[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh. Chúng con xin được chắp tay búp sen với lòng thành kính nghiêng mình cung đón bước chân an lạc của Thượng tọa giảng sư quang lâm. Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát. Chúng con xin thành kính cung thỉnh Thượng tọa giảng sư cùng toàn thể đạo tràng đồng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:57]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:14]Nam Mô Bổn Sư
[1:22]Thích Ca Mâu Ni Phật. Cung thỉnh Thượng tọa an tọa. Mời toàn thể đạo tràng đồng ngồi xuống. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa toàn thể quý vị Phật tử có mặt tại đạo tràng tối hôm nay. Xưa kia, Đức Thế Tôn xuất hiện nơi cõi đời là một sự kiện vô cùng hy hữu. Hôm nay, tại nơi vùng sâu, vùng xa của huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước chúng ta được cung đón bước chân an lạc của Thượng tọa giảng sư, đó cũng là một sự kiện hy hữu. Chính bởi sự kiện hy hữu này, xin toàn thể quý vị Phật tử dành những tình cảm thân thương nhất dành lên Thượng tọa giảng sư tối hôm nay.
[2:22]Kính ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa, để hướng đến kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Phật giáo Việt Nam, 7 tháng 11 1981 - 7 tháng 11 năm 2011, đồng thời nhân sự kiện Đại hội Đại biểu Phật giáo huyện Hớn Quản nhiệm kỳ II 2012 - 2017. Tối hôm nay, chúng con rất vui mừng được cung đón Thượng tọa trở về đây có một thời pháp thoại đến toàn thể đạo tràng Phật tử chúng con. Tất cả những ân tình đó chúng con vô cùng xúc động và với tất cả tấm chân tình của chúng con, xin được lắng nghe những âm thanh pháp thoại của Thượng tọa trong buổi tối hôm nay. Một lần nữa, toàn thể đạo tràng xin dành tất cả những tình
[3:26]cảm ấm nồng nhất của mình lên Thượng tọa tối hôm nay. A Di Đà Phật. À Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Có lẽ là đầu tiên mà thầy tới giảng cái chùa giống như vậy. Thấy lòng rất là thương vì cái huyện Hớn Quản vừa mới tách huyện ha, thành thử cái Ban Đại diện rất là mới, và thầy trụ trì cũng rất là mới. Về đây là mảnh đất trống, thầy cũng vừa tốt nghiệp Học viện về, rồi được cử làm Ban Chánh đại diện Ban Đại diện huyện ở đây, rồi từng bước chắt mót từng đồng để xây dựng ngôi Tam Bảo. Thầy xin giới thiệu đây là thầy Thích Giác Đạo, trụ trì chùa Thanh Lâm, cũng là Chánh Đại diện Huyện hội Phật giáo cái huyện Hớn Quản này. Thầy bao nhiêu tuổi rồi?
[4:12]Thầy vừa 30, còn 5 năm nữa mới đáng lo, không sao hết nha. À, một vị tăng trẻ bỏ phố lên rừng về cái nơi cái vùng xa này để mà
[4:26]dựng chùa, giáo hóa chúng sinh, cái hạnh nguyện nó hết sức là đáng tán thán. Nên hôm nay chúng ta có một cái thời pháp thoại mà cầu cho trời đừng mưa, mưa là ướt hết á. Chùa cảnh thì sơ sài mới xây dựng, nhưng đó mới là tấm lòng của một tăng sĩ. Nên dù là cái cảnh rất còn là sơ sài nhưng mà ta biết rằng nơi đây ẩn chứa một cái điều rất là rất là cao quý. Nên vì vậy, ta lát nữa thầy giảng xong á, mọi người ráng ở lại để nghe thêm văn nghệ. Cái chùa này có cái tên cũng hay là Thanh Lâm là rừng xanh. À, không biết cái tên này đâu ra. Nếu mà tên từ xưa thì có vẻ đây giống như đây là một cái ngày xưa là một khu rừng, khu rừng hoang, rồi ai về đây lập chùa.
[5:11]Nhiều Phật tử ở từ xa tới đây phải không ạ? Có Phật tử từ Bến Tre nữa. Thôi, cũng phải về sớm nên thôi thầy không có nói nhiều, rồi nhắc nhở vài điều một chút. Cái tựa bài hôm nay là "Thành thạo". Thầy hay đi giảng này đi kia, thầy hay ra ngoài Bắc. À, thầy ra ngoài Bắc cũng suốt 10 năm, giảng ngoài đó cũng rất là nhiều, nhưng không bao giờ thầy thuộc đường. Mặc dầu là đi trên Hà Nội rất là nhiều mà không bao giờ thầy thuộc đường Hà Nội. Lý do tại sao? Lý do tại thầy ngồi trên xe người ta lái không à. Có người này người kia lái chở đi á, mình nhìn những con đường, con phố quen thuộc chứ mình không
[5:47]biết đường này nó nằm ở đâu, nó dắt tới đâu, rồi sẽ đi về đâu không biết. Chừng nào thì mình mới có thể thuộc đường? Hử? Bao nhiêu năm nữa thuộc đường? Chừng nào mình tự tay lái xe, đúng không ạ? Tự tay mình lái mình nhớ đường luôn à. Như quý Phật tử mình đi xe đạp hay đi xe máy cũng vậy, tự mình lái thì mình sẽ thuộc đường, còn mình ngồi cho người ta chở, chở cả đời không thuộc đường. Cái kinh nghiệm như vậy, nhất là mấy ông á đúng không ạ? Rất là đúng. Thì thầy cũng vậy. Bây giờ từ cái lái xe đó thầy nói qua việc đạo. Như có một người đi vào đạo, được người khác dìu dắt, nói: "Hôm nay đi chùa nha." Cái người bạn đưa mình đến chùa:
[6:27]"À, đây là thầy trụ trì nè. Ừ, đây là Chánh điện, đây là Bồ Tát Văn Thù, đây Bồ Tát Phổ Hiền. Đây là Bát Quan Trai. Đây là quy y Tam Bảo." Có một người mà dìu dắt mình như vậy, cái mình đến chùa 10 năm vẫn không hề có công đức, vẫn chưa biết đạo là gì, và thực sự là chưa tu hành gì cả. Thì cũng vậy, khi ta đến với đạo mà ta chỉ nghe giảng á, rồi nhờ người làm giùm, nói: "Nhờ thầy cầu an giùm. Rồi nhà có người chết nhờ thầy cầu siêu giùm." Rồi bạn rủ đi chùa nói: "Thôi, nay chị đi chùa giùm em." Gặp thầy nói: "Em gửi lời thăm thầy." Thầy nói: "Gửi lời mà có gửi vốn không?" Nói: "Tháng này còn kẹt quá, thôi tháng sau.
[7:11]Giờ gửi lời trước." Tức là mình chưa bao giờ thực sự là thực hành một cái gì cả. Rồi nghe nói là Phật tử có đi chùa nhưng sự thực không biết gì về đạo. Nên người này không phải là một người lão luyện trong Phật pháp, không phải là một người thành thạo trong Phật pháp. Dù nói giống như: "À, tôi cũng có đi chùa, có biết đạo." mà không biết gì cả. Giống như thầy á, đi Hà Nội suốt 10 năm rồi mà không hề thuộc đường Hà Nội, không biết đường nào nằm ở đâu cả. Còn đường Sài Gòn thì rất thuộc. Vì sao? Vì hồi còn trẻ là phải tự mình lái xe máy mà chạy đi tùm lum, phải lo việc này lo việc kia, nhất là thời gian mà khi đi học đại học
[7:50]á, rồi cứ tự mình phải xách xe máy chạy, nên đường cũng rất là rành. Còn ra Hà Nội là bắt đầu không dám lái tại không biết đường, rồi Phật tử lái giùm, không bao giờ thuộc đường. Ở trong đạo cũng vậy, ta có thể nghe rất nhiều bài giảng, đi quan sát, đi thăm rất nhiều chùa, nhưng chưa bao giờ mình là một người lão luyện, thành thạo trong đạo pháp, chưa bao giờ mình tăng trưởng được một chút công đức gì trong đạo pháp nếu mình chưa có thực hành. Mà cái người thực hành á ít hơn cái người người học. Bây giờ chừng này bao nhiêu người đây, là mình nghe pháp được bao nhiêu đây người, nhưng mà nói là để người mà thực hành trong giáo pháp lại rất là ít.
[8:32]Mà cái giá trị chính là gì? Chính là cái thực hành, chứ còn mà nghe rất là dễ. Miễn ông thầy nào giảng nghe xuôi tai là ta có thể mở máy nghe cả đêm rồi ngủ luôn. Nhưng mà để thực hành thực sự là một sự chiến đấu vất vả với chính mình. Nên cái giá trị là nằm ở chỗ đó đó. Mà chính là chiến đấu vất vả với chính mình, ta mới là một kẻ lão luyện, một người thuần thạo trong giáo pháp. Mà một người đã được gọi là lão luyện, là thuần thạo trong giáo pháp rồi thì người đó có thể làm gì? Có thể làm gì? Có thể hướng dẫn lại cho người khác, phải không? Còn mình chưa phải là người lão luyện, chưa phải là người thuần thạo,
[9:19]mình nghe đi nói lại, mình nói trật à, nói không sâu, không có kinh nghiệm, không sát với thực tế, mà người nghe họ không có cảm. Tại vì cái lời nói mình nó không đi ra từ một cái nội lực thực hành, nghe nó phớt phớt bên ngoài đầu môi chót lưỡi. Nên vì vậy là những người nào mà có thực hành á, họ nói về đạo lý nó khác. Còn cái người mà không có thực hành, nói đạo lý khác liền, nghe nó có khoảng cách rất là lớn. Cái người mà họ có thực hành á, khi họ nói về đạo lý, nó có cái sức thuyết phục mà nó ép mình phải thực hành theo. Còn cái người mà không có thực hành á, họ chỉ nói trên cái hiểu và cũng chỉ cốt ý làm cho mình
[10:02]hiểu mà không lay động tâm hồn mình, không ép mình vào phải thực hành. Có đúng không ạ? Đây là sự khác nhau giữa các giảng sư trong Phật giáo, mà đây cũng là sự khác nhau giữa các huynh đệ ở trong đạo vậy. Mình gặp một người huynh đệ ở trong đạo, mặc dù là còn là cư sĩ, mà nghe người ta nói về cái đạo lý, cái mình biết người này có tu hay không liền. Tại cái người mà họ có tu á, họ nói xong cái mình muốn tu theo, vì họ có thực hành. Còn cái người mà họ nói xong mình chỉ nghe ờ, hiểu mà mình không bị ép phải thực hành, là biết cái người này cũng chưa có thực hành. Cho nên, để làm người dẫn đường,
[10:43]phải là người có thực hành, có lão luyện, có thuần thạo trong giáo pháp. Mà để là người có thể lão luyện, thuần thạo mà dẫn đường được người khác, thì cái sự thực hành đó từng chút, từng chút, nhưng mà chuẩn xác, có chiều sâu và không lệch đường. Giống như mình phải lái xe đi không lạc đường vậy, còn mình lái xe chuyên môn đi lạc đường rồi ai nhờ mình dắt đường thì mình sao? Cũng đi lạc luôn. Cho nên có thực hành nhưng đừng thực hành sai. Và vì không thực hành sai, cho nên mình có kết quả. Có kết quả, cái kết quả đó là gì? Cái kết quả đó là nó hiện ra trên ba điều. Thật ra hiện ra nhiều điều lắm,
[11:27]nhưng mà căn bản là hiện ra trên ba điều khi ta tu có kết quả. Kết quả thứ nhất á là tâm mình tốt hơn, đạo đức hơn. Kết quả thứ hai á, cái hoàn cảnh sống của mình từ từ nó an ổn hơn. Kết quả thứ ba là cái tâm linh giác ngộ của mình bắt đầu mở ra, bắt đầu mình bước vào một thế giới khác. Cái chữ mà tâm linh giác ngộ mở ra, mình bước vào một thế giới khác, cái đây là chuyện rất là xa, rất là cao, người ta chưa bàn vội. Nhưng mà cái giá trị ban đầu là tâm mình bắt đầu có cái an vui, đạo đức hơn, yêu thương con người hơn là cái dấu hiệu đầu tiên. Cái thứ hai là hoàn cảnh sống của mình tự nhiên có chuyển biến.
[12:15]Chuyển biến là cảm thấy mình có may hơn, ví dụ gặp chuyện xui, nhưng trong cái xui đó vẫn có cái may, chứ không phải là gặp chuyện xui rồi mình suy sụp luôn, không phải vậy. Là vì sao? Là vì khi mình tu đúng, mình có cái phước được thần thánh che chở. Đó là chuyện tất nhiên. Khi ta tu đúng, ta làm cho thần thánh yêu mến mình, ta lay động của các cõi luôn. Và khi ta gặp những chuyện không may thì ta luôn luôn được phù hộ, được gia hộ, được dìu dắt, được che chở, được bảo bọc, chứ không có xui mà xui tận mạng. Còn trong cuộc sống bình thường thì cuộc sống mình luôn luôn dễ chịu dần, dễ chịu dần. Đó là cái dấu hiệu á.
[13:01]Là ba cái dấu hiệu căn bản thầy nhắc lại khi một người tu đúng: một là gì? Đạo đức hơn. Hai là gì? Hoàn cảnh sống dễ chịu hơn. Ba là gì? Tâm linh giác ngộ bắt đầu khai mở. Đây là ba cái dấu hiệu căn bản, nhưng mà thực sự thì nhiều cái dấu hiệu khác nữa. Ví dụ như gương mặt của ta bắt đầu đẹp ra. Cái mà để gương mặt đẹp xấu nó là nhân quả của rất nhiều kiếp. Không phải mà một người tự nhiên mà chỉ gieo nhân quả một, hai đời mà thi đậu hoa hậu đâu, không có đâu. Cái sắc đẹp nó phải được tích lũy rất nhiều kiếp nó mới đẹp. Thì thường thường nhưng mà khi người tu tốt á, đẹp hơn một chút, một chút thôi chứ không có nhiều là ngay trong kiếp này á.
[13:47]Sau 5 năm, sau 10 năm ta tu đúng, mặt ta đẹp hơn một chút, chút xíu à, không có nhiều, nhưng mà nhìn vô đó biết người này tu có tiến bộ, đi có đúng đường. Nên là khi mà thầy gặp những người Phật tử mà lớn tuổi, bắt đầu đi vào cái tuổi già, mà thầy nhìn thầy biết người này chết sẽ đi về đâu. Rồi có phải thầy có thần thông không? Không. Thầy nhìn cái mặt đẹp xấu thôi. Nếu cái người đã lớn tuổi, tuổi già mà mặt đẹp lão, đẹp dần, đẹp dần là mình biết người này cái quá khứ của họ là họ đã có tu tập, có làm công đức, có những điều đúng và họ về cái nơi xinh đẹp, phù hợp với gương mặt của họ. Trong đây có một số Phật tử của thầy cũng vậy,
[14:32]nhiều năm đi theo thầy tu hành, mà thầy cũng để ý, thầy chỉ mong để ý coi có đẹp hơn hay không. Có điều là mình nói ra kỳ, nói sao kỳ ông thầy ổng tu rồi mà cứ rình rình coi người ta đẹp hơn hay không, là không phải là thầy mê sắc đẹp, mà thầy coi cái nghiệp họ đã chuyển chưa, tướng họ chuyển chưa. Có những người cái thầy thấy thật đúng như vậy, sau nhiều năm theo thầy tu hành, thầy thấy đúng là gương mặt khả ái hơn, thì thấy người này tu đúng, tu tốt, có chuyển biến. Còn có những người tu theo thầy lâu mà thầy thấy gương mặt không thay đổi, thầy nghi là trong tâm người này vẫn còn vướng một cái gì đó,
[15:07]vướng một cái gì đó chưa vượt qua được, nên công đức chưa có tăng trưởng. Thì nếu mà lâu quá, người này có thể bỏ thầy, vì họ thấy sao tu theo thầy mà không có cái chuyển biến, vì chính là họ chưa đi đúng đường, nên đúng nản quá tự nhiên có người bỏ thầy thiệt chứ không phải không. Thấy hoàn cảnh cũng không may mắn hơn, tâm cũng không có gì tiến bộ hơn, thời gian họ chán, họ đi tìm đường khác. Ừ, hy vọng chúc của họ là đi tìm đường khác tốt hơn, mình cũng cầu chúc như vậy. Thì cái mà thay đổi gương mặt là một cái dấu hiệu phụ chứ nó không phải là cái dấu hiệu chính. Rồi trong cái tương quan cuộc sống cũng vậy,
[15:45]những cái oan trái của mình đối với chúng sinh bỗng nhiên nó giảm bớt. Giảm bớt là sao? Tự nhiên những người ghét mình họ bớt ghét, mà mình cũng bớt ghét người khác, là những cái oan trái nó nhẹ dần hơn. Thì đó là dấu hiệu tu đúng á, vân vân. Thì đây là những cái căn bản thôi, chứ còn cái sự chuyển biến thì nó rất là nhiều, rất là sâu xa. Thầy nói cả từng miếng ăn, từng giấc ngủ nó cũng thay đổi nữa. Nếu mà tu đúng á, cái người đó tự mình trong giấc ngủ thấy rất an lành. Nếu có giấc mơ, thường là giấc mơ đẹp. Mà nếu trong khi mình ngủ á mà người khác nhìn lén mình á, họ sẽ thấy mình nằm trong một tư thế đẹp.
[16:26]Vì mình ngủ rồi mình không biết mình nằm như thế nào, có người nằm thì, ví dụ ta chỉ nhìn cái tướng ngủ và biết cái nội tâm và cái phước của người đó. Vì có người nằm cái sải tay sải chân ra giống như là vừa đi cày bừa về nằm nó mệt mỏi mà nó rã rời, thì biết cái nghiệp của người này như vậy. Rồi có người nằm tự nhiên co rút lại như con chuột mà nó nó vậy đó, con tôm, biết người này trong tâm chưa cởi mở được, phước cũng chưa có phát triển được. Ừ. Còn người ví dụ họ ngủ say mà lén nhìn họ, mình thấy họ nằm điềm đạm, thong dong, hư vô là biết nội tâm người này đã tiến bộ, đã thanh tịnh. Còn người nằm mà như con hổ nằm,
[17:06]như con sư tử nằm, đầy uy lực thì cái người này là hạng mà người lãnh đạo lớn, phước họ ảnh hưởng vào trong cuộc đời. Cái người rất là có uy lực, uy quyền. Nên cái lén nhìn cái tướng nằm người ta cũng biết. Thì đây là những cái dấu hiệu mà nó chuyển biến ra, nó nhiều cái để chuyển biến á. Nhưng mà ba cái căn bản ta phải nhớ, một là tự mình thấy cái tâm mình đạo đức hơn, an vui hơn. Cái hai là hoàn cảnh sống mình dễ chịu dần. Và thứ ba là tâm linh giác ngộ bắt đầu khai mở. Cái tâm linh giác ngộ bắt đầu khai mở là chuyện lớn á, là chuyện lớn. Chuyện lớn là sao? Vì khi một người tu tập mà tâm linh giác ngộ bắt đầu
[17:50]khai mở là người này bắt đầu bước vào cửa Thánh á. Là có thể họ chưa vào sâu được trong cái cõi Thánh, nhưng cánh cửa đó đã mở, ánh sáng đã chiếu ra. Ta tu giống như ta đi vào một cái cõi Thánh, nhưng mà cõi Thánh nó đang còn đóng cửa lại đối với ta. Mọi người ngồi đây hầu hết là đang bị như vậy. Ta làm rất nhiều công đức để ta đi tìm về cái cõi Thánh thì có người đã tìm được tới cửa rồi, nhưng cánh cửa vẫn còn đóng. Có người còn ở đường xa ngoài kia chưa về đến trước cửa, còn mịt mờ bụi gió đường xa, còn chịu nhiều cái cảnh bão bùng giông tố, còn vất vả trôi lăn, khi thì nhớ tìm tới thì nhích
[18:39]lại chút xíu rồi bị gió bão cuộc đời cuốn trôi đi, lại rời xa đạo trở lại, chìm trong tối tăm, trong tội lỗi trở lại. Có những người do tu đúng đường cái nên về dần về dần đến cái cõi thánh. Nhưng mà khi tới cõi thánh rồi, cánh cửa cõi thánh còn đóng lại. Có người tu rồi cái cánh cổng của cõi thánh mở ra, ánh sáng chiếu ra ngoài tràn ngập cả tâm hồn mình. Ngang chỗ này có nhiều người lầm, tưởng mình đã vào được cõi thánh, chưa. Mình vẫn đứng ngoài cửa, bị cái ánh sáng trong cõi thánh nó chiếu tràn ngập hết, chứ mình chưa phải vào cõi thánh. Nhưng mà bắt đầu mình có niềm tin, mình đã thấy được cõi thánh rồi, thấy được ánh sáng rồi.
[19:28]Còn cái người mà tu đến nỗi đặt được một chân vào trong cõi thánh thì người này khác. Người này mình nhìn thấy họ cũng mắt, tai, mũi, lưỡi giống như mình, nhưng sự thực họ là con người khác rồi. Mình không ngờ được. Người này mà mình coi thường, mình mang tội chết luôn á, vì họ bắt đầu bước vào cõi thánh rồi. Còn bước vào trong cõi thánh xa, đó là cả một thế giới vi diệu khác nữa, ta không hiểu nổi vì ta chưa có chứng. Còn đa số bình thường, cái người mà đến được trước cái cổng của cái cõi thánh đã là giỏi lắm rồi, giỏi lắm, bắt đầu đời sống rất an vui rồi. Còn cái người nào mà tu đến nỗi mà cái cổng đó mở ra,
[20:11]ánh sáng tràn ngập thì cái niềm hạnh phúc rất là lớn, lớn ghê lắm, nhưng mà vẫn chưa bước vào được cõi thánh. Còn người đặt được một chân bước vào cõi thánh rồi thì người đó khác với chúng ta, khác hẳn. Những người đó mà mình quý kính họ, tự nhiên mình gặp nhiều may mắn. Mà cái người đó mình coi thường họ là mình sẽ gặp nhiều chuyện xui liền, lạ như vậy đó, cái nhân quả đến không lâu. À nhưng mà trên đời mình có biết ai là người đã bước vào cõi thánh chưa? Nhìn biết không? Không, không biết đâu. Tại vì những người mà họ được như vậy họ lại rất là kín đáo. Lúc nào họ cũng cư xử một cách bình thường như mọi người, cũng khiêm tốn, hiền lành.
[20:55]Nhưng mà tâm họ đã có ánh sáng. Cái mà tâm họ đã có ánh sáng, mắt mình nhìn không thấy. Cái người đó chỉ tự biết lấy mình và cũng không nói ra cho ai biết. Còn ta, nếu mình là người tu tốt mà có trực giác á, mình sẽ nghi ngờ thôi. Mình nói: "Sao thấy huynh này ổng đặc biệt quá, ổng là lạ, hiền lành nhưng mà có cái gì đó nó nó thanh tịnh, nó vi diệu", thì mình đoán chừng chừng thôi. Thì gặp mấy người đó làm ơn mình quý kính một chút để mình có phước nha. Rồi trên đời này, cái cõi này là cõi Phàm Thánh đồng cư. Người phàm, người Thánh ở chung với nhau, ta không biết ai là ai. Mặc dù người Thánh rất là ít.
[21:38]Thì thầy nói thầy cảnh giác thôi, chứ khó biết. Ta cứ cẩn thận yêu quý mọi người thì đỡ bị lầm lỗi. Nên thầy nói cái dấu hiệu thứ ba mà cái tâm linh giác ngộ mở ra, đây là chuyện rất là lớn của cái đời tu, mà người tu đúng thì cũng sẽ có ngày đến cảnh giới này. Đó. Chúng ta thường nói thế này, trong đạo Phật mình có cái khẩu hiệu là "Duy tuệ thị nghiệp", nhất là ta vào trong Học viện Vạn Hạnh ta sẽ thấy cái chữ đó phải không? Duy tuệ thị nghiệp nghĩa là gì? Chỉ có trí tuệ mới là cái sự nghiệp chính của một một con người, hay là một đệ tử Phật. Nên người đệ tử Phật theo đuổi cái gì? Tất cả đều là rơm, là rác.
[22:28]Mà chỉ có cái trí tuệ mới là cái để cho người đệ tử Phật theo đuổi suốt cả cuộc đời này. Ta chấp nhận mất tất cả, bỏ tất cả, hy sinh tất cả, chịu thiệt thòi tất cả, chỉ để đi tìm cái trí tuệ này mà thôi, nên gọi là duy tuệ thị nghiệp. Cái chữ duy, chỉ có, là cái điều rất lớn. Ám chỉ gì? Ám chỉ rằng để có thể được cái tuệ này ta phải duy. Để có được cái trí tuệ này ta phải chấp nhận đánh đổi rất nhiều. Không thể mà đi tìm được cái trí tuệ trong đạo Phật mà ta lại cưu mang, lại đa mang, đèo bòng thêm những lạc thú của trần gian, không bao giờ có chuyện đó. Phải đánh đổi, phải sống một đời đàng hoàng,
[23:17]nghiêm túc, khước từ những lạc thú của trần gian. Đó, thậm chí có những tình cảm cao đẹp của đời mà ta còn phải bỏ mà. Ví dụ như tình cha mẹ, con cái, tình gia đình, quyến thuộc thiêng liêng biết bao, vậy mà có khi vì phải đi tìm cái trí tuệ của Phật pháp này mà ta còn phải xuất gia, từ bỏ cái gia đình của mình nữa mà. Nên để duy được cái tuệ, nghĩa là chỉ còn có một cái trí tuệ để ta tìm cầu thì ta phải đánh đổi rất nhiều, phải khước từ rất nhiều, phải buông bỏ rất nhiều. Đó là duy tuệ thị nghiệp như vậy. Nhưng mà trí tuệ là gì? Trí tuệ có nhiều loại. Trí tuệ có ba loại: Loại thứ nhất là học hiểu, tức là nghe giảng rồi hiểu và coi đó là trí tuệ.
[24:09]Thì cái trí tuệ này sao? Rất là cạn, rất là cạn. Cái trí tuệ này chỉ người hơi lanh lanh một chút, hơi khá khá một chút là đều có thể đạt được nếu chịu khó học, chịu khó đến trường Phật học ta học, chịu khó đi nghe giảng sư giảng, chịu khó xem kinh, xem sách thì với một người thông minh sẽ đạt được cái hiểu. Và ta thỏa mãn coi đó là cái trí tuệ của đạo mà ta đã tìm được. Nhưng thật sự cái trí tuệ này rất là rất là cạn, đụng chuyện không xài được. Đúng vậy. Ví dụ như là khi có người mời gọi ta với số tiền lớn là nếu ta làm điều gì đó họ sẽ cho ta cái số tiền lớn, mà cái điều ta làm đó có khi sai trái.
[25:04]Ví dụ như có một một người xuất gia gặp một Phật tử ở nước ngoài về, họ mới lấy ra một cọc tiền, nói là: "Con biết thầy vì cái nhu cầu phải đi học, thầy cần cái tiền để mua một chiếc xe máy. Và con nghĩ rằng người như thầy, người thanh nhã mà uy nghi như thầy không có nên mua một chiếc xe bèo bèo, chiếc xe Trung Quốc rồi không nên. Đi nó mau hư, rồi nửa đường nó hư. Thầy là người có đầy phước tướng, có đầy tương lai". Nhớ như vậy, giặc lúc nào nó cũng hứa hẹn, nó khen mình trên mây. "Thầy là người có nhiều phước tướng, có nhiều tương lai. Thầy phải đi chiếc xe nó tầm cỡ xứng đáng như là xe Air Blade, xe..." Lâu quá thầy không biết tên xe
[25:46]nữa, không để ý nữa, bữa nay thầy toàn đi bộ với đi xe bốn bánh không à. Quên hết xe rồi. À Spacy nữa, quên, Spacy.
[25:56]À cho nên thôi đây là cái số tiền mấy chục ngàn đô để thầy sắm chiếc xe máy thì đi cho xứng đáng. Cái mình cũng nói: "Thôi cũng cảm niệm công đức của Phật tử nha". Rồi mình thò tay lấy thì họ rút cọc tiền lại, nói: "Nhưng khoan, còn điều kiện, thầy làm giúp con một điều". Nói: "Điều gì?". Nói điều là: "Những nơi nào mà thầy đến thì thầy khi nói chuyện với Phật tử mà Phật tử có ai hỏi thầy về ông Thầy Chân Quang, thầy chỉ chê giùm con một câu thôi thì thầy lấy hết mấy chục ngàn đô này". Chỉ vậy. Ban đầu mình nghe mình hơi kỳ kỳ phải không? Phải đi chê một người khác thấy nó kỳ. Nhưng mà cái số tiền nó hấp dẫn quá, mình chấp nhận:
[26:36]"Vậy thầy ký giùm con một chữ". Thò bút ký liền. Ký rồi cuộc đời tiêu luôn, mình đã thành giặc rồi. Thò tay ký rồi là hư. Mà đây cũng là một cái đòn của họ. Dùng người trong đạo Phật để chống người trong đạo Phật bằng tiền. Mà tại sao ta bị dính? Vì tâm ta chưa vượt qua được cái gì? Cái lòng tham. Trong khi ta đã học qua được bốn năm học viện mà chưa vượt qua được lòng tham. Vì sao vậy? Vì cái trí tuệ do học hiểu xài không được, đụng chuyện xài không được. Hoặc một chuyện khác, học hiểu rất nhiều, nhưng vào một ngày đẹp trời, những chiếc lá thu rơi rơi, những áng sương thu bay bay, ừ trên con đường vắng, có những con chim chuyền cành kêu ríu rít.
[27:27]Xa xa những cái bãi cỏ non trong mùa thu lắc rắc tô điểm vài chiếc lá vàng rơi trên đó. Ở góc trời bên kia, những cái ngọn núi chập chùng xinh đẹp. Lâu lâu có một vài chiếc đò trôi qua cái dòng sông mùa thu trong mát. Giữa cái khung cảnh đẹp đẽ đó chợt có một bóng người thiếu nữ đi qua. Bắt đầu mới rắc rối nè. Ông thầy mình dạy: "Con đừng dòm con, đó là cọp". Nhưng mà sao, nói thưa thầy, sao con về con nhớ con cọp đó quá? Nhớ câu chuyện đó không ạ? Nhớ câu chuyện cọp đó. Tại sao vậy? Tại vì cái học hiểu xài không được. Trước sắc dục ta bị động liền, không đủ sức chống đỡ, dù ta học hiểu hết rất nhiều kinh, nhiều quyển, nghe không biết bao nhiêu tiết học.
[28:22]Đó là vậy. Nên nếu ai nói rằng là học, hiểu là tuệ thì cái tuệ này rất là cạn, không xài được. Cho nên thôi, ta phải bước thêm một bước nữa là thực hành, kinh nghiệm thực hành. Là cái người mà có kinh nghiệm thực hành, ví dụ bây giờ nói không sân, không nổi nóng, người này phải chiến đấu, kiềm chế cái sân mình, thấy từ lúc nó khởi lên cái cảm giác trong tâm mình nó là gì, nó đi từ đâu lên, đầu óc mình như thế nào, nó xúi giục mình làm điều gì, mình thấy rất rõ cái tiến trình đó. Và nhờ có đạo lực tu hành trong thiền định, lúc lạy Phật sám hối, mình thắng được cái tiến trình của cái sân nó khởi từ trong tâm mình đi lên như thế nào.
[29:06]Thật ra nó chỉ khởi trong một sát na thôi là mình đã làm bậy. Ví dụ có ai nói: "Sao mà ngu dữ vậy, đường không đi đi đâu đường đó vậy?". Người ta chỉ nói chữ "ngu" cái là trong tích tắc một sát na mình bừng bừng lên liền, không kịp kiềm chế. Một sát na thôi là cái sân đã tràn ngập tâm hồn mình. Nhưng mà do mình có tu, có kiểm soát tâm trong thiền định, có lễ Phật sám hối từng ngày thì cái một sát na đó mình nhìn thấy suốt nó luôn giống như là nó trải qua suốt năm phút. Mình thấy rõ từ, nó như một khúc phim chiếu chậm, mình thấy từ lúc mà cái chữ "ngu" rớt vào tai, tới lúc trong tâm cái tự ái từ từ nó khởi lên,
[29:47]từ chỗ tim nó tức, bụng nó quặn đau, ngực nó bừng bừng, đầu óc khởi lên cái sôi động, cái khó chịu, cái giận, rồi cái nó xúi cái miệng, bắt đầu muốn nói, cái ánh mắt nhìn gay gắt, nghĩa là cả một cái tiến trình đó như là một cuốn phim chiếu chậm mình nhìn thấy rất rõ. Và vì mình thấy nó rất rõ nên mình kiểm soát được nó. Còn cái người mà không có tu, cái sân nó khởi lên một cái trong tích tắc một sát na là nó tràn ngập tâm hồn mình liền và mình nói bậy, làm bậy liền. Mình nói ra, làm ra do cái sân sai sử, chửi lại liền. Nhưng mà do mình có tu thì cái một tích tắc đó bị nó chiếu chậm ra, bị cái trí tuệ mình nó soi ra nó chiếu chậm chậm chậm chậm chậm chậm,
[30:31]mình thấy cả cái tiến trình nó khởi, mặc dầu chỉ có một tích tắc mình thấy rất rõ. Thì cái người có thực hành, có thắng được cái sân thì người này khi bắt đầu họ diễn tả về cái sân, họ diễn tả về cái cách kiềm chế, kiểm soát cái sân thì cái đó nó là một loại trí tuệ. Mà trí tuệ này không phải là chỉ do học hiểu mà do cái gì? Kinh nghiệm thực hành. Cái trí tuệ này xài được. Cái trí tuệ này giúp ta chiến đấu được với những điều tối tăm, tội lỗi, sai lầm trong cuộc đời, giúp ta đi trong luân hồi bớt lầm lỗi, bớt tạo nghiệp, giúp ta đi trong luân hồi mà cứ tạo phước dần, tạo phước dần để tiến lên.
[31:16]Là cái tuệ này, cái tuệ của sự thực hành, cái sự chiến đấu với với chính mình. Cũng vậy, ví dụ như cái lòng tham á, vì ta sống lệ thuộc vào vật chất, à mà vật chất thì phải mua bằng tiền, mà muốn có tiền thì ta cũng phải lao động vất vả. Nếu có một cách nào đó để mà có tiền nhiều mà không phải lao động vất vả, đó là điều mọi người mơ ước, mà đó cũng là cánh cửa đi vào tội lỗi. Nhớ như vậy. Để có tiền mà không phải lao động vất vả thì nhớ đó là con đường đi đến tội lỗi. Nhớ giùm như vậy. Nên đừng bao giờ ham những cái đồng tiền mà không phải do ta lao động vất vả. Đừng bao giờ giờ ham những cái đồng tiền mà đến với ta quá dễ dàng, nhớ như vậy.
[32:08]Nhớ đó là lòng tham, nên khi mà có ai mời gọi một số tiền, một cái món lợi với ta thì cái người mà không có tu á, thích liền, thích vì thấy nó đến dễ quá. Nhưng mà người có tu thì nhìn thấy cái tiền mà nó đến dễ quá, sợ, ngại, vì biết nó là cánh cửa dẫn vào tội lỗi, nên nhìn thấy cái đó rất rõ, thấy cái tâm mình muốn nhưng mà thấy cái hậu quả của nó mình sợ và mình thắng cái muốn đó bằng cái tư duy như thế nào, vượt qua cái điều thèm khát đó như thế nào thì đây gọi là tuệ. Và cái tuệ này do thực hành mà có được, do ta biết kiểm soát tâm mình trong thiền định, do ta biết mỗi ngày lễ Phật, tụng kinh, phát nguyện mà có được.
[33:01]Cho nên người này vượt qua được cái tham. Nên vượt qua được cái sân, vượt qua được cái tham, những cái này là cái tuệ của sự thực hành. Hoặc ở trong đời vậy, thường thường người ta có cái tâm lý là không muốn ai hơn mình. Một cái người học sinh trong lớp vậy, muốn mình là phải giỏi nhất, rồi cái người ca sĩ cũng muốn mình là ca hay hơn, thậm chí cái đi tu rồi, đi lên làm giảng sư rồi mà cũng không muốn ai giảng hay bằng mình, hay hơn mình. Những cái tâm lý phàm phu đó nó cứ chi phối cả cái tâm hồn mình trong nhiều kiếp, làm cho mình không bao giờ bước vào cõi thánh được. Nhưng khi ta đến với Phật pháp rồi ta thấy cái điều đó,
[33:47]ta thấy cái ta nhờ đạo lý suy tư, ta thấy được cái tâm, ví dụ như thấy người bạn học cùng lớp tự nhiên kỳ này được thầy khen là học sinh giỏi mà mình không được, cái mình nhìn thấy cái khó chịu nó khởi lên. Những người khác không nhìn lại cái khó chịu mà bị cái khó chịu đó sai sử, biến thành đố kỵ hơn thua để rồi chê ông thầy là không công bằng, chê thằng bạn đó là nó gặp may chứ nó không phải giỏi, à tạo nghiệp vì cái khó chịu đó. Nhưng mình có tu, mình nhìn cái khó chịu đó mình thấy được cái bản chất của nó, cái bản mặt của nó, thấy rõ và mình buông cái khó chịu đó đi. Bắt đầu mình mới suy nghĩ, mình suy nghĩ rằng là
[34:28]khi một người được học giỏi đó là cái phước của người ta và nếu trên cái đất nước này ai cũng học giỏi hết thì đất nước Việt Nam mình sẽ giàu mạnh không mấy chốc. Cầu mong cho ai cũng học giỏi và ai cũng học giỏi hơn mình. Khi mình khởi được cái tâm đó rồi thì cái tâm đố kỵ tan biến liền. Khi mình khởi được cái tâm ước nguyện rằng trên khắp đất nước này ai cũng học giỏi hơn mình thì cái tâm mà hèn hạ của cái sự đố kỵ đó tan vỡ liền. Mình bước qua một cõi khác, mình biến thành một con người khác. Hoặc một người ca sĩ vậy, ta muốn được quần chúng yêu mến nhưng mà thấy quần chúng vẫn còn cứ yêu mến nhiều người quá ta khó
[35:12]chịu thì đó sao, cũng là cái tâm phàm phu, đố kỵ nên phải vượt qua. Vượt qua là sao, mình suy nghĩ rằng trong cuộc sống này lời ca tiếng hát đem lại cái niềm vui, cái đẹp cho đời. Mà nếu có nhiều người ca sĩ hát hay được mọi người yêu mến, tức là cuộc đời này đẹp thêm. Mình cũng đóng góp cái đẹp cho đời bằng giọng ca tiếng hát của mình, người khác cũng đóng góp cho cái đẹp cho đời bằng giọng ca tiếng hát của họ, và ai cũng đóng góp làm cho cuộc đời đẹp hơn, như vậy là tốt. Đừng để cho cái cái sự ác cảm hơn thua của lòng mình mà mình nghĩ xấu lẫn nhau, nói xấu lẫn nhau làm cho đời bớt đẹp. Nghĩ được như vậy, mình biến thành con người khác liền.
[36:03]Diệt trừ được cái tâm đố kỵ đó rồi, mình trở thành con người khác, không còn là con người tầm thường, hèn hạ như cũ nữa. Thì những vị những vị giảng sư cũng vậy thôi, nhưng mà ta hy vọng những vị giảng sư là những người sống ở trong đạo lâu cho nên các ngài sẽ nhanh chóng vượt qua cái tâm tâm đố kỵ hơn thua, mà lúc nào cũng cầu mong cho có nhiều người giảng, giảng hay và hay hơn mình là như như vậy. Đó là cái tuệ mà do kinh nghiệm thực hành. Và cái người nào mà có cái tuệ do kinh nghiệm thực hành này rồi thì khi mà họ hướng dẫn cái đạo lý lại cho người khác, nó có cái sức lay động, thuyết phục rất là mạnh,
[36:43]làm cho người khác phải sao, phải bị cuốn hút và phải thực hành theo, chứ không phải chỉ nghe tai này qua tai kia đi mất, đó vậy. Cho nên bây giờ huynh đệ cũng vậy, mình là Phật tử, mình sống trà trộn giữa cuộc đời thế gian này, mình tiếp xúc với rất nhiều con người. Nếu mình là người có thực hành đạo lý thì khi mình gặp huynh đệ, gặp người quen, gặp bạn bè, mình nói vài lời đạo lý là lay động lòng họ liền, khác với người chỉ đọc trong sách vở rồi nói lại giống như khoe, còn mình nói lại là bằng cả tâm huyết thực hành là lay động lòng người, thế là làm cho người ta tin đạo nên mình rất là có phước.
[37:25]Nên cái tuệ của kinh nghiệm thực hành đem lại công đức rất là lớn. Còn cái thứ ba là cái tuệ do tâm linh chứng ngộ là một cái điều siêu việt khác nữa. Cái này là cái tuệ của một bậc thánh, các ngài nhìn thấy những điều mà ta không nhìn thấy nổi. Ngoài cái trí tuệ thần thông, còn cái tuệ mà các ngài nhìn thấy suốt được đạo lý của ba cõi là những điều mà phàm phu chúng ta không nhìn thấy nổi, không hình dung ra nổi cho đến khi mà các ngài giảng thôi. Như thầy nói, nếu mà Đức Phật chưa từng giảng về Tứ diệu đế thì thầy thách cả thế gian này ai nghĩ ra Tứ diệu đế. Nếu Đức Phật chưa giảng về Bát chánh đạo,
[38:09]thầy thách cả thế gian này ai nghĩ ra được Bát chánh đạo. Mặc dầu bây giờ ta nghe những điều đó thấy rất bình thường phải không, nghe hoài. Đến chùa là nghe Tứ diệu đế, đến chùa là nghe Bát chánh đạo, ta thấy giống như nó thấp, giống như nó bình thường nhưng mà sự thực, nếu chưa có Phật nói, đừng hòng ai nghĩ ra. Hoặc là cái mười hai nhân duyên cũng vậy: vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, vân vân. Nếu Phật chưa nói, đừng hòng có ai nghĩ ra mà nói được. Đó là cái tuệ của một bậc giác ngộ phi thường. Thì cũng vậy, ở trong cuộc sống này, nếu người nào mà tu tâm linh
[38:49]Có một phần chứng ngộ, thì những điều mà người đó thấy, đó là cái tuệ của tâm linh chứng ngộ nó vượt hơn người phàm phu rất nhiều. Người đó thấy những điều mà chúng ta không nhìn thấy nổi. Đó gọi là cái tuệ. Mà tuệ tới mức này mới được gọi là duy tuệ thị nghiệp. Còn cái mà học hiểu ở trong các trường, chưa đáng gọi là duy tuệ thị nghiệp, dù là ở các trường Phật học đều treo cái bảng đó. Nhớ như vậy. Nên cái tuệ phải là từ nơi thực hành mà mà ra. Hồi thầy còn nhỏ, thầy cũng bắt đầu học lái xe bốn bánh. Thấy ai có cái xe để đó không, cái thầy nhờ, "Cho cháu mượn lái một chút." Nhưng mà dĩ nhiên là không ai dám cho thầy mượn, bởi vì sao?
[39:36]Vì sợ thầy tông vô sập hàng rào người ta. Nhưng mà rất thích lái xe. Chưa biết lái thì sợ, nhưng biết lái rồi rất thích. Khi mình điều khiển chiếc xe theo ý mình: quẹo bên trái, quẹo bên phải, gài số 1, gài số de đồ đó, rất là thích. Rồi mỗi khi thầy đi xe đò, thầy luôn luôn tìm cách ngồi gần, đứng gần ông tài xế để thầy vừa quan sát đường, vừa quan sát cái thao tác của ổng. Thấy tới khúc đường đó ổng kéo thắng, đạp ga, ổng gài số, và mình nhập vào với ổng luôn, giống như mình cùng làm với ổng luôn. Nhờ như vậy, cho đến khi mà thầy chính thức thầy học lái xe, thầy lái rất là nhanh, lái rất là giỏi.
[40:16]Thầy lái Thật, bây giờ thì thầy có bằng lái xe 30 chỗ. Lái xe 30 chỗ. Vừa rồi mới bị công an thổi.
[40:28]Lý do là qua mặt mà qua bên phải. Tại vì chiếc xe đi trước đi rè rè quá, cái thầy thấy trống ở bên phải thì qua, không ngờ ông công an ông đón đường. Đón đường, xuống thì ổng thấy thầy lái xe, đằng sau ngồi mấy đệ tử của thầy là các sư cô á, thì ổng nghĩ rằng thầy chắc ở trong chùa thì làm điều á, làm tài xế lái cho mấy ni sư đi đâu á. "Chắc ông này ổng lái xe cho chùa thì chắc ổng cũng chẳng có tiền bạc gì." Rồi cái ổng tha ổng cho đi. Hồi nhỏ thầy có gặp cái ông cái anh đó ổng cũng tài xế, mà thầy thấy cái cách ổng ghiền lái xe. Thầy thấy những khi mà ảnh lúc mà ảnh giống như không có cái chủ xe
[41:05]nào thuê ảnh thì ảnh cứ ra ngoài quán nước ảnh ngồi ảnh nhìn các chiếc xe mà thầy thấy cái dáng vẻ ảnh thèm thuồng thấy tội á. Lúc thầy hiểu một điều: đúng là lái xe quen thì nghiện. Nhưng mà người chưa biết lái xe không dám lên đâu. Lên là giống như vừa rồi có ông bác sĩ ổng tông luôn mười mấy chiếc xe á, chết luôn mấy người. Sợ lắm. Nhưng mà người biết lái rồi bắt đầu ghiền. Thì cũng vậy, ở trong đạo ta cũng vậy, khi ta chưa tu, ta sợ tu lắm. Nhưng mà khi tu được rồi sao? Ghiền. Đúng vậy. Thầy nhớ, không nói ai xa, nói như ba thầy, hồi khi lúc mà trong gia đình thầy còn nhỏ thì thầy phát tâm thầy tu trước.
[41:44]Rồi thầy về thầy khuyến khích gia đình nhưng ba thầy tuyệt nhiên không chịu tu à. Ba thầy không chịu tu, không khoái tu. Và giống như là tự ái á. Như tự ái, "Mình đang sống cuộc đời như thế này bây giờ tự nhiên bỏ hết đi qua tu thì nó cũng..." Giống như không thích. Nhưng sau này thấy cả gia đình đều mến đạo hết, ai con cái cũng theo đạo hết, cái một mình ổng cũng buồn. Thế là ổng cũng theo đạo. Nhưng mà chẳng những theo đạo rồi ổng bỏ hết những cái nghiện ngập của ổng. Rượu, thuốc lá bỏ sạch, rồi ổng phát tâm xuất gia luôn. Điều rất là bất ngờ. Và xuất gia rồi ổng tu, ngồi thiền rất là ngon lành.
[42:20]Rồi ổng ghiền, đại khái như vậy. Nên thầy nhìn ba thầy, mà thầy mới hiểu một điều là thực sự đàn ông đều có cái tâm lý giống ba thầy. Khi ta đi chùa đó, ta thấy người nữ đi rất là đông, mà người nam đi rất là ít. Và thầy rất hiểu, rất thông cảm. Nhưng thường người đàn ông mà nói tu là không chịu tu, ngại tu lắm, thích ăn chơi, bay nhảy. Nhưng mà khi người đàn ông họ tu rồi, họ ghiền và họ tiến nhanh hơn người nữ. Tại vì sao? Vì cái tính cương quyết, mạnh mẽ của họ. Còn người nữ mình thì rất là mau đến với đạo, nhưng đến rồi mình ẹo qua ẹo lại mình tu rè rè á, nên mình lại chậm, không bằng đàn ông.
[42:57]Còn người nam vậy chớ họ tới rồi cái họ quyết liệt lắm. Nên vì vậy là ta cố gắng đưa nhiều người nam vào đạo. Vì mới đầu mấy ổng ngúng nguểng, khó chịu chớ tới chừng mấy ổng tu được rồi mấy ổng coi chừng mấy ổng tu ngon hơn mình. Mà làm sao đưa được mấy ổng đến với đạo? Nhớ cái bài thần chú thầy giảng hồi sáng á, nhớ không ạ? Nhớ không? Mình nói ngon nói ngọt ổng làm sao? Nói lại thầy nghe coi ai nhớ hồi sáng thầy nói gì? Quên rồi hả? Trời ơi! Cái đoạn đó là hấp dẫn nhất trong cái bài pháp hồi sáng đó mà quên à. Như vậy thầy nhắc lại nha, về thuộc mà dụ mấy ổng giùm thầy: "Phật pháp là con đường cao quý,
[43:35]tốt đẹp, vi diệu, đem đến sự an lành, hạnh phúc cho chúng sinh. Em rất may mắn mà được gặp Phật pháp." Mình nói tới câu đó là ổng đang còn giận á, chưa hết. "Nhưng mà em không muốn là trên con đường tươi sáng, đẹp đẽ đó em đi một mình. Vì ngày đầu yêu nhau, chúng mình có hứa với nhau rằng là sao? Sẽ mãi mãi đi bên nhau cho đến suốt cuộc đời và thậm chí đi qua những đời khác. Nên trong một bài thơ Trong một bài thơ mà Phạm Đình Chương phổ nhạc, có một cái câu là: 'Nắm tay nhau đi xa hơn khỏi cuộc đời.' Không biết có ai nhớ cái bài nhạc đó không? Cái bài đó 'Màu kỷ niệm' á: 'Nhớ ngày nào tan trường về chung lối...'" Gì? "...
[44:23]xưa anh mến lá sân trường..." Gì đó. "...Ngại thư tình chưa đủ nghĩa yêu thương, anh pha mực cho vừa màu áo em..." Thấy chưa? Rồi cái cái bài cái đoạn cuối là à: "...nắm tay nhau đi xa hơn khỏi cuộc đời..." Tức là yêu nhau mà không phải tới chết là hết, qua cõi chết còn nắm tay nhau đi tiếp. "Nhớ vậy. Ngày đầu yêu nhau, mình đã hứa với nhau như vậy. Bây giờ, trên con đường Phật pháp tốt đẹp này, anh nỡ nào bỏ em đi một mình? Xin hãy cùng em nắm tay nhau mà đi trên con đường Phật pháp xa hơn khỏi cuộc đời này." Thấy ổng nghe bùi tai quá cái ổng theo mình đi chùa luôn, nó vậy đó. Mà tới chừng mà ổng đi, ổng tu được cái ổng qua mặt
[45:05]mình ổng đi luôn à, bỏ mình lại một mình à. Tới chừng đó cái mình bơ vơ ở nhà ổng đi xuất gia luôn, ráng chịu à. Mà thực sự là như vậy. Cho nên là cái người chưa biết tu á thì sợ, chứ tu được rồi ghiền. Ghiền vì sao? Ghiền vì cái hạnh phúc của đạo lý đem lại cho ta. Ghiền vì cái gì? Ghiền vì cái cao đẹp trong từng cái đạo lý nho nhỏ mà ta ta nắm bắt được, ta thông suốt được. Chỉ cái đạo lý thôi đã là hạnh phúc tràn ngập. Huống hồ là khi ta thực hành được chút nào thì hạnh phúc thêm chút nấy. Nên là bước vào trong đạo rồi trở thành ghiền. Mà lúc đó là nếu có một người nào kêu ta bỏ đạo, ta không bao giờ bỏ.
[45:49]Người hăm giết mình kêu bỏ đạo, mình không bao giờ bỏ. Người mua chuộc mình bao nhiêu tiền kêu bỏ đạo, cũng không thể bỏ được. Bởi vì đạo còn hơn cả cuộc sống này nữa. Mà cái hiểu được như vậy, cái đó mới là mới là tuệ. Cái hạnh phúc là gì? Hạnh phúc là ví dụ như hôm trước mình thấy là ví dụ mình có thể là người không bủn xỉn. Ừ, ví dụ cần giúp gì ai mình cũng giúp. À. Nhưng mà khi bước vào một cái chỗ ngồi, ví dụ vào một cái cộng đồng, cái mình tìm chỗ ngồi nào tốt mình ngồi. Đó, cái tánh đó. Đến khi lần sau cũng vậy, cái mình bước vào một cái chỗ mà tiệc tùng, cái mình cũng tính bước lại cái chỗ tốt
[46:25]mình ngồi, cái bỗng nhiên mình nhìn thấy nó. Nói, "Ủa, tại sao mình phải giành cái chỗ này?" Cái mình dừng chân lại, bước lại, mình tìm một chỗ khiêm tốn khác mình ngồi. Mình thấy mình thay đổi liền. Thì ra mình mới phát hiện ra là mấy chục năm qua cứ khoái ăn trên ngồi chốc. Tức là bước vào một chỗ nào đó thì kiếm chỗ nào ngon ngồi để ra bệ vệ như ta đây. Cái tâm lý nó thầm thầm, kín kín nó chi phối mình bao nhiêu năm mình không có hay. Đến hôm nay mình tu tiến rồi cái mình tự nhiên mình thấy nó. Mình thấy, "Ủa, thì ra là bao nhiêu lâu mình bị cái tâm này." Hôm nay mình vượt, cái lặng lẽ mình xuống dưới mình ngồi.
[46:56]Cái mấy người bạn, "Lên đây ngồi, lên đây ngồi." Mình nói, "Thôi được, ngồi đây." Và mình vui, không ai thấy, mình vui vì mình vừa thắng được thêm một cái lỗi nữa, vừa mới thắng. Nên cái niềm vui của cái việc mà vượt qua được cái từng lỗi, sửa được từng chút sai, cái hạnh phúc nó lớn và cái hạnh phúc đó làm ta ghiền. Mà cái hạnh phúc đó cũng khó chia sẻ được với người khác. Chỉ người nào uống nước nóng lạnh tự biết. Người nào mà vượt qua được từng cái lỗi lầm, xây đắp thêm từng chút cái đức hạnh thì mới thấy cái hạnh phúc đó lớn lao dường nào. Mà cứ tích lũy như vậy suốt cả cái cuộc đời thì cái hạnh phúc đó nó dâng tràn vô tận, vậy đó.
[47:34]Nên khi mà mình chiến thắng được từng cái lỗi lầm như vậy, mình thấy cái gì? Mình nhìn lại cái quá khứ của mình đầy tham, sân, ích kỷ, mình thấy sợ, sợ cho chính mình. Nên vì vậy mà ta thấy một cái người tu họ khiêm hạ là vậy đó. Họ khiêm hạ là bởi vì họ lúc nào cũng thấy được cái lỗi của quá khứ nhiều quá. Còn tại sao mình tự cao? Bởi vì mình không thấy mình đầy lỗi lầm. Cho nên mình cứ tưởng mình hay. Còn cái người mà họ có trí tuệ lên rồi, họ nhìn ngược lại quá khứ họ thấy từng chút từng chút đều là lỗi, mặc dù hôm nay vượt qua rồi đó, nhưng mà nhìn lại quá khứ thấy sợ và họ biết rằng như vậy trong tương
[48:14]lai họ sẽ nhìn ngược lại ngày hôm nay và biết ngày hôm nay cũng còn rất nhiều lỗi lầm, nên họ sợ và lúc nào cũng khiêm tốn. Còn mình á, mình chưa thấy được lỗi, mình chưa vượt qua được lỗi, chưa chiến thắng được từng cái lỗi, mình cứ ngông ngông nghênh nghênh tưởng mình là ở trên trời, trên mây, nên mình tự cao. Nên cái người mà có tuệ, người thành thạo, người lão luyện trong sự tu hành lại rất là khiêm hạ, vì nhìn ngược lại cái lỗi mình quá khứ kinh sợ. Rồi lại nhìn qua chúng sinh đang lặn ngụp trong vô minh, tội lỗi, thấy xót thương. Đó, mình vượt qua được một cái lỗi tham, mình vượt qua được cái lỗi sân, mình đã sợ tái mặt hết hồn.
[48:54]Thấy, trời, quá khứ mình là con người tệ như vậy hả? Bây giờ nhìn qua chúng sinh không biết tu. À, thấy ông đó ổng nói chuyện đầy giọng hơn thua, ngạo nghễ; thấy bên kia cái người đó tham lam, thủ đoạn, mưu mô; nhìn qua bên nọ cái người đắm mê trong sắc dục. Thấy sợ. Thấy trời ơi, chúng sinh thật là đáng thương, chìm trong vô minh, tội lỗi, không biết ngày nào ra. Đó, cái tâm trạng là vậy đó. Đó là ta thấy một bậc mà tu đúng nè: họ khiêm hạ vì họ kinh sợ lỗi lầm quá khứ, và họ thương yêu chúng sinh vì họ biết chúng sinh còn mê mờ, chưa từng thấy được cái lỗi nào để thoát ra. Đó là hai cái tâm lý rất rõ nơi cái người mà tu có kinh nghiệm, có trí tuệ.
[49:38]Còn cái nhìn những người hiểu biết Phật pháp rồi mà không chịu thực hành thấy rất là tiếc. Vì giáo pháp ngày hôm nay tràn lan qua các băng giảng, cái đĩa, các sách, các chùa mà ta thấy cái nhiều người cứ hễ có buổi giảng thì có mặt, băng nào cũng nghe, nhưng mà nhìn vô thấy người đó không thực hành, không tu, không từng lạy Phật, không biết bố thí, là không biết nói lời từ ái, không biết khởi từ bi, mình thấy tiếc. Tiếc là vì sao? Vì cái người này có bản đồ để đi, có xe để lái mà không chịu đổ xăng vô ngồi lái. Cứ đợi ai chở mình đi. Mà cứ người khác chở mình đi thì vĩnh viễn không bao giờ thuộc đường. Thấy tiếc, đó.
[50:19]Ta thấy có ba cái tâm trạng của một người mà tu tốt là vì họ vượt qua được lỗi mình rồi thì cái tâm lý thứ nhất là họ kinh sợ cái quá khứ của mình, nhiều lỗi quá nên họ rất là khiêm hạ. Tâm trạng thứ hai nhìn thấy chúng sinh mê mờ ngụp lặn trong tội lỗi vô minh mà thấy xót xa. Cái tâm lý thứ ba là nhìn thấy những người đến với Phật pháp học hiểu nhiều mà không chịu tu hành, thấy tiếc giùm cho người đó. Đó là ba cái tâm trạng luôn luôn có nơi cái người mà từng bước vượt qua được chính mình. Bây giờ ta nói thực hành là thực hành cái gì? Nhiều lắm. Thôi, thầy nói sơ qua thôi để nghỉ. Thứ nhất là thực hành tôn kính Phật nè, phải lễ kính Phật.
[51:04]Thứ hai là thực hành từ bi nè, thương yêu chúng sinh. Thứ ba là thực hành biết lỗi sám hối mình. Thứ tư là phải thực hành làm các công đức để tạo ra phước. Thứ năm là phải thực hành thiền định tâm linh. Thứ sáu là phải thực hành Bồ Tát đạo. Cái Bồ Tát đạo này mới khủng khiếp à. Cái Bồ Tát đạo này mà nói năm năm, mười năm chưa hết chuyện. Ừm, nên không nói. Nên chúng ta trong cái việc tu tập nhớ thế này: Kiểm soát mình là gốc mà lợi ích chúng sinh là là lý tưởng. Chứ đừng nói ngọn nha. Nhớ lý tưởng của mình là làm lợi ích cho chúng sinh nhưng mà để thực hiện được lý tưởng đó thì phải kiểm soát được
[51:42]chính mình, chuyển hóa được chính mình, đó mới là là gốc. Rồi có khi ta lái xe bị đụng xe, có bị chưa? Có, bị té xe, ngã xe, đụng xe. Giống như một người tu tập cũng không phải bao giờ được suôn sẻ mãi mãi, không phải là hễ ta tu là cứ tiến dần tiến dần cho tới khi đắc đạo. Mà có những lúc trên đường đi ta bị đụng xe, vấp ngã. Vấp ngã, có không? Có, có những lúc ta đã lầm lỗi, có những lúc ta đã hiểu sai, có những lúc ta lạc lòng, ta nhẹ dạ, ta thoái bước, ta lui bước. Cái đó giống như là lái xe mà bị bị tai nạn. Nếu trường hợp mà bị đụng xe rồi sao? Rồi sao? Không đi nữa, phải không? Phải không ạ? Không phải. Mà phải sao?
[52:29]Đứng lên đi tiếp. Nhớ như vậy. Chứ đường tu của ai cũng phải qua nhiều gian nan, vất vả, trở ngại, khó khăn, thậm chí phạm sai lầm. Nhưng không, ta phải đứng lên đi tiếp, nhớ là là như vậy. Còn ta khi ta nói lái xe, hôm nay thầy giảng cái bài là Thành thạo. Thầy nói đến ý nghĩa của một người lão luyện trên trên đường trường, người thành thạo trong việc lái xe trên đường trường vì người này thuộc đường. Thì thầy cũng nói thêm một điều là trong đạo Phật có hình ảnh một cỗ xe gọi là cỗ xe Đại thừa, là một chiếc xe không phải chở cho một mình mình đi mà chở cho rất nhiều người đi. Đó gọi là cỗ xe Đại thừa của Phật giáo.
[53:15]Ta tu làm sao cái việc tu đó không vì mình mà tu, mà mà vì tất cả mọi người mà mà tu. Đó. Thôi thì hôm nay chúng ta có duyên gặp nhau dưới mái chùa Thanh Lâm, nói mái chứ chưa có mái gì cả. Đâu có mái. Chúng ta gặp nơi sân chùa. Thôi gọi cái mái chùa, chùa chưa xây nha. Nhưng mà không sao, ta sẽ kêu gọi mọi người à góp nhau để mà phụ xây cái chùa Thanh Lâm này. Lát nghe xin thầy cái số điện thoại, ví như Phật tử có muốn cúng dường á, thì biết cái số điện thoại mà mà liên lạc với thầy. Cái số thầy số mấy nhở? Dòm cái chùa thấy thương quá à. Cái này gọi là không phải gọi là mái chùa yêu thương mà là không có mái chùa yêu thương. Số điện thoại của thầy là số mấy?
[54:02]0989 602 746 nha. À cảm ơn thầy. Nên vì vậy, thầy cũng trân trọng đọc cái số điện thoại của thầy Giác Đạo, trụ trì chùa Thanh Lâm này, ngôi chùa nơi vùng sâu vùng xa, thầy cũng là chánh đại diện của Phật giáo huyện đây. Nên thầy cũng mong rằng quý Phật tử nếu như khi mình có tiền dù ít dù nhiều, xin gọi vào cái số điện thoại này liên lạc với thầy để ủng hộ thầy mà xây được một cái ngôi Tam bảo như vậy nha. Rồi, thôi thầy xin chúc cho thầy Giác Đạo sớm hoàn thành cái tâm nguyện và mãi mãi là cội cây bồ đề để tỏa bóng hương từ bi khắp cả cái bầu trời Hớn Quản này nha, và xa hơn càng tốt. Thầy cũng chúc cho tất cả quý Phật tử lặn lội cực khổ xa xôi về đây nghe
[54:47]pháp thì cuộc đời của mình sẽ được rất nhiều điều điều may mắn nha, trí tuệ luôn luôn sáng ngời và nhớ là để dành tiền cúng xây chùa Thanh Lâm. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. A Di Đà Phật. À thầy cũng thân mời quý Phật tử chúng ta đứng lên hết để khánh tạ Thượng tọa giảng sư. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Ngưỡng bái bạch trên Thượng tọa Thượng Chân Hạ Quang, viện chủ ờ chùa Phật Quang, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Hôm nay thật là một phúc duyên to lớn cho toàn thể tăng ni, Phật tử huyện Hớn Quản nói chung và riêng bổn tự chùa Thanh Lâm, xã Đồng Nơ của chúng con nói riêng được sự hy hữu quá bước của Thượng tọa.
[55:38]Nhằm ờ vì tiền đồ Phật pháp, vì ờ những sự chưa hiểu biết giáo lý nơi vùng sâu vùng xa mà Thượng tọa chẳng từ những cái công việc Phật sự rất là nhiều mà Thượng tọa đã nhận lời thỉnh mời của chúng con để quang lâm về đây ban bố những lời pháp nhũ cho chẳng những riêng nơi hàng Phật tử của huyện Hớn Quản chúng con mà còn có những Phật tử các tỉnh ờ rất là xa mà nghe Thượng tọa giảng cũng đã về đây để vừa là được nghe những lời kim khẩu của Thượng tọa cũng như vừa ờ đến viếng thăm chùa của chúng con. Đây là một duyên mà chúng con cho rằng là trên Tam bảo, chư Phật ờ đã gia hộ cho chúng con. Với những ân đức to lớn của Thượng tọa, chúng con thay mặt cho toàn thể tăng ni,
[56:36]Phật tử, Ban Đại diện huyện Hội Phật giáo huyện Hớn Quản cũng như toàn thể chư tăng và Phật tử chùa Thanh Lâm xin đầu thành đảnh lễ tri ân Thượng tọa. Nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho Thượng tọa cũng như chư tôn đức trong phái đoàn được pháp thể khinh an, huệ đăng thường chiếu, trụ trì Ta bà để lèo lái con thuyền chánh pháp. Và nhân đây, chúng con cũng có đôi lời mạo muội cung thỉnh Thượng tọa hoan hỷ từ nay về sau nếu có dịp, thuận duyên Thượng tọa cũng hoan hỷ nhín chút thời gian để về đây hỗ trợ cho chúng con với những khóa tu thiền để cho đạo tràng của chúng con nơi vùng sâu vùng xa này ngày càng phát triển hơn nữa.
[57:26]Ngưỡng mong trên Thượng tọa chứng minh cho chúng con. Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát.
[57:35]Cung thỉnh trên Thượng tọa và toàn thể đạo tràng hồi hướng. Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[57:54]đệ tử và chúng sanh đều trọn thành Phật đạo.