rồi, chứ đừng bao giờ để thức ăn biến thành rác. Vì nếu thức ăn biến thành rác, mai mốt ta lục thùng rác mà kiếm đồ ăn. Rồi ta xem những cái phim á, họ đứng lên họ đi khỏi bàn tiệc, nhìn trên bàn còn đầy thức ăn. Và người ở bàn cứ hốt hốt hốt, hất hất hất vào trong một cái thùng rác, đem đi đổ. Nên ta không thắc mắc có những người homeless, không nhà cửa, cứ đi lục lục thùng rác kiếm ăn, và đưa lên mạng khoe là: "Hôm nay tôi không cần phải mua đồ ăn bởi vì tôi
[32:39]đã tìm được rất nhiều thức ăn trong thùng rác". Họ khoe như vậy nhưng mình phải hiểu ngay đây là quả báo của họ trước kia vất thùng rác nhiều quá. Nên ta cứ suy luận thôi. À, ví dụ bây giờ ta gặp một người trong cơn khốn khó, ta có thể giúp mà ta không giúp, thì sau này quả báo là gì? Khi mình rơi vào hoàn cảnh khốn cùng cũng không ai giúp. Thì như vậy ta hiểu đúng hay sai? Thôi, việc mà không giúp người khác trong cơn khốn cùng là sai, là ác, nên phải giúp như vậy. Rồi ví dụ như là ta thấy người nào đó có lỗi, ta dè bỉu, ta chê bai, ta chửi mắng, ta ta ta ta publicize, nói ra cho nhiều người nghe,
[33:25]thì sau này đến khi ta có lỗi cũng vậy, người ta cũng dè bỉu, chửi mắng mình, nói rêu rao tùm lum. Còn nếu bây giờ ta thấy ai có lỗi, ta bằng cái lòng yêu thương, ta nói nhỏ nhẹ, khuyên bảo, kềm cặp, nhắc nhở mãi, thuyết phục mãi để cho người đó đừng có lỗi nữa, thì sau này ta cũng vậy. Khi ta vừa phạm lỗi, có thần thánh trên cao gia hộ ta, làm cho ta biết lỗi mình dừng lại liền. Nhiều khi ta sẽ biết lỗi không phải bằng con người mà bằng thần thánh trên cao còn mầu nhiệm hơn nữa, chỉ bởi vì ta thường hay sửa lỗi người khác trong cái ôn hòa, trong yêu thương, trong tử tế, trong nhã nhặn. Ha! Nên để chuyển cái tâm mình từ ác thành thiện,
[34:08]ta đầu tiên phải dựa vào luật nhân quả. Để tu, phải tu dưỡng đạo đức mà đương nhiên phải hiểu luật nhân quả cho kỹ. Rồi tiếp theo là phải tập khởi tâm yêu thương mọi người. Rồi tiếp theo phải tập cái tâm khiêm hạ, đừng kiêu mạn. Rồi tiếp theo ta phải tập khởi cái tâm biết cung kính những bậc đáng kính. Rồi tiếp theo gì? Phải thực hành được những điều thiện. Vì đạo đức chỉ được củng cố khi nào ta có take action, phải hành động. Ví dụ nói: "Tôi thương anh, tôi thương anh", nói 100 năm nữa cũng không thương. Khi nào đem cái gì mình cho người ta, mình giúp người ta thực tế đã thì mới gọi là thương.
[34:53]Nên phải bằng hành động để củng cố cái nội tâm thiện của chúng ta, chứ điều thiện không phải chỉ dừng lại ở cái suy ngẫm. Để chuyển nội tâm ác thành thiện, ta nhận định ra đúng sai, thiện ác, phải quấy, tội phước rồi, vẫn phải hành động, phải thực hành thật sự, take action. Ừ! Và phải sao? Chịu đựng được nghịch cảnh. Vì trong cuộc sống này, trong những kiếp quá khứ, ta cũng đã từng làm những điều sai lầm, bây giờ quả báo đến. Thì cách mà ta xử lý quả báo cũng đánh giá đạo đức ta là nhiều hay ít. Đến khi cái nghịch cảnh tới, ta giãy nảy, ta giận hờn, ta trầm cảm, ta la hét rồi ta phiền não, đó cũng là một cái kém đạo đức.
[35:41]Hay là khi quả báo đến, nghịch cảnh đến, ta bình thản, ta chịu đựng được, ta sám hối, biết đó là lỗi quá khứ của mình, đó cũng là cái đạo đức. Nên vì vậy, trong cái tiêu chí đầu tiên để chuyển từ tâm ác thành tâm thiện thì ta phải tu dưỡng đạo đức. Mà để tu dưỡng đạo đức thì suy ngẫm luật nhân quả, tôn kính được những bậc thánh đáng kính, khởi tâm yêu thương được tất cả chúng sinh, kềm giữ mình tâm mình trong khiêm hạ, phải thực hành những điều thiện, đi nhặt rác ngoài đường, giúp đỡ những người nào mình có thể giúp được và có khả năng chịu đựng được nghịch cảnh.
[36:23]Chịu đựng được nghịch cảnh mà lòng mình bình an, tự tại, vậy. Đó là cái tiêu chí mà ta chuyển tâm ác thành tâm thiện. Rồi cái thứ hai là chuyển ngu thành trí. Ngu thành trí là ngu là hiểu bậy á, trí là hiểu đúng. Thì thường á, chuyển ngu thành trí thì
[36:51]không ai tự mình mà bỗng nhiên mình biết được điều đúng liền, không hề. Nên phải sao? Phải học. Học. Học từ những bậc thánh, từ những bậc thầy chân chính. Đi tìm, ta phải đi tìm cái chánh kiến, lề nề, quan điểm sống đúng, đạo lý đúng, kiến thức đúng. Và cái mà đi tìm cái kiến thức đúng này là cái mà nhân loại phải đi tìm thêm 1 triệu năm nữa, vẫn phải đi tìm mãi. Những gì mà khoa học đã tìm thấy cho tới ngày hôm nay vẫn là chưa được bao nhiêu, chưa được bao nhiêu. Hoặc là ví dụ như thế này, vừa rồi là hừm Bộ Quốc phòng của Mỹ đã công nhận rằng thực sự có đĩa bay. Đó là điều mà cả trăm năm qua họ cứ giấu mãi.
[37:48]Ai cũng biết là đã có rất nhiều cuộc tiếp xúc, chứng kiến cái UFO, tức là đĩa bay của người ngoài hành tinh xuất hiện trên Trái Đất, nhưng mà các quốc gia đều cứ im lặng và đều phủ nhận. Cứ nói là ảo ảnh hay nói gì đổ thừa mà làm cho người ta giận, người ta ghét. Những người dân mà người ta chứng kiến được đĩa bay rồi người ta rất là giận vì: "Anh cứ nói rằng tôi bị mù quáng, tôi bị quáng gà, tôi bị ảo ảnh, anh xúc phạm tới tôi! Trong khi lúc đó tôi là người rất sáng suốt, tôi rất bình tĩnh, tâm thái, tinh thần và sức khỏe của cơ thể tôi rất là ổn định và tôi nhìn thấy họ. Tôi nhìn thấy người ngoài hành tinh, tôi trông thấy đĩa bay,
[38:25]nhưng khi tôi báo cáo lên, các anh nói tôi bị ảo tưởng, anh xúc phạm tôi!". Cả mấy trăm năm qua cứ như vậy. Nhưng đến ngày hôm nay thì Bộ Quốc phòng của Mỹ công nhận là thực sự có đĩa bay. Công nhận. Mà lý giải thế nào thì dĩ nhiên đó là điều khoa học chưa biết. Hoặc là ví dụ như thế này, một cái ông sĩ quan của quân đội Mỹ, ông nói rằng họ đang di chuyển với cái tốc độ là 17.000 km trong 1 giờ. Tại mình radar mình mình nhìn mình quan sát mình đo được. Giống như là bây giờ là những cái camera quan sát tốc độ xe mình vậy đó, xe chạy vượt tốc độ là chụp được bắt gởi gởi phiếu phạt về tới nhà mình liền.
[39:04]Thì trên kia vậy, máy bay đi cái vèo qua cái là họ đo được là 17.000 km/h, mà đang bay cái vèo bỗng nhiên nó chuyển hướng thế này. Thì cái người ngồi trên máy bay tại sao không chết? Chứ với cái mà đi như vậy mà chuyển hướng thế này thì cái áp lực vào trong phổi người ta nát liền, cái quán tính á, tự nó ép người ta chết liền. Nhưng mà đi vậy nó chuyển này, thì ông đó nói thế này: Cái máy bay hiện nay, với kỹ thuật hiện nay của loài người, để có thể mà bay với tốc độ đó mà chuyển hướng như vậy thì ta cần một cái bầu trời rộng bằng cái một bang Arizona của Mỹ, tức là bằng một đất nước Việt Nam thì ta mới chuyển
[39:41]hướng như vậy được, với vận tốc đó. Nhanh mà để vậy thì phải bay một vòng rất xa mới quay lại được, trong khi cái đĩa bay người ngoài hành tinh nó làm vèo vèo, chuyển liền một cái. Họ không giải thích được, nói: "Kỹ thuật này Trái Đất chưa có". Thì có nghĩa là tất cả những kiến thức khoa học kỹ thuật tới ngày hôm nay của Trái Đất vẫn là gì? Vẫn còn rất là ít so với vũ trụ này. Nên trên con đường mà ta chuyển đổi từ ngu thành trí, ta phải đón nhận, học hỏi rất nhiều kiến thức. Trong đó kiến thức về đạo đức, về đạo lý, về khoa học, về xã hội, mọi thứ. Nhưng cố gắng tìm cho đúng thầy, đúng sách, vì rất nhiều người nói bậy.
[40:31]Và khi ta theo học họ là ta tiếp nhận vào nội tâm mình những điều ngu hơn ngày xưa. Rất là tiếc. Học phải tà sư thì ngu hơn ngày xưa, ta ngu hơn ngày xưa. Mà tà sư thì sao? Tà sư vẫn nói rất hay, nhớ giùm thầy điều đó, và mặt rất đẹp trai. Thầy may mắn là không đẹp trai, nên thầy không phải tà sư.
[41:07]Họ nói khéo làm ta không đủ sức phân tích rằng họ đã sai điểm nào và ta nghe theo. Không ngờ ta nhận phải tà kiến thì ta không chuyển được từ ngu thành trí mà ngu thành ngu hơn. Ngu thành ngu hơn. Nên cái việc mà ta đi học ở trường khoa học phổ thông ở trường trung học phổ thông hay là tiểu học, trung học hay là đại khái vậy là ta đang tiếp nhận cái kiến thức khoa học tương đối là khá đúng, khá đúng, khá đúng thôi chứ không đúng tuyệt đối đâu. Vì nội cái dĩa bay mà nó bay cỡ đó ta không biết là cái khoa học mà ta đang học vẫn chưa đúng, nhưng mà thôi tương đối là đúng. Như hôm trước thầy có nói vậy đó, 1 cộng với 1 là 2,
[41:50]nhưng một với một cái hiệu ứng không phải là hai nha, không phải là hai. Đây là một cái khái niệm nó ta phải hiểu là cái 1 với 1 không phải 2. 1 với 1 coi chừng thành bốn á, 1 với 1 coi chừng thành sáu, 1 với 1 coi chừng thành tám á, tùy trường hợp nha quý vị. Rất là lạ. Nhưng 1 + 1 thì đúng là hai thiệt, hai cái cộng nhau đếm nó là hai. Thế thì một người này thêm một người này nữa là hai người, nhưng mà hai người này lại mà cùng hát thì sao? Nguyên xóm này họ tự vẫn mà chết hết.
[42:23]Cho nên cái một với một không phải là hai nhưng 1 + 1 thì hai. Mình nghe một người hát karaoke là mình đã xây xẩm, thêm hai người cùng cầm hai cái micro cùng hát nữa thì cả xóm chết sạch, chứ không phải là là một người giết một người, hai người giết hai người, mà hai người giết hết cả xóm nếu mà cùng cầm micro mà hát á. Cái quan trọng là để chuyển từ ngu thành trí thì hầu như ta phải học. Mà đi tìm ai để học thì lệ thuộc vào duyên phước của ta. À! Nếu ta không có duyên phước, ta chọn nhầm tà sư thì coi như ta từ ngu thành ngu hơn. Còn nếu ta có duyên phước thì ta chọn được minh sư thì ta từ ngu sẽ thành trí, nó vậy.
[43:13]Có một rất ít người không cần thầy nhưng luôn luôn suy nghĩ đúng. À! Đó là ai?
[43:28]Đó là những người mà từ kiếp trước họ cũng đã tu chứng một cái gì đó, họ đã rất tôn kính Phật và các bậc Thánh. Nhờ cái phước đó thành cái nhân quả vô hình nó tạo trong cái nội tâm của họ, họ không thể suy nghĩ sai. Mỗi một cái phát minh, mỗi một điều gì họ nói ra đều đúng dù họ không học. Thì trường hợp này rất là hiếm trên thế giới này, hiếm. Nhưng mà hy vọng rằng những người mà ngồi ở đây hôm nay đang gieo cái nhân đó, vì ta đang gieo cái nhân tôn kính Phật, từ bi, khiêm hạ. Thì khi cái nhân đó đủ rồi thì sau này bắt đầu tâm ta không thể suy nghĩ sai. Nhớ ta đạt được cái phước đó, tâm ta không thể suy
[44:18]nghĩ sai, hễ nghĩ ra điều gì, điều đó phải đúng. Khi mà ba cái tâm hạnh đó đã chín muồi: tôn kính Phật, từ bi, khiêm hạ chín muồi rồi thì ta không thể suy nghĩ sai nữa. Và từ đó qua những kiếp sau có những lúc mình sinh ra, lúc đó thật sự bơ vơ chưa gặp được thầy lành bạn tốt nhưng không làm bậy nữa, không nghĩ bậy nữa vì ta đủ cái phước rồi, đã từ ngu chuyển thành trí rồi, không thể nghĩ sai nữa. Đây là điều rất là đáng mừng nếu mà ta chín muồi ba cái tâm hạnh. Đó là lý do mà trước khi ngồi thiền thầy yêu cầu mọi người phải tác ý ba cái tâm hạnh đó: tôn kính Phật tuyệt đối, từ bi vô biên và khiêm hạ tận cùng.
[45:07]Lúc nào cũng vậy, thiết tha lòng tôn kính Phật tuyệt đối, nghĩa là vì Phật mà chết, chết liền, không sợ. Từ bi: nguyện lòng yêu thương tất cả chúng sinh, mọi người, mọi loài. Khiêm hạ: lúc nào cũng nghĩ mình như cỏ rác như đất bụi mà thôi, lúc nào cũng tác ý như vậy. Coi vậy, có ba tâm hạnh ta cứ huân tập như vậy đó mà nội tâm ta nó cứ nảy nở dần, nảy nở dần cái phước lành bí mật trong đó, cho đến cái ngày ta đạt được cái phước mà mọi người hay gọi là vô sư trí đó, cái trí mà không cần thầy. Bởi vì sao? Bởi vì không thể sai nữa, lúc đó nghĩ ra điều gì là đúng điều đó. Nên hy vọng vậy, ta cứ chín muồi ba tâm hạnh là sẽ được cái đó.
[45:55]Rồi bây giờ tới cái tiêu chí thứ ba là chuyển cái tâm loạn thành định thì ta phải sao? Phải tu tập thiền định, tu tập thiền định, chứ cái tâm ta để tự nhiên thì nó tự động nó cứ suy nghĩ. Để không nó cứ suy nghĩ chuyện này, suy nghĩ chuyện kia, suy nghĩ hoài, nghĩ hoài, nghĩ hoài. Ngủ nó cũng nghĩ ở trỏng á, quên không biết thôi chứ nó vẫn đang suy nghĩ ở trỏng á. Ừ. Bình thường là nó cứ suy nghĩ chuyện này chuyện kia, nhiều khi chẳng cần nó, thôi mày im cho tao, nó cái im cho tao nó cũng là của nó, cũng là nó đó chứ không phải đâu. Làm mình rất là phiền, cứ nghĩ hoài, nghĩ hoài. Mà suy nghĩ hoài vậy cái đầu cái từ từ bộ não hư.
[46:36]Nhớ là như vậy, cái bộ não ta không phải là bất diệt. Bộ não của ta đến lúc nó lão hóa bởi sao? Bởi cái suy nghĩ liên tiếp không dừng được, rồi bắt đầu nó hư. Nó hư ta sẽ sinh ra rất nhiều bệnh của bộ não: huyết áp cao cũng là do bộ não hư, run tay run chân cũng là bộ não hư, lãng trí quên cũng là bộ não hư, rồi ảo tưởng cũng bộ não hư, rất nhiều các loại bệnh đều do bộ não ta đã hư, đã suy, suy yếu. Mà nguyên nhân bộ não ta suy yếu là vì ta cứ để nó tự nhiên, không tu tập thiền định để lắng nó xuống lại. Mà cái người càng già thì mới tu tập thì đúng là rất là thiệt thòi vì bộ não đã quá mệt mỏi.
[47:27]Nếu ta sớm ngày nào mà biết tu tập thiền định ngày nấy thì rất là có lợi ích. Nên vì vậy, ta phải tu tập thiền định để lắng tâm xuống, nhưng thiền định là một bài toán khó, rất khó. Nhiều người biết rằng thiền định là hay, là có lợi, nên đi tìm học thiền, và nhiều người có một vài kiến thức thiền sơ sơ cũng mở lớp dạy thiền. Nhưng không phải ai cũng dạy đúng, không phải ai cũng tu đúng. Mà nếu ta tu sai, não ta hư nhanh hơn. Cũng giống như là khi mà ta gặp tà sư vậy đó, dạy ta những điều đạo lý kiến thức á mà nếu nó là tà thì ta không phải ngu thành trí mà ngu thành ngu hơn. Thì bộ não vậy, ta ta đi tìm thiền định để cho tâm được thanh tịnh nhưng nếu ta tu
[48:23]sai thì không phải là từ loạn thành định mà từ loạn thành điên, hư bộ não luôn. Nên hết sức là cẩn thận về về thiền. Mà cả thế giới này nhiều nơi mở lớp dạy thiền lắm. Ta cẩn thận về thiền cũng giống như cẩn thận đi học cái đạo lý vậy, học kiến thức vậy, phải tìm đúng minh sư thì thiền định cũng vậy, phải tìm đúng cái người dạy thiền cho nó chuẩn mực. Mà thế giới này chỗ nào đúng nhất? Chỗ nào mà theo đúng lời Phật dạy.
[49:02]Tại vì Đức Phật dạy rồi sau này nhiều đời tổ cũng dạy, rồi tới bây giờ có nhiều người dạy, mà nói một câu thế này: chỉ có Phật dạy là đúng nhất, còn ai dạy
[49:17]nhiều khi đúng một phần nhưng sai một phần, nhiều khi đúng phần đầu sẽ sai phần sau, nhiều khi sai toàn bộ.
[49:30]Do đó, bổn phận của tất cả chúng ta là luôn luôn cố gắng đi tìm về lời dạy của Đức Phật từ thuở ban đầu hiểu cho đúng, vượt qua cách giải thích của các tông sư.
[49:45]Và trong các phương pháp thiền định mà Đức Phật ca ngợi nhất vẫn là Tứ Niệm Xứ. Tuy nhiên, Tứ Niệm Xứ không hề dễ hiểu, Tứ Niệm Xứ không hề dễ hiểu. Nên thầy đã giảng hai lần Tứ Niệm Xứ và nhiều người rất là hứng thú khi lần đầu tiên nghe cái Tứ Niệm Xứ mênh mông, xa xôi vậy nhưng sự thật chỉ là mới là cái ban đầu hé mở một cái chân trời về thiền định vậy thôi, chứ phải tới Giao thừa năm tới thầy mới nói lại cặn kẽ nữa nha, nói cặn kẽ nữa. Vì khi mà ta tu thiền đến lúc nào đó thầy có hay nói chữ là phải tìm thấy chính mình. Thì hôm giờ chắc nhiều người cũng đi tìm chính mình mà không biết ai tìm ra chưa.
[50:35]Có ai tìm ra chưa? Giơ tay lên. Giơ lên. Thì tới cái Giao thừa ta sẽ nói với nhau cái con đường trên con đường đi tìm chính mình đó cách nào đúng, cái nào sai, hiện tượng nào đúng, hiện tượng nào sai, cái tâm ý nào đúng, tâm ý nào sai. Thì nhờ như vậy ta sẽ dễ tìm thấy chính mình hơn. Nha, rồi hẹn Giao thừa, cứ dụ hoài.
[51:04]Nhưng cái quan trọng cái quan trọng của thiền định là gì? Đừng để trật cái mục tiêu. Thiền định là để cho chúng ta tâm chúng ta vào cái an định nhưng phải hướng đúng mục tiêu: vô ngã. À!
[51:24]Bởi vậy, cái cuối bài Kinh Tứ Niệm Xứ mới nói: "Nguyện cho khắp pháp giới chúng sinh ai cũng tìm ra được chính mình." Chính mình là còn bản ngã mà, để rồi an trú qua nhiều kiếp, nhưng cuối cùng tan vỡ mới hết vô minh được. Tan vỡ cái chính mình đó luôn. Nhưng mà phải đi qua cái chính mình, chứ không bao giờ đang ta đang từ cái tâm loạn động này, chưa thấy chính mình mà ta đi thẳng tới vô ngã được. Ta sẽ đi qua một giai đoạn tìm thấy chính mình, là tìm thấy một cái ta ở cái mức độ rất sâu. Mà cái ta ở mức độ rất sâu đó, trong đó rất bình an, rất mầu nhiệm. Ta phải đi qua giai đoạn đó rồi mới đi tới vô ngã được.
[52:11]Nhưng phải xác định mục tiêu là vô ngã. Nên tu tập thiền định phải nhắm tới mục tiêu vô ngã đó là vậy. Thì nói thiền thì thôi, nói nhiều rồi.
[52:26]Rồi khi ta đã có ba cái tiêu chí đó, là ta chuyển tâm ác thành tâm thiện, ta chuyển tâm ngu thành tâm trí, ta chuyển tâm loạn thành tâm định, ta cộng ba cái này lại, ta thêm một chút hương vị
[52:47]của lòng tôn kính Phật tuyệt đối thì nó xuất hiện cái tiêu chí thứ tư, đó là thánh quả. Ta chuyển luôn từ phàm thành thánh. Nên phàm thành thánh thì không khó, phàm thành thánh thì không khó. Chỉ cần ta, cái khó là ba cái trước á. Chuyển ác thành thiện, ngu thành trí, định, ết loạn thành định, rồi sau khi ta xuất hiện được một nội tâm tôn kính Phật tuyệt đối thì ngay lập tức đó ta chứng ta sẽ chứng được thánh quả. À chứng thánh quả thì trong đạo Phật có bốn cấp độ thánh quả: sơ quả Tu-đà-hoàn, nhị quả Tư-đà-hàm, tam quả A-na-hàm và tứ quả A-la-hán. Có bốn cấp độ thánh quả. Tùy duyên phước của chúng ta đến mức độ nào thì
[53:46]ta sẽ chứng được cái thánh quả như thế. Thì mà mỗi một thánh quả đều làm cho ta rời xa đau khổ, vô minh để được an lạc, hạnh phúc. Nhưng coi vậy chứ cũng không dễ, không dễ để chuyển từ cái thánh quả này sang thánh quả khác. Cũng giống như không dễ để chuyển từ phàm sang thánh, không dễ chút nào. Con đường đi rất là dài nhưng rất thú vị. Đã chứng được một thánh quả rồi thì ta đã có niềm tin vững chắc và không còn cái lo lắng gì về thời gian nữa vì mình đã lọt được vào, gọi là nhập lưu, lọt vào cái dòng thánh rồi, đứng vào đẳng cấp của thánh rồi thì không còn phải lo. Chỉ sợ nhất là ta chưa chứng được cái sơ quả ban
[54:32]đầu, vẫn còn bơ vơ, lạc lõng trong khổ đau, tăm tối, phàm tục thì phải nói là rất là đau khổ. Ta vừa nói đến cái ba bốn tiêu chí mà ta phải chuyển nội tâm của mình, thầy nhắc lại: Một là gì? Ác thành thiện. Hai? Ngu thành trí. Ba? Loạn thành định. Bốn? Phàm thành thánh. Ta nhắc như vậy. Và nói rằng cái khó là chỉ là ba cái đầu thôi. Thấy không? Ba cái đầu này khó cỡ nào?
[55:07]Ba cái đầu này khó cỡ nào? Khó nó giống như là
[55:13]chúng ta cầm một cái cái cuốc nho nhỏ và đi đục một đường hầm xuyên núi cho xe chạy. Chỉ khó cỡ đó thôi chứ cũng không nhiều lắm, ha. Chỉ vậy thôi chứ cũng không nhiều lắm. Khó chút vậy thôi chứ không nhiều.
[55:36]Thầy thường hay nói thế này: Để chuyển từ nghèo sang giàu, dễ không? Ở đây ai đã nghèo biến thành giàu đâu giơ tay lên cho thầy coi.
[55:51]Toàn giơ tay lắc tay, toàn lắc đầu không. Ta bươn chải cả một đời cũng chưa chắc là giàu. Mà ta làm phước cả một đời cũng chỉ nhích lên được một chút, qua kiếp sau thì mới hưởng. Nên trong đây mà ai lỡ giàu rồi thì có nghĩa là kiếp trước mình đã rất vất vả làm phước, chứ không phải là đơn giản mà kiếp này được giàu đâu, không phải dễ đâu. Nên có mấy người đại gia đó là kiếp trước cũng rất là vất vả đó, làm phước. Nhớ kiếp này thương thầy nghe không, không có ỷ giàu rồi cái bỏ thầy à.
[56:26]Còn ta bươn chải mà không làm phước á thì thầy thách cả một đời làm giàu được khen hay á. Không có phước không làm giàu được. Dù mình bươn chải làm ăn, làm ăn bươn chải vất vả, nghèo vẫn không thành giàu, nhưng nếu biết làm phước thì số phận ta sẽ thay đổi, nhúc nhích nhúc nhích lên từ từ, từ từ. Nhưng trong kiếp này vẫn không nhiều, đợi kiếp sau. Thì đó là cái mà gọi là chuyển nghiệp từ nghèo lên giàu rất là cực. Mà chuyển từ phàm lên thánh thì có cực không?
[57:00]Cực hơn khoảng triệu lần thôi à, chứ không có nhiều. Hơn triệu lần. Từ phàm lên thánh còn gấp một triệu lần từ nghèo lên giàu. Nên vì vậy, khi mà thầy nói chuyển bốn cái tâm nè: từ ác thành thiện, từ ngu thành trí, từ định thành loạn, từ phàm thành thánh; thầy nói cái khó nhất là ba cái đầu thôi. Ba cái đầu khó bao nhiêu? Giống như cầm cây cuốc mình đục xuyên cái núi cho xe lửa chạy qua vậy thôi chứ không gì nhiều, ha. Vậy thôi chứ không gì nhiều. Ba cái đó, có ba cái đó rồi, ta thêm cái trí tuệ, tình cảm, lễ bái, tôn kính Phật, mọi thứ nữa thì rất dễ chứng thánh quả. Nhưng ba cái đầu thực sự cũng không phải là dễ.
[57:41]Cái mà ác thành thiện, ngu thành trí, loạn thành định thực sự là là không dễ chút nào.
[57:50]Bây giờ thầy nói thêm một vài điều chút chút nữa để ta nghỉ. Hôm nay ta nói cái bài là không phải để tự nhiên là tốt. Ta phải quan sát, theo dõi và có điều chỉnh, ha. Tuy nhiên ở trong thiền định thì nó có một cái phương pháp: biết mà không can thiệp vào cái hơi thở của ta. Thì chỗ này là một cái khác, một kỹ thuật khác, thì ta sẽ nói, đã từng nói, sau này ta sẽ nói lại, nhiều thứ như vậy. Còn trong cái đạo lý chung thì không phải mọi thứ để tự nhiên là tốt đâu. Cần phải nắm rõ, biết rõ, theo dõi rõ và điều chỉnh một cách khôn ngoan. Còn trong cái trời đất này, có những điều là tự nhiên với người này nhưng rất là kỳ lạ với người khác.
[58:42]Tùy theo cái đẳng cấp, cái phước của ta trong trời đất này.
[58:48]Ví dụ như bây giờ ta kêu con chó lại, ta ném cho nó một cái miếng thức ăn, ví dụ miếng thịt gì đó, đang ăn cơm với thịt cái kêu: "Ki Ki lại đây", ném cho nó ăn. Điều đó bình thường không? Rất bình thường. Ném cho nó xuống cái sàn rồi nó ăn, là bình thường. Nhưng mà ta kêu một con người lại, ta cầm miếng thịt ta ném xuống: "Ăn đi", bình thường không? Nó quánh mình liền à, vì nó quá bất thường, quá xúc phạm. Vì sao vậy? Vì đẳng cấp của con người nó khác con chó. Đối với con chó điều rất bình thường, nhưng với con người không phải. Nên có những điều bình thường với người này nhưng không hề bình thường với
[59:25]người khác, rất là bizarre với người khác, rất kỳ cục với người khác. Rồi cũng vậy, ví dụ như ta thấy á một cái người họ
[59:39]họ ngồi bên lề đường, cái họ ăn uống, họ uống rượu, uống bia, mặc đồ phạch ngực ra, nói chuyện rổn rảng to tiếng. Đối với họ điều đó rất là bình thường. Nhưng với những người khác nhìn chịu không được. Chịu không được, không chấp nhận cái lối mà ngồi ăn ngoài đường phạch ngực ra, uống tràn uống bia nói năng rổn rảng ở đâu làng xóm nghe. Và họ nói không không chấp nhận được. Vì sao? Vì hai cái đẳng cấp khác nhau về cái đạo đức, về học thức, về văn minh. Một cái người người ta có đạo đức, có học thức, có văn minh không có ngồi ăn lề đường, nếu có ngồi ăn lề đường mà gọi là thưởng thức thức ăn đường
[1:00:16]phố đi, họ cũng có cái văn minh, đàng hoàng, lịch sự của họ, chứ không ngồi phạch ngực uống bia mà nói uổng oang rổn rảng. Phải không? Điều đó không phải, khác nhau, cái đẳng cấp khác nhau. Nên có những điều bình thường với người này, nhưng sự thực không bình thường với người khác. Có vẻ tự nhiên với người này, nhưng đối với người khác không phải, vì cái đẳng cấp, cái phước, nền văn hóa, cái văn minh, trình độ người ta không giống nhau. Ví dụ như hôm nay vậy, ta ngồi đây, ta nghe Pháp, đối với ta là một điều tự nhiên, bình thường. Nhưng những người khác nói: "Sao kỳ ta? Lễ phải đi chơi. À, phải đi chơi, phải hát karaoke, phải nhậu nhẹt." Nhưng mình đối với cái,
[1:00:56]có thấy điều đó sao kỳ vậy ta, mình ngồi đây mới là bình thường, phải không ạ? Mình ngồi đây mới là cái gì hạnh phúc, là niềm vui. Còn có những người họ không phải như vậy. Nên khi ta nói rằng mọi điều để tự nhiên thực sự không phải tốt mà cần phải điều chỉnh, thì thực sự nó có vấp thêm một cái chướng ngại là có nhiều người thấy nó tự nó, điều đó tự nhiên bình thường, không cần điều chỉnh. Nhưng chỉ khi nào ta thoát khỏi cái đẳng cấp đó ta vượt lên, ta mới biết rằng nó cần phải điều chỉnh. Đó, đây là một điều lệ thuộc vào cái văn minh, trí tuệ của con người. Hiểu như vậy rồi, ta cảnh giác với cái cảm giác của ta.
[1:01:39]Khi ta thấy một điều gì đó rất bình thường, rất tự nhiên, coi chừng ta đang sai mà ta không hay nha, ta đang sai mà ta không hay. Đừng tin vào cảm giác của mình, vì cái cảm giác của mình nó lệ thuộc vào cái đẳng cấp của mình trong trời đất này, nó lệ thuộc vào cái phước của mình trong trời đất này. Ở mức độ cái phước đó thì ta thấy hoàn cảnh sống đó, việc làm đó là bình thường, nhưng cái người ở đẳng cấp khác họ nhìn ta, họ thấy ta đang sai lầm. Đây là điều khó. Hôm nay vậy, cái bài ta nói chuyện là hôm nay ta nói về việc điều chỉnh, điều khiển à và chú ý vào cái thay đổi nội tâm của mình. Rồi.
[1:02:24]Thank you for coming and listening.
[1:02:30]Mọi người tinh tấn nha, hẹn gặp lại.