Transcript: Giải Đáp Một Số Nghi Vấn Về Thiền 03

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 1:28:27

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:17]Bữa nay thì sư phụ không có giảng bài mới, sư phụ chỉ trả lời những câu hỏi về thiền. Thì thì có mấy cái câu hỏi thông thường về thiền đây. Ta nghe ha. Thứ nhất là cái câu hỏi thế này nói: "Tại sao đời này khó có người tu chứng?" Cái đời xưa ta đọc các sách sử thì người tu chứng rất là nhiều, vẻ rất như dễ, rất là nhanh. À ví dụ như thời Đức Phật vậy, thời Đức Phật là các vị chứng A La Hán nhanh chóng, dễ dàng. Rồi các đời qua các đời thiền sư cũng vậy, nghe nói các vị ngộ đạo cũng dễ dàng. Nhưng mà tới đời này thì người tu thiền nhiều nhưng mà người chứng rất là ít. Lý do tại sao? Thực ra là tất cả đều là do gì?

[1:03]Do phước duyên phần cả phước. Cái phước có thể là đời này ta được cái phước vật chất hơn đời xưa, vì khoa học kỹ thuật nó tiến bộ. Do khoa học kỹ thuật tiến bộ nên mỗi một việc làm ít của ta nó cũng ảnh hưởng tới người khác rất là nhiều. Như hồi xưa ví dụ như ta muốn làm một mảnh ruộng thì ta cứ cầm cái cuốc cuốc làm không ra được bao nhiêu lương thực, phước mình ít. Nhưng bây giờ với cái máy cày, ta có thể vỡ ruộng trồng ra được rất nhiều tạo ra rất nhiều sản phẩm thì nó thành cái phước nha. Do khoa học kỹ thuật hỗ trợ nên những việc làm của ta mà nhất là những việc làm tốt, nó ảnh hưởng rất nhiều người làm phước ta rất là lớn.

[1:44]Cho nên đời này cái đời sống về vật chất con người rất là dở dễ dàng rất là lớn. Nhưng mà cái phước tu chứng thì lại không phải thuộc về khoa học kỹ thuật, mà cái phước về tu chứng nó lại thuộc về cái lòng ta tôn kính đối với những bậc Thánh, nhất là Đức Phật. Mà cách Phật càng xa rồi thì cái lòng tôn kính của ta đối Đức Phật nó bị giảm dần, giảm dần, giảm mất và thêm một số tà kiến. Một số vị làm ra vẻ như mình hay vậy đó, giảng những cái lý thuyết mà làm cho người khác mất đi lòng tôn kính Phật, mà cứ coi rằng mình cao siêu. Như vậy mới là tự tại, đâu có ngờ rằng hại mình và hại người. Vì không có giữ gìn, bảo tồn, vun đắp được cái lòng tôn kính Phật cho chúng sinh.

[2:30]Nên phước chúng sinh đã ít rồi, mà không có lòng tôn kính Phật nữa cái cái chúng sinh càng ngày càng ít phước và khó tu chứng. Đó là lý do mà tại sao chùa Phật Quang ta bước vô chùa đầu tiên tôn kính Phật cái đã, rồi muốn làm gì đó thì làm. Nếu không có cái phước đó, ta không tu gì được, không tu gì được. Nên cái quan trọng là tôn kính Phật. Mà làm sao để ta tôn kính Phật? Ý ta phải hiểu về Đức Phật, hiểu về giáo lý Đức Phật, cuộc đời Đức Phật. Và nói về cái sơ đẳng nhất là cái dung nghi của Đức Phật nữa. Dù ví dụ như ta chưa hiểu gì về Đức Phật, chưa hiểu về giáo lý của Người, chưa hiểu hết những cái

[3:07]vĩ đại trong cái trí tuệ, từ bi của Người thì dòm mặt cái đã. Mà cái tượng nhiều cái tượng của chùa cổ ta nhìn thấy thảm không à? Đắp sơ sơ không biết là ai không biết không xây nghề đắp đại đắp đại không à. Thành thử ra nhìn cái cái những cái tượng Phật như vậy người ta không không phát tâm được. Đó là lý do lại, chứ Đức Phật ngày xưa là ngài đẹp đẹp khủng khiếp lắm kìa. Đẹp ừ như ánh mặt trời với ánh mặt trăng cộng lại vậy. Cũng là gương mặt như chúng ta vậy, nhưng mà Ngài cao to. Đứng trong Tăng đoàn người Ấn Độ là đã cao rồi Ngài đứng vượt hơn khỏi cái đầu á. Tức là từ đằng xa nhìn là thấy Đức Phật nổi lên trội giữa Tăng đoàn.

[3:44]Gương mặt của Ngài vừa phúc hậu nhưng vừa có cái nghiêm nghị, cứng cỏi. Bây giờ mình gọi là manly đó. Đó đó. Đó là có cái gì nó mênh mông, nó cao xa mà nhất là đôi mắt của Đức Phật cực kỳ phải nói là như một cái đại dương mà bao dung hết tất cả. Đôi mắt nó như thâm thẳm như là vũ trụ mênh mông. Đó là nếu mà mình nhìn thấy Đức Phật rồi thì thời xưa đó thì quỳ xuống lạy mà tôn kính liền. Còn thời bây giờ mà thấy Đức Phật đứng tim chết liền. Cái sự cái cảm xúc của mình đối với Đức Phật là như vậy. Vì Đức vì Sư Phụ cũng cũng có duyên được gặp Phật hai lần: một lần trong giấc mơ và một lần trong lúc ngồi thiền.

[4:26]Một lần trong giấc mơ vậy. Cái thời gian đó là đang giảng cái bộ kinh Pháp Hoa ở Từ Thân á, đêm nằm mơ thấy Đức Phật từ Ấn Độ bước một bước qua Việt Nam, đặt cái cây bồ đề xuống Việt Nam trồng. Mà trong giấc mơ mà nếu mà để cho mình thấy thêm Đức Phật chừng năm giây nữa là chết trên giấc trên giường ngủ luôn. Vì cái sự xúc động cái sự tôn kính của mình, sự xúc động chịu không nổi. May là thức dậy kịp thời, chứ nếu thêm năm giây nữa là chắc đứng tim chết luôn vì cái xúc động. Còn một lần vậy mà nếu qua là nhìn gương mặt Phật không rõ, rồi sau này cứ bị ám ảnh, một lần ngồi thiền thấy gương mặt Đức giống như Đức Phật cho biết vậy đó.

[5:07]Thấy vĩ vĩ đại lắm trên đời này. Nên Sư Phụ mới cố gắng tạo hình Đức Phật lại cho nó chuẩn lại. Và cố gắng hết sức vậy đó, trong một tháng thầy trò cố gắng tạo hình đất sét trong một tháng cũng chỉ được khoảng 70% thôi. Mà bức tượng bây giờ ở chùa Bổn Lâm ta có thể thấy được, chùa Bổn Lâm cũng chỉ được 70%. Vậy chứ dung nghi Đức Phật siêu tuyệt lắm. Mà nói chưa cần biết gì về Đức Phật, chỉ nhìn dung nghi thôi là mình đã tôn kính tột cùng nên người xưa người ta dễ đắc đạo hơn mình. Và bây giờ vậy, cái gì thuộc về Đức Phật ta phải phải phải phải sử dụng để làm cho chúng sinh tăng lòng tôn kính, nhất là dung nghi về Đức Phật,

[5:48]giáo lý về Đức Phật, cuộc đời Đức Phật, câu chuyện về Đức Phật. Tức ta phải sử dụng tất cả những điều đó để nâng dậy lòng tôn kính cho chúng sinh thì chúng sinh họ dễ đắc đạo hơn. Đó là một lý do. Rồi gặp cái một cái câu hỏi thế này, nói nó cũng là thiền Phật giáo nhưng tại sao rất là nhiều phương pháp, nhiều tông phái rồi không biết chọn lựa tông phái nào? Thời Đức Phật, Đức Phật cũng dạy rất nhiều cách quán chiếu về thiền, nhiều cái đề mục về thiền, nhiều phương pháp về thiền. Cứ càng về sau thì Đức Phật nhấn mạnh nhiều về hơi thở. Ngài ca ngợi về hơi thở, Ngài giảng trong cái niệm thân, tứ niệm xứ là quán niệm hơi thở thì đều

[6:33]nói về hơi thở, nhưng hơi thở không phải là tất cả. Bên cạnh cái hơi thở đều có những phép quán kèm theo kèm theo. Và nhưng mà cái lộ trình mà ta nhiếp được tâm thì là duy nhất, đúng hợp với Bát Chánh Đạo. Do vậy, khi ta tu thiền có thể ta đi vào bằng một phương pháp gì đó nhưng nó phải ăn khớp với Bát Chánh Đạo. Trong cái tám chi phần của Bát Chánh Đạo thì những phần đầu đều thuộc về giống như là tu dưỡng về đạo đức và công đức. Chánh kiến là thuộc về quan điểm, còn cái Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng đều thuộc về công đức và đạo đức. Ta phải hoàn thiện cái đạo đức trong tâm mình và làm được rất nhiều công đức trên

[7:20]đời, bắt đầu ta mới đi vào chi phần số sáu, số bảy, số tám là thuộc về thiền. Mà trong cái chi phần số sáu, số bảy, số tám, chi phần số sáu là Chánh tinh tấn. Chánh tinh tấn nghĩa là

[7:36]nỗ lực, cố gắng, dụng công thiền chưa có nhưng chưa có kết quả. Thì chi phần đó gọi là Chánh tinh tấn. Và cái không có kết quả mà được xếp là cả một chi phần. Ta mới thấy dễ sợ chưa. Tức là cái thời gian mà ta bắt đầu dụng công để tu thiền cho tới cái ngày ta có kết quả là một vấn đề rất lớn. Đừng có ai nghĩ rằng hễ ta bắt đầu tu thiền ta phải có kết quả. Cái thời gian mà cứ loay hoay xoay xở, loay hoay xoay xở tu thiền theo một cái pháp môn mà mình được truyền dạy và không có kết quả gì cả. Ngồi cứ là loạn tưởng, vọng tưởng. Giai đoạn đó rất là lâu. Đến nỗi Phật đặt đó là một chi phần luôn, Chánh tinh tấn luôn, dễ sợ như vậy.

[8:20]Mà nói là đúng phương pháp nha. Sai phương pháp thì chỉ ngang cái chi phần số sáu Chánh tinh tấn này, ta hư cả cuộc đời luôn, hư não, hư thân luôn. Phải đúng phương pháp. Mà dù cho đúng phương pháp, vẫn không có kết quả. Mà mất thời gian rất lâu, Phật mới gọi đó là Chánh tinh tấn. Còn nếu sau vượt qua Chánh tinh tấn rồi mà ta đủ phước đi tiếp thì mới tới cái Chánh niệm, bắt đầu có kết quả. Tâm bắt đầu an lạc, rỗng sáng, an vui, hạnh phúc, có trí tuệ, lải nhải nói đủ thứ được hết. Chỗ này bắt đầu mới nổ đây, mới tai hại đây. Tại vì tâm mình chuyển biến rồi mình hứng thú, mình hay chia sẻ với mọi người, khuyến khích mọi người:

[9:02]"Tu đi." Nhưng mà cách mình nói như thầy người ta vậy đó. Thật ra thì chỗ đó làm thầy cũng được rồi nhưng mình hơi quá. Hơi quá, cho nên cái chỗ này cũng là một chỗ nguy hiểm. À cái Chánh niệm, ngang chỗ Chánh niệm này, tâm bắt đầu an vui, thư thới, sáng tỏ rồi, nhiều khi ta lầm ta tưởng mình chứng đạo. Đến đây Đây là cái chỗ khác nhau. Hồi thời có Đức Phật và các vị A La Hán, ta tu tới chỗ đó mà ta đi trình thì các Ngài nói cho ta biết là ta đang ở đâu, chưa hề nhập được Sơ thiền, Nhị thiền gì cả, ráng mà tu, thì mới Chánh niệm. Nhưng mà tiếc rằng thời này ta không còn những vị đó, ta không còn Phật, không còn các vị A La Hán,

[9:41]nên khi ta chứng được Chánh niệm rồi cái ta lên mây ta ở. Cái lòng ta bị cái kiêu mạn, rồi ta nổ, ta lập tông, lập phái, lên làm thầy vội vàng. Chính ta cũng hết phước mà cái người đi theo ta cũng lỡ làng cuộc đời của họ vì hiểu lầm, hiểu lầm. Nguy hiểm vô cùng. Rồi phải qua hết Chánh niệm này, nếu ta ổn hết á, giữ được cái đạo đức mình rất là kỹ, giữ mà tiếp tục làm các công đức cho dày không biết bao lâu, không biết kiếp này hay bao nhiêu kiếp nữa, mới có thể chứng được Sơ thiền. Vô tới Sơ thiền thì nó tự động nó dắt mình đi luôn à tới Tứ thiền. Cũng biết tùy theo cái công đức thôi. Nhưng đỡ vất vả.

[10:23]Và cái quá trình mà Chánh tinh tấn là tu cho đúng mà không kết quả thì ngang cái chỗ Chánh tinh tấn là rất nhiều pháp môn xuất hiện. Ta gặp ông thầy này nói cách này, qua gặp ông thầy kia nói cách khác, một gầm thầy nọ nói cách khác nữa. Nếu cái người mà gọi là Thích học hỏi, thích tham khảo, rối trí liền. Vì không biết tu theo ai, quá nhiều pháp môn không biết tu theo ai mà ai cũng nói là mình là số một. Ngang cái chỗ này thật là khó. Nên đây là Thầy Thượng cũng hay nhắc mọi người thôi, ông thầy nào ổng cũng nói ổng số một, mình ráng kiếm ông số hai tu cho chắc ăn. Là cứ lên lạy Phật thôi xin thôi, xin cho con gặp được cái pháp môn đúng

[11:05]nhất thì thôi Phật đưa đẩy mình chứ thực ra mình không biết lựa ai. Vì ông thầy nào nói cũng hay cả. Ông thầy nào cũng nói chắc như đinh đóng cột và ta đều bị lầm. Nếu mình có duyên với một ông thì mình theo ông đó luôn. Nhưng mà lỡ mình có duyên với hai ba ông mà hai ba ông đó ổng dạy khác nhau hết, mình bị hoang mang liền. Nên thôi, cứ dựa vào Đức Phật, xin Phật, lễ Phật xin riết rồi chắc thế nào Phật cũng đưa đẩy mình gặp một cái người ổn nhất cho mình. Đó, là nơi cái chánh tinh tấn. Còn qua tới chánh niệm cũng vậy. Mà nếu không có gặp thầy hướng dẫn ngang đó mình tưởng mình chứng, cái thành ra cái kiêu mạn âm thầm cực kỳ nguy hiểm.

[11:44]Đời này có thể dạy thiền, làm thiền sư, qua đời sau làm cư sĩ bình thường tại hết phước rồi. Do cái đời lúc mà mình tu được chánh niệm mình nổ quá, khoe khoang, kiêu mạn quá, qua đời sau mất phước tụt xuống liền, dù đời trước rất là vinh quang. Ngang cái chỗ này rất là đáng sợ chứ không phải là không. Nên ngang cái chỗ nhiều pháp môn thiền này thì chúng ta không tiện mà nói ai đúng ai sai. Nói rồi nó nó va chạm và và mích lòng. À chứ thật ra phân tích thì ta cũng phân tích được hết. Thí dụ ông thầy đó ổng dạy như vậy, mình biết liền cái ưu điểm chỗ nào, khuyết điểm chỗ nào. Cái người mà tu theo thì phần nào sẽ được, phần nào sẽ mất, biết hết.

[12:27]Nhưng mà nếu mình cứ đem từng pháp môn của mỗi người ra mình mổ xẻ thì sinh ra xung đột liền, thành thế nào cũng là chuyện thị phi. "Là anh chê tui hả?" Chỗ này mình khen thì người ta không sao, nhưng mà ngang chỗ mình phê bình khuyết điểm nằm ở chỗ này của pháp môn đó đây thì mích lòng liền, phải không ạ? Thí như pháp môn anh dạy anh đúng chỗ này, anh sai chỗ này, anh hay chỗ này, anh dở chỗ này, mích lòng liền. Nên ta đành không nói. Mà không nói cái đó cũng đúng là một thiệt thòi cho chúng sinh. Lẽ ra khi mọi người học thiền, tất cả điều đó phải được biết. Một cái pháp môn đó nó có ưu có khuyết, phải biết để ta được chọn lựa.

[13:03]Nhưng tiếc rằng vì lý do gọi là đoàn kết tôn giáo, vì lý do là lịch sử, văn minh, văn hóa của con người với nhau, giữ cái hỉ- hòa khí với nhau, nên ta không tiện nói ra những cái ưu khuyết điểm của nhau một cách thẳng thắn. Điều đó làm cho người học rất là thiệt thòi. Không biết làm sao. Cũng không biết làm sao. Cái câu hỏi thứ ba là thế này: Trong một xã hội công nghiệp, sống vội như hiện nay thì thật là khó để mà tập trung về thiền. Cái câu hỏi như thế này: Thật ra thiền không phải là tuy rằng thiền là sự thanh tịnh nội tâm, nhưng ta không đi tìm cái sự thanh tịnh nội tâm bằng cách bỏ hết trách nhiệm của mình.

[13:56]Đó là con đường sai. Mà ta đi tìm cái sự thanh tịnh nội tâm bằng cách chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp. Tức là làm mọi điều đúng, đừng làm gì sai thì ta sẽ vào định, ta sẽ thành tựu được thiền định. Công thức đó Phật dạy. Phật dạy ta rõ ràng là chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp chứ Phật không hề dạy ta vô tư duy, vô ngữ, vô nghiệp. Phật không hề dạy ta bỏ hết mới có thể tu thiền, không hề. Mà Phật dạy ta chánh tức là đúng. Đúng tức là ta vẫn phải suy nghĩ, ta vẫn phải nói năng, ta vẫn phải hành động, vẫn phải làm việc, nhưng đừng làm sai thì ta có phước để có thể nhiếp tâm trong trong thiền định.

[14:45]Mà như Thầy Thầy Thầy dạy thiền là Thầy biết mà, những đệ tử của mình thì Thầy biết mà. Mọi người cũng giống như nhau cũng bị bắt làm việc giống nhau hết. Ai cũng phải vất vả, ai cũng phải bận tâm. Nhưng mà cái người mà tới lúc khai mở thiền định rồi là cứ khai mở. Là ban ngày cứ bận việc, cứ phải học, cứ phải làm, cứ phải tính toán đủ thứ, nhưng mà ngồi xuống nhiếp tâm rồi là vào. Không có lệ thuộc gì công việc. Bởi vì thiền là một con đường khác. Nó do cái chánh, do cái đúng chứ không phải do cái vô. Nên những người mà cứ tuyên truyền cái là đừng làm gì, đừng suy nghĩ gì, đừng bận tâm gì, đừng có trách nhiệm với ai, đó là một loại tà kiến.

[15:25]Mà cái tà kiến đó nó nguy hiểm là sao? Nguy hiểm thứ nhất là mình sống trên cuộc đời mà mình vô trách nhiệm thì mình không có công đức, không có phước, mà thành ra thành một gánh nặng của cuộc đời. Đó là về phương diện xã hội ta trở nên thành một người vô tích sự. Nếu nói theo nhân quả thì ta là một người từ từ hết phước, tại không làm gì ra phước mà và mỗi ngày vẫn phải ăn, vẫn phải thở là hết phước à. Còn nếu mà nói theo đạo thì ta thuộc loại là một loại phá đạo.

[16:01]Tại sao là phá đạo? Anh không xây dựng đạo và anh cứ tuyên truyền cái kiểu đừng làm gì thì đạo từ từ suy tàn. Ta không có trách nhiệm với đạo pháp, ta không có trách nhiệm đối với dân tộc thì đúng là phá hoại. Không làm gì là một loại phá hoại, nhớ như vậy. Và Đạo Phật không phải là một đạo không làm gì, mà Đạo Phật là một đạo làm cho đúng.

[16:28]Nên trong cái xã hội công nghiệp này vậy, có máy móc ta làm việc nhanh á, như hồi xưa vậy á, đi cuốc đất cực quá làm ra máy cày. Nhưng mà càng có máy cày thì thì người nông dân càng bận hơn ngày xưa, đúng không ạ? Rồi ta có cái vi tính để tính toán cho nhanh, mình ngồi cộng trừ nhân chia chậm quá, bấm cạch cạch cạch cạch nhảy cái rẹt ra con số liền. Thì như vậy có thời gian rảnh hơn không? Càng có nhiều cái máy laptop, computer, máy vi tính thì con người ngày nay chạy tốc khói luôn. Hồi xưa thương nhớ nhau cái ngồi mộng viết bức thư: "Ừ anh nhớ em lắm.", vậy đó ha. Ngồi xếp phong bì thơ bỏ vô thơ, lấy lưỡi lấy lưỡi liếm cái

[17:10]dán bao thơ lại, lấy cái tem liếm một cái dán cái tem lại, gửi đi một tháng, hai ba tháng sau rồi mới tới, rồi người ta viết thư người ta gửi lại một tháng sau mới tới. Trong suốt một hai tháng đó cứ ngồi ngóng. Bây giờ lên bấm cái cạch cạch cạch là bay qua kia rồi. Đó: "Giờ này ăn gì?", bấm lại: "Hỏi làm chi?", thế chơi. Thế là cứ làm chớp nhoáng làm mình rất là bận tâm trả lời rất là cực. Rồi đủ thứ chuyện, thành thử mình tưởng mình có cái máy rồi mình thay vì một tháng đó mình không viết thư để mình chờ đợi thì mình đỡ sao nó nhanh hơn, không ngờ càng có máy nhanh chừng nào thì cái tốc độ mà viết và trả lời, viết trả lời còn vội vàng hơn ngày xưa.

[17:45]Nên càng có máy móc thì con người ta bị đẩy vào cái tốc độ sống nó nhanh hơn và tốc độ sống nhanh quá thì đầu óc mình phải xử lý nhanh, đầu óc xử lý nhanh thì làm sao mà tu thiền? Nhưng không! Đầu óc xử lý nhanh, tốt, vì ta sẽ làm được nhiều việc tốt cho cuộc đời. Nên không còn phải ngồi bấm bấm nữa, à: "Mày có nhớ tao không? Em có nhớ anh không?", không có bấm nữa. Mày bấm: "Nay có đi chùa không? Nay có Sư Phụ giảng đây. Đi nha.", bấm người khác: "Đi giảng nay có nha." thì làm sao? Thay vì ngồi viết thư rủ nhau ha, "Nhớ không?", rồi "Rủ nhau đi chùa.", ba tháng mới tới thì chừng nào mà đi nghe giảng?

[18:22]Bây giờ bấm cạch cạch cạch là mình đã rủ được rất nhiều người. Cho nên là công nghệ càng nhanh thì ta làm phước càng nhiều, không sao cả! Cho nên ta lợi dụng cái tốc độ nhanh của xã hội công nghiệp để ta làm phước nhiều hơn, nhanh hơn. Và như vậy thì sao? Coi chừng nhiếp tâm dễ hơn vì phước nhiều hơn. Cho nên, cũng cái xã hội công nghiệp làm cho ta sống vội, nhưng nếu ta đúng, chánh thì phước nhiều hơn và coi chừng chính nhờ cái xã hội công nghiệp này mà sau này ta có nhiều người đắc đạo hơn vì người ta làm phước được nhiều hơn. Như vậy ha. À có câu hỏi nữa: "Con thiền xong con khó ngủ." Có không?

[19:10]Có ai bị thiền xong khó ngủ không? Nói:

[19:20]“Con thiền xong khó ngủ.” Nói: “Thì Sư phụ dạy sao con làm y như vậy luôn rồi con không không ngủ được.”

[19:29]Nói trả lời câu đó thì biết đường đâu mà Sư phụ gỡ trả lời? Nói: “Sư phụ dạy sao rồi con làm đúng như vậy rồi con mất ngủ.” Nói câu đó rồi biết đường đâu mà trả lời? A! Nói: “Vậy vậy là Sư phụ dạy con sao?” Thì Sư phụ dạy con nè: Thở ra thở vào biết mà không điều khiển. Hết cãi à. Rồi: “Để tâm ở đâu?” “Dạ con để dưới bụng.” Không trật. Rồi sao lại không ngủ được? Đó cái chết là cái chỗ đó. Chết của chỗ đó là ta làm rất đúng lời ông Thầy dạy nhưng ta sai có tí xíu.

[20:08]Sai có tí xíu là sao? Là nói: “Rồi hơi thở con sao?” “Dạ thì con biết mà không điều khiển.” Biết mà không điều khiển thì có mắc gì mà mất ngủ cà? Nói: “Rồi con để tâm ở đâu?” “Dạ con bây giờ con để tâm ở đáy bụng.” Nếu nếu con để tâm ở đáy bụng thì hơi thở nó hiện ra rất là rõ, đúng không? Nói: “Dạ rõ lắm và mạnh lắm.”

[20:37]Có nghĩa là con con chú ý vào hơi thở hơi nhiều, đúng không? Nói: “Dạ đúng.” “Nó yên không?” “Dạ yên, nhưng rồi không ngủ được.” Nằm ngay chỗ mà chú ý hơi thở nhiều quá chút xíu đó thôi.

[20:57]Vì vậy ta biết hơi thở nhưng cũng không dồn hết tâm trí mình vào hơi thở.

[21:06]Tại vì cái sự chú ý nó vẫn là một loại giằng ép căng thẳng. À. Đấy, con để tâm dưới đáy bụng, hơi thở vào biết vào, hơi thở ra biết ra, tâm yên, lâu lâu vọng tưởng khởi lên làm quên rồi nhớ quay lại thì đúng rồi. Cái mà đó, vọng tưởng bất ngờ khởi lên làm mình quên thì đó là do cái cấu tạo não ta nó ngang ở trình độ đó, ngang ở trình độ đó và đừng xử lý gì. Đừng xử lý gì. Cứ tiếp tục để tâm ở đáy bụng, tiếp tục biết hơi thở và từ từ cái giai đoạn mà nó quên á, nó vắng dần, nó vắng dần, làm cho ta tỉnh dần, tỉnh dần trong suốt thời thiền không bị gián đoạn. Còn cái giai đoạn mà nó lâu lâu cứ bị vọng tưởng làm gián đoạn

[21:56]là do trình độ ta như ngang đó thôi, đừng đòi hỏi hơn. Cứ làm cho đúng chứ đừng đòi hỏi kết quả. Mà khi ta đòi hỏi kết quả, ta muốn sớm tắt vọng tưởng, ta chú tâm vào hơi thở nhiều quá, không ngờ nó chính là sự giằng ép. Nó chính là sự giằng ép. Thiền mà đúng phương pháp nó rất là lạ.

[22:22]Thiền là để tĩnh tâm, không có vọng tưởng nhưng không bao giờ được đối phó trực tiếp với vọng tưởng. Đó là nguyên tắc của thiền. Mà lo cái gì? Biết thân này vô thường, giữ thân mềm mại, bất động, biết rõ toàn thân, biết hơi thở vào, hơi thở ra và không điều khiển hơi thở. Lo mấy cái đó chứ không lo vọng tưởng. Mặc dù có vẻ như mục tiêu của thiền là tĩnh tâm, không vọng tưởng, nhưng không được đụng tới vọng tưởng. Đây là một bí mật của thiền, đây là một chìa khóa của thiền, là một nguyên tắc quan trọng của thiền. Cũng giống như ta trồng cây, mục đích của ta trồng cây là làm gì? Có trái. Nhưng tuyệt đối không được mà cứ canh cái trái. Mà lo cái gì?

[23:16]Bón phân, tưới nước, làm cỏ, bắt sâu. Ồ! Giữ mọi cái ha, và đến lúc nào trái nó mọc thì trái nó mọc, chứ ta không có ngồi thấy nó lên chút mà lấy dao khui khui: “Sao chỗ này không thấy trái?” Mình khờ khờ mình xẻ cái cây ra coi, thấy trái lòi ra. Không có cái mình qua chỗ khác mình lấy dao mình mình mình moi moi cái cái thân cây coi sao không thấy nó ra trái. Mình làm vậy trái nó có ra không cà? Có thấy trái không? Hư cây luôn! Cũng vậy, thiền là tĩnh tâm, lắng vọng tưởng, không suy nghĩ, nhưng không được đụng tới vọng tưởng. Vọng tưởng nó tắt, tự nó tắt do ta xử lý đúng những cái kỹ thuật khác.

[24:01]Do ta xử lý đúng về đạo đức, ta xử lý đúng về công đức, ta xử lý đúng về kỹ thuật, chứ ta không được đụng tới vọng tưởng.

[24:14]Cũng giống như một người đi từ Thành phố Hồ Chí Minh về Vũng Tàu,

[24:22]thì mới mở cái bản đồ ra xem. À, đây là Thành phố Hồ Chí Minh, đường nó chạy ngoằn ngoèo ngoằn ngoèo qua đây đây đây, tới đây Vũng Tàu. Và cứ chăm chăm dòm bản đồ đó để mà đi thì đúng không? Mở mắt ra thấy nhà thương! Mà ta phải sao? Biết rồi rồi thôi không có dòm bản đồ nữa, mà dòm cái gì? Dòm con đường, làm ơn dòm con đường, biển báo, công an, xe chạy ngược chiều.

[24:50]Phải coi con đường mình thôi, biết đường đi như vậy thôi, tương đối thôi lâu lâu liếc thôi chứ quan trọng vẫn là con đường trước mắt của mình. Cũng vậy, mục tiêu của ta là hết vọng tưởng nhưng không nhìn tới vọng tưởng. Lâu lâu thì biết rằng: “À, mình còn vọng tưởng sâu cạn thế nào, bao nhiêu loại vọng tưởng.” Biết rõ loại nào còn, loại nào hết, loại nào mạnh, loại nào yếu, biết hết. Tại vì vọng tưởng trong tâm ta rất nhiều loại. Để hôm nào thầy giảng một bài về bao nhiêu loại vọng tưởng và những loại vọng tưởng nó xuất phát từ đâu trong não. Rất là thú vị, học về vọng tưởng cũng thú vị lắm nha. Nên cái nói là:

[25:29]“Thiền xong khó ngủ”, không gì sai, nhưng không ngờ sai ngay cái chỗ ta quá chú tâm vào hơi thở, cũng sai luôn. Thấy đúng rồi đó, vẫn sai. Rồi hôm nào nói nữa. Rồi có người hỏi: “Con ngồi cái bỗng nhiên được yên, nhưng vài hôm cái nó động lại.” Có không? Quý vị có bị cái này không? Bị thường xuyên. Nhớ, cái mức độ mà tâm ta thanh tịnh nó giống như cái gì?

[25:58]Giống như chứng khoán vậy đó. Giống như giá vàng nó nhảy lên nhảy xuống, nhảy lên nhảy xuống vậy nè. Bữa được, bữa mất, bữa được, bữa mất, nó nhảy nhảy nhảy nhảy nhảy vậy nè. Thì đó, giống như cái gì? Giống như có cái người họ mới cười nhạo, họ nói câu này, nói:

[26:17]“Tình yêu của anh dành cho em giống như giá xăng, chỉ có lên chứ không bao giờ xuống.” Thì cái nhưng mà thật ra xăng hình như cũng có xuống hả? Lúc này cũng có khi lên khi xuống. Thật ra ta tu thiền nó cũng vậy. Và nhiều cái chỉ số khác của cơ thể ta cũng giống như vậy. Ví dụ như cái người mà họ đo về chỉ số hồng cầu, bạch cầu, đường huyết và chỉ số đạm, vân vân, nó cũng nhảy à, chứ không bao giờ nó giữ yên. Không hề giữ yên. Cái mạch tim của ta cũng vậy, bữa nhiều bữa ít vậy. Thì thì khi ta ngồi thiền cũng vậy, thấy bữa nay yên, đâu được hai, ba bữa mất. Mất rồi loay hoay mình đi tìm lại. Chính cái tác ý tìm lại là cái rối chuyện, rối chuyện, không có tìm lại.

[27:06]Nó ra cái trái non rồi nó rụng, kệ nó, cứ tiếp tục làm gì? Tưới nước, bón phân, làm cỏ, hái sâu, không đụng tới cái trái đó nữa. Nó rớt trái đó kệ bỏ. Ta định được vài bữa rồi tâm ta không thanh tịnh nữa là coi như coi đó là trái non nó rớt rồi, bỏ, tiếp tục chăm bón cái cây cho vững cho chắc, tiếp tục làm cái công đức, vun đắp cái đạo đức của mình, tiếp tục dụng công đúng kỹ thuật, không quan tấm tâm đến cái thời gian qua mà mình đã được thanh tịnh rồi mất, kệ nó, nhớ như vậy. Ngoại lúc ngồi thiền, trong đời sống lúc làm việc, học tập, mọi thứ này làm sao giữ được tâm? Hôm trước có người hỏi một câu chế được phương pháp:

[27:55]“Trong lúc trong đời sống con để tâm ở chỗ đáy bụng, con làm này làm kia, nói đúng không?” Nói: “Thì con chế hay quá à, toàn nhà phát minh vĩ đại không à.” Nhớ cái bài xả thiền bài kệ xả thiền Sư phụ nói làm sao? Nói làm sao? “Luôn nhớ thân này vô thường.” Dặn rồi đó, biết thế nào cũng chế, cho nên cho học luôn nguyên một bài kệ xả thiền là sau khi xả thiền, lúc đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, ngủ, mọi thứ hết, làm ơn dụng công cái gì? Luôn nhớ thân này vô thường, dặn rồi bắt tụng hoài đó. Nhưng mà mở ra một cái quên cái là đi chế à, tự chế phương pháp. Rồi nữa không biết làm sao rồi nó hư nó đổ thừa:

[28:33]“Tôi đệ tử Thầy Chân Quang.” Chế không à, nhiều nhà phát minh vĩ đại lắm. Nên Thầy đã biết trước được chuyện này rồi cho nên Thầy cho bài học bài kệ xả thiền. Lúc đứng, đi, làm việc ngoài giờ thiền, nhớ thân này vô thường, đơn giản vô cùng. Mà tại sao đơn giản quá vậy? Vì lúc đó ta còn rất nhiều chuyện phải bận tâm. Làm việc, học tập đủ thứ hết. Nhưng mà chỉ cần còn giữ được một cái ý kèm bên cạnh mọi thứ là biết thân này vô thường là ta giữ được chánh niệm, coi như là ổn. Chứ không phải giống như lúc ngồi thiền mà tập trung hết mọi việc để vào định, không có. Không có tập trung hết mọi việc để tu tập, không có.

[29:15]Vì lúc đó ta phải học tập, làm việc, sống lao động học tập làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại. Cho nên đâu có tập trung hết để mà thanh tịnh được, nhưng chỉ cần giữ một cái chỗ là biết thân này vô thường, một cái ý đi kèm đi kèm đó thôi là không sao. Nhưng mà nói cái ý đi kèm đó có vẻ đơn giản á? Không đâu. Nếu mà mình dụng công đúng rồi, ngoài cái là cái ý ta biết thân này vô thường, sự thật ta có một cái cảm giác, ta có một cái cảm giác nó dính với thân ta, biết thân ta tự nhiên mà ta không cần phải cố gắng. Lúc nào cũng tự nhiên ta có cảm giác nơi bụng, nơi ngực của mình, nó dính ở đó đó, nó làm tâm mình rất là yên, làm cho mình dễ nhớ thân này vô thường.

[30:02]Nhưng mà thực sự đó, nếu mà đi sâu hơn á thì phải qua cái bài tiếng Anh á, cái bài cũng bài kệ xả thiền bằng tiếng Anh: “We are nothing.” Mình chả là gì cả, đi sâu hơn cả cái thân này vô thường. Nhưng mà thôi, ta cứ tác ý đơn giản căn bản mà biết thân này vô thường thì cũng gọi là giữ được chánh niệm trong khi học tập, lao động, làm việc đủ thứ nha, như vậy. Một câu hỏi nữa là: “Tại sao thiền kiêng kỵ việc để ý trên đầu?”

[30:36]Rất nhiều cái phái thiền hay khuyến khích ta để ý trên đầu, nói để tâm ở đây hoặc để tâm đây hoặc là canh chừng vọng tưởng ở trên, vân vân. Ban đầu những cái cách đó, có người để tâm ở mũi nữa, để theo dõi hơi thở ra vào ở mũi cũng là để trên đầu. Có người để ấn đường, có người để đỉnh đầu bách hội, có người không để đâu hết nhưng mà theo dõi vọng tưởng ở trong đầu. Tất cả những cái đó đều là để tâm ở trên, trên đầu. Nhưng thực sự những cái đó ban đầu một hai tháng đầu thấy yên, nhưng kéo dài thêm chút nữa là bắt đầu hư bộ não của ta. Hư bộ não. Vì vì cái này nó thuộc về cái cấu trúc sinh lý học.

[31:24]Khi ta để ý trên đầu, ta cung cấp năng lượng cho não.

[31:30]Ta kích động não hoạt động. Ta kích động não hoạt động. Ta để ý trên đầu ta cứ cung cấp năng lượng cho nó, mà thực sự não nó không cần cung cấp nhiều năng lượng.

[31:44]Não nó cần rất ít năng lượng để nó hoạt động. Và đến khi năng lượng rất ít

[31:56]nó lại rất là dễ vào định mà mở cái trực giác ra. Ta không cần sống bằng suy nghĩ nhiều đâu, mà thực ra ta sống bằng trực giác tốt hơn. Những cái nền văn minh cao cấp trong vũ trụ ở những cái ngôi sao khác á, họ sử dụng trực giác nhiều hơn là cái suy nghĩ. Cái địa cầu của ta vẫn còn là nền văn minh cấp thấp, cho nên ta suy nghĩ nhiều quá. Ta đi tìm vấn đề bằng cái suy nghĩ. Nói ví dụ bây giờ một người cảnh sát điều tra họ đánh án, khi mà có người báo là thấy có xác của cái người tử vong, thế là nguyên một đội tới người ta mới đi tìm dấu vết, ghi nhận hết: vết máu ở đâu, vết trầy xước ở đâu, chung quanh hiện trường

[32:41]có những cái vết giày, vết chân gì người ta ghi nhận hết. Dựa vào vô số điều đó bắt đầu người ta mới suy nghĩ, suy luận là cái án mạng nó đã xảy ra như thế nào. Dựa vào cái cái cái cái án mạng nó xảy ra như thế nào, thì người ta mới suy nghĩ tiếp là ai có thể thực hiện cái án mạng này. Dựa vào cái mối quan hệ và những cái tính chất đó, đó là con người mình phải suy luận. Nhưng ở cái cõi mà người ta dùng trực giác, thì người ta không phải suy luận như vậy. Vừa bước vô thấy người chết, biết ngay ai giết liền không cần suy nghĩ, không cần tìm tòi, vì người ta dùng trực giác. Giống như cõi trời vậy.

[33:22]Nên vì vậy, ta cứ để tâm trên đầu, ta cung cấp năng lượng cho đầu nhiều quá, cái đầu nó cứ hoạt động mạnh, mà khi đầu nó hoạt động mạnh nó thừa ra. Nó thừa ra bắt đầu nó kích thích một số điều bất lợi cho cơ thể của ta. Thứ nhất, làm nhịp tim ta tăng nhanh. Thứ hai, nó tăng cái huyết áp lên liền. Khi đầu ta căng huyết áp tăng lên liền. Nó làm nhịp tim ta tăng nhanh lên liền. Cái thứ ba, nó làm tăng cái tuyến nội nội tiết tố tuyến giáp lên liền, bướu cổ. Cái vùng thyroid này nó sản xuất ra nhiều lên liền, nó kích động cái vùng này lên, làm bướu cổ, mắt lồi. Rồi và tiếp tục nó làm ta mất ngủ, nó làm giảm cái sức đề kháng cơ thể và buồn buồn nó làm u não luôn.

[34:12]Nên cái việc mà để ý tâm trên đầu rất nguy hiểm, nó làm ta mau quên và giảm sự thông minh. À, cái để tâm trên đầu ban đầu thấy giống như mình lanh lắm, thấy có vẻ như kiểm soát được tâm hồn mình, nhưng hơi dài một chút xíu lại toàn là những cái phản ứng bất lợi nó xảy ra, mà trong đó cái tức cười nhất lại là cái mau quên. Và mất thông minh, giảm thông minh đi, ta suy luận vấn đề không ra nữa. Bài toán mình giải bình thường, lúc đó giải không ra. À, bình thường mình nhớ chuyện này chuyện kia, tới chừng khi muốn nhớ nhớ không được nữa, chính là vì ta để tâm trên đầu, ta kích hoạt năng lượng và làm cho cái tần số của suy nghĩ nó hoạt động mạnh quá.

[34:58]Nên vì vậy, khi ngồi thiền ta phải để tâm xuống dưới. Mà không phải trong lúc ngồi thiền, trong đời sống bình thường cũng vậy, lúc nào cũng nhớ thân này vô thường khiến cho ta lúc nào cũng để tâm xuống dưới. Ta giảm cái cung cấp năng lượng lên trên đầu, thì bắt đầu cái nhịp sóng não ta nó dịu lại, nó dịu lại. Mà nó dịu lại như vậy, nó giảm nhịp tim của ta, giảm huyết áp của ta, giảm các nội tiết tố thyroid của ta, tăng sức đề kháng lại, trí nhớ phục hồi lại, trí thông minh phục hồi sáng lên. Và nếu may mắn tâm ta được thanh tịnh thì ta có trực giác luôn. Trực giác nghĩa là gì? Là sự thông minh bội lần. Trực giác nghĩa là gì?

[35:40]Nghĩa là ta nhận ra được một điều, biết ra được một điều với rất ít dữ liệu cơ sở.

[35:49]Ví dụ như bây giờ ta muốn nói một cái người đó họ đàng hoàng hay không, thì ta phải dựa vào tiếp xúc với họ, họ nói những điều gì, họ làm những điều gì, ta phải quan sát. À, ông này hồi nãy ổng nói chuyện với ông kia, ổng cái cách cử chỉ ổng như vậy, ổng đã giúp đỡ ông đó như vậy, thấy ông này có vẻ tử tế. Nhưng mà chưa kết luận, qua bữa sau thấy ổng nói chuyện người khác, ổng cũng có cái cách thái độ như vậy, những câu nói như vậy và giúp đỡ người ta như vậy, thì hai lần, đó là hai dữ liệu. Rồi thêm vài ba tháng sau nữa mình tổng kết rất nhiều công việc, mình nói: "Ờ, thằng cha này tử tế, chơi được, làm bạn được." Tức là ta dựa vào nhiều

[36:26]dữ liệu để kết luận một con người tốt hay xấu, đó gọi là thông minh. Nhưng với trực giác thì sao? Vừa chạm mặt nhau biết liền người này tử tế, chơi được, xài được. Chạm mặt cái biết liền. Có không? Hay bị lừa rồi?

[36:45]Mà cái mà chạm mặt biết nó tốt hay xấu liền, thì thực sự thì người nam, ấy người nữ giỏi hơn người nam. Người nữ vừa chạm mặt cái biết tốt xấu liền. À, nhưng mà sau đó thì sao? Sau đó thì bắt đầu cái thằng đó nó nói ngọt. À, cái thằng mình mới gặp nó thấy thằng này nghi nghi rồi, nhưng lát nó nói ngọt: "Em ở đâu vậy? Trời ơi, sao trên đời này ở đâu mà ra một người đẹp quá vậy nè trời! Hả, xa em anh không chịu nổi." này kia nọ, cái bắt đầu mình mình bắt đầu mình mới drop down, mình mới bỏ cái mà mình đã nhận được từ buổi đầu, bắt đầu mình bị cái lời nói nó dụ, rồi sau này nó dụ dắt đi mất tiêu luôn.

[37:23]Đó, chứ ban đầu mình nhìn ra nó, cái thằng khủng khiếp đó mình biết nó, nhìn vô biết liền, nhưng mà tới chừng nó nói ngọt quá thì người nữ cái đó cái giỏi của người nữ lại và cái dở của người nữ là vậy. Cái giỏi của người nữ trực giác rất là mạnh, gặp biết liền, nhưng cái dở của người nữ là làm sao? Bị gì? Bị xiêu lòng bởi cái cái tai. Đó, ổng đàn hay quá, ổng dụ luôn. Ổng đâu mất rồi? Ở đây, ở đây. Ví dụ vậy.

[37:59]Nên vì vậy khi ta cái phương pháp thiền mà đúng á là ta để tâm càng thấp ở dưới, thì thì ta giảm dần cái năng lực trên đầu thì mọi thứ rất là ổn. Mà cái cấu cái cấu cái cấu trúc của cái sinh lý vô hình của ta, nhớ nha, ta có hai loại cấu trúc sinh lý: một loại cấu trúc sinh lý vật chất mà y khoa đang khám phá, gồm da, xương, thịt, máu, mủ, nội tiết tố đủ thứ trong người ta, à là đó tim, gan, phèo, phổi gì đó là cái cấu trúc sinh lý hữu hình; còn một loại cấu trúc sinh lý vô hình mà bên Đông y người ta khai thác được là hệ thống huyệt đạo. Đó, thì nơi cái cấu trúc sinh lý vô hình, hệ thống kinh mạch, khí lực vô hình á,

[38:42]thì nó là hình giọt nước, ở dưới phải đầy mà ở trên phải ít, thì cơ thể ta sẽ khỏe mạnh hơn. Nguyên tắc là như vậy nha. Nói tại sao nhiều người theo Phật nhưng mà không tu thiền? Thì làm sao mà trả lời được bây giờ? Tại họ không chịu tu, biết sao giờ? Tại vì cái người thầy dạy đạo cho họ không không kêu họ tu thiền. Mà tại sao ổng không kêu? Tại chính ổng cũng không tu thiền, lấy gì ổng kêu ai? Ủa, nói tại sao ổng đi tu mà ổng không tu thiền? Tại ông thầy của ổng cũng làm sao? Bỏ thiền mất rồi. Ông thầy bỏ thiền mất rồi nên không dạy ổng thiền, và ổng không tu thiền nên ổng đâu kêu mình tu thiền

[39:26]chi, ổng kêu cách khác, kêu tu cách khác. Ví dụ chỉ kêu tụng kinh thôi được rồi con. Con tụng kinh là con ngon lành rồi, chết là là là là nếu mà lỡ xuống địa ngục thì mình tụng kinh cho Diêm Vương nghe thì cũng người ta cũng thả ra, không sao. Đó, nên phải tụng vài kinh, ý là như vậy. Là để đối phó với Diêm Vương chỉ cần thuộc vài vài bài kinh. Ý là như vậy. Rồi mình hỏi biết sao giờ? Còn nhưng đúng đạo Phật thì phải tu phải tu thiền, phải nhiếp tâm, phải Giới - Định - Tuệ, biết sao bây giờ? Nhưng bây giờ vậy, do thiền giống như là bị có những giai đoạn bị gián đoạn, có những vị thầy họ bỏ thiền ở trong cái

[40:09]khoảng nào đó ta không biết trong lịch sử Phật giáo. Có những khoảng nào có nhiều vị thầy họ bỏ thiền, nên họ không dạy thiền nữa, thế là thiền bị đứt đoạn mà không ai can đảm để nối lại. Sau này có một số vị thiền sư cũng can đảm nối lại, làm cho ta vẫn còn nghe cái chữ "thiền" trong Phật giáo, đó là cái niềm an ủi rất là lớn. Như bên Theravada Nam Tông vậy, họ không có ni xuất gia.

[40:40]Hỏi họ tại sao không cho ni xuất gia? Nói là bị đứt đoạn ngang khúc nào đó rồi. Có một thời gian có một giai đoạn là không có người ni xuất gia, cho nên bên ni không có người ni truyền giới nữa, thì không thành lập được ni đoàn. Ngắt ngang đó rồi thôi, giống như là thất truyền rồi thôi đành chịu tới bây giờ thôi, và họ không chịu phục hồi lại ni đoàn. Thì cái ý họ vậy, mình biết làm sao bây giờ? Nhưng mà nếu gặp Bắc Tông thì sao? Đứt thì bây giờ nối, Tăng truyền cho ni luôn, không sao cả. À, Tăng truyền cho ni được mà, ni truyền cho Tăng thì không được chứ Tăng truyền cho ni được mà, nối ni lại có sao đâu?

[41:16]Nhưng họ không làm. Thì thiền cũng vậy, cái dòng thiền có khi bị gián đoạn khoảng nào bị không dạy nữa, thì ta nói không ai dạy thiền cái họ cứ thôi bỏ thiền luôn. Nhưng có một số vị rất là can đảm, một mình dựng lại thiền, dù mình không được học thiền, nhưng loay hoay tìm cách tìm kiếm đủ thứ để thực hành thiền và tìm cách dạy lại thiền, cũng là một niềm an ủi rất là rất là lớn.

[41:43]Câu hỏi nói tại sao khi thiền nên tìm chỗ kín đáo mà ngồi?

[41:56]Ở bên Ấn Độ á, ta dễ tìm thấy những cái người đạo sĩ họ biểu diễn về cái công phu của họ ở ngoài bên bờ sông, bên lề đường. Như cái bên lề đường đi ngang thấy họ đang ngồi thiền, hoặc họ đang chống tay chổng ngược đầu lên, hoặc họ làm những tư thế yoga rất là khó. Giống họ làm ngoài bàn dân thiên hạ vậy đó. Nơi nào đông người là thường có những đạo sĩ họ tới đó, để làm chi vậy? Là một cách khất thực. Ừ, thấy cái người đó tu như vậy cái thôi đi ngang họ có sẵn để cái dĩa, bỏ vô vài đồng. Nên các vị đạo sĩ đó sống bằng cách đó, sống bằng cách chứng tỏ mình là người tu để có được vài đồng. Vì không cũng không phải là dễ mà mà kiếm sống được.

[42:40]Rồi không biết làm nghề gì, thôi giới thiệu với mọi người rằng tôi là người tu, rồi mọi người cho tiền bằng cái cách tu trước mặt mọi người. Đó là một cái phái. Còn đạo Phật ta cũng khất thực, nhưng ta không có biểu diễn ngồi thiền trước mặt mọi người, mà ta ôm bình bát ta đi, ta đi xin. Đi xin công khai nhưng mà xin một cách rất tự trọng, xin ăn nhưng rất chảnh. Nha, không cho thôi à, không có năn nỉ à. Thấy tui ôm cái bát là có bổn phận phải cho, không cho tui giận tui đi luôn à. Đó là cái khất thực của bên đạo Phật là như vậy. Nha, thấy tui ôm bát đi đi từ tốn, đi đàng hoàng, đi đĩnh đạc, đi không ngó tới ngó

[43:20]lui, không ngó qua ngó lại nha, rất là nghiêm trang, đi trong chánh niệm, đi tỉnh giác trong từng bước chân thì các quý vị có bổn phận bỏ vô à. Hổng bỏ vô tui giận tui đi luôn là hổng có phước á. Ý là như vậy, ý là cái cách xin của đạo Phật là vậy thôi. Nhưng một số đạo khác họ xin bằng cách chứng tỏ họ tu, chứng tỏ công phu họ tu bằng cách ngồi thiền hoặc thực hiện những tư thế khó ở nơi đông người thì thôi cái quan điểm của họ vậy. Nhưng riêng trong đạo Phật, ta kỵ cái việc bày tỏ cái tu của mình trước trước công chúng, trước mọi người. Và ngay cả nhiều khi một vài người bạn mà không cùng tu, ta cũng không cho họ biết.

[44:01]Còn nếu cùng tu với nhau, anh cũng tu thiền tôi cũng tu thiền thì thôi hai người cùng ngồi, cùng biết nhau thì không sao, không có phải lỗi khoe. Nhưng mà cái người đó họ không biết gì về thiền ta cứ ngồi chình ình đó thì ta bị cái lỗi khoe. Và cái lỗi khoe này làm cho ta tổn phước. Đó là lý do mà khi ta ngồi thiền nên ngồi nơi kín đáo là vậy, ít ai biết là vậy. Còn nếu mà ngồi tập thể ai cũng ngồi hết thì không sao, không sao, bình thường. Nên thường thường không riêng gì thiền mà nhiều việc khác thường ta cũng ít nên nên khoe thì nó sẽ bền hơn. Ví dụ như khi ta làm việc từ thiện mà rồi ai cũng biết hết, ai cũng biết ta làm việc gì,

[44:47]biết làm việc bao nhiêu tiền, cúng dường ở đâu hay là bố thí ở đâu, ủng hộ ở đâu, ai cũng biết hết thì lần sau ta rất khó làm. Đó là lý do mà có những người ta nói: "Ủa, thấy ông đó ổng làm việc thiện mà sao bữa nay cái cái cái cái công ty ổng sụp rồi? Thấy ổng làm phước quá mà?" Thì ổng sụp bởi vì sao? Bởi vì ta biết ổng làm thiện. Ta biết hết trơn à, ổng đi làm đâu ta biết hết. Bữa nay ổng đi cứu trợ này bao nhiêu tiền, đi cứu trợ bao nhiêu tiền, ổng xây bao nhiêu nhà tình thương gì ta biết hết. Mà ta biết hết thì nghĩa là sao? Ai cũng biết hết á. Cho nên mau hết phước luôn. Rồi đến khi lúc nào hết phước, công ty tự nhiên sao?

[45:27]Phá sản, sụp đổ hay gì đó. Chớ nếu ổng làm mà không ai biết thì nhiều khi công ty còn phước thì tồn tại hoài, cái đại gia đó cứ là đại gia hoài, ngấm ngầm, chứ đừng có bày tỏ nhiều vậy. Cái gì mình hơn người thì tránh không có không có bày tỏ. Và như vậy, nếu nói là ngồi thiền đừng để ai biết, đừng khoe thì cái người đi tu mặc cái áo này có phải là khoe không? Phải không? Đúng là khoe. Nhớ khi ta mặc cái áo này, ta cạo cái tóc làm tu sĩ, tức là ta đã khoe, tuyên bố trước mặt mọi người: "Tôi là người sao? Tôi là người tu hành đàng hoàng, đạo đức." Cũng là một loại khoe, nên nguy hiểm vô cùng. Mặc áo này là nguy hiểm à, vì đã khoe.

[46:15]Thì phải làm sao? Ta phải thầm mà tu gấp đôi, gấp ba, gấp mười lần cái áo này yêu cầu thì hy vọng là còn phước để kiếp sau tu tiếp. Chớ còn mình mặc cái áo này vô rồi mà tu tàn tàn chỉ vừa đủ yêu cầu của mọi người thì kiếp sau hết tu rồi, không đủ phước để tu nữa. Nguy hiểm như vậy. Cũng như mấy cái áo tràng Phật tử mình mặc đi nghe pháp cũng vậy, vô chùa mặc thì được, còn mặc áo tràng đi lơn tơn lơn tơn ngoài đường là xong rồi đó, là phước mấy bữa đốt hết rồi đó. Cho nên vì vậy là mình đi chùa mặc đồ đàng hoàng nhưng mà nhìn vô không thấy tu nhiều quá, không thấy tu nhiều quá, nó kín đáo hơn thì cái việc ta đi tu tập nó bền hơn là vậy, nha.

[47:03]Khi ngồi thiền cũng vậy đó. Nếu mình thấy là mình có mình mình tu, sợ người ta thấy thì rủ mọi người tu thì ta không còn bị lỗi nữa, nha, đấy.

[47:15]Có một cái nữa, nghe nói về cái thường lại cái người chứng thiền sẽ là những người dạy thiền rất là giỏi, đúng không ạ?

[47:28]Không. Câu trả lời phũ phàng: Không. Đây rất là điều lạ, điều rất là lạ. Rất nhiều người tu thiền có kết quả mà dạy không ai làm được hết. Vì sao vậy? Vì khi nghe họ nói rất là hay, toàn họ kể cái cảnh giới của họ ra không à, họ kể cái trạng thái họ đạt được, chớ họ không dạy gì mình hết á.

[48:01]Ví dụ như ngồi mình nói: "Thưa thầy, thấy con phiền não quá thì phải làm sao?" Nói: "Con phải nhìn mọi việc y như sự thật, nó thế nào là nó như thế đó, đừng thêm đừng bớt." Câu đó ai làm được khen hay.

[48:18]Nói cũng trên mây á. Cái người họ tâm thanh tịnh rồi thì họ cái gì chỉ là cái đó, mưa chỉ là mưa, nắng chỉ là nắng, tâm họ không suy nghĩ gì thêm thì họ đem cái đó họ dạy mình: "Con nhìn cái gì thì nó chỉ là cái đó", phải không? Thì tự nhiên mình không phiền não. Mình nghe mình không biết làm sao làm nữa. Tại vì sao? Tại bản chất của mình hễ mưa thì là sao? "Trời còn làm mưa, mưa bay mênh mông, trên tóc em buồn..." là mình làm luôn nguyên bài nhạc ra, phải không? Còn hễ trời nắng là "Hôm nay em đi, trời sao có nắng...", nghĩa là ta suy diễn theo đủ thứ tình cảm, tư tưởng, vọng tưởng theo những cái gì mình thấy.

[49:00]Bây giờ ổng lại ổng nói: "Mưa chỉ là mưa, nắng chỉ là nắng", ngồi nghĩ hoài nghĩ không ra. Mình không trong cảnh giới đó, mà muốn mưa chỉ là mưa, nắng chỉ là nắng thì phải ngồi thiền mà sao? Biết hơi thở, quán thân này vô thường bao lâu vậy đó, tâm thanh tịnh rồi thì mới đạt tới cái trình độ gì? Mưa chỉ là mưa mà nắng chỉ là nắng. Còn đây ổng cứ nói cái cảnh giới của ổng thấy, mình nghe mình không biết đường làm. Mà đây là cái lỗi của những người tu mà có kết quả là vậy. Họ diễn tả cảnh giới của họ, mình làm theo không được, bắt chước không được. Nên vì vậy là nếu có một người mà họ tu có kết quả

[49:38]mà họ lại khéo dạy, họ dạy ta từng cái bước nhỏ: "Một cộng với một là hai nha con, hai cộng với hai là bốn nha, bốn cộng với một là năm nha, năm cộng với hai là ba nha", phải không? 5 + 2 phải 3 không kìa? Không phải, không phải thôi bỏ làm lại, đại khái vậy. Tức là có những người mà họ dạy ta từng cái bước vững chắc thì thật là may mắn trong đời. Tại vì cái người mà họ chưa chứng thiền thì họ dạy không được, mà họ chứng rồi họ toàn diễn tả cảnh giới của họ, ta cũng không biết đường làm. Nên ta cần cái người tu có kết quả mà rất khéo dạy ta, rất khéo dạy ta từng bước nhỏ từng bước nhỏ để ta đi tới, đó là cái may mắn trong cuộc đời.

[50:23]Còn một trường hợp hy hữu lắm thì có những trường hợp có cái người tu chưa chứng gì hết nhưng dạy rất là khéo, ta đi theo cũng rất là ổn. Hiện nay hình như có một người như vậy, tu không được kết quả gì hết, à, nhưng mà dạy rất tỉ mỉ thì ta cũng nên nghe lời cái người đó nha. Đi tìm cái người đó đi, tu không được gì hết, chưa chứng gì hết nhưng mà dạy rất hay. Tìm được chỉ sư phụ với, sư phụ cũng đi học luôn, thiệt lòng á.

[50:57]Giờ cái câu hỏi là

[51:02]làm sao khuyến khích người khác tu thiền mà mình không bị cái lỗi khoe khoang? Vì thường mà khi ta đến ta khuyến khích ai tu thiền á thì ít ra ta cũng phải nói rằng: "Tôi nào giờ tôi cũng tu lâu rồi", phải không ạ? "Tôi cũng được vậy đó." Mình phải lấy bản thân mình ra làm ví dụ tốt, một cái mẫu hình: "Trời, xưa tôi nóng giận lắm, tôi tu thiền mấy năm nay cái giờ tôi nguội ngắt rồi. Nhà ông chồng tôi ổng nói gì nói là tôi hết giận rồi, chứ hồi trước mà ổng đi mà về trễ là tôi nhảy nóc nhà đó nha, còn bây giờ là ổng đi về trễ kệ ổng. À, rồi ổng khoe ổng có vợ bé kệ ổng, đời này là vô thường, ha.

[51:41]À, đời này vô thường, ổng đi đâu đi, ổng mê vợ bé ổng chết ráng chịu, còn tu theo Phật, ổng theo vợ bé còn tui theo Phật thì có ai lỗ với... không hề giận hờn, cái lòng tui nguội lạnh nhờ tu thiền", ví dụ vậy. Thì ít ra khi mình muốn khuyến khích ai tu thiền mình phải kể về bản thân mình được cái gì đó thì người ta mới mới tin. Nhưng mà khổ một cái, hễ mình lấy mình ra làm mẫu hình tốt đẹp cho việc tu thiền thì nó thành cái lỗi gì? Khoe khoang. Mà khoe khoang thì đúng là hết phước rồi, lần sau hết tu. Lần sau về mà là là có chuyện là mình nhảy nóc nhà trở lại như xưa, à, mình nổi nóng lên liền.

[52:21]Thì cái chỗ này đó, đây là một cái chỗ phải hết sức là khéo léo, tế nhị, thông minh. Khuyến khích được mọi người tu thiền mà mình không rơi vào cái lỗi khoe khoang thì phải làm sao?

[52:42]Là phải thuộc rất nhiều câu chuyện của các thiền sư, của các bạn mình, đừng kể tên ra. Mình cứ kể người này tu thiền được cái này kia, có cái ông nọ bạn tui đó, nghĩa là trước ổng ngu lắm, ừ ổng tu riết cái bữa nay ổng ổng thông minh ra, ổng làm ăn đâu trúng đó, ổng thì ổng ổng nhìn cái lô đất ổng biết cái lô đất này nửa lời là là ổng mua là trúng liền, ai không tham, ha. Còn mà trước kia ổng mua cái là trật, ổng mua rồi bán lỗ cái kia nọ, cái người ta nghe ham tiền đó, ồ tu thiền biết lời biết lỗ hay quá, ừ vậy đó. Ông bạn chứ còn mình thì đừng có nói, mình cứ kể chuyện người này người kia, hoặc là chuyện các thiền sư,

[53:18]các thiền sư có thần thông như thế nào, ngài tự tại thế nào, ngài ra đi một cách bình an thế nào, mình cứ kể hết ông này tới ông kia, kể bạn bè mình nhưng đừng có khờ dại kể tên, kể tên ai là mình giết người đó. Còn hỏi tới mình thì mình cứ cười cười, họ không biết mình tu tiến hay lùi. Hỏi: "Còn vậy chứ còn chị tu sao rồi?", cười cười, cười duyên thôi, nhớ là trồng răng sứ khi mình nói chuyện về thiền, tại vì ta cần cái nụ cười đẹp, tại hỏi mình không có nói, chỉ cười cười thôi nên lúc đó cần nụ cười đẹp.

[53:50]Bây giờ trả lời mấy cái câu hỏi. "Con năm nay 10 tuổi, sau khi chết con đi về đâu?"

[54:04]Con tào lao quá con ơi, chưa chưa chết hỏi hoài.

[54:17]"Con đi chùa nhưng chồng con không vui vì ổng tin Phật chứ ổng không tin Pháp và không tin Tăng. Con lạy Phật xin cho chồng con bớt tà kiến nhưng chưa có hiệu quả", thì cứ xin nữa đi, xin nữa sẽ có ngày ổng đổi nha, mấy cái này bị hoài.

[54:42]Đây nhiều chuyện gỡ rối tơ lòng quá đi, không phải chuyện thiền. Đang nói về thiền cái bỗng nhiên trả lời mấy câu gỡ rối tơ lòng này vô duyên lắm con à. Tụi con lựa câu hỏi sao vậy? Toàn chuyện gỡ rối tơ lòng không à. Tình yêu, nhân duyên gì đâu không à trời! Tự nhiên nó lãng ngắt đi. Ta đang nói chuyện thiền hay tự nhiên bây giờ gỡ rối tơ lòng chuyện tào lao không à. Lúc nào gỡ rối tơ lòng sư phụ trả lời mấy cái này. Trời ơi!

[55:21]Toàn là gỡ rối tơ lòng không à. Chuyện cá nhân gì mà nó quá riêng tư đi, hả?

[55:35]"Mỗi khi con học hay làm việc đầu óc con lại bị nặng đầu và có lúc cả ngày con không học, không phải suy nghĩ nhưng vẫn bị căng vùng trước trán, đau đầu", bởi vì nó còn di chứng của cái sự căng thẳng trước đó, mà nếu không giải tỏa được đầu não hư đó. Cái nhức đầu nhẹ nhẹ đều là báo hiệu của một sự nguy hiểm, đừng coi thường cái nhức đầu, đừng khờ dại uống thuốc hết giảm đau. Tại vì ta uống thuốc giảm đau, cái cơn đau không còn có nhưng bệnh còn, và chính vì bệnh còn ta mới

[56:05]cứ bệnh còn nên ta cứ tiếp tục làm việc và bệnh nó phát triển thêm thành cái u não luôn không hay. Nên cái tại sao ta bị u não là bởi vì ta uống thuốc giảm đau, nó che cái cơn nhức đầu lại mà không ngờ là nó hình thành một cái chỗ hư trong não, mà không giải tỏa được, cứ tiếp tục làm việc thành u não luôn. Nên khi mà nó đã nặng đầu rồi thì phải ngồi thiền, để tâm ở phía dưới, tập với Khí Công Nguyên Pháp, ngồi thiền để tâm dưới bụng, quán thân vô thường giữ đúng cái kỹ thuật để giải tỏa cái căng ở trên đầu đi, nha.

[56:41]"Con bị bướu tuyến giáp", uống Địa Long hết. Nhớ bướu tuyến giáp chỉ dùng Địa Long thời gian dài là hết liền. Địa Long rất hay, trị tuyến giáp rất là hay. "Để tâm dưới đáy bụng là ở đâu trên cơ thể?" I am sorry. I cannot tell you the place. Ask someone else, not me.

[57:06]Hỏi người khác giùm sư phụ nha. Người nào mà thân nhất trên cuộc đời mình đó mà hỏi, đừng hỏi tui.

[57:30]"Gần đây con rất bận rộn nên con xa rời chúng thanh niên, không đi tu tập nữa, mà càng công việc càng bận thì càng bị stress và khi bị stress rồi con bị xuất hiện cái tâm lý là không muốn tiếp xúc với mọi người." Đúng rồi đó. Nhớ nha, cái người mà bị stress rồi cái tự nhiên không thích tiếp xúc vì tiếp xúc làm mình mệt. Mà khi mình không tiếp xúc rồi là cái tâm từ bi mình giảm, mình không cần phải đối xử tử tế, đàng hoàng với ai, tâm từ bi giảm và mình gieo cái nghiệp cô độc về sau, sau này không còn ai chung quanh mình. Nên vì vậy cứ cố gắng bận gì bận vẫn phải tu, tu tập để cho đừng bị stress và ta không bị stress thì ta mới

[58:10]lòng ta mới có cái độ lượng, có cái tử tế khi ta tiếp xúc với mọi người. Còn khi mình căng thẳng rồi mình rất khó tiếp xúc với mọi người một cách đàng hoàng, mình gặp là mình cáu gắt á, nói vài câu là muốn nổi xung thiên lên, cái thôi mình tránh cho yên, không ngờ đó là gieo cái nhân cô độc về sau. Nên cố gắng mình tu tập lòng mình thanh thản, nhẹ nhàng, tiếp xúc với ai cũng dễ dàng là cũng là cái phước.

[58:37]Đừng xa rời chúng thanh niên, đừng xa rời đạo tràng.

[58:45]"Khi con ngồi thiền con bị hay đau phần sau lưng là sao? Khi con ngồi thiền con có cảm giác muốn khóc là sao?" Khi ta ngồi thiền mà bị đau phần sau lưng á tức là cái nghiệp cũ của ta nó hiện ra. Trong cái đời xa xưa nào đó ta đã làm tổn thương ai ở cái phần lưng. Bây giờ khám không ra đâu, đi khám siêu âm, siêu X gì cũng không có gì hết trơn á. Nhưng hễ ngồi lên nó đau là vì sao vậy? Vì thiền nó có một cái rất là lạ là khi ta thiền nó trổ cái nghiệp cũ ra và ta trả dần, tức là ta trả chậm. Thay vì trả một lần, trả một lần là lần nào đó mình đi đâu cây nó quơ ngang nó đập cái gãy lưng mình rồi nằm luôn một chỗ là trả một lần.

[59:24]Nhưng khi ta ngồi thiền, mỗi lần ngồi cái xuất hiện cái đau, đau năm này qua năm kia tới năm nào nó hết thôi, tức là nghiệp ta trả chậm, lần là ta cũng té, đụng vô lưng một cái rồi thôi là hết. Đó, đó là thiền nó có cái cách là làm cho ta trả chậm cái nghiệp đời xưa. Còn ta không ngồi thiền thì nó đợi đến lúc thuận tiện nó đòi một lần là ta nằm một gộc luôn á, như vậy. Còn khi ngồi thiền con có cảm giác muốn khóc, đây là hai trường hợp. Một trường hợp là do cái tâm lý của chính mình. Khi ta ngồi thiền tâm ta lắng xuống, bỗng như trong tiềm thức của ta cái nỗi hối hận vào một cái đời xưa nào ta làm lỗi nó trỗi dậy,

[1:00:07]cho nên ta chực chờ muốn khóc vì cái niềm hối hận một kiếp nào nó trỗi dậy. Thì khi mình tu mình hướng về điều thiện thì cái điều bất thiện mà mình lỡ làm tự nhiên trong tiềm thức nó trỗi dậy. Cái thứ hai, coi chừng có cái vong kế bên nó khóc á, chứ không phải mình khóc, nhưng nó tác động vô người mình cái là mình khóc mình cứ tưởng mình khóc chứ không phải mình khóc, vong kế bên nó khóc. Nha, coi chừng ai đến gần rồi.

[1:00:35]"Khi con ngồi thiền con nhắm mắt lại như bị say xe, thấy choáng." Nên mở mắt ra, khoan nhắm mắt. "Con đặt tâm xuống đáy bụng nhưng hơi thở mạnh, thở nhanh lắm." Đúng. Khi ta đặt tâm ở dưới đáy bụng thì nó có một cái sự kích thích làm cho hơi thở ta rất rõ, rất mạnh, rất nhanh và ta dễ tập trung vào trong hơi thở, nhưng nó là cái bẫy. Nên nên nhớ câu thần chú này.

[1:01:14]Trường hợp mà ta không điều khiển hơi thở, ta để tâm dưới đáy bụng hơi thở hiện ra rõ, mạnh, nhanh, cuốn cái sự chú ý ta vào thì nhớ câu thần chú này:

[1:01:27]Ta biết mà không điều khiển hơi thở nhưng không cho hơi thở mạnh,

[1:01:34]chứ không phải điều khiển cho hơi thở êm.

[1:01:40]Không cho hơi thở mạnh cũng khiến cho hơi thở êm lại,

[1:01:46]nhưng cái không cho hơi thở mạnh nó khác với điều khiển hơi thở cho nó êm. Hai cái này khác nhau. Và vui lòng hiểu cho kỹ giùm sư phụ câu này:

[1:02:00]Không điều khiển hơi thở nhưng cũng không cho hơi thở mạnh. Đó là một sự rất khéo léo, rất tinh tế, rất nhẹ nhàng, không can thiệp thô bạo vào hơi thở. Còn nếu mình nghĩ rằng mình điều khiển cho hơi thở êm thì có vẻ cũng làm cho hơi thở êm nhưng mình đã can thiệp thô bạo và làm căng não liền. Nhớ giùm sư phụ, sư phụ nhắc lại điều này. Khi ta không điều khiển, ta chỉ biết thôi nhưng chỉ vì ta để tâm ở đáy bụng nên hơi thở hiện ra rất rõ, rất mạnh, rất nhanh thì nhớ câu thần chú vậy: Ta không điều khiển nhưng không cho hơi thở mạnh.

[1:02:44]Nó rất gần với cái nghĩa là ta điều khiển hơi thở cho êm, nhưng không phải. Nhớ giùm sư phụ. Và tự mình thực hiện điều này để hiểu nó cho kỹ, chứ trong ngôn ngữ sư phụ nói thì nó không ra hết ý nha, về tự mình thực hiện điều này cho nó kỹ. Đó, sửa cái đó lại thôi.

[1:03:13]Con bị thoát vị đĩa đệm bốn năm, khớp gối, con ngồi bắt chân ngồi thiền khớp gối đau, đĩa đệm bị tê bên phải mất cảm giác chỉ được 30 phút. Sư phụ chỉ dẫn cách nào để hết tê, hết chèn ép dây thần kinh? Cái này, cái bệnh của mình nó ảnh hưởng tới công phu tu tập, nhưng nó là một loại bệnh. Và khi bệnh thì ta phải cần gì? Gặp bác sĩ, gặp bác sĩ chứ không phải gặp tu sĩ.

[1:03:40]Gặp bác sĩ, mặc dầu nó, nó liên quan tới sự tu tập, nhưng mà nó là bệnh, nó trở ngại việc tu thì ta phải gặp bác sĩ. Tuy nhiên, những cái loại bệnh này

[1:03:53]khó, vì nếu ta đi gặp bên Tây y, họ hay mời ta giải phẫu. Mấy ông đụng là muốn rút dao ra liền. Nói chứ, có hai hạng người rất dễ rút dao ra: một là xã hội đen, hai là bác sĩ ngoại khoa. Đụng cái rút dao ra liền, ớn lạnh lắm. Cho nên ta nên can thiệp khéo léo là sao? Nhiều khi có những cái phép chữa bệnh, đôi khi thuốc Nam, thuốc Bắc, có những người họ chữa kinh nghiệm lâu năm, ta tìm tới những người đó, họ chữa về thần kinh xương khớp rất là hay, nhẹ nhàng hơn. Rồi ta thêm sám hối, lễ Phật và làm phước, nhất là phóng sinh đó. Phóng sinh, đắp đường như vậy đó, lâu ngày cái tự nhiên ta lại, ta lại bớt cái bệnh đó.

[1:04:37]Cứ sám hối, lễ Phật, phóng sinh, làm phước, tự nhiên nó hết. Tại mọi bệnh đều gốc do nghiệp mà, rồi ta nhờ cái, cái liệu pháp y khoa để hỗ trợ chữa bệnh, vậy đó, vậy thôi. Nhưng mà cẩn thận nha, cẩn thận. Can thiệp thô bạo nó hư luôn, uổng.

[1:04:58]Làm thế nào để phân biệt được mình quan sát hơi thở hay mình điều khiển hơi thở? Biết chết liền á. Cái này là phải tự mỗi người biết thôi nha, không có ngôn ngữ của một người bên ngoài hướng dẫn ta được. Này toàn là bằng cái sự thông minh của riêng mình. Chỗ này khó lắm á chứ không phải dễ đâu. Làm sao biết mà không điều khiển đòi hỏi cái thông minh dữ lắm. Nên cái người nào mà thực sự có cái chỉ số thông minh cao thì họ thực hiện được điều này dễ: biết hơi thở mà không điều khiển hơi thở. Còn đa phần ta biết cái là ta điều khiển liền. Cho nên làm sao biết mà tách ra không điều khiển, cái này nó đòi hỏi sự khéo léo thông minh dữ lắm á.

[1:05:37]Cái người mà ngu ngu làm không được đâu. Nên bây giờ hỏi sao thì nói tới đó bí rồi, sư phụ dạy tới đó là hết nghề rồi. Giờ nói làm sao nữa thì không bước thêm được nữa, mà ngang khúc này phải tự mình đi. Nói sư phụ chỉ tới đó rồi dẫn đường tới khúc đó rồi sư phụ đi về, mọi người tự mình đi tiếp bằng đôi chân của mình, sư phụ không cõng đi được nữa, hết rồi. Làm sao biết mà không điều khiển? Tự mình trong cái thiền định mình, tự xoay xở, tự cẩn thận, tự khéo léo. Sư phụ hết đi giùm được chỗ này nha, hết đi giùm, đành chịu, I am sorry.

[1:06:25]Lúc con ngồi thiền, con có thấy thân mất luôn, mà lại là một khối thân ngồi trong hư không giống như con hòa trong hư không. Nghe đã tai không? Đã không? Ngồi thiền tới cái cảnh giới đó là đã phải không? Sướng phải không? Ngay chỗ này á mà đi mà gặp mấy ông thiền sư khác ổng khen cho lên mây á. Nhưng mà gặp sư phụ thì sư phụ quất cho ba roi. Đó là một loại gì? Ảo giác. Khi ta tâm yên rồi mấy cái này nó hiện ra, làm cho ta làm sao? Làm cho ta mất cái đáy bụng đi, không chú tâm vào đáy bụng, và không biết hơi thở. Tại vì mấy cái này hiện ra đã quá, như thân con hòa mất trong hư không, sung sướng vô cùng.

[1:07:04]Cái này sư phụ sẽ nói trong cái Tứ Niệm Xứ 6 cuối năm nay. Nhưng mà có người hỏi rồi thôi đành phải nói luôn. Nghe đã tai á, đó là một cái bẫy nguy hiểm làm ta rời mất cái đáy bụng của mình, làm cho ta rời mất cái hơi thở của mình. Mình tận hưởng cái cảnh giới đó, mình enjoy the the state, cái trạng thái đó. Sai nha, sai. Nhớ làm ơn quay lại đáy bụng giùm, bỏ đáy bụng, bỏ hơi thở ăn ba roi bây giờ. Ai? Ai hỏi câu này? Lấy cái roi cho sư phụ.

[1:07:44]Mỗi khi bắt chân ngồi kiết già để ngồi thiền, chân phải con lúc nào cũng vênh lên chứ không áp sát vào mặt đất, chỉ có chân trái mới áp sát vào mặt đất được. Vì vậy, lúc đó lúc chân phải bị gồng lên. Đừng đừng gồng. Nó không xuống kệ nó. Cái quan trọng của ta khi ngồi thiền giữ cái trục xương sống thẳng thôi, không quan tâm tới hai cái chân thì từ từ cái chân phải nó sẽ xuống. Lúc mình ngồi mà chân phải nó bị vênh lên như vậy thì nó chỉ có chân trái chịu lực, kệ nó, ta chỉ giữ cái trục xương sống thẳng thôi, nó vênh kệ nó. Ha, ngồi lâu từ từ nó hạ chân phải xuống luôn, đều hai bên nó đẹp, nó chịu lực đều, còn giai đoạn đầu là chưa.

[1:08:20]Và đừng cố gắng ép nó xuống, đừng cố gắng điều chỉnh hai chân, giữ cái lưng sống thẳng vậy là được á, nha, giữ lưng thẳng.

[1:08:31]Khi ngồi thiền con rất khó để tâm dưới đáy bụng, tâm lúc nào cũng lơ lửng và loạn động dù đã buông lỏng toàn thân. Cái này là thuộc về phước con chưa đủ. Nhiều khi biết phương pháp rồi mà phước chưa đủ, cứ phải lạy Phật nhiều, tôn trọng mọi người nhiều, khiêm hạ, giúp người, giúp người tu, đủ thứ. Nha, mấy cái này thuộc về phước nha. Biết rồi mà làm không được là tại vì phước chưa đủ.

[1:09:06]Con tham gia tu tập với huynh đệ chúng thanh niên được 3 năm, tâm có lúc được yên, lúc loạn động. Hai tháng gần đây con có thích một bạn nữ. Con nữ hay nam vậy cà? Phải nói rõ con nữ hay nam để còn biết con sao nữa chứ, mới trả lời câu hỏi này nó thấu đáo được chứ. Hai tháng gần đây con có thích một bạn nữ, lúc ngồi thiền mọi suy nghĩ hình ảnh về bạn nữ đó cứ hiện lên làm con không còn giữ được công phu biết toàn thân, biết hơi thở. Có lúc con bị cảm giác hồi hộp, hơi thở nặng, tim đập mạnh. Thế này giống bệnh tương tư quá nhở. Chiều hôm con cảm thấy lực chạy lên làm nóng đầu. Thì đúng rồi. Xin sư phụ chỉ cho con cách thoát khỏi tình trạng này.

[1:09:42]Mười sư phụ cũng bó tay khi mà con đã thất tình, si tình rồi làm sao mà sư phụ làm gì được đây trời ơi! Con mắc cái bệnh si tình rồi sư phụ bó tay con làm sao mà chỉ cho con hết được. Con nhớ thương rồi con hồi hộp, tim thở nặng, tim đập mạnh, nóng đầu, đó đủ triệu chứng rồi, đủ triệu chứng của bệnh si tình rồi làm sao bây giờ, trời ơi!

[1:10:03]Rầu ghê không biết sao. Cái này phải hỏi chuyên gia về tình yêu rồi, không biết ai đây là chuyên gia tình yêu không cà? Trí Thành có phải không?

[1:10:23]Giờ làm sao ta?

[1:10:29]Có ai rành mấy cái vụ này không cà? Bạn đó cứ hiện lên làm con không giữ được, rồi hồi hộp, hơi thở nặng, tim đập mạnh, ngực nóng đầu, cái này làm sao ta?

[1:10:43]Trả lời không được mà vỗ tay cái gì! Giờ làm sao cà? Để nghĩ coi, để sư phụ suy nghĩ coi. Cái này làm sao cà?

[1:10:58]Cái tình cảm á là nó có cái hai trường hợp.

[1:11:03]Một cái trường hợp là mình có cái duyên với người đó, có cái nợ với người đó. Có duyên có nợ mới thương, không duyên không nợ không thương. Tức là đời trước là có thể là con mượn đâu khoảng mấy cây vàng rồi con trốn luôn, cho nên đời này phải vậy. Nó vậy, nên để trả chứ không gì. Và duyên thứ hai là mình không cần có duyên, nhưng mà hễ người kia nhìn có duyên là mình bị. Giống như là hoa hậu vậy á, họ thi họ đậu hoa hậu có mắc mớ gì mình đâu, nhưng mà nhiều người nhìn rất mê. Nhưng mà chả có duyên gì với họ, tại họ đẹp thôi, là mình tự động cái tâm lý của cơ thể là bỗng nhiên mình thích cái người đẹp,

[1:11:45]và cái thích đó cũng chả có duyên dùng gì cả, không cần duyên nợ gì cũng thích. Đó là cái tâm sinh lý tự nhiên của con người. Còn trường hợp thứ hai là cái mình có cái duyên nợ gì cho nên làm mình động tâm thương nhớ. Mà cái duyên thì nó nhiều cấp độ: duyên nặng hay duyên nhẹ. Nếu duyên nhẹ mình cố gắng tu một thời gian nó vượt qua, còn nếu duyên nặng có khi dính à, mà trong chúng thanh niên cũng nhiều cặp đã như vậy rồi. Cũng nhiều cặp. Thấy có một cái em á mặt cũng xinh xắn vậy đó, thấy cũng lên Facebook rồi cũng ngon lành lắm, thấy cũng có vẻ tinh tấn rồi mọi thứ, cái thời gian cái có chồng.

[1:12:28]Cái mọi người la lên: "Sư phụ ơi, cô cô có chồng rồi." Ủa, chứ không lẽ bắt họ ở ở ở vậy nuôi heo? Thì thì thì làm sao bây giờ, có ai cấm gì được đâu? Luật pháp không cấm mà trong đạo cũng đâu có được cấm đâu, chỉ có ai tu thích ở vậy thì ở vậy, thôi còn không thích thì thôi sư phụ làm cái gì bây giờ? Không lẽ sư phụ đi tới nhà nó yêu cầu là đừng lấy chồng, đừng lấy vợ là sao? Không biết làm sao bây giờ, thì tại cái duyên nợ họ vậy, sư phụ cũng đành chịu bó tay chứ làm cái gì bây giờ. Thì có nhiều khi nó cái, sư phụ cũng không lường được nó tới mức độ nào, nên con nói sơ sơ thì đúng là sư phụ cũng bó tay không biết trả lời sao.

[1:13:03]Thôi cũng cầu chúc cho con là đừng tim đập mạnh nha, đừng hơi thở nặng, đừng cảm giác hồi hộp, đừng lực nóng chảy lên đầu. Thôi chúc con vậy thôi chứ sư phụ cũng bó tay không biết sao.

[1:13:39]Cái này cũng gỡ rối tơ lòng nữa đây, khổ ghê. Không cái này là con mới ra trường đi xin chưa có việc chính thức đang làm thực tập, nhưng mà khi thực tập con ráng là nỗ lực. Khi nỗ lực thì con mới phát hiện ra mình là cái ý muốn chứng tỏ bản thân để được nhận làm việc tiếp và thấy rằng cái ý mà muốn chứng tỏ bản thân mình á hình như nó sai sai. Không, con nhận ra được cái này là con thông minh đó, giỏi đó. Ờ thôi cũng đó cũng không phải là lỗi lớn, nhưng mà tuy nhiên con sửa lại là dù nhận được hay không nhận lại việc thì ở đâu cũng ráng hết sức là cống hiến, phụng sự. Vậy thôi, con nghĩ như vậy là bắt đầu tốt lại nha, không sao. Ừ.

[1:14:23]Sức mạnh của các câu chú có bị thay đổi hay giảm so với câu chú chưa phiên âm không ạ? Sư phụ không có chủ trương tụng thần chú, tại vì không hiểu gì. Không hiểu gì. Đối với sư phụ, để tạo thành cái chánh tư duy và chánh kiến thì mình tụng cái gì phải hiểu rõ đạo lý của nó. Tại vì ta quan trọng là tu Bát chánh đạo mà. Mà Bát chánh đạo là để cái gì làm cho ta có chánh kiến, cái gì làm cho ta có chánh tư duy thì ta sử dụng. Còn ta tụng cái gì mà nó không hình thành được chánh kiến, không hình thành được chánh tư duy vì chẳng hiểu gì cả thì không phải Bát chánh đạo nha. Thôi đừng hỏi nữa.

[1:15:05]Cái việc mà Đề-bà-đạt-đa trong kinh Pháp Hoa nó là một ẩn dụ nhiều hơn. Ẩn dụ là ý nói rằng đối với một người tu hành thì nghịch cảnh cũng chính là một một lợi thế. Vậy thôi. Đó, nghịch cảnh cũng là một lợi thế. Biết sử dụng thì cái nghịch cảnh, cái đau khổ của cuộc đời này,

[1:15:30]những kẻ nghịch duyên ác duyên với ta cũng đều là cái lợi thế để cho ta tu tập. Tại vì nếu ta tu tập trong thuận cảnh không thì ta cũng dễ hư. Ví dụ như khi mình mình rất là tinh tấn, mình rất là đàng hoàng, mình đi chùa là do mình tinh tấn mình đàng hoàng cái mình được khen thì cái lời khen đó là điều đương nhiên. Nhưng bỗng nhiên mình không hề làm sai mà có người chửi mình tan nát hết, cái chửi đó rất là có lợi. Họ nói oan cho mình rất là có lợi, tại tâm ta cần được thử thách hai ba phía. Đối với lời khen, mình đừng lấy nó làm điều tự hào và đối với lời chê, đừng lấy nó làm điều mừng giận hờn.

[1:16:12]Đó là nên cần thử thách hai ba mặt. Thì Đề-bà-đạt-đa là một ẩn dụ của cái cái cái nghịch hạnh nghịch duyên đối trong cuộc đời của Đức Phật là như vậy thôi. Con thường đi đọc kinh nhưng lại không hiểu hết được thì có phải việc trì tụng không có nhiều tác dụng không? Con không hiểu thì không có công đức, vậy thôi à. Mà cũng có khi tại cái kinh con tụng nó làm sao? Lựa kinh nào tụng tới đâu hiểu tới đó đi.

[1:16:40]Con thấy rất nhiều người hay cho tiền những người lang thang, ăn xin ngoài đường. Con nghĩ có nhiều người lợi dụng lòng tốt người khác lừa đảo nên không cho tiền vật gì. Như vậy có sai không? Cũng là một cái sai. Tại vì cái người tại sao ta đi ăn xin?

[1:16:55]Tại sao ta đi ăn xin? Tại ta hết đường rồi, phải không ạ? Ta hết đường sinh sống rồi. Có khi ta cũng không phải tật nguyền, có khi ta cũng còn khỏe mạnh nhưng mà không còn cách nào khác. Có nhiều người du lịch nước ngoài cũng vậy, họ đi tới Việt Nam rồi là hết cạn tiền mà không ai nhờ dạy tiếng Anh, thế là ngồi bên lề đường cái họ để tiền "No more money", tức là ý họ xin tiền đó. Mà người họ rất là khỏe mạnh, rất là lành lặn, nhưng mà lúc đó bí hết đường rồi. Người ăn xin nghĩa là như vậy. Thì nhưng ta thấy họ mạnh quá ta không cho, nhưng thực sự lúc đó họ bí đường rồi, họ rất cần sự giúp đỡ. Nhưng mà ta thấy họ mạnh ta không cho, còn ta thấy người tật nguyền ta mới cho,

[1:17:39]nhưng mà khổ cái ông thần tật nguyền này ổng lại làm nghề ăn xin chuyên nghiệp và cái thu nhập của ổng rất là cao. Thì ta cho cái ông mà tật nguyền á, ta nghĩ cho cái người này là đúng hơn, không ngờ coi chừng sai ạ, mà coi chừng cho cái ông lành lặn đó mới lại đúng á. Cái quan trọng ý nghĩa của khi ta cho nghĩa là nghĩa là giúp đỡ cho người trong lúc khó khăn. Ý nghĩa như vậy. Thì ta không biết, bằng mắt thường của ta ta không biết người nào thực sự trong lúc khó khăn tại vì nhiều khi ta cũng đóng kịch. Nhiều khi thật mà giả, nhiều khi giả mà thật, nhiều khi cần mà ta tưởng là họ không cần. Nhiều khi họ thực sự họ chỉ là nghề lừa đảo mà ta tưởng

[1:18:16]họ cần nên đôi khi cái việc bố thí của ta không chính xác là người ta không có phước là vậy. Nhưng ta không kết luận một chiều được, không kết luận. Cái này tùy thôi, tùy trường hợp, tùy cái khả năng phán đoán của ta mà ta quyết định nên cho hay không. Nhưng hãy nhớ điều này: cho tức là giúp cho người trong cơn khốn khó, cố gắng đạt được mục tiêu đó thôi. Thấy chưa? Còn mọi cái khác tự mình ráng mà phán đoán nha, chứ Sư phụ không đưa ra câu trả lời cụ thể được.

[1:18:55]Khi đến những nơi lạ, con hay thấy các hương linh, khi thì người thân trong gia đình họ, khi lại là những hương linh rất dữ. Vì thiếu lòng từ bi nên con vẫn còn thấy sợ. Do ta mở được một cái kênh nào ở trong tâm mình nên ta thấy được vong. Có nhiều người giống như người có cái trực giác vậy đó, tự nhiên họ thấy được vong. Nhưng mà do ta chưa đủ uy lực của sự tu hành nên ta thấy họ mà ta sợ. Thì cái việc thấy họ không hề có lỗi, nhưng cái có lỗi là chỗ ta chưa đủ đức. Nên ta ráng tu tập, ráng lạy Phật, ráng quán từ bi, ráng làm những điều phước, ráng hướng tâm về vô ngã, ráng lắng tâm trong thiền định

[1:19:38]thì cái việc thấy những cái vong đó không hề có lỗi và có khi ta giúp được họ. Có khi ta khuyên bảo họ được điều này điều kia. Nên do ta vậy thôi nha. Bé em nhà con bị nổi rất nhiều hạch ở cổ mà không rõ nguyên nhân, đi khám thì bác sĩ không khám ra bệnh gì. Thường thì có những cái bệnh mà mà bác sĩ không tìm ra nguyên nhân, cuối cùng đó là một loại bệnh vô căn, một loại bệnh do nghiệp. Chỉ sám hối mà hết chứ chữa không được tại bác sĩ có biết bệnh gì đâu mà chữa. Tìm không ra bệnh, chữa không được. Ví dụ có những cái đau vô cớ, ngồi thiền nó mới đau hoặc là bình thường không đau mà đi khám tới khám lui,

[1:20:14]siêu âm đủ cách, xét nghiệm đủ cách không hề tìm ra bệnh gì. Cái đau đó thường là chỉ là nghiệp của quá khứ mà bây giờ không cách nào chữa được, chỉ có sám hối mà thôi. Chỉ có sám hối, chỉ có làm phước. Có khi kéo dài 20 năm nữa mới hết, cũng đành phải chịu. Chữa không được tại bác sĩ ổng có thấy bệnh gì đâu mà ổng dám đưa thuốc. Đó.

[1:20:50]Con kính thưa Sư phụ thương kính của chúng con. Đó, từ đầu tới giờ mới nghe được một câu mát ruột.

[1:21:00]Đã rất nhiều lần con ngồi thiền thì những chuyện không vui trong cuộc sống xuất hiện khiến con khóc, con cứ bị vừa ngồi thiền mà nước mắt cứ rơi. Cái Một là bản chất con ướt át. Hai là cái lúc mà những chuyện không vui đó con ghi nhớ nó đậm sâu quá. Ba, ở cái đời nào đời xưa đó, con hay làm khổ người khác. Chứ nếu mà không ngồi thiền thì những cái chuyện đó tích tụ sẽ thành cái bệnh trầm cảm. Nhưng may là biết tu, biết ngồi thiền nên cái nỗi khổ đó nó hiện ra trong lúc thiền. Giống như cái người ngồi thiền thì đau, không ngồi thiền thì không đau. Ngồi thiền cái nó đau lưng, ngồi thiền cái đau chân.

[1:21:41]Ngồi riết bao nhiêu năm cái nó hết luôn. Cũng giống như mỗi lần ngồi thiền cái cơn buồn khởi lên, may là có ngồi thiền nên đang trả nghiệp. Còn nếu không ngồi thiền nó tích tụ đến lúc đúng ngày đúng giờ xuất hiện cái bệnh trầm cảm, lúc đó mới nguy khốn, lúc đó toàn nghĩ chuyện tự tử không. May là như vậy. Thì thôi cứ sám hối nha. Nguyện lòng yêu thương mọi người, ráng làm phước giải cái nghiệp mình đã làm buồn làm khổ chúng sinh từ kiếp nào, nha. Chứ chúng ta sơ sẩy nhiều cái sự ngang trái trong cuộc đời. Nhiều khi không muốn mà vẫn làm buồn người khác. Ta bị nhiều lắm, ta bị nhiều lắm. Không muốn nhưng vẫn làm buồn người khác.

[1:22:20]Nhất là mấy cái cô đẹp đẹp sợ lắm. Không muốn nhưng vẫn làm buồn không biết bao nhiêu trái tim trong cuộc đời của mình. Đúng không? Quá đúng luôn. Mình đâu có muốn đâu. Tại tự nhiên ổng thương mình, ổng tỏ tình, ổng viết thư tùm lum hết trơn, mình đâu thương ổng được đâu. Mắc mớ gì tự nhiên thương ổng. Ba mẹ có chịu đâu, còn mắc đi học mà. Nên mình từ chối, ổng ngồi ổng đau khổ, ổng dằn vặt, ổng đòi ổng đâm đầu vô xe cho ổng chết, tức là ổng rất đau khổ. Tại mình không thương ổng, nhưng tại sao mình phải thương ổng? Nên trong cuộc đời nó có những cái như vậy. Mình gây cho người ta nỗi buồn mà hoàn toàn không

[1:22:54]phải lỗi của mình, nhưng người ta cũng buồn. Thôi ráng chịu, biết sao giờ. Mắc đi tu mà, mình mắc lên chùa để ngồi thiền mà. Nhưng mà cuộc đời nó nhiều cái kỳ cục lắm, đặt mình vào những bài toán rất khó giải. Xuất hiện trong cuộc đời này là vậy. Ta bị đặt vào những tình huống, những bài toán cực kỳ khó giải. Mình muốn lúc nào cũng đem lại hạnh phúc, an vui cho mọi người. Hễ gặp ai mình cũng hết sức tử tế, lịch sự, giúp đỡ, hỗ trợ. Rồi ít bữa cái nhắn tin cho Sư phụ: "Sư phụ ơi, con sống như Sư phụ dạy, bây giờ người ta mê con. Giờ Sư phụ làm sao?". Đó, mấy cái đó bị lỗi tại Sư phụ, con làm theo Sư phụ thì người ta mê con, người ta đòi yêu con, rồi sao?

[1:23:35]Thì tại con dễ thương quá, Sư phụ biết sao bây giờ, đời nó là vậy. Nó trong cuộc sống này nó vậy, ta bị đặt vào nhiều cái tình huống rất khó giải. Có mình muốn đâu, nhưng mà vậy. Rầu ghê vậy đó. Thôi đi tu cho rồi đi, mệt quá rồi.

[1:23:57]Lúc con bắt chân ngồi thiền, ở phía sau đầu con bị nặng và đau. À, con bị cái bệnh gì trong não rồi. Con vừa phải sám hối mà cố gắng để tâm ở phía dưới nhẹ nhàng nha. Tại vì khi để tâm ở đáy bụng nó có cái tính là chữa lành những cái khiếm khuyết trong bộ não. Bộ não con có cái bệnh gì trỏng rồi đó. Nó nặng ở phía sau như vậy, mình để tâm nhẹ nhàng ở dưới đáy bụng nó tự nó chữa lành. Nhưng đồng thời cũng phải sám hối, lạy Phật sám hối cái gì đó.

[1:24:38]Nhà con gần bệnh viện, em trai con bị vong nhập, lúc hiền lúc dữ, chửi ba con, ba con không tin gì hết, cho nên em con nó cứ xúc phạm. Con nói ba con niệm Phật, ba con không nghe, em con thì biết tụng Chú Đại Bi, lúc tỉnh thì biết tụng, có lúc biết mở hình Chú Đại Bi nghe, còn con thì tụng Chú Đại Bi mỗi ngày. Mong sư phụ chỉ dạy để biết hoá giải nghiệp của gia đình con. Con tụng Chú Đại Bi mà con có hiểu gì không? Con không hiểu thì làm sao giải được nghiệp? Vui lòng đổi cái kinh nào mà mình hiểu nghĩa. Lát gặp huynh đệ nha! Lát gặp huynh đệ, huynh đệ chỉ cho cái kinh mà tụng mình hiểu nghĩa và giải được nghiệp, nha!

[1:25:23]Hết giờ rồi đó, 8:30 rồi.

[1:25:38]Hơi thở dường như đưa con đến tim và con thấy nhịp đập tim của con, khi nhịp tim chậm dần thì con thấy hơi thở xuất hiện rõ ràng, chậm, ít, êm. Hơi thở chậm đến lúc con không thấy hơi thở nữa và con tưởng và sợ chết nên mở mắt ra. Lúc đó toàn thân con phần dưới mất hết cảm giác luôn, con đã thấy nhịp tim và hơi thở cùng lúc cả hai chậm dần đến lúc chỉ còn hơi thở dừng lại một điểm đâu đó gần tim. Thưa sư phụ như vậy có phải không? Tức là con cũng có cái kết quả nhưng bắt đầu bị sai. Sai cũng là vì mất cái đáy bụng. Do mất cái đáy bụng nó tạo ra đủ thứ ảo giác. Mình có yên đó, nhưng bắt đầu ảo giác và ảo

[1:26:14]giác nó dắt mình đi những trường hợp này. Rất nhiều rất nhiều ảo giác hiện ra khi tâm ta yên. Và nếu mà ta không có cái đáy bụng, những ảo giác nó dắt mình đi, có khi sai, có khi tà đạo và có khi bệnh luôn. Nhớ giữ cái đáy bụng giùm thầy thì mấy cái đó nó hết, nha! Tự nhiên mình an ổn lại không có bị như vậy.

[1:26:53]Con hay ngủ mơ. Mỗi lần đi ngang nghĩa trang hay chỗ hoang vắng hoặc nhà linh thì tối về con ngủ mơ nhiều hơn và cảm giác như chìm hẳn vào giấc mơ. Con nghe lời sư phụ lễ Phật, ngồi thiền nhưng vẫn không khỏi, kiểu như con bị yếu bóng vía. Lúc nhỏ tầm 12 tuổi con có đi chùa, hay đọc kinh cầu siêu, cảm giác như lúc đó con bị theo và cuộc sống rất tối tăm, sợ hãi như đánh mất chính mình. Con nói con bị yếu bóng vía là đúng á con. Tức là bộ não con yếu, con không có uy lực. Cho nên vong nó cứ lãng vãng ở gần mình và nó hành mình mệt. Còn nếu mình có uy lực thì họ gạt dạt xa mình ra. Mà nguyên nhân tại sao mình không có uy lực là do lúc

[1:27:29]trước mình ít làm phước quá, ít làm phước quá. Bây giờ cũng vậy. Còn nếu mình thường hay làm phước, chịu cực để giúp người, giúp đời, nhất là chịu cực đi đắp đường, sửa đường đồ vậy, vậy chứ mà từ từ cái uy lực mình có thì cái vong họ dạt ra. Bây giờ thì hết giờ rồi, cho nên chắc để lần sau đi mấy con, để lần sau. Ta hỏi tiếp. Hôm nay thì sư phụ không có giảng bài mà chỉ trả lời câu hỏi vậy thôi, nha! Để mọi người nghe rồi mọi người cố gắng tinh tấn ngồi thiền. Thiền là con đường khó, khó nhưng không còn con đường nào khác, phải đi mà thôi, nha! Cảm ơn đã lắng nghe! Thank you for listening!