[0:06]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước khi bắt đầu thời thuyết giảng của Sư Ông dành tặng đến tất cả các em học sinh ngày hôm nay, đầu tiên là liên khúc mashup Ngày đầu tiên đi học, sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện và Bụi phấn, thơ Lê Văn Lộc, nhạc Vũ Hoàng, do phần trình bày của tốp ca nam nữ học sinh khóa hè 2023 tại Thiền Tôn Phật Quang, xin trân trọng kính mời. 2 3 vô.
[0:48]Ngày đầu tiên đi
[1:04]học, mẹ dắt tay đến trường. Em vừa đi vừa khóc, mẹ dỗ dành yêu thương. Ngày đầu tiên đi học, em mắt ướt nhạt nhòa, cô vỗ về an ủi, chao ôi sao thiết tha.
[1:32]Ngày đầu như thế đó, cô giáo như mẹ hiền. Em bây giờ cứ ngỡ, cô giáo là cô tiên. Em bây giờ khôn lớn, bỗng nhớ về ngày xưa, ngày đầu tiên đi học, mẹ cô cùng vỗ về.
[2:03]Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi, có hạt bụi nào rơi trên bục giảng, có hạt bụi nào rơi trên tóc thầy?
[2:32]Em yêu phút giây này,
[2:38]thầy em tóc như mờ phai, mờ phai vì bụi phấn cho em bài học hay.
[2:55]Mai sau lớn nên người, làm sao có thể nào quên?
[3:06]Ngày xưa thầy dạy dỗ khi em tuổi còn thơ. Mai sau lớn nên người, làm sao có thể nào quên?
[3:27]Ngày xưa thầy dạy dỗ khi em tuổi còn thơ.
[3:44]Xin dành một tràng thật, vỗ tay thật lớn nữa cho tốp ca nam nữ học sinh của 10 Chánh. Xin trân trọng cảm ơn các con. Tiếp theo chương trình là một sáng tác của Sư Ông của khóa học sinh khóa hè năm nay, bài hát được mang tên Đóa hoa tuổi thơ do phần trình bày của tốp ca nam, tốp ca nữ học sinh khóa hè năm 2023.
[4:32]Con như là bông hoa thắm tươi trong vườn hồng. Bông hoa nhỏ ngây thơ ấp ủ những yêu thương. Con như là chim non hót ca trên đầu cành. Nơi khu vườn êm êm con vui đùa thênh thang.
[4:54]Bên cha mẹ bao la sống như thiên thần nhỏ. Bên cô thầy chăm lo con là búp măng non. Theo chuông chùa man mác thắp hương bên Phật đài, tâm con là hoa sen tinh khôi và trinh nguyên.
[5:17]Tương lai ở mai sau sáng tươi như mặt trời. Con yêu cả quê hương, con sẽ ráng vươn lên. Con sẽ vì quê hương đứng lên xây cuộc đời. Con đem về yêu thương cho mọi người yên vui.
[6:02]Con như là bông hoa thắm tươi trong vườn hồng. Bông hoa nhỏ ngây thơ ấp ủ những yêu thương. Con như là chim non hót ca trên đầu cành. Nơi khu vườn êm êm con vui đùa thênh thang.
[6:25]Bên cha mẹ bao la sống như thiên thần nhỏ. Bên cô thầy chăm lo con là búp măng non. Theo chuông chùa man mác thắp hương bên Phật đài, tâm con là hoa sen tinh khôi và trinh nguyên.
[6:48]Tương lai ở mai sau sáng tươi như mặt trời. Con yêu cả quê hương, con sẽ ráng vươn lên. Con sẽ vì quê hương đứng lên xây cuộc đời. Con đem về yêu thương cho mọi người yên vui. Con đem về yêu thương cho mọi người yên vui. Con đem về yêu thương cho mọi người yên vui.
[7:21]Xin dành một tràng vỗ tay thật lớn nữa cho tốp ca nữ các học sinh khóa hè năm 2023. Xin trân trọng cảm ơn các con với giọng ca rất trong trẻo và ngây thơ. Trong thời gian ngắn ngủi vài ngày nhưng các con đã thể hiện rất trọn vẹn và xuất sắc ca khúc của Sư Ông. Xin dành một tràng vỗ tay thật lớn nữa cho ca khúc Đóa hoa tuổi thơ vừa rồi cũng như mashup Ngày đầu tiên đi học và Bụi phấn của tốp ca nam nữ học sinh khóa hè năm 2023. Vào giờ này, chúng con xin thành kính cung thỉnh Sư Ông, trụ trì của tất cả các em học sinh khóa hè năm 2023 tại Thiền Tôn Phật Quang cùng quang lâm lễ đài để ban bố cho tất cả chúng con những điều quý báu
[8:05]trong đạo pháp để chúng con làm hành trang trong suốt khóa hè này cũng như trong suốt cuộc đời học tập cũng như trong cuộc sống của chúng con sau này ạ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:33]Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên sư Sư Ông cùng toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[8:54]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[9:06]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[9:17]Chúng con xin thành kính cung thỉnh Sư Ông an tọa cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[9:36]Nay Sư Ông giảng cho mấy em bé học sinh. Thấy nhiều em bé quá ha. Mấy em bé nhiều quá nè. Tụi con học có vui không?
[9:58]- Dạ có. Ăn cơm có no không? - Dạ có. Thầy cô có thương tụi con không? - Dạ có. Huynh trưởng có chăm lo cho tụi con đủ không? - Dạ có. Tốt nha. Nếu mà thấy ai không thương tụi con lên mách Sư Ông, nha.
[10:29]Bình thường một cái khóa như vậy Sư Ông cũng giảng một bài cho tụi con. Nay Sư Ông có vài cái lời tâm sự một chút.
[10:39]Tụi con còn bé nhỏ, từ từ tụi con lớn lên. Lớn lên tụi con làm gì?
[10:49]Làm gì?
[10:59]Hồi nhỏ Sư Ông nhớ mẹ Sư Ông bồng Sư Ông lên thì cái mẹ Sư Ông mới hỏi Sư Ông: "Lớn lên con làm gì?" Sư Ông trả lời: "Lớn lên con làm kỹ sư nông nghiệp." Không biết sao hồi nhỏ nghĩ ra nó hay thiệt! Nói: "Con làm kỹ sư nông nghiệp." Nói: "Kỹ sư nông nghiệp chi?" Nói: "Đất nào tốt con trồng cây, đất xấu con cất nhà cho mẹ ở." Tuy hồi nhỏ biết trả lời câu đó, ngộ thiệt, giờ cũng cũng ngạc nhiên sao mà hồi bé mình trả lời được như vậy, thì cũng hay thiệt, cũng không biết đâu nghĩ ra. Nhưng mà lớn lên thì Sư Ông không có làm kỹ sư nông nghiệp, nhưng đi làm rẫy, trồng cây.
[11:39]Lúc tụi con còn nhỏ thì tụi con được bố mẹ bồng ẵm, tức là mình dựa vào bố mẹ hoàn toàn. Bố mẹ đi làm vất vả, nuôi tụi con, cho tụi con đi học. Để làm chi dạ? Để tụi con từ từ lớn lên, lớn lên. Tụi con lớn lên để làm gì? Để làm bố, làm mẹ trở lại rồi có vợ, có chồng, rồi làm cha, làm mẹ rồi lại có con cái trở lại. Đúng không ạ? Trừ những người đi tu. Như trừ mấy người đi tu bên kia thì không bao giờ làm vợ, làm chồng, làm cha, làm mẹ nữa, rồi lớn lên chỉ làm thầy, làm cô để mà tổ chức khóa hè dạy cho tụi con. Còn nếu tụi con đi tu thì tụi con sẽ giống như bên đây, mà tụi con không đi tu thì giống bên đây.
[12:31]À, đó bên đây, đó hai bên tùy tụi con chọn lựa. Nhưng mà hồi nhỏ thì mình dựa vào bố mẹ để sống, vì không có bố mẹ thì tụi con chết liền à, mới đẻ ra chết liền à. Bố mẹ phải nâng niu, chiều chuộng, bảo vệ, chăm sóc đủ thứ hết rồi tụi con mới sống được tới giờ này á, nên cái ơn bố mẹ cũng lớn lắm chứ không phải không. Rồi đến khi tụi con nếu mà lớn hẳn lên, sau này tụi con lại trở thành bố mẹ, mình lại nuôi các con mình, thương các con mình cũng y như là bố mẹ thương mình bây giờ vậy. Nhưng mà bây giờ cái khoảng chuyển tiếp á, từ lúc mà mình còn bé, mình dựa vào bố mẹ tới cái ngày mình làm bố mẹ, mình làm chỗ dựa cho người khác.
[13:14]Lớn lên tụi con sẽ làm chỗ dựa cho người khác, dựa vô mình, con mình dựa vào mình, gia đình mình dựa vào mình, xã hội dựa vô mình, cộng đồng dựa vào mình, đất nước dựa vào mình. Tới cái ngày đó tụi con sẽ tới cái ngày đó như vậy. Còn bây giờ là mình dựa vào như mình dựa vào đất nước của mình để sống, dựa vào cộng đồng, dựa vào bố mẹ, dựa vào gia đình. Nhưng mà lớn lên, mình trở thành chỗ dựa cho cho mọi người. Bởi vì khi lớn lên rồi mình cứng cáp rồi, mình khôn ngoan rồi, mình khỏe mạnh rồi, mình có tài, có đức rồi, mình trở thành chỗ dựa cho người khác. Cái mục tiêu của tụi con là như vậy, nhớ như vậy.
[13:51]Mình còn nhỏ, tụi con ăn, học, rèn luyện đủ thứ và mình phải dựa để mà được sống. Nhưng đến khi lớn lên rồi, tụi con phải trở thành chỗ dựa cho người khác. Nhớ đó là mục tiêu á. Người ta hỏi: "Đi học làm gì?", nói: "Ngày nay học tập, ngày mai giúp đời." "Giúp đời" nghĩa là gì? Là mình làm chỗ dựa cho người khác. Gia đình mình dựa vào mình, con cái, vợ chồng mình dựa vào mình và cả cái đất nước này dựa vào mình, mà nếu nói lớn hơn nữa là thế giới này dựa vào mình. Mình phải có cái suy nghĩ đó từ ngày hôm nay. Nhưng bây giờ cái khoảng từ cái chỗ mà mình đang còn dựa vào bố mẹ, đang còn dựa vào chùa,
[14:31]đang còn dựa vào đất nước của mình cho tới cái ngày mà mình trở thành chỗ dựa cho người khác thì đây là cái khoảng giữa nè. Cái khoảng tụi con đang chuyển tiếp từ từ, từ từ. Nó khác nhau ở chỗ nào tụi con biết không? Là chỗ là lúc còn nhỏ là mình phải vâng lời bố mẹ. Bố mẹ nói cái gì phải nghe lời, tại vì mình không biết gì hết. Bố mẹ nuôi mình, dạy mình, dặn dò, chăm sóc, bảo ban mình. Bố mẹ bảo đứng là đứng, bảo ngồi là ngồi, bảo đi học là đi học, bảo về chùa là về chùa, bảo đem bánh này cho hàng xóm là đem hàng cái bánh cho hàng xóm, nói đi qua thăm ông bà nội, bà ngoại là đi qua thăm bà nội, bà ngoại không có cãi.
[15:12]Là lúc còn bé mình phải vâng lời, vâng lời răm rắp tuyệt đối. Đến cái ngày mình trở thành chỗ dựa cho người khác thì mình bắt đầu lại đưa ra cái lệnh trở lại để người khác phải vâng lời mình. Nhưng ở khoảng giữa này thì là sao? Ở khoảng giữa này thì tụi con vâng lời hay là đưa ra cái lệnh ở khoảng tuổi này?
[15:35]Ở khoảng tuổi này tụi con còn phải vâng lời bố mẹ không? - Dạ có. Ai nói còn vâng lời bố mẹ giơ tay lên? Rồi, cảm ơn tụi con để tay xuống. Ai nói đây là ở khoảng tuổi này tụi con bắt đầu phải ra lệnh, giơ tay lên, đưa ra ý kiến, giơ tay lên?
[15:53]Tự nhiên ngồi đây tụi con nhát, chứ bắt đầu tuổi này là tuổi bắt đầu tụi con có ý kiến rồi đó. Ở cái tuổi này tụi con bắt đầu đi học, gặp bạn bè, học được những điều trong lớp, nghe thầy cô dạy điều này, dạy điều kia, về có khi tụi con có ý kiến với bố mẹ.
[16:14]Đây là cái khoảng tuổi mà tụi con có ý kiến và bắt đầu xung đột với bố mẹ, với gia đình, tuổi này. Tại vì sao vậy? Tại vì mình nghe theo bạn bè trong lớp mình. Ý kiến của bạn bè khác với ý kiến ba mẹ mình. Ví dụ như ba mẹ nói: "Học đi con, tối ngày cứ chơi game." Nhưng thằng bạn nó: "Tao với mày chơi game, thằng nào thắng rồi tao coi cho bao nhiêu tiền trả." Mình nghe thằng bạn mình thấy vui hơn. Bố mẹ lúc nào cũng bắt mình học, bắt mình vâng lời, nó không có vui lắm, nhưng ngoài bạn bè nó rủ rê, nó tác động nói này nói kia nghe vui hơn. Nên khi tụi con bắt đầu đi học, tiếp xúc với bạn bè, tiếp xúc với bên ngoài, có nhiều ý kiến khác với bố mẹ,
[16:56]và nhiều khi tụi con nghe lời bên ngoài hơn bố mẹ. Hoặc là nghe thầy cô giáo dạy, có những điều thầy cô giáo dạy khác với ba mẹ mình. Về là xung đột liền. Ở cái tuổi này tụi con, khi bắt đầu tụi con lớn lên như vậy là tụi con bắt đầu được quyền có suy nghĩ, có ý kiến, có lắng nghe và tiếp nhận nhiều cái thông tin bên ngoài, chứ không giống như hồi còn bé ở trong nhà tụi con chỉ nghe lời bố mẹ thôi, nó đơn giản. Nhưng khi đi học rồi, nghe nhiều ý kiến quá, bắt đầu có những ý kiến khác với bố mẹ. Đây là cái tuổi bắt đầu tuổi cãi, cãi bướng là cái tuổi này. Có không? - Dạ có. Đúng rồi. Trúng tim đen không?
[17:35]- Dạ có. Trúng rồi. Nhưng mà cái tụi con may mắn là gì tụi con biết không? Tụi con ở nước Việt Nam. Ở nước Việt Nam ta có cái văn hóa là kính trọng bố mẹ. Nên hồi nãy khi mà Sư Ông hỏi tụi con là tụi con có vâng lời bố mẹ không, tụi con tất cả giơ tay lên, vì tụi con được các thầy cô đây dạy và cũng được cái văn hóa Việt Nam như vậy. Nhưng ở bên các nước không có cái văn hóa này, nó cãi bố mẹ nó tới nơi, nó coi bố mẹ như người dưng vậy. Bố mẹ nuôi nó rất là vất vả nhưng nó cãi bướng và không tôn trọng. Cái văn hóa đó khó chịu vô cùng. Và một số người vậy, một số người ở nước ngoài, vô tình họ sang Việt Nam thăm, đi tham quan du lịch,
[18:23]họ mới bắt gặp họ đến một cái gia đình họ ở homestay á, họ ở lại chơi và tiếp xúc ở chung với gia đình họ để họ ở lại cho đỡ tốn tiền thay vì phải thuê một cái khách sạn tính tiền từng từng ngày rất là mắc. Họ ở homestay họ ở chung với gia đình người ta luôn. Ở chung gia đình là mỗi một tháng là họ ăn cơm chung với gia đình người chủ đó. Ban ngày họ xách xe chạy đi vòng vòng chơi, rồi chiều rồi trưa ăn cơm lại chạy về nhà ở chung với gia đình. Thì khi về gia đình những người Việt Nam họ phát hiện một điều là gia đình Việt Nam rất là đầm ấm, rất là hạnh phúc, chỉ bởi vì con cái rất vâng lời và kính trọng bố mẹ.
[18:58]Ví dụ bây giờ,
[19:02]ông bố đi làm đâu về, cái ổng xách về mấy cái bánh, bánh gói vậy đó. Ổng nói: "Nè nè nè, ba cho con nè, con ăn đi." Lúc đó tụi con làm sao? Tụi con làm sao? Nhận bằng hai tay phải không? "Dạ vâng, cảm ơn. Cảm ơn ba." Ăn không thì không biết. Lát đem lén lén cho người ta, cho hàng xóm mất à, nói tại bánh không thích ăn. Nhưng mà bố mình cho thì mình sao? Mình đón nhận, trân trọng vì mình tôn trọng cái tình cảm của ba mình, cái công lao của ba mình đem cái bánh này về. Nên mình cứ cảm ơn cái đã, cứ nhận cái đã, vui vẻ cái đã, làm cho ba mình vui cái đã vì cái công lao của ông tìm cái bánh, vì trong lòng của ông cứ
[19:44]nghĩ tới thương mình đem bánh về cho mình ăn. Vì tôn trọng cái tình cảm đó nên khi bố mình đưa cái bánh, mình mình đón nhận và cảm ơn, nhưng mà sau đó lén lén đem cho chó ăn hay cho hàng xóm ăn mất tiêu không biết, nhưng mà trước mắt là bày tỏ sự tôn trọng. Còn nước ngoài nó không có đâu. Ba nó: "Ba cho con bánh nè con", nó nói: "No." Làm tổn thương tình cảm của bố mẹ liền, không cần. Mà ai dạy nó? Trong nhà trường dạy nó cái đó, rất là mất dạy. Có mấy cái người Việt kiều về đây về thăm sư ông á, họ than, họ nói: "Bên cái nước ngoài con nít nói chuyện, nói nó cứ 'non, non' tức là 'no' á là 'không'
[20:21]á, nó không có 'oui', không có 'vâng, vâng'. Chứ ở Việt Nam không có chuyện đó." Việt Nam nhiều khi bố mẹ nói một câu, mình bất đồng ý kiến á, mình thấy lạ lạ, nhưng mình cứ phải vâng dạ trước cái đã. Lắng nghe tìm hiểu, vì chưa chắc mình đúng mà cũng có thể bố mẹ mình đã lạc hậu rồi, bố mẹ mình không biết có những điều rất là mới trên thế giới này xảy ra. Có thể bố mẹ vẫn lạc hậu hơn mình. Có thể điều bố mẹ mình nói ra chưa đúng, nhưng cái điều quan trọng của mình á là bày tỏ sự kính trọng bố mẹ mình cái đã, chứ không có không có, ở đây không có cái đúng sai, mà ở đây là gì? Là văn hóa, là đạo đức, là lễ nghĩa, là sự tôn trọng bố mẹ để đền ơn bố mẹ cái đã.
[21:02]Chúng ta chưa có cái gì để nuôi nấng lại bố mẹ, đền ơn bố mẹ, thì chỉ bằng cái tình cảm tôn trọng, kính trọng bố mẹ là sự đền ơn nhất, làm cho bố mẹ vui lòng cái đã. Chứ mình chưa nuôi bố mẹ được đồng nào, ngày nào, chưa mớm được cơm, chưa nấu cho gì, chưa có giặt đồ gì được, nhưng mà cứ bày tỏ cái tình cảm tôn trọng, làm cho bố mẹ cũng hài lòng và đỡ ức chế tâm lý. Còn đi làm rất là vất vả về, hỏi: "Sao hôm nay con không đi học?", "Mệt quá à!". Nói là nghe thấy lộn gan lên đầu rồi đó. Nó nói một cái lý do rất vô duyên: "Mệt quá à!", mà không xin phép, không bệnh, không hoạn, không có lý do, muốn nghỉ nghỉ, nghe là bức xúc liền.
[21:43]Mà đi làm đã mệt rồi, về con không ngoan, cái ức chế nó cao hơn rất là nhiều. Và và và và nhiều khi kiềm không được cái bố mẹ phải nói nặng lời. Còn nếu về, thấy con ở nhà, nói: "Sao hôm nay con không đi học?", nói: "Dạ, con có xin phép mẹ với con có gọi đến trường hôm nay con bị chóng mặt, con sợ đi vào." Nói có cái lý do đàng hoàng thì ông bố ông dịu giọng lại, ổng hỏi sao, "Con nói cho bố nghe đi khám bệnh chưa?" Cái cách mình nói lễ độ, tôn trọng làm cho bố mẹ mình nó được giải nhẹ cái tâm lý đi. Đó là vì ở cái tuổi này của tụi con là vậy, ở cái tuổi này của tụi con là vì đang cái lúc giao thời, đang cái lúc chuyển tiếp để trở thành người lớn.
[22:26]Và tụi con đừng làm người lớn sớm quá mà gây xung đột với bố mẹ. Cứ mãi mãi là người con bé nhỏ của bố mẹ mình, thương yêu tôn trọng bố mẹ mình trước trong từng lời ăn tiếng nói nhỏ nhẹ. Đó là cái đạo đức, đó là cái sự kiềm chế cái tôi của mình lại. Còn ở bên kia vậy, có những cái quốc gia nó dạy trẻ em bộc lộ cái tôi sớm quá, cứ xem mình là quan trọng, xem ý kiến của mình là quan trọng, mình nghĩ ra cái gì là phải bảo vệ ý của mình cái đã, nó làm cho cái gia đình tan vỡ hết trơn và làm cho cộng đồng xã hội tan vỡ hết trơn, bởi vì ai cũng nghĩ ý kiến của mình đúng và phải bảo vệ chặt chẽ cái ý kiến của mình, làm cho cái gia đình mất vui luôn.
[23:12]Nên ở đây tụi con phải khôn ngoan cái chỗ này, dẹp cái ý mình đi, dù mình biết ý đó nhưng chưa phải lúc để nói đi, từ từ mình trình bày với bố mẹ sau. Nhưng trước mắt là cứ vâng cái đã, "yes" cái đã, là "Yes, sir!", phải không? "Thưa ba, vâng ạ!", rồi từ từ cái gì trao đổi sau. Bày tỏ sự kính trọng trước, ý kiến đúng sai tính sau. Tụi con nhớ giùm nha: Bày tỏ sự kính trọng trước, ý kiến đúng sai tính sau. Đó là văn hóa của người Việt Nam. Còn bên bên Tây á, đúng sai trước, bố mẹ tính sau, làm tan vỡ hết. Giờ hỏi có nhiều người vậy, ở bên Tây nó có cái là nó không lấy vợ lấy chồng nữa, nó làm bạn gì đến ăn ở nhau mà nó không đăng ký kết hôn,
[23:59]không có ràng buộc, muốn chia tay chia cho lẹ, và đặc biệt không bao giờ có con. Nói tại sao? Vì làm cho dân số bị giảm nguy hiểm. Nhiều quốc gia bây giờ bị giảm dân số một cách nguy hiểm, vì từ từ người ta già hết mà không có lớp trẻ nối lên. Lý do tại sao? Lý do vì ngày xưa nó hỗn với bố mẹ, nó không coi bố mẹ nó ra gì, thì nữa nó nghĩ là nó đẻ con, con nó cũng đối xử nó như vậy, nó ức chế, nó tức lộn gan lên đầu rồi nó chết, thôi thà không đẻ đứa nào. Nên cái văn hóa mà bất kính với bố mẹ nó có thể góp phần tiêu diệt cả một dân tộc luôn, không ai đẻ nữa, dân tộc đó tự biến mất luôn vì không có người nối tiếp, không có người kế thừa. Nguy hiểm thấy không?
[24:44]Còn ở một quốc gia nào mà những đứa trẻ còn biết kính trọng cha mẹ thì sao? Thì cha mẹ còn đẻ nữa. À nó biết điều mình đẻ thêm vài đứa cho vui, còn mà nó không biết điều đẻ làm chi cho nó cực. Cho nên chỉ cái văn hóa là con cái có kính trọng bố mẹ hay không quyết định dân tộc đó còn tồn tại hay không. Tụi con thấy dễ sợ chưa? Cho nên nếu bây giờ tụi con biết kính trọng bố mẹ, sau này các con của con cũng kính trọng tụi con, và ta cứ nối tiếp cái văn hóa đó mà dân tộc Việt Nam còn tồn tại. Mà thế giới họ sẽ nhìn vào Việt Nam để họ họ học. Tức cười lắm, có nhiều gia đình có tiền chút cái thảy con
[25:26]ra nước ngoài học, tại nghĩ nước ngoài hay hơn mình. Có mấy cái người bên đây nè, mấy cái người có mấy cái đầu đây nè. Đây nè! Hễ có tiền chút gửi con đi học, không có tiền thì bán nhà cho con đi học, tại cứ nghĩ bên nước ngoài nó hay hơn mình. Hồi xưa sư ông nói rồi, sư ông nói: "Sau này thế giới về Việt Nam học chứ không phải là Việt Nam đi học thế giới đâu, đừng có lầm." Bây giờ thì bắt đầu cái cái tin nó đang trở lại từ từ. Bữa gặp một cặp vợ chồng vậy, gia đình nó dắt một thằng con rể lên, cái thằng con rể người Mỹ, nó nặng có 180 ký à.
[26:04]Lần đầu tiên mình gặp trực tiếp người đó, nào giờ mình thấy trong phim thôi, nay mình gặp trực tiếp đúng 180 ký, bự. Kia cả gia đình dắt lên đấy thì sư ông mới thấy, nhìn mặt sâu vào mặt đó thì thấy nó không có cái vẻ lấc khấc, kiêu kiệu của cái người nước ngoài. Nói: "Ủa thằng này cũng biết tôn trọng vậy?". Thôi tôi cũng không nọ hỏi, rồi nói chuyện một vòng. Tới chừng mà gia đình đi về rồi sư ông mới nhắn tin sư ông hỏi, thì cái người nhà mới trả lời, nói: "Dạ, cái thằng đó nó coi Việt Nam là quê hương thứ hai. Và nó thấy rằng cái văn hóa của Việt Nam hay hơn văn hóa của Mỹ. Vì nó lấy được cái người vợ Việt Nam nó thấy người vợ Việt Nam
[26:42]đàng hoàng, tôn trọng, thương yêu, chăm sóc người chồng. Người chồng có cái giá trị trong một gia đình của người Việt." Cái nó thấy cái văn hóa Việt Nam hay quá. Và nhiều người, sau đó sư ông mới hỏi một số người khác thì họ đều trả lời như vậy, họ đều là họ nói là họ vô tình họ ghé Việt Nam họ chơi, họ thấy cái xã hội và đất nước Việt Nam hạnh phúc quá, con người tương tác tôn trọng với nhau, con người ta không có ai yêu chính mình hết, vì họ yêu mọi người chung quanh mình, làm cho cái cuộc sống nó đẹp lên rất là nhiều. Tôi nói: "Thì đó, mai mốt rồi từ từ về Việt Nam mà học." Sư ông cũng hay góp ý với bên ý kiến bên du lịch, nói:
[27:21]"Đừng có đừng có tổ chức mấy khu du lịch bắt chước nước ngoài ăn chơi, bar, xập xình gì đó mệt lắm dẹp đi. Cứ xây dựng những cái làng văn hóa Việt Nam cho cái du khách nước ngoài họ tới họ ở. Họ ở 3 ngày, họ ở 5 ngày, hay ở 10 ngày gì đó để họ được học cái văn hóa Việt Nam, được học cái văn hóa mà khi mọi người gặp nhau đều đưa nhau về như là một gia đình." Ví dụ như là bây giờ tụi con gặp anh chị huynh trưởng, tụi con kêu bằng chị, bằng bằng anh liền, mặc dầu hai người đó chả có máu mủ gì với mình. Hoặc là cái người lớn lớn chút kêu bằng chú, bằng bác liền, vậy đó. Mà ai mình thương quá kêu bằng mẹ luôn cho nó gọn.
[28:02]Tức là mình đưa mọi người về gia đình mình để mình yêu thương, mình tôn trọng. Cái đó chỉ có Việt Nam mới có thôi. Cái văn hóa đó cực kỳ lạ vậy đó. Sau này có lẽ thế giới sẽ phải bắt chước Việt Nam, phải học Việt Nam về cái này, chứ văn hóa thế giới sơ hở nhiều quá, nhiều quá. Như như sư ông nghe kể vậy đó, hai đứa nó yêu nhau ở nước ngoài, yêu nhau. Nó yêu nhau rồi chắc nó yêu nhau thì nó cũng tính tiến tới hôn nhân mình không biết, rồi nó rủ nhau đi ăn. Đi ăn rồi đi ăn xong rồi vô nhà hàng ăn xong rồi tính tiền. Thì tính tiền cái khi mà cái người bồi bàn họ lại họ đưa cái bill ra, là nãy đây nè, cái bàn này ăn nè, có món súp này, món nước này cũng vậy.
[28:46]Thì hai đứa nó nhìn nhau cái con nhỏ nói: "Hồi nãy anh ăn cái này anh trả tiền cái này nha, còn em ăn cái dĩa này em trả tiền cái dĩa này. Em uống nước này em trả tiền cái này, còn anh uống cái nước này anh trả tiền nước này nha." Hai đứa nó móc ra cùng móc tiền ra chia chia nhau trả. Nó nói nó yêu nhau suốt đời con, nó yêu nhau tha thiết, nhưng mà khi ăn chung với nhau thì đứa nào nấy trả à. Rồi bữa cái sư ông gặp một người bác sĩ cũng sống ở bên Tây về, sư ông mới hỏi: "Sao sao bên Tây họ họ yêu nhau mà họ đối xử nhau kỳ quá vậy bác sĩ?" Ổng nói: "Đâu phải yêu nhau, nó lấy nhau rồi nó cũng vậy nữa.
[29:21]Ví dụ nó lấy nhau làm vợ chồng xong rồi thì trong tháng đó mà tiền chợ đó, bắt đầu nó chia ra: Anh ăn nhiều anh anh góp vô đây nhiêu tiền, tôi người nữ tôi ăn ít hơn tôi góp nhiêu đây tiền thôi để trả tiền chợ đi mua thực phẩm." Mình nói: "Ủa, như vậy làm sao họ sống nhau được cà? Làm sao họ gọi là họ thương nhau được trong một gia đình đầm ấm, thiêng liêng, hạnh phúc? Họ sống kiểu gì vậy? Họ tính với nhau rất là sòng phẳng. Và nếu sòng phẳng thì không có tình yêu thương. Vì khi yêu thương rồi, người ta không có sòng phẳng. Khi yêu thương rồi, người ta chỉ hy sinh, phụng sự, cống hiến, và cái điều đó chỉ có ở văn hóa Việt Nam.
[29:58]Khi ta thương ai rồi, ta bảo bọc cho tất cả người đó, ta có trách nhiệm người đó, điều đó cũng chỉ có ở Việt Nam." Nên sư ông nói rồi, thấy người ta kéo nhau đi du học, sư ông cười cười, nói: "Qua đó chỉ được học cái ngoại ngữ thôi." Mà sư ông có cần đi du học đâu, sư ông cũng nói tiếng Tây, nói tiếng Anh ro ro, chỉ có cái là sư ông nói người ta không hiểu thôi, chứ sư ông cũng nói ro ro, không cần phải đi du học. Mắc gì phải đi du học chi học cho tốn tiền, nói tiếng Anh ro ro rồi, nhưng mà quan trọng mình mất cái văn hóa Việt Nam mình, rất là uổng. Nên ở đây vậy,
[30:35]Tụi con bắt đầu đang chuyển tiếp lớn lên từ từ, và ngay cái chỗ này tụi con bắt đầu có những ý kiến khác với bố mẹ mình. Nhưng ở đây Sư Ông dặn tụi con vậy: Ý kiến đúng sai là để sau. Trước hết là bày tỏ làm sao?
[30:56]Sự tôn trọng bố mẹ trước. Nhớ Sư Ông dặn cái điều này nha. Cho tới cái ngày sau này lớn lên, và kể cả tới khi cha mẹ mình già rồi, tụi con cũng giữ cái văn hóa này: Đúng sai tính sau, bày tỏ sự tôn trọng với bố mẹ mình trước đã. Đó là cái văn hóa Việt Nam mà cái văn hóa này cả thế giới phải về đây mà mà học. Nhớ giùm Sư Ông cái đó. Tụi con là những người phải giữ gìn cái văn hóa đó. Nhớ, tụi con giữ gìn cái văn hóa đó cho thế giới học. Sau này tụi con lớn lên tụi con sẽ có nhiều cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài, bởi vì do Việt Nam mình là hội nhập với thế giới, nhà nước mình tuyên bố: Việt Nam làm bạn với cả thế giới này,
[31:34]Việt Nam không thù oán ghét ai hết trơn, Việt Nam làm bạn với thế giới này. Cho nên cả thế giới này ai đến Việt Nam cũng được hết. À mà khi đến như vậy tụi con lớn lên chút tụi con sẽ có cơ hội tiếp xúc với họ. Mà khi tiếp xúc với họ rồi tụi con phải đem văn hóa Việt Nam mà dạy cho họ. Nhớ giùm như vậy để cứu cái thế giới này. Mà Việt Nam mới là cái có cái nền văn hóa để cứu cái thế giới này. Nên hôm nay trong cái khóa hè một tháng này, các thầy các cô sẽ dạy cho con từng điều, từng điều, đó là những cái văn hóa Việt Nam. Và hôm nay Sư Ông cũng nhắc lại điều đó, tụi con phải rút ra được những điểm đặc biệt của văn hóa Việt Nam
[32:10]sau này dạy cho thế giới, sau này làm chỗ dựa tinh thần cho nhiều người sau này. Nhen. Bây giờ thế này: Nãy Sư Ông nói khi tụi con còn nhỏ tụi con dựa vào bố mẹ. Khi đến khi tụi con lớn lên tụi con trở thành chỗ dựa cho nhiều người khác. Có khi bạn bè họ khó khăn họ phải dựa vô mình để họ sống, vợ chồng mình dựa vô mình, con cái mình dựa vào mình, đất nước này cũng dựa vào mình. Là vì sao vậy? Đất nước này là tập hợp của từng từng người dân. Cho nên dựa vào từng người dân mà mỗi người dân có tài có đức trở thành chỗ dựa vững chắc cho quốc gia của mình, nên khi lớn lên một chút tụi con trở thành chỗ dựa cho cho nhiều người.
[32:55]Mà để mình trở thành chỗ dựa cho nhiều người thì mình phải làm sao? Mình phải làm sao?
[33:05]Mình phải làm sao? Giống như có cái phim hài cái ông cái ông Sác-lô vậy, lúc đó ổng có cái động tác gì đó ổng làm điệu, giống như là ổng làm người khéo léo mà nhàn rỗi trong khi ổng đang làm công nhân cực thấy mồ, cái ổng đứng dựa vô cái cái vách, không ngờ cái vách đó làm sao? Nó không có gì chống nó ngã cái rầm ngã với ổng luôn. Tức là ổng đang nói chuyện với lại ổng giống như làm vẻ với lại một cái cô gái, ổng đang tán tỉnh cô gái vậy đó, ổng đứng điệu hạnh tức là ổng tạo hình rất là điệu và dựa vào cái vách nhưng không ngờ cái vách đó nó không có cái cây chống đằng sau cái nó ngã cái rầm ổng luôn. Đó ý là như vậy.
[33:47]Như vậy mình muốn mình làm một chỗ dựa cho người khác thì mình phải làm sao? Mình phải làm sao? Phải vững chắc, đúng không ạ? Phải vững chắc. Vững chắc nghĩa là cái gì? Có đạo đức, có tài năng, hai cái đó, có đạo đức, có tài năng. Có tài năng nghĩa là tụi con học giỏi. Không cần phải lên tới đại học, có khi đi làm công nhân cũng được, nhưng phải là một công nhân giỏi. Còn nếu lên đại học, cũng là một người học giỏi, hoặc lên tới tiến sĩ cũng là một tiến sĩ thật sự giỏi. Tụi con biết Sư Ông bằng gì không? Ồ, biết ha, nổi tiếng nha, nổi tiếng...
[34:37]Sư Ông tiến sĩ thiệt á, hay thiệt á. Cái đó là cái tài, nhưng quan trọng là cái cái đức, cái đạo đức. Mình là một cái người mà khi ai đến tiếp xúc với mình họ đều tin tưởng, đều cảm mến, đều quý trọng, đều yên tâm. Nghĩa là chơi với mình mình không có lừa gạt ai, mình chỉ giúp người ta thôi, không bao giờ lừa ai. Nói ra một lời là chắc như đinh đóng cột. Mình chỉ có yêu thương, chỉ có tôn trọng, chỉ có tử tế. Cái cuộc đời mình là như vậy, mình nguyện lòng là như vậy. Mình có một cái đạo đức rất vững chắc, ai đến với mình đều nhận được cái sự yêu thương của mình cả. Nên cái đạo đức mình rất vững chắc, mình không có ngã,
[35:21]người ta dựa vô mình mình không có ngã gãy giống như ông Sác-lô mà ổng dựa cái vách nó không chắc nó ngã, mình không có chuyện đó. Ai dựa vô mình là vững vàng, vì không bao giờ mình phản bội ai. Hoặc là cái khả năng của mình cũng vậy, phải là người rất có tài, hễ đi làm công nhân là một người công nhân có tay nghề rất cao, hễ làm giáo viên, giáo viên dạy rất là giỏi, nếu là một kỹ sư, kỹ sư có nhiều cái sáng chế, tức là về cái tài, mình phải là một người giỏi. Mà nhờ có giỏi như vậy mình mới có thu nhập, mới có thể cung cấp cho gia đình, mới có thể giúp đỡ người này người kia trong cuộc đời được.
[35:56]Nên đến cái ngày bây giờ tụi con đang dựa vào bố mẹ, đến ngày lớn lên tụi con trở thành một người mà nhiều người phải dựa vô mình. Và trong tâm tụi con phải chuẩn bị cái điều đó, cái tinh thần: Mình là một nơi mà ai cũng dựa vô mình được hết, ai cũng dựa được hết. Nói: "Vậy nuôi đâu có nổi hả Sư Ông? Hai ba người dựa thôi chứ dựa nhiều quá con gãy sập giống như Sác-lô ngã dựa cái vách ngã." Nói: "Không, tụi con phải suy nghĩ như vậy đó." Tụi con cứ suy nghĩ là bao nhiêu người đến với mình đều đứng vững hết, mình vẫn đứng vững để làm chỗ dựa cho người ta, bất kể bao nhiêu người. Trong tâm tụi con phải nghĩ tới cái con số vô tận đó.
[36:39]Ví dụ như cái Sư Ông gầy gò như vậy, tụi con nghĩ cái thân này Sư Ông nuôi được mấy người? Sư Ông nuôi được... giỏi lắm Sư Ông nuôi được bốn người, ha? Là giỏi lắm à, Sư Ông nuôi được bốn người với cái thân gầy gò nè, cuốc đất không nổi nè. Nhưng trong tâm của Sư Ông không có giới hạn. Bất cứ ai đến Sư Ông đều yêu thương. Nhờ như vậy mà Phật cho Sư Ông như vậy:
[37:11]hai trăm thầy cô, mấy trăm cư sĩ và những buổi lễ hội rất là đông. Chỉ bởi vì sao? Chỉ bởi vì lòng của Sư Ông vậy không có giới hạn, cũng mong rằng bất cứ ai đến với mình đều nhận được sự yêu thương, tử tế. Có một cái chùa đó vậy, có cái chùa đó cái ông thầy ổng không chịu nhận đệ tử. Người ta mới hỏi ổng: "Sao thầy tu lâu rồi thầy không nhận đệ tử?" Ổng nói: "Nhận đứa đệ tử giống như nuôi đứa con mà không nổi, nuôi đứa con cực quá à." Cái chùa vắng tanh à. Mãi sau này cái người ta mới nói: "Ồ, thấy Thầy Chân Quang cũng nhận đệ tử kìa, thấy chùa trên núi nghèo nàn mà ổng cũng nhận kìa, thôi thầy ráng nhận." Cái thôi ông thầy đó ổng bắt đầu ổng nhận.
[37:52]Nhận, nhưng mà cái cái sợ làm cho mình tự giới hạn của mình, làm cho cái lòng mình không mở ra bao la được. Nên hôm nay Sư Ông lấy kinh nghiệm Sư Ông, Sư Ông nói với tụi con vậy: Trong đầu tụi con phải suy nghĩ lớn lên mình yêu thương được tất cả, làm chỗ dựa được cho tất cả, giúp đỡ được cho tất cả, bất cứ ai cần mình, tụi con phải dám nghĩ điều đó. Mặc dầu đây là điều giống như hơi ảo tưởng vậy đó. Mình làm lương có nhiêu đó, nuôi được vài người thôi chớ, làm sao mà giúp được hết tất cả mọi người trong cuộc đời này. Nhưng nếu tụi con dám suy nghĩ điều đó, Trời Phật mở đường cho tụi con tới ngày đó liền.
[38:29]Trời Phật mở đường cho tụi con tới cái ngày tụi con giúp đỡ được tất cả mọi người. Chỉ sợ tấm lòng mình hẹp thôi, chứ nếu mình có tấm lòng rồi, ở trên cao Trời Phật giúp mình mở đường cho mình hết. Đừng bao giờ có cái suy nghĩ hẹp hòi, nha. Đồng ý không? Bây giờ cái này.
[38:55]Tụi con sẽ ở đây học một tháng, giờ được mấy ngày rồi con? Được bao lâu rồi? Hai tuần ha, rồi tụi con còn hai tuần nữa. Tụi con ở đây thấy thoải mái không? Thoải mái nghĩa là gì?
[39:10]Nghĩa là đủ ăn phải không à? Nhà vệ sinh đủ sạch sẽ, tiện nghi, chỗ ở sao? Rộng rãi. Nơi phòng ở tụi con đều có máy máy lạnh, điều hòa. Rồi sân thì rộng rãi ha. Nhà bếp thì nấu rần rần rần rần cung cấp cho tụi con, chưa đói là đồ ăn đã tới rồi. Rồi quần áo thì đẹp, ai giặt đồ cho tụi con nhỉ? Có một phần hậu cần giặt cho các em phải không? Phải không con? Hay là tụi con tự giặt? Tự giặt hả? Ác vậy trời. Chắc là để rèn luyện thôi, chớ ở đây các anh chị hậu cần cũng giặt được, chắc là muốn cho tụi con tự rèn luyện, ừ ừ. Để cho tụi con có được một tháng tiện nghi
[39:58]thì tụi con biết là chùa làm ngày làm đêm mọi thứ, mở rộng khu ở, san sân, làm phòng trên phòng dưới, làm các khu nhà vệ sinh, mở mang nhà bếp, mở sân, làm đủ thứ trơn cho tụi con. Để đón tụi con về đây đi học. Cho nên và tụi con cảm thấy rất thoải mái, rất tiện nghi. Rồi bây giờ vậy, một ngày nào đó ta gọi đất nước Việt Nam mình là một đất nước giàu chỉ bởi vì ai cũng có tiện nghi, ai cũng có nhà ở rộng rãi, ai cũng có xe đi, ai cũng có cơm ăn, ai cũng có áo mặc thoải mái. Phòng nào ở cũng có máy lạnh, điện cung cấp đầy đủ hết. Đó gọi là một đất nước giàu.
[40:40]Ai làm ra cái giàu đó vậy cho tụi con hưởng?
[40:46]Như bây giờ nè, tụi con đang hưởng nè. Như vậy tụi con đang hưởng à tụi con ngồi trên sân ha, ghế đầy đủ, ánh sáng đầy đủ, cơm ăn đầy đủ, nhà ở đầy đủ hết. Thì trước khi tụi con đến đây và trong khi tụi con đang ở đây, biết bao nhiêu người đang phục vụ tụi con. Các thầy, các cô, các em cư sĩ rồi làm rất là vất vả để chuẩn bị cho khóa hè này. Hôm nay tụi con ngồi rất là thoải mái. Như vậy tụi con hiểu cái gì? Cái tiện nghi mà mình đang thụ hưởng ở đâu ra? Ở đâu ra? Do người khác vất vả làm mà có. Nhớ như vậy. Thì bây giờ tụi con muốn xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh nghĩa là gì? Nghĩa là đất nước cái gì cũng có hết, đường xá rộng rãi, nhà cửa cao lớn.
[41:37]Tụi con đi, sau này tụi con có nhà, nhà tụi con phải rộng, có máy điều hòa, có đủ tiện nghi. Tụi con đi trong bệnh viện, vào cơ quan, vào trường học đâu chỗ nào cũng thoải mái hết. Hồ ao đồ được trong sạch hết, ở ngoài đường sạch không có rác, điện đóm không bao giờ bị cúp, ánh sáng được khắp nơi đầy đủ. Đất nước đó gọi là đất nước giàu, thì những cái giàu đó, những cái tiện nghi đó ở đâu ra hả? Ở đâu ra? Do? Do? Có những con người vất vả tạo nên, đúng không ạ? Người tạo nên cơm, nên nước, nên điện, nên đường, nên xá, nên nhà, nên cửa, có ai đó đã rất vất vả để tạo nên những cái điều đó, tạo nên những sản phẩm đó để cho chúng ta bước vào ta thụ hưởng.
[42:25]Nên khi chúng ta gọi là giàu, khi chúng ta gọi là chúng ta có tiện nghi chỉ bởi vì có ai đó đã quá vất vả phục vụ, lao động, tạo ra sản phẩm. Mà đó là điều mà Các Mác, Lênin nói đó. Chúng ta theo chủ nghĩa xã hội, Các Mác - Lênin đã định nghĩa điều này: mỗi người phải lao động cho có năng suất, tạo ra rất nhiều sản phẩm, tạo ra rất nhiều dịch vụ để cho tất cả chúng ta đều được thụ hưởng điều đó. Cái người công nhân họ vất vả làm ra điện, ra đường, họ làm xây nhà, xây cửa để cho tất cả chúng ta cùng thụ hưởng với nhau và ta gọi đó là một xã hội giàu có. Còn nếu trong một xã hội mà chỉ có người thụ hưởng,
[43:09]hôm nay tụi con có tiền tụi con đi chơi, tụi con đi du lịch, ha, rồi tụi con đi spa, đi resort nghỉ dưỡng, không ai tạo thêm ra được sản phẩm mới, không ai tạo ra được dịch vụ, thì không bao lâu cái tiền cá nhân tụi con hết rồi cả xã hội chìm trong nghèo khổ lại. Còn nếu mỗi một người mình ý thức nói mình muốn xây dựng quê hương mình giàu đẹp thì mỗi người phải lao động gấp 10 lần cái số lương mình hưởng. Ví dụ bây giờ sau này lớn lên tụi con tính làm lương tháng được bao nhiêu tiền, nói nghe coi? 10 triệu không?
[43:45]Hai chục hả? Ồ, cao nhở. Lương cao nhở. Chờ còn sư ông đi sư ông đi xin việc làm người ta trả sư ông có 12 triệu đó. À. Là tụi con đòi 20 triệu mới làm phải không? Ừ, thôi cũng được. Cái gì 50 trời? Rồi
[44:05]bây giờ tụi con có a nhở cái người ví dụ cái người làm, cô giáo mấy triệu trời? Cô giáo ngồi đó mấy triệu? Lương đó. Đó, là là có khi ta làm lương 10 triệu, có khi được 20 triệu, khi 30, có đứa đòi 50, kinh khiếp thiệt, cái này là siêu lương siêu rồi đó. Nhưng trong đầu tụi con phải nghĩ điều này giùm cho sư ông, hôm nay sư ông dặn tụi con ha: Ví dụ tụi con đòi lương hai chục, tụi con phải tạo ra được cái sản phẩm ít nhất sáu chục triệu cho người ta.
[44:41]Nhớ như vậy. Chứ đừng nghĩ là tôi làm lương 20 triệu thì tôi làm bao nhiêu đây công việc thôi, đủ lương rồi. Đó là người vứt đi. Người đó không tạo ra sản phẩm thặng dư để làm cho cái xã hội này giàu đẹp. Con người đó sòng phẳng, tôi ăn nhiêu đây tiền, tiền lương thì tôi làm ra bấy nhiêu sản phẩm. Sòng phẳng rồi, đúng mức rồi, đó là mấy người vứt đi, đó là những người cá nhân, người ích kỷ. Con người đó không xây dựng được cái xã hội tốt đẹp, không đem lại được những tiện nghi dư dả để cho bao nhiêu người cùng được thụ hưởng. Còn mình không có. Mình hiểu điều này rồi, mình hiểu nhân quả, mình hiểu sự yêu thương, mình hiểu một đất nước phải giàu đẹp
[45:23]là cái gì, mình lãnh lương 20 triệu, mình nguyện với lòng mình sẽ làm ra được cái sản phẩm dịch vụ có giá trị là 60 triệu, dư gấp ba lần cái lương của mình để hai phần còn một phần mình hưởng là cái lương của mình bằng với cái lương của mình, hai phần còn lại mình tặng cho cuộc đời để cho cuộc đời giàu, cuộc đời đẹp. Giống như mình ngày xưa về đây đi học khóa hè, bằng sự yêu thương của các thầy, các cô đây, các huynh trưởng đây thương yêu tụi con, dạy tụi con, lo tụi con mọi điều, tụi con được hạnh phúc, được tiện nghi, được thuận lợi để học hành, học đạo đức, học văn hóa. Thì sau này lớn lên tụi con cũng phải như vậy, lớn lên tụi con ăn một mà làm ra ba.
[46:04]Mình hưởng một phần vừa với cái số lương của mình, hai phần dư rôi dôi ra đó tặng lại cho cho cuộc đời này. Đó là tụi con đền đáp cái yêu thương của thầy cô, của bố mẹ con, của huynh trưởng, ngày hôm nay của Phật để đem lại cho cho cuộc đời điều đó. Phải sống như vậy chứ không có sòng phẳng. Mình sống để yêu thương, để tử tế và chịu thiệt. Kêu mình nói là chịu thiệt chứ đó là niềm vui, đó là hạnh phúc. Như vậy, con người có thể cống hiến nhiều, đó là người hạnh phúc. Còn con người chỉ thụ hưởng, thấy thì vui đó, mai mốt rất là là đau khổ. Nhớ như vậy.
[46:50]Tụi con, tu nghĩa là gì? Very good! Nha, nhớ nha, tu là diệt trừ bản ngã.
[47:01]Mà muốn diệt trừ bản ngã thì tụi con phải, sống nghĩa là gì?
[47:09]Oh, appreciate!
[47:13]Tốt vô cùng. Hai cái đó nó liên quan với nhau. Khi tụi con sống mà tụi con vị tha, thương người, phụng sự cho mọi người thì bản ngã của mình bị bào mòn. Và khi bản ngã bào mòn rồi là tụi con mới hướng đến cái việc tu hành giác ngộ, mà cái tu hành giác ngộ trong đạo Phật là đạt được trạng thái vô ngã hoàn toàn, không còn có cái tôi nữa. Nói là cái trạng thái giác ngộ là không còn có cái ta này nữa, tụi con hiểu không? Không. Mấy em bé bên đây hiểu không? Không. Mấy em bé đây hiểu không? Không. Nhưng ta phải tin điều đó bởi vì Phật dạy ta điều đó. Đó là trạng thái giác ngộ tối cao. Trong cái thế giới này, trong cái lịch sử cả ngàn năm qua này,
[48:06]nhiều người đưa ra những trạng thái huyền bí, thần thoại, thần thánh, cao siêu nhưng sẽ không bao giờ cao siêu thực sự nếu không đạt đến trạng thái vô ngã, giỏi vô cùng. Chỉ khi nào ta đạt được vô ngã đó mới gọi là tối cao, mà Phật dạy cho ta con đường giác ngộ tâm linh đó là phải tu để đạt được đến vô ngã. Nhưng mà muốn đạt đến vô ngã, cái bản ngã không phải tự nhiên bỗng nhiên nó tiêu cái bùm mất tiêu, không có, mà nó làm sao? Nó được bào mòn dần dần. Nó được bào mòn bằng cách nào? Bằng cách gì? Đúng, giỏi! Ai vừa nói cái chữ phụng sự mọi người lát lấy kẹo cho ăn nha con. Đó, đúng như vậy, để có thể đạt được cái tu hành giác ngộ
[48:52]vô ngã ta phải bào mòn bản ngã bằng cách là, sống nghĩa là?
[48:58]So good, thank you! Đúng như vậy nha, đúng vậy, thôi.
[49:06]Thế giới này đau khổ vì đâu? Tụi con từ từ tụi con sẽ lớn lên trong một cái thế giới chung đồng, lúc đó các ranh giới quốc gia nó cũng mờ nhạt, rứa, mờ nhạt. Nhưng mà cũng còn vất vả lắm, tại vì sao? Tại vì các quốc gia cũng chưa đồng đều nhau lắm. Có một số quốc gia họ sống theo cái kiểu của họ, cái luật pháp của họ. Việt Nam mình có cái kiểu của mình, có luật pháp của mình, và mình may mắn, mình sống trong một quốc gia mà ta có một cái hệ thống chính trị rất là cao thượng, yêu cầu mọi người phải sống vì nhau, đó là cái chủ nghĩa xã hội, yêu cầu mọi người phải sống vì nhau. Chớ tụi con bước qua các nước khác không có, mỗi người sống vì mình thôi.
[49:54]Và thế giới này vậy, do cái kỹ thuật, ví dụ như internet tụi con mở máy điện thoại lên cái tụi con biết tin ở bên kia có cái gì. Như có một cái tàu lặn, hôm nay nó chìm, nó xuống nó thăm cái tàu Titanic, rồi nó mất tiêu luôn, mất tích luôn, bây giờ đang tìm không biết còn kịp sống, kịp kịp cứu hay không. Cái chuyện xảy ra cái bên nước Anh, bên đây mình biết liền. Cả thế giới này là như vậy, càng lúc là càng hội nhập, càng thẩm thấu, càng tương tác, bởi vì kỹ thuật tiến bộ quá. Nhưng trong một cái thế giới mà tương tác, hội nhập với nhau chặt chẽ như vậy, thì cái ta sợ nhất là gì? Ta sợ nhất là cái lối sống ích kỷ nó lây lan,
[50:35]nó lây lan rồi thế giới gần lại với nhau, nhưng mà chỉ ghét nhau thôi. Gần nhau để ghét nhau thì đó là một thế giới làm sao? Đau khổ. Đó là một thế giới đau khổ. Còn chỉ khi nào một thế giới gần lại với nhau mà thương nhau, đó là một thế giới hạnh phúc. Đó, thế giới gần lại mà cái kỹ thuật nó bắt ta phải gần lại với nhau, nhưng khi ta đang gần lại với nhau từ từ nè, do cái kỹ thuật internet đồ cái nọ đó, kỹ thuật máy bay, kỹ thuật xe rất là tiện lợi để người ta gần lại với nhau dần gần lại với nhau dần dần, mà càng gần thì càng ghét nhau, thì thế giới này làm sao? Gần nhau mà ghét nhau thì chuyện gì xảy ra?
[51:19]Đánh lộn nhau. Phiền toái vô cùng, phải không ạ? Ví dụ tụi con ngồi gần nhau như vậy, mà tụi con đang hạnh phúc vì tụi con không ghét nhau, tụi con đang thương nhau, ăn chung với nhau một mâm cơm, hát chung với nhau một bài nhạc, tụng chung với nhau một bài kinh, ngồi chung với nhau một thời thiền, tụi con hạnh phúc á. Nhưng mà nếu ở đâu đó có những con người ngồi bên cạnh nhau, nhưng mà liếc qua liếc lại mà hở cái, nó rút dao ra nó đâm nhau liền, thì cái căng thẳng mà phải canh chừng cái thằng kế bên mình nó giết mình, có hạnh phúc không? Đau khổ vô cùng, lo sợ vô cùng, căng thẳng vô cùng. Mà một cái thế giới đó đó, cứ càng ngày nó càng xích
[51:56]lại, vì cái kỹ thuật nó cao quá, internet, Wi-Fi, rồi điện thoại di động, laptop, xe cộ, máy bay bay nhanh hơn, cứ càng ngày càng gần xích gần xích gần, nhưng mà thế giới chưa hề thương nhau. Tụi con thấy cái mối nỗi đe dọa rất là lớn chưa? Giống như hai thằng đều là sát thủ mà đang càng ngày càng đến gần nhau gần nhau, thì chuyện gì xảy ra? Ờ thế nào thằng nào nhanh tay đâm thằng kia chết á. Mà cả hai thằng đều được đều căng thẳng vì nó biết cái thằng kia là sát thủ ghét nó, nó cũng ghét thằng kia, mà cái gì đấy ép hai đứa nó phải tới gần gần gần gần gần gần nhau thế này, thì thế nào cũng có chuyện, à.
[52:35]Còn bây giờ, nếu một thế giới thương nhau, và kỹ thuật nó ép mình xích gần nhau, xích gần nhau, xích gần nhau, mình thương nhau vô cùng, hạnh phúc vô cùng, I love you, nha vậy. Hạnh phúc vô cùng. Và như vậy, cái nhiệm vụ của tụi con lớn lên trong một thế giới mà đang xích gần nhau lại thế này, thì tụi con làm gì? Nhiệm vụ tụi con làm gì? Làm gì? Yêu thương nhau. What will you do in a world which is closer and closer? Là tụi con lớn lên trong một thế giới càng ngày nó càng xích nhau, thì nhiệm vụ tụi con là?
[53:19]Nói gì không nghe kìa? Dựng xây thế giới hả? Rất là giỏi! Làm lại, người Việt Nam thì sao? So good! Người Việt Nam là dựng xây thế giới. Dựng xây thế giới là làm cái gì cho thế giới này? Làm gì cho cái thế giới này? Làm cho thế giới yêu thương nhau nhiều hơn. Vì thế giới đang xích lại gần nhau, và nó là đe dọa, xích lại gần nhau để rồi giết nhau chết sạch hết bởi vì họ không thương nhau, nên cái nhiệm vụ của tụi con đang lớn dần lên trong một thế giới gần lại, nhiệm vụ của tụi con rất là thiêng liêng, rất là quan trọng, làm cho cái thế giới này yêu thương nhau, đó gọi là dựng xây thế giới. Nói mà:
[54:09]"Người Việt Nam thì sao?", nói: "Dựng xây thế giới", dựng xây thế giới là gì, đi xây cầu, xây đường, xây nhà cho thế giới hả? Mình xây không nổi, không đủ tiền, không đủ tiền để xây hết cho thế giới, nhưng có một điều mình làm được là làm cho thế giới này yêu thương nhau, yêu thương nhau.
[54:26]Mà muốn cho cái thế giới này yêu thương nhau, thì tụi con phải làm sao? Đầu tiên, chính tụi con phải yêu thương được cả thế giới này, ok? Chịu không? Đó, đầu tiên như vậy, tụi con phải yêu thương được cả cái thế giới này. Ý là như vậy ha, rồi.
[54:50]Và như vậy,
[54:54]cái trách nhiệm mà sư ông vừa gửi tới tụi con là vậy:
[55:01]nghĩ đến cả thế giới này. Nói: "Ủa, tại sao tụi con phải nghĩ tới thế giới?" Bởi vì tụi con là người Việt Nam. "Ủa, tại sao người Việt Nam phải nghĩ tới thế giới?" Bởi vì ngoài kia không ai chịu nhận cái trách nhiệm xây dựng một thế giới hòa bình, hạnh phúc cả. Họ chỉ tranh giành, chém giết, chụp giựt, hơn thua, cạnh tranh. Cả thế giới này nó đang như vậy thì thôi, người Việt Nam mình nhận lấy cái trách nhiệm đó là yêu thương thế giới này, dựng xây thế giới này, làm cho thế giới này biết yêu thương nhau. Đồng ý không?
[55:44]Sư ông nhắc lại, sư ông yêu cầu tụi con là dựng xây thế giới. Cái câu hỏi: "Tại sao tụi con phải dựng xây thế giới?", thì câu trả lời là: "Bởi vì tụi con là người Việt Nam." Rồi hỏi tiếp: "Tại sao người Việt Nam phải dựng xây thế giới?", câu trả lời là: "Bởi vì các nước khác họ không chịu nghĩ đến việc dựng xây thế giới, nên Việt Nam ta nhận lấy cái trách nhiệm đó với trời đất này, với vũ trụ này, là người Việt Nam ta nguyện lòng dựng xây thế giới này thành một cõi yêu thương, hạnh phúc, hòa bình, bền vững." Lý do là vậy thôi, không ai chịu làm thì mình làm, vậy thôi. Không ai chịu làm thì mình làm.
[56:32]Tụi con đồng ý với sư ông không? Nhớ nha, rồi rồi cố gắng như vậy, nên tụi con phải mang trong tim mình cái ước nguyện lớn lao, cháy bỏng đó từ bây giờ. Chỉ còn hai tuần nữa tụi con rời khỏi chùa, trở về với gia đình, nhưng sư ông mong tụi con mang theo cái ước vọng này suốt cuộc đời này, là người Việt Nam dựng xây thế giới, nghĩa là làm cho thế giới này yêu thương nhau mãi mãi, được không? Nhớ nha, nhớ gì được như vậy.
[57:07]Nhiều khi sư ông mệt mỏi,
[57:15]già rồi. Nhiều khi sư ông mệt mỏi. Tụi con biết sư ông nhiêu tuổi không? Tám mươi rồi, nha, rồi ờ.
[57:27]Nhiều khi sư ông mệt mỏi, chợt có cái ý nghĩ thoáng qua đầu sư ông.
[57:34]Sư ông giao chùa, các chùa lại cho các thầy, các cô hết, cái sư ông về một cái nơi vắng vẻ không ai biết, cất một cái chòi ở một mình,
[57:48]rồi có cái vườn rau gì đó. Nhưng chắc phải có cái điện thoại để nhờ ship ship đồ ăn tới, chứ không mình đi ra cũng không được. Ý là vậy. Sư ông nghĩ như vậy là sống một đời à trong cái quạnh hiu, nhưng mà trong cái cái thanh tịnh, rồi hưởng nhàn và cô độc. Nhiều khi sư ông mệt quá sư ông cũng nghĩ như vậy. Nhưng có cái điều thế này: cái mà hạnh phúc mà mình nghĩ cho riêng mình á, ít ít, ỏi ỏi á, một ngày nào đó, nó sẽ bị cơn lũ ác độc của thế giới tới cuốn trôi mất.
[58:33]Một ngày nào đó, giặc cướp tràn tới cuốn bay mất làng mạc của mình, cuốn bay luôn cả cái nhà, cái chòi mà mình ở ẩn ở trong đó, mà mình nghĩ mình không đụng tới ai nữa, không màng tới thế sự nữa, ở một mình thanh tịnh, nhưng không, cái cơn lũ ác độc tràn tới cuốn phăng tất cả. Tụi con cũng vậy á, nếu bây giờ trong đầu tụi con nghĩ cái điều nho nhỏ, à mình lớn lên cái mình đi học, mình đi làm kiếm tiền, mình lập một gia đình, có chồng, có vợ, đẻ được hai đứa con, rồi thôi vậy được rồi, sống một đời bình dị, đơn sơ, an vui, à hạnh phúc.
[59:25]Vỗ tay hả? Khoái vậy đó hả trời? Đừng, không. Nếu tụi con nghĩ mình đơn giản như vậy, sống đơn sơ như vậy, hạnh phúc bình yên cho riêng mình như vậy, một ngày có một cơn lũ ác độc tới nó cuốn phăng gia đình mình đi mất luôn. Bởi vì sao? Bởi vì ngoài kia, out there, ngoài kia cái sự ác độc còn, còn giăng đầy ở cái thế giới này.
[59:55]Tụi con không bao giờ được quyền nghĩ đến cái sự bình yên riêng cho mình nữa. Không bao giờ. Cái thế giới còn nhiều ác độc thì tụi con còn phải làm sao? Còn phải lo cho mọi người, phải đem cái thiện, cái lành, cái đạo đức mà truyền bá cho mọi người để ngăn chặn cái cơn lũ ác độc nó tràn tới.
[1:00:25]Giống như một cơn lũ vậy đó, trên cái nguồn cao nó đổ ầm ầm ầm ầm xuống cuốn trôi hết tất cả làng mạc. Nếu cái đường đi của cơn lũ nó không bị chặn bởi những cái cánh rừng xanh, cái đường đi cơn lũ nó không bị chặn bởi những cái đê, những cái đập, thì nó tràn xuống nó cuốn phăng cái làng đi liền. Cái nhiệm vụ của tụi con vậy. Tụi con biết ở ngoài kia, ở trên nguồn cao kia cái sự ác độc giăng đầy và nhiệm vụ của tụi con là trồng lại những cái rừng cây yêu thương thiện lành. Nhiệm vụ của tụi con là đắp những cái bờ đê yêu thương thiện lành để chặn cái cơn lũ ác độc ngày nào nó tràn xuống, nó tàn phá dân lành vô tội.
[1:01:13]Tụi con không được quyền ở yên thanh thản, đơn sơ trong hạnh phúc của riêng mình nữa.
[1:01:22]Hết rồi. Tụi con không bao giờ được nữa.
[1:01:27]Tụi con phải nghĩ cho thế giới. Tụi con phải suy nghĩ cho thế giới, phải truyền bá cái đạo đức, cái điều thiện cho mọi người. Càng nhiều càng tốt. Đó chính là tụi con trồng những cái bức, những cái, những cái khu rừng cây xanh chặn cái cơn lũ. Gặp ai mình cũng nói về đạo đức, nói về yêu thương, nói về sự tử tế, nói về thiện lành, nói về nhân quả. Cả cuộc đời tụi con như vậy. Trong một tháng này, tụi con học bao nhiêu điều đạo lý mà các thầy cô đã dạy cho tụi con, nhất là cái luật nhân quả, về lòng yêu thương. Từ đây suốt cuộc đời còn lại, tụi con gặp ai cũng phải nói chuyện về luật nhân quả, về lòng yêu thương, về sự tử tế,
[1:02:11]về sự giúp đỡ, về cái không bạo lực, không hãm hại nhau, không lừa dối nhau. Đó, phải gieo rắc cái điều thiện đó cho khắp cuộc đời này là tụi con đang trồng những cái rừng cây xanh mà chặn cơn lũ ác độc, tụi con đang đắp những cái bờ đê vững chắc để chặn cái cơn lũ ác độc nó tràn về, nó tàn phá mọi người và tàn phá luôn chính tụi con.
[1:02:34]Nên mỗi người tụi con vậy. Hôm nay tụi con lỡ dại về đây học hè
[1:02:42]và các thầy cô đặt lên vai tụi con một cái trách nhiệm nặng nề
[1:02:48]là phải yêu thương được cả, cả thế giới này, phải có một cái lý tưởng xây dựng cả cái thế giới này, phải làm tất cả để ngăn chặn cái cơn lũ mà ác độc nó tràn xuống nó tàn phá loài người mai sau. Trách nhiệm này nơi, nơi tụi con. Tụi con nhận Trong một tháng hè này, tụi con có thấy thầy, các thầy cô yêu thương tụi con không? - Dạ có! - Có huynh trưởng yêu thương tụi con không? - Dạ có! - Tụi con phải đón nhận cái tình yêu thương đó vào trong tim mình và nó trở thành của mình. Cái yêu thương của thầy cô bây giờ phải rớt vào trong tim con, trở thành yêu thương của tụi con cho thế giới. Tụi con được các thầy cô chăm sóc từng chút từng chút,
[1:03:33]dạy dỗ từng chút từng chút và tụi con được hạnh phúc vì biết mình ở đây, trong cái ngôi chùa này mình được bao nhiêu người yêu thương. Không được ngừng ngang đó mà phải nguyện lòng học cái yêu thương đó, đón nhận yêu thương đó, lấy cái yêu thương đó vào lòng mình để thành của mình, thành hành trang của mình, thành tài sản của mình. Để làm chi? Để rồi mình yêu thương lại được cả cái thế gian này. Nhớ như vậy giùm thầy.
[1:04:07]Một hai điều thiện ít ỏi không đủ cứu cái thế giới này, nên tâm tụi con lúc nào phải nghĩ cho cả cái thế giới này. Mỗi ngày tụi con phải lễ Phật, cầu xin cho tụi con được làm, làm được nhiều việc lành. Nói tại sao phải cầu xin? Vì nếu không có Phật gia hộ, ta không có cơ hội để làm được việc lành, ta không có cơ hội làm được việc thiện. Lúc nào cũng phải xin Phật gia hộ. Sư ông cũng vậy. Mỗi khi sư ông làm việc gì, sư ông đều lạy Phật xong xin cả, chứ sức sư ông già rồi không đủ sức làm. Ví dụ trước khi mà đón tụi con về đây học hè, mỗi ngày sư ông đều lạy Phật xin. Xin Phật độ cho tụi con được khỏe mạnh,
[1:04:58]được an lành, được an toàn, tụi con tăng trưởng được đạo đức, được đạo tâm để sau này tụi con đem điều thiện ở đây đến lại cho cuộc đời. Ngày nào sư ông cũng xin như vậy. Rồi khi tụi con về đây cũng vậy. Mỗi ngày tụi con về đây, tụi con được học hành, được ăn, được ngủ. Ở trên cốc sư ông, sư ông cũng quỳ lạy Phật cầu xin cho tụi con. Tại vì sao vậy? Vì nếu không có sự gia hộ của Phật, không ai làm được chuyện gì. Sư ông làm cũng không được, các thầy cô làm cũng không được. Cố gắng thì cho vui thôi, chứ sức mình không đủ thì tụi con cũng vậy. Sư ông gieo cho tụi con cái ước mơ là xây dựng cả thế giới,
[1:05:36]nhưng đó là điều tụi con cũng không làm nổi nếu tụi con không lạy Phật mỗi ngày. Mỗi ngày tụi con phải lạy Phật cầu xin gia hộ, xin Phật gia hộ cho con làm được nhiều điều thiện lành cho, cho thế giới này. Được không? Ráng ha.
[1:05:59]Khi nào thì thế giới này bước lên một tầm văn minh mới? Khi nào?
[1:06:08]When will the world have a new level of civilization? Khi nào thì thế giới này sẽ bước lên đạt được một cái nền văn minh mới? Khi nào?
[1:06:25]Trong những văn bản cổ của nền văn minh Hy Lạp, hay là của ông Edgar Cayce của Mỹ, hoặc là
[1:06:35]Aristotle hay là ông Plato,
[1:06:40]ừ Plato, Socrates, dạ. Những cái nền văn minh Hy Lạp cổ họ đều nói rằng ở trước kia ở bên Âu châu, giữa Âu châu và Mỹ châu nó có một cái châu lục là Atlantis. Cái châu lục đó đạt được cái nền văn minh rất là cao, rồi sau đó bị nhận chìm xuống dưới đáy biển và biến mất. Còn một ít người sót lại của văn minh đó, họ mới qua chỗ Ai Cập họ xây được những kim tự tháp. Nên cái kỹ thuật xây kim tự tháp đến bây giờ ta vẫn chưa giải mã được vì nó đặc biệt quá. Và theo những cái người mà họ có cái cái cái cái cái nhìn thấu thị tâm linh á thì họ cho rằng những cái kim tự tháp là từ cái nền văn minh cổ Ai Cập,
[1:07:24]mà nền văn minh cổ Ai Cập đã bắt nguồn từ cái nền văn minh Atlantis. Mà nền văn minh Atlantis đã bị chìm xuống đáy biển. Mà lý do là tại sao cái nền văn minh đó nó rực rỡ, nó huy hoàng mà lại chìm xuống đáy biển? Chỉ bởi vì họ thiếu thiền định, họ không thiền định. Cái đạo đức họ không tăng trưởng, bản ngã họ không bị tiêu diệt và cái nền văn minh tột cùng của khoa học kỹ thuật chỉ là sự hủy diệt mà thôi. Kỹ thuật càng cao thì đe dọa cái mạng sống của loài người càng nhiều, giống như ngày hôm nay vậy. Ông Elon Musk là một cái tỉ phú lớn mà cũng là người mà sở hữu cái hãng phóng phi thuyền lên không gian
[1:08:13]á, xe điện Tesla này cũng của ổng đó, ổng cảnh báo với thế giới rằng, cái AI là cái trí tuệ nhân tạo này sẽ tiêu diệt thế giới. Ổng nói là thế giới phải bắt tay nhau ra cái luật ngăn cản cái việc nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo đi, tại vì trí tuệ nhân tạo này sẽ tiêu diệt thế giới. Thì nhưng mà sao? Nó mê quá. Các phòng thí nghiệm của trên khắp thế giới họ đều bí mật cứ nghiên cứu tới nghiên cứu tới cái AI, cái trí tuệ nhân tạo, và họ thích vô cùng. Vì nó đặc biệt nó giống như từ từ nó thay con người, mà nó thông minh hơn con người, nó nhanh hơn con người, nó biết nhiều hơn con người, nó nhớ nhiều hơn con người, ai không thích.
[1:08:52]Ví dụ bây giờ ta có cái ChatGPT, tụi con có biết cái ChatGPT không? Hỏi gì nó cũng trả lời. Hỏi: "Thầy Chân Quang là ai?", cái nó bịa ra: "Ông đó bảy mươi mấy tuổi, ông học đâu nước ngoài tùm lum", nó xạo. Nghĩa là khi mà nó không biết thì nó bịa liền, còn khi nó biết thì nó lấy dữ liệu đâu nó trả lời cho mình đàng hoàng. Mà hễ có điểm nào nó không biết, lập tức nó bịa liền, nó biết bịa. Mà cái người biết bịa, biết nói dối là người rất là thông thông minh. Tụi con nhớ một điều đó, cái người dám nói dối là người thông minh. Chỉ có điều nó tào lao thôi chứ nó thông minh, và ChatGPT là nó đạt được cái thông minh đó.
[1:09:27]Hễ nó không biết, nó bịa ra nói liền. Mà với những điều mà nó nói dối, những điều cái dữ liệu nó cung cấp cho con người ta không thật thì nó dẫn cái thế giới này đi đâu? Bậy bạ hết trơn. Như vừa rồi có một cái phiên tòa, có một cái phiên tòa hình như ở bên Mỹ, cái sau đó là mấy cái ông luật sư đó bị phạt nặng luôn. Bởi vì sao? Bởi vì ổng lấy cái dữ liệu để ổng bênh vực thân chủ ổng, mà cái dữ liệu đó là tìm đâu ra, ở đâu có ông này? Lấy trong ChatGPT. Mà ChatGPT lấy đâu? Nó bịa ra, cái nó cung cấp cho ông luật sư, ông luật sư đem cái dữ liệu ra tòa cãi, cãi không ngờ trật lất hết trơn, tại vì ChatGPT nó bịa chứ dữ liệu đó không có thật.
[1:10:06]Và làm cho ổng bị phạt. Nhưng mà nếu cái việc bịa của nó và có thể nó tới khi nó ác mà nó lừa cả thế giới cho vui thì thế giới này có khi là đánh nhau thật á. Thí hai nước đang hiền hòa, nó bịa một lát hai nước cầm súng bắn nhau. Nên ông Elon Musk ổng nói vậy đó: "Cứ phát triển cái trí tuệ nhân tạo này hoài, cái loài người bị tiêu diệt à." Ổng nói cái mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo lớn hơn là bom hạt nhân. Mà không biết là bây giờ các các lãnh đạo thế giới đã suy nghĩ sao chưa, nhưng đó là nguy hiểm và làm cho ta nhớ lại cái nền văn minh Atlantis chìm xuống dưới đáy biển luôn, chỉ bởi vì phát triển cái kỹ thuật cao quá mà không phát triển đạo đức và thiền định.
[1:10:50]Nên bây giờ ta rút kinh nghiệm điều đó. Trong một tháng này, tụi con cố gắng ngồi Ngồi gì? Thiền. Giỏi! Rồi về nhà tiếp tục ngồi Thiền. Để sau này dạy cho thế giới ngồi Thiền. So good nha, nhớ như vậy.
[1:11:10]Đó, trong một tháng này tụi con tập ngồi thiền, về nhà phải tập ngồi thiền và tiếp tục đi vào tham gia với đạo tràng và Chúng thanh niên nha. Mãi mãi tu tập thiền cho giỏi để làm chi? Để đem cái thiền này cho thế giới, dạy cho thế giới. Để làm chi vậy? Vì cái kỹ thuật nó đang tiến lên rất là cao mà thiền không có, giống như một cái cái gì con người mà không có chân vậy đó, nó sẽ sập đổ, nền văn minh này sẽ dìm chết tất cả cái thế giới này. Nhưng vì vậy, ta phải cho thế giới này biết ngồi thiền để cứu cái thế giới này không bị diệt vong, đó là nhiệm vụ của tụi tụi con. Rồi, cảm ơn tụi con đã lắng nghe, đi ngủ chưa?
[1:11:50]Tạm biệt nha, thôi về. Thôi, hôm nay sư ông có món quà vậy được rồi, có bài giảng vậy được rồi. Còn gì nữa không? Thì thôi hả? Rồi thôi chúc tụi con ngủ ngon, có gì chúc mấy em ngủ ngon, mấy em ngủ ngon. Chúng con kính thỉnh trên sư ông cùng toàn thể quý thầy, quý sư cô và quý Phật tử, các em cùng đứng dậy chắp tay hồi hướng ạ. Nguyện pháp giới chúng sinh, cùng
[1:12:23]tinh tấn tu hành, thoát chấp ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.
[1:12:41]Thay mặt cho tất cả các em học sinh khóa hè, chúng con thật là hạnh phúc khi được sư ông đã truyền trao những đạo từ quý báu về lý tưởng phụng sự và ước nguyện xây dựng một thế giới, một tinh cầu yêu thương,
[1:13:07]nhất là xây dựng cho một thế giới biết tu tập thiền định. Và ngay bây giờ, chúng con xin thành kính cung tiễn sư ông hồi quy phương trượng để nghỉ ngơi ạ. Xin trân trọng cảm ơn quý thầy, quý sư cô, quý Phật tử và quý phụ huynh. Xin mời các con chúng ta sẽ cùng ngồi xuống theo sự sắp xếp của các anh chị huynh trưởng nhé.
[1:14:20]Mời
[1:14:41]các bạn học sinh chúng ta cùng ngồi xuống nha.
[1:15:09]Các huynh đệ đạo tràng theo sắp xếp của ban điều hành để chúng ta vấn an sư phụ một tí nha. Các huynh đệ đạo tràng chúng ta theo sự sắp xếp của ban điều hành để gặp sư phụ.