[0:11]Hôm nay quý Phật tử đi lên thăm chùa, mà sự thật thì chúng ta là những người xa lạ.
[0:23]Quý Phật tử mới lên đây lần đầu, cũng còn những cái bỡ ngỡ. Chúng ta cũng không có biết nhau. Chùa hôm nay sao lại bất ngờ khách này khách kia đông quá đó, nên sự tiếp đón nó cũng không có được chu đáo. Mong quý Phật tử thôi cũng niệm tình tha thứ.
[0:45]Thì mới đi sáng về, sáng nghe anh Từ Trí nói là ảnh lên trước tới chừng lên đây sớm nên ảnh đi đâu mất tiêu, trễ hai mươi lần tới. Thì bây giờ trong cái buổi đầu tiên chúng ta gặp nhau, thì quý Phật tử tùy nghi đó có gì muốn hỏi về giáo lý, hiểu biết được thì mình trao đổi. Hôm nay chúng tôi không có chuẩn bị đề tài trước để nói thì Phật tử có gì thắc mắc mình hỏi ha.
[1:16]Nhưng là trong mùa này gần mùa báo hiếu, thì tuần tới mới là ngày lễ Vu Lan rồi, thì con đề nghị Thầy nói sơ bộ về vấn đề hiếu thảo và nhân quả, đạo đức gì theo cái kinh nghiệm của Thầy đó chút xíu, rồi sau đó các đệ tử có thắc mắc gì đó để hỏi Thầy sau, như vậy nó dễ hơn. Tại vì ở đây con cũng chưa biết là các bạn đây nó tu tập như thế nào, nhưng mà người bạn này là cái người mong mỏi được nghe một vị Thầy giảng những cái bài gì đó để nghe mỗi đêm lúc mà đi làm về. Cho nên con nói thôi thôi bây giờ ở Sài Gòn thì nó gần, nghe gần thì không có đã bằng nghe xa. Cho nên bây giờ mình trèo đèo lội suối mình lên đây,
[2:03]nghe Thầy nói cái gì đó cho nó hay, rồi mình về mình ngẫm nghĩ, rồi lâu lâu mình lên nữa mình nghe thì nó lại hay hơn. Còn ví dụ như mình lại gần chùa nào đó ở gần mình chạy qua mình nghe rồi cái mình nói thôi, chùa này gần quá, mình nghe chút xíu mai mốt mình nghe nữa cũng được. Còn ở đây xa quá đó, thì mình thấy đó bây giờ mình một lần mà đi xuống với Thầy thì tốn tiền xe cả mấy triệu đồng, nếu mà mình nghe thì mình phải nghe cho nó đã rồi mình về cái nó đủ số tiền. Thành ra cho nên cho nên con đề nghị với Thầy là đại khái là bây giờ gần mùa Vu Lan, thì Thầy nói về cái chuyện hiếu nghĩa gì đó một chút xíu,
[2:42]rồi sau đó Thầy nói về nhân quả gì đó một chút xíu, rồi Thầy nói về cái kinh nghiệm đạo đức gì đó của Thầy chút xíu, hoặc là Thầy nói về cái kỹ thuật tu gì đó một chút xíu thôi, thì cảm ơn Thầy trước.
[3:02]Bây giờ mà muốn nghe về đề tài Vu Lan á thì hẹn tuần sau lên nghe, tới ngày rằm á thì mới tổ chức.
[3:16]Thật ra thường thì người ta xem cái ngày rằm tháng Bảy là ngày báo hiếu, ngày đó là người Phật tử nghĩ tới cha mẹ mình. Nhưng mà thực sự ra á chúng ta hãy nhìn nó rộng hơn, tức là ngày rằm tháng Bảy là cái ngày mà cái người Phật tử á xét lại mình trong cái tương quan với cuộc đời này, chứ không phải là chỉ với cha mẹ. Vì khi chúng ta có mặt ở cuộc đời này, thì chúng ta chịu cái sự tương quan với tất cả mọi người, chịu ơn với rất nhiều người. Chúng ta còn nhớ sau khi mà Đức Phật thành đạo, Ngài nhập định xong 21 ngày, Ngài mới đứng lên, Ngài rời khỏi cái tòa dưới cây bồ đề, Ngài đi được một khoảng chừng 20 mét,
[4:09]Ngài đứng lại Ngài nhìn cái bồ đề đó và đứng yên bất động một tuần. Ngài nhập định một tuần đứng nhìn cây bồ đề đó để làm gì?
[4:21]Biểu lộ cái lòng biết ơn cái cây bồ đề đã che chở mưa nắng cho Ngài trong bao nhiêu tháng ngày mà Ngài tu tập. Cho nên cái bài học đầu tiên á thì thường theo truyền thuyết kinh Hoa Nghiêm là Phật ngồi dưới cội bồ đề thuyết kinh Hoa Nghiêm, nhưng mà đó chỉ là truyền thuyết, còn cái sự thật lịch sử cái bài thuyết pháp đầu tiên mà Đức Phật dạy cho loài người và loài trời là bài học của lòng biết ơn mà không nói một lời nào, chỉ đứng nhìn cây bồ đề thôi. Đức Phật có hai cái bài thuyết pháp không nói thành lời, đó là sau khi Ngài thành đạo và trước khi Ngài nhập Niết-bàn. Sau khi thành đạo là Ngài dạy cái bài học biết
[5:07]ơn, Ngài đứng nhìn cây bồ đề suốt một tuần. Còn trước khi nhập Niết-bàn á cũng một bài pháp không lời khác là Ngài nhập từ gì? Sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, Ngài lui lại, trở lên lại tới tam thiền, ngay đó Ngài bỏ báo thân Ngài vào Niết-bàn luôn, cũng không nói một lời nào. Đó là cái bài pháp cuối cùng mà Phật muốn nhắn nhủ lại với cuộc đời: Cái tiêu chuẩn để xét một người tu trong đạo Phật á là khả năng xuất nhập từng bước thiền định một cách cụ thể, chứ không có nói nữa. Cả 45 năm Ngài đã nói quá nhiều, nhưng mà tất cả lại cuối cùng làm sao làm được điều đó, nhập được từng bước thiền định cụ thể.
[5:55]Cái phần đó á thì sau này nhân ngày Thành đạo, chúng ta sẽ nói lại cái ý nghĩa đó. Còn bây giờ chúng ta lui lại cái ý nghĩa mà Đức Phật nhìn cây bồ đề á là Ngài dạy con người ta nè: Khi mà chúng ta thành công được cái gì trong cuộc đời này, thì điều mà chúng ta phải nghĩ tới là không phải tương lai, mà chính là lui lại quá khứ, nhìn lại quá khứ, nhìn lại những cái ân nghĩa mà mình đã thọ nhận để mình có được ngày hôm nay. Khi một người vừa tốt nghiệp ra trường làm kỹ sư, thì nếu người đó là người không biết đạo Phật á, thì người đó chỉ nhìn tới trước để xem xem mình phải làm nơi sở nào, chừng nào mình mua được nhà,
[6:43]mua được xe hơi, chừng nào mình lập gia đình, vân vân. Những người không biết đạo Phật. Còn người biết đạo Phật á, thì vừa tốt nghiệp ra trường thì nhìn lại quá khứ: Nhờ những ai mà chúng ta có ngày hôm nay? Thì trong cuộc đời như vậy, hôm nay thì chúng ta đa số là chúng ta đã trải qua cuộc đời, lớn tuổi đã thăng trầm nhiều, hôm nay mình ngồi đây yên ổn, thì bây giờ chúng ta bỏ hết mọi cái vinh nhục cuộc đời để sống trong thực tế, sống với đạo, thì đến với đạo cũng là một cái được của chúng ta. Chúng ta có được đạo để hiểu biết, để sống là một cái chúng ta được. Thì ngay chỗ đây chúng ta cũng quay lưng lại nhìn lại một chút
[7:25]là những ai, những ai trong cuộc đời đã đưa cho chúng ta đến ngày hôm nay, cũng là một cái ý nghĩa của lòng biết ơn. Còn nếu nói rộng ở trong cuộc sống này, thì chúng ta thấy cái ân nghĩa mà chúng ta phải chịu giữa cuộc đời này quá nhiều. Từ cái hình hài do cha mẹ sinh, ăn miếng cơm nó thuộc về người nông dân, mặc quần áo thuộc về người thợ dệt, đi trên chiếc xe nó thuộc về cái hãng xưởng, người kỹ sư, những người công nhân, chúng ta đặt chân trên đường đi, công lao này thuộc về những người làm đường, chúng ta ngồi nghe pháp, cái âm thanh nó phát ra nó thuộc về cái những nhà khoa học, người kỹ thuật, tức là chúng ta mỗi bước chân
[8:09]đi, mỗi thì sống trôi qua trôi qua là chúng ta sống trên ân nghĩa của không biết bao nhiêu người. Vậy chúng ta sống trên cuộc đời này mà không nhìn xét những mối tương quan ân nghĩa đó, mà chỉ mãi sống cho mình, tiếp tục đi tìm cái mục đích ích lợi cho mình, thì chúng ta không xứng đáng là đệ tử Phật. Cho nên từng giờ từng phút trong cuộc sống này đó, chúng ta phải xét hết cái tương quan để thấy là cái ân nghĩa mà mình chịu trong cuộc đời rất là nhiều. Và từ đó chúng ta mới thấy cái trách nhiệm mình phải làm gì trong cuộc sống này. Cái trách nhiệm gì?
[8:49]Khi mà mình hiểu được cái ơn nghĩa mà mình đã nhận từ trong cuộc đời này quá nhiều thì mình cảm thấy mình phải làm cái gì, mình làm cái gì để bù đắp lại nếu mình không phải là một người vô ơn? Tức là mình nguyện suốt đời còn lại mình sống vì những người khác, sống cuộc sống hy sinh vị tha trọn vẹn để để đền đáp lại cái ơn nghĩa của bao nhiêu con người trong cuộc đời này mà mình đã thọ nhận. Mà trước tiên chúng ta vẫn thường nói tới là cha mẹ mình, người mà cho mình cái hình hài này trước, người mà đã nâng niu, che chở, đỡ đần, nuôi dưỡng mình từ những hơi thở đầu tiên của cuộc sống này trước. Cái tình thương yêu đó là thiêng liêng trước,
[9:41]rồi sau đó những ơn nghĩa khác, những ơn nghĩa khác nối tiếp trong cuộc đời này. Vì vậy, nói mùa Vu Lan là mùa báo hiếu thì thực nó nói lên cái nhìn của đạo Phật đối với tương quan trong cuộc đời này, mà cái điểm đầu tiên là khơi dậy lòng biết ơn của một con người. Vì chúng ta thấy mình chịu cái ơn nghĩa của cuộc đời mà mình cố gắng làm được những điều tốt đẹp vào trong cuộc đời này. Và như vậy, chúng ta thấy đạo Phật có hai khía cạnh.
[10:14]Khía cạnh thứ nhất thì chúng ta vẫn nghe nói đạo Phật là đạo gì? Chủ yếu đạo Phật là giải thoát. Đạo Phật là giải thoát. Đó, như vậy cái khía cạnh thứ nhất của đạo Phật là sự vượt thoát khỏi trần gian, ý nghĩa thứ nhất. Nhưng cái ý nghĩa thứ hai của đạo Phật đối với cái trần gian này là gì? Thương yêu, bao dung. Chúng ta cân đối hai điều này, chúng ta hiểu được đạo Phật. Ví dụ như có một cái triết lý nào, một tôn giáo nào đó chỉ thiên về khía cạnh từ bi, thương yêu đối với cuộc đời này thôi, thì nó là một mặt của đạo Phật. Chúng ta thấy tôn giáo đó cũng có nhiều trong cuộc đời này lắm phải không?
[10:57]Cũng có mấy tôn giáo cứ thiên là cái sống trọn vẹn làm việc thiện, thương yêu mọi người, thương yêu cuộc đời thì nó là một khía cạnh thôi. Và chúng ta nghe một cái tôn giáo nào đó nói rằng trần gian này là tạm bợ, là đau khổ, phải từ bỏ, phải giải thoát thì chúng ta cũng hiểu tôn giáo đó cũng chỉ một khía cạnh của đạo Phật mà thôi. Nhưng ở đây đạo Phật có cả hai khía cạnh là sự vượt thoát đối với trần gian, nhưng cũng là sự bao dung, thương yêu đối với trần gian này. Nó cân đối được hai cái này, chúng ta hiểu được đạo Phật, chúng ta sống đúng với đạo Phật. Hai điều này nếu nói ra còn rất nhiều điểm để nói.
[11:36]Chúng ta một cái thái độ của người Phật tử sống giữa cuộc đời là vậy. Vượt thoát mà bao dung. Nghĩa là vượt thoát nghĩa là gì? Nghĩa là đối với trần gian của cải, địa vị, tiền bạc, hơn thua, danh vọng mọi thứ chúng ta coi nó nhạt nhòa như sương, như khói. Đó là thái độ vượt thoát. Nhưng thái độ bao dung với cuộc đời là gì? Chúng ta sống một cách có trách nhiệm, rất tích cực đối với cuộc đời này. Nghĩa là sao? Chúng ta làm được cái gì tốt đẹp, làm trọn vẹn cho cuộc sống này. Đó, để đem lại cái lợi ích. Ví dụ như chúng ta là cha là mẹ thì lo cho con cái mình trọn vẹn, là bạn bè lo cho bạn bè mình,
[12:17]là anh chị lo cho các em mình, là con cái đỡ đần cha mẹ mình lúc già. Nghĩa là trong cái tương quan giữa cuộc đời này thì người Phật tử là người xử lý rất tốt các tương quan đó, sống một cách đầy trách nhiệm. Đó là cái thái độ bao dung với cuộc đời, thương yêu cuộc đời, nhưng vẫn vượt thoát cuộc đời, vẫn xem tất cả như một cái trò huyễn hóa, một giấc mộng mà thôi. Đây là cái thái độ rất khó nhưng mà rất đúng của đạo Phật, cân đối qua lại như vậy. Thì để mà sống cho được cái thái độ đó thì chúng ta phải hiểu biết giáo lý sâu hơn và thực hành thiền định nhiều hơn, còn nhiều cái phương pháp để tu tập.
[13:01]Thì trong một giây, một phút gặp nhau đây chúng ta khó có thể nói hết được, thì quý Phật tử chịu khó nghe băng, xem sách tham khảo để chúng ta có cái giáo lý vững và hiểu tới đâu chúng ta sống tới đó, làm tới đó. Khi chúng ta thấy cái cuộc sống này mấy mươi năm vậy chứ coi chứ nó vô nghĩa lắm, nhạt nhòa lắm. Như người trẻ thì không nói, chứ người già mà nhìn lại cuộc đời 5, 60 năm trôi qua thấy nó như một cái thoáng, phải không? Phải không anh anh anh Hải? Nhìn lại như một cái thoáng trôi qua giật mình. Khi mà chưa tới đó, ví dụ hồi năm 10 tuổi mình nghĩ là năm 20 tuổi nó ở đâu xa xôi á, nhưng mà tới khi mình sống tới năm 30 tuổi mình nhìn lại ủa trôi qua mất.
[13:44]Năm 10 tuổi, 20 tuổi trôi qua nhẹ nhàng, tới ngày hôm nay không ngờ được. Rồi mình thấy nó vô nghĩa. Mà nó sẽ rất vô nghĩa nếu trong suốt thời gian đó mình chẳng làm được cái điều gì tốt đẹp cho ai, cứ chỉ mãi sống cho mình. Còn ở đây không cần mấy mươi năm mà chỉ cần một năm trôi qua thôi, chúng ta đã làm được nhiều việc thiện thì tới ngày 30 Tết ngồi lại uống một tách trà để chuẩn bị chờ giao thừa vào năm mới, chúng ta có cái niềm vui vì nghĩ rằng cái năm vừa qua mình sống xứng đáng. Không cần một năm, chỉ một tháng thôi. Nghe nói tới ngày 29, 30 hôm nay đi chùa sám hối, chúng ta cảm thấy vui vì một tháng vừa rồi mình làm được một số
[14:28]việc thiện nào đó, nên mình không có sống uổng, sống phí của cuộc đời. Không phải một tháng trôi qua, một tuần trôi qua thôi mà mình làm được một, hai việc thiện nào đó lợi ích cho con người thì đã đủ để có cái an ủi mình không phải là mình là người sống một cách vô ích giữa cuộc đời. Phật tử hiểu như vậy cho nên từng giờ từng phút trôi qua trong cái tâm mình, mình nhìn con người, nhìn cuộc đời này mình có cái thương yêu, có cái bao dung họ. Và ngay nơi cái thương yêu, cái bao dung cuộc đời, ngay nơi cái mà mình hy sinh, chịu khó, chịu khổ một chút để làm cái việc phước gì cho ai đó, giúp ai đó, mình sẽ thấy cái niềm vui cao thượng nó dâng lên, nó dâng lên.
[15:11]Nhiều khi nơi chỗ này như như thầy thấy nhiều nhưng đôi khi ít có gặp tri kỷ là vậy. Có những cái việc thiện cần làm cái mình mới khuyên người này làm giúp người kia, người kia giúp người nọ. Vì nghĩ cái việc thiện làm được thì mang lại ích, mà là ai làm được rồi mới thấy cái niềm vui của nó, cái hạnh phúc cao quý của nó. Nhưng có những khi khuyên người ta người này giúp người kia, người kia giúp người nọ, họ có cái họ rụt rè, họ ngần ngại và không nhiệt tình, hễ gì khó khăn chút cái bàn cái chuyện rút lui. Cho nên nhiều khi nghĩ cũng buồn. Cuộc đời người ta người ta có sống cho mình thì dễ, cực khổ gì cũng bươn chải lo cho mình,
[15:47]mà hễ mình giúp người khác chỉ cần hơi khó khăn cái bước chân lui ra. Nhiều khi thầy thấy cũng buồn đụng vào thực tế vậy. Do đó cái cái cái cái thiện, cái đẹp trong cuộc đời này sao nó vẫn còn xa xôi quá. Không biết là những đất nước khác làm sao, chứ nơi đây thấy nơi cái cái quê hương đất nước mình cái ý thức về thiện nguyện, làm việc từ thiện, cái sự hy sinh vị tha sao nó còn kém. Phải chăng đó là lý do mà làm cho đất nước mình nghèo hoài? Còn trong một đất nước mà nhiều con người biết thương yêu, giúp đỡ người khác nhiều hơn thì có lẽ chúng ta đã sống trong hoàn cảnh nó khác hơn. Cuộc đời như vậy, nó có cái gì nó tạm bợ, nhưng trong cái tạm bợ đó mình
[16:29]đừng làm cho nó trở thành vô ích và đen tối bởi cái sự ích kỷ của mình. Nơi cái tạm bợ thoáng qua đó chúng ta làm cho nó đẹp hơn bởi trái tim thương yêu, vị tha của mình. Và như vậy thì khi chúng ta sống được như vậy tức là chúng ta đền ơn được cho cuộc đời, cho mọi người, cũng có nghĩa là chúng ta báo hiếu được cha mẹ mình bởi cái cuộc sống tràn đầy tích cực của mình. Nghĩa là cha mẹ cho mình cuộc đời này không phải là một cuộc đời vô ích, mà là một cuộc đời tràn đầy lợi ích cho tha nhân.
[17:05]Đó là cái quan niệm mà chúng ta phải ghi khắc trong lòng khi chúng ta giáp mặt với cuộc đời, sống với con người. Thì thầy nói vài lời về cái ý nghĩa biết ơn, lòng hiếu đối với dịp Vu Lan này. Còn ai có cái thắc mắc gì về giáo lý, hay về sự tu tập thì cứ hỏi lên, thì tùy nghi mà trả lời ha.
[17:28]Hãy bắt đầu bằng đạo đức. Và khi đi qua vài bước dài thì chấm dứt bằng đạo đức. Bắt đầu bằng đạo đức nghĩa là dù chúng ta tu bất cứ pháp môn nào, làm bất cứ việc gì thì đầu tiên là sửa cho mình hết lỗi đi, mà đây là quá trình rất gian khổ.
[17:50]Tét từng những cái lỗi lầm, những cái tính xấu của mình, sửa bỏ cho hết những cái ích kỷ, những cái hơn thua, đố kỵ, giận hờn, nóng giận, tham lam chút chút, tìm cho ra. Thường á chúng ta khó thấy lỗi mình lắm. Cho nên người mà can đảm thấy được lỗi mình thì người đó có hai điều: một là dũng và hai là trí. Những người có trí đó mới thấy được cái lỗi của mình, chứ thường người ta dễ thấy lỗi của người khác. Người có trí tuệ nhìn thấy được cái sai của mình từ trong tâm, từ những ý nghĩ thầm kín mình thấy được nó, là người có trí. Và thứ hai là cái dũng là can đảm nhận cái lỗi là của mình, chứ thường chúng ta đổ lỗi người khác thì dễ, chứ nhận lỗi mình thì khó.
[18:32]Cho nên đó là điểm đầu tiên chúng ta dùng trí và dũng để mà tu tập những cái đạo đức trước, nền tảng. Sau đó tiến lên thì chúng ta tách ra làm hai cái nhánh: một là sống cuộc đời vị tha, làm lợi ích cho những người khác bằng việc làm cụ thể, không phải là nói chuyện trong tâm tưởng đâu. Vì trong thời gian tu tập đạo đức á, chúng ta có thể ngồi một chỗ, chúng ta quán từ bi, rải lòng thương yêu khắp tất cả chúng sinh. Cái giai đoạn mà tu giai đoạn đạo đức thì nó nhiều công hạnh, trong đó có cái quán từ bi. Nhưng ở giai đoạn thứ hai mà thì nó tách ra hai nhánh á thì một cái nhánh á là làm việc công đức là phải làm lợi ích đối với
[19:12]chúng sinh một cách cụ thể, chứ không có ngồi nói miệng hay là nghĩ trong tâm tư nữa, phải làm cái gì thiết thực, lợi ích cho mọi người. Và cái nhánh thứ hai song song á là tu tập thiền định, nhiếp tâm cho được vào định, đó là cái nhánh thứ hai. Hai cái đó phải bổ sung với nhau. Từ cái nền tảng của cái tâm đạo đức đi lên trên bước ra hai cái nhánh là làm việc công đức đối với chúng sinh và tu tập thiền định, hai cái đó đi song đôi song đôi với nhau mãi. Và đi cho đúng hướng, cuối cùng nó tới giải thoát. Cho nên căn bản là đạo đức, thiếu đạo đức thì chúng ta không có khởi điểm, rồi không thể làm được các việc công đức, không thể nhiếp tâm vào định được.
[19:53]Khi mà đạo đức tích lũy vững vững rồi thì phải thực sự làm việc lợi ích, làm việc phước rất nhiều. Việc phước thì rất nhiều lĩnh vực để làm, nhưng mình lúc đó mình có trí, mình khéo léo, khôn ngoan, mình biết chọn những việc phước thích hợp mà làm để tăng trưởng cái công đức mà hỗ trợ cho thiền định. Thì khi thiền định mà nhiếp tâm được á, lòng mình tự nhiên an vui nó lại tăng trưởng đạo đức để giúp cho mình xả thân làm việc công đức tiếp tục, nghĩa là nó bổ sung qua lại cho nhau hai mặt. Mà khi cái thiền định nó càng lên cao lần lần á thì đạo đức nó càng sáng tỏ. Cái giải thoát á nó hiện ra như thế nào thì mình không
[20:29]biết, nó là chuyện ở trong tâm, không đánh giá được. Nhưng mà cái biểu hiện ra bên ngoài cuộc sống lại là cái đạo đức trở lại. Là ngày xưa khi mà chúng ta mới khởi đầu tu bằng cái khởi điểm là đạo đức á thì đạo đức đó mình mới phát tâm thôi, nó còn rất nhiều sơ suất. Còn ở cái giai đoạn cuối khi giải thoát rồi á thì đạo đức nó hiện ra một cách sáng tỏ, viên mãn, hoàn chỉnh, không có tì vết, đó là tư cách của Phật và các vị A La Hán. Xưa là bắt đầu bằng đạo đức và chấm dứt bằng đạo đức, mà nơi cái chấm dứt bằng đạo đức này thì mọi cái khía cạnh khác nó viên mãn theo luôn. Từ cái thiền định, trí tuệ, công hạnh vô lượng đấy nó viên mãn theo luôn.
[21:11]Đó là cái con đường vắn tắt nhất. Bước thì không tới đâu.
[21:19]Bạch thầy, những điều mà thầy vừa mới trình bày đây chỉ là cái cơ bản, phần mở đầu để mà mình cũng như có những cái điều kiện. Ví dụ như mình muốn xây cái nhà này thì mình phải đem xi măng, đá lên đây, có thợ, thì cái đó là mới là cái phần đầu tiên. Vậy thì kế tiếp cái kỹ thuật để mà mình thực hiện được cái đạo đức đó bằng hành động? Hồi nãy là mình có thể là mình quán từ bi rồi bằng lý thuyết, rồi sau đó mình thực hiện bằng hành động. Vậy thì bây giờ kế tiếp mình đi vô sâu trong này để mình nhiếp định thì nó bằng cái kỹ thuật nào để mà mình nhiếp định được? Nó có cái bước thứ nhất, bước thứ hai, bước thứ ba gì đó thầy nói sơ bộ qua thôi.
[21:59]À ngoài cái đó ra thì ở đây chắc có lẽ các bạn thì không biết như thế nào, thì thầy cũng có lẽ thầy đệ tử đề nghị như thế này: Ở trong cuộc sống này đó thì cái khổ sở thì ở thế gian nói là ngoài cái chuyện hai người yêu nhau lấy nhau không được là khổ, dạ, rồi không có tiền cũng khổ, rồi à hoặc là mình muốn được cái địa vị gì đó mà mình không được cũng là khổ. Vậy thì bây giờ trước mắt làm thế nào, cái phương pháp nào để thoát khổ? Con nghe người ta nói là nếu bây giờ mình dùng phương pháp sám hối thì nó thoát khổ thì điều đó có đúng hay không? Dạ xin thầy cho biết cái phần giải thoát khổ đơn giản, rồi kỹ thuật tu tập đơn giản.
[22:46]Cái khổ nó có hai cái nhìn của nó: một là chúng ta nhìn theo cái quan điểm nghiệp báo, hai là chúng ta nhìn theo quan điểm triết lý. Như thầy vẫn hay kể câu chuyện về một cái ông tài xế xe lửa đó, thầy kể lại rất nhiều lần rồi đó, hôm nay thầy lặp lại để thầy phân tích hai khía cạnh của nó. Ông tài xế xe lửa này ổng có cái tính lạc quan kỳ lạ, nghĩa là bất cứ chuyện gì xảy ra ổng cứ nhìn mặt tốt của nó để ổng vui, bất cứ chuyện gì. Bạn bè cũng hay phục ổng về cái tính này. Một lần đó xe lửa ổng đi trật đường rầy, xe cứu thương đưa ổng vào bệnh viện và bác sĩ cưa bớt một cái chân, thì bạn bè mới tới thăm ổng thì họ mới bùi ngùi, họ nói:
[23:32]"Tội nghiệp anh bạn khốn khổ của chúng tôi. Chúng tôi nghĩ rằng chắc anh không thể nào mà tìm thấy được khía cạnh tốt trong cái sự kiện này." Ổng nói: "Dạ có chứ, từ đây tôi tốn tiền mua có một chiếc giày." Tới cái mức đó mà ổng cũng giỡn được. Thì ở đây đó trên cái nhìn của nghiệp báo thì chúng ta thấy là khổ, phải không? Chuyện xui tới nó là nhân quả, nhưng trên khía cạnh triết lý, triết học á thì ổng lại không khổ, ổng không xem đó là khổ. Đây, cái đạo Phật cũng vậy đó, nhìn cái khổ trên hai: một á là cái hoàn cảnh nó đưa tới một cái gì nó người ta gọi là bất hạnh, không như ý, là sự thua thiệt, sự thiệt thòi,
[24:14]sự đổ vỡ, sự mất mát theo cái nghiệp nhân quả là giống như anh Hải nói đó, thương lấy không được, địa vị không tìm được, tiền bạc không thể kiếm ra được, là bệnh hoạn không khỏi được, vân vân, nó nhiều cái mà chúng ta thấy đổ vỡ mất mát nó thuộc về nghiệp báo là một cái người đời thường hay gọi là khổ. Và một cái nữa, cái này nó thuộc về tâm lý mà Đức Phật gọi là vì có ích kỷ nên có khổ. Vì cũng cái nghèo đó, vì mình không có đi tìm cái gì cho cuộc sống của mình á thì mình nghèo thì kệ mình chứ. Tại vì mình có mơ ước giàu nên cái nghèo làm mình khổ, còn một người ổng không có mơ ước cái vụ giàu nên cái nghèo ổng đâu có thấy khổ.
[24:56]Đó là khía cạnh tâm lý. Bây giờ đây là cái chỗ này: ví dụ như là chúng ta đạp chiếc xe đạp rồi cái người đi xe Dream họ đi họ lạng qua mặt mình một cái, mình rất đau khổ, vì sao? Vì cái nỗi thèm thuồng của mình nó chạy xẹt qua mặt mình mà mình không bao giờ chụp được, cứ tiếp tục mà còng lưng mà đạp chiếc xe đạp cọc cạch. Nhưng một người là bây giờ cho ổng chiếc Dream ổng không lấy nữa, ổng đạp xe đạp ổng chịu, ổng khoái mà ổng thấy ổng bình an, ổng hạnh phúc, không phải giữ, không nhìn, không sợ mất, đạp xe nó còn khỏe thêm nữa, nó thêm sức khỏe thể dục, mình nó đỡ phun khói phun đồ vô trong cái bầu khí quyển này, với ổng có cái triết lý gì để
[25:34]ổng lý luận không biết, mà ổng thấy ổng vui, ổng hạnh phúc. Thì như vậy về cái nghiệp báo ông này ổng thua xe Dream, nhưng về nỗi bình an và hạnh phúc coi chừng ổng hơn xe Dream á, vì ông xe Dream ổng đang đau khổ vì chiếc xe hơi xẹt qua mặt ổng kìa, ổng không với tới được. Phải không? Đó, cho nên cái khổ nó nằm hai khía cạnh đó. Và như vậy thì chúng ta muốn giải thoát khổ thì chúng ta giải thoát như thế nào, bằng cái nghiệp báo hay bằng cái tâm lý?
[26:05]Và cái tâm lý là gốc, và nghiệp báo là phụ cả hai. Chúng ta vẫn phải làm phước, và vẫn phải tu tập thiền định để nhiếp tâm cho được. Vì chính khi tâm chúng ta nhiếp được á, tự nhiên chúng ta không bị những cái mục tiêu phía trước nó lừa gạt, không bị những mục tiêu thế gian nó lừa gạt. Chúng ta bình thản sống một cuộc đời với cái nghèo nàn của mình, và biết là trong cái nghèo của mình mà vẫn thương yêu vẫn giúp đỡ người khác được. Nên là ở đây này, chúng ta hiểu được hai khía cạnh của cái khổ, hoặc là cũng là hai khía cạnh của hạnh phúc. Chúng ta biết mà đi tìm bằng cái mình có trước là sự tu tập thiền định,
[26:43]mà sự tu tập thiền định thì nó đòi hỏi cái điều kiện đạo đức làm nền tảng. Còn cái phương pháp mà để nhiếp tâm á, không thể nói một vài lời được, không thể nói một vài lời. Căn bản của nó là làm sao mình không suy nghĩ mà tâm vẫn tỉnh táo, sáng suốt, mà vẫn biết nè, vẫn nghe, vẫn thấy nè, mà không suy nghĩ. Đó là cái yếu chỉ của việc nhiếp tâm. Nhưng làm sao để làm được điều đó thì nó có nhiều cái sự chuẩn bị, có một số phương pháp cơ bản nào đó. Khi nào mà ai có nghiên cứu, có duyên thực hành á, chúng ta mới tiếp tục nói tới nữa. Nhưng mà nó là con đường chính của đạo Phật. Chúng ta thờ Đức Phật lúc nào cũng trong tư thế thiền định,
[27:23]thì khi bước vào chùa, cái hình ảnh Đức Phật đập vào mắt chúng ta thì chúng ta phải hiểu rằng cái sườn, cái cốt lõi, cái chủ yếu, cái tinh túy của đạo Phật là thiền định. Trước bắt đầu bằng thiền định, cuối cùng bằng thiền định, cứ nhìn thấy Đức Phật ngồi thiền, phải hiểu điều đó. Cho nên chúng ta có học gì học nơi đạo Phật, bao nhiêu giáo lý vẫn phải hiểu đây là chủ yếu. Đây là đỉnh cao và đây cũng là nền tảng của đạo Phật: thiền định. Mà cái sự nhiếp tâm đó thì không có một ngày một giờ mà nói được, không có đơn giản. Mà thầy không cần nói dài về phương pháp thiền định, nhưng mà chỗ này thầy mới vừa nói:
[28:05]làm sao để được không suy nghĩ. Vì anh Lâm này khi mới giới thiệu thầy ảnh suy nghĩ tùm lum ảnh kéo một bầy. Dạ, cho nên bây giờ thầy chỉ dừng lại ở chỗ làm sao để không suy nghĩ. Ví dụ như bây giờ cái ông mà lái xe lửa, ông tài xế xe lửa đó, ổng mất cái chân ổng không có suy nghĩ. Nhưng mà nãy thầy nói ổng suy nghĩ là ổng nói bây giờ tại vì mấy người bạn kia hỏi ổng đó thì bây giờ tui mất cái chân tui chỉ cần tốn tiền có một chiếc giày thôi, tui khỏi mua một chiếc nữa, thành ra cái đó là cái suy nghĩ. Nhưng bây giờ thầy nói là làm thế nào để không suy nghĩ, bởi vì suy nghĩ nó kéo dằng dai lắm.
[28:39]Đây các anh nãy suy nghĩ mới nghe thầy mới nghe tui mới nghe đệ tử nói cái là ổng suy nghĩ ra ổng kéo hết mấy chục người. Cho nên bây giờ thầy nói vắn tắt là làm thế nào để mà mình không suy nghĩ? Bớt suy nghĩ thôi chứ có gì đâu mà hỏi. Cứ đừng có suy nghĩ. Nhưng mà đây nó khổ thế này nè: nó là cái thói quen. Tâm của mình á, nó không có phải là nó nghe lời mình liền, mà cái tâm của mình á, nó không đi theo ý muốn mình liền, tức khắc. Ví dụ nó suy nghĩ, mình kêu: "Đừng!", nó: "Không!", nó vẫn tiếp tục nó suy nghĩ. Mà tại sao như vậy? Mà mình hiểu nó như vậy, mình hiểu được cái tính chất tại sao
[29:18]như vậy thì mình sẽ tìm ra được con đường giải quyết nó. Ví dụ thế này:
[29:26]ví dụ như cái cây... À ví dụ như đây là một cái miếng đất á, à mình muốn đào một cái lỗ thì mình làm sao? Mình lấy cái thuổng phải không? Mình đào. Hễ mình đào tới đâu ra cái lỗ tới đó, đào tới đâu ra cái lỗ tới đó thì như vậy nó rất là dễ. Vì hễ mình muốn mình làm là nó kết quả được liền. Nhưng mà đối với cái cây, à mình đã gieo cái hạt mà nó lên ra trái rồi, lúc đó mình nói: "Đừng ra trái, đừng ra trái!", không được nữa, muộn rồi. Vì nó là công trình của ba năm trước rồi, công trình của năm năm trước kia mình làm. Cho nên cái việc mà cái cây nó khác với việc đào đất, trồng cây ra trái khác với việc đào đất.
[30:06]Tư tưởng mình nó không phải là đất mà nó là cây. Đây mình hiểu cái tính chất của tâm thế. Cái tâm mình nó là cái cây chứ nó không phải là đất. Như cái tay của mình nè nó là đất nè. Hễ thầy muốn lấy khăn thì kêu lấy là nó cầm lên liền. Nhưng cái tâm của thầy thì kêu: "Đừng suy nghĩ!", nó tiếp tục nó suy nghĩ ở trỏng á, vì nó là cái cây. Và như vậy mình hiểu nó được như vậy thì mình không có nóng ruột nữa, à thì mình đã gieo cái tư tưởng động loạn này lâu rồi, nên bây giờ nó tiếp tục nó ra. Thì bây giờ mình muốn cho nó yên á, thì không phải là đứng đây la nữa, mà mình gieo một cái nhân mới cho ngày mai nó không ra trái nữa.
[30:42]Mình tưới vào nó một ít thuốc độc thì nó lên trển nó không ra trái nữa. Là bây giờ là không có ngồi đó mà nói đừng có suy nghĩ, mà mình phải tu tập. Ví dụ nói cái chữ đừng suy nghĩ làm cái nhân đó. Ví dụ thầy nói nhiều phương pháp nhưng thầy nói ví dụ thôi, là nói: "Thôi, không suy nghĩ nữa. Thôi, không suy nghĩ nữa." Cứ như vậy đó. Ví dụ gặp chuyện, mình khởi suy nghĩ, mình sực nhớ lại mình đang suy nghĩ, mình nói: "Thôi, bỏ, không suy nghĩ nữa." Mà nó hết không? Không, nó tiếp tục suy nghĩ, thì mình lại nhắc nữa: "Thôi, không suy nghĩ nữa." Nó suy nghĩ nữa, mình lại nhắc nó: "Không suy nghĩ nữa." Thì cái việc mà mình tự nhủ mình không suy
[31:18]nghĩ nữa, nó không có kết quả liền, nhưng mà cứ kiên trì như vậy ba năm sau thì những cái tư tưởng mà mình tự nhủ trong đầu nó thành cái kết quả, thì lúc đó nó không suy nghĩ nữa. Lúc đó đụng chuyện không suy nghĩ nữa vì nó đã thành cái quả rồi. Tới lúc đó mình nói: "Suy nghĩ đi!", nó cũng không suy nghĩ nữa, vì cái nhân của không suy nghĩ đã gieo ra từ ba năm trước rồi, bây giờ đi ngược lại không được. Nên mình hiểu cái tính chất của tâm nó là như vậy đó. Nó không có tác động tức thì, nhưng nó tác động lâu dài nếu mình quyết tâm. Mình hiểu được yếu chỉ này thì mình trước hết không có nóng vội, rất kiên trì, rất quyết tâm,
[31:57]nhưng không có thất vọng khi mà mình thấy không có kết quả trước mắt. Vì nó ba năm lận, tùy cái cây của mình, cái loại cây mau ra trái hay cây lâu ra trái nữa. Như có một số người tu thiền, có cái cô đó cổ lên cổ nói cổ tu thiền cổ cứ bị thấy cái vòng xoáy ở trên đầu, cái xoáy xoáy này. Cổ mới hỏi làm cách sao hết? Thì thầy nói là: "Không hết." Cổ nói: "Vì sao?", thầy nói: "Vì hai điểm. Thứ nhất là cô nhiếp tâm được. Khi cô nhiếp tâm được, nó xuất hiện một cái ảo ảnh, một cái ảo giác có cái vòng xoáy. Khi mà nó vừa xuất hiện cái ảo giác vòng xoáy, cô tò mò cô để coi nó ra làm sao. Chính cái tò mò để coi nó ra làm sao á, là cái sự nuôi dưỡng nó.
[32:41]Chính vì cô đã tác ý nuôi dưỡng nó nên bây giờ nó tồn tại." Cổ ngồi cổ nói: "Dạ rất đúng, ngày xưa chính cổ đã có khởi cái niệm coi coi nó ra làm sao. Chứ còn nếu nó vừa xuất hiện á mà cô bỏ, bỏ đi, không chấp nhận, không chấp nhận, thì nó tắt liền. Nhưng vì tò mò coi nó ra làm sao mà nó tồn tại tới ngày hôm nay, nó thành cái quả. Rồi bây giờ, nhưng mà nhìn cổ là người có tâm, nhiếp tâm được nên thôi, đừng quan trọng nó, nhiếp tâm giữ thanh tịnh còn vòng xoáy kệ nó, không chấp nhận nó, thì một thời gian sau nữa nó mới mất." Nó là vì trồng cây mà, không mất liền. Nhưng mình đã biết cái hướng đó rồi, không để ý,
[33:18]không quan tâm, không chấp nhận, cứ lo nhiếp tâm thanh tịnh thì nó sẽ hết về sau. Đa số người tu thiền mà bị ảo giác, ảo ảnh ở trong tâm á là đều là do tò mò coi nó ra làm sao mà nuôi dưỡng nó, vô tình nuôi dưỡng nó. Những cái tư tưởng trong tâm mình cũng vậy. Chính vì mình nuôi dưỡng nó, và thế là nó cứ ra trái hoài. Một cái ý nghĩ ngày hôm nay nó sẽ tồn tại ba năm sau chưa dứt được, vì nó là nhân quả mà. Còn ngày hôm nay mà khi mình huân những cái tư tưởng về tốt lành, huân những tư tưởng từ bi thương yêu con người, huân những tư tưởng về trí tuệ Bát-nhã nhìn thấy cuộc đời này như một cái giấc mộng ảo, và nuôi cái tư tưởng là dừng
[34:00]cái sự suy nghĩ, dừng sự suy nghĩ, thì ba năm sau nó sẽ thành sự thật, tâm mình sẽ bình an, thanh thản. Nó không có đơn giản. Nói ba năm chứ tùy người, chứ người ba năm chứ có người mười năm, người hai chục năm, mà có người một năm, hoặc người nửa năm. Do công đức từ đời trước, do cái nền tảng đạo đức đã có bao nhiêu rồi, nó vậy. Đó.
[34:25]Nó dài quá, thôi bây giờ nghe băng đi, tại vì thầy giảng trong một số cuộn băng á, nghe hết đi rồi tới chừng đó có gì thực hành lên đây thầy chỉ từng bước nó đỡ tốn thời gian hơn. Cứ kiết già như Phật cái đã. Ngồi điều thân trước. Mình chuẩn bị bằng cả một cuộc sống rất đạo đức của mình rồi, sau đó mình bắt chân lên ngồi, ngồi như Đức Phật á, ngồi đúng thế, giữ nó bất động, mềm mại mà bất động. Từng cái thớ thịt vậy đó, không có gồng cứng mà cũng không nhúc nhích. Lúc nào dùng cái tâm quan sát khắp thân, giữ cho nó mềm mại, bất động, lưng thẳng, vai đều, vừa thấy cái thân này nó là vô thường, nó sinh diệt, nó tạm bợ.
[35:16]Nghĩa là nó vừa có cái nhìn theo kỹ thuật và vừa có cái nhìn theo triết học đối với cái thân này. Cái nhìn theo kỹ thuật á là quan sát giữ cái thân này bất động và mềm mại. Còn cái nhìn theo triết học là thấy cái thân này nó là sinh diệt, là hư ảo. Đó là cái căn bản điều thân. Tập như vậy được một thời gian, phải vài tháng, có khi nửa năm, khi một năm. Thầy sẽ hướng dẫn mà tự nhiên lúc đó nó xuất hiện cái những giai đoạn kế tiếp. Lúc đó bỗng nhiên mình thấy cái suy nghĩ của mình luôn. Trước kia đó hễ mình nói suy nghĩ là là mình suy nghĩ phải không? Nói: "Tôi suy nghĩ chuyện này, tôi suy nghĩ chuyện kia."
[35:53]Nhưng sau khi mà điều thân một thời gian đó, mình chợt thấy cái suy nghĩ của mình nó là một đối tượng bên ngoài, không phải là chính mình nữa. Đó là tự nhiên bước sang giai đoạn chánh niệm, giai đoạn thứ hai. Cái suy nghĩ vừa khởi lên mình thấy nó là cái gì bên ngoài mình, không phải là chính mình nữa. Nó là tiến thêm một bước gọi là chánh niệm tỉnh giác, thấy được cái ý nghĩ mình, thấy được tư tưởng mình. Và khi mình thấy được nó là cái gì ngoài mình, mình không chấp nhận nó thì nó tắt. Đó là những giây phút thanh tịnh bắt đầu có được. Nó vừa khởi lên mình thấy nó ở ngoài mình, mình không chấp nhận nó tắt,
[36:28]tâm mình rớt vào yên tĩnh được một chút, rồi tư tưởng khác lại khởi lên. Đó là giai đoạn thứ hai mà cái chánh niệm xuất hiện. Rồi bắt đầu cái hơi thở xuất hiện, bỗng nhiên mình thấy cái hơi thở vào, hơi thở ra nó rõ ràng, rõ ràng. Thế là mình biết tác ý điều khiển hơi thở thêm một chút nữa. Nó xuất hiện những giai đoạn kế tiếp, kế tiếp tự động mà được người đi trước mình họ hướng dẫn dần dần, dần dần. Thế là về sau mình cứ vừa theo dõi tâm, vừa theo dõi hơi thở, vừa theo dõi tâm mà vừa điều khiển hơi thở dần dần, dần dần tiến sâu vào cái chánh định cho tới tắt hết cái ý nghĩ, đi vào cái chánh định sâu dần, sâu dần.
[37:06]Những trạng thái nó từ đó về sau về sau như thế nào thì nó còn nhiều trạng thái lắm. Lúc đó mới có thể trả lời dần, trả lời dần theo đó nữa.
[37:17]Ừm thường á do cái hoàn cảnh của con người mình á, mình tùy cái lúc đó mà lựa vào những lúc thanh vắng. Lúc thanh vắng và những lúc nó nó thích hợp với sức khỏe mình nó chấp nhận được. Thì
[37:33]giờ nào cũng được. Ừ có một phái tu tập thì họ thích là lựa giờ gọi là giờ linh. Nhưng mà ừm điều đó không quan trọng lắm. Trong đạo Phật không quan trọng lắm. Giai đoạn đầu cứ tập nửa tiếng căn bản. Ừ. Cứ nửa tiếng căn bản khi bắt đầu có được chánh niệm rồi nhưng mình sẽ tiến lên dần dần, lên 45 phút, lên tiếng, tiếng 15 phút, rồi tiếng rưỡi vân vân.
[38:08]Nó là nghiệp đó. Một cái gì mà nó làm trở ngại thiền định á, cái bệnh làm trở ngại thiền định, tức là cái nghiệp đời trước nó làm cản trở việc tu tập. Nghĩa là trong một đời trước nào đó, mình đã có một cái hành động nào làm ngăn cản cái sự tu hành của người khác. Mà có khi là do ác nghiệp, ví dụ như mình cắt cổ gà, cắt cổ vịt, vân vân. Những cái đó chút chút á tới chừng mình tu, nó là nó đòi đó. Khiến mình đau thế này, đau thế kia đó, tu không có suông. Thì cái đó phải chịu đựng và phải làm phước. Nên nãy như thầy lặp lại đó, cũng là phải làm công đức thực tế trong cuộc đời này. Phải làm phước rất nhiều với cuộc đời này, chứ không phải đơn giản.
[38:46]Muốn đi tìm thiền định mà phước ít ít, tìm không ra đâu. Muốn nhiếp tâm được không có dễ đâu. Vì đó là con đường làm thánh mà. Tâm thanh tịnh là làm thánh mà. Đâu có dễ. Đâu có phải là một sự đánh đổi sơ sơ mà có thể đạt được. Phải siêng năng lễ kính Phật. Mỗi ngày phải có những giờ quỳ xuống lễ Phật với trọn lòng tôn kính của mình. Bởi vì cái nhân mà kính trọng bậc thánh mình mới có thể dự vào cái vòng thánh được. Chứ không phải là dễ. Rồi phải thương yêu chúng sinh, giúp đỡ chúng sinh. Phải đánh đổi bao nhiêu là công đức, mới có thể tìm được cái sự thanh tịnh của nội tâm, không có dễ đâu. Cái phước đứt đứt là nhiếp tâm không vô đâu.
[39:27]Vì tâm định là nó là tính chất của một bậc thánh mà. Nhiều khi cái người đó tâm được định á, mình nhìn mình không biết đâu. Nhưng trong thế giới siêu hình, quỷ thần họ nhìn họ biết hết. Họ đi theo, họ kính nể. Cái tư cách của bậc thánh, không có dễ. Đi tìm lại nó không có đơn giản bằng cái sự hời hợt, dễ dãi, xem thường mà được đâu.
[39:50]Dạ thầy để con hỏi đại khái như thế này, cũng không có hiểu rõ ý của anh bạn này lắm. Nhưng mà anh bạn đọc cái cuốn Năm Ấm của thầy đó, thì thắc mắc như thế này: Bây giờ một người chết đi rồi thì chắc chắn là không còn cái gì nữa. Bởi vì sau cái đó người ta không thể thấy được cái gì. Cho nên là nói là có linh hồn, có con ma hay có cái gì đó là chắc là không đúng. Thì hoặc là người ta từ ở đâu đó nhập thai, hoặc là cái nhân quả gì đó từ kiếp trước gì đó nó lưu lại, thì cái chuyện đó là không thể biết được. Thì thầy có thể cho một cái khái niệm. Trong cuộc đời này nó nhiều cái thứ á mà chúng ta không thấy, chúng ta không biết, nhưng không phải là nó không có.
[40:36]Đúng không? Có những điều chúng ta không thấy, không biết, nhưng mà không phải là nó không tồn tại. Nó vẫn có đó, mà tại mình không thấy, không biết thôi. Mà có khi mình thấy ngược lại nữa. Ví dụ như sao? Ví dụ như bao nhiêu thế kỷ trôi qua, mình cứ thấy là mặt trời quay quanh trái đất, phải không? Nhưng mà sự thật là gì? Là trái đất quay quanh mặt trời. Trong cuộc đời nó vậy đó. Và những cái như cái dòng điện có ai thấy không? Không thấy, nhưng mà rờ nó một cái biết liền. Té liền, mà nó làm thành bao nhiêu cái hoạt động. Rồi ví dụ như những hạt electron, mắt mình không thể thấy à, mà tác dụng nó khủng khiếp.
[41:18]Hoặc là cái nhân proton của nguyên tử mắt mình nhìn không thấy, nhưng mà nó nổ một cái là sập một thành phố. Trong cuộc đời nó vậy đó. Mà khoa học là càng về sau này càng tiến vào những lĩnh vực mà mình gọi là siêu hình. Giống như là khi bệnh vậy, thì ông bà mình cứ nói là do cái này do cái kia. Nhưng mà rồi Pasteur thì ổng kết luận là tại vi trùng mà quá nhỏ nhìn không thấy. Đến khi mình phát hiện ra được thì coi như là một phát minh vĩ đại. Nó như vậy. Mà khoa học càng tiến bộ là càng bước vào những cái lĩnh vực mà mắt mình không thấy. Đó là sự tiến bộ của khoa học. Còn những cái mà mắt mình thấy được thì từ ngàn xưa người ta nói hết rồi.
[41:58]Mà cái gọi là nền văn minh của ngày hôm nay là do cái mà nhìn những cái không thấy được mà nó có đó. Cuộc đời cũng vậy, rồi trong cái lĩnh vực tâm linh cũng vậy. Là chúng ta không thấy được linh hồn, rồi chúng ta kết luận là không có, thì đó là kết luận hơi vội.
[42:18]Còn cái nhân quả cũng vậy, chúng ta không thấy được cái đường đi của nó, mà chúng ta kết luận nó không có, cũng là một kết luận vội vàng.
[42:29]Ở đây thì thầy không có giải thích nhiều, thầy chỉ nói như vậy thôi. Những cái mà chúng ta không thấy, những cái chúng ta không biết không phải là nó không có. Nó vậy đó. Như sắt rỉ sắt á, thì mình giải thích làm sao? Do mình có học mình mới hiểu rằng nó bị oxy hóa, phải không? Tác dụng với oxy, mà ở đâu mà tìm ra được cái đó? Bao nhiêu ngày tháng người ta khổ công tìm tòi trong phòng thí nghiệm mới biết được cái tác dụng của hai nguyên tố đó mà nó thành cái sự teng rỉ. Còn nếu mình không biết điều đó, mình không giải thích được. Và người ta giải quyết từ cái vấn đề từ cái chỗ mà mắt thường không nhìn thấy được.
[43:13]Nhưng mà cái người chuyên môn họ thấy được. Thì trong lĩnh vực tâm linh cũng vậy. Chúng ta không thấy được, nhưng mà bao nhiêu cái sự nghiên cứu trên thế giới này, người ta đã chứng minh điều đó có. Những cuộc chứng minh về cái sự tồn tại của luân hồi, của linh hồn nó quá nhiều trên thế giới, không biết tại sao ảnh không có duyên đọc. Mà những người nghiên cứu là những người có tên tuổi, những người có bằng cấp rất cao trong khoa học. Những người tiến sĩ không à. Tại những người tiến sĩ là những người nghiên cứu tự do, họ là những người sáng tạo rồi. Họ tìm tòi độc lập chứ không đi theo những cái người đi trước nữa.
[43:46]Trước khi bước vào những lĩnh vực tâm linh là họ đã có những cái sáng tạo mới lấy được bằng tiến sĩ. Rồi sau đó họ có một cái thích thú gì đó họ đi tìm nữa. Như ở Việt Nam mình có Nguyễn Hoàng Phương là tiến sĩ vật lý ở Liên Xô. Mà ổng thì cực kỳ giỏi về toán và lý, mà cứ đi về tâm linh tìm hiểu. Nên thời gian mà đất nước mình chưa có đổi mới thì ổng là người bị đì, sống khổ sở, nghèo khổ, nhà nước không dùng tới. Cho đến một khi mà đất nước đổi mới là những cái lĩnh vực về tâm linh được cho phép bàn tới thì ổng trở thành ngôi sao, vì ổng tích lũy nhiều năm về kinh nghiệm cái đó. Ừ. Mà được chấp nhận.
[44:24]Còn những cái lĩnh vực đó trên thế giới đầy hết trơn rồi đó. Các phòng thí nghiệm của Mỹ, của Pháp, của Nga là bí mật mà nghiên cứu những vấn đề về tâm linh. Mà nhất là Trung Quốc. Trung Quốc họ chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh tâm linh ở tương lai. Họ đào tạo những cái nhân viên về khí công và tâm linh dữ dội lắm, để họ chuẩn bị vào thế kỷ 21 này họ khống chế thế giới bằng cái tâm linh. Mà các nước khác cũng đang lo rượt chạy theo. Mà Trung Quốc thì họ họ đặt vấn đề đó rất là rõ, chứ họ không xem nó là chuyện mơ hồ nữa. Họ khẳng định điều đó có. Đây là một cái câu chuyện mà chúng ta xem cái gọi
[44:58]là mê tín hay cái duy tâm của Trung Quốc nha. Đây là một câu chuyện có thật. Thầy khẳng định là câu chuyện có thật. Vì cái câu chuyện này thầy được nghe một ông đại tá tình báo của nhà nước kể. Mà ông này không phải là vô danh tiểu tốt, ổng là người mà hễ người nào trong giới tình báo nhà nước đều biết tên ổng. Mà ổng là cháu ruột của một lãnh tụ lớn nhất nước mình hiện nay nữa. Là ai? Không nói. Đỗ Mười, ông này là cháu ruột ổng đó. Thì cách đây rất nhiều năm thầy gặp ổng. Ờ 87 88 á, năm nay 97. Ổng ngồi mới nói chuyện về địa lý phong thủy. Thầy cũng hơi ngạc nhiên là ổng Ổng nói là cái thời gian mà nhà Minh sang
[45:40]đô hộ mình á thì có một cái nhà tướng là địa lý đi theo, tên gì ai nhớ? Hoàng Phúc. Ổng dựa vào cái tài liệu của ông Cao Biền từ ngày xưa để lại, ổng đi ổng ghi hết những cái khu đất quý của nước mình hết. Ổng ghi thành tài liệu hết. Và khi mà Lê Lợi nổi lên đánh á, nguyên cái tài liệu đó đem về để ở bên Tàu, mà họ bảo tồn cho tới ngày hôm nay còn nguyên vẹn hết. Và bên Bắc Kinh, tức là Đảng Cộng sản Trung Quốc, lật ra nghiên cứu lại hết. Thì theo cái tài liệu nói rằng Việt Nam mình có một cái hàm rồng cực quý là ở dưới lòng hồ Hoàn Kiếm, mà con rồng đó 500 năm nó mới mở miệng một lần. Ai táng mả vào đó được thì con cháu đời đời là lãnh tụ của nước Việt Nam.
[46:29]Cái tài liệu đó mình không biết, nước Việt Nam mình không biết. Bên Trung Quốc họ biết và họ chuẩn bị cho cái ngày đó. Thế là bên Trung Quốc mới gửi một cái phái đoàn ngoại giao 28 văn nghệ nhân nghệ sĩ sang thăm Việt Nam. Và họ yêu cầu những chương trình đi thăm viếng của họ, trong đó có ngày đó giờ đó đúng giờ đó đi dạo chơi trên thuyền ở hồ Hoàn Kiếm. Mình thì chả biết chuyện gì. Mình là nước nhỏ mà, nước đàn em mà, thì đàn anh nói sao cứ nghe lời răm rắp thôi. Thì đúng ngày giờ đó cái 28 người mới chơi trên thuyền. Dạo chơi trên thuyền thì có một vài người Việt Nam đi theo. Đúng ngày giờ tự nhiên sóng gió nổi ầm ầm ầm ầm lên.
[47:07]Một điều mà nào giờ hồ Hoàn Kiếm không có. Tới cái giờ mà ông Hoàng Phúc ngày xưa ổng tính ra đó. Lật thuyền chết sạch sẽ, không còn một người nào trên thuyền hết. 28 người đó chết mất luôn. Bên kia Trung Quốc họ nghe tin đó xong họ vỗ bàn, họ mừng quá chừng. Còn Việt Nam mình thì chạy lo sốt vó luôn: "Trời ơi, chuyến này là thôi ngoại giao này là đổ vỡ ha, nó sẽ có cái cái là quan hệ ngoại giao gây khó khăn". Lật đật mình cho người nhái nhảy xuống tìm hết khắp đáy hồ để mà vớt lên cho hết. Vớt lên được 28 cái xác đầy đủ mình cũng mừng, chứ sợ mất xác nào là cũng kẹt lắm, mình đem trả về. Mình trả được hai cái tám cái xác thì mình rất là mừng.
[47:43]Bên kia nhận lại 28 cái xác họ ngồi họ so, biết rằng không một người nào lọt vào cái hàm rồng được hết. Chuyện đó mình cũng không biết. Mãi sau này cái tình báo của mình nằm bên Trung Quốc báo về nguyên sự kiện đó, thì nhà nước mình mới hay là thì ra ông Trung Quốc này ổng là ông duy tâm. Cái nhãn hiệu cộng sản thì không biết, nhưng mà sự thật bên trong ổng duy tâm. Ổng lo ba cái chuyện thiên văn, địa lý, tướng số, khí công, tâm linh gì đâu không. Bây giờ cũng vậy. Bây giờ những cái nhân viên lớn của Trung Quốc đều là những người ngồi thiền giỏi, dùng tâm linh để mà đi tìm hiểu những tin tức trên thế giới. Đó.
[48:18]Một bên cạnh họ cho tiến bộ về khoa học kỹ thuật, nhưng bên trong họ đi tìm về tâm linh, chuẩn bị cho cuộc chiến tranh tâm linh ở tương lai. Mà nước họ là một nước có sở trường, sở trường về gì? Khí công. Chính cái khí công tiến sâu chút thành tâm linh liền. Và họ đi theo cái hướng đó một cách đó là có một cái chính sách khẳng định. Những cái chuyện về địa lý thì mình không có bàn ở đây, nên mình không có biết. Nhưng mà để cho chúng ta thấy rằng có những cái nó giống như là mơ hồ như huyền thoại, nhưng mà có khá nhiều nước trên thế giới, những nước lớn, họ tin và họ chấp nhận và họ nghiên cứu một cách nghiêm túc, không phải dễ dãi.
[49:00]Và những trường hợp như những nhà ngoại cảm của Ấn Độ, Liên Xô, những cái không thể giải thích được, khoa học chịu thua, nhưng nó là một sự thật, một sự thật mà thế giới vẫn phải nghiêm túc tìm hiểu. Ví dụ như một nhà yoga Ấn Độ mà ổng ngồi thiền ổng nhấc lên lơ lửng, quý Phật tử có xem đó không? Trong thế giới đó đây đó. Cái đó ai giải thích được? Nó có thật. Mình không giải thích được nhưng nó tồn tại. Thời gian mà Ấn Độ và Liên Xô còn giao hảo tốt á, nên nhiều nhà khoa học của Liên Xô cũng sang Ấn Độ nghiên cứu về yoga. Rồi có một nhà yoga Ấn Độ sang thăm Liên Xô. Nghĩa là máy bay đáp xuống phi trường Moscow trong cái mùa đông
[49:39]tuyết rơi, cửa phi cơ mở ổng bước xuống với cái mảnh vải mỏng đi xuống, người ta cầm áo ấm chạy lại ổng gạt tay. Tuyết vẫn bay, một cái mảnh vải phất phơ phất phơ, không làm gì ổng lạnh được hết trơn. Cái đó nó cũng ngoài quy luật vật lý. Rồi cái chuyện mà đọc được ý nghĩ của người khác, trong cuốn Năm Ấm mà thầy có viết á, mà đó là những cái thử nghiệm của Việt Nam mình, mình Việt Nam cũng có nghiên cứu chút chút á, đọc được ý nghĩ người khác mà công an họ có nhiều người có sở trường cái này lắm. Rồi những cái trường hợp mà biết được quá khứ vị lai, những trường hợp đó bây giờ người ta không coi là mê tín nữa.
[50:19]Mà một quốc gia nào cũng vậy, họ có một cái bộ phận bí mật ngầm để nghiên cứu về những vấn đề đó không công bố. Vì họ biết rằng nó tồn tại. Những cái chứng cứ xuất hiện khắp trên thế giới này để cho người ta biết rằng những cái quy luật vật lý này không phải là những quy luật duy nhất trong vũ trụ, còn những quy luật của tâm linh nữa. Mà chúng ta chưa tìm được nguyên lý của nó để viết thành một hệ thống lý luận, nên cứ phải dựa vào những cái hiện tượng có thật rồi đang đi tìm lời giải thích, nghiên cứu để ứng dụng nó như thế nào, như thế nào. Nhưng mà đến hôm nay, người ta vẫn chưa có cái cơ sở ban đầu
[50:57]để đặt thành cái lý luận mà phát triển thành một hệ thống. Còn như bên toán học, chúng ta có được cái cơ sở ban đầu là gì? Ví dụ như định đề Ơ-clit phải không? Từ một điểm ở ngoài một đường thẳng chúng ta chỉ có thể vẽ một đường thẳng song song với đường thẳng đó và chỉ một mà thôi. Nó từ cái định đề Ơ-clit ban đầu đó, mà rồi nó dựng thành cả một hệ thống toán học khủng khiếp. Cho tới mà log, nepe, giai thừa gì, tích phân tùm lum hết trơn, từ cái đó phải không? Thì cái tâm linh cũng vậy. Họ mò mẫm, họ biết là nó có đó, nhưng họ chưa có đặt được cái khởi điểm đầu tiên của lý luận nằm ở chỗ nào để rồi từ đó mà phát triển
[51:35]thành cả một hệ thống lý luận cho cái ngành tâm linh này. Nếu một ngày nào đó, mà chúng ta tin rằng ngày đó sẽ có, họ tìm được cái điểm đặc trưng đầu tiên cho cái lý luận rồi thì chúng ta sẽ thấy cái tâm linh nó trở thành một cái môn học, một cái sự hiện thực là một môn khoa học trong nhà trường. Học sinh phải biết về vấn đề này, phải tu tập thiền định. Như thuyết tiến hóa của Darwin là từng loài tiến lên, tiến lên dần dần cho tới con người cao cấp nhất phải không? Nhưng bao nhiêu năm trôi qua rồi vẫn không có con người cao hơn con người của ngày hôm nay, vẫn con người này thôi. Nên các nhà khoa học á họ mới nghiên cứu lại,
[52:12]nói như ngày xưa, ông bà mình tổ tiên mình ngày xưa đó mà họ dùng đồ đá, à họ dùng đồ đá với ngày hôm nay mình dùng máy vi tính thì mình nghĩ rằng mình thông minh hơn ông bà mình không? Phải không? Xin thưa không phải. Cái kỹ thuật thì mình hơn tổ tiên mình nhưng cái chỉ số thông minh mình vẫn như vậy, không có thay đổi. Đây là cái kết luận của khoa học. Cái thông minh y nhau, nhưng mà lúc đó cái phương tiện kỹ thuật nó không có, nên đành phải dùng đá đẽo ra để làm phương tiện mà sống. Còn ngày hôm nay thì mỗi người đóng góp một chút một chút ý kiến mà chúng ta có những cái máy vi tính để làm, để xử lý.
[52:56]Chúng ta có phi thuyền bay lên Sao Hỏa. Nhưng mà các nhà khoa học đánh giá rằng cái thông minh vẫn bằng nhau, vẫn chưa có một con người cao cấp hơn con người hiện tại. Tương lai sẽ có. Sẽ có cái con người cao cấp hơn con người hiện tại bằng con đường thiền định. Một ngày mai này, vào thế kỷ, có thể là thế kỷ 21, 22 nào đó, là trẻ em vào trường học phải tập ngồi thiền. Đó là một môn học bắt buộc. Chúng ta sẽ thấy lúc đó loài người bước sang phát triển thành một loài người mới, lấy cái tâm linh là một cái trình độ quan trọng để áp dụng, để sống, để làm việc. Chúng ta tin ngày đó nó sẽ tới đó. Rồi chúng ta sẽ thấy cái thiền định
[53:41]chúng ta được kế thừa, được học hỏi từ nơi đạo Phật, từ nơi Đức Phật sau này sẽ trở thành cái kiến thức chung, cái tài sản chung của cả nhân loại, chứ không của riêng một cái tôn giáo nào nữa. Ngày hôm nay rất nhiều nhà khoa học đã nhìn thấy điều đó rồi. Khoa học càng tiến bộ, họ càng bước sang vào những lĩnh vực mà mình mắt không thấy, tai không nghe mà nó tồn tại, nó tồn tại. Như những cái quy luật mà ông Einstein, nhà bác học vĩ đại nhất trong thế kỷ này và ổng khám phá ra cũng vậy, là những cái mà mắt nhìn không thấy. Ổng nói một cái mà chỉ có 13 nhà bác học hiểu à. Nghĩa là trên thế giới khi một hội nghị mà ổng giải thích về
[54:22]cái thuyết tương đối của ổng 13 người hiểu, hiểu sơ sơ. Vì những điều ổng nói nó nằm ngoài cái tai mắt, không thấy được. Ví dụ ổng nói ánh sáng đi vậy chứ nó cong á, quẹo cong. Kỷ ánh sáng làm đi cong. Ổng chứng minh riết rồi sau này người ta thí nghiệm người ta mới thấy ổng nói đúng. Đó, bằng cái suy nghĩ tư duy cực kỳ tế nhị trừu tượng ổng tìm ra những cái mà mắt nhìn không thấy. Thấy khoa học nó vậy đó. Thì cái tâm linh cũng vậy, cái linh hồn, cái nhân quả cũng vậy. Nó là những cái mà chúng ta không thấy được, nhưng nó là một sự tồn tại. Còn cái người nào mà có cái trực cảm nhạy bén, có cái lương tâm sáng tỏ thì cảm nhận điều đó,
[55:06]chấp nhận điều đó và áp dụng nó để sống trong cuộc đời này được tốt đẹp hơn. Chúng ta nhìn cái người đã khuất, chúng ta không có cái sự coi thường. Đừng nghĩ chết là hết, chỉ là một cái thây nằm dưới ba tấc đất, nó mục rữa, không đơn giản như vậy. Chúng ta hiểu rằng họ vẫn còn tồn tại trong thế giới siêu hình mà chúng ta phải biết tôn trọng họ. Chúng ta làm một việc thiện, một việc ác, chúng ta đừng tưởng là nó chấm dứt, hết, không. Nó tồn tại nó kéo dài cho đến ngày nó trở lại với chính chúng ta. Chúng ta hiểu được những cái điều mắt không thấy tai không nghe đó, để chúng ta có thái độ sống tốt hơn, sống đẹp hơn giữa cuộc đời này.
[55:51]Đạo Phật là đạo hiếu sinh, hiếu hòa, cái căn bản là như vậy. Nghĩa là chúng ta biết tôn trọng cái sự sống của mọi loài, vì ai cũng quý cái sự sống của mình. Đó, cho nên thường á căn bản là chúng ta phải tôn trọng sự sống của mọi loài, là căn bản. Đó là cái lý luận như vậy. Nhưng mà đến khi phát triển dần dần do cái sự tiến bộ của khoa học, hồi sáng mà thầy nói cái sự tương quan của người tri thức và đạo Phật, quý Phật tử có ai có nghe không? Thì khi mà khoa học tiến bộ họ cũng đóng góp cho cái lý luận của đạo Phật phát triển nhiều lên. Thì chúng ta sẽ thấy nè, cái mà quý trọng sự sống của từng loài đó,
[56:33]nó sẽ trở thành là quý trọng bảo vệ môi trường sống chung của Trái Đất này. Đó là phát triển lên dần dần, cái lý luận đạo Phật được phát triển dần dần. Quý Phật tử hiểu không? Lặp lại. Ở nhà... ở nhà... mà... thuốc rầy với lại dán xịt vô là xong rồi. Nhưng mà... phụ nữ không dám... sợ... tội lỗi... không dám... chạy ra ngoài... Theo theo cái ý ý... Không, thì đây đây thầy nói tới dần dần mình sẽ hiểu và mình sẽ biết giải quyết là cái gì. Nghĩa là từ cái qua giáo lý căn bản ban đầu là quý trọng sự sống của từng loài, rồi đến phát triển đến ngày hôm nay là cái bảo vệ sự sống của toàn cầu. Nghĩa là gì?
[57:21]Bảo vệ cái môi trường sống của toàn cầu, cái sinh thái của toàn cầu. Cái sinh thái của toàn cầu nó gồm những cái gì? Cái môi trường không khí phải không? Cái khu rừng xanh bảo vệ những cái chất nghĩa là tránh khỏi những chất thải độc hại tuôn vào nguồn nước, nguồn đất và không khí, phải không? Đó là muôn loài, đó là nền tảng của cái giáo lý hiếu sinh đó. Giờ không còn là cái mà quý trọng sự sống của từng loài nữa, mà trở thành cái môi trường chung của địa cầu, đó mới là cái ưu tiên một. Và như vậy, chúng ta sẽ đánh giá rằng là cái việc làm chúng ta đó là nó phải dựa trên căn bản là lợi ích của sinh thái toàn cầu, chứ không còn là từng loài riêng lẻ nữa.
[58:03]Đây là cái nhìn mới, chúng ta phải hiểu điều này. Có một lần mà thầy giảng cho các sư nghe, thầy hỏi chứ bây giờ chặt một cái cây với giết một con chó cái nào tội nhiều? Thì ai cũng trả lời là giết con chó tội nhiều. Đúng không? Quý Phật tử thấy đúng không? Thấy đúng gì nữa phải không? Tại con chó là nó biết đau, biết đớn này kia nọ, còn cái cây nó vô tri vô giác là tội gì. Thầy nói cái nhìn nó đúng, nhưng mà đúng với hồi xưa, giờ hết rồi. Giờ vấn đề ngược lại. Vấn đề ngược lại gì? Vì rừng cây xanh còn quá ít đi, cho nên cái cây xanh bây giờ bắt đầu nó lại quý trở lại, quý cái giá trị nó quý hơn một con chó, cái sự sống của nó.
[58:49]Cái sự sống trên trái đất này nó dựa vào thảm rừng cây thực vật. Mình mà phá rừng dần dần cho đến khi rừng hết thì ngày tận thế cũng tới luôn. Hết rừng nghĩa là sự sống động vật cũng chấm dứt luôn. Giống như người sao Hỏa ngày xưa họ phá rừng quá, bây giờ cái sao Hỏa biến mất luôn cuộc sống luôn, không còn gì nữa hết, không còn nước không còn gì hết, nó bốc hơi hết vào vũ trụ luôn. Thì bây giờ mình đang lặp lại kịch bản đó. Nếu mình cứ tiếp tục phá hết rừng, ngày kia trái đất mình sẽ trở thành khô khan như là sao Hỏa. Cho nên cái việc mình làm á phải nghĩ tới cái lợi ích toàn cầu. Cho nên dĩ nhiên con chó mình cũng không giết,
[59:24]nhưng mà cây xanh mình còn phải bảo vệ nhiều hơn nữa vì nó là lợi ích toàn cầu. Bây giờ bắt đầu qua tới con chuột, con kiến, con gián, con ruồi và con người, kể cả con người. Thì cái loài nào đó, ví dụ có một cái nước hình như ở nước Bắc Âu, nước Bắc Âu thầy quên tên, không biết phải Thụy Điển không, họ mới thấy có muỗi nhiều, họ mới ra cái chiến dịch là diệt muỗi. Nó nhiều chứ cũng không bằng mấy xứ nhiệt đới mình đâu. Rồi họ dùng đủ mọi phương tiện sinh học để họ diệt muỗi. Diệt cho tới khi cái họ tìm không ra con muỗi nào nữa, cái chính phủ lại ra lệnh không được giết muỗi nữa, phải dưỡng lại. Vì sao?
[1:00:02]Vì họ nói rằng muỗi nhiều á nó làm xáo trộn cái sinh thái, phải không? Nó chích nó gây bệnh hoạn, cho nên phải diệt. Nhưng mà biến mất không còn con muỗi nào, nó cũng xáo trộn sinh thái, vì mỗi loài nó đều có một cái giá trị trong cái sinh thái toàn cầu này hết, mà không được một loài nào bị diệt mất hết. Hễ bị diệt mất hết thì cái sinh thái toàn cầu cũng bị ảnh hưởng. Ngay như cái con cọp mình thấy sợ không? Phải không? Quá sợ nó vậy, nó là loài dữ, gặp ăn thịt, nhưng mà các nhà bảo vệ môi trường thì kiên quyết bảo vệ nó không cho nó tuyệt chủng, không cho bắn giết nó nữa. Vì sao? Vì họ nói sự xuất hiện của cọp nó cũng là
[1:00:43]một phần trong cái cân bằng sinh thái toàn cầu. Đó cái nhìn nó rất là lạ. Mình sao mình thấy giết con cọp là không có tội, phải không? Vì nó ác quá à, nhưng đến giờ phút này giết con cọp là có tội vì nó quá ít, giết sạch tuyệt chủng nó là rối loạn sinh thái toàn cầu.
[1:01:00]Với mình giết con cọp á thì mình đúng rồi, nó làm xáo trộn sinh thái toàn cầu, nên bây giờ họ phải bảo vệ đó. Có những cái làng bị cọp ăn mà người ta không cho bắn cọp nữa vì đây là cái luật chung của toàn thế giới. Thì ruồi, muỗi cũng vậy đó. Thì cái ruồi mà nó nhiều quá thì nó trở thành cái cái ô nhiễm sinh thái, môi trường, thế là phải diệt, nhưng mà nó hết sạch thì cũng là mất cân bằng, cũng phải dưỡng vài con nuôi chơi cho vui. Nên bây giờ cái nhìn về cái sát sinh á không còn nhìn theo quan điểm xưa nữa, mà phải nhìn trên căn bản sinh thái toàn cầu, ngay cả với con người cũng vậy. Con người cũng vậy, cái mạng sống con người rất là quý phải không?
[1:01:42]Rất là quý. Ngày xưa một số nước ở bên Âu châu, Tây phương, Mỹ đó bãi bỏ lệnh án tử hình, thế là người ta nghĩ rằng ai phạm tội gì phạm chứ vẫn còn có thể cải hóa, đừng nên giết họ, nên nhiều nước bắt đầu bỏ án tử hình, bỏ án tử hình. Nhưng ngày hôm nay sao? Ngày hôm nay sao? Phải khôi phục lại án tử hình. Nhiều người chịu không nổi đâu, những người đó phải vĩnh viễn chấm dứt sự xuất hiện của họ trong cộng đồng xã hội, phải dùng án tử hình giết họ lại, loại bỏ ra hẳn luôn. Nên nó là một cái sự thực của lương tri. Rồi một cuộc chiến tranh nó xảy ra chúng ta sẽ thấy giết nhau như điên như dại vậy, có tội hay không có tội?
[1:02:27]Bây giờ một người chiến sĩ đi, ở phía là biên giới mình có giặc đánh vào dân lành của mình, họ cầm súng họ bắn vào dân làng vô tội thì người chiến sĩ lên đường cầm súng tới đó phải chiến đấu, phải giết giặc thì có tội hay không có tội? Tội không? Có chút đỉnh, nhưng cái phước rất lớn, bảo vệ được những người dân lành vô tội. Vì nếu mà không có ai cầm súng ngoài chiến trường thì giặc nó tràn vô nó tàn phá, nó giết hết, chặt đầu, hãm hiếp, cướp bóc tràn lan hết.
[1:03:00]Cho nên cái ý nghĩa sát sinh hại vật chúng ta phải nhìn trên quan điểm lớn lao hơn, chứ không còn nhìn trên quan điểm cá nhân của cái đối tượng bị giết hại nữa, mà phải nhìn cái tương quan của nó với toàn thể cộng đồng xã hội, cái sinh thái toàn cầu này. Hiểu không?
[1:03:36]Không, thầy không nói một chiều như vậy. Nói như vậy là chưa hiểu. Nói hiểu hay chưa hiểu? Thầy đã nói rằng nó không có một chiều, mà phải nhìn nó trên cái ảnh hưởng của sinh thái toàn cầu thôi. Cái sự hiện diện đó là có lợi cho mọi người hay là có hại?
[1:03:54]Chạy qua nhà hàng xóm cũng được.
[1:04:02]Nên đừng có nhìn một chiều giết hay không giết, mà tùy nó xem nó ảnh hưởng đối với vệ sinh môi trường như thế nào thôi. Mà nghĩ khi mà nó có ích lợi cho cộng đồng thì đừng có sợ tội, đừng có sợ, không sao. Có khi diệt cũng được, nhưng mà có những khi cũng không đáng để diệt thì không nên diệt, nó như vậy. Cho nên nó không có câu kết luận một chiều. Trên nền tảng là cái đạo Phật hiếu sinh, tôn trọng sự sống nhưng không phải còn riêng lẻ từng loài nữa, mà phải sinh thái toàn cầu là cái chung, cái tối cao nhất. Quyết định cái gì phải dựa trên cái đó trước, nó là như vậy.
[1:04:51]Mà đừng nghĩ có lợi cho mình, có lợi cho sinh thái, cộng đồng. Đúng, đúng. Mời mời lên đây.
[1:05:02]Kính thưa thầy trụ trì, kính thưa quý ông bà anh chị. Thưa thầy, con là một người theo tôn giáo Công giáo, nhưng mà được ông bà Phúc Tri cho đến đây để được nghe sự trình bày của thầy. Thì chúng con thấy có một điều đã làm cho chúng con được mở ra trong giáo lý Phật giáo. Thứ nhất ngày trước, chúng con chỉ nghĩ rằng bên Phật giáo là chỉ có giải thoát và làm sao bớt được cái sự tham sân si của mình là có thể đi tới Niết Bàn. Nhưng mà qua bài giảng của thầy thì chúng con nghĩ và chúng con được biết rằng là phải có một cuộc sống tích cực tại xã hội. Đó là cái điều đặc biệt nhất, nhập thế của Phật giáo.
[1:05:51]Thì qua đó, một cái điều quan trọng mà nhân ông Phúc Tri vừa mới nói và thầy cũng nhắc tới, đó là sự biết ơn. Đó là cái quan niệm sống mà thầy đã cho chúng con một cái điều rất hay. Là bình thường trong cuộc sống mà chúng con giao tiếp với mọi người, một người mời con ly nước, cho một cái bánh, cho một cái hoa, đại khái cho một cái áo thì bao giờ chúng con cũng nghĩ ngay tới đó là sự biết ơn. Nhưng mà những người mà cho mình cuộc sống, cho mình cái trí óc, cho mình một sự nghiệp thì ít khi mình nhớ tới, có thể nói rất hiếm. Thì chính cái bài giảng của thầy đã cho chúng con hiểu được rằng chúng ta phải nghĩ ngay cái sự biết ơn khi mà chúng
[1:06:43]ta đã có một cái gì đó, từ địa vị hay tinh thần. Tuy nhiên, với cái sự hiểu biết thấp của mình, thầy đã cho con như vậy thì chúng con cũng thấy ngày hôm nay, mặc dù mất một ngày nhưng mà chúng con cảm thấy giá trị vô cùng. Ông bà Phúc Tri cũng đã nói sơ qua về thầy, chúng con tới đây với một niềm kính trọng. Tuy nhiên cũng nhìn thấy cái gương của mình thì có thể xin phép thầy, nếu thầy có thể cho được thì cho chúng con và ông bà ở đây biết một chút về trường hợp nào thầy tu và cách tu của thầy như thế nào để chúng con có thể biết được để mà có thể noi theo. Vì đó đối với chúng con đó là một cái tấm gương. Chúng con xin hết.
[1:07:30]Xin cám ơn quý vị.
[1:07:39]Đây là cái bí mật của thầy.
[1:07:43]Có mấy người họ hỏi thầy, mấy người họ cũng hỏi thầy tại sao đi tu, thầy trả lời là hình như là thất tình gì đó.
[1:07:57]Thật ra, giống như bên Thiên Chúa đó, là như được ơn soi sáng, có cái ơn gọi của bề trên, nó thành một cái sự thúc đẩy bí mật mà một người từ bỏ cuộc sống gia đình để bước vào nhà dòng, người ta gọi là người được Chúa chọn. Còn nói theo ngôn ngữ của đạo Phật, thì như là một cái nhân duyên gì mình đã gieo một cái lời hứa nào từ những kiếp trước, thầy bị một sự thúc đẩy không cưỡng lại được. Lớn lên rồi là mình cảm thấy chỉ có một con đường mình phải đi, không nghĩ được tới chuyện khác nữa, như không cho phép mình chọn con đường khác. Cái sự thúc đẩy không giải thích được.
[1:08:41]Khoảng xấp xỉ 20 đó. ...không thể dịch lại được. Ông thầy đó nói rồi, hồi nãy ổng...
[1:08:57]Cái này thôi chuyện cá nhân mà thầy cũng nói, thật ra ngày trước thầy cũng có cảm tình với một cái cô đó, cũng người Bắc. Thì thật ra là do chính mẹ của cổ, mẹ của cổ sắp xếp đúng hơn. Mà thầy lúc đó thì thầy chưa có gì đặc biệt, nhưng mà mẹ của cổ sắp xếp và con người thấy cái cô đoan trang vậy nên thầy cũng có cái cảm tình. Nhưng mà lạ lùng ở trong đầu thầy, thì vẫn nghĩ là không bao giờ lấy vợ, không hiểu tại sao. Cho nên khi mà nghe người ta nói chuyện đám cưới đám xin đồ thầy thấy xa lạ với mình lắm, không hiểu được, không hiểu. Cho đến cái ngày mà thầy gặp đạo Phật rồi cái lúc đó là khẳng
[1:09:36]định liền, đây con đường mình phải đi rồi, thế là từ bỏ, từ chối hết, quay đi luôn, không giải thích được. Cứ nói như là một cái lời hứa ở kiếp trước. Bên Thiên Chúa thì không có không có đặt cái vấn đề giáo lý về tiền kiếp, luân hồi phải không? Không có đặt, chỉ nói con người sinh ra một kiếp duy nhất. Nhưng mà đây thầy xin nói luôn, cái giáo lý về mà không tin có kiếp trước kiếp sau chỉ bắt đầu từ cái hội đồng Constantinople do Giáo hoàng Vigilius chủ trì thôi. Trước đó bên Thiên Chúa giáo có tin luân hồi. Tại vì tư tưởng về luân hồi nó đồng thời với Đức Phật là trước 600 năm Thiên Chúa giáng sinh đó, có nhà toán học Pythagoras ở Hy Lạp vẫn thuyết về luân hồi.
[1:10:22]Nên cái ảnh hưởng về giáo lý luân hồi nó lan cả cái vùng Trung Đông đó luôn, chứ không có riêng ở Ấn Độ. Nhà toán học Pythagoras rất là lạ nghen. Ổng để lại những định lý nổi tiếng phải không? Nhưng ổng là một người có thần thông, ổng từng biểu diễn phép lạ trước công chúng. Mà đệ tử ổng mà theo ổng vừa học toán vừa học đạo ổng bắt không được suy nghĩ. Trong đó có một người đệ tử lỗi lạc nhất của ổng tên là Joseph, thì người đó không bao giờ suy nghĩ, sống rất sáng suốt, rất tỉnh táo, không bao giờ suy nghĩ vơ vẩn. Hễ làm cái gì là tức khắc làm được liền, một người mà đệ tử ông Pythagoras rất thương yêu.
[1:11:02]Mà đồng thời với Đức Phật nha, lạ lùng. Chúng ta không hiểu cái năm đó cái thế kỷ đó là thế kỷ gì mà luôn luôn xuất hiện thánh nhân. Bên Ấn Độ có Đức Phật, Hy Lạp có Pythagoras, Trung Hoa có Lão Tử, có Khổng Tử, mà chúng ta không biết ở những nơi khác có ai nữa. Cái thế kỷ đó rất là lạ. Và khoảng 600 năm sau thì xuất hiện Đức Chúa Giê-su. Chúa Giê-su có nói một câu này là: "Nếu các ngươi không tái sinh, không sinh lại thì các ngươi không thể biết được Nước Trời là gì." Thì lúc đó có ông Nicodemus, Nicodemus ổng mới nói rằng: "Thưa ngài, thầy thì nói sao? Không lẽ người già chết rồi phải vào bụng mẹ sinh lại?" Chúa có nói rằng:
[1:11:47]"Quả thật quả thật, ta nói cùng các ông, các ông phải sinh lại. Cái gì của xác thịt thuộc về xác thịt, cái gì của Thiên Đường là của Thiên Đường. Ta nói những điều ta chứng, ta nói những điều ta biết, nhưng các ngươi vẫn không tin lời ta. Gió từ nơi đâu thổi đến, các ngươi không biết gió từ đâu đến và đi về đâu, nhưng ta nói những điều ta biết, ta nói những điều ta chứng. Ví bằng ta nói những điều thuộc về đất, tức là cụ thể, các ngươi còn cũng không tin được, huống hồ ta nói những điều thuộc về trời, tức là trừu tượng á, thì các ngươi làm sao tin được?" Đó là một đoạn trong Phúc Âm mà Chúa trả lời cho Nicodemus.
[1:12:26]Nếu hôm nay chúng ta lật lại Phúc Âm chúng ta thấy Chúa có nói thoáng thoáng tới vấn đề luân hồi, có sự tái sinh. Sau này thì một số nhà thần học của Thiên Chúa giải thích điều đó là cái sự tái sinh sinh trở lại, tức là được rửa tội bằng cái phép báp-tít đó, rửa tội, giải thích như vậy. Nhưng mà chúng ta thấy những cái từ dùng trong đó nó gần gũi với cái thuyết luân hồi của đạo Phật.
[1:12:57]Thật ra thầy có viết mấy cuốn tiểu thuyết là Trở Lại Thiên Đường á để giải thích về giáo lý Thiên Chúa, chúng ta sẽ thấy nó có cái tương quan kỳ lạ với đạo Phật. Một lần đó thầy với một ông sư huynh về thăm nhà của ổng, thì người mẹ của ông sư huynh của thầy là từ lâu chống đối với việc đi tu của con. Nên khi mà thấy thầy về với thấy ông sư huynh về đó, mới nhờ một người bạn của ông sư huynh thầy là ông mục sư sang giảng. Ổng mang nguyên cuốn Thánh Kinh to, ổng ngồi ổng giảng. Ổng giảng hơn một tiếng đồng hồ. Thầy với ông sư huynh cứ ngồi nghe. Sau khi ổng giảng xong tiếng rồi ổng nói: "Các anh nghĩ thế nào?" Thầy mới trả lời:
[1:13:39]"Thật ra tôi tôn kính Chúa Giê-su còn hơn cả người Thiên Chúa." Ổng ngạc nhiên, ổng đang thuyết phục mình điều đó, mà ổng thấy mình chấp nhận dễ dàng, ổng hỏi tại sao, bắt đầu thầy mới nói lại cho ổng nghe. Thầy đọc lại Phúc Âm cho ổng nghe thì ổng ngạc nhiên là nói tại sao thầy thuộc Phúc Âm còn hơn cả ổng nữa. Nhiều khi ổng phải lật ra ổng coi, còn đây là thầy cứ nói luôn. Mà thầy thấy có sự tương quan kỳ lạ lắm, mà chính một người đứng trong đạo Phật mới hiểu Chúa Giê-su sâu sắc hơn. Thầy dẫn ra vài câu thế này. Như Chúa Giê-su nói Nước Trời giống như cô dâu thức đêm để chờ chú rể đến vì không biết chú rể đến vào lúc nào. Vì sao?
[1:14:22]Vì nếu chú rể đến mà cô dâu ngủ thì họ đã đánh mất hạnh phúc. Cái câu đó không giải thích được, nhưng mà bên đạo Phật giải thích được liền. Cái Nước Trời là một ẩn dụ cho cái sự đốn ngộ, sự giác ngộ bừng sáng trong tâm của con người. Cái sự bừng sáng bất ngờ nó đến á, nó chỉ có được khi mà chúng ta từng giờ từng phút trong tâm mình phải tỉnh giác, giữ gìn tâm mình trong cái tỉnh giác, chánh niệm, thì cái giây phút giác ngộ nó sẽ đến bất ngờ lúc nào mình không ngờ được. Còn nếu mình tắt cái sự tỉnh giác á thì sự giác ngộ không đến được. Hoặc là Chúa nói là: "Nước Trời cũng giống như một người đi buôn,
[1:15:05]bỏ tất cả tài sản của cải mình để đổi lấy cái viên ngọc." Nghe câu đó thì không hiểu được, nhưng mà nếu đứng trên quan điểm đạo Phật mình hiểu liền. Nếu chúng ta tìm được đạo thì chúng ta phải buông hết những cái ham muốn của thế gian này, những cái gì thuộc về thế gian này. Hoặc là Chúa có nói câu này: "Một cái hạt giống mà rơi xuống đất á, nếu mà nó không vỡ ra thì mầm cây không vươn dậy. Nếu cái hạt giống mà rơi xuống đất á mà nó vỡ ra thì mầm cây mới vươn dậy được."
[1:15:45]Phải không? Cái hạt giống rớt xuống mà nó tách ra đó thì có cái mầm nó vươn lên, phải không? Cái đó ý nói cái gì? Ý nói cái cái Thiên Đường hay là cái đạo, cái sự giác ngộ vậy. Mà nếu cái hạt giống mà tượng trưng cho cái bản ngã, nếu cái bản ngã mình mà không tan vỡ á thì sự giác ngộ không xuất hiện. Mà cái bản ngã mình nó tan vỡ, tức là thấy cái ta là quan trọng á, cái chấp ngã mà nó mất đi, mình không thấy cái ta mình là quan trọng nữa, thì khi đó sự giác ngộ xuất hiện, Nước Trời đến. Hoặc là có lần Chúa giảng thế này.
[1:16:25]Khi người ta mải chạy theo những giá trị hư ảo, Chúa mới nói: "Nước Trời rất gần, Nước Trời rất gần." Thời đó La Mã họ cai trị Do Thái. Khi Chúa giảng thì nhiều người Do Thái mới theo Chúa, thì những người bên Biệt phái tức là Do Thái giáo cổ đó, họ mới đố kỵ với Chúa, họ tìm cách gài bẫy để hại Chúa. Họ mới đến hỏi Chúa thế này: "Thưa ngài, những điều ngài nói chúng tôi thấy rất là đúng. Thế ngài nói Nước Trời rất gần, Nước Trời rất gần là chừng nào mới xuất hiện?" Cái câu nói này nó ám chỉ điều gì? Họ tưởng rằng Chúa nói Nước Trời rất gần là Chúa sẽ khởi nghĩa chống lại La Mã, giành lại độc lập cho Do Thái và xây dựng Do Thái thành một Nước Trời.
[1:17:10]Ý nghĩa, họ hiểu Chúa nói câu đó theo ý nghĩa chính trị. Nên họ nói là: "Ngài nói Nước Trời rất gần, Nước Trời rất gần là chừng nào mới xuất hiện?" Chúa mới trả lời: "Ta nói Nước Trời rất gần, nghĩa là không phải ở bên này, không phải ở bên kia mà ngay trong chính ngươi." Cái câu này đối với đạo Phật thì sao? Quá dễ hiểu, phải không? Hoàn toàn đúng với đạo Phật. Tức là trong đạo Phật, tránh hai cái cực đoan mà đi tìm cái đạo, cái sự giác ngộ nơi chính tâm mình. Và điều này Chúa nói rất rõ trong cái dụ ngôn đó. Nên bàng bạc khắp cả những lời dạy của Chúa trong Phúc Âm á mà đứng trên quan điểm của đạo Phật hiểu rất rõ, cho nên thầy ngạc nhiên lắm.
[1:17:51]Sau này khi thầy đọc Phúc Âm rồi thì phải nói lòng thầy rất là tôn kính Chúa. Và vì lý do đó đó, mà chúng ta hiểu rằng á cái chân lý có thể nói bằng những cái ngôn từ khác nhau, nhưng mà tận trong sâu thẳm của nó chỉ là một mà thôi. Nhiều người bạn của thầy là người đạo Thiên Chúa. Hồi trước khi đi tu thầy cũng đi nhà thờ hoài. Và sau hồi đi tu cũng vậy, thầy đã từng vào nhà thờ để dự lễ Giáng Sinh đó. Hồi năm 89, thầy đến nhà thờ Phước Tỉnh thì vào thầy dự lễ Giáng Sinh thì cả giáo dân họ ngạc nhiên lắm, cả đời họ chưa bao giờ mà thấy Giáng Sinh mà có ông thầy chùa vào trong ngồi dự. Thì ai sao mình cứ làm vậy, khi ai quỳ cũng quỳ rồi ai A-men cũng A-men.
[1:18:43]Vì đó là không phải là thầy lịch sự hay là ngoại giao, giao thiệp, mà bởi vì trọn tấm lòng thầy như thế. Còn cái việc mà thầy tu như thế nào thì nó nó là chuyện nó nhiều điều để nói lắm. Thì đại khái mà ai hiểu thầy nói cái gì thì chắc là là là thầy cũng tu gần gần, giống giống vậy.
[1:19:07]Thì cũng hơi hơi vậy nữa. Người ta nói đạo với đời á thầy, đi đôi. Nhưng mà riêng cá nhân con thiết nghĩ rằng á con phân tách á thì con thấy á, đạo là tâm Phật, đời là ngoài xã hội, thì không thể nào đạo với đời đi đôi được. Con có ý thắc mắc vậy á thầy giải nghĩa giùm con hiểu.
[1:19:36]Trong một số bài luận của đạo Phật có bài luận thế này, chữ Nho để thầy đọc rồi thầy giải thích. Trong bài kinh chứ, ha. "Nhất thiết pháp vô phi Phật pháp, nhi ngã bất liễu tùy vô minh lưu, thị cố ư giải thoát trung khởi sinh triền phược, ư bồ đề trung khởi sinh vô minh." Nói rằng: "Tất cả pháp đều là Phật pháp, nhưng con không biết nên trôi theo dòng vô minh. Vì thế, ở trong sự giải thoát mà lại biến thành ràng buộc, ở trong cái trí giác mà trở thành ngu si." Có bài kinh như vậy. Tất cả pháp đều là Phật pháp. Cho nên ở đây khi mà nói đạo á thì hồi nãy thầy nói đạo Phật có hai tính cách là vượt thoát và bao dung phải không?
[1:20:30]Là chúng ta vượt khỏi trần gian này nhưng vẫn thương yêu bao dung cái trần gian này. Đó là mình nói dễ hiểu, nhưng mà đi sâu hơn á thì ngay cuộc đời này cũng là Phật pháp đó. Bởi vì cái sự thanh tịnh, sự giải thoát đó nó không phải là chúng ta trốn để đi đến một hành tinh vắng vẻ xa xôi nào. Chúng ta vẫn sống với cuộc đời này, vẫn thương yêu con người mà ngay đây vẫn là thanh tịnh. Vì chính nơi mà cái sự hi sinh đối với con người là cái lòng vị tha nó phát triển và cái tâm vô ngã nhờ đó mà được thành tựu. Khi mình không thấy mình là quan trọng nữa, tức là vượt khỏi cái chấp ngã, không thấy ta quan trọng nữa,
[1:21:12]thì chúng ta dễ dàng hi sinh cái gì của mình để lo cho người khác. Khi chúng ta không còn ích kỷ nữa thì cái tâm từ bi nó dễ dàng xuất hiện. Cái bác ái, cái từ bi với cái ích kỷ nó ngược nhau, mà cái chấp ngã nó tạo thành cái ích kỷ. Ở đây chúng ta không chấp ngã thì cái ích kỷ biến mất. Không ích kỷ thì cái lòng vị tha, thương yêu mọi người nó xuất hiện. Như vậy giữa nơi cuộc đời này, giữa nơi con người này, chính là cái chúng ta thực hành cái vị tha để tiêu diệt cái ích kỷ và lấy cái tâm mà không ích kỷ đó tiến tới luôn cái vô ngã luôn của đạo Phật luôn. Nên không phải là mình đi tìm đạo ở nơi nào xa xôi.
[1:21:55]Chính đối diện với cuộc đời đầy những cái thử thách nghịch cảnh cam go này để mình thấy được cái giá trị của đạo, mình thực hành thành tựu lần lần. Ví dụ như một người đó mà sống một nơi vắng vẻ, suốt ngày không đụng chạm tới ai, thì người đó là phải là người hiền lành không? Phải không? Không phải. Tại hiền hay dữ á, đánh giá ở lúc đụng chạm á. Có ai chửi mình một câu cái thái độ lúc đó đó, mới đánh giá được. Còn không ai nói gì tới mình hết trơn thì đâu có biết mình là người hiền hay dữ, phải không? Cho nên mình tu cái hạnh nhẫn nhục thì ngay nơi con người mà tu, ngay nơi lúc có người khác xúc phạm tới mình
[1:22:40]thì ngay đó đó, mình mới giữ được cái hiền lành, mới thực sự là người hiền lành. Giống như Chúa Giê-su nói: "Ai tát ngươi bên má này, hãy đưa luôn má kia cho người ta tát." Thì ngay nơi cuộc đời với con người mà mình thành tựu sự giải thoát, cái vô ngã, chứ không phải là một cái nơi nào xa xôi. Đó, nhưng mà tuy nhiên lúc mà tu tập thiền định á, cũng có những lúc chúng ta cần nơi sự vắng vẻ để nhiếp tâm cho thanh tịnh. Như Đức Phật lặn lội trong rừng sâu để tu hành, như Chúa đã vào sa mạc cầu nguyện 49 ngày, có những lúc trong cuộc đời, những giai đoạn, nhưng đó không phải là bản chất duy nhất của đạo Phật.
[1:23:18]Có như vậy, có những giai đoạn. Chúng ta đi cần sự yên tĩnh nhưng mà nơi cuộc đời là chúng ta gieo cái hạt giống của đạo Phật là như vậy. Đúng rồi, do cái sự hiểu biết của mình. Mình hiểu biết như thế nào thì thấy nó trái nhau rồi mình phải bỏ cái này, nắm cái kia. Nhưng mình hiểu sâu hơn cái thì ngay giữa cuộc đời này nó tràn đầy cái an lạc và giải thoát.
[1:24:06]Cái này thầy có lần thầy giảng trong cái đạo đức của người tu phải không? Về vấn đề nói dối, nói thật á, chia làm bốn loại. Là nói thật mà đem lại được cái thiện pháp cho người khác, là một cái thứ nhất. Thứ hai, nói thật mà không đem lại thiện pháp cho người khác. Thứ ba là nói dối mà đem lại thiện pháp cho người khác. Thứ tư là nói dối mà không đem lại thiện pháp cho người khác. Đó là bốn cái. Thì ở trong đây chúng ta ưu tiên cho cái thứ nhất, là nói thật mà đem lại cái ích lợi cho cuộc đời. Còn nói thật mà sau đó làm cho mọi người hoang mang bận tâm, họ đau khổ tuyệt vọng thì cũng không nên, vẫn tổn phước.
[1:24:56]Còn cái nói dối mà đem lại thiện pháp á, cũng phải dè dặt. Vì cái gì nói dối nó không có giá trị lâu dài, ngày nào đó cũng bể à. Cho nên cái mà thiện pháp mình đem lại cho người khác ngày nào đó người ta cũng sẽ mất niềm tin, người ta mới hiểu ra: "À, ổng chỉ nói dối". Thì cái thiện pháp đã đem được nó cũng mất luôn, mất theo cái điều mà người ta biết được sự thật. Cho nên những cái khác thì mình dè dặt không nên dùng, chỉ dùng cái đầu thôi là nói thật mà đem lại được thiện pháp cho người khác. Có như
[1:25:50]vậy. Không có biết chắc được, không biết chắc được.
[1:26:14]Thôi, thật ra thì ở nơi thành phố có nhiều vị cao tăng thạc đức, rất là tốt. Mình ở gần đó mình tìm đó học hỏi nó vừa tiện vừa đỡ hết, ích lợi hơn. Còn chính ra thầy á vừa ở nơi xa xôi hẻo lánh xa khó đi, mà cái sự hiểu biết của thầy cũng còn rất là cạn, chưa có sâu. Nên lâu lâu đi để thăm rừng thăm núi thì được rồi, không có thầy thì cũng đi chơi núi chơi rừng nó cũng khỏe, không quan trọng. Còn mà để học hỏi thì có nhiều vị để học lắm. Thầy...
[1:26:50]Hỏi ông này nè, Thổ Địa nè, mới biết. Ổng đang nói.
[1:27:04]Bạch thầy, hôm nay chúng con đến để gặp thầy và thầy nói một bài pháp, không biết là có lợi lạc đầy đủ cho tất cả các bạn ở trong đây không. Thì có một điều là tôi cũng có thể là ân hận là không biết là tôi giới thiệu các bạn và tôi xúi, rủ với anh Lâm đây đó rủ các bạn đến đây nó có cái điều gì mà làm cho các bạn không có vừa ý hay không. Thì nếu như trường hợp mà không có điều gì vừa ý đó, hoặc là thầy nói quá cao hoặc là do tôi làm cho các bạn mất một ngày thì xin các bạn cũng thông cảm, tha thứ cho tôi. Và sau đây con cũng xin thầy để tóm tắt lại đại ý cái việc mà thầy giảng trong ngày hôm nay.
[1:27:48]Thầy cho phép. Bây giờ nói về cuộc đời đó, thì nhân ngày mà Vu Lan sắp tới thì thầy nhắc lại Đức Phật sau khi thành tựu, trước khi rời khỏi cội bồ đề, Đức Phật nhìn cây bồ đề và đứng nhập thiền ở đó để biết ơn cái cây bồ đề đó đã giúp cho Phật thành tựu đạo Phật. Thì bây giờ đem cái việc mà biết ơn đó nói lại cho cái cuộc đời của mình á, nói về đời. Thì chúng ta như bây giờ tôi được sanh ra đây là nhờ cha tôi, mẹ tôi, ông nội tôi, ngoại, bà cố, dì của tôi nữa, sanh ra giúp đỡ cho tôi tới đây thì tôi sẽ nhớ ơn những vị đó. Đó là nói về gia đình. Nói về xã hội thì tôi nhớ ơn những người trong xã hội,
[1:28:32]những người mà có thể đánh giặc hay làm cái gì đó để mà tôi có được cái sự hạnh phúc ngày hôm nay, đó là nhớ ơn. Bây giờ đó sau khi mình nhớ ơn ví dụ như tôi nhớ ơn cha tôi, mẹ tôi thì tôi phải làm cái gì? Tức là tôi phải hành động, tôi làm cái gì đó. Ví dụ như tôi biết ba tôi thích cái bánh hay ba tôi thích cuốn kinh hay là ba tôi thích cái gì đó thì tôi sẽ làm cái, thực hiện cái điều đó, tôi cúng dường hay là tôi dâng hiến tôi cho ba tôi hay là cho má tôi. Đó là thuộc về hành động, cái điều mà mình biết ơn đó. Rồi, đó là thuộc về đời. Bây giờ thuộc về đạo, thì chúng ta đang đau khổ ví dụ như
[1:29:12]tôi thương cô kia mà tôi lấy không được thì tôi khổ. Giờ muốn hết khổ thì tôi phải làm sao? Tôi suy nghĩ bây giờ ví dụ tôi suy nghĩ: "Thân phận của tôi là một người chài cá chẳng hạn, thân phận của tôi là một người cu-li chẳng hạn, thân phận của tôi làm cái gì đó, cô kia là một người giàu có mình không thể nào mà mình lấy cái người đó được. Thôi, không lấy", giống như thầy nói biểu thôi, thì mình thôi. Thì tức là mình sẽ hết khổ. Nếu mà mình không chịu thôi, giống như bây giờ á tôi nói với anh Lâm, anh Lâm nói: "Thôi bây giờ đi lên Bà Rịa để gặp thầy". Mình lặn lội 4:00, 5:00 mình thức, rồi mình chạy xuống đây rồi
[1:29:51]chờ thầy tới 1:00, 2:00 mình khổ hết sức khổ, phải không? Đó là tại mình chạy theo cái điều mà mình muốn cho nên mình khổ. Vậy thì bây giờ nếu mình ngưng lại nói: "Thôi, ông muốn đi gặp thầy thì ông cứ đi, tôi khỏi đi", là mình không khổ. Đó là vấn đề ở bên trong, nếu mà mình ngừng lại được cái ý nghĩ gì đó, mình không chạy theo cái ham muốn của mình thì mình không khổ. Đại khái con tóm tắt như vậy có đủ không thầy? Dạ, nếu mà có gì thêm thì thầy bổ túc.
[1:30:24]Thôi thầy cũng chúc lành quý Phật tử ra về được nhiều tốt đẹp, trong cuộc sống thì có nhiều may mắn, được sức khỏe, rồi nhiều dịp để mình làm phước, trồng cái cội lành cho tương lai, và cũng biết ơn hai người bạn đã bên Thiên Chúa cũng đã đến chơi với chùa và đã nói lên những cái cảm tưởng rất là thân thiết. Xin thành thật cảm ơn.