Transcript: Bảo Vệ Sự Sống Cho Nhau

[0:00]Phải yêu quý nhau, bơ vơ kiếp người đã nhiều rồi cay đắng thương đau.

[0:14]Đem muôn tấm lòng xây tình thương trên khắp tinh cầu,

[0:24]hoan ca thái bình lời nguyện ước mai sau.

[0:57]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay tối rằm Trung Thu, thường thì cái vào những ngày xưa khi mà cái đời sống con người còn đơn giản, dân số cũng ít, ít có công nghệ, ít có trò vui, không có nhiều cái cái cái trò giải trí thì mỗi cái dịp lễ hội như thế này là một cái cơ hội cho mọi người được mừng vui rất là lớn vì hiếm khi có.

[1:35]Nhưng cái thời đại về sau này, do cái khoa học kĩ nghệ, công nghệ, kĩ thuật nó tiến bộ nên người ta rất dễ tìm được cái trò vui này, trò vui kia. Và vì thế, vào những cái dịp tết hội lễ như thế này cái bắt đầu nó hơi bị bớt đi cái sự bồi hồi trông chờ, háo hức, bớt cái niềm vui. Tuy nhiên, những cái lễ hội thế này cũng có cái giá trị văn hóa sâu xa của nó mà chúng ta

[2:10]những người có cái chiều sâu suy nghĩ, ta luôn cố gắng gìn giữ để nối cái ngàn xưa đến ngàn sau, ta không có để cho đứt cái mạch văn hóa đó. Nên cái Trung thu cũng vậy. Tết Trung thu thường là ta gọi là Tết nhi đồng vì bố mẹ đầu tư cho các em rất là nhiều. Mà lúc đó cũng không có cái vụ bắt cóc trẻ em nhiều, rồi đường phố xe cũng ít, xóm làng cái nhà cửa thưa thưa. Rồi mà đâu có đèn đường. Lúc đó cái ánh trăng soi mà có khi bữa có bữa không, có khi mây che cũng không có. Nhưng mà ngày đó thì gia đình nào cũng sắm cái lồng đèn cho trẻ em để đi chơi vào ban đêm. Đi chơi vui vầy, hát, ăn uống rồi vậy. Thì lúc đó không có đèn đường,

[3:00]bây giờ thì đèn đường sáng lòa cầm lồng đèn thấy cũng bớt vui. Chứ hồi xưa cái Tết Trung thu vui lắm là vậy. Là nhiều cái bài hát vừa đi vừa hát, vừa nghêu vừa ngao và ăn bánh, nhất là bánh Trung thu. Rồi cái lợi dụng cái trẻ em vui cái người lớn cũng ngồi uống trà ăn bánh nói chuyện với nhau, thành ta có một cái đêm vui cả người lớn và và trẻ em. Thì như là một cái dịp để kết nối tình thân. Nhưng nó không có quá nhiều cơ hội như ngày Tết Nguyên Đán là dù ở xa ta cố gắng về với tổ tiên với gia đình, còn Tết Trung thu chỉ tập trung vào trong buổi tối rằm đó thôi. Rồi thôi một chút ngắn ngủi, một chút cái niềm vui

[3:40]nhất là cho trẻ em rồi người lớn ta hưởng ké. Bây giờ chùa mình cũng thành cái thông lệ, thường là nếu mà không bị dịch thì ngày hôm nay là chúng ta đã có một cái đại lễ cầu siêu. Cầu siêu chẩn trai đàn chẩn tế rất là lớn. Ta thỉnh các vị kinh sư về rồi các phật tử tập trung về đây ta làm lễ cầu siêu từ suốt buổi sáng cho tới buổi chiều, rồi tới tối thì ta mới vui Trung thu với nhau. Nhưng hôm nay vì dịch nên ta chỉ tổ chức nội bộ chút xíu. Cũng may là vừa rồi bên y tế lên chùa ta xét nghiệm phân nửa chùa 200 người thì âm tính nên xem như chùa ta là vùng xanh. Vùng xanh là vùng an toàn trong nội bộ với nhau

[4:27]nên ta vui chơi thoải mái với nhau vậy. Đừng có ai lọt vô, đừng có vi rút gì lọt vô thì vùng đây là vùng an toàn cho tới khi nào mà nhà nước mở cửa bên ngoài thì ta mới sẽ có sự kết nối. Còn hiện nay thì ta vẫn cố gắng mà hạn chế cái sự tiếp xúc là như vậy để ngăn ngừa sự lây nhiễm.

[4:49]Hôm nay thì đặc biệt là năm nay cái rằm Trung thu ta lại rơi đúng vào ngày 21 tháng 9, có một cái ngày mà Liên Hiệp Quốc ra cái nghị quyết vào năm 1981 là lập cái ngày Quốc tế Hòa bình. Thì đến năm 1982 thì Liên Hiệp Quốc tổ chức trọng thể đầu tiên ở tại tòa nhà của mình. Nhưng mà ngoài Liên Hiệp Quốc ra một số quốc gia đều có cái ngày hòa bình của nước mình riêng. Tuy nhiên, dần dần thì người ta chấp nhận cái ngày Quốc tế Hòa bình do Liên Hiệp Quốc chọn. Thì sau cùng lựa đi lựa lại rồi lấy cái ngày là 21 tháng 9. Đó là một cái ngày mà nhiều quốc gia họ cũng tổ chức cái lễ gì đó, một cái hội gì đó để cho mọi người

[5:40]cùng suy ngẫm, suy tưởng về một thế giới thanh bình, con người ta sống vui vẻ bên nhau, không chiến tranh, không giết chóc, không hận thù. Cái ước mơ đó nghe thì đơn giản nhưng thực sự quá lớn lao. Vì mãi trong suốt bao nhiêu chục nghìn năm lịch sử của loài người, chúng ta chưa bao giờ ngừng được chiến tranh. Máu vẫn tuôn rơi, gia đình vẫn ly tán, nhà cháy, người thương tật, rồi gia đình tan vỡ. Những cái cảnh mà chiến tranh đem lại thật là đau lòng. Nên vì thế, người có lương tri ai cũng khát khao mơ ước tìm cho được, xây dựng cho được, thành tựu cho được, đóng góp cho được một cái thế giới thanh bình.

[6:34]Mà nếu ai có cái tấm lòng đó, ai có cái tấm lòng đó, thường ước mơ như vậy, thường thành tâm cầu nguyện như vậy thì có lẽ một ngày nào đó thế giới sẽ đạt được cái cái ước nguyện này, thế giới sẽ tìm được cái sự thanh bình, mọi người sống bên nhau hạnh phúc, thương yêu, không có chiến tranh, không giết chóc, là không ai giết hại ai. Đó là vô tình cái ngày Trung thu của chúng ta rơi đúng ngày Quốc tế Hòa bình nên niềm vui nhân đôi là vậy. Hôm nay, cái bài pháp thoại thầy muốn chia sẻ ở trong cái tình hình mà ta lo lắng về cái sức khỏe của dịch bệnh thì ta nói về ý nghĩa của việc mà ta giữ gìn sự sống cho nhau, giữ gìn sự sống cho trái đất.

[7:33]Thường thường người ta nói là

[7:37]sự sống là nơi là cái tiến trình của sinh vật, những vật có sự sống. Nhưng mà nói chữ "vật" thì gồm gồm chung lại hết gọi là vạn vật. Vạn vật nó gồm hai loại: khoáng vật và sinh vật. Khoáng vật là những loại vật liệu mà không có sự sống, ví dụ như là đá, kim loại, thậm chí nước cũng bị coi như là khoáng vật nhưng mà nước là một loại vật chất cực kỳ đặc biệt, nó cung cấp cho sự sống. Nhưng mà cứ nói là vậy đó. Trong cái vạn vật chia làm hai loại: khoáng vật và sinh vật. Khoáng vật không có sự sống, ta cứ tạm hiểu, còn sinh vật thì có sự sống. Mà sinh vật cũng chia làm hai là thực vật và động vật.

[8:31]Thực vật loại giống như cây cỏ, còn động vật giống như là người, thú, chim muông. Còn cái vi sinh vật nữa, vi sinh vật là cái sự sống, loại vật cực kì nhỏ, cũng chia làm hai, một loại giống như men, nấm là nó có tính nhiều về cái tính thực vật và một loại khuẩn, vi rút, nó lại có nhiều cái tính của động vật. Mặc dầu ở cái cấp độ mà vi sinh vật đó thì ta không thấy rõ nó như là một cái đơn vị sự sống như là một cái con vật. Ví dụ cái men, nấm, ta không xem nó như là một cái cây được, hoặc là cái con vi khuẩn ta không thể xem nó như một con cá, con tôm được vì nó cái cái đơn vị sống nó nhỏ quá. Nó tự nó phân bào, tự nó tìm sự sống giống như là một

[9:20]sinh vật thật sự, nó cũng xoay xở tìm sự sống vậy. Nhưng cái cấp độ nó nhỏ quá nên ta vẫn không xếp loại như là một chúng sinh hữu tình được, mặc dù nó có sự sống. Cái chữ mà sinh vật Thì cái đặc tính của cái sinh vật là là một cái bản năng xoay xở để giữ gìn sự sống của mình. Mà nếu mình không sống nữa thì mình truyền cái sự sống đó qua cho thế hệ sau. Ví dụ như nấm trước khi mà nó tàn thì nó đã nảy sinh ra rất nhiều cái men tiếp tục cái nấm tiếp tục. Vi khuẩn cũng vậy, trước khi nó tự nó chết thì nó đã phân bào ra nảy nở sinh sôi nảy nở tiếp tục. Con người, con vật cũng vậy, trước khi ta già yếu đã

[10:06]kịp thời sinh con đẻ cái, trừ mấy người đi tu nha. Rồi hoặc là người đi tu thì kịp thời đẻ ra đệ tử. Cha, đây chắc nhiều quá. Để tức là người ta duy trì cái sự sống, cái sự sống của mình như vậy. Cái cái bản năng sinh tồn là như vậy. Mà trong cái cái xoay xở để tìm kiếm sự sống đó, ta cần rất nhiều điều kiện. Ta cần rất nhiều điều kiện mà cái may mắn là nơi hành tinh của ta có đủ các điều kiện đó. Mà cho tới hiện nay, bằng các phương tiện kỹ thuật hiện có, ta chưa tìm thấy một hành tinh thứ hai có điều kiện sống như Trái Đất ta. Ta chỉ phỏng đoán. Nhiều khi nhìn vào nó xa xôi trong vũ trụ, phỏng đoán, "Ờ, có một hành tinh nó sao nó có điều kiện nó khá giống Trái Đất".

[10:58]Như vậy thôi chứ không biết rõ. Nó dựa vào cái quang phổ mà ta đánh giá được cái vật chất nơi cái hành tinh đó, mà đánh giá nó có nước hay có nhiệt độ, có khoáng vật, sinh vật gì hay không, đoán chừng chừng thôi chứ không xác định ở đó có sinh vật hay không. Chỉ riêng Trái Đất ta là một điều màu nhiệm đủ điều kiện để cho sự sống xuất hiện. Mà trong các cái điều kiện để sự sống xuất hiện đó, ta thấy có những điều cơ bản thế này: thứ nhất là một bầu không khí để ta hít thở; thứ hai, nước, nước dưới đất, nước dòng sông, suối, biển, nước trên trời, trên mây, nước mưa; và đặc biệt, có một cái nữa mà ta hay quên

[11:42]đất có sự sống trong đó, là vi sinh đó.

[11:47]Ta thấy đất như vậy, chứ sự thật nếu đất mà không có cái vi sinh vật sinh sôi nảy nở ào ạt từng giây từng giây, đất chết và sự sống Trái Đất này cũng biến mất.

[12:00]Cho nên ta có không khí, có đất, có nước. Nhưng không, còn phải nguyên một cái hệ vi sinh bí mật nằm trong lòng đất đó. Nó từng ngày cái hệ thống vi sinh đó cải tạo lại, bồi bổ lại, chỉnh sửa lại cái sự hư hỏng của đất để cho đất luôn luôn sống. Đúng ra đất là khoáng vật vô tri vô giác, không có sự sống, nhưng chính vì các vi sinh vật nằm lẫn trong đất giống như là linh hồn của đất nên đất có sự sống. Và cái vi sinh của đất cực kỳ quan trọng. Trong đó ta có cái hệ thống sâu, bọ, giun, cả một hệ thống sinh vật rất lớn ăn theo đất, sống theo đất. Còn chúng ta sống trên mặt đất. Những mạch nước ngầm, những vi sinh vật,

[12:55]những nấm, những bào, những phôi, sâu, bọ, rất là nhiều loại tạo nên sự sống ngầm ngầm ngầm ngầm trong lòng đất và sự sống ngầm ngầm ngầm ngầm trong lòng đất đó dâng lên thành cái sự sống lên trên mặt đất, sự sống trồi nổi nổi lên, trổi lên, hiện ra trên mặt đất như cây, cỏ, muôn thú, chim bay, tới cuối cùng là con người thực sự đều bắt đầu từ cái hệ vi sinh ngầm ngầm ngầm ngầm trong trong lòng đất cả. Và như vậy là rồi cái hệ thống một cái hệ thống rất quan trọng nữa để tạo nên sự sống chúng ta nữa đó là cái từ trường bao phủ chung quanh Trái Đất của chúng ta. Cái từ trường nó nằm trong trong lõi

[13:42]của Trái Đất, không biết trong đó nó xoay thế nào đó, nhưng mà cái lõi sắt đó là nó xoay tạo thành từ trường rồi bao phủ quanh Trái Đất. Nhờ vậy mà nhiều cái tia vũ trụ độc hại khi bắn vào Trái Đất bị cái lớp từ trường nó chặn lại nên ta mới sống được. Chứ nếu không có cái lớp từ trường bao phủ đó, ta bị các tia vũ trụ tấn công, người mình cũng chết hết, không ai không có sự sống tồn tại được. Nên vì vậy, Trái Đất ta là một hành tinh mầu nhiệm, kỳ diệu, chưa tìm thấy cái thứ hai. Đôi khi vậy, mặc dù là kinh Phật đã nói về rất nhiều cái thế giới có sự sống, có những bậc giác ngộ, rồi liên tiếp những cái sự chạm trán

[14:27]của những cái đĩa bay mà ta đánh giá công nghệ đó không phải của Trái Đất, rồi những cái dấu vết khảo cổ được ghi lại trên những vách đá từ ngàn xưa, rõ ràng là đã có cái người ngoài hành tinh đến đây.

[14:44]Nhưng mà ta chỉ là những dấu vết như vậy, những cái bằng chứng như vậy chứ không bao giờ ta có được cái bằng chứng thép, ta đối diện trực tiếp để nói chuyện hòa bình với cái người ngoài hành tinh. Đến ngày hôm nay, mặc dầu ta có cái niềm tin là có cái thế giới khác, nhưng sự thực trong thực tế, pháp lý, hợp pháp, tuyên bố chính thức thì Trái Đất ta vẫn là một tinh cầu cực kỳ cô đơn trong vũ trụ này. Nên vì vậy là trong cái bài hát mà "Loài người thương nhau", sư phụ có nói vậy. Ngoài kia cái không gian bao la xa xôi, chúng ta bơ vơ lắm. Và chính vì cái thế giới chúng ta cô đơn, bơ vơ như vậy thì hãy biết yêu thương nhau, hãy biết yêu thương nhau mà mà sống.

[15:35]Trong cái hãy biết yêu thương nhau đó thì đầu tiên là ta giữ gìn sự sống cho nhau cái đã. Đừng đem đến cái hủy diệt, chết chóc, rồi đừng đem đến đau khổ, đừng đem đến ngu si, tà kiến, để làm sao mà cuối cùng chúng ta cùng nhau sống, cùng nhau tìm được hạnh phúc và cùng nhau tìm được sự giác ngộ. Đó là ý nghĩa cao tột của cái cái việc mà giữ gìn sự sống cho nhau. Nhưng ta giữ gìn sự sống cho nhau không phải chỉ để sống rồi lần lượt phải chết. Vì ai cũng phải chết, dù ta có để lại cái hậu duệ di truyền nhưng rồi ai cũng phải chết. Cái ý nghĩa của cái việc mà giữ gìn sự sống cho nhau mang theo đó là cả một cái sứ mệnh, cả một cái trách nhiệm

[16:28]của con người với nhau để làm sao chúng ta tồn tại, chúng ta sống, nhưng mà cái cuộc sống đó rất có giá trị, rất có ý nghĩa. Rất có giá trị là sao? Rất có giá trị là chúng ta sống nhưng không phải sống quá đau khổ, sống quá thấp hèn, sống quá tồi tệ. Chúng ta phải sống có phẩm giá, có giá trị, tức là ở chừng mức của cái sự hạnh phúc nào đó. Và một điều nữa là chúng ta sống để cùng nhau đi tìm cái sự giác ngộ. Đây là cái giá trị tột cùng của ý nghĩa của cuộc sống. Vì nếu chúng ta sống khỏe mạnh, thụ hưởng hạnh phúc rồi chết, nó vô nghĩa lắm. Chúng ta phải sống, sống có phẩm giá nhưng rồi phải tìm được cái giá trị của sự bất tử.

[17:27]Cái giá trị của sự bất tử thuộc về về tinh thần, thuộc về tâm linh. Đó là điều mà

[17:38]con người có trí thông minh đều xoáy về cái mục tiêu đó, dù không ai tuyên bố một cách chính thức. Và để đáp ứng cho cái mục tiêu thầm kín trong lòng cái con người thông minh á, nhiều tôn giáo đã xuất hiện, nhiều triết thuyết, nhiều triết gia, nhiều đạo gia đã lên tiếng nói. Thực sự không phải ngẫu nhiên mà tín ngưỡng xuất hiện, cũng không phải ngẫu nhiên mà các triết gia, các đạo gia xuất hiện để nói về những đạo lý, về những học thuyết, những triết lý đâu. Tất cả đều là nhu cầu tự nhiên của con người thông minh. Chứ cái loài vật không thông minh, họ không đi tìm điều đó. Nghĩa là loài vật mà không thông minh

[18:22]thì nó cứ sống rồi nó chết theo một cái lập trình nào đó trong cái gen của nó, và nó cũng không cần biết chết rồi nó đi đâu. Chỉ có con người thông minh có cái niềm tin rằng mình có thể vượt khỏi cái giá trị hiện nay để đi tìm một điều gì cao siêu hơn. Thì cái mà niềm tin khắc khoải đó, thảng thốt ừ là thôi thúc đó, nó không phải là do con người tưởng tượng, mà thực sự nó là một loại trực giác của con người, một cái sự thông minh đặc biệt của con người. Là con người khát khao trong khi sống thì phải đi tìm cho tới cái tận cùng của cái giá trị tuyệt đối, chứ con người không chịu dừng lại ở giữa đường.

[19:10]Nhưng mà trong cái khát khao thôi thúc đó, con người mờ mịt, không thấy rõ đường đi, không có cái định hướng. Để đáp ứng điều đó, ta thấy xuất hiện những cái nhà tôn giáo. Thì có những người dùng tôn giáo để giải thích cho rằng cuộc sống này là tạm bợ, ta còn có những cõi trời cao siêu mà nếu người nào đó sống đúng đắn, chân chính, đạo đức, chết rồi không phải là hết, ta sẽ sinh lên những cái cõi kia. Đó là một cách giải thích của các tôn giáo cũng đáp ứng được phần nào cái nhu cầu của con người thông minh, không muốn mình chấm dứt cuộc sống này bằng cái chết, ta phải bất tử. Đó là cái sự thông minh. Rồi có những đạo gia cũng vậy, họ không nói về cái cõi trời

[19:59]như là một cái cái ước mơ sau khi chết, mà họ nói về một cái đạo lý sống. Con người ta khi sống mà sống đúng, sống sâu sắc thì thực sự đã là bất tử, đã là hạnh phúc, đã là cao siêu rồi. Đây cũng một loại giải thích để đáp ứng cho cái nhu cầu đi tìm cái sự tuyệt đối của con người.

[20:33]Rồi những cái triết gia họ mới lý giải về cái cuộc sống, đến từ đâu, đi về đâu, lúc sống phải như thế nào? Là cũng để đáp ứng được cái nhu cầu của con người đi tìm cái tuyệt đối. Thì mỗi người tùy theo cái duyên của mình mà ta chọn một cái hướng đi tâm linh. Mà cái hướng đi tâm linh đó ta tin rằng ta vượt khỏi cái giới hạn tầm thường của kiếp sống này. Nhưng cái quan trọng để đi tìm được hay không, đi tới được hay không, là những gì ta làm trong kiếp sống này.

[21:15]Nếu trong kiếp sống này bên cạnh cái việc ta giữ cho mình sống, đừng có chết bậy, thì ta còn có một cái trách nhiệm rất là lớn nữa là đi tìm cái giá trị đó, đi tìm cái giá trị đó, cái hạnh phúc đó, cái sự vượt khỏi tầm thường giới hạn của kiếp người đó. Mà đây là điều mà mọi con người thông minh đều nhắm tới. Còn những người nào mà không thông minh, họ chỉ tìm cách sống, tồn tại, hưởng thụ, rồi lặng lẽ chết, không nghĩ ngợi gì xa xôi. Nên ta chỉ nhìn điều đó để có thể đánh giá cái mức độ thông minh của một con người. Vì hễ là con người thông minh trong lòng ai cũng khắc khoải, thôi thúc đi tìm một giá trị vượt khỏi kiếp sống của con người.

[22:05]Còn người không thông minh, I am sorry, rất gần với bản năng của thú vật, sống, tồn tại, hưởng thụ rồi lặng lẽ chết, chỉ vậy thôi. Nên hôm nay ta nói với nhau về cái giữ gìn cho nhau sự sống, bởi vì căn bản vẫn là phải sống cái đã, đừng chết bậy. Rồi bên cạnh sự sống đó, trên đôi vai của sự sống đó, ta đi tìm những điều cao thượng hơn, cao thượng hơn, khác hơn với các loài vật khác, cứ sống rồi cứ chết là như vậy.

[22:45]Ở đây, ta trở lại cái vấn đề là thế nào là một sinh vật, mà chúng ta đang là một sinh vật, tức là một cấu trúc của sự sống, trong đó cái gen của chúng ta nằm trong tế bào á, tự nó biết phân bào, tự nó đã là biết cách để đừng chết. Cái làm sao để cho sự sống của các gen, các tế bào cứ phải tồn tại, hễ cái này mất thì tế bào khác phải sinh ra nối tiếp liền. Từng cái tế bào của chúng ta là đã có cái khuynh hướng đó và tỉ tỉ tế bào trong con người ta nó tạo thành một cái tiềm thức trong tâm lý của ta. Từ cái sinh lý biến thành cái tâm lý là thẳm sâu trong tiềm thức của mỗi con người đều khát khao được sống, đều ham sống sợ chết. Vì sao?

[23:41]Thì nhắc lại, cái tiềm thức thẳm sâu trong tâm lý ta hình thành từ cái sinh lý của tế bào. Là cái tế bào của ta lúc nào nó cũng tìm cách duy trì sự tồn tại của nó và nó thúc đẩy thành cái tâm lý ta gọi là tiềm thức, rất là thẳm sâu. Và đó là cái gọi là bản năng sinh tồn. Bản năng sinh tồn nó có hai hai yếu tố: một yếu tố của tâm lý và

[24:26]Mình bị gián đoạn, phật tử cũng quen rồi, không biết họ cũng chờ chứ không ý là trục trặc kỹ thuật chút. Rồi hả? Rồi ha, à rồi tiếp tục. I'm sorry. Technical problem.

[24:45]Ta nói lại á, cái bản năng sinh tồn nó có hai cơ chế là cơ chế tâm lý, làm lại tiềm thức lúc nào cũng muốn được sống, ham sống sợ chết, và cơ chế sinh lý. Cơ chế sinh lý này cực kỳ phức tạp.

[25:02]Đó là cơ chế sinh học tự bảo vệ cơ thể của mình. Nó nằm ở trong cái gen.

[25:10]Cái cơ chế mà sinh học tự bảo vệ lấy cơ thể của mình nó gồm ít nhất ba điều.

[25:21]Một á là ngăn ngoại vật tấn công. Ví dụ như ta bị uống thuốc độc, dù nó tàn phá thì cơ thể đang nó tìm cách nó sẽ ngăn cản, vô hiệu hoá cái độc dược đó để bảo vệ cơ thể ta. Nhưng có khi là nó bảo vệ không nổi thì ta sẽ bị tổn hại, thậm chí ta tử vong. Hoặc là nó ngăn cái khuẩn, cái virus xâm nhập vào cơ thể ta, tìm cách nó diệt đi, nó loại ra. Đó, tức là cái cơ cái cơ chế, tiêu chí thứ nhất là nó ngăn ngoại vật tấn công vào cơ thể của ta. Cái cơ chế thứ hai là nó làm lành những tổn thương của ta. Ví dụ, ta bị đứt, bị gãy, xương ta gãy thì nó tìm cách nó nối lại, có khi nó cũng nối không được nhưng có khi nó nối

[26:10]lại, có khi nó tự lành, có khi tự nối lại được. Có khi ta phải can thiệp, hỗ trợ. Rồi vì hai cái xương nó bị gãy nhưng ta để nó chạm nhau ngay ngắn, tự nó nối lại liền. Đó là cơ chế mà tự làm lành cơ thể. Hoặc ta bị đứt thì ta để một thời gian, nó cũng sẽ tự nó nối lại. Nhưng mà nếu mà ta không khép kín giùm nó thì nó sẽ tự tạo ra tế bào để nó nối hai hai cái bờ bị đứt lại cái thành ra để lại vết sẹo mờ mờ ở giữa. Còn nếu ta may nó lại, khít lại thì nó nối lại, nó ít để thẹo. Nhưng đó cũng là cơ chế tự làm lành của cơ thể. Và cơ chế thứ ba là phục hồi những cái chức năng mà bị suy giảm. Ví dụ, lúc ta bệnh, tim ta lúc đó nó yếu nhưng qua cơn bệnh tự nó tìm cách

[26:56]nó phục hồi cho ta mạnh lại, hoặc là gan ta lúc đó bị nóng, bị yếu nhưng mà qua khỏi cơn bệnh đó, cơ thể ta tự nó phục hồi cái gan đấy cho mạnh lại, là trong cơ thể ta ngấm ngầm nó có một cái cơ chế là tự bảo vệ. Bảo vệ đó thành ra ba ba điều: một là gì? Ngăn ngoại vật tấn công, độc dược hay là khuẩn, virus. Hai, làm lành những tổn thương và ba là phục hồi chức năng bị suy giảm. Trong cái phục hồi chức năng bị suy giảm này nó là cái rất là hay, cái gen ta quy định thế nào nó sẽ tìm cách nó phục hồi lại nếu ta bị hư. Nhưng nó cũng là một cái dở, dở là có nhiều người ta phẫu thuật thẩm mỹ,

[27:49]mới phẫu thuật xong thì gương mặt ta thành người khác nhưng 10 năm sau nó trở lại như cũ à. Tại vì cái đó là cái quy định ở trong cái gen đó là nó phục hồi lại như cũ. Trừ khi mà ta ta độn lại một cái gì đó nó nó nó nó không gãy, ví dụ như cái mũi ta bị thấp quá ta để vô miếng xương thì thôi nó chịu thua. Chứ nếu mà ta làm bằng cách nào đó, mai mốt mặt lại giống lại à. Nên có những người vậy, hồi trước thì Thầy nhớ có người quen họ sửa, họ sửa mặt nhìn mặt họ khác mất tiêu hết trơn à, mình không dám nói. Mình nói: "Trời ơi! Tự nhiên nay mặt khác hết trơn." Và mặt mà mặt nó khác nó nhân tạo đó nó không có cái duyên như cái mặt mà tự nhiên, mà trời cho.

[28:32]Mặt trời cho nhiều khi nó xấu xấu chứ nó cũng có cái duyên, còn cái mặt nhân tạo đó nhìn thấy đẹp đẹp chứ nó đôi khi nó hơi vô duyên. Mình cũng không dám nói. Nhưng mà hay lắm! Cái cơ chế bảo vệ cơ thể của ta nó tự động nó phục hồi lại dần dần, phục hồi dần dần, 5 năm sau 10 năm sau gặp lại người đó cũng y chang, trở lại như cũ à. Rồi nếu mà thích họ đi sửa nữa, còn không thì thôi. Nhưng mà đó là cái cơ chế như vậy, phục hồi lại nguyên trạng là như vậy.

[29:02]Trong cái cơ chế mà cơ thể tự bảo vệ ta, có một cơ chế rất là đặc biệt, mà bên Đông y thì chú trọng lắm, đó là hệ xương của ta.

[29:14]Thường thường ta hiểu chức năng của xương á là để tạo hình cơ thể. Nhờ cái khung xương như vậy mà ta mình đứng thẳng thớm như thế này được, chứ nếu không có xương thì mình chỉ là một đống thịt lầy nhầy ta bò bò, lăn lăn dưới đất á. Nhưng mà nhờ có khung xương mình đứng lên, rồi cái khung xương sọ tạo hình ta, đắp thêm ít thịt vô nữa cái thành ra gương mặt như thế này. Chứ nếu mà không có thịt đắp lên thì nó kỳ kỳ lắm, kỳ kỳ. Rồi xương sườn, xương sống rồi xương đùi, xương vai, vân vân, vậy. Cái chức năng đó là tạo hình cơ thể. Tuy nhiên, từ xưa thì bên Đông y họ xem cái xương giống như là cái nền tảng của sức khỏe.

[29:54]Nếu mà xương suy yếu rồi là người đó sẽ bệnh mãi. Và hiện nay thì Tây y vậy, với cái thiết bị máy móc nghiên cứu sâu sắc, họ phát hiện ra là giữa cái xương và sức khỏe cơ thể có mối liên hệ rất là quan trọng. Ví dụ như tủy xương tạo ra hồng cầu máu, rồi hệ thống xương và tủy xương cũng tạo ra những tế bào miễn dịch cơ thể cũng từ trong xương. Và đây là điều mà cả Đông y và Tây y bắt đầu gặp nhau. Đông y thì bằng trực giác, phán liền khỏi cần lý luận. Nhưng Tây y thì phải nhìn lại, phải đưa kính hiển vi, phải theo dõi, tìm ra từng cái tế bào, cái bào à lympho T, lympho B rồi đại thực bào, tiểu bào, ôi đủ thứ.

[30:38]Nếu mà muốn hiểu về cái hệ miễn dịch á thì chúng ta cũng không có gì phức tạp, ta chỉ cần đọc 10 cuốn sách, mỗi cuốn sách 1.000 trang. Mà trong 1.000 trang đó mỗi dòng chữ của nó toàn những chữ Tây, chữ U gì không à. Mình đọc qua mình điên liền, trước khi mình kết thúc được 10 cuốn sách đó thì mình đã vô nhà thương điên ở cái cuốn thứ ba. Để hiểu về hệ thống miễn dịch cơ thể khủng khiếp như vậy, từng chút như vậy, nên ta mới nể cái y học hiện đại, cái sự nghiên cứu của những cái nhà khoa học thực là là siêu đẳng như vậy, không phải dễ tí nào, nói về cái miễn dịch không thôi. Mà cái

[31:18]Vì vậy ở bên Đông y vậy đó, thí như khi họ nhìn một con người họ tìm cách họ đánh giá cái xương người đó có cứng hay không, chắc hay không, cái độ mật độ xương có dày đặc hay không. Họ đánh giá bằng cách họ bắt mạch làm sao đó thì có thủ thuật riêng. Còn bên Tây y cũng vậy, họ thử máu họ theo xem cái nồng độ canxi trong máu. Nếu nồng độ canxi thấp, chắc chắn xương người này bị loãng, mà nếu xương loãng rồi thì người này rất là dễ bệnh, rất là dễ bệnh. Răng sẽ dở, rất dễ bị cảm, sốt, trúng gió này kia lặt vặt rồi nhiều thứ. Còn một cái nữa mới ghê nữa, cái này thì cả à Đông y và Tây y cũng chưa xác

[31:58]định lắm là nơi bộ xương nó tỏa ra cái khí lực vô hình để nó bảo vệ cơ thể, chứ không phải là cái chất. Không phải là chất mà là khí, ta hay dùng chữ khí chất vậy á. Thì ta nghiên cứu cho nên nghiên cứu chất thôi, cái gì ta nhìn thấy được thôi, nhưng mà sự thực nơi cái khung xương này nó có một cái khí vô hình để nó bảo bọc cơ thể ta, nhiều khi Đông y gọi là vệ khí. Cái khí để bảo vệ cái mình ví dụ mình đi vào cái vùng độc mình ít bệnh, đi vào cái vùng trời lạnh, trời nóng mình ít có bệnh, bị sốc nhiệt là nhờ cái vệ khí. Thì ta cứ tưởng vệ khí nó nằm ở ngoài bì phu, ngoài da á, ta cứ tưởng nó nằm ngoài da,

[32:42]nghĩa là người nào mà cái lớp da được bảo vệ chắc thì người đó có vệ khí, nhưng không phải, chính xương của người đó mới bảo vệ cái cơ thể của người đó. Nên ta thấy ví dụ cái người đó mà họ chịu lạnh được, có những người họ họ bơi trên sông băng, họ chịu rét, mình nhảy xuống cái thì ngay lúc đó là mình vớt xác đem chôn liền, còn họ bơi được cả ngàn thước. Những con người siêu như vậy, cái sức chịu lạnh kinh hồn như vậy là nếu ta xét kỹ sẽ thấy họ có cái khung xương cực kỳ đặc biệt, khung xương cực kỳ chắc, siêu chắc. Nên cái việc mà giữ cái khung xương cho chắc là một bí quyết, một yếu tố quan trọng để giữ sức khỏe.

[33:25]Chứ thường thường ta hay là yếu tim thì lo uống thuốc tim, yếu thận lo uống thuốc thận, ốm dồn đắp thịt vô, ăn thịt cho nhiều vô, đại khái vậy, ta quên, thực ra cái gốc vẫn là bộ xương. Làm sao cho xương chắc lên, xương mạnh lên, xương cứng lên, xương đặc lên thì toàn bộ cơ thể khỏe theo hết, kể cả tim. Xương chắc rồi tim cũng khỏe theo, còn xương yếu rồi tim cũng yếu theo, dĩ nhiên gan, thận, tụy là gì cũng yếu cả. Nên cái bộ xương rất là quan trọng, nên để có thể giữ gìn sức khỏe ta phải chú ý bộ xương của mình. Và để bổ xương của mình thì ta ăn xương? Đúng không ạ?

[34:13]Nhiều người nghĩ như vậy, muốn bổ xương thì ăn xương. Nói tại sao chó nó răng nó tốt không thấy nó hư? Tại thấy nó nhai xương. Thì thôi cứ bắt chước chó đi! Nhưng mà không phải, cái cái hệ thống tạo thành cái xương tốt của ta nó bí mật lắm. Nó giống như thế này, giống như bây giờ mình muốn có một ngôi nhà thì mình làm cái gì?

[34:39]Đem cát, đá, gạch, xi măng về phải không ạ? Rồi nó có thành ngôi nhà không? Chỉ là một đống vật liệu, không có cái nhà. Vì sao? Vì không có thợ xây, không có kiến trúc sư, không kỹ sư xây dựng, không có thợ, không có người coi, không người trộn hồ, không người phụ hồ, thì đống vật liệu nằm đó không bao giờ thành cái nhà. Bây giờ mình có ăn xương vô rồi nó cũng trôi đi ra ngoài hết vì nó không có người xây cái nhà ở trong đó, không có người lấy những cái vật liệu từ trong thức ăn của ta, mà thực sự không cần ăn xương đâu, trong rau, trong củ đều có canxi cả, photpho cả, photphat canxi đều có hết, trong rau trong củ

[35:25]đã có sẵn những chất liệu để xây dựng bộ xương, chứ không phải đợi ta ăn tới xương. Tuy nhiên quan trọng là cái thợ xây.

[35:37]Hôm nay sư phụ muốn nói mới giới thiệu cái người thợ xây, muốn xây mình phải giới thiệu công ty xây dựng, nên sư phụ giới thiệu công ty xây dựng.

[35:49]Dĩ Đức à? Mà cái người thợ xây này không xương nhưng sẽ tạo thành bộ xương cực kỳ tốt cho chúng ta, đó là bí mật. Còn ai muốn kêu tên gì đó kêu tên, sư phụ không biết.

[36:09]Đó là thợ xây tuyệt vời. Những người cái thợ xây đó khi vào cơ thể ta rồi nó sẽ điều chỉnh lại, lấy hết những cái chất liệu cần để tạo xương đắp vô xương, làm cho xương ta củng cố lại. Mà giữa người nam với người nữ á, người nữ bị thiệt thòi hơn người nam ở cái chỗ là xương người nữ đến tuổi mau loãng hơn là xương người nam. Trong cái kinh Vu Lan Bồn có cái đoạn á để một bãi xương như vậy, trong câu chuyện kể là Đức Phật có xá cái đống xương, rồi các ngài Tỳ-kheo mới hỏi: "Phật, sao Phật lại Như Lai là cao quý như vậy đi xá cái đống xương?" Đức Phật mới nói: "Vì trong đây có những tiền kiếp là cha ta,

[36:49]là mẹ ta." Cái câu đó chỉ là câu chuyện ngụ ngôn nhưng mình cũng tụng kinh trong Vu Lan Bồn vậy đó. Nên là thấy là chúng sinh vậy coi coi vậy chứ trong pháp giới này đều có liên quan với nhau cả, đã từng là cha mẹ của nhau. Rồi có một vị mới hỏi: "Nhưng mà làm sao mà biết ai là nam ai là nữ mà gọi là cha mẹ?" Đức Phật mới nói: "Nhìn cái xương mà nó cứng nó chắc là của nam, xương nó hơi đen nhẹ của nữ." Không biết tại sao ngày xưa lại có kiến thức đó rồi mà bây giờ điều đó hoàn toàn đúng, xương người nữ mau loãng hơn. Đây là một điều thiệt thòi cho người nữ, nên vì vậy người nữ cái sức khỏe cứ yếu hơn người nam là như vậy,

[37:25]nhưng chỉ có cái điều là người nữ lại sống dai hơn người nam, tính là tuổi thọ người nữ sống lâu hơn, nam mau chết hơn, không biết tại sao. Nhưng mà về sức khỏe thì yếu hơn vì bộ xương, khung xương mềm hơn của nam. Nên tới đây vậy là để có thể bảo vệ cơ thể của ta, để ta có được cái hệ miễn dịch tốt,

[37:49]quan trọng bộ xương, tại vì xương nó cung cấp những cái tế bào miễn dịch cho cơ thể. Xương chắc, người đó sẽ có cái hệ thống miễn dịch tốt. Thì vừa rồi vậy, ta thế giới đang đi qua một cái đại dịch, đại dịch chưa từng có tiền lệ. Thường thường lâu lâu cũng có dịch nhưng nó chỉ xuất hiện một vùng rồi từ từ nó tắt. Lâu lâu mà có khi chết cũng thê thảm đấy, như châu Âu có một lần bị dịch hạch chết hai chục triệu người, chết nhiều hơn bây giờ, chết gần hết rồi. Bây giờ thì không chưa nhiều đến con số hai chục triệu nhưng mà nó gây ảnh hưởng toàn thế giới, cái dịch bệnh như vậy. Mà khi mà cái người bị nhiễm á thì có khoảng 70% 80% không có triệu chứng,

[38:36]rồi có khi lại âm tính rồi đi ra, nhưng có một số người trở nặng. Có người trở nặng và thường là cái virus gây ngột thở và người ta chết vì bị ngột thở, hoặc có khi hết rồi, âm tính rồi, trở ra rồi nó làm hư thận, người đó èo uột, mệt mỏi và dễ đột quỵ chết sau khi âm tính xong. Đây là điều rất là lạ. Nhưng còn một cái chết nữa mà các bác sĩ mới cảnh báo là cơn bão cytokine. Cái bão cytokine là khi mà nó phát hiện ra có virus Corona xâm nhập thì cơ thể mình sản xuất hệ thống hệ cái hệ thống sức lực lượng đề kháng miễn dịch để tấn công virus đó, điều đó là đúng, nhưng nó tấn công nó sản xuất ồ ạt,

[39:25]quá nhiều, dư hơn cần thiết và cái miễn dịch đó thay vì nó tấn công virus, nó đánh luôn cơ thể mình luôn, đánh tim, đánh gan, đánh phổi suy luôn và người ta chết không phải là vì virus mà chết vì chính cơn bão cytokine này, chết luôn.

[39:50]Nên các bác sĩ nói là đa số bệnh nhân khi trở nặng chết là vì cơn bão cytokine này. Cái đó mới đáng sợ thì ta sẽ thắc mắc tại sao? Đây là hệ thống miễn dịch của cơ thể ta thì khi mà phát hiện virus xâm nhập thì nó

[40:09]nó nó nó nó tạo ra hệ sức miễn dịch bằng rất là nhiều loại tế bào để bao vây đánh tiêu diệt các virus, nhưng tại sao mà nó sản xuất ồ ạt ồ ạt quá nhiều như vậy? Thì hôm rồi vậy, có một cái hai vợ chồng nó đi đi đi tiêm vaccine về thì người chồng thì không sao nhưng người vợ là bị sốt rất là nặng, sốt suýt chết luôn. Cũng may là nhờ cái loại thuốc đặc biệt rồi cái cái em đó nó vượt qua được, rồi em đó mới hỏi sư phụ, sư phụ nói: "Vợ con bị cơn bão cytokine do vợ con bị thiếu chân âm." Nó: "Dạ đúng, từ trước vợ con rất là là là ốm yếu, bị những dấu hiệu mà người gọi là suy thận hay là trong Đông y gọi là suy chân âm á, là cái lực ngầm á,

[40:54]thiếu cái lực ngầm, cho nên khi mà phát hiện cái vaccine nó đi vào thì cơ thể khi chống lại cái vaccine để tạo miễn dịch thì nó tạo quá nhiều, tạo thành cơn bão cytokine đánh vợ con suýt chết. Nhưng may con dùng một loại thuốc đặc biệt kìm cái bão cytokine lại cái vượt qua được cái cơn sốt đó rồi tỉnh dậy." Thế tại sao mà ta bị cơn bão cytokine? Để để ý điều này giùm sư phụ một chút xíu, để ý giùm điều này chút xíu.

[41:29]Ví dụ như bây giờ có một cái gia đình á vợ không đi làm, ở nhà lo việc nhà, nuôi con. Ông chồng đi làm để kiếm tiền. Thì khi ông chồng đi làm ở nhà, đi làm để kiếm tiền để nuôi được vợ con, có cực không? Cực lắm. Mỗi ngày phải đối phó công chuyện mệt lắm. Khi ổng mệt về mà ổng thiếu chân âm về là ổng bực liền. Thấy nhìn thấy cái nhà dơ, thấy đứa con nó la, nó hét, không học, bữa bữa sau đi học thầy cô mét là ổng giận sôi lên, ổng chửi liền. Chửi không biết chửi ai, chửi vợ thôi. Bà không biết dạy con! Rồi là mà bà vợ ở nhà có khỏe không à? Có sướng không à? Cũng cực như trâu. Bà vợ ở nhà cực như trâu thôi, lo cho con,

[42:15]lo cơm, lo nước, lo quần áo, giặt giũ đủ thứ chuyện, bà cũng đang mệt. Và bà cũng thiếu chân âm. Thế bà cũng xừng lại liền, hai bên gây lộn nhau. Và gây lộn nhau có thể đánh nhau, thậm chí có thể ly dị, tan vỡ một gia đình. Đó là điều gì? Cơn bão cytokine. Mà cytokine này cytokine của tâm lý. Vì lý do ta mệt, ta mất chân âm, ta không kiềm chế được cảm xúc. Nhớ giùm sư phụ điều này. Là đáng lẽ ta chỉ nói bao nhiêu lời đó là vừa đủ trách thôi, hỏi thôi. Tại sao bữa nay con không đi học? Tại sao thầy giáo mét thế này? Hỏi cho ra vừa nhã nhặn hỏi thôi mà chưa cần hỏi đầu đuôi là quát ầm ầm ầm lên, cái quát giận lên bởi vì cơn bão cytokine

[42:59]của sự giận dữ không kềm chế được do mình đã mệt. Và người vợ thấy chửi chửi lây luôn tới mình, mình ở nhà cũng mệt, chửi lại. Lý do là mệt và cái điều này vì ở trong những người mà có trách nhiệm cao, nhất là trong quân đội lại bị rất nhiều. Thì vì sao bị? Họ căng thẳng đối phó những cái tình huống nguy hiểm để bảo vệ đất nước. Căng thẳng lắm và khi căng thẳng như vậy, cái sự mệt mỏi như vậy làm cơn bão cytokine tâm lý xuất hiện. Ta sẽ thấy là họ cũng rất dễ nổi nóng. Rất dễ nổi nóng, lúc đó ta phải thông cảm, lúc đó mất chân âm hết rồi, lúc không ai kiềm chế được vì mệt mỏi. Nên người nào mà khi mà ta mệt, thấy người nào mệt, đừng lại chọc người ta.

[43:46]Người ta không kềm được cảm xúc, lúc đó mất chân âm rồi. Hễ thấy người nào mệt mà đi thở hồng hộc, mồ hôi mồ kê nhễ nhại thì chỉ cố gắng nói những điều cho nhau vui lòng thôi. Nha, nhớ như vậy. Nhớ hoài. Như sư phụ có một cái chuyện mà sư phụ hối hận suốt một đời của mình. Lúc đó tới phiên sư phụ nấu bếp. Nấu cho cả một đại chúng ăn mà nấu suốt hai tuần lễ. Thức dậy là lúc dậy là mình phải dậy khoảng 2:00 dậy ngồi thiền. Dậy được một, ngồi một tiếng thôi là 3:00 phải xuống bếp đi. Hoặc là nếu 2:30 dậy thì 3:30 chạy vô bếp để nấu cho kịp chúng ăn. Rồi buổi trưa, buổi chiều, nấu hai buổi lỡ là thành ra năm buổi.

[44:31]Mà hai tuần lễ liên tiếp, đuối! Lúc đang lăng xăng, lăng xăng nấu như vậy, có ông già ổng vô, ổng nói: "Thầy, thầy nấu cho con miếng cháo." Cái nói: "Ủa, có hỏi bên y tế chưa?" Tức thầy đưa nguyên tắc ra liền. Tại vì cái việc mà nấu cháo là phải do bên y tế chỉ định, tức là người đó mà hôm nay ăn cháo thì bên y tế nói là bên nhà bếp cho người này nấu cháo, còn người không ăn cháo thì ăn gì bên nhà bếp. Thực ra ông, cái nguyên tắc có cần phải không? Có cần phải đưa ra nguyên tắc không khi ông già ổng đang thích ăn cháo, ổng yếu rồi mà. Mà lúc đó mệt quá, một lúc thực ra cái thời gian mình sắp xếp không còn hở để có thể nấu cháo.

[45:08]Vì quá mệt, hỏi một câu nguyên tắc liền: "Thầy có hỏi bên y tế chưa?" Hỏi rồi, chỉ một câu đó thôi sư phụ hối hận suốt một cuộc đời. Ổng chết rồi, giờ thì cũng không bao giờ gặp lại ổng để xin lỗi được nữa. Nhưng đó là cơn bão cytokine khi người ta mệt mỏi. Còn ở trong cơ thể của chúng ta cũng vậy. Là sao? Thượng phó nói Thượng phó mệt thì phải cưng ấy hả?

[45:38]Còn chúng thì trong cái bệnh cũng vậy, khi ta mất chân âm, khi ta đang mệt mà phát hiện cái virus thì cái sức miễn dịch của ta nó tấn công ồ ạt, nó bất kể, phá luôn tạng phủ của ta. Đây là trường hợp mất chân âm. Nên cái người mà khỏe mạnh á ví dụ như họ có cái phản ứng miễn dịch, họ sốt lên gì đó thôi nó không nguy hiểm rồi đi qua, sau đó họ lành. Nhưng có người mà yếu á, sốt sốt quá sốt quá rồi chết luôn. Đây là một hiện tượng mất chân âm cũng gọi là bão cytokine, ta cẩn thận vì điều này. Nên mình nói về tâm lý thì nhớ chính chúng ta phải thiền định hay bây giờ giữ chân âm mà đừng làm đến cái

[46:19]lúc mà quá mệt, chỉ vì sợ đụng chuyện không kiềm chế được cảm xúc. Và còn đối với ta với nhau thì nhìn để ý, thấy người huynh đệ mình, bạn mình, người thân yêu của mình mà có dấu hiệu mệt thì đừng bao giờ nói những câu sốc óc. Không, sư phụ nói nghiêm túc á. Sư phụ nhìn trong phim cũng vậy, nhìn trong phim mà nhất bên phim Tây phương á, về hai vợ chồng chửi nhau quá đi. Sư phụ ngồi sư phụ suy nghĩ hoài nhìn hai vợ chồng chửi nhau, tại sao? Tại cái một người thì cứ không thua, còn người kia đi mệt về. Và họ cảm thấy cuộc sống gia đình không hạnh phúc, thôi họ chia tay. Nên gia đình ly dị rất là nhiều, rất là nhiều luôn.

[47:02]Còn về trong cái sinh lý, mỗi người ta phải rèn luyện để giữ chân âm của mình, phải thiền định để kiềm chế cảm xúc của mình. Và luyện khí công để giữ cái chân âm, và ăn những thức ăn mà giữ được cái chân âm. Để khi mà cơ thể ta gặp cái virus bên ngoài nó xâm nhập thì cái hệ thống miễn dịch nó xuất hiện vừa đủ để diệt virus thôi, chứ không có sản xuất dư tạo thành cơn bão cytokine mà tàn phá chính cơ thể của mình. Nên cái yếu tố, cái khái niệm mà về chân âm để kềm cái tế bào lại, không cho nó sản sinh ồ ạt những chất miễn dịch. Đây là một cái khái niệm rất là mới đối với cả Đông y và Tây y. Cái bão cytokine, vì cytokine bên bên Đông y không hề biết,

[47:49]chỉ có Tây y nghiên cứu bằng thiết bị hiện đại người ta mới thấy. Nhưng mà nguyên nhân tại sao người ta cũng không biết thì ở đây ta phải nhìn qua bên Đông y, chính là vì thiếu cái chân âm này, nên ta ta để ý cái điều này như vậy.

[48:11]Ta có cái hệ thống gen của mỗi người quy định cái gương mặt của ta,

[48:20]quy định cái sức khỏe của ta, quy định tài năng của ta, và quy định cái tâm lý của ta. Cái lạ nhất là quy định cái tài năng á à. Một số nhà khoa học tin rằng để đi tìm cái người tài cho thế giới, đi tìm trong gen. Giải mã được cái gen, biết người đó tương lai có tài hay không có tài. Và như vậy họ sẽ đi theo cái thuyết gọi là ưu sinh, phát hiện cái gen đứa bé đó bất tài, giết nó từ trong bào thai, hoặc từ nhỏ là loại nó đi, đem đi thành một loại khác. Còn nếu tìm trong cái gen nó mà nó là người sẽ có tài thì nuôi nấng nó lên, cho thành con người mà có tài để mà đóng góp xây dựng thế giới này. Đó là người chủ trương cái thuyết ưu sinh.

[49:08]Nhưng cái thuyết ưu sinh như vậy nó tàn nhẫn và bị cái hội đồng đạo đức hay hội đồng y đức họ lên án. Lại hội đồng y đức là gì? Là những cái người mà họ hiểu nhiều về khoa học, về y khoa à nhưng mà họ hiểu ra nhiều lĩnh vực, xong họ giữ cái cương của khoa học về đạo đức, không cho mệnh danh khoa học mà để làm cái điều vô đạo đức, nên gọi là hội đồng y đức. Mà cái hội đồng y đức này được trao quyền nhiều lắm. Ví dụ một cái vắc-xin mà muốn đưa ra phải thông qua được cái hội đồng y đức này. Họ phải đánh giá rằng là cái vắc-xin đó đã đi qua bao nhiêu tiến trình, đủ để an toàn, hiệu quả cho người sử dụng hay

[49:49]không thì họ mới cho phép, thì họ mới ký duyệt. Dĩ nhiên duyệt là một người khác nữa, nhưng phải qua được cái hội đồng y đức đó. Và cái hội đồng y đức đó không phải là những con người cảm tính, những con người mà họ quen thân ai họ ký cho, không có đâu. Họ phải theo một cái quy định chặt quy định quy trình chặt chẽ của khoa học quy định, là cái vắc-xin đó anh đã thử bao nhiêu người đợt thứ nhất, thử bao nhiêu người đợt thứ hai, lấy ra bao nhiêu kết quả, bao nhiêu kháng thể xuất hiện, bao nhiêu đơn vị miễn dịch xuất hiện, họ đo đong đếm rất kỹ lưỡng từng giai đoạn, giai đoạn. Cho đến khi mà giai đoạn mà thử nghiệm trên mười mấy nghìn người qua một

[50:25]giai đoạn, đo lại cái kháng thể phù hợp thì họ thấy mọi điều rất an toàn, cái tỷ lệ mà không an toàn không đáng kể thì họ mới thông qua. Nên một cái một cái vắc-xin mà đúng phải qua 15 năm là như vậy, khủng khiếp. Nhưng mà nói tại sao trong cái cơn dịch này ta lại có nhiều vắc-xin, thì đây là một trường hợp đặc biệt của thế giới. Trường hợp cái dịch nó tấn công tràn ngập hết, ta không còn thời gian để chờ đợi, nên các nơi đều cố gắng sản xuất vắc-xin thật nhanh để hy vọng rằng là cứu người. Thì thực sự cũng vừa chích, vừa nghiên cứu, vừa chích, vừa nghiên cứu. Thì cũng phải liều, đây gọi là giai đoạn liều

[51:01]của loài người, ta không làm sao hơn được. Chứ nếu mà chờ như các vắc-xin khác, có khi 10 năm sau không còn ai chích nữa. Thôi mình liều chích đại cho rồi đi, chứ mà ngồi mà chờ đúng quy trình 15 năm chắc không biết còn ai để chích hay không. Thôi nếu chỉ còn có ông bác sĩ ổng đi tìm người ổng bơm ổng đâm vô mà ổng không đâm được á. Vì vậy. Ừ đó. Thì trong cái gen đó họ quy định cái tài năng, nhưng có một bộ phim, có một bộ phim Hollywood không biết, Hollywood chứ Hollywood, nói nhầm tiệm thuốc, Hollywood phản đối cái cái thuyết ưu sinh đó. Nó cho trong bộ phim đó có hai nhân vật, một nhân vật là khi lấy ra cái gen là một cái gen

[51:43]không phải người tài, nhưng anh này bằng cái ý chí ảnh rèn luyện ảnh rèn luyện cuối cùng ảnh có khả năng. Còn anh kia có gen của người tài là vào những cái cuộc thi là giỏi hết, nhưng bất ngờ bị cái tai nạn nằm liệt một chỗ luôn. Thành ra là gen thì tài nhưng mà bị tai nạn rồi cũng trở thành bất tài. Còn ông kia gen ổng bất tài nhưng ổng rèn luyện quá sức, trở thành người có năng lực. Cái bộ phim nó phản đối cái thuyết ưu sinh là như vậy. Thì ta có cả một cái hệ thống của cơ thể mình để tự bảo vệ lấy cơ thể. Nãy như là ừ như là này sư phụ nói đó là ta ngăn các ngoại vật tấn công nè. Ta làm lành những tổn thương nè, phục hồi những chức năng bị suy giảm.

[52:31]Rồi trong đó cái khung xương, cái hệ xương là một điều rất là quan trọng nè.

[52:42]Và ở đây ta đề xuất một cái chương trình 6T

[52:48]để tăng cái cơ chế tự bảo vệ của cơ thể. Cái 6T đó lần lượt như sau: Thứ nhất là, cái T thứ nhất là tinh thần vững vàng. Vì nếu mà...

[53:06]vì nếu mà ta dao động, ta dễ bệnh và dễ chết. Ví dụ hai người cùng bị nhiễm COVID, nhưng một người quá lo sợ, người đó chết trước. Còn một người tinh thần vững vàng, coi vậy chứ nó sẽ chết chậm hơn vài ngày sau. Có cơ hội để mà sống hơn, có cơ hội để sống hơn, chứ... cho nên cái yếu tố tinh thần rất là quan trọng. Mà để rèn luyện được yếu tố tinh thần này thì cũng nói chung cũng phải có phước, cũng phải rèn luyện gian khổ rất là nhiều. Đó. Cũng không phải là khơi khơi mà ta dễ có cái tinh thần vững vàng đâu. Vừa cũng có cái tính khí từ trong đời xưa kiếp xưa, vừa là cái rèn luyện kiếp này, mà vừa là cái đạo đức sống nữa.

[53:51]Nghĩa là khi ta có cái đạo đức sống, bỗng nhiên ta tinh thần ta cũng vững vàng hơn. Hoặc là cái người mà đi qua gian khổ nhiều, đi qua nguy hiểm nhiều, tinh thần họ cũng vững vàng hơn là cái người mà bình yên quá, đến khi gặp việc nguy hiểm, tinh thần dễ bị... bị dao động, hoang mang. Nên cái T thứ nhất là tinh thần cần vững vàng. Mà để cho được cái tinh thần vững vàng này không phải nói vài lời đã có, mà là cả một sự rèn luyện rất là vất vả. Nha. Này mỗi người ta phải bàn thêm với nhau, chứ trong cái ví dụ nói để cho cái tinh thần vững vàng, ta đã bàn ba bốn tiếng đồng hồ chưa hết. Cho nên hôm nay ta không thể nói hết,

[54:32]mà chỉ ta gợi ý, rồi huynh đệ lại chia từng nhóm, các bạn với nhau làm sao để có tinh thần vững vàng trước sóng gió, trước bệnh tật, trước nguy khó, là như vậy. Cái T thứ hai là thực phẩm hợp lý. Thực phẩm hợp lý là ta ăn không phải để ngon nữa, mà ăn để cho khỏe.

[54:58]Đa phần thiên nhiên gài cái cái việc ăn uống của ta là nơi cái miệng á, ta chỉ thích ăn cái gì ngon. Nói: "Nhà hàng đó bán bán đồ ngon không?", đó ta lựa nhà hàng ngon không. Rồi: "Ồ lại đây, hôm nay là là là là nhà tôi có tiệc mời anh", hỏi: "Vợ anh nấu ăn ngon không?". Là muốn ăn là người ta người ta hỏi ngon hay không, chứ nào giờ không có ai hỏi: "Thôi hôm nay nhà tôi có tiệc mời anh lại ăn", hỏi: "Nhà anh vợ anh nấu ăn có thức ăn có ăn có khỏe không?", mình không hỏi mà hỏi ngon không à. Mà cái người nấu bếp cũng vậy, thích cái khoe tài của mình là nấu ăn ngon. Chứ bữa ăn mình nấu cực khổ mà ai cứ im lặng ăn

[55:41]xong đi về rửa bát, đó là nỗi buồn tê tái. Nỗi buồn tê tái. Giống như có một lần vậy, sư phụ viết bài nhạc, nó có một cái hai vợ chồng nó lại ngồi vừa ăn một cái tô bún chua nấu và vừa nghe cái bài nhạc sư phụ mới soạn, thì cái tiếng hát vừa xong bài nhạc, cái cô đó cổ khen: "Bún ngon thiệt!".

[56:09]Sư phụ tê tái cả cõi lòng.

[56:17]Mỗi bữa ăn là một cái công khó của người nấu nha, mà thích nấu cho ngon mà mình ăn xong rồi mình tụng kinh rồi mình đi xuống mình rửa bát thực ra là con người mình nó thiếu một cái gì ghê gớm lắm. Cho nên cho nên là trong cái bài kinh tụng á, lúc mà sau ăn cơm các chùa hay có cái này: "Thân phi nhất lũ, thường tư chức nữ chi lao. Nhật thực tam sang, mỗi niệm nông phu chi khổ". Một ngày ăn ba bữa, lúc nào cũng nhớ cái công của cái người người làm lúa, nhưng mà phải nên phải gần hơn là gì? Nghĩ tới cái công của người nấu ăn. Nên nên từ đây là mỗi khi chúng ta ăn xong, vui lòng bày tỏ một cái gì, ít nhất cũng phải là gì?

[57:03]"Thank you" nha, món ăn ngon, hôm nay rất là ngon, không biết ngon hay không mà cứ nói ngon, để làm cho ấm lòng của người nấu. Cái thực phẩm á, thực phẩm mới quan trọng, thực phẩm hợp lý. Cái T thứ ba là thuốc. Thì đã nói bệnh rồi là phải có thuốc chứ không có nói chuyện gì hết, thuốc nó hỗ trợ. Chứ cơ thể chúng ta có cơ chế tự bảo vệ, nhưng không phải lúc nào cũng đủ sức, mà luôn luôn phải cần sự hỗ trợ của thuốc. Đó là lý do mà những người mà chữa bệnh ta phải gọi họ bằng thầy. Đặt họ một đẳng cấp lên cao, gọi là thầy, thầy thuốc, thầy thuốc nhân dân, thầy lang, nhưng đừng có băm. Thấy không?

[57:50]Bởi vì họ hỗ trợ cho cơ thể ta để chữa bệnh, mà nhờ vậy loài người không bị tuyệt chủng. Trên Trái Đất đã xuất hiện nhiều giống người, thì khi người ta đi người ta đào được những bộ xương lên, người ta nói: "Ủa, đâu phải con người mình là duy nhất?". Nhưng mà ngày hôm nay, chỉ có con người Homo sapiens này là người tồn tại duy nhất, còn những giống người Neanderthal, Erectus, Homo gì đó chết hết. Chỉ bởi vì sao? Bởi vì họ không có thầy thuốc. Còn chỉ có cái người Homo sapiens này mới có thầy thuốc, dùng thuốc để hỗ trợ bảo vệ cơ thể mà tồn tại tới ngày hôm nay. À cái thuốc rất là quan trọng. Thì mỗi một quốc gia, mỗi vùng,

[58:33]mỗi miền và mỗi thời đại cái thuốc nó có thể có sự thay đổi. Tuy nhiên, ta không bao giờ được quên cái nguồn thuốc cổ truyền. Vì sao vậy? Nếu không có thuốc cổ truyền, ngày nay chết hết rồi. Trước khi có y học hiện đại, ta phải đi qua cái gì? Y học cổ truyền. Và rõ ràng y học cổ truyền hiệu quả nên ngày hôm nay con người mới tồn tại. Nếu y học cổ truyền hoàn toàn không hiệu quả, ngày nay mình chết sạch rồi, đúng không ạ? Ai mà không bệnh? Nên việc phủ nhận y học cổ truyền là một cái sai lầm lớn á. Mà phải làm sao? Phải khai thác, phải tận dụng, phải tìm hiểu, phải nghiên cứu bằng cái góc nhìn của y học hiện đại để mà khai thác cái cái y học cổ truyền.

[59:16]Vì ta sống bằng y học cổ truyền mà, ta tồn tại tới ngày hôm nay bằng y học cổ truyền mà. Nên ai mà đánh giá thấp y học cổ truyền, đó là một cái người không khôn ngoan, mình tránh dùng chữ ngu nó mất lòng, đó là người không khôn ngoan. Loài người tồn tại không bị tuyệt chủng chính nhờ y học cổ truyền khắp mọi nơi trên Trái Đất này, khắp mọi nơi trên Trái Đất này.

[59:39]Cái thứ ba là T rồi phải không? Là thuốc phải không? Cái thứ tư là tập luyện.

[59:46]Thì ta có cách tập luyện nào đó, cơ thể mà không tập luyện sẽ bị suy giảm chức năng liền.

[59:55]Bắt buộc ta phải tập luyện, mà tập luyện cái đúng phương pháp, tập luyện cho hợp lý. Có những người họ tập luyện hợp lý rồi họ có cái công lực phi thường. Thường thường ta nghe vậy ta nghe có một cái người là võ võ sĩ người Việt rất là nổi tiếng ở nước ngoài, đánh thắng rất nhiều trận. Tới khi ổng đóng phim, đến nỗi là những cái võ sĩ mà nổi tiếng của phim Trung Quốc á mà đánh với ổng trong phim còn sợ. Họ nói ổng công lực mạnh quá. Mà trong phim phải đánh như thật để lấy cái thước phim cho nó thật, chứ trong phim mà đánh xìu xìu xìu xìu cái thấy liền. Trong phim phải đánh như thật, nên cũng rất nguy hiểm.

[1:00:32]Mà ai cũng nói đụng tới ổng đó vô mà đấu với ổng mệt, mà ổng là người Việt Nam. Mà hỏi ổng, ổng nói hồi nhỏ ổng rất ốm yếu, nhưng nhờ một cái phương pháp tập luyện bỗng nhiên công lực tăng lên rất là mạnh. Đây là cái sự tập luyện cũng rất là quan trọng, ta không bao giờ được quên cái sự tập luyện. Vào cái thời của Bác Hồ, lúc đó là đất nước ta còn nghèo, ai cũng phải cố gắng lao động để sống, để phát triển, mà Bác Hồ cũng phải làm gương xách tạ. Không biết là người ta đưa cái tạ Bác Hồ chụp là mấy ký thì mình cũng không biết, nhưng mà thấy cũng Bác Hồ cũng cầm cái tạ đưa lên, là khuyến khích toàn dân theo gương Bác Hồ mà tập luyện. Thì mọi người mới hỏi:

[1:01:10]"Trời ơi, tôi lao động cả ngày cực khổ rồi cần chi tập luyện?". Nói lao động là một chuyện mà tập luyện có cái giá trị nó khác. Tại vì tập luyện nó có cái phương pháp nó kích thích toàn bộ cơ thể, còn mình lao động thì nhiều khi mình chú tâm chỉ có một công việc nào đó thôi, nó không phải là kích thích toàn bộ sự hoạt động, sự trao đổi khí, trao đổi chất, cái tuần hoàn của cơ thể, nên cái sự tập luyện vẫn là quan trọng dù mình có lao động. Vậy, đó là cái T thứ mấy? T thứ tư. Cái T thứ năm, cái T này là rất quan trọng, đó là cái tâm tử tế, thiện nguyện. Vì nếu mà ta sống mà không có cái tâm tử tế,

[1:01:51]bỗng nhiên cái hệ thống miễn dịch của ta suy yếu. Mặc dầu nó là một loại tâm lý, nhưng mà nó tác động lên hệ thống miễn dịch. Cái người nào mà sống tử tế, người đó sẽ sống dai. Thì có người nói: "Thấy có một đứa nó tử tế rồi nó chết rồi." Đứa nào? Nó nhảy xuống sông nó cứu người ta, nó chết luôn. Cái đó là trường hợp khác, cái đó là trường hợp đặc biệt phải không? Chứ thường thường người tử tế hay giúp người khác thì đó là người sống dai. Nhưng mà vừa rồi ta có một tấm gương là có một anh Thượng úy Ngô Văn Thứ, Hà Nam. Ảnh đi ngang sông thấy người ta đứng ở cầu la la la nhìn xuống có một cô, không biết có buồn gì nhảy xuống sông.

[1:02:37]Nhảy xuống sông làm sao cổ cũng không chìm, ảnh nhảy xuống, ảnh cởi đồ ra ảnh nhảy xuống cứu được. Cứu được, nhưng mà kéo được cô vào bờ, giao cho công an để công an tìm hiểu nguyên nhân động cơ thì đó không biết ông chồng nói cái gì đó. Tức là cổ cũng mệt, ông chồng kia cũng mệt, về nhà hai người gây nhau rồi cổ giải quyết bằng cách đi ra ngoài cầu nhảy luôn xuống cho nó rồi. Còn anh Thứ này là Thượng úy, anh cũng có gia đình rồi, cho nên sau đó mỗi người mỗi ngả, không liên quan gì tới nhau nữa. Thì đây là trường hợp mà cứu người vì anh này ảnh tập luyện, lúc mà ảnh nhảy xuống nhìn cái clip quay ảnh bơi như là

[1:03:15]ca nô vậy, bơi rất là nhanh, bơi cực kỳ giỏi. Thì nói nhiều khi ta tập luyện thấy bình thường, nhưng có khi đụng chuyện ta cứu được một mạng người thì cái sự tập luyện của ta cũng rất là xứng đáng. Còn trong những lúc mà nguy hiểm, mình yếu sức quá mình không cứu được ai, còn có khi lúc mình tập luyện, có lúc cần mình cứu được người khác. Còn tuy nhiên, chỉ cái sự tập á chỉ cái sự tử tế thôi, chỉ cái sự tử tế thôi đã làm cho cái sức miễn dịch của ta nó mạnh lên. Nên nói là trong cái thời đại dịch ta cần sức khỏe, nhưng đừng quên một điều là phải tử tế, vì yếu tố tử tế làm cho ta khỏe mạnh, một đời sống tử tế làm cho ta khỏe mạnh.

[1:03:59]Mà chữ tử tế nó bao gồm cái gì? Sự giúp đỡ người khác một cách cụ thể, chứ không phải tử tế trên cái miệng, mà phải giúp cái gì đó, tốn tiền, tốn của, tốn công để giúp người khác, đó như vậy. Và cái T thứ sáu là gì?

[1:04:20]T thứ sáu là gì? Đừng nói tiền nha. Phải thêm chữ H vô: Thiền! Thiền, nha, vì thiền làm cho tâm ta thanh tịnh, mà trong cái tâm thanh tịnh đó cái hệ thống miễn dịch ta được sản sinh tốt hơn và ta thông minh hơn, nha, thiền định. Lý do mà chùa ta ráng phải ngồi thiền là như vậy đó. Nên ta sáu T, kiểm tra lại: T thứ nhất là gì? Tinh thần vững vàng. T thứ hai? Thực phẩm phải không? Thực phẩm hợp lý. T thứ ba? Thuốc, thuốc hỗ trợ cho cái hệ thống bảo vệ cơ thể của ta. T thứ tư? Tập luyện. T thứ năm? Tử tế. T thứ sáu? Thiền. Nếu ai muốn T thứ bảy thì là tiền thì đó là chuyện cá nhân nha. Có tiền mới khỏe, nói thì nói chứ phải có tiền mới khỏe thầy ơi,

[1:05:16]không có tiền không khỏe thì thôi, thêm bổ sung T thứ bảy đó là chuyện cá nhân, nhưng mà căn bản là ta có cái sáu T này. Đồng thời ta có sáu chữ H làm cho cơ thể ta suy yếu.

[1:05:31]Chữ H thứ nhất: Hưởng thụ dục lạc. Nói chung là người ham vui, ham chơi là cơ thể phải suy yếu. Nên ta nhìn ở bên quốc gia, ta thấy nhiều khi có những cái nơi mà nam nữ tụ tập lại trong cái không gian rất chật, nghe nhạc ầm ĩ rồi họ nhảy. Ngồi nhìn không nói phải họ đem cái sức khỏe đó, họ đi họ làm phước, họ đi đắp đường, họ đi nhặt rác nhờ, đi trồng cây nhờ. Họ vô đó họ nhảy cho nó hết sức đi. Ăn uống cả ngày bao nhiêu là cơm cha, áo mẹ, công thầy rồi đi vô cái bắt cặp nhảy nhảy nhảy nhảy nhảy nhảy nhảy cho hết sức khỏe rồi đi về. Rồi về rồi làm gì? Rồi hỗn láo, bậy nó bạ. Nên họ sống như vậy rồi làm sao sống lâu được?

[1:06:18]Cuộc sống vô nghĩa, sống tiêu cho hết những cái năng lượng của mình, tiêu cho hết những cái phước của mình. Lối sống hưởng thụ làm cơ thể suy yếu, vì hết phước á. Nên cái người mà sống mà để biết giữ gìn á là nhớ hạn chế hưởng thụ dục lạc là như vậy. Cái H thứ hai: Là hoang mang, dao động. Chuyện gì không biết cứ lo quá đi, cũng làm cho cơ thể mình suy yếu, làm mất cái tinh thần vững vàng đó. Ngược lại với tinh thần vững vàng chính là cái hoang mang, dao động. Đến lúc nào đó con người cũng phải liều, chứ kệ nó, tới đâu tới, mình bình thản cái đã. Coi là không hoang mang, dao động. Thứ ba: Là lối sống hẹp hòi, ích kỷ, ác độc.

[1:07:07]Nó ngược với cái tử tế, thấy ngược với cái T tử tế đó, là cái H này hẹp hòi, ích kỷ, ác độc thì người này cơ thể không có sẽ không khỏe mạnh được, không bằng cái người độ lượng, tử tế được. Đầy là yếu tố đạo đức á. Một yếu tố, một cái chữ H nữa, H thứ thứ tư nữa là: Hờ hững, lười biếng.

[1:07:31]Sống mà không siêng năng, sống nhàn nhàn, hờ hững, hời hợt, không quan tâm tới người khác nhiều, không cố gắng làm, không cống hiến, không tạo ra được nhiều giá trị cho cuộc đời này, hờ hững, hời hợt thì tự nhiên mình cơ thể mình cũng bạc nhược, cũng yếu đuối đi. Cái H thứ năm:

[1:07:56]Hổng kiến thức về y y học.

[1:08:02]Vì nếu mà ta không thể có cái kiến thức về y học như một người học y khoa được, nhưng ta không được phép hoàn toàn không biết gì về kiến thức y học, phải biết một số cơ bản. Không được để rơi vào cái H thứ năm là hổng về kiến thức y học, phải biết về nó. Ngay cả cái người nấu ăn cũng phải biết dược tính của các món ăn. Rồi trong cái đời sống của ta khi ăn ngủ, khi ta làm việc, ta đều biết ảnh hưởng của nó lên cơ thể của mình, đó gọi là những kiến thức y học. Khi ta làm việc, khi ta giải trí, mọi điều, khi ta hít thở, ta đi vào môi trường, khi ta bơi, ta lội, ta tắm, tất cả nó đều có ảnh hưởng tới sức khỏe ta và ta phải biết cái cái những

[1:08:49]yếu tố đó đi vào sức khỏe mình như thế nào, cũng như ta cũng phải biết những điều đó cho những người chung quanh mình mà nhắc nhở lẫn nhau. Nhiều đứa con nít nó ham tắm quá nó cứ nhảy xuống sông nó ngâm riết nó bệnh chết. Không vậy? Ờ hoặc là cái người mà mình thấy người đó ăn rất là ngon, nhưng mình nhìn cái thức ăn họ không có phải là thức ăn tốt cho sức khỏe, mình phải tới can ngăn, tại vì mình có kiến thức về y học. Còn cái người mà hổng kiến thức về y học rồi thì họ sẽ ăn không hợp lý, sống không hợp lý, làm không hợp lý, giải trí không hợp lý. Đó là hổng kiến thức y học. Nên phải có trau dồi về kiến thức y học,

[1:09:29]đọc sách về y học, đọc những bài báo về y học, đừng bao giờ bỏ qua. Nhất bây giờ những tài liệu đó rất là dễ tìm, hồi xưa thì mới khó, bây giờ rất là dễ tiếp cận, nên ta phải có một phần nào đó kiến thức y học. Rồi. Và cái H thứ sáu: Ham ăn. Ham ăn. Ham ăn.

[1:09:56]Ham ăn. Tuổi nhỏ thì ta ham ăn, thích ăn, trừ đứa bé bị cha mẹ bắt ăn thịt sớm quá, nhiều quá, bộ tiêu hóa hư liền, từ đó nó chán ăn, biếng ăn liền. Cho nên nhiều cha mẹ không biết, cứ ém thịt cho con ăn từ rất sớm, cái nó bộ tiêu hóa nó hư nó lười ăn liền, ngay đó lười ăn luôn, không biết tại sao. Vì cũng là hổng kiến thức y học á. Cho nên phải được bác sĩ hướng dẫn thức ăn vừa cân đối các món làm sao để đứa trẻ nó mới khỏe được. Rồi cái ham ăn đứa trẻ nó mang theo thì đến cái tuổi nào đó ta phải kiềm chế lại, qua 30 bắt đầu phải kiểm soát á. Nhưng mà cái ham ăn nó mang theo ta tới già, trừ khi ta bị bệnh, chán ăn, qua khỏi cái chán ăn đó cái ta ham ăn trở lại.

[1:10:48]Mà nhớ ham ăn là một cái H thứ sáu cũng là phá hoại sức khỏe của ta, phải biết kiềm chế cái miệng của mình là vậy. Có một lần thầy nói chuyện với một cái ông người nước ngoài, rồi cùng hỏi nhau một cái câu hỏi là là bạn có cảm thấy vui, sung sướng khi mà ăn uống tiệc tùng không? Ổng nói: "Yes! Okay." Ổng là chịu liền. Cái hỏi sư phụ, sư phụ nói: "Không. Đối với sư phụ ăn là một bổn phận, ăn để sống, để khỏe, để tu và để phụng sự, chứ không phải ăn cho ngon, không phải để hưởng thụ." Mà cái người lớn phải hiểu điều này, con nít thì không biết, chứ người lớn phải hiểu điều này. Không được rơi vào cái H thứ sáu là ham ăn vô độ.

[1:11:36]Nên ta có cái tám cái H mà phá hoại sức khỏe: Thứ nhất là gì? Hưởng thụ dục lạc. Thứ hai là? Hoang mang dao động. Thứ ba là? Hẹp hòi, ích kỷ, ác độc. Thứ tư là? Hờ hững, lười biếng. Thứ năm là? Hổng kiến thức về y tế. Và thứ sáu là gì? Ham ăn. Ừ. Nó còn nhiều cái H nữa, nhưng đại khái sáu cái H là như vậy. Có một cái H là không biết nó có hại không: Hiền.

[1:12:20]Thiền Đạo đức tốt.

[1:12:24]Nãy giờ ta nói về cái cái hệ thống đặc biệt là như thế này. Cái khả năng mà tự bảo vệ của cơ thể của ta không phải là vô hạn. Nên nó có thể làm sao? Nó có thể suy yếu ít nhiều tùy người. Có người rất là mạnh, cho nên bệnh họ tự họ lướt qua được. Nhưng có người mà không tự lướt qua được, phải có sự chăm sóc y tế, có thuốc thang, có bấm huyệt, có này kia nọ hỗ trợ rồi mới vượt qua bệnh. Nhớ như vậy. Chứ không phải là nói rằng cơ thể mình có cơ chế tự bảo vệ rồi mình liều, không có đâu, vì nó không phải vô hạn. Ta phải vay mượn mà, hen. Nên ở đây, nếu ta thiếu phước thì cơ thể ta suy yếu. Nếu ta trả nghiệp thì ta gặp hoặc là bệnh hoặc là tai nạn đánh vô cơ thể ta liền. À.

[1:13:18]Mà khi ta bị suy yếu nè, khi ta bị tai nạn nè, khi ta bị bệnh, thì nhiều khi cơ thể ta không tự vượt qua được, mà ta phải dùng một liệu pháp để kéo níu sự sống lại. Dùng một liệu pháp. Liệu pháp là cái gì? Là một phương pháp hỗ trợ về y tế: chích thuốc, uống thuốc, bấm huyệt, vân vân mọi thứ vậy đó. Dùng một liệu pháp để ta kéo níu, giữ gìn sự sống. Thì như vậy ở đây, cái việc mà ta dùng một cái liệu pháp để kéo níu sự sống lại, nếu nói theo nhân quả, nó là cái gì?

[1:14:03]Ví dụ bây giờ nói là mình bị bệnh viêm phổi. Thế mình phải đi bác sĩ, chích thuốc, uống thuốc. Và tốn tiền. Dùng một liệu pháp là phải tốn kém, phải hao tốn của mình hoặc của gia đình mình, thiếu nữa phải đi mượn. Hễ đụng tới liệu pháp là hao tốn. Vì cái vay bên ngoài mà. Còn nếu cơ thể ta đủ sức mạnh tự nó lướt qua thì ta không tốn đồng nào. Nhưng nếu cơ thể ta không đủ tự bảo vệ cơ thể mình trong trường hợp bệnh đó, ta phải vay mượn một liệu pháp bên ngoài. Mà việc vay mượn một liệu pháp bên ngoài là tốn kém. Nói trên nhân quả là ta đã lấy một cái phước ở đâu đó, đắp vô cái cơn bệnh hiện tại, chữa cho cơn bệnh hiện tại.

[1:14:47]Cái phước đó ở đâu về? Khi ta phải chữa bệnh, ta dùng một liệu pháp là có sự tốn kém, vay mượn từ bên ngoài, tức là phải mượn cái phước đâu đó. Phước nó ở đâu?

[1:15:05]Hoặc là cái phước đó ta có từ quá khứ. Trong quá khứ ta có nghiệp nên nó có bệnh, nhưng trong quá khứ ta cũng có phước nên ta có tiền để chữa bệnh, hai cái đó song song. Ha! Vì mà có một cái nghiệp nên có cái bệnh, vì ta có phước nên ta có tiền chữa bệnh. Còn trường hợp có người có nghiệp ở quá khứ nên bây giờ có bệnh, nhưng không có phước quá khứ nên không có tiền chữa bệnh, nhưng vẫn phải chữa, không thể chết, vẫn phải chữa, vẫn phải dùng một liệu pháp để chữa thì lấy phước ở đâu? Lấy tiền ở đâu?

[1:15:46]Đi vay. Tức là vay phước của tương lai. "Anh anh, cho tôi mượn năm triệu tôi uống thuốc đỡ hen, rồi hôm nữa hết bệnh rồi tôi đi làm tôi trả lại cho anh." Rõ ràng ta vay phước của chính ta ở tương lai. Phước quá khứ không đủ nên bây giờ bệnh không có tiền, ta phải vay của tương lai. Đi mượn người khác, mai mốt trả lại, đi làm trả lại. Tức là ta vay phước của chính ta ở tương lai. Nhưng mà liệu trong tương lai ta có phước để có tiền trả nợ tiếp hay không? Đây là vấn đề. Nên vì vậy, làm gì làm, trên đời làm gì làm, làm ơn, làm phước cái đã. Vì ta thiếu phước rồi, ta không có phước tương lai, ta không tạo ra được ta không có phước quá khứ,

[1:16:38]ta không tạo ra được cái phước tương lai chỉ bởi vì ta không có cái ý thức về việc làm phước thường xuyên. Rất nhiều người sống trên đời không hề có cái ý thức phải làm phước từng ngày, từng giờ. Rất nhiều người. Sư phụ gặp nhiều người đó nhiều lắm rồi đó trên cuộc đời. Đi đâu cũng gặp những người hạng người này. Rất là lo. Bởi có lần mấy lần trong bài giảng Sư phụ nói, con người ta chết 95% rơi vào ngạ quỷ hết, làm ma đói hết. Chỉ bởi vì lúc sống không có ý thức phải làm phước từng ngày, từng giờ. Sống cho qua ngày rồi thôi. Chừng nào bệnh bệnh, nào chết chết, nào già già. Không có ý thức phải làm phước.

[1:17:18]Nên khi ta hiểu về cái nhân quả tội phước, phải trong từng ngày, từng giờ đều phải cố gắng làm phước. Sợ cái việc mà trong một ngày không làm được cái gì ra phước. Vì ta không biết cái nghiệp quá khứ nó đến lúc nào. Cái nghiệp quá khứ nó đến mà phước quá khứ không có để đến bù lại thì ta sẽ rất là khổ sở. Nên nhớ vậy. Có những trường hợp có những người vậy, nhiều khi bệnh nan y, quyết sống mà gia đình mắc nợ mình, thương quá cái bắt đầu bán từ từ, bán từ từ cuối cùng bán luôn bứt căn nhà luôn, cả nhà phải đi ở thuê để lấy tiền mà trả trả trả trả viện phí, mà cái bệnh đó là bệnh nan y, bây giờ chưa ai chưa ai chữa được. Rồi nhà mất luôn.

[1:18:05]Nghĩa là tới cuối cùng mình cũng chết, nhưng gia đình tan vỡ luôn, khổ sở luôn. Đó là vì cái nghiệp của mình, vì cái bệnh của mình mà mình hại luôn sự sống của những người chung quanh. Mình nói theo cái kiểu của y học vậy đó, là "còn nước còn tát", cứ dồn hết sức để cứu một người, quan điểm đó cũng rất là hẹp hòi của của y khoa. Phải nhìn tổng thể, người đó có cần phải sống nữa hay không? Trong khi những người khác mới đang cần tiếp tục sống. Có khi phải hy sinh. Rồi có một trường hợp vậy, trường hợp Sư phụ nghe một cái trường hợp cái ông Sư phụ đến thăm cái chùa, mấy chục năm trước Sư phụ đã đến chơi, mấy chục năm sau lại thăm, chùa còn chút xíu à.

[1:18:51]Nói, "Ủa, trước đất rộng lắm mà?" Nói, "Dạ, cái ông thầy trụ trì đời trước ổng bệnh ung thư, ổng bán đất lần lần, bán đất chùa từ từ ổng chữa bệnh rồi ổng cũng chết, chùa còn nhiêu đây." Nói, "Trời ơi! Này chết luôn. Vì mình mà cơn bệnh của mình mà mất đất của Tam Bảo."

[1:19:09]Có một cái sư ni sư đó cũng vậy, bệnh quá cứ chữa bệnh, cái sau đó gặp một người thầy bói, công nhận người thầy bói này giỏi, mới nói câu này, "Ni sư cứ càng cố gắng chữa bệnh, ni sư càng bệnh. Vì tiền ở đâu? Tiền của Tam Bảo. Ni sư liều đi. Đừng thèm lấy tiền Tam Bảo bằng cách khác đi, vậy mà khỏe." Đúng, ni sư nghe lời cái tự nhiên bệnh nó hết. Cứ càng nghĩa là ráng chữa bệnh, mà tiền đó là tiền của Tam Bảo mà. Phải dùng phải cân nhắc dữ lắm chứ không phải là dễ. Ha. Tiền của Tam Bảo, một đồng phải cân nhắc nhiều lắm. Nên dùng trong trường hợp này, nên dùng trong trường hợp kia hay sao. Tính toán tội phước kỹ lắm á, chứ không phải.

[1:19:56]Mà trong các liệu pháp để chữa bệnh, ta để ý điều này: đừng có dùng cái liệu pháp quá tốn kém vì nó ảnh hưởng đến đời sống của những người chung quanh ta. Phải khôn ngoan điều này: dùng cái liệu pháp đơn giản, ít tốn kém, trong đó ta kèm thêm cái gì? Sám hối, làm phước, phóng sinh.

[1:20:22]Vì có những người vậy, có người bị ung thư, thì Sư phụ kêu là cứ sám hối, phóng sinh và uống cái loại thuốc dưới đất đơn giản, họ hết. Nhưng có cái người họ chỉ dùng cái thuốc dưới đất, họ uống mà họ không làm phước phóng sinh, tự nhiên ít bữa nghe lời ai dụ dụ cái đổi qua cái thuốc nam, thuốc gì thuốc lá cây gì mà không biết độc tố nó như thế nào, phát bệnh lại chết liền. Mình thấy rõ ràng nhân quả nó cũng chi phối. Thuốc thì hiệu quả, nhưng mà khi hết phước rồi bỗng nhiên người ta không tin thuốc nữa, người ta đổi qua thuốc, đổi thuốc chết liền. Thuốc thì không sai, nhưng nghiệp mình nó làm cho

[1:21:02]mình nghĩ sai rồi dẫn mình tới cái chết liền. Nên làm gì làm, vẫn phải kèm cái phước đi theo để giữ cái sức khỏe của mình: sám hối nghiệp xưa, làm phước, phóng sinh, trồng cây, giúp người khác, sống tử tế với nhau. Đó là những yếu tố mà làm cho ta khỏe mạnh.

[1:21:25]Ta có mấy cái cái suy nghĩ thế này: ví dụ như có những loại bệnh khi có hai cái quan niệm chữa bệnh, hai cái trường phái về chữa bệnh, hai cái trường phái về chữa bệnh.

[1:21:40]Một á, là biết rằng cơ thể mình nó có cái tính tự chữa bệnh, nhưng mà nó không phải là đủ sức, cho nên ta hỗ trợ cơ thể để cơ thể ta tự chữa bệnh, ta hỗ trợ thôi. Đó là trường phái thứ nhất. Trường phái thứ hai là ta dùng cái cách nào đó trực tiếp chữa bệnh, không cần cơ thể. Đây là trường phái thứ hai.

[1:22:14]Ta đi theo trường phái nào?

[1:22:19]Sự thực là đến ngày hôm nay,

[1:22:24]trong y học vẫn chưa phân ra hai loại này lắm, chưa phân rõ hai loại này, nên người ta cứ nhầm qua nhầm lại, nhầm qua nhầm lại. Một là giúp cho cơ thể để cơ thể nó chữa bệnh, vì cơ thể nó có tính tự chữa bệnh, chỉ giúp nó thôi, chứ không trực tiếp. Mà trường phái thứ hai, trực tiếp chữa, hễ thấy có khối u mọc lên, thọc vô cắt bỏ khối u đi, hễ thấy có khuẩn, uống thuốc giết cái khuẩn đó đi. Tức là mình trực tiếp chữa, không cần cơ thể. Còn một loại trường phái là mình dùng cái thuốc gì cơ thể nó sắp xếp tế bào lại, không cho phát triển bừa bãi, khối u biến mất. Cơ thể nó sắp xếp tế bào lại. U là gì?

[1:23:10]Tế bào nó phát triển bừa bãi mà cơ thể không níu lại được. Bây giờ ta dùng một liệu pháp cho cơ thể để cơ thể nó níu níu cái tế bào lại, nó xếp tế bào lại cho đàng hoàng, ngay ngắn, khối u biến mất. Đó, nên hai trường phái: một, hỗ trợ để cơ thể tự chữa bệnh; hai, dẹp cơ thể đi, tự trực tiếp mình đưa liệu pháp vô chữa bệnh. Ngang đây Sư Phụ dừng lại không phân tích tiếp, mọi người tự suy nghĩ về cái hay cái dở của mỗi loại này nha. Ví dụ thế này, bây giờ ta gãy xương, ta để cho cơ thể nó tự chữa rất khó, nhiều khi sắp xương lại rồi sau đó ta mới hỗ trợ cơ thể, phối hợp cả hai nó vẫn hay hơn. Nhưng có những trường hợp ta để cho cơ thể tự

[1:23:59]nó, nó điều chỉnh sẽ rất là hay, ví dụ vậy. Ví dụ như bây giờ ta bị giãn tĩnh mạch tuổi già. Khi bị giãn tĩnh mạch tuổi già như vậy, tĩnh mạch nó giãn rồi, bó tay, không có thuốc nào chữa. Nhiều người buồn quá cắt bỏ khúc tĩnh mạch đó, nối tĩnh mạch lại, mai mốt nó giãn tiếp. Nhưng nó có một loại thuốc dưới đất, khi ta dùng vô, nó tự động nó điều chỉnh lại là tĩnh mạch nó chắc lại, không giãn nữa. Thuốc dưới đất là hay. Đó là do ca sĩ Hàn Quốc nha, ca sĩ Hàn Quốc Joon Andy, đó ông đó ổng giới thiệu cái loại thuốc đó.

[1:24:48]Còn nói về các bệnh lây nhiễm, đang trong thời đại dịch ta nói về sự lây nhiễm chút xíu. Lây nhiễm tức là nó lây từ người này qua người kia. Mà cái gì đi qua? Vi khuẩn, virus, vi trùng. Mà khi nào thì nó lây qua? Khi tiếp xúc sâu hoặc khi tiếp xúc rất cạn. Khi tiếp xúc sâu ví dụ có loại là phải sao, máu phải dính qua, máu từ máu qua máu, nó nhiễm liền vì bệnh nằm trong máu; hoặc khi quan hệ tình dục; hoặc khi dính qua nước bọt; hoặc khi nói chuyện gần quá, thở gần quá, qua. Vì cái khi mà ở khoảng cách ngắn quá, khi cái con con vi khuẩn đó nó ra khỏi mũi người ta, qua khỏi miệng người ta, nó chưa mất hoạt tính

[1:25:36]thì nó đã chui vào trong phổi mình thì gọi là lây. Là có một số bệnh như vậy, nghĩa là tiếp xúc phải rất sâu nó mới lây. Nhưng có một số bệnh không cần tiếp xúc sâu, nhất là cái dịch Corona này. Người ta đã có những câu chuyện vậy, bên hàng xóm bị, bên đây mở cửa sổ, bên này lây luôn, không cần tiếp xúc. Tức là nó lây theo gió, đi qua không khí luôn. Tiếp xúc rất sơ sài. Có những người núp trong phòng kín không tiếp xúc với ai, dương tính luôn. Có năm người trốn trên núi luôn, mùa dịch sợ quá trốn trên núi, ở trên đó cái cần gạo quá cái hái măng trên rừng đi xuống dưới gặp cái chốt, xét nghiệm dương tính. Hỏi tiếp xúc ai, nói:

[1:26:20]"Năm người trên rừng không tiếp xúc ai.", cũng dương tính, không biết đường. Vừa rồi cái hai vợ chồng của anh chị làm ở trên công ty mình cũng vậy, nói: "Con ở trong nhà không đi đâu, không tiếp xúc ai.", bên y tế vô xét nghiệm ngẫu nhiên, dương tính cả hai vợ chồng, lại đi cách ly. Rất là lạ. Đó coi như nghĩa là cái dịch này là một cái loại mà không cần tiếp xúc sâu, không cần tiếp xúc kỹ vẫn lây, làm cả thế giới hoảng kinh hết là như vậy. Người ta vẫn chưa có biết cái cách nào, còn cái khẩu trang đeo coi vậy chứ cũng không phải là bảo đảm vì nó có những cái kẽ, nó vẫn chui lọt qua được, chứ không phải ta kín hoàn toàn như là cái mặt nạ chống hơi độc.

[1:27:00]Ta vẫn chưa có thể trang bị mỗi người một cái mặt nạ chống hơi độc được. Còn cái đeo khẩu trang sơ sơ thì thôi tạm thời yên tâm, chứ chưa phải là ấy lắm.

[1:27:14]Và có một số bệnh mà theo tuổi già tự nó phải xuất hiện, không trốn được, đó là do các tạng phủ suy giảm chức năng. Tim tới tuổi nó phải yếu, thận tới tuổi phải yếu, tụy, gan, lách, vân vân, tới tuổi là nó phải yếu, não tới tuổi nó phải yếu. Ta không cưỡng lại được cái dấu vết của thời gian, nó phải yếu. Thì khi nó yếu như vậy, có khi nó yếu và nó không gây bệnh lắm, người ta chết vì già, vì yếu, đó là người rất có phước á. Còn thường thường khi nó yếu rồi, nó gây bệnh, hành ta một trận đã đời rồi mới quật ta chết. Ví dụ như cái người bệnh tiểu đường vậy, tới già rồi cái tiếng lớn tuổi chút cái tuyến tụy nó

[1:28:01]suy yếu, làm cho ta hễ ăn cái là đường nó tăng lên mà không hạ xuống được, sau này ta phải cưa tay, cưa chân rồi mù mắt, khổ vô cùng rồi mới chết, có những như vậy. Hoặc là gan yếu rồi, hoặc là ung thư gan. Có cái mà yếu làm mình mệt nhưng mà nó hành không lâu là yếu tim, lên cơn sốc tim chết liền, không có lâu lắm. Nhưng mà ai cũng sợ. Còn thận mà suy một cái rồi, nó không lọc nước được, không lọc được nước tiểu, không đi tiểu được, phải chạy thận một tuần ba ngày, tuần ba lần, khủng khiếp vô cùng. Đó là cái mà theo cái tuổi già tự nó phải bệnh, ta không bao giờ tránh khỏi. Chỉ có những người phước rất lớn thì mới già, yếu rồi chết, không bệnh hành.

[1:28:55]Cái mà đây là cái mà ta phấn đấu nè. Thực sự già, yếu mà chết, hạnh phúc giống như sinh lên cõi trời vậy. Mà ta tu làm sao để ráng được cái này nè, ráng về già đỡ bệnh để ta không có phải làm phiền cái người chung quanh ta là một hạnh phúc. Vì ta không thể tự tử chết để gọi là không làm phiền, cứ phải sống, mà sống mình bệnh quá, rất là tội nghiệp cho những người chung quanh mình. Nên ta phải làm sao vậy, phải giữ cái 5T, ê 6T, xin lỗi 6T, để làm sao mà vừa có phước, vừa có cái sức khỏe, để đi vào tuổi già rồi đi qua cái cõi bên kia nó thanh thản, nhẹ nhàng, đó là cái quý nhất.

[1:29:43]Có một cái cơ chế mà y học hiện đại không biết, đó là cơ chế khí lực vô hình

[1:29:53]trong cơ thể của ta. Y học không biết, bên Đông y thì biết, ví dụ các huyệt đạo.

[1:30:01]Các huyệt đạo là một cái gì rất kỳ lạ. Ví dụ như bây giờ ta nói đây có cái huyệt Hợp Cốc, mổ ra không thấy nó, nhưng mà bấm vô một cái nó ảnh hưởng tới đầu ta liền. Hoặc là cái người đang bị nhức đầu, ta bấm cái Túc Tam Lý, mổ cái túc cái chỗ vị trí đó ra không thấy một điểm gì đặc biệt, không thấy một cấu trúc thần kinh mạch máu gì đặc biệt, nhưng ta bấm vô đó một cái là đầu bớt nhức liền. Đây là hệ thống khí lực vô hình mà tương lai ta cần phải nghiên cứu, cần phải nghiên cứu vì nó nó ảnh hưởng dữ lắm. Ví dụ bây giờ ta nghe cái chuyện có những người có nội công vậy, như những cái người mà mà mà lính lính đặc công họ biểu diễn như vậy

[1:30:42]đó, họ nằm lên trên cái những cái lưỡi dao, những cái mũi chông mà người họ cứng không bị lủng, rồi chẳng như vậy để cục đá lên trên, lấy búa tạ đập bể cục đá, nhưng mà những mũi chông vẫn không đâm lủng người họ được. Ta thấy lâu lâu trên truyền hình của mình có biểu diễn cái đó đó, vì họ có nội công. Nội công làm cho cái da thịt họ cứng lên. Thì cái nội công nó giấu ở đâu? Bình thường họ vẫn như mọi người, nhưng khi cần đến là nó rất là cứng, vì nó được giấu trong những cái huyệt đạo vô hình mà ta hay gọi là huyệt Đan Điền, ví dụ vậy. Thì đây là điều mà cần phải được khai thác. Mà nếu ta muốn xây dựng cái sức khỏe của mình,

[1:31:19]ta phải hiểu về cái hệ thống huyệt đạo, khí lực vô hình này. Mà trong cái hệ thống huyệt đạo khí lực vô hình này, Sư Phụ thường hay nói chân âm lắng lực ở dưới là điều rất quan trọng. Ta có một cái bầu khí lực vô hình không thấy, nhưng vui lòng giữ cái khí lực ở dưới bụng để giữ cái chân âm, đừng có để lực nó chạy lên đầu, vỡ bộ não và sinh rất nhiều bệnh. Trong cái tu tập của ta cũng vậy, trong cái tu tập thiền định cũng vậy, phải tu làm sao tu đừng để chú ý trên đầu, lực nó chạy lên, cái khí lực vô hình nó chạy lên đầu, phá hư bộ não và phá hư tạng phủ từ từ, ta sẽ phát sinh bệnh tim, gan, tiểu đường, bệnh thận liền.

[1:32:02]Nếu ta cứ để tâm trên đầu, một thời gian là bệnh liền. Còn nếu ta cứ lắng tâm ở phía dưới, cái khí lực nó lắng trầm ở dưới thì ta giữ được cái bộ não tỉnh táo lâu dài, đỡ hư tim, hư thận, hư gan. Đây cái cái yếu tố hệ thống khí lực vô hình này rất là quan trọng mà y học hiện đại chưa biết chừng nào họ mới đặt chân vào, còn bên Đông y thì có lý luận về điều đó nhưng mà không biết họ hiểu sâu tới mức độ nào, ta không biết, như vậy.

[1:32:33]Bây giờ ta trở lại vấn đề này.

[1:32:38]Sống để làm gì? Nãy giờ sư nói hơi lâu không ta? Mọi người mệt chưa ạ? Chưa hả? Nói thêm chút nữa nha.

[1:32:52]Cuối cùng ta sống để làm gì? Ta nói về cái yếu tố giữ gìn sự sống cho nhau, nhưng mà sống để làm gì? Sống để cãi lộn nhau thì sống để làm gì? Phải không? Hoặc sống để quá khổ, thiếu ăn thiếu mặc thì sống để làm gì? Nên sống phải có cái phẩm giá, phải có một phần hạnh phúc nào đó. Để có cái là gọi là một chút hạnh phúc, một chút tận hưởng, ta phải sống để gì? Nhìn ánh trăng lên trên đầu non, nghe tiếng nhạc du dương buổi chiều, nha, đọc một bài thơ trên dòng sông vắng. Như vậy, ngắt một cành hoa tặng nhau. Sống phải có cái hạnh phúc của nó trong một phần nào đó. Nhưng mà cái đó cũng không phải là là cái mục tiêu chính.

[1:33:40]Cái mục tiêu chính của con người thông minh là đi tìm cái sự giác ngộ. Đó là cái ao ước nghìn đời. Nhưng mà không phải ai cũng biết cái hướng đi tìm giác ngộ tâm linh. Mặc dù có nhiều tôn giáo, nhiều đạo sư, nhiều đạo gia, nhiều triết gia xuất hiện giải thích, phân tích, kêu gọi, thuyết phục nhiều cách cả trên thế giới này, nhiều vùng, nhiều miền, nhiều thời đại. Nhưng cái may mắn của ta, ta được là đệ tử Phật. Phật cho ta một cái mục tiêu: Vô ngã, giác ngộ vô ngã.

[1:34:18]Đây là điều mà không một cái vàng bạc châu báu nào có thể so sánh được. Và chúng ta kính tin Phật nên ta đi theo trên con đường đó. Ta vất vả tu hành làm bao nhiêu công đức, chịu đựng bao nhiêu khó khăn, đêm hôm khuya sớm đủ thứ để đi theo con đường mà Phật dạy, đi tìm sự giác ngộ vô ngã, nha, đi tìm sự giác ngộ vô ngã. Và hôm trước sư có hứa hôm nay sư nói về cái thiền chút xíu.

[1:34:51]Khi ta thiền là ta làm cho tâm mình yên lắng, đừng suy nghĩ. À.

[1:34:59]Khi ta để cho có thể tâm mình đừng có suy nghĩ, để cho tâm mình thanh tịnh thì ta nhớ cái công thức thế này: Trong tâm đừng còn khuyết điểm. Hễ trong tâm ta còn khuyết điểm thì ta còn vọng tưởng, còn cái cửa để vọng tưởng khởi lên. Còn nếu trong tâm ta không còn khuyết điểm thì ta không còn cái cửa để vọng tưởng khởi lên. Khuyết điểm là gì? Khuyết điểm là gì? Nhiều thứ và mỗi thứ có một cái phương pháp để chữa, một cái liệu pháp để chữa. Ví dụ như là ta thiếu lòng tôn kính một bậc Thánh thì ta buộc phải có cái tâm khởi tâm gì? Tôn kính Phật, các vị A-la-hán, các vị Bồ-tát, các vị Thánh. Ta khuyết điểm của ta là gì?

[1:35:50]Ta thiếu lòng từ bi, yêu thương mọi loài thì ta phải tác ý tu tập cái tâm từ bi cho mênh mông, rộng lớn, sâu sắc, bền vững. Tâm ta bị một khuyết điểm gì? Tự cao, tự hào, tu được chút, làm được chút, thấy mình hơn người, ta phải tác ý quán cái khiêm hạ để chữa nó đi. Rồi ta chấp, ta chấp mọi thứ trên đời nó thật quá đi. Ta, người thì ta siêng năng, ta có trách nhiệm nhưng ta thấy mọi thứ trên đời nó thật quá, nó chắc quá thì ta phải quán vô thường. Thân này vô thường, tâm này vô thường, thế giới này vô thường. Mà có một cái khuyết điểm rất khủng khiếp là tội lỗi từ quá khứ chồng chất tạo thành cái gọi là nghiệp thức mênh mang.

[1:36:38]Hôm đó có một lần ngài Quy Sơn, Thiền sư Quy Sơn Linh Hựu mới nói chuyện với ngài Ngưỡng Sơn Huệ Tịch, ngài Ngưỡng Sơn Huệ Tịch là đệ tử á. Ngài Quy Sơn mới mới mới mới hỏi, "Con con dạy chúng như thế nào?" thì ngài Ngưỡng Sơn mới nói những cái cách của mình dạy chúng. Lúc đó đang hai thầy trò đang nói chuyện thì có một ông thầy ổng đi ngang. Cái ngài Ngưỡng Sơn mới kêu, "Thầy nè!" Cái từ xưa kêu là xà lê á. Cái ông kia quay lại nhìn, quay lại nhìn để coi kêu cái gì. Thì ngài Ngưỡng Sơn mới nói với ngài Quy Sơn, "Đó là một kẻ nghiệp thức mang mang không có chỗ tựa." Là vì cái gì? Là vì nhìn cái mặt ổng, cái đôi mắt ổng,

[1:37:15]khi mà ổng nghe tiếng kêu tên ổng quay lại ổng nhìn, trong cái nhìn đó, trong tâm mình không tìm được chính mình, không có cái chỗ an trú. Chứ còn cái người mà họ có cái chỗ an trú, họ tìm được chính mình thì ai kêu mình thì mình cũng vâng, cũng dạ, cũng nhìn, nhưng mình vẫn đang ở nơi chính mình, mình không có chạy ra ngoài. Còn ông kia kêu ổng, cái ổng chạy tuốt ra ngoài liền. Ổng nhìn là ổng mất hết mình liền. Thì ngài Ngưỡng Sơn nói, "Đây là một kẻ nghiệp thức mang mang, nhìn đôi mắt biết liền." Thì cái chữ nghiệp thức nghĩa là gì? Là tội lỗi từ quá khứ nó cứ khuấy lên thành vọng tưởng của ta không bao giờ dừng được.

[1:37:55]Mà đây mới là một cái khuyết điểm rất lớn của tâm, là từ tội lỗi. Nên ví dụ như ta ta thiếu lòng tôn kính bậc Thánh, ta tác ý tôn kính Phật; thiếu từ bi, tác ý từ bi; tự hào, tác ý khiêm hạ; ta chấp, ta quán vô thường. Nhưng cái tội lỗi thì chỉ có cách gì? Sám hối. Nên quán thân này, tâm này là một khối tội lỗi của quá khứ cũng là một cách chữa cái khuyết điểm trong tâm của ta và làm cho các vọng tưởng dừng lại. Nếu nói quán về vô thường thì ta có ba đối tượng: Một là thân vô thường, tâm vô thường, thế giới này vô thường. Nhưng mà về quán pháp, quán về nhân quả, quán về nghiệp thì ta quán nè: Thân này là tội lỗi, bởi vì từ nhiều kiếp cái thân

[1:38:45]này tạo tội dữ lắm, tội là do thân làm không à. Nhưng mà tâm có cái tội riêng, không làm mà nó nghĩ bậy trong đầu cũng là thành cái nghiệp thức tội lỗi. Thế còn thế giới? Đây, thế giới là nơi mà ta tạo tội. Thế giới cũng là nơi mà ta tạo phúc. Nhưng cơ hội để tạo phúc ít hơn cơ hội để tạo tội. Vì sao vậy? Bởi vì chỉ có những người rất có đạo đức, rất có trí tuệ mới đi trong thế giới mà tạo phúc. Từng ngày từng giờ đi trong thế giới này đều tạo ra cái phúc lành. Còn đa phần chúng ta đi qua thế giới này để lại không biết bao nhiêu là tội lỗi. Nên khi ta quán nghiệp, quán về nhân quả, quán về tội phước thì ta thấy rõ một điều,

[1:39:45]một cái khuyết điểm rất lớn nơi mình, nơi cái tâm thức của mình, nơi cái nghiệp thức của mình: Thân này, tâm này là một khối tội lỗi. Thế giới này là cái bẫy của tội lỗi. Cơ hội để tạo tội, còn cơ hội để tạo phúc thì ít lắm. Chỉ những người rất có đạo đức, rất vô ngã mới đi trong thế gian mà làm nên những việc phúc tốt lành. Nên khi ta ngồi thiền vậy, nhớ những cái bước mà để ta khắc phục vọng tưởng: Thứ nhất, đừng khờ dại đối diện với vọng tưởng trực tiếp, vì như vậy để tâm trên đầu, khí lực nó chạy lên hết trên đầu, hư não, hư tim, hư gan, hư thận, bị tiểu đường, đừng nghen. Thứ hai là biết toàn thân, giữ thân mềm mại,

[1:40:36]bất động để cho nó lắng cái cho cái tĩnh của ta nó hiện ra. Rồi biết hơi thở. Tại sao phải biết hơi thở? Vì hơi thở nó sẽ là một cái sự tồn tại duy nhất còn lại khi mọi chuyện khác không còn nữa. Khi không còn suy nghĩ gì nữa thì chỉ còn cái hơi thở mà thôi. Nên ta không được quyền đánh mất hơi thở. Mà cái hơi thở này đó

[1:41:12]Ta không có cái ngôn ngữ đủ để nói về nó. Chính Đức Phật cũng không dùng ngôn ngữ để nói được. Nên buộc Phật phải nói câu thế này, có động từ, có chủ từ như thế này, có đối từ thế này: Hơi thở vào ta biết hơi thở vào, hơi thở ra ta biết hơi thở ra, hơi thở vào dài ta biết hơi thở vào dài, hơi thở vào ngắn ta biết hơi thở vào ngắn. Như vậy Phật phải nói một cách đúng ngữ pháp: Ta - chủ từ, biết - động từ, hơi thở là đối từ. Ngôn ngữ thế gian là như vậy. Bây giờ nếu ta nói một cái câu mà chỉ có đối từ hơi thở, thì câu đó có truyền đạt được không? Bây giờ nói với nhau thế này: Hơi thở, rồi không nói nữa, có ai hiểu ta muốn nói gì không?

[1:42:00]Không. Nên ta buộc ta phải nói có ta, có động từ biết và có đối từ là cái hơi thở cho đúng ngữ pháp, câu văn để mà truyền thông với nhau. Nhưng với cái ngôn ngữ, với cái ngữ pháp như vậy, ta nói sai rồi. Ta không nói đúng về thiền. Vì thiền sao? Chỉ có cái hơi thở thôi, không có ta, không có biết nữa. Nhưng Phật không thể nói như vậy, bởi vì vẫn phải dùng ngôn ngữ. Nên đây là chỗ mà bất lập văn tự,

[1:42:35]tự mình nhận lấy, tự mình hiểu lấy, thầy mình cũng không nói được cho mình nghe. Vì hễ mở miệng nói là phải đúng ngữ pháp, mà hễ đúng ngữ pháp phải có chủ từ, có động từ, có túc từ. Mà có chủ từ, có động từ - sai rồi. Ở đây chỉ có hơi thở thôi. Nên vì vậy ta phải biết hơi thở, vì đây là chỗ cuối cùng còn lại khi mọi thứ khác không cần. Rồi ta phải biết cái gì? Biết thân này vô thường, tâm này vô thường, thế giới này vô thường để trị cái gì? Trị một cái khuyết điểm lớn trong tâm ta là cái chấp. Nào giờ ta chấp mọi thứ này thật quá, chấp thân này ta, tâm này ta, thế giới này là có thật. Phải quán thân vô thường, tâm vô thường,

[1:43:18]thế giới vô thường để trị cái chấp đó đi, trị cái khuyết điểm trong tâm nó đi. Rồi ta còn lại một cái khuyết điểm gần như cuối cùng: tội lỗi. Mà không cần phải tác ý sám hối nặng nề, chỉ cần biết thân tâm này là kết tinh của tội lỗi, là tự nó đã có ngầm cái ý sám hối, chỉ vậy thôi. Biết như thật, trong Tứ Niệm Xứ, như thế nào, biết như thế đó, biết thân tâm này là một khối tội lỗi thôi, là tự nó đã ngầm sám hối. Thì đó là ta đang trị cái khuyết điểm còn lại trong tâm mà thiền sư Ngưỡng Sơn gọi là nghiệp thức mênh mang. Cho nên khi ta chữa được hết những cái khuyết điểm trong tâm của ta, lòng bằng lòng tôn kính Phật, tâm từ bi,

[1:44:06]tâm khiêm hạ, à cột tâm ta, cột tâm ta hơi thở là bậy nữa rồi, nên hễ hễ nói cái gì ra nó cũng trật, là chấp nè, lầm chấp thế giới này, con người là thật bằng cái quán vô thường và quán nghiệp thấy được tội lỗi của mình, thấy thân tâm này là kết tinh của tội lỗi. Thì khi mà các khuyết điểm trong tâm nó tự nó chữa lành bằng những phép quán đó, thì vọng tưởng tự nó tắt. Và khi nó tắt rồi, nhớ còn lại cái gì? Còn lại cái gì? Một cái hơi thở rõ ràng mà thôi. Mà lúc đó đừng có nói là tôi biết hơi thở, không cần tôi, không cần biết, chỉ có hơi thở mà thôi, rõ ràng mà thôi. Tôi dùng cái chữ rõ ràng là hơi bắt đầu hơi ăn gian rồi đó, không cần.

[1:44:55]Ngôn ngữ ngôn ngữ thế gian nói không hết những cái cảnh giới đó. Đấy. Thì khi ta chữa lành được hết những cái khuyết điểm trong tâm thì vọng tưởng tự nó phải phải yên, là như vậy. Và khi vọng tưởng yên, thì ta từ từ từ từ ta tìm thấy chính mình. Nhưng mà từ cái yên mà cho tới tìm thấy chính mình này không phải đơn giản, nhiều người đã lầm ngay chỗ này. Cho nên đợi cuối năm Giao thừa Sư phụ sẽ nói, từ cái yên mà tìm thấy chính mình là như thế nào, rồi phải vượt khỏi chính mình để làm chi? Mà thấy được đi tới vô ngã.

[1:45:36]Nên hôm nay ta nói với nhau cái bài là giữ gìn sự sống cho nhau. Trong cái thời đại dịch bệnh, ai cũng cần có cái sức khỏe. Ta phải có kiến thức về y học, ta hiểu về cuộc sống, ta hiểu về hệ thống hệ thống sinh học, hệ thống sự sống của hành tinh này. Và ta thấy chúng ta phải thương yêu, tương tác, hỗ trợ nhau để cùng nhau sống, nhưng rồi sống không phải là để hưởng thụ những điều tầm thường, mà trách nhiệm của ta là sống để gì? Đi tìm cái sự giác ngộ, ha. Nay ngày hòa bình thế giới, cũng là ngày rằm Trung thu,

[1:46:15]dịch bệnh chúng ta không được trực tiếp gặp nhau, nhưng gián tiếp gặp nhau online, cho Thầy gửi tình yêu thương đến tất cả các quý Phật tử khắp nơi. Mong rằng ai cũng hạnh phúc, ai cũng yêu thương nhau, cùng nhau xây đắp một tinh cầu tốt đẹp và cùng nhau đi về sự giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên Sư phụ cùng quý

[1:46:51]thầy, quý sư cô và toàn thể hội chúng niệm hồi hướng.

[1:47:03]Bữa

[1:47:07]trước cái cái loa này có làm né loa. Nguyện cho chúng sinh cùng tinh tấn tu hành, thoát chốn ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.

[1:47:40]Chúng con xin kính mời quý thầy, quý sư cô và huynh đệ cùng nán lại có bánh Trung thu

[1:48:04]ạ.

[1:48:15]Ngày Trung thu nơi ngôi chùa thân yêu, nhìn trăng lên bên lưng đồi cheo leo, nghe tiếng kinh bay theo làn mây chiều.

[1:48:30]Ngồi gần nhau cho tâm hồn tiên gia, lòng từ bi lan trên ngàn đường xa, thấy ta là ngọn gió qua cây lá, là suối reo quanh khe đá sa bờ.

[1:48:46]Trong đêm trăng xin nhớ lời Phật trao, tâm an vui theo chánh pháp nhiệm mầu, đời chóng qua như những lần thay áo, sóng vô thường dập từng cơn cuốn mau. Ngồi lại đây cho tay tìm bàn tay, tình anh em không bao giờ đổi thay, dù mai xa trên muôn ngàn chân mây, lòng xin luôn luôn ghi khắc đêm này.

[1:49:36]Ngày Trung thu ta quây quần bên nhau, ghi yêu thương trong muôn nghìn đời sau, nghe tiếng chuông quên đi niềm u sầu. Ngồi gần nhau như khi còn trẻ thơ, để niềm vui gieo thêm nhiều mộng mơ,

[1:49:57]bóng trăng tròn còn mãi câu thương nhớ, đời biết ai đang đi giữa mong chờ. Trong đêm trăng xin nhớ lời Phật trao, tâm an vui theo chánh pháp nhiệm mầu,

[1:50:14]đời chóng qua như những lần thay áo, sóng vô thường dập từng cơn cuốn mau. Ngồi lại đây nghe câu chuyện ngày xưa, mẹ ru ta qua bao ngày tuổi thơ, niềm tin đưa ta bay vào trăng mơ, nụ cười tươi theo ta đến bây giờ.