[0:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:40]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:54]Mời quý thầy với quý Phật tử ngồi xuống. Thì ra,
[1:01]trên nguyên tắc, thì
[1:07]chúng ta chuẩn bị học cái môn Hoằng pháp. Nhưng mà chúng ta còn hai bài thiền học, buộc lòng phải học cho xong, nên vẫn còn học. Hôm nay học bài 19, tuần tới học bài 20, bắt đầu chúng ta mới qua môn Hoằng pháp, nên chịu khó học. Bài này thì quý thầy cũng biết rồi nhưng mà vì cái giáo trình nó phải đầy đủ, nên chúng ta chịu khó học.
[1:34]Bài "Xả thiền, giám thiền, sống thiền".
[1:40]Nhưng mà nữa phần tới học môn Hoằng pháp á thì chúng ta sẽ học cho tới hết hết khóa luôn, tức khoảng ba năm nữa, bốn năm. Môn đó chúng ta thực hành nhiều, môn này chúng ta cũng thực hành, thực hành ngồi thiền, còn môn Hoằng pháp thì chúng ta thực hành là tiếp xúc với Phật tử, với giáo hóa. Hai ba bài đầu á thì còn ngồi ở trường, chỉ viết bài, nộp bài làm thôi, nhưng mà qua tới những bài khác thì phải ra đi, phải lặn lội nơi này nơi kia, tiếp xúc với mọi người, làm việc rồi mới về viết bài nộp, nó cực hơn. Ví dụ như là chúng ta đến cái vùng tiếp xúc với người Phật tử, mình nhìn vô thấy cái bàn thờ Phật, vô mình gặp gỡ nói chuyện, về mình viết bài.
[2:26]Rồi lại những bài khác mình đến cái vô cái nhà không có bàn thờ nào hết, vô mình tiếp tục nói chuyện, làm quen, về viết bài nộp. Rồi lần khác mình vô tới cái nhà mình thấy có cây thánh giá, mình vô nói chuyện, viết bài nộp, vậy đó. Nhưng mà vô những cái nhà mà có thờ thánh giá thì mình đừng có vô hai người, mình vô một người thôi, còn một người ở ngoài nổ máy xe chờ sẵn, nó vậy đó.
[2:49]Còn khoảng tới năm cuối á thì bắt đầu mình đi vào cái phương pháp diễn giảng. Tới đó bắt đầu mình đứng lên bục giảng giảng. Chứ còn hoằng pháp nó rộng lắm, rộng nhiều thể loại lắm, rất là nhiều phương tiện, nhiều thể loại, chứ nó không phải là chỉ là là là cứ ngồi trên bục giảng đâu. Ngồi trên bục giảng là một cái phương diện của hoằng pháp thôi, chứ đâu phải nói hoằng pháp là ngồi trên bục giảng. Rất nhiều cái cách thức nên chúng ta sẽ bàn bạc suốt ba năm như vậy. Thì tới chừng đó đó, bắt đầu chúng ta mới nói, mới thuyết, mới giảng, mà cái vấn đề ngồi trên bục giảng mà triển khai một vấn đề là nhiều vấn đề phức tạp lắm, khó,
[3:25]từng chút từng chút một. Lần lần rồi chúng ta sẽ biết. Bây giờ thì chúng ta còn hai bài, ráng học cho xong. Mấy bài này quý thầy cũng biết rồi, xả thiền cũng biết rồi, giám thiền biết chưa? Xả thiền, giám thiền, sống thiền. Bài hôm nay nhẹ nhàng, không có gì nghiêm trọng, à nhưng mà buộc là trong cái giáo trình chúng ta phải học, để sau này mình có cái lý thuyết để mình dạy cho đàn em của mình. Bây giờ chúng ta học vào phần xả thiền trước. Là mình ngồi thiền đến khi nào thì mình xả thiền? Có người trả lời. Hả? Nói lớn lên. Cứ đứng nói lớn, một người nói. Thầy nghe nhiều ý kiến rồi, lúc nào là lúc xả thiền?
[4:06]Hử?
[4:18]Bữa nào cũng ngồi, cũng xả mà sao hỏi không biết?
[4:25]Nói lớn lên, cứ đứng từng người có ý kiến. Hả? Khi nào thì xả thiền?
[4:37]Phát biểu đi, cứ nói đi, cứ nói đi. Không nói đi, nói đi cho biết chứ. Tại cái này cũng quan trọng chứ không phải đơn giản đâu. Lúc nào nên chọn lúc xả thiền, quan trọng mình phải từ kinh nghiệm mình nói ra thử coi mình rồi mình trao đổi với nhau. Mấy chỗ này tế nhị lắm nha, mai mốt người ta hỏi biết đường trả lời á, không phải dễ đâu. Mình có kinh nghiệm ngồi thiền là phải biết chớ. Cứ nói đi. À rồi.
[5:21]Thì đó là câu trả lời xác đáng chứ có gì đâu. Đó, rất là hay, không có gì đâu. Đó, như vậy chúng ta có hai tiêu chuẩn như thầy gì, pháp danh gì? Pháp danh gì? Quảng Tâm. Thì nói là nếu mà ngồi trong chúng thì đợi cái hiệu lệnh, còn nếu ngồi một mình thì thấy nào? Thấy đã thì thôi. Vậy đó. Có ý kiến. Rồi có ai có ý kiến gì khác không? Ai có ý kiến gì khác không? Hay là đào sâu thêm? Hả? Có ai có ý kiến gì khác? Bây giờ trong chúng á, ngồi nghe tới hiệu lệnh thì mình xả, nhưng mà đặt vấn đề tiếp nè, đào sâu tiếp nè: lỡ là có cái trường hợp là nhiều khi chưa tới l- hiệu lệnh mà mình chịu hết xiết rồi, tự nhiên đau quá rồi, thì phải sao, phải không?
[6:08]Hoặc là có hiệu lệnh rồi mà chưa đã thì phải làm sao? Vâng. Thí như ngồi một mình là tới nào đã rồi mới xả, lúc nào định nghĩa cái đã là lúc nào? Định nghĩa thế nào? Phải không? Phải xác định cho rõ. Mấy cái đó mấy chi tiết vi tế mình phải nắm cho rõ để sau này mình dạy người khác chứ đâu phải học cho mình. Thôi thì thế này, chúng ta tạm thời là như thế này. Tức là khi chúng ta ngồi lâu, bây giờ nói ngồi một mình trước, ngồi trong chúng có hiệu lệnh thì dễ rồi ha, có khi gồng gồng ráng một chút rồi cũng tới giờ thôi. Nhưng mà ví dụ ngồi một mình, thì khi mà ngồi lâu thì từng cái trạng thái gì xảy ra?
[6:45]Thứ nhất là? Hôn trầm thì sướng như mồ, có lo gì. Tê, ha, rồi gì nữa? Đau, rồi gì nữa? Nhức. Rồi gì nữa? Nó còn mệt nữa. Tại vì khi chúng ta đau rồi cái nó hao calo. Nhớ nha, khi đau rồi nó hao năng lượng dữ lắm, nó làm cho ta mệt, mệt tim nữa chứ không phải không. Thì sức trẻ thì không thấy mệt nhưng mà lúc đó cảm thấy ngồi không còn ý nghĩa. Mà cái đau nó đánh vào trong tâm mình làm tâm loạn hết luôn, khi đau quá sức rồi. Nên ở đây mà nếu nó chưa đau mình đã xả thì mình mất phước nha. Sau này không ngồi thiền được nữa. Hiểu không? Nó có cái nhân quả rất là khủng khiếp chỗ này. Ví dụ cái người ngồi thiền mà chưa đau đã xả thì sau này ngồi không được nữa.
[7:37]Còn cái người mà để đau quá rồi mới xả thì kiệt sức, rồi càng ngày cơ thể sẽ càng bệnh vì hao hết năng lượng từ bên trong. Có những cái nơi họ bắt a đệ tử, học trò phải ngồi thiền hai tiếng đồng hồ, mới vô hay là lâu gì cũng phải ngồi hai tiếng. Mà hai tiếng thường là quá sức người ta. Cho nên người ta tu một thời gian rồi người ta chịu đựng được mấy năm rồi sau đó thường thường là tới giờ thiền ai cũng sợ hết, không muốn nghĩ tới ngồi thiền. Lúc đó ngồi thiền là một cực hình, người ta sợ lắm. Nên vì vậy như chúng ta chủ trương là cứ cho ngồi nửa tiếng, cái khởi đầu là cứ nửa tiếng đồng hồ, 30 phút thôi, không hơn.
[8:11]Rồi 30 phút đó củng cố cho tốt, rồi từ từ tiến lên dần, tiến lên dần, tiến lên dần, tùy theo cái sức của mình. Còn trong chúng thì chúng ta tùy theo cái năm tu của chúng mà chúng ta quy định 45 phút hay một tiếng. Rồi còn nhưng mà cái thời gian mà thả để phía sau này cho tự do ngồi tiếp, ai ngồi được cứ cho ngồi tiếp. Tức là không lấy cái hiệu lệnh làm quan trọng nữa. Lúc ngồi bắt đầu ngồi thì ngồi chung, tới cái hiệu lệnh khoảng một tiếng gõ, nhưng mà ai còn khả năng ngồi cứ cho ngồi tiếp để người ta phát triển, chứ không hình hạn chế. Thì đó là do cái quy chế của chùa, quy định của chùa, nhưng mà cái quy định của chùa mình phải khôn ngoan để mình mở
[8:48]đường cho những người ta có khả năng tu người ta tiến xa hơn. Nhưng mà ráng chừng tiếng để cho mọi người thấp họ cũng ráng kéo lên từ từ từ từ, còn những người mới tu thì phải bắt đầu từ 30 30 phút.
[9:04]Thì khi mà xả thiền, à nói lại một chút nữa là nó từ giữa cái chỗ mà bắt đầu mà bắt đầu đau, tức là chưa đau mới bắt đầu đau, cho tới mà đau kiệt sức á, thì nó có khoảng ở giữa. Khoảng giữa đó mỗi người chúng ta tinh tế mà tự chọn cho mình, chứ ở đây chỗ này không có ai giống ai, không có nói được, không nói ra ngôn ngữ được, mình tự mình biết. Khi mình ngồi mà đến đau rồi, bắt đầu mình thấy còn ráng được mình ráng để rèn luyện ý chí mà tăng thêm cái phước. Chứ mình xả sớm mình biết mình tổn phước. Nếu còn ráng được mà mình xả, mình bị tổn phước, mà tới chừng mà nó đau quá đánh vô tâm mình rồi thì thời thiền nó vô nghĩa rồi.
[9:39]Lúc đó ngồi chỉ là còn hình thức, thì không nên ngồi nữa. Thì ngang cái chỗ lưng lửng, ngay chỗ nào là quyết định á, là tự mình tinh ý mà mình biết mình chọn nha. Đó là tự mình biết. Bây giờ khi mà xả thiền thì chúng ta cũng có những cái thủ tục cần thiết để chúng ta tăng thêm cái lợi ích và giảm đi những cái tác hại. Vì sao vậy? Bởi vì nếu chúng ta xả thiền mà không đúng thủ tục, tức là bung chân ra cái xả cái đi liền, thì về sau này mình đau, bị liệt cái chân. Hoặc là bung chân ra rồi cái chạy đi lo việc lăng xăng liền, thì sau này tâm bắt đầu loạn luôn, cái định nó sẽ bị mất luôn, khó nhập định lại.
[10:13]Cho nên chúng ta có cái thủ tục chuyển tiếp, chuyển tiếp từ thân qua tâm để cho sau này cái người chúng ta cứ khỏe, không bệnh, không bị những cái tác hại của cái ngồi mà ở trong đời sống tâm mình vẫn thanh tịnh, không bị mất cái định của mình. Cho nên có một số thủ tục, thủ tục để chuyển qua dần dần dần dần, cái xả thiền đó phải biết là vậy. Giờ chúng ta có những thủ tục: thứ nhất là thủ tục về cái tâm nguyện, và thứ hai là những thao tác. Về tâm nguyện là thế này: là khi mà chúng ta chưa có nhúc nhích gì hết á, bắt đầu mình trong ý mình khởi lên bây giờ đã tới lúc xả thiền, thì mình khởi lên một cái lời tâm nguyện
[10:47]cuối cùng rồi bắt đầu mới thao tác xoa bóp. Chúng ta nhớ lúc mới vào thiền thì chúng ta có ba tâm nguyện phải không? Thứ nhất là, thứ nhất là gì? Tôn kính Phật tuyệt đối. Thứ hai là thương yêu tất cả chúng sinh. Thứ ba là, thứ ba là nguyện khiêm hạ tận cùng. Mà người xuất gia thì thêm là thứ tư là nghiêm trì, nghiêm trì giới luật. Tức đó là bốn cái lời nguyện mà khi bắt đầu mình vào thiền mỗi ngày mình huân. Còn cái tâm nguyện cuối cùng khi mình xả thiền là một lời hứa. Lời hứa là mình hứa với Phật là mình sẽ đem cái giáo pháp, đem cái thiền định đến cho tất cả mọi người một cách cụ thể và hiệu quả, hiệu quả, cụ thể và hiệu quả.
[11:38]Thật ra chúng ta vẫn đều hứa là giáo hóa chúng sinh, ví dụ chúng ta vẫn tụng cái câu là: "Chúng sinh vô biên thề nguyện độ", phải không? Tức là lời hứa, nhưng mà sau lời hứa đó mình có làm gì không? Có làm gì không? Có làm gì không? Không, hình như mình không làm gì hết trơn. Hứa xong rồi quên liền, ngày nào cũng hứa và luôn luôn hứa lèo. Hứa lèo, không làm gì hết. "Chúng sinh vô biên thề nguyện độ", nhưng không bao giờ mình triển khai cái kế hoạch mình phải làm cái gì để mà độ vô biên chúng sinh như lời mình đã hứa. Nên vì vậy hôm nay mình hứa lại, trong cái lời hứa này nó có thêm chữ là "cụ thể và hiệu quả".
[12:14]Tức là mình sẽ độ chúng sinh một cách cụ thể, hiệu quả. Chúng ta sẽ đem được nhiều người về quy y với Phật pháp. Thì mình là người trong chúng hay sau này mình là người trụ trì cũng vậy, luôn luôn trong đầu mình mình nghĩ đến cái chuyện đem Phật pháp đến cho những chúng sinh chưa biết, đó là quan trọng, mà cuối cùng là họ phải tha thiết, họ phát tâm, họ xin quy y nhiều người, phải nhiều người như vậy. Cứ mỗi buổi lễ như vậy, mỗi tháng mỗi buổi lễ là phải vài trăm người, vài trăm người quy y, cứ tăng dần tăng dần lên. Cái đó là mà phải có phương pháp và có quyết tâm. Vì thường có nhiều chùa như như chúng tôi nghe kể vậy,
[12:51]nghe mấy thầy kể, nói cái có ông thầy ổng lên núi, ổng kể chuyện, ổng nói: "Tụi con không làm gì thầy ơi. Thì cuối cùng cứ ngồi nhà chờ đi đám à, ở đâu có chết đi đám à." Rồi: "Mấy thầy có làm gì nữa không?" Nói: "Dạ không, nhiêu đó à." Ở đây quý thầy có thấy tình trạng đó không? Có bị không, những cái chùa ở quê mình có bị cái đó không? Dường như không làm gì, chờ đi đám không? Có không? Có tình trạng như vậy đó. Cho nên cuối cùng cái nhiệm vụ của chúng ta chỉ là đi đám, đi đám ma.
[13:23]Và thì cũng có khi có người nhờ đi đám ma mà đưa được cái gia đình đó quy y. Vô đó bắt hết: "Nha, có người chết, cha chết rồi tụi con phải quy y hết nha", thì cũng có người được, nhưng mà rồi sau đó họ cũng quên lãng luôn, chứ không phải đem đạo lý đến làm cho người ta tha thiết thương yêu đạo Phật mà phải quy y. Cho nên vì vậy là cái công việc của quý thầy sau này nhiều việc, vất vả hơn. Khi mình ra trường, mình mang theo cả hoài bão, chí nguyện là không bao giờ mà chỉ ngồi trong chùa mà chờ người ta tới. Mình sẽ đi hết, bước chân rong ruổi trên mọi nẻo đường, quanh xóm quanh làng mình trước, độ cho hết, đến từng nhà,
[14:01]rà từng người, giáo hóa cho hết luôn. Nhớ như vậy. Thì cái lời hứa mà cuối giờ xả thiền á là nguyện đem giáo lý Phật pháp đến cho chúng sinh một cách cụ thể và hiệu quả. Nhờ cái lời hứa đó mà chúng ta mới đi vào cái môn Hoằng pháp được. Tại môn Hoằng pháp là như vậy đó, là cái môn học của những con người mà thiết tha vì chí nguyện độ sinh, và chúng ta triển khai ra những phương pháp hết sức là chi tiết, hết sức là cụ thể, chứ không còn nói trên lý thuyết nữa, phải hiệu quả. Nghĩa là ví dụ như bây giờ trong thời gian 3 năm quý thầy học môn Hoằng pháp ở đây thì quý thầy phải ít nhất phải đem về cho Thiền Khánh mỗi
[14:36]người đem về cho Thiền Khánh quy y 100 người trong 3 năm.
[14:43]Nghĩa là nói chung là gom hết Long An, Tân An về đây mà quy y thì mới có điểm mà đậu nha, nói rồi đó. Lúc đó trưởng lớp phải phân loại: à, mấy cái người này là của người này giới thiệu, mấy người này của thầy này giới thiệu, chấm điểm. Đem được nhiều người thì chấm nhiều điểm, nói vậy hết. Rồi sau đó tới chừng mình đi về quê của mình, về cái trú xứ của mình thì mình cũng làm như vậy và đem bao nhiêu người về chùa mình để quy y hết, không có sót. Kể cả người tôn giáo bạn mà nếu cần cho quy y luôn, không sao hết.
[15:15]Khi mà học cái môn Hoằng pháp, chúng ta có cái lời nguyện này á thì tâm chúng ta có cái trăn trở, có cái ray rứt, có cái khát khao. Đến khi mình thực hành cái môn Hoằng pháp nữa thì mình có cái nhìn chi tiết lắm, mình nhìn chi tiết. Ví dụ như bây giờ quý thầy mỗi ngày quý thầy từ cái chùa mình đi ra chợ hay mình đi về trường học bổ túc văn hóa hay mình đi đâu, mình đi trên đoạn đường thì mọi lần là mình chỉ đo cái đoạn đường để mình đi cho tới, mình đếm bước mình đi cho tới, mình đo từng cái đạp vòng bánh xe của mình để đi cho tới, bây giờ hết vụ đó rồi. Bây giờ đi là liếc coi cái nhà này đã theo đạo
[15:47]Phật chưa, nhà kia đã theo đạo Phật chưa. Mà nếu mà chưa theo đạo Phật là bắt đầu mình mới nghĩ coi họ thuộc thành phần nào: trí thức hay bình dân, hay là người giàu có hay người nghèo khó? Và với từng thành phần như vậy, mình sẽ hình dung trong đầu mình sẽ đến nói chuyện như thế nào: nếu họ người trí thức, mình sẽ nói như thế nào; nếu người bình dân, nói như thế nào; và cái người đó mình sẽ nói chuyện đạo lý thôi, không cần đem quà cáp; nhưng có người đó mình phải đem quà cáp, vân vân. Tức trong đầu mình hình dung từ từ trên đoạn đường mình đi, bỗng nhiên nó cụ thể từng gia đình một, có cái nhìn.
[16:20]Và mình sẽ cái nhà đó mình biết rồi mình sẽ đi tới hai ba huynh đệ tới, có cái nhà đó mình nói: "Thôi, chỉ cần một mình mình đi cũng độ được", vân vân. Và có một người hỏi có một người hỏi tôi, nói: "Thưa thầy, thầy lựa người cái tiêu chuẩn của một người xuất gia là như thế nào gọi là đủ cái bản lĩnh xuất gia?" Thì tôi trả lời: người xuất gia thứ nhất là họ làm cái công việc gì cái đã, rồi sau đó mình mới coi coi họ có khả năng để làm công việc đó hay không thì cho xuất gia. Thì người xuất gia á có hai cái tính chất: thứ nhất một là vô nhiễm,
[16:53]hai là giáo hóa, hai là khả năng giáo hóa. Quý thầy có đồng ý không? Quý thầy có đồng ý hai tiêu chuẩn này không? Có ai cự nự không? Đồng ý ha? Không nghe nói gì hết trơn vậy trời. Đồng ý không? Chắc nha! Bởi vì mình phải chắc chắc cái này mình mới nói tiếp được. Quý thầy có đồng ý là người xuất gia là người có hai cái khả năng này: một là vô nhiễm đối với cuộc đời, hai là khả năng giáo hóa chúng sinh biết Phật pháp, quý thầy đồng ý chưa? Chắc nha, chắc mới nói tiếp được. Mà đúng là xuất gia là như vậy đó: một là bản thân mình không nhiễm cuộc đời, hai là mình có sức thuyết phục đưa người khác về với đạo lý.
[17:37]Đó là tiêu chuẩn bắt buộc. Và bây giờ mình lựa người xuất gia cũng trên hai tiêu chuẩn này thôi, có gì đâu. Ví dụ một người đến xin mình xuất gia thì mình không biết gì về người này, mình đầu tiên mình hỏi sơ trình độ văn hóa rồi lý lịch rồi sơ sơ, nếu cần thì cho về địa phương xác minh gì đó: có phải tiền án tiền sự, có thiếu nợ, thất tình, thất bại, thất nghiệp, thất thu gì đó vân vân không? Thấy không, sau đó mình kiểm tra hai khả năng này. Mà muốn kiểm tra hai khả năng này thì mình làm sao? Mình cho người này, cái chú đó tiếp xúc trước, mình thấy trong cái cách mà chú đó tiếp xúc với mọi người đó có bị nhiễm đời hay không.
[18:10]Tức là khi nói chuyện người ta về đạo lý mà trong tâm có có thích cái đời sống thế tục không, có ham giàu, ham xe, ham tiền này kia nọ hay không? Đó, trong khi nói chuyện với người cư sĩ, mình nói về đạo lý nhưng mà dửng dưng trước cái giàu sang của người cư sĩ, dửng dưng trước xe, trước tiền người ta, mà khi người ta nói sâu về về cái cuộc đời người ta, mình không muốn nghe nữa, không muốn đi giẫm sâu vào cuộc đời người ta nữa, tức là biết người này có khả năng vô nhiễm, có thể xuất gia được. Nhìn cái thái độ đó đó. Còn ví dụ như thấy một người mà nói chuyện với người cư sĩ hỏi tới hỏi tới: "Ủa rồi sao? Năm nay làm ăn trúng không? Có mấy đứa con? Rồi đứa nào học làm sao?
[18:46]Rồi mắc nợ hả? Trời ơi tội nghiệp quá, rồi sao, tính làm sao trả?", cứ hỏi tới chuyện nhà người ta không là biết làm sao? Biết cái tâm chạy tuốt vào trong thế tục. Còn cái người khi mà nói chuyện người thế gian, họ thản nhiên, bình thản, giữ một khoảng cách và bất cần thì cái khả năng đó là không dính thế tục, mà chỉ nói đạo lý là nhiều thì đó là cái người có thể xuất gia được, hai khả năng này. Thì chúng ta đi vào môn Hoằng pháp là như vậy. Từ bây giờ, mỗi khi mà xả thiền chúng ta phải có cái lời hứa giáo hóa chúng sinh, nhưng mà khi mà đến tiếp xúc với con người, mình phải chuẩn bị cái bản lĩnh của sự vô nhiễm,
[19:18]không đi sâu vào thế tục, cuộc đời người ta, không ngấm sâu vào tình cảm, cũng như không cần cái tiền bạc, danh vọng gì hết. Phải có bản lĩnh vững chắc như vậy. Rồi sau đó, khi mà chúng ta khởi được cái lời hứa đó rồi, bắt đầu tới thao tác. Chúng ta có những thao tác này thì dễ. Lát nữa chúng ta sẽ lên chánh điện thực hành trong 5, 10 phút. Đầu tiên là chúng ta sẽ hít hơi vô, chúng ta cúi đầu xuống, nín thở, hơi ráng đấy, rồi ngẩng đầu lên thở ra, ngửa đầu ra sau, nín thở, thở ra. Nghĩa là ráng một chút chứ không phải là chỉ gục gục trơ trơ vầy. Nghĩa là mỗi lần cúi xuống ráng, nín thở, hít hơi, nín thở, đưa lên ở giữa là thở ra.
[19:54]Hít hơi, ráng ra sau, nín thở, ngửa đầu thở ra. Vậy đó, năm bảy lần như vậy. Bắt đầu vặn đầu qua hai bên thì cũng vậy: hít hơi vô, nín thở, đưa cái đầu qua hơi ráng một chút vậy đó, hơi gồng một chút, rồi mới đưa ra trở lại thở ra; hít vô, quẹo qua đây nín thở, ráng một chút, tức là vặn ráng một chút ráng một chút chứ không phải là đưa bình thường nhẹ nhàng. Hít hơi, ráng một chút vậy đó, thở ra, nín thở, ráng một chút vậy đó. Cũng quay qua lại năm bảy lần, nhưng mà đừng có ráng quá. Ráng quá lỡ mà nó quay luôn á mình quay lại rất là khó nha, rất là khó. Kiếp sau mới quay lại được, nó mà quay cái rắc rồi
[20:25]là kiếp sau mới quay lại được, nó hơi kẹt.
[20:30]Thì sau đó chúng ta chuyển động hai vai theo hình tròn ha cũng vậy. Hít thì chúng ta cái vai đi lên, thở thì vai đi xuống, hít thì vai đi lên, thở thì vai đi xuống. Như vậy cũng 5 7 lần. Sau đó chúng ta chuyển nguyên cái eo, nguyên người thì cũng như vậy. Hít hơi vô nín thở, vặn qua ráng một cái rồi mới đưa ra tới lại thở, vặn qua hít hơi nín thở ráng một cái rồi quay trở lại thì thở, cứ vậy 5 7 lần như vậy ha. Rồi sau đó chúng ta xoa bóp hai bạn, hai bàn tay rồi xoa cho nóng, áp lên, áp lên mắt rồi xoa mắt, xoa đầu, xoa vành tai, vành má, xoa cổ, cổ, gáy xoa lần lần xoa xuống hai cái tay của mình, xoa qua lại hai tay của mình.
[21:14]Rồi xoa xuống ngực, xuống bụng mà quan trọng hai cạnh sườn để cho nó ấm phổi, mạnh phổi lên ở hai cạnh sườn này, xoa bụng là thật nhiều. Và nhất là cái lưng, xoa cái lưng sau này thì sẽ mỏi tay, nhưng mà xoa nhiều thì rất là tốt. Từ thắt lưng xuống tới xương cùng là tất cả mọi điều kỳ diệu của vũ trụ nằm trong đó hết. Vì kỳ tới chúng ta sẽ học bài cuối cùng là bài Khí công tâm pháp là chúng ta sẽ học cái cách thở mà nó làm cho cái bộ não mình nó vào định, khai mở mà không phải tốn công chiến đấu với vọng tưởng. Thường là chúng ta phải tu chiến đấu với vọng tưởng cực, nhưng mà nếu mình có cái Khí công tâm pháp rồi thì tự nó vào định giùm mình.
[21:53]Đó nó hay vậy, kỳ tới chúng ta học bài đó. Thì bây giờ cứ tập xoa, nếu mà chúng ta ngồi tập thể mà nhất là khi có người nữ thì chúng ta chỉ nên xoa ngoài áo thôi, còn nếu mà đàn ông với nhau hết luồn tay vào trong xoa sát da, sát thịt nó nó tốt hơn. Còn mình ngồi thiền đơn thì cứ luồn tay vào trong xoa sát da, sát thịt, xoa nhiều nhiều tốt, xoa nhẹ nhàng chứ đừng xoa hùng hục. Nhẹ nhàng, thư thái nè. Sau đó thì kéo chân ra ha, mình xoa, xoa chân, xoa chân thì mình xoa những cái huyệt quan trọng mà trong đó có cái huyệt Túc tam lý rất là quan trọng. Thầy Minh Lẫn biết Túc tam lý rồi ha? Dũng tuyền dưới lòng bàn chân phía trên.
[22:30]Huyệt Túc tam lý thì nó là ở đây là cái xương ống quyển của mình thì nó có cái rãnh sát bên. Huyệt Túc tam lý nó sẽ nằm khúc trên này, mình vuốt xuống mình sẽ nghe nó thốn, nghe thốn mà nó đã. Bên đây cũng vậy, thì cái xương ống quyển bên đây thì nó nằm ở cạnh bên đây. Mình nhấn xuống đi vào mình sẽ thấy nó thốn lên một chút. Đó là Túc tam lý. Thì nó làm nó bổ cả toàn thân vậy đó thì cứ xoa nhẹ nhàng. Rồi sau đó khi mà xoa xong hết rồi, mình ngồi yên một chút, mình ngồi yên một chút rồi mình mới đi kinh hành. Nhưng mà sự thật là cái lý thuyết á là mình ngồi yên một chút rồi mình đứng lên mình đi kinh hành,
[23:04]đó là lý thuyết nhưng trên thực tế, trên thực tế thì nó như thế này. Mà trên thực tế thì quý thầy đừng có đi phổ biến nói là tôi nói nha. Là dòm qua dòm lại mà không ai để ý mà nhất là không phải ở chánh điện mà ở trong đơn mình thì nên ngả ra nằm chừng mấy phút trước, 2 3 phút trước.
[23:23]Cái này quan trọng lắm. Ngả nằm chút xíu nhất là thời thiền buổi khuya á. Mình dậy khoảng có chùa dậy 3:00, 3:30 hay 4:00 gì đó, tùy chùa mình. Nhưng mà sau khi mình ngồi thiền buổi khuya xong lúc mà xả thiền á thì nên tranh thủ ngả lưng nằm thẳng ra mấy phút rồi hãy ngồi dậy đi ra đi kinh hành hoặc đi lao tác hay gì chút xíu. Vì sao vậy? Bởi vì thế này, ừm có một cái cái ông ổng chuyên sản xuất xe hơi, ông tổ xe hơi nổi tiếng của Mỹ là ông Henry Ford. Cái hãng xe hơi Ford bây giờ vẫn còn nổi tiếng lắm. Giờ mình đi vòng ngoài đường mình thấy xe hơi Ford chạy đầy. Chỉ có nó hay bị hư thôi chứ nó cũng rất là đẹp.
[24:01]Ai mà giàu hãy mua xe Ford. Thì mình mới có tiền mình sửa nữa, chứ còn nó hay hư. Còn ông tổ là ông Henry Ford này ổng ổng khỏe mạnh tới 8 90 tuổi. Người ta mới hỏi ổng là: "Cái bí quyết nào mà ông khỏe mạnh như vậy?" ổng trả lời thế này: "Là bí quyết của tôi là không bao giờ tôi đứng khi có thể ngồi và không bao giờ tôi ngồi khi có thể nằm." Nghĩa là làm sao? Bây giờ không bao giờ ổng đứng vô ích. Ví dụ ổng đang đứng thế này mà hễ có thể ngồi không mất lòng ai mà có ghế ngồi là ngồi liền, không có đứng, để cho nó khỏe. Mà ví dụ như đang ngồi thế này mà dòm qua dòm lại không mất lòng ai, có thể nằm được là ổng ngả ra ổng nằm liền, khỏe.
[24:37]Một cái lý thuyết đơn giản nhưng hết sức là hiệu quả. Hiệu quả tại sao vậy? Là vì thế này, hiệu quả là bởi vì khi chúng ta đứng á tim chúng ta phải điều hòa một cái lượng máu theo một cái chiều cao là khoảng 1 m. Người châu Âu là 1,7 m trở lên. Chúng ta là coi như 1,6 m đi, là cái khoảng 1,6 m là tim nó phải điều hòa một lượng máu 1,6 m này thì nó có một cái thế năng. Phải tạo phải phải hao tốn để tạo thành một cái thế năng. Thế năng là gì? Là năng lực mà xử lý theo chiều chiều đứng là thế năng. Cho nên là tim nó phải chịu một cái thế năng cao 1,6 m như vậy rất là cực, nhưng mà khi mình ngồi xuống thì nó còn nhiêu?
[25:19]Nó không còn thước sáu nữa mà còn khoảng 1,1 m, 1,2 m gì đó thì cái thế năng nó giảm lại, nó bớt hao năng lực lại. Mà khi mình nằm thì thế năng nhiêu? À nó gần như là đầu và chân bằng nhau, ngang nhau. Cho nên là cái thế năng nó dường như triệt tiêu. Thì như vậy cái tim nó chỉ còn là nó tống máu đi thắng lại những cái ma sát và những khúc quanh của các mạch thôi để nó đưa máu đi khắp nơi thôi, nên nó đỡ mệt rất là nhiều. Thì cái cách mà không bao giờ đứng khi có thể ngồi, không bao giờ ngồi khi có thể nằm là cái cách để dưỡng cái tim lâu dài. Vì tim mình đập co bóp hết không biết bao nhiêu là cái suốt cả ngày này qua ngày kia.
[25:55]Nên chúng ta cứ giảm bớt cái áp lực của nó là giữ cái tim được lâu bền. Nên có nhiều cái nơi nhiều cái hãng xưởng lao động mà bắt cái công nhân cứ phải đứng mà làm thế này là những hãng xưởng đó hãng xưởng giết người. Nên cho người ta cái ghế người ta ngồi để bớt tạo thành cái thế năng mà hao tổn cái lực của tim thì người ta sẽ sống lâu hơn. Còn có những hãng xưởng lúc nào cũng bắt công nhân phải đứng chăm chăm, chạy qua chạy lại, làm suốt 8 tiếng đồng hồ là những hãng ác, giết người. Cứ thanh thản vậy mà sống lâu. Nên vì vậy khi chúng ta xả thiền chúng ta cũng tranh thủ ngả một chút xíu. Bởi vì sao quý thầy để ý?
[26:30]Vì mình thức từ 3:30 đi, trung bình 3:30 hoặc là 4:00 đi. Cho tới khi mình đi ngồi thiền, lễ Phật rồi đi lao tác cho tới mấy giờ mới ngủ được, mới nằm xuống lại? Tới mấy giờ? Ăn cơm xong là 12:00 hơn phải không? Đó cái khoảng rất là dài. Trong khoảng đó mình có những lúc tranh thủ mình liếc qua liếc lại không thấy ai mình nằm dài chút xíu, tim nó sẽ đỡ áp lực ghê lắm. Đây là cái phương pháp rất là khoa học, hợp lý. Nhưng mà đừng có nói cho ai biết vì người ta cứ ỷ y á. Cứ kiếm chỗ lủi nằm miết rồi nó kẹt. Nhưng mà mình hiểu hiểu nó quan trọng lắm, những lúc mà ngồi hoặc là nằm xuống nó giảm bớt
[27:06]cái thế năng của tim đi, nó rất là hay. Ờ còn cái kinh hành là cái gì? Chúng ta còn gọi là thiền hành, nhưng mà nó khác nhau một chút. Bởi vì cái sau khi chúng ta xả thiền chúng ta đi tới đi lui á, cái đó mà gọi thiền hành nó oan á. Gọi kinh hành thì nó gần đúng, nhưng mà gọi thiền hành nó oan. Tại sao oan? Bởi vì ừm thiền hành tức là đi mà đi mà thiền, đi mà nhiếp tâm, nên lúc đó mình đang tập trung công phu. Còn lúc mình xả thiền là mình không còn đang tập trung công phu nữa, mà mình đang làm cái động tác chuyển tiếp từ cái tĩnh sang cái động. Một lát nữa khi đi vào cuộc sống, chúng ta sẽ phải bận tâm rất nhiều việc:
[27:46]việc học, việc công quả, việc giáo hóa, đủ thứ chuyện hết. Thì nó có một cái nó khác hẳn lúc mà chúng ta ngồi, chúng ta nhìn lại nội tâm của mình, theo dõi hơi thở của mình, hai cái đó nó khác nhau. Thì có một cái lúc mà chúng ta đi, như vậy là lúc chuyển tiếp. Thì nhờ cái lúc chuyển tiếp đó mà khi chúng ta đi vào cái đời sống bận tâm vì Phật sự, vì học hành mình không có bị sốc cái tâm, mình giữ được cái định. Giữ được cái định, nó không hư cái định. Còn mà mình không có chuyển tiếp từ tĩnh mình nhảy qua động liền, mai mốt cái tĩnh nó hư luôn. Nên vì vậy có cái lúc chuyển tiếp và chính là cái lúc đi kinh hành đó sau khi xả thiền. Nha.
[28:22]Cho nên mình dùng chữ thiền hành nó hơi oan. Chứ thiền hành là không có ngồi mà cứ đi mà nhiếp tâm cho kỹ. Còn cái kinh hành sau khi xả thiền là lúc chuyển tiếp thôi. Thì chúng ta đi như thế nào? Thì chúng ta đi có thể là chúng ta lựa một quãng đường đi đi dài mà nên đi đường đi thẳng nha, quý thầy đừng đi đường đi cong. Không biết kinh nghiệm quý thầy sao, chứ kinh nghiệm của tôi là như vậy. Nhiều khi có những lúc mà tôi tôi cất cái cốc tôi ở, tôi làm cái cái hành lang quanh hết để mình đi kinh hành. Đi nhiều như vậy nhưng mà tôi cảm thấy không thích bằng một quãng đường rất thẳng, nha, dù nó ngắn, mình đi tới đúng cái đường thẳng đó,
[28:55]rồi mình quay lại cũng đúng đường thẳng, đi đúng đường thẳng đó thôi. Dù khi nó ngắn hai ba thước cũng nhiều lúc cái cốc thì nhỏ xíu à, hai ba thước à. Đi tới lui vẫn thấy an ổn, mà đi vòng vòng là thấy không đã, tức là đi con đường quẹo á. Nhiều khi một cái đường vườn hay đường núi cao mà đi thong thả đi theo đường quanh co, quanh co này vẫn cảm thấy không hay nha, không biết sao. Mà cứ một con đường thẳng thôi, đi tới con đường thẳng, đi lui đúng con đường thẳng đó thì lại thấy nó dễ chịu hơn. Thì kinh nghiệm của tôi như vậy, nhưng tôi không dám áp đặt nó thành một cái lý thuyết. Tôi nói tôi thôi, nên còn quý thầy thì tự quý thầy sẽ thử coi.
[29:27]Bởi vì khi mà muốn đưa một cái gì thành lý thuyết á thì mình phải kiểm chứng qua rất nhiều người. Còn mới kinh nghiệm của cá nhân thì thì đừng bao giờ mình mình ghi nhận nó thành một cái nguyên tắc nhớ như vậy. Cho nên những điều mà những cái môn thiền học mà tôi nói với quý thầy trong thời gian qua vậy, không phải là một kinh nghiệm của cá nhân, đó nó phải là sự kiểm chứng của nhiều người. Thì kinh hành là như vậy, mà khi đi thì mình để tâm ở đâu? Để tâm ở đâu? Mình để tâm ở phía dưới, để tâm phía dưới nhớ nha. Cứ vậy, nhiều khi ví dụ thở thở không thở được thì thôi cứ để tâm phía dưới không cần thiết.
[30:03]Thong thả, nhưng mà khi để tâm phía dưới từ cái bụng rốn trở xuống tới chân á thì mình không có chú ý lắm nhưng mà từng bước chân mình đặt trên đất mình mình biết rõ ràng, mặc dù không cố ý. Nhớ nha trong thiền không có cố ý vì cố ý là sai. Cố ý là bắt đầu nó căng đầu liền nên mình cứ thong thả để phía dưới thôi nhưng mà từng bước chân mình biết rõ ràng, thong thả như vậy rồi đúng là đúng rồi, kinh hành chỉ là vậy ha. Bây giờ thì chúng ta nói qua phần giám thiền. Giám thiền nghĩa là sao? Giám thiền nghĩa là cái người có trách nhiệm canh và sửa giùm cho đại chúng khi đại chúng ngồi thiền. Thì không cần phải là một người mà có khi nhiều người.
[30:38]Vì chúng ta mới tu thiền chúng ta chắc chắn còn nhiều cái sai sót, nên phải có cái người quan sát từ bên ngoài để biết cái tư thế của chúng ta hoặc có khi biết nội tâm chúng ta mà sửa chữa cho kịp thời. Thì cái người giám thiền phải là người có kinh nghiệm tu một chút à có từng gặp những trở ngại. Nên khi mà mình mình sửa cho huynh đệ, mình canh cho huynh đệ mình đoán được cái sai của người ta, mình đoán được cái sai mà thường là cái sai nào nó hay lặp lại. Ví dụ như cái người đó bị cong lưng, mình sửa cho thẳng rồi quay lại thấy cong lại liền à nó hay lặp đi lặp lại. Nên một lần sửa rồi là cứ phải phải sửa tiếp nữa,
[31:15]sửa nhiều lần người ta mới hết cái tật đó. Mà ờ ví dụ như là thường á là phân công nhau để thay phiên nhau giám thiền chứ không ai đủ sức khỏe để mà giám thiền suốt đời. Vì sao vậy? Vì cái giờ mà huynh đệ ngồi thiền là cái giờ tốt đẹp để tu mà mình không được ngồi mà mình cứ đi, đi suốt một thời gian vậy cả tiếng đồng hồ, hai tiếng đồng hồ không ai chịu nổi hết. Vì giám thiền phải canh mà mắt phải quan sát tường tận, chân lúc nào cũng đi thong thả, nhẹ nhàng nhẹ nhàng đi khắp nơi để quan sát từng chút từng chút. Nên nên mất sức liền, mất sức. Giờ người ta tu mà mình không được tu vừa mất thời gian nghỉ
[31:51]ngơi ngồi thiền mà phải hoạt động nên phải luân phiên. Mà luân phiên như vậy rất là tốt, mình có công đức rồi sau này mình kinh nghiệm cái về chùa mình hướng dẫn cho mọi người. Mà cái người càng có lòng thương yêu huynh đệ thì giám thiền càng kỹ, còn cái người hời hợt mình giám thiền không kỹ thì sau này không có phước. Nhưng mà có cái mình kỹ nhưng mà đừng có làm động huynh đệ quá, tại nhiều khi nó không đáng thôi đừng thèm sửa. Từ từ lát mình nói sau, chứ còn hễ chút sửa chút sửa cái làm động huynh đệ nữa nên nó có cái cân nhắc, có cái khéo léo ở trong. Thì khi mà bắt đầu làm công tác giám thiền,
[32:27]chúng ta để ý những cái những cái điều như thế này mà thường hay bị sai. Ghi nhớ. Thứ nhất là là lưng cong. À quên nữa, còn nói một cái dụng cụ nữa là cây thiền bản nữa. Ở đây mình có cây thiền bản không? Cây thiền bản để giám thiền là một cây dẹp dẹp dài khoảng 1 thước hay 1 thước 2, có cái cán thì cái lúc mà phần cái cán thì nó tròn để mình dễ cầm. Nhưng mà đi ra cái lưỡi thì nó nó dẹp, dài để đánh cho nó đừng có đau mà nó kêu lên cái tiếng chát chát. Nhưng mà sự thật á là nếu mình ngồi thiền đúng là mình không có hôn trầm. Hồi các cái thiền đường ở bên Trung Hoa với Nhật Bản á người ta hay cần cái thiền bản, khi ngồi hễ ai gục quá họ đánh,
[33:09]họ để cái thiền bản lên vai cho người kia đưa cái vai ra họ đập một cái bốp, chát lên một cái vang cái tiếng lớn thiệt lớn lên, ai cũng giật mình nên cách đó nó không hay, coi vì nó thô. Và còn nếu mình ngồi đúng phương pháp rồi thì người ta không có không không có bị hôn trầm. Với nữa là cái cây thiền bản á nó có cái tác dụng là để mình tránh chạm trực tiếp vào cái thân thể của người tu thiền, nhất là trong trường hợp mà khi mình đi giám thiền có người nữ họ ngồi nữa nên mình không có dùng tay đụng trực tiếp nó bất nhã. Thì ừm cầm cái cái cái cái thiền bản để mình mình điều chỉnh. Nhưng mà có những cái tư thế mình sửa là phải dùng tay trực tiếp nữa nhưng
[33:48]mà trên tương đối thì dùng cái thiền bản là nhiều hơn nên nó ngăn cách. Ví dụ như như tôi vậy, thì việc mà giám thiền giao đệ tử mà đôi khi tôi kiểm tra tôi kiểm tra thì ví dụ như nếu cần sửa đó là người nữ thì tôi hay quơ quơ quanh đâu đó nhiều khi thấy cái dùi mõ thì cầm dí đụng chút xíu chứ mình không đụng trực tiếp tay. Nhưng mà khi những bà già thì được, những bà già thấy lưng cong quá mình thò tay mình nhích nhích cái lưng giùm cho bà thẳng lên một chút, bà già thì không ai nói gì. Ừ. Còn cái vấn đề mà thí như khi hôn trầm mà đánh á, hôn trầm mà đánh cho thẳng lưng á cho nó tỉnh ngủ nó nó cũng là một cái gọi là cái chữa cháy, nó không hay.
[34:22]Chứ nó đã chữa từ trong pháp môn rồi thì người ta không có bị hôn trầm. Mà cái gì làm cho người ta ít bị hôn trầm? Dụng công cách nào? Hử? Ai nhớ, ai biết? Dụng công cách nào thì không bị hôn trầm? Hử? Nói lớn lên, đừng nói hí nhí. Dụng công cách nào?
[34:52]Hử? Nói lớn lên, dụng công cách nào thì không bị hôn trầm? Biết rõ toàn thân, chính xác. Biết rõ toàn thân là cái mà làm mình tăng sức tỉnh giác lên, không bị hôn trầm. Ừ. Ừ nó đơn giản vậy thôi à. Như có lần tôi kể vậy á, có một sư cô đó tu theo cái cái sự hướng dẫn của tôi rồi bắt đầu cô chuẩn bị bị điên, căng thẳng lên đủ thứ chuyện cái mọi người kêu cổ đi bệnh viện tâm thần cái cô sực nhớ lại cô viết thư cô hỏi tôi. Thì tôi chỉ nói đơn giản là: "Giờ biết rõ toàn thân giùm". Lần sau cô viết thư lại cô nói hết bệnh liền, đơn giản vậy. Cái biết rõ toàn thân cực kỳ hay, cực kỳ hay mà nào giờ chúng ta hay bỏ qua.
[35:35]Đức Phật dạy nó rất là kỹ mà hầu hết chúng ta bỏ qua. Trong Nikaya Đức Phật nói lắm, hơi thở vào chúng ta cảm giác toàn thân, hơi thở ra chúng ta cảm giác toàn thân. Nikaya dạy rất rõ mà chữa được rất nhiều bệnh mà tạo thành cái khí lực tiềm tàng. Vì sao vậy? Bởi vì chúng ta nhớ trong cái bài học mà cơ chế sinh lý của thiền á thì chúng ta nhớ thế này: Toàn bộ cơ thể chúng ta đều có cái phản ánh ở ở não bộ hết phải không? Một phần của não bộ đều phản ánh một phần nào đó của cơ thể, nghĩa là toàn bộ cơ thể chúng ta từ ngón tay ngón chân tới bất cứ mọi bộ phận đều in dấu trên bộ não hết. Do đó khi mà chúng ta biết rõ toàn thân
[36:14]hay chúng ta buông lỏng toàn thân thì bộ não chúng ta tự nhiên tỉnh sáng và và thư giãn. Nên nguyên tắc mà biết rõ toàn thân mà giữ toàn thân mềm mại là nguyên tắc vàng để chữa bộ não, rất là hay. Còn khi chúng ta đi sâu vào khí công mà mà những cái khí công tâm pháp nữa thì càng đặc biệt nữa. Nhưng mà nội trên nguyên tắc chưa cần đi sâu khí công mà chỉ biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại là bộ não chúng ta đã bắt đầu tiến bộ từ từ, phục hồi từ từ, phát triển dần dần hay như vậy. Có một cái anh ở bên Pháp, cư sĩ, anh tu Tịnh Độ, tu pháp môn niệm Phật. Thời gian cái anh điên mà anh cứ đòi tự tử.
[36:55]Khi anh về Việt Nam thì cô em gái thương quá khóc quá chừng, cô em gái này có quy y với tôi. Mới đem lên, anh than thở nói: "Con thấy sao người ta không tu người ta không bị còn con tu lại bị?". Cái tôi mới hỏi là: "Anh tu làm sao? Dụng công sao?". Nói: "Dạ, con lúc nào con cũng giữ câu niệm Phật trong đầu rất là tinh tấn". Nói: "Thì đúng rồi, lúc nào cũng giữ câu niệm Phật trong đầu điên là phải rồi, trách ai nữa". Nói: "Ủa sao kỳ vậy? Sao nghe nói là đứng đi nằm ngồi niệm Phật?". Nói: "Không, không có. Niệm từ từ tới vô niệm mới đúng. Còn niệm mà chấp câu niệm Phật mà giữ câu niệm Phật thì phá hư bộ não là đúng rồi, có gì đâu oan".
[37:30]Cái ngồi trợn mắt dòm. Nói không, cuộc đời sự thật là như vậy, bởi vì câu niệm Phật là động hay tịnh? Động chứ sao tịnh, phải không? Có một cái ngôn ngữ mà làm sao mà để mà tịnh được, có một cái câu nói trong đầu mình thì không không bao giờ là tịnh được, nó là động. Cho nên hễ chấp câu đó thì tức là cố cái giữ cái động trong đầu mình thì đúng là phá hư bộ não là đúng rồi chứ gì nữa. Cho nên tôi hay nói những người niệm Phật vậy, cũng hễ gặp cái người nào mà tu niệm Phật tôi hay nói là: "Niệm Phật tốt nhưng mà ráng làm chủ câu niệm Phật giùm". Họ mới hỏi: "Làm làm chủ câu niệm Phật là sao thầy?". Nói là:
[38:04]"Khi mình không muốn niệm nữa thì câu niệm Phật phải tắt. Mình muốn niệm thì nó có câu niệm Phật mà mình không muốn niệm nó phải tắt. Mình không muốn niệm mà nó vẫn niệm tức là mình còn làm chủ không?". Hết làm chủ rồi, bắt đầu bệnh rồi đó. Họ giật mình liền, hầu hết bị giật mình. Cho nên đừng có chấp câu niệm Phật cái đó. Nên hồi xưa tôi nhớ hồi lúc tôi mới đi tu còn làm điệu thì tôi ở một cái chùa cũng chùa quê. Thì ừm cái mỗi chiều tối vậy đó thì những trẻ em trong làng kéo đến tụng kinh. Thì lúc đó lúc mà mà sau giải phóng rồi cái chùa chiền nó vắng mà người ta không có điện đóm tối xuống là
[38:44]tối thui, đèn dầu lù mù lờ mờ, người ta không có chỗ nào đi chơi nên con nít nó tập trung hết vô chùa vui, dù sao cũng đông quý thầy rồi có tụng kinh rồi nghe nó vui vui. Nhưng mà tụng kinh xong rồi cái giải tán, tôi thấy tiếc. Thấy tiếc quá tôi mới tập trung các em nhỏ lại, tôi kể chuyện đạo cho nghe chứ còn nhỏ quá mình giảng đạo lý nó đâu có biết. Ngồi cứ kể hết chuyện này tới chuyện kia trong đạo cái từ từ tín tâm nó tăng lên. Cái đâm một thời gian cái nó thích tu, thấy nó thích tu tôi mới xin quý thầy lớn tại lúc đó mình mới làm điệu à, tôi xin quý thầy lớn là cho dạy cho các em ngồi thiền, quý thầy chịu.
[39:18]Mà dạy làm sao giờ? Cái tôi bắt niệm Phật. Mà niệm kiểu này, nói: "Tụi con ngồi khi nào mà có vọng tưởng thì niệm Phật, niệm Phật xong buông câu niệm Phật ra ngồi coi lại. Nghĩa là khi có vọng tưởng thì niệm, không vọng tưởng thì không niệm. Cứ tập phải buông câu niệm Phật, có tập có niệm và không niệm chứ không phải lúc nào cũng niệm". Mà tập đơn giản như vậy mà nhiều em cũng đạt được kết quả tốt, tâm nó cũng an được chứ không phải không. Rồi sau đó vì vì tôi tôi lại ra đi, không ở lại nên không hướng dẫn tiếp. Nhưng mà cái cách niệm như vậy nó nó không bị chấp câu niệm Phật mà mình có lúc làm chủ mình buông được câu niệm Phật ra.
[39:54]Vì niệm Phật có cái hay là mình tưởng tới Phật, mình kính Phật nên mình có phước nhưng mà chấp câu niệm Phật là thành động liền, cẩn thận là như vậy. Nên khi mà gặp cái người mà họ bị bệnh bởi vì những cái căng thẳng vậy đó thì cái chữa hay nhất là giúp họ biết rõ toàn thân. Biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại, lần lần nó chữa được bộ não. Nhưng mà nó chỉ là chữa nhẹ thôi chứ không có chữa mà chữa mạnh. Trường hợp bệnh nặng quá rồi thì bệnh quá nặng rồi thì cái biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại, bất động nó nó không đủ sức để chữa, giống như thuốc nó không đủ đô nữa thì phải dùng tới cái khí công tâm pháp thì qua kỳ tới chúng ta học.
[40:30]Rồi. Bây giờ thì chúng ta nói đến những cái lỗi mà thiền sinh thường hay gặp thì người giám thiền phải biết để mà mà mà sửa. Thứ nhất là lưng cong. Lưng cong. Lưng cong là cái sai căn bản mà hầu hết ai ngồi cũng bị nên chúng ta phải sửa là dùng cái thiền bản mình chạm nhẹ vào lưng, nhích nhích gõ gõ gõ cái người ta biết ý người ta dựng cái lưng người ta lên. Cái này dễ ha. Rồi trường hợp có người ưỡn ngực nhiều quá thì mình làm sao? Hả? Ưỡn ngực cong vậy thì làm sao? Mình có phải lấy thiền bản gõ gõ ở đây không? Không được. Tại vì có trường hợp là người nữ nữa, mình lấy thiền bản mình thò gõ ngực người ta coi nó kỳ, nên lúc đó mình phải nói bên tai.
[41:14]Nếu mà cái người mà ngồi mà cong lưng á thì mình lấy cái thiền bản mình nhích nhích cái lưng cái là người ta đứng lên. Còn người mà cong vậy thì thôi, nói bên tai nói: "Ưỡn ngực quá không được, cong ngực chùng lại chút cho người ta xuống nha", chứ đừng có lấy gì thò thò trước ngực người ta không được á. Rồi có trường hợp mà có người ngồi bị cái lỗi là... là đầu cúi quá hay là ngẩng cao quá. Thì có những người vậy, họ ngồi thiền mà nhiều khi ngồi vậy nè. Mà cái người mà lưng cong á thì đầu hay ngẩng, ngộ lắm. Cái người lưng thẳng á thì đầu hay cúi. Không biết sao nó bù trừ kỳ lắm, cho nên cái người ngồi mà đằng sau mình không
[41:47]cần dòm, mình thấy cái đầu hơi ngẩng lên là biết cái lưng cong vòng. Bây giờ ví dụ, người có trường hợp khi mình sửa được cái lưng rồi mà cái đầu vẫn còn hơi nhấc cao cao thì mình làm sao? Lấy tay. Không, đừng gõ, trời ơi, thô bạo vậy, tàn bạo vậy. Bóp bóp gì, trời ơi. Ngồi giám thiền, người ta nói: "Giám thiền như từ mẫu", là người giám thiền như người mẹ hiền vậy đó, dịu dàng, nhẹ nhàng, thương yêu, từ ái nha. Đừng có bóp bóp kiểu đó, như là ác mẫu vậy, xong như kế mẫu vậy, giám thiền như kế mẫu là chết rồi. Là khi đầu ngẩng thì mình lấy cái tay mình nhè nhẹ nè, mình chạm nhẹ lên đầu người ta để người ta đừng giật mình, rồi đẩy người ta lại.
[42:27]Mà nhớ khi đụng tới đầu á, khi mà chữa cái đầu người ta thì dùng tay nhẹ nhàng chứ đừng dùng cái vật cứng, cái thiền bản nó cứng, mình để đầu người ta cốp cái là giật mình là không được. Lúc mà giám thiền như kế mẫu không được. Lấy cái tay thì chạm nhẹ, kéo người ta lại một xíu. Rồi đó là trường hợp mà đầu người ta ngẩng cao thì mình dùng cái tay, đằng phía sau mình đẩy cúi xuống chút xíu. Nhưng trường hợp cái đầu người ta cúi xuống thì làm sao? Nâng cái này lên phải không? Cái đầu mà cúi xuống á thì nó có cái này, hoặc á là mình lấy tay mình đẩy trán người ta lên. Ha. Hoặc là đẩy trán đẩy lên thì là hay nhất,
[43:04]chứ đừng có mà thò tay mà nâng dưới cái cằm lên nha. Tại sao vậy? Người ta tưởng người ta đang tu mà mình lại nựng người ta không được. Cái này nó giống nựng á, nên thôi. Nhớ, cúi xuống thì lấy cái này đẩy lên chứ đừng có thò thế này nâng lên cái người ta nói: "Tôi đang tu mà sao nựng tôi?", kỳ không được. Rồi một cái lỗi nó hay bị nữa là hai cái tay nó ép lại gần hông, hai cái tay mà ngồi so gần hông. Đưa tay ra, chỉnh người ta đưa tay ra. Lạ lắm nha, cũng ngồi tay thế này mà ai mà ép gần hông là mình biết người đó không có tỉnh. Người đó không tiến xa trong thiền định được, lạ như vậy, chỉ một cái này thôi.
[43:40]Mà tay đưa ra mình biết người này có sức tỉnh, sau này tiến xa trong thiền định được. Lạ lùng như vậy, chỉ một chút xíu này thôi. Mà tay mình đưa ra thì rất là mất công, phải không? Để tay vậy nó khỏe, nhưng mà sau này không tiến. Đưa tay ra vậy người đó mới tiến trong thiền định được. Kỳ lạ, một chút xíu thôi, mà hễ sai là hư cuộc đời tu luôn á. Ngồi tu thì tu, mai mốt tiến tới chút nào đó dừng lại, không tiến xa. Mà người nào mà đưa tay ra, giữ tay ra vậy, người đó mới tiến xa trong thiền định được. Kỳ lạ, tôi cũng không biết làm sao, chỉ chút xíu hư thôi, lạ lùng. Cho nên là khi mà trường hợp mà mình thấy cái người họ thù như vậy, mình làm sao?
[44:14]Mình thò thiền bản vô mình cậy cho nó ra, nha, cậy cho nó ra. Một lát cái họ cũng ép lại à, hễ bị lỗi nào là hay bị lỗi đó lắm, cho nên mình cậy ra rồi lát từ từ liếc coi lại thấy từ từ người ta ép lại thì cậy nữa, vậy đó. Ngộ lắm, cái cái cách mà ngồi thiền này nó có một cái là hễ đúng là đẹp. Nên mình nhìn qua một cái rẹt, không cần biết đúng sai, mà hễ thấy người nào xấu lại đó dòm một lát thế nào cũng phát hiện ra điểm sai. Hễ mà ngồi coi xấu quá, bước qua ngoảnh lại đi vòng vòng vòng thế nào cũng có điểm gì đó sai: lưng cong, tay quẹo ngoặc, cúi đầu, vịnh ngẩng đầu. Còn cái mình đi nhìn qua thấy đẹp là biết người đó đúng.
[44:49]Đứng mà nhìn kỹ cái người mà ngồi đẹp mình sẽ thấy tự nhiên đúng từng chút từng chút. Cho nên trong cái tư thế ngồi kiết già, cái đẹp luôn luôn là cái đúng. Mà trong cái đúng thì nó đưa tới cái lợi ích ngồi thiền. Lợi ích ngồi thiền như thế nào? Là thế này, ví dụ bây giờ một người họ được cái định, họ ngồi thiền tâm được thanh tịnh, được định rồi thì bây giờ là hỏi họ là tư thế nào là họ họ được định? Thì họ sẽ trả lời là dù đứng, đi, nằm, ngồi, họ đều họ đều định. Bởi vì hễ ngồi thiền mà định rồi thì trong đời sống đi, đứng, nằm, ngồi đều định được hết, không á, nhưng chỉ ngồi kiết già là số một.
[45:27]Đây là điều không hiểu nổi. Thì bây giờ là hỏi họ là tư thế nào là họ họ được định? Thì họ sẽ trả lời là dù đứng, đi, nằm, ngồi, họ đều họ đều định. Bởi vì hễ ngồi thiền mà định rồi thì trong đời sống đi, đứng, nằm, ngồi đều định được hết, không á, nhưng chỉ ngồi kiết già là số một. Đây là điều không hiểu nổi. Nghĩa là vào xa xưa, những Đức Phật quá khứ đã tìm ra được cái tư thế này và bây giờ chúng ta cứ yên tâm mà chấp nhận, không biết tại sao. Chỉ sau này giống như mình cứ chấp nhận hai cộng hai bốn mà đừng thắc mắc, đừng có nói: "Nhỏ, ủa, sao ba kỳ, sao 2 2 + 2 = 4?", không, nó là chân lý.
[46:07]Cũng như tư thế ngồi kiết già với những cái tư thế như thế là chân lý, mà từ Đức Phật xa xưa nào đó tìm ra truyền lại thôi mình đành chấp nhận chứ mình không có không có giải thích được, không lý giải được. Thì cũng vậy, cái cái người mà nhập định được rồi họ nằm cũng định, đi cũng định, ngồi cũng định, đứng, nói chuyện với mình họ vẫn đang ở trong định. Nhưng mà hỏi họ cái thế nào hay nhất thì luôn luôn vẫn là kiết già mà ngồi đúng cách, bắt chéo chân đàng hoàng, thẳng lưng, hai tay xếp đàng hoàng thì họ mới thực sự là nhiếp sâu được, hạnh phúc được, an ổn được. Còn hư bắt bán già là họ không chịu liền.
[46:41]Hai cái chân bắt chéo kiết già thì họ thấy nó an ổn, mà bỏ bớt một chân ra thành bán già là họ khó chịu liền. Lạ lùng vậy, không biết tại sao. Nên hai cái tay cũng vậy. Hai cái tay cũng vậy, chúng ta phải dang ra xa hông, giữ cho nó vậy. Mất công vậy đó mà mà về sau tiến được xa, nhớ cái đó, những chút chút đó lạ ghê, không biết tại sao. Rồi đầu xoay qua một bên, ví dụ như có những người ngồi mà đầu xoay vậy nè. Có không? Có, có người. Thì mình làm sao? Thì thường là nếu mà mình một tay đó mình mình xoay khéo nhẹ nhẹ người ta qua, hai tay thì mình bẻ người ta qua một chút xíu. Nhưng mà xin thưa nha, là tất cả mọi bệnh khác đều không nặng,
[47:24]chỉ riêng cái bệnh mà ngồi thiền mà quay đầu vậy là bệnh không chữa được. Lát ngoẹo lại liền. Vì sao vậy? Bởi vì trong hệ thống não của họ có cái trục trặc về thần kinh, mình chữa bên ngoài chữa không được. Chỉ trừ trường hợp sau này họ đắc đạo rồi làm sao thôi. Cho nên thấy mà ngồi thiền mà cái người mà ngoẹo qua một bên vậy là rồi rồi đó, thôi biết đúng... Là mình chỉ ráng mình sửa người ta một chút xíu vậy thôi, rồi một lát tự động người ta cũng quay lại, rồi một lát mình cũng sửa, tự động nó quay lại, vậy thôi. 30 năm cũng vậy, không có sửa được. Riêng cái bệnh đó rất là lạ, không biết tại sao.
[47:57]Hư đâu trong não. Rồi có người ngồi thiền mà miệng mở, phải không? Ngồi Có không? Hơ, có nữa. Miệng mở mà nhiều khi có cái gì trong đó nó chảy ra nữa chứ không phải không nữa. Nó mê mê sao đó không biết nữa. Thì thì thì đó là do không tỉnh, phải không? Tại nguyên tắc của chúng ta là sao? Môi phải phải chạm môi, răng phải phải chạm răng, và lưỡi đưa lên chân răng trên. Sẽ có người thắc mắc: "Tại sao lưỡi đưa lên chân răng trên?", nói: "Không biết, Phật dạy như vậy." Thì thử thì biết. Thử thì biết là chúng ta ngồi thiền, chúng ta rút cái lưỡi vô, không để lên, và một lát rồi chúng ta đưa cái lưỡi để lên
[48:39]trên chân răng trên, mình thấy khác nhau liền. Là khi lưỡi mà đưa lên trên chân răng trên tự nhiên cái não mình tỉnh ra liền chút, mà rút cái lưỡi thò để cong ở dưới thì não không tỉnh, không biết tại sao. Rất rõ ràng, cái hiệu quả rất rõ ràng mà ngàn xưa Phật đã dạy và rất là hiệu quả, mình không giải thích được, và chúng ta cứ tuân thủ. Nên người nào mà ngồi thiền mà há miệng vậy rồi thôi, mình phải phải nựng. Lấy cái thiền bản mình nựng, phải không? Đẩy lên khép lại giùm, hoặc là mình nói bên nói bên tai chút xíu: "Ngậm miệng lại", nhưng một lát thế nào cũng mở ra nữa à. Mà nếu cái người nào mà cứ mở hoài thì mình làm sao?
[49:22]Lúc đó mỗi lần đi giám thiền mình đem theo một ít muối tiêu.
[49:29]Thấy có người có sáng kiến là ớt, thì cứ làm thử thì biết. Rồi trường hợp cái người có cái lỗi ví dụ ngồi thiền mà cả cái người mình thấy quay ra chứ không phải cái đầu, phải không? Ví dụ có người cái lỗi mà cái đầu quay hoài quay vậy, nhưng mà có người ngồi luân quay cả cái người. Thì cái người mà cả cái đầu quay á thì thường là nó hư ở hệ thống xương sống á, nhưng mà coi vậy chứ không khó sửa, không khó. Người mà quay có cái đầu không mới khó sửa. Nên cái người ví dụ ngồi cái tự nhiên cả cái người quay thì lúc đó mình mình dùng hai cái tay của mình, mình đặt lên vai mình chỉnh kéo người ta lại.
[50:01]Lúc đó phải dùng tay thôi chứ dùng thiền bản người ta không hiểu. Người ta bị quay cả người, mình đặt lên cái thiền bản người ta không hiểu là mình muốn sửa cái gì. Lúc đó buộc lòng mình phải buông thiền bản ra, mình để hai cái tay lên vai, mình chỉnh lại. Dù cho trường hợp người đó người nữ cũng phải vậy, cũng phải đành chịu. Nhưng mình đừng có canh mình sửa hoài người nữ người ta nói, nhớ, lâu phết, xích một xíu người ta hiểu. Rồi có trường hợp mà cái người ngồi thiền mà mắt mở to nhìn qua nhìn lại hoài, thế là ngồi mà cứ dở dòm, mình đi đâu cứ dòm theo. Không biết tu sao không hiểu. Mình người ta ngồi tu là người ta theo dõi hơi thở, không?
[50:38]Để ý hơi thở, nhìn mắt nhìn xuống một điểm, không đảo tròng, thở vào biết thở vào, thở ra biết thở ra, lúc nào tâm cũng để dưới bụng, vậy á. Còn có người ngồi không biết là dụng công cái gì mà mình đi đâu cái dòm theo à. Không biết sao nữa. Không biết là tu cái gì không biết. Nhưng mà thôi cũng đành phải nhắc chứ biết làm sao giờ. Thì mình phải ra làm sao? Mình đứng mình đứng xa, khi họ nhìn mình thì mình mình chỉ họ nhìn xuống đất, nhìn xuống một điểm. Cái họ họ hỏi: "Gì vậy?" Mà lúc mình chỉ họ sẽ hỏi mình. Họ không biết không biết. Lúc đó mình thấy họ nhìn họ nhìn mình vậy cái mình mới tra tay mình chỉ là nhìn xuống một điểm dưới đất. Cái họ nhìn mình:
[51:12]"Hả?", không không biết không biết mình nói gì. Thì lúc đó mình mới nói, mình chỉ con mắt nè, mình nói con mắt nè: "Nhìn xuống", cái lúc đó họ mới hiểu họ nhìn xuống. Nhìn xuống nhưng mà mình vừa quay lưng đi, mình quay lại cái thấy họ dòm mình liền. Kỳ không? Rồi lúc đó mình phải tới mình nói chuyện, nói: "Đừng có dòm, ráng để ý biết bên trong, phải không? Theo dõi hơi thở là vậy, như vậy", tội nghiệp họ. Có nhiều người nói, gặp mấy người đó tôi hay chọc lắm. Tôi chọc là: "Tu trong đây có người đắc thiên nhãn á, tức là thầy đi vô cũng biết, đi ra cũng biết hết trơn." Có người ngồi mà không yên, hay nhúc nhích.
[51:47]Ví dụ ngồi, cái một lát mình thấy họ gồng một xíu cái họ bóp bóp cái tay, cái Nghĩa nghĩa là họ không yên. Là lý do gì? Cái đó là cái gì vậy? Trạo cử, mà lý do gì? Lý do gì? Tâm nó không yên, tâm nó bứt rứt, ngồi nó khó chịu, ngồi như cực hình vậy á. Cho nên cái tư thế mà ngồi kiết già á là nó là một cái tư thế mà tuyệt vời nhất cho cái người vào định, hạnh phúc nhất không gì bằng, trên thế gian không có tư thế nào thứ hai hay hơn nữa. Nhưng mà xin thưa nó là cực hình cho cái người mà tâm chưa yên. Lúc đó ngồi bứt rứt bứt rứt sao nó chưa hết giờ, sao ngồi cứ đi rình đồng hồ hoài không thấy tới giờ,
[52:28]bức khổ sở vô cùng á là mình biết cái người ngồi cứ, liếc người, mở mắt ra dòm xuống, cứ ngồi thấy giám thiền bước tới cứ ngồi cúi cúi xuống vậy, nhưng mà trong tâm nó không yên, khó chịu thì mình biết là người đó họ tâm họ quá động, phước họ không đủ. Nhưng bây giờ là trong cái thời ngồi thiền mình đâu có ngồi đó mà phân tích phước phiếc gì nữa, phải không? Chừng nào xả thiền xong mình mới có nói chuyện, mình mới nói là huynh đệ bị phước ít quá, tâm nó không yên. Huynh đệ trong đời sống ráng thương yêu mọi người, ráng làm phước để cho tâm nó yên, tại nhờ phước tâm mới yên thôi. Nhưng mà trong lúc đang ngồi thiền thì mình đâu có ngồi giải
[53:01]thích dài dòng thì lúc đó mình mới nói bên tai, nói: "Ráng giữ tâm cho yên nha, giữ thân cho yên, biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại thì tâm nó sẽ yên và thân nó cũng yên". Nha, lúc đó mình nói bên tai người ta, cúi xuống mình nói bên tai, nói: "Huynh đệ ráng biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại, bất động thì cả thân và tâm nó sẽ yên". Nói vậy thôi, lúc đó chữa như đó thôi. Còn đợi một lát sau khi xả thiền ra đó, mình đến mình tâm sự, tâm sự rồi mình khuyến khích người đó ráng có lý tưởng tu hành, ráng làm phước thì họ từ từ họ sẽ yên, đó. Không có phước thì ngồi nó khó chịu lắm, nó không có yên, mà không yên rồi nó như một cực hình. Có đúng không?
[53:38]Lúc mới tu quý thầy có bị không? Có không? Cũng có khi có, phải không? Nhưng mà vượt qua được rồi thì mình thấy nó hạnh phúc dường nào, ừ. Rồi ví dụ cái người mà ngồi có dấu hiệu buồn ngủ. Có dấu hiệu buồn ngủ thì sao? Thật ra ngồi thiền mà đúng thì nó không có buồn ngủ, mà ngồi buồn ngủ là mình ngồi sai. Nhưng mà đặt trường hợp ngồi sai có dấu hiệu buồn ngủ là họ họ hay gật gật, họ không có tỉnh. Không tỉnh thì mình mình đến mình nói bên tai họ, chứ không cần phải đập chát chát đâu, nói bên tai là ráng biết rõ toàn thân thôi. Khi họ ráng biết rõ toàn thân thì nó tăng cái sức tỉnh bộ não lên, nó rất là hay.
[54:14]Đó, mà người có cái căn bản biết rõ toàn thân rồi tâm rất là tỉnh trong đời sống vậy. Rồi có người mà ngồi mình nhìn thấy họ gồng cứng, ngồi mà chăm bẵm gồng vầy nè, ngồi. Có không? Có ai bị không? Ừ, thì khi mà gồng cứng như vậy á thì cái bộ não nó làm sao? Nó sẽ? Nó căng thẳng. Tại vì chúng ta biết rằng là toàn cái thân của mình nó đều ghi dấu lên bộ não, cho nên nếu mình gồng cái thân mình, tức là bộ não cũng đang gồng thì nó sẽ trở thành stress, tức là căng thẳng, tense. Và như vậy lâu ngày nó cũng hư bộ não luôn. Gồng cái thân mà nó sẽ hư bộ não luôn. Cho nên vì vậy là mình phải đến mình mình nói bên tai người ta
[54:56]là nên giữ thân mềm mại mà bất động, đừng có gồng như vậy, ừ. Nhìn là biết liền. Hoặc là một cái lỗi khác nữa là bàn tay không đẹp, nha. Bàn tay đan không đúng, để không đẹp là người này cũng không thể tiến xa, lạ lùng như vậy. Bàn tay phải để cho ngay ngắn, nghiêm chỉnh. Có nhiều người để thường quá cái buông bàn tay ra nắm nắm, buông thòng thòng, kêu không cần, coi như bàn tay không quan trọng. Biết người này không tiến được. Mà trong đời sống đây là những người mà mà sống bừa bãi, buông tuồng, phóng túng. Cái bàn tay mà không đẹp, biết người này giới hạnh không ngon, kỳ lạ vậy. Sống không nghiêm chỉnh, có chút đó thôi.
[55:34]Còn cái người nào mà giữ bàn tay đẹp, vậy chứ trong đời sống họ, họ dễ là người nghiêm chỉnh. Thí dụ họ có sai phạm mình nhắc họ sửa liền, còn cái người mà thả bàn tay buông lỏng tầm bậy tầm bạ là biết trong đời sống họ họ buông tuồng, không có ý chí tu hành nhiều. Có một chút xíu đó thôi. Nên ở trường hợp đó thì mình nhắc bên tai họ, chứ mình lấy cái thiền bản mình chỉ chỉ bàn tay họ không biết, mình nói bên tai, nói: "Huynh đệ để bàn tay lại cho đúng, cho đẹp", nhắc liền, ừ. Hoặc là mình thấy nhìn mà thấy gương mặt không thanh thản, nhìn vô mà mình thấy nó không có cái dịu dàng, thanh thản, xa vắng mà mình thấy cái chăm bẵm,
[56:09]căng căng, hơi nhíu hai lông mày thì biết làm sao không? Đang bị vọng tưởng nhiều mà đang chiến đấu, chưa hết. Nên lúc đó mình khuyên, mình đến mình nói bên tai. Mà trong trường hợp đó có cái người nhắc nhở đỡ lắm, nhiều khi họ đang bị lạc theo vọng tưởng, họ chăm theo vấn đề nào đó, mình đến mình nhắc bên tai, họ thêm được sức mạnh. Còn nếu mình mà có thần thông mình để tay lên đầu họ cái họ yên liền. Còn nếu mình không có thì mình nhắc bên tai, mình nói: "Huynh đệ ráng giữ tâm cho yên, biết toàn thân", mình nhắc chút xíu cái họ có cái sức mạnh họ vượt qua, à. Hoặc là có người ngồi nhưng mà mắt thì nhắm mà lông mày
[56:48]nhướng, ngộ nha, ngồi, mắt nhắm mà lông mày nhướng. Ở đây có ai bị đó chưa? Chưa, nhưng mà có trường hợp bị, đó là sao? Đó là cái người có định nhưng mà hơi mê, chìm trong cái định của mình nhưng mà hơi mê một chút. Trường hợp đó thì mình mình lấy cái thiền bản mình vỗ vỗ vào vai người ta cho người ta tỉnh lại, người ta nhắc người ta biết rõ toàn thân để người ta tăng cái sức tỉnh lên, chứ vì tâm nó đang yên, yên nhưng mà không biết rõ toàn thân cái tỉnh nó bớt đi, cho nên tự nhiên mắt nhắm mà lông mày nhướng lên, đó trường hợp như vậy. Chứ không phải là họ họ căng thẳng, à người đó không phải căng
[57:27]thẳng mà lại là mê, yên, tâm yên mà lại mê, như vậy đó, ừ. Rồi có người bị cái lỗi là hơi thở nặng, tức là khi ngồi cái mình thấy hơi cái ngực họ lên xuống rất rõ. Họ thở mình thấy hai vai và theo cái ngực lên xuống rất rõ, tức là hơi thở không có không có êm ái, tâm chưa yên á, nó còn cái hơi thở hơi thở hơi thở suyễn hay cái gì á, cái hơi thở nó mạnh là biết tâm người đó chưa yên, tại vì khi tâm yên rồi cái hơi thở nó chuyển qua những trạng thái khác. Nó đi qua những loại hơi thở khác dần dần dần dần dần dần. Mới đầu thì mình thở bằng cái hơi thở khí trời, mình hít vô, nhưng khi tâm yên rồi nó nó biến qua hơi thở khác,
[58:06]hơi thở dị ngộ lắm, ừ nó nhuyễn hơn, nó sâu hơn, nó lạ lùng hơn. Nó không còn là cái hơi thở của trời đất này nữa, hơi thở loại gì á, khi tâm yên thì nó biến. Thì còn cái hơi thở mà nên cái ngực mà còn thô quá như vậy rồi là là biết ngay tâm người này không yên. Thì mình đến mình nhắc lại, mình nói: "Thở nhẹ lại". Thì khi thở nhẹ cũng làm tâm nó yên lại bớt, đó. Khi mà thấy họ cái ngực, cái vai nó nhô lên nhô xuống rõ quá rồi thì mình đến mình nói: "Thôi thở nhẹ lại, nhẹ lại". Còn trường hợp người đang ngồi thiền mà mình thấy mặt xanh lè mà mồ hôi đổ hột đổ ra là sao?
[58:39]Hử? Mặt mày xanh lè xanh lét mà mồ hôi đổ ra giọt giọt giọt ra. Quý thầy mình khỏe ít bị, quý cô hay bị là trúng gió. Có thể là họ có cái bệnh trước rồi nhưng mà ráng lên ngồi, ngồi ngay ngọn gió nữa, ngồi lát trúng gió nặng lên, mặt mày xanh lè xanh lét, mồ hôi hột đổ ra, mà họ không dám xả, nghĩa là đang chiến đấu, nhưng mà trong trường hợp đó mình đến mình kêu họ đi vô cạo gió liền. Là như vậy được hai người, một người đi vô để được cạo gió, rồi kêu một người khác vô cạo gió, được hai người nghỉ.
[59:12]Rồi trường hợp nữa là, thí dụ như có người ngồi mà chân đau quá, mình thấy họ bắt đầu ngồi lâu rồi đó, là cái chân cái cái đau nó kéo lên từ từ từ từ, mình cảm nhận cái người này ngồi cũng được, cũng tốt, tức là nãy giờ ngồi cũng không có lỗi gì nhiều. Nhưng mà khi mà ngồi lâu một chút cái chân nó đau thì đau quá đi, do cái nghiệp đời trước làm sao đó, cho nên cái chân nó quá đau. Chúng ta nhớ nha, ngồi thiền chân đau không đau do nghiệp đời trước nha, lạ lắm. Có người ngồi không đau, có người ngồi một chút là bắt đầu đau chịu không nổi. Thì cái đó là do nghiệp đời trước. Mà đây trường hợp ví dụ mình thấy ngồi mình nhìn cái đồng hồ,
[59:42]mình thấy đúng cái thời gian rồi, bắt đầu cái đau nó tăng lên dần, tăng lên dần, là cái người kia mình cảm nhận là họ đang nhiều khi như đang rên thầm bên trong hoặc là bật nhiều khi bật ra tiếng rên khe khẽ luôn thì mình làm sao?
[59:56]Nó nó có nhiều cái chỗ này cũng phải tế nhị lắm. Nhiều khi là đang chưa tới giờ mà xả sớm như vậy thì mình phá cái lệ, phá cái lệ sau này nhiều người khác cứ hơi đau đau cái bỏ ra xả, cái nó hư cái cái nề nếp của của chùa, hư cái nề nếp của chùa. Nên trong trường hợp này thì mình thấy người đó đau quá, mình đến mình nói bên tai, mình khuyên người ta là: "Để tâm hết vô chỗ đau luôn". Nhưng bây giờ không còn hơi thở, không còn toàn thân gì nữa hết trơn á, bỏ hết, chỉ còn biết sống chết với cái đau thôi. Tất cả tâm mình để hết vô trong chỗ đau luôn, tất cả cuộc đời để hết vô chỗ đau luôn. Đối diện luôn, đó, nó không hết đau đâu, nhưng mà bỗng nhiên mình chịu đựng tiếp
[1:00:38]được, chứ nó không hết đau, nhưng vẫn chịu đựng tiếp được, đó là một cách. Nhưng mà trong trường hợp, ví dụ như đây là trường hợp người lớn tuổi hay là người nữ hay bị, là nó không đau cái kiểu gân đó mà nó đau cái chỗ này, nó đau cái chỗ cái chỗ gân cái này. Vì cái chân trái mình bắt lên trước á, rồi chân phải mình đè lên nữa nên cái gân này nó bị chịu cái sức nặng rất là mạnh thì nó đau chỗ này, đau căng căng như muốn bứt luôn vậy đó. Thì lý do nó là do gân này yếu. Thì gân này yếu là người người nào bị? Người già hay bị và người phụ nữ hay bị. Nên trong trường hợp mà nếu họ nói là họ gân đau gân này thì mình
[1:01:12]phải đi mình lấy cái cái khăn mình xếp lại, mình đưa cho họ lót dưới này đi, lót cho nó chịu bớt cái lực lại, tự nhiên nó hết đau liền, thì họ có thể là ngồi thêm được, đó là cái cái chỗ này. Nha, còn mà đau mấy chỗ khác thì không sao. Đó là nãy giờ mình nói một số lỗi căn bản, chớ thực ra nó còn nhiều cái lỗi nữa mà trong khi chúng ta giám thiền chúng ta mới phát hiện ra thêm, mà mình phải tinh ý, có trí tuệ để xử lý. Nên có những trường hợp nhiều khi mình chưa gặp, mình chưa bị, mình chưa học, nhưng mà người ta bị thì lúc đó mình phải bằng cái trí tuệ tu hành của mình để mình biết, sửa giùm cho người ta, đó là cái giám thiền.
[1:01:48]Và người giám thiền như vậy công đức rất là lớn vì mình giúp cho người khác tu chỉnh á để họ đi được đúng suốt cuộc đời họ mới tiến được. Nhiều khi sai một chi tiết nhỏ mà cả đời hư luôn cái công phu đó, không tiến được. Cho nên vì vậy cái người giám thiền mà có tâm huyết, có lòng từ thì đại chúng được lợi ích mà chúng ta phải huân tập cái lòng từ thường xuyên, nghĩa là ngày nào cũng nguyện lòng thương yêu chúng sinh thì cái thời thiền mà chúng ta đi giám thiền á đại chúng yên ổn, đại chúng yên ổn. Còn mà cái người mà tâm còn thô, tâm còn thô quá thì đi giám thiền cái thời đó chúng cũng động lắm, ừ, nhớ vậy.
[1:02:26]Giờ tới cái phần thứ ba là phần sống thiền. Sống thiền tức là một cái đời sống của cái người tu thiền cho đúng để hỗ trợ cho cái công phu thiền định mà nó thể hiện được cái đặc tính của cái người tu thiền là sống thiền. Thì sống thiền chung quy lại thì có hai điều: một là sống thanh thản và hai là sống nhân ái, chỉ hai điều đó, gom lại trong hai điều đó thôi. Sống thanh thản là sao? Tức là đừng để bị bận tâm vào những chuyện không đáng, được gọi là sống thanh thản. Những chuyện gì là những chuyện bận tâm mà không đáng để mình bận vào? Ví dụ chuyện gì?
[1:03:07]Tức là khi mình bận tâm chuyện đó nó không sinh được, không tăng trưởng được thiện pháp, mà nó chỉ làm tâm loạn và nhiều khi tăng trưởng ác pháp trong tâm. Thì những cái đó gọi là bận tâm không đáng. Những cái gì gọi là bận tâm không đáng? Ví dụ như là đánh cờ tướng, thấy bận tâm không đáng, không tăng trưởng được thiện pháp khi mình bận tâm chuyện đó. Hoặc là theo dõi theo dõi gì? Bóng đá, đúng rồi. Những cái đó nó không tăng trưởng được thiện pháp, mất thì giờ, bận tâm vô ích. Rồi đó là mấy thầy tu mình á, chứ còn người đời họ còn rất nhiều chuyện mà bận tâm không đáng mà nó trụy lạc, nó tội lỗi như đá gà, nhậu nhẹt, cờ bạc, trai gái, đủ thứ màn hết.
[1:03:51]Thì những cái đó gọi là sống không thanh thản, bận tâm không đáng. Còn người tu mình thì do cái giới luật và đời sống mình giữ nên mình không có bị vướng vào, tuy nhiên cũng rất nhiều chuyện cũng có gọi là bận tâm không đáng, thì tùy chúng ta trong cái kinh nghiệm tu hành chúng ta mà chúng ta phát hiện những cái gì gọi là bận tâm không đáng phải bỏ để mà giữ cái đời sống thanh thản. Đó, đó là yếu tố. Còn cái yếu tố thứ hai là sống nhân ái. Sống nhân ái là sống làm sao? Sống thương yêu con người và có trách nhiệm với cuộc đời. Thì hai cái này giống như ngược nhau á, tại bởi vì sống nhân ái thì buộc
[1:04:27]thì phải phải bận tâm, còn sống thanh thản thì không không bận tâm. Nên hai cái này nó ngược nhau. Ngược nhau nhưng mà nó là đôi cánh của con chim, lệch một bên là trật liền. Cho nên có người nói tôi tu thiền cho nên tôi sống thanh thản, không bận tâm chuyện gì hết thì con chim này chỉ có một cánh không bay được. Cho nên là sống thanh thản đúng rồi nhưng phải sống nhân ái mới đủ đôi cánh chim để bay. Hoặc là có người chỉ làm lo tất bật tất bật, không lo không biết sống thanh thản, luôn luôn lo giúp mọi người, nghĩa là sống nhân ái đó, thì người này không có phải là lăng xăng cũng không sống thiền được, nhưng mà coi vậy chứ có phước, có phước rồi mai mốt thiền được.
[1:05:04]Vì cái phước nó quan trọng. Có nhiều khi người đó chưa thanh thản nhưng mà rất nhân ái thì tương lai sẽ có thiền định. Còn cái người mà chỉ có sống thanh thản mà không có sống nhân ái, từ từ thiền sẽ mất, nhớ như vậy, cái phước rất là quan trọng. Nên có cái câu chuyện thì tôi không biết nó thực hư thế nào, mà bởi vì trong cái Tục tạng kể lại, tôi cũng kể lại quý thầy nghe. Mà tôi cũng không có chắc là nó là chuyện thật, nhưng mà về nhân quả thì đúng. Thì có một cái thiền viện đó cả mấy ngàn thiền sinh vậy á, thì vị phương trượng mới cắt đặt cho một một ông thầy đó làm tri sự, vì ổng giỏi. Ổng giỏi và ổng có lòng lắm.
[1:05:38]Mấy ngàn người vậy đông hay ít? Cực kỳ đông, phải không? Cực kỳ nhiều việc. Nhưng ông này ổng rất giỏi và rất có lòng, nên ổng sắp đặt công việc nó ổn định trong chúng hết, để cho mọi người được tiến tu hết. Việc vừa chừng, vừa phải, đâu đó ổn định từ trong tiếp khách cho tới trong nhà ăn, trên lao tác trên đồng ruộng, rồi việc tụng kinh là ổng sắp xếp ổn định hết. Cho nên phương trượng rất là là nhẹ nhàng, chỉ lo việc giáo hóa thôi, chứ còn mọi việc ổng lo hết. Ông tri sự này cực kỳ giỏi. Và mấy chục năm vậy không biết bao nhiêu người ngộ đạo rồi từ giã ra đi, còn ổng cứ tối ngày làm tri sự, cứ cắt đặt lo công việc không, mà không có dồn nỗ lực công phu được.
[1:06:12]Thì đến một hôm, trong cái lúc ngồi thiền lơ mơ, ổng thấy quỷ vô thường hiện lên, dưới địa ngục lên, nói: "Bảy ngày nữa là tới ngày ông chết, tôi sẽ đến bắt ông đi." Ổng sợ, thiệt ra ổng sợ quá. Ổng chạy vô ổng nói thiệt phương trượng: "Thầy, bảy ngày nữa con chết rồi. Bây giờ hòa thượng giao việc này cho ai lãnh giùm, rồi con phải lo tu, bị bảy ngày chết thì phải ráng tu chứ. Mấy chục năm nay không tu được, mấy chục năm nay lo làm không." Ông phương trượng cười cười mới: "Ờ, rồi thôi kiếm người khác giao." Rồi ổng vô thất ổng đóng cửa ổng ngồi luôn. Thì ổng ngồi mấy tiếng đồng hồ sau ổng nhập định luôn, nhập luôn bảy ngày luôn.
[1:06:44]Đúng bảy ngày, quỷ vô thường đi tìm lại, tìm không ra. Tìm không ra, không thấy ổng đâu hết trơn, tại ổng nhập định mất dấu vết luôn. Cho nên sau bảy ngày cái tìm không ra bỏ đi rồi ổng xả thiền ổng trở ra lại, ổng nói: "Ủa, sao chưa chết?" Rồi ổng sống lại ổng làm tri sự lại, nhưng mà đã đắc đạo rồi. Thì câu chuyện này nó không biết thực hư, nhưng mà nhân quả thì đúng. Tức là mình sống lăng xăng nhân ái á, lo cho người khác, đến khi phần mình tu mình tu rất lẹ. Cho nên trong cái hai tiêu chuẩn mà sống thanh thản và sống nhân ái á, mình ưu tiên cho cái sống nhân ái, nó sẽ tạo thành phước, rồi sau đó mới đặt tiêu chuẩn là sống thanh
[1:07:22]thản là không vướng vào những chuyện tào lao tầm phào để mà bận tâm. Như vậy, nhớ như vậy. Nhưng mà hai cái nó bị lẫn qua lắm, lẫn qua lẫn lại mình khó biết lắm. Khó biết là sao? Tức là nhiều khi mình đang lăng xăng lo cho ai, mình nghĩ là tôi đang sống nhân ái, kỳ thực cái chuyện đó chuyện tào lao, không có đáng lo. Nó thành ra là mất thanh thản. Mà mình cứ ai hỏi: "Sao thầy lăng xăng vậy?", "Không, tôi đang sống nhân ái", không phải nhân ái. Mà mà thật ra là bị bị bị lo ba chuyện tào lao, nói vậy. Hay chỗ này mình dễ bị lừa, nên mình cẩn thận. Nên mình hai tiêu chuẩn là sống thanh thản và sống nhân
[1:07:54]ái, mình cân nhắc qua cân nhắc lại đi sao cho đúng. Đúng như vậy. Thì cân nhắc cái đó là do cái khôn của mình, cái trí của mình thôi, chứ chả có ai mà mà đến đó mà kiểm cho mình từng việc được, không ai dạy mình từng việc được. Nên lúc nào mình cũng lạy Phật, cầu nguyện là cho con tu, con sống đúng với ý của Phật, cho con nói lên những lời đúng với ý của Phật để lợi ích chúng sinh. Như vậy, lúc nào mình cũng cầu nguyện như vậy, thì tự nhiên Phật gia hộ mình thầm thầm thầm thầm bên trong á, cho nên cái chuyện nào mình đáng lo mình sẽ lo, chuyện nào không đáng lo bỏ, thì nó đúng được tiêu chuẩn vừa sống thanh thản, vừa sống nhân ái, như vậy. Được không?
[1:08:31]Được không? Quý thầy biết chơi game vi tính không? Giỏi, giỏi. Thì cái đó là là sao? Có thanh thản không?
[1:08:48]Tôi chẳng bao giờ đụng tới ba cái món đó. Có điều lần đọc báo thì thấy là thường á dựng lên một cái thử thách gì đó, trong đó có cái vai chính và bấm bấm điều khiển để cái người đó bắn ai, diệt ai, làm sao sao đó để thắng là được điểm gì đó. Mà cái đó đối với người tu mình là không nên, không thanh thản ha, mấy chuyện tào lao, mất thì giờ. Mà mình mất thì giờ vô ích mình tổn phước lắm nha. Cái thời giờ của chúng ta là vàng bạc. Vàng bạc là thế này. Chúng ta xuất gia, từ khi chúng ta xuất gia cho tới chết, chúng ta có một khoảng đời để sống. Chúng ta có một khoảng đời để chúng ta sống, thì cái cái duration này, cái khoảng thời gian để chúng ta sống
[1:09:27]này nó sự thực là nó nó là vàng bạc, vô cùng quý giá, nó vô cùng quý giá. Cho nên người ta nói: "Thời giờ là là tiền bạc", vô cùng quý giá. Thì khi mình phí phạm cái quý như vậy thì mình bị tổn phước là không có gì nữa. Giống như những cái người mà giám đốc họ giàu có vậy, họ vung tiền qua cửa sổ, một bữa nhậu năm bảy triệu, bo cho một người sơ sơ cũng rút một tờ 100 đô họ cho, thì cái đó họ xài tiền phung phí, thì kết quả sau này không có tiền nữa. Nhớ trong cái nhân quả cái gì chúng ta phí phạm, chúng ta sẽ không còn cái đó nữa. Chỉ có cái gì quý mà chúng ta sử dụng đúng mức thì chúng ta càng lúc càng có nhiều.
[1:10:08]Đó là nguyên tắc của nhân quả nha. Ví dụ như chúng ta có sức khỏe, nhưng mà dùng sức khỏe mình chơi bời tầm bậy tầm bạ thì sau này không còn sức khỏe. Nhưng mà nếu đem sức khỏe đó mà mình lo cho chúng thì sức khỏe càng lúc càng phát triển kiếp này, những kiếp khác. Đó là nhân quả. Tiền cũng vậy, đem mình vung cho tầm bậy tầm bạ mai mốt nghèo chết luôn. Nên có nhiều người là không phải do bỏn xẻn mà nghèo, mà do xài bậy mà nghèo, mà quý thầy mình hay bị cái đó lắm, đời trước hay xài bậy, đời này nhiều khi có đạo tâm mà nghèo, bởi vì đời trước xài bậy. Và cái thời gian này cũng vậy, cái thời gian mà chúng ta có được
[1:10:39]trong cuộc sống mình để tu hành mà mình không biết quý để tu, để học, để làm việc thì sau này mình không có thời gian đó nữa. Không có thời gian đó có nghĩa là gì? Nghĩa là chết yểu nha. Cái người mà sống tàn tàn, sống không làm gì, sống trôi qua ngày qua tháng, người đó chắc chắn sẽ chết sớm, kiếp sau sẽ chết yểu. Có những người chết yểu vì lý do khác, nhưng mà sống phí thời giờ là một trong những nguyên nhân để chết yểu, vì không cho mình sống nữa, mày sống vô ích thôi thì chết đi. Mình tận dụng thời gian, không có tào lao vào ba cái chuyện đó, ráng sống theo tiêu chuẩn sống thanh thản, không có dính vào cái chuyện
[1:11:19]tào lao, và thứ hai là sống nhân ái là sống có trách nhiệm, sống thương yêu với cuộc đời này. Làm thơ, làm nhạc được không?
[1:11:31]Nói cho mạnh coi, được không? Ai nói được giơ tay lên. Có người giơ giơ nửa chừng. Ai nói không giơ tay lên. Hổng có phe nào nhiều hết trơn. Có những phe hổng sao, hổng đưa tay luôn, hổng được cũng hổng phải không không được gì hết.
[1:11:50]Thật sự thế này nè, nếu mà mình làm thơ, nhạc mà mình nói lên cái cảm xúc của mình á, đó là làm chuyện tào lao á, là sống không thanh thản. Nên cái người nghệ sĩ hay bị điều này. Còn mình làm thơ, làm nhạc với chủ ý giáo dục đạo lý cho con người là thuộc về sống nhân ái. Ừ, lại là tốt. Nên tôi có quen với nhà thơ cũng có tiếng, cũng được giải thưởng, đọc những bài thơ sâu sắc, thông minh, hay, nhưng thiếu tính giáo dục. Nên tôi khuyên, tôi khuyên là tôi nói cô ráng làm thơ tăng thêm tính giáo dục để cho có phước, thì lúc đó mới không phí, không phí. Ừ. Trong cái sống nhân ái nó có một cái tiêu chuẩn này nữa,
[1:12:30]nó nhỏ nhỏ nhưng mà lại hơi quan trọng, là cái người mà sống nhân ái đó ít có nghĩ xấu người khác, ít nghĩ xấu người khác. Nhiều khi biểu hiện người đó là sai nhưng mình vẫn không kết tội về đạo đức mà mình hay đổ thừa, mình hay bênh người khác vì một lý do nào đó thôi. À. Ví dụ như bữa đó cái tự như làm tới giờ toàn chúng phải dậy khoảng một giờ 1:30 đi, đi ra ruộng. Vô phát hiện ổng nằm khòe trong phòng luôn, ổng ngủ luôn tới 4:00. Thì thường thường mình nghĩ người đó làm sao? Lười, phải không? Trốn lao tác trong khi huynh đệ mệt. Nhưng mà cái người mà sống nhân ái không có vội nghĩ như vậy, không có nghĩ vậy.
[1:13:08]Quý thầy để ý nè. Lúc đó mình mới đến hỏi thôi, vì trong đầu mình khi mình thấy như vậy mình nghĩ một chuyện khác liền. Nhiều khi có thể người này bệnh nè, hoặc là người này nãy đã làm quá giờ, ăn cơm trễ, cho nên đi nghỉ sau và giờ này chưa thức dậy nổi. Tức là mình có một cái bênh người ta liền, chứ không bao giờ hễ thấy cái là kết tội, thấy kết tội, không có. Đó là tính chất của người sống nhân ái. Và như vậy sống trong chúng dễ chịu không? Rất là dễ chịu, mình không kết tội ai hết nên mình sống trong chúng hạnh phúc. Mà toàn chúng như vậy hết thì đại chúng đó là thiên đường. Sống rất là vui.
[1:13:39]Còn hễ ai nhúc nhích cái kết tội người ta liền thì thứ đó thôi trong chúng xáo trộn chịu không nổi. Do vậy chúng ta để ý cái chỗ đó. Là cái người sống nhân ái mình ít có kết tội, thấy vậy chứ mình tìm cách bênh người ta. À ví dụ. Ví dụ như là trong huynh đệ mình có người mà khi ngồi gần người đó thì mình chịu không nổi. Tại sao vậy? Quá hôi, quá hôi. Thì mình thường thường nếu mà bình thường mình kết tội mình nói làm sao? Người này ở dơ, không không tắm. Đó mình được, nhưng mà cái người sống nhân ái thì không có kết tội. Người sống nhân ái mình suy nghĩ một cách khác, mình suy nghĩ cách gì? Có phải nhiều khi người này có bị một cái gien,
[1:14:18]cái gien lạ nên mồ hôi hôi hơn người thường. Mặc dầu người này có tắm rửa sạch sẽ. Hoặc một cái mình suy nghĩ một nguyên nhân khác, có thể là người này ít quần áo quá nên không dám tắm nhiều, chắc là hai ba ngày mới tắm một lần, một nguyên nhân nghèo. Hoặc là một nguyên nhân nữa là bận cái chuyện gì quá nên không kịp tắm mà phải đến ngồi đây luôn. Nha nên mặc dầu mình đau khổ, mình chịu không nổi nhưng mà mình không kết tội là người này người này kém đạo đức mà ở dơ. Nhớ như vậy. Sống nhân ái là như vậy đó. Rồi từ từ mới tìm nguyên nhân sau, chứ còn mà mình không sống nhân ái á đụng ai cũng kết
[1:14:50]tội, đụng ai chê, đụng ai chê là cuộc đời này rối tung lên liền. Nên chúng ta phải tập cho được cái đức tính là không có vội vàng kết tội ai hết. Cái bài này nó cảm qua tâm lý đạo đức á, tâm lý đạo đức thứ 32 mà tôi chưa có dạy. Mai mốt ra ngoài Bắc dạy là không có hiểu lầm á, không hiểu lầm. Ừ. Thì như vậy hôm nay chúng ta nói nhau về bài xả thiền, dáng thiền và và sống thiền. Thì kỳ tới chúng ta học bài cuối cùng là bài khí công tâm pháp. Rồi sau nữa bắt đầu chúng ta sẽ đi vào cái môn hoằng pháp. Rồi nhiều cái việc. Nhưng mà thầy, thưa thầy, sau khi mà mình thực hành thiền một thời gian á cái nó có
[1:15:29]ngay chỗ trán có một cái luồng nặng mà một chút nó phát ra một cái ánh sáng mà mới đầu nó mờ, sau nó phát sáng mình thấy tiếng bọt, ánh sáng mình thấy đó là sao? Ừ, đó là một dạng của thần thông, nó phát ra khi tâm mình yên, nhưng nó bắt đầu hư. À lạ lắm nha, trong thiền nó có những cái đó. Là nó do tâm yên mới được, nhưng mà nó lại chuẩn bị để phá mình hư. Là vì sao vậy? Là bởi vì lực nó chạy phía trên. Đây là cái nơi mà mình dễ thấy ánh sáng nhất nè, nhắm mắt lại là thấy vầng ánh sáng xót ra. Mà có thể tập trung ánh sáng mình trong ban đêm mình có thể nhìn thấy được cái gì đó trong bóng đêm được luôn chứ không phải không đâu.
[1:16:08]Nhưng mà bắt đầu hư là bởi vì lực nó đang chạy phía trên đầu. Nên cái tiêu chuẩn mà hôm trước chúng ta học bài tứ thiền và tứ quả phải không? Thì luôn luôn Phật nói tiêu chuẩn mà tiến bộ là dựa nhìn vào đâu? Quên rồi? Nhìn vào đâu để biết là cái mức độ mà thiền mình tiến hay không? Nhìn vào đâu? Học phải nhớ mấy này quan trọng lắm để mình tu cả đời mà. Quý thầy quên cái môn này nữa tu sai không biết đường đâu mà gỡ nha, rồi không biết đường người ta hỏi không biết đường trả lời. Nhớ á, để đánh giá mức độ tiến bộ của mình là nhìn vào cái trạng thái của của thân, của thân chứ không phải là những cái trạng thái khác.
[1:16:45]Cho nên những trạng thái khác mà nó hiện ra như ánh sáng hoặc là thần thông hiện ra là do tâm mình có yên, khí lực mình có phát triển. Rất là tốt, mình có thể chữa bệnh cho người khác được, có thể tiên tri trực giác được, nhưng mà lực đang chạy lên đầu. Thì nếu mà mình cứ phát triển nó theo hướng đó hoài có khi mai mốt bộ não lại bất ngờ nó hư. À uổng, mình thấy ông đó ông tu bữa trước rất là tiến, ngồi thiền được lâu, có nọ, nhưng bữa nay ổng điên. Không biết lý do tại sao. Chính nó, chính là thần thông phát mà nó phát phía trên. Thế là một thời gian hư bộ não mình điên mình không ngờ. Mình mới thắc mắc, ủa tu tốt sao giờ điên?
[1:17:19]Rất nhiều người bị như vậy. Xưa nay đã rất nhiều người bị như vậy rồi. Là thời gian đầu tu cực tốt, tâm thanh thản, rất yên, thậm chí có một số thần thông bắt đầu xuất hiện nhưng sau đó điên luôn. Nên vì vậy chúng ta phải khắc phục. Mà trong kinh Lăng Nghiêm hay gọi là ngũ ấm ma á, để hù mình thôi, nhưng mà mình hiểu theo cơ chế âm dương thì mình biết là tâm mình có yên nhưng mà lực cũng đang chạy lên phía trên. Nên vì vậy luôn luôn biết rõ toàn thân phía dưới, theo dõi trạng thái của thân thôi, thì không bị, nó sẽ hóa giải thần thông, nó bỏ thần thông nó đi. Mà nếu có mình vẫn làm chủ, mình hóa giải đi để từ
[1:17:50]từ mình đi vào sâu vào định để đi đến cái vô ngã. Đó, nó là như thế. Dạ thưa thầy, tại vì con là con hồi xưa con có coi được một đoạn kinh là: "Ưng vô sở trụ nhi
[1:18:03]sanh kì tâm", thành ra cái chỗ mà lúc mà con không trụ vào chỗ nào hết nó mới phát ra cái đó. À xin thưa sai lần nữa. Tại tôi có giảng cái bộ kinh Kim Cang rồi, tôi có giảng cái câu: "Ưng vô sở trụ nhi sanh kì tâm". "Ưng vô sở trụ nhi sanh kì tâm" nó là một đạo lý sống chứ không phải là một phương pháp dụng công. À, nó khác nha. Nó là một đạo lý sống giữa đời chứ không phải là cái phương pháp dụng công. Cho nên Phật dạy rất là rõ, khi dụng công mình theo dõi hơi thở, biết rõ toàn thân. Nó có nguyên tắc, nó có kỹ thuật rõ ràng. Còn mình khi mình ứng dụng cái đó vào, à thôi ngồi thôi không trụ đâu hết,
[1:18:43]xin thưa không trụ đâu hết tức là mình mất kỹ thuật của mình, mất đường đi của mình, chứ không phải lại là hay. Bắt đầu sẽ từ từ hoang mang, rồi đứng ngang cái chỗ mình có cái định đó mà nó phát ra tùm lum đủ thần thông. Đúng là thầy bị đúng cái bệnh đó luôn. Là không có điểm trụ thì cái định dừng lại, thần thông bắt đầu nó phát huy ra rồi đứng lại luôn, đứng cái định đó lại. Còn ở đây mình tiếp tục an trú hơi thở, an trú, để tâm phía dưới thì cái định mình bắt đầu có đường đi tới, thần thông nó không phát vội. Chứ còn câu: "Ưng vô sở trụ nhi sanh kì tâm" là một đạo lý sống, nguyên văn của nó là:
[1:19:15]"Bất ưng trụ sắc sanh tâm, bất ưng trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp sanh tâm, ưng vô sở trụ nhi sanh kì tâm". Tức là đừng bám vào, đừng trụ vào cái hình hài này mà sinh cái để mà gọi là ta làm cho tâm được thanh tịnh. Đừng có nghĩ rằng bám vào hình hài này mà làm cho tâm được thanh tịnh. Đừng có nghĩ rằng đừng có trụ vào tất cả mọi cái ngoại cảnh này mà nghĩ rằng có thể làm cho tâm thanh tịnh, mà phải là không trụ vào những điều đó thì tâm mới thanh tịnh. Thì cái đó cái tâm thanh tịnh đó là một đạo lý tổng quát thôi chứ không phải một kỹ thuật để thiền. Hai cái khác nhau hẳn luôn vậy. Cho nên ví dụ như cái câu nói đầu tiên là nói:
[1:20:02]"Vân hà ưng trụ, vân hà hàng phục kì tâm?", làm sao an trụ l- làm sao để hàng phục cái tâm? Thì không có hề nói tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nha. Mà chỉ nói, Phật trả lời là khi một người Bồ tát mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, tức là người phát lý tưởng tu hành á, cầu thành Phật á, thì người đó phải độ cho hết chúng sinh thì tâm mới yên. Cái câu này mình không hiểu, tại vì tâm mình chưa yên lấy gì độ chúng sinh? Rồi nhiều người đã vội vàng trả lời là à chúng sinh tức là vọng tưởng, độ cho hết vọng tưởng tức là tâm an. Nếu nói vậy đâu còn gì là hay của kinh nữa đâu. Cái bí mật của kinh Kim Cang, cái độc đáo,
[1:20:36]cái tuyệt vời, cái vĩ đại của kinh Kim Cang chính là chỗ là trong khi mình đi tìm cái sự an định của nội tâm mình vẫn ráng độ chúng sinh. Hai công việc nó đi song song với nhau. Một bên là hướng ra ngoài bận tâm để giáo hóa, một bên là hướng bên trong thúc liễm chính mình, đó là đôi cánh con chim. Và xem cái việc xem cái việc mà an trú tâm của mình với việc giáo hóa chúng sinh chỉ là một. Đó là cái nhìn của Đại thừa. Còn cái nhìn của Tiểu thừa thì bỏ chúng sinh bên ngoài, chỉ biết lo bên trong mình. Đó là cái nhìn Tiểu thừa. Cho nên việc mà định nghĩa à chúng sinh chỉ là vọng tưởng rồi bắt đầu
[1:21:09]quay hết vô bên trong mình để lo tu, đó là cái nhìn Tiểu thừa, hiểu kinh Kim Cang thành Tiểu thừa, rất là oan cho kinh Kim Cang. Trong khi kinh Kim Cang là cửa ngõ của Đại thừa, ngay cái định nghĩa đầu tiên rồi là tuyệt vời liền. Mở ra một chân trời chưa từng có, một cái chân lý chưa từng có trên thế giới này, là muốn cho tâm mình yên phải độ chúng sinh. Và hai cái đó phải thấy là một, không được phân biệt làm hai, để mà thấy: Ôi tôi lo chúng sinh mệt quá, tôi lo tu. Thì nếu phân biệt làm hai không phải là Đại thừa. Cho nên kinh Kim Cang không nói kỹ thuật tu mà nói đạo lý để tu để sống chung thôi, chung thôi.
[1:21:42]Và khi mình thực hiện được đạo lý Kim Cang thì công đức mình tăng lên rất lớn, chứ không phải nói kỹ thuật, nhớ như vậy. Ừ.