[0:00]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Chư Tôn Đức Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng Ni. Kính thưa quý Phật tử. Hôm nay là ngày Phật Đản thiêng liêng, những người con Phật trên thế giới vân tập quay quần về với nhau để kỷ niệm ngày xuất hiện của một đấng siêu nhân phi thường của nhân loại.
[0:34]Ánh sáng từ cái ngày Phật Đản đó mãi mãi chiếu soi cả hành tinh này. Cứ mỗi năm được một lần về với Phật đài, ôn lại cái giây phút thiêng liêng đó, lòng chúng ta như nở hoa.
[0:54]Tâm đạo chúng ta lại một lần nữa được thăng tiến. Và cứ tích lũy, cứ nhiều lần trong đời ta đều về đón mừng Phật Đản, dưới Phật đài thiêng liêng, trong tình huynh đệ yêu thương ấm áp, chúng ta lại đặt thêm một bước chân lớn trên cái lộ trình giác ngộ giải thoát. Để đền ơn Người không gì bằng chúng ta cố gắng tu hành và giáo hóa. Những người đã xuất gia thì càng thao thức hơn với cái bổn phận tự giác giác tha của mình. Người cư sĩ với gia duyên bận rộn nhưng cũng một lòng hướng về cái lý tưởng giác ngộ giải thoát mà cũng biết rằng một ngày nào đó rồi mình cũng phải từ bỏ cái thế gian tối tăm mê lầm để đi thẳng trên con đường giác ngộ
[2:03]giải thoát đó mà thôi, vì không còn con đường thứ hai nào để chúng ta có thể mà lầm lạc, mà trôi lăn trên cái biển đời sinh tử mãi.
[2:18]Kính thưa Chư Tôn Đức, kính thưa đại chúng. Hôm nay bài pháp thoại chúng ta nói về sự tu hành để chia sẻ với nhau, để cúng dường lên Chư Phật với cái tựa đề là Tu như trồng cây.
[2:41]Việc tu hành cũng giống như chúng ta trồng một cái cây vậy. Đầu tiên là ta chọn cái hạt giống để gieo xuống. Nếu ta chọn cái hạt giống nhỏ bé, ngắn ngủi,
[3:03]cay chua thì sau này nó ra cái quả đó. Nếu ta chọn một cái hạt giống đại thụ, hoa quả thơm tho, ngọt lành mà người và chim thú đều có thể ăn được thì sau này nó sinh ra một cái loại cây như thế. Nên vì vậy, cái việc bắt đầu của sự trồng cây là ta chọn cái hạt giống. Ta sẽ đi đến con đường nào, sẽ thành tựu ra sao, đó là điều quan trọng, vì nếu ta chọn lầm cái mục tiêu thì ta trở thành một kẻ khác. Ví dụ như có người tu, hỏi tu để làm gì, nói tu cho khỏe thì người đó chọn cái sức khỏe, chọn cái thể xác, và ta biết không có thể xác nào tồn tại mãi mãi nên họ đã chọn lầm. Có người nói, hỏi tu để làm gì, nói dạ tu để cho có trí tuệ thông
[4:05]minh học giỏi thì người đó sẽ được cái trí tuệ rồi thôi. Có người hỏi tu làm gì, nói tu để có thần thông, có biến hóa thì người đó tu sẽ thành một cái tiên nhân là có thần thông biến hóa rồi thôi. Còn chúng ta phải xác định cái mục tiêu của mình là tu để giác ngộ, để giải thoát khỏi trầm luân sinh tử và để trở thành một vị Bồ Tát mà giáo hóa chúng sinh không bao giờ cùng tận. Ta phải xác định cái hạt giống của mình là như vậy, chớ không có chọn lầm những con đường khác. Đó là cái hạt giống ban đầu. Rồi cái hạt giống đó phải gieo vào lòng đất mới có thể mọc lên cái cây, rồi mới ra rễ, mới vươn lên trời cao được.
[4:59]Cái hạt giống gieo vào lòng đất nghĩa là gì? Nghĩa là đạo bắt đầu mọc rễ nơi cuộc đời thật, chớ đạo không xuất hiện giữa hư không. Cái đạo cao cả, thiêng liêng lại mọc rễ trên cuộc đời thật này. Tức là để bắt đầu cái sự tu hành, chúng ta phải tập sống tử tế với cuộc đời mà chúng ta đang sống, chớ không có quay lưng, không có tránh né cái cuộc đời thật này. Giống như hạt giống phải gieo trên đất, đất phân, đất mùn, đất ẩm, chớ hạt giống không có để lơ lửng giữa hư không mà có thể thành cây được. Thì cũng vậy, ta có lý tưởng tu hành rồi thì đạo bắt đầu mọc rễ, nảy mầm vươn lên từ cái lòng đất này, từ cái cuộc đời thật này.
[5:59]Ta phải sống yêu thương con người, phải diệt trừ cái tham lam, sân si, đố kỵ, ích kỷ, phải thành tựu được cái nhẫn nhục, từ bi, tha thứ, bao dung ngay nơi chính con người, ngay nơi những chúng sinh chung quanh ta, ngay nơi những bổn phận mà ta có trách nhiệm phải gánh vác. Vì vậy, giữa cuộc đời hơn thua, đen bạc, tối tăm này cũng chính là nơi mảnh đất mà đạo nhiệm mầu xuất hiện, vươn lên chớ không phải là ở nơi nơi khác được.
[6:38]Muốn cho cây mọc lên thì ta cần có hai điều: một là bón phân, hai là tưới nước. Bón phân tức là tạo phước, tưới nước tức là lắng tâm trong thiền định.
[6:55]Cây sẽ chết lập tức nếu không có nước. Đạo sẽ mất liền nếu ta ngưng một giây phút mà không kiểm soát nội tâm mình. Vì thẳm sâu trong tâm hồn ta là vô minh, là chấp ngã, là các kiết sử tối tăm, xấu xa.
[7:19]Nên do đó, chỉ một giây phút mà ta quên soi lại tâm mình, kiểm soát tâm mình thì ồ ạt những ý niệm bất thiện dâng trào. Những ý niệm bất thiện đó xuất phát từ vô minh, từ chấp ngã, từ kiết sử tham lam, sân hận. Nên vì vậy, không một giây phút nào mà ta được quên kiểm soát tâm hồn mình, cũng giống như không một giây phút nào mà cái mảnh đất trồng cây đó bị khô cạn nước. Nhưng dù cho ta có kiểm soát tâm mình đến trăm nghìn năm, đến triệu tỷ năm thì đạo chúng ta vẫn không thể vượt lên cao, chứng đạo thành thánh quả được. Giống như cái cây mà ta trồng lên trên cát khô không có phân bón, chỉ tưới nước thôi thì cây đó không chết nhưng không lớn được.
[8:20]Phải có phân bón cây mới lớn được. Cũng vậy, một người dù siêng năng kiểm soát tâm hồn mình cũng không bao giờ có thể tiến đạo được nếu người đó không biết làm phước, không biết tạo những công đức sâu dày. Nên vì vậy, một người đệ tử Phật khi phát tâm tu hành chân chính rồi, ngoài cái việc kiểm soát tâm mình từng giờ phút, còn phải siêng năng giúp người, thương yêu chúng sinh, mở mang Phật pháp, làm trọn vẹn cái bổn phận của mình đối với gia đình, đối với xã hội, đối với đất nước, đối với nhân loại. Và chỉ khi nào mà chúng ta đem được cái lợi ích đến với mọi người, mọi loài chung quanh mình như thế
[9:09]thì chúng ta có được cái công đức lớn thì đạo lực mới tăng tiến được, đạo quả mới hy vọng thành tựu được. Giống như một cái cây có tưới nước và có bón phân đầy đủ thì cây đó sẽ từng ngày, từng ngày vươn lên trời xanh, thì chúng ta cũng vậy.
[9:35]Rồi cái cây cũng sẽ mau chết nếu cây được mọc trong một nơi bình yên lặng lẽ, không có gió lay, không có bão tố. Vì sao vậy? Cái nước thành nhựa đưa lên nuôi sống cây, nuôi những tàn lá, ra hoa, ra quả thì những cái mạch nhựa rất nhỏ ở trong thân cây nó sẽ bị tắc nghẽn nếu cây không bị gió lay. Cho nên ta thấy những cơn gió hiền lành lay cái cành cây làm rơi hoa làm rụng những chiếc lá vàng coi thơ mộng, nhưng sự thực cái tác dụng của gió rất là lớn, làm cho cây lớn lên dần lớn lên dần, làm cho những mạch nhựa trong cây được khai thông, không bị kẹt, không bị nghẽn. Mà có những lúc không phải là chỉ những ngọn gió hiền
[10:37]lành không đủ, mà cây lớn rồi thì cần bão tố. Tức là cây lớn quá những cái mạch nhựa dễ nghẽn thì cần gió mạnh. Cây nghiêng ngã vậy đó, mà nếu cây vẫn không tróc gốc, vẫn đứng vững thì cây lại lớn lên thêm nhiều hơn nữa. Thì cũng vậy, cái việc tu hành của chúng ta nếu không có nghịch cảnh, nếu không có ai đánh vào lòng ta làm lung lay, nếu không có sự bất an trong hoàn cảnh, nếu không có sự đổi dời của lòng người, thì chúng ta cũng không vươn lên trong cái đạo hạnh được. Ta phải nhờ những lời chửi mắng để tu hành nhẫn nhục mà lớn lên. Ta phải nhờ những sự bội bạc, bất toàn, bất an của cuộc đời để giữ lòng mình để mà tăng tiến được đạo hạnh.
[11:35]Nên vì vậy, người tu khi hiểu đạo rồi, kiểm soát được tâm hồn mình rồi, biết tạo công đức rồi, thì phải mở lòng ra để đón nhận nghịch cảnh. Mà cái may mắn, gọi là xui nhưng cũng là may nếu kiếp xưa ta có tạo nhiều nghiệp chướng, mà ai thì ai mà không tạo nhiều nghiệp chướng, thì cái nghiệp chướng đó bây giờ đến thời quả báo nó trổ ra làm cho cuộc đời ta khốn đốn, sóng gió, bất an. Nếu với cái người không biết tu thì xem đó là một sự bất hạnh, một sự kém may mắn, nhưng với một người biết tu thì chính những nghiệp chướng đó nâng ta lên trên bầu trời tu hành giải thoát. Nên ta biết ơn những người mà đã nhục mạ ta,
[12:34]những người gây cho ta oan trái, những người dồn ta vào bước đường cùng. Thì đó giống như là gió, là bão làm lung lay cây, làm lay động cành lá, thậm chí làm rung rẩy cả toàn thân cây, nhưng điều đó rất có lợi cho sự tu hành. Do đó, đừng bao giờ sợ nghịch cảnh, mà ta phải tu đến khi nào mà nghịch cảnh đến, lòng ta an vui, đối diện mà thấy thấy hạnh phúc nha.
[13:10]Rồi cái cây đang mọc bình yên như vậy chợt có sâu, có bọ nó bám vào. Có những loại sâu nó đục thân, chứ nó không phải chỉ là những con sâu mà chỉ ăn lá, ăn hoa. Có những con sâu nó to bằng cái ngón tay cái của ta vậy, gọi là những con sùng đấy. Nó đục dưới rễ, nó đục dưới vỏ chìm ở dưới nó luồng luồng luồng, khi mà nó ăn hết đủ một vòng vỏ cây thì cây chết vì nhựa không lên được nữa. Thì cũng vậy, trong cuộc đời tu hành của ta, hãy coi chừng bị sâu nó vô nó đục trong tâm hồn của mình.
[13:53]Sâu đục trong tâm hồn mình là gì?
[13:59]Sâu đục trong tâm hồn mình tức là có những kẻ nào đó đến với mình, thân mật với mình, gần gũi với mình, chiếm cảm tình được mình, lấy được lòng tin của mình rồi bắt đầu nói bậy.
[14:16]Bắt đầu tác động làm cho mình dao động, mất niềm tin. Ví dụ như mình phát tâm đến chùa công quả, thì có người cái mời mình đi uống nước, đi ăn cơm, tặng mình vài món quà, nói cũng là mến đạo, cũng rất kính yêu sư phụ. Rồi khi mà thấy mình có cảm tình rồi, bắt đầu nó mới đục. Nó nói rằng: "Cuộc đời của anh sao anh không tự lo, mà anh đến đây anh làm nô lệ chi cho mấy ông thầy này?" Nói một câu mà mình có cảm tình rồi, tự nhiên mình nghe câu đó thấy có lý. Còn nếu mình chưa có cảm tình, nghe câu đó mình thấy thằng này sao nói kỳ kỳ, nhưng mình có cảm tình nó rồi, nó nói bậy mình lại dễ nghe. Đó là sâu bắt đầu đục thân mình được rồi.
[15:03]Hôm trước nó chỉ bám thôi, bắt đầu đục rồi. Nên vì vậy, trên cuộc đời tu hành này ta phải hết sức cảnh giác, tỉnh táo. Với những người mà ta yêu thương thì càng nguy hiểm vì Đức Phật đã nói: "Ái là nguyên nhân của đau khổ." Các thiền sư nói: "Cái ái che mờ tâm trí." Thì chính những người nào mà ta yêu thương nhất chính là những người mà phá hoại cuộc đời tu hành của ta dễ dàng nhất. Nên do đó, ta tỉnh táo với tất cả mọi người trong cuộc đời này. Hễ mà nói một lời, nửa lời không đúng với Chánh pháp thì ta biết đó là đó là đó là sâu đục thân nha. Nhìn thấy coi đẹp vậy chứ coi chừng đó là sâu đục thân,
[15:56]đục mất cái cây đạo tâm của ta, nhớ như vậy. Mà chưa sợ bằng có người đem cưa tới cưa mất cái cây của mình. Vì cây mình to lớn rồi, có người đem cưa tới phá làm gục ngã mất cái cây đạo hạnh của mình luôn. Đó là ai? Đó là những kẻ dùng bạo lực tới giết người, phá chùa, hủy diệt Phật pháp, đốt bỏ kinh điển. Thì lúc đó ta làm sao? Dạ, con là cái cây đứng cứng ngắc nên đâu biết làm sao đâu. Cái cây là tượng trưng cho đạo hạnh vô hình thôi, chứ ta phải biết bảo vệ cái cây giống như ta phải biết bảo vệ rừng cây thiên nhiên vậy. Nhờ có rừng cây thiên nhiên, có bóng xanh mà sự sống trên Trái Đất này còn tồn tại.
[16:50]Mà khi cái bóng xanh nó giảm bớt, diện tích rừng cây nó bị giảm bớt thì Trái Đất nóng lên liền như hôm nay ta đang bị, như cả thế giới này đang bị. Ở Ấn Độ, cái số người bị nắng nóng mà chết đã lên đến hơn 2.000 người. Việt Nam mình thì rất nhiều người nhập viện trong những ngày hôm qua, hôm nay vì nắng nóng. Mà nếu cứ mỗi năm nóng dần lên nữa thì chỉ 10 năm sau tất cả chúng ta tuyệt chủng chết hết, chỉ 10 năm, không đợi 100 năm, 1.000 năm nào nữa hết, chỉ 10 năm thôi. Nhiệt độ tăng lên khoảng xấp xỉ 60 độ, chết sạch, chết hết. Nên ta phải bảo vệ cây rừng, trồng thêm cây rừng, mở rộng cái diện tích lá xanh để bảo vệ cái sự sống của Trái Đất này.
[17:39]Cũng vậy, cái thân cây đạo hạnh của ta, Phật pháp của ta phải được bảo vệ mạnh mẽ, quyết liệt trước những sự chống phá âm thầm hay lộ liễu, nhớ như vậy. Đức Phật đến trần gian cho chúng ta ánh sáng, cho chúng ta tình yêu thương, cho chúng ta lẽ phải, cho chúng ta đường đi, cho chúng ta cuộc sống, cho chúng ta tất cả sự thiêng liêng màu nhiệm trên đời này. Thì vì Đức Phật, vì tất cả chúng sinh này, chúng ta xả thân này để bảo vệ Phật pháp này, không bao giờ run sợ. Được không ạ? Nhớ như vậy nha. Cho nên ta bắt bỏ những con sâu đục thân quăng ra khỏi cây, những kẻ mà âm thầm phá hoại Phật pháp đi rỉ tai nói
[18:28]bậy nơi này nơi kia quăng ra khỏi đạo pháp, và chúng ta quyết liệt, mạnh mẽ bảo vệ Phật pháp này cũng giống như chúng ta đã từng bảo vệ đất nước này vậy. Bảo vệ Phật pháp cho cho chúng sinh, bảo vệ Phật pháp để chúng sinh còn có nơi mà nương tựa nha.
[18:50]Rồi cũng vậy, cây lúc nào cũng phải hướng về ánh sáng mặt trời, chứ cây không có hướng về bóng tối. Đừng để cây bị che khuất ánh sáng mặt trời giống như những cái cây mà nằm trong mái che này là đang bị che khuất ánh sáng mặt trời thì không bao lâu sẽ rụng lá rồi chết. Cũng vậy, trong suốt cuộc đời tu hành của chúng ta, đừng bao giờ một giây phút nào mà chúng ta quên mất lòng tôn kính Đức Phật. Lúc nào lòng mình cũng hướng về Đức Phật, lúc nào lòng mình cũng dâng trọn lòng tôn kính tuyệt đối về Đức Phật giống như cây lúc nào cũng hướng về ánh nắng mặt trời nha.
[19:46]Rồi khi cây lớn lên, ta sẽ thấy cây có ba phần. Cái thân đừng nói, một thứ nhất là lá, hai là hoa và ba là quả. Lá là gì mà sao nhiều đến thế? Lá tức là oai nghi, là đạo hạnh, là đức hạnh, vô số những chiếc lá. Giống như Phật nói 3.000 oai nghi, tám muôn tế hạnh. Mỗi một cái lời nói, một nụ cười, một ánh mắt, một cái nhấc tay, một cái nhấc chân, một cái sự đối xử nào cũng đều phải là đạo hạnh, cũng đều phải là đạo lý, là yêu thương, là kiên cường, là bất khuất, là nhẫn nhục, là vị tha. Ta tu như thế nào mà khi mọi người đến gần ta, sống gần ta, không bao giờ thấy ta có một điều sai lầm nhỏ bé.
[20:43]Lúc nào cũng thấy ta nhiếp trong cái thanh tịnh, trong oai nghi, trong đức hạnh. Mà vô số điều như vậy trong từng ngày, trong từng tháng, trong từng năm. Cả một cuộc đời, nhiều ngày, nhiều tháng, nhiều năm, ta phải tiếp xúc với rất nhiều người, ta phải làm rất nhiều công việc thì trong bất cứ giờ phút nào, trong bất cứ một cử chỉ nhỏ nào cũng đều là đạo lý, đều toát ra cái Phật pháp từ bi, không có một chút nào sơ hở, giống như cây có vô số cái tàn lá vậy, vô số những cái chiếc lá bao quanh cái cây. Giống như là oai nghi, đạo hạnh lúc nào cũng bao phủ quanh cái thân người, tâm hồn và cuộc đời của chúng ta như vậy, ha.
[21:35]Đó là lá. Rồi bắt đầu tới hoa. Hoa rất là đẹp. Lạ như vậy, lá xanh, hoa muôn màu, muôn sắc. Hoa là gì? Là tượng trưng cho tâm ta bắt đầu có kết quả đầu tiên của thiền định mà Phật gọi là chánh niệm tỉnh giác. Đó là trạng thái mà ngày hôm qua, Thượng tọa Tâm Đức có tâm sự kể rằng, khi ngài đọc cái cuốn kinh Kim Cang, nơi cái câu "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" thì hoát nhiên tâm hồn rỗng sáng. Thì cái tâm hồn rỗng sáng đó được gọi là chánh niệm tỉnh giác, nhiều người gọi là ngộ đạo. Nhưng mà đó là chánh niệm tỉnh giác, và cái người mà khi tu đến lúc kết được cái hoa đạo hạnh nghĩa là tâm lúc nào cũng vằng vặc tỉnh sáng, vằng vặc tỉnh sáng.
[22:38]Niệm thì còn, ý nghĩ thì chưa tắt, nhưng lúc nào cũng tỉnh sáng, tỉnh giác và kiểm soát được những ý niệm của mình và không thích, không thích tâm mình động đâu, mặc dầu nó vẫn còn động. Giống như một thiền sư nói rằng: "Phong đình ba thướng dũng, lý ngộ niệm du thâm." Gió dừng rồi nhưng mà sóng vẫn vỗ.
[23:06]Lý đã thấy rồi, nhưng mà ý niệm vẫn còn xâm nhập. Đó, "Phong đình ba thướng dũng, lý hiện niệm du thâm." Thì cũng vậy, khi một người bắt đầu xuất hiện được cái hoa đạo hạnh, tức là sự chánh niệm tỉnh giác rỗng sáng xuất hiện trong nội tâm, ý niệm vẫn chưa dứt, những kiết sử thẳm sâu của tham, sân, si, ái chưa dứt nhưng bắt đầu có sự nhìn thấy, bắt đầu có sự kiểm soát dần dần. Và người như vậy, ta thấy cuộc đời họ đẹp thêm một tầng nữa. Ví dụ cái người mà tinh tấn tu hành chân chính thì ta nhìn ta đã cảm mến. Vì sao? Vì họ biết nhân quả, biết tránh cái điều ác, biết làm cái điều lành, biết tập yêu thương,
[23:56]tập tử tế, tập bố thí, giúp đỡ, hy sinh. Nhưng cái người đó khi chứng thêm được một tầng bậc cao nữa của chánh niệm tỉnh giác thì cuộc đời đẹp thêm một bước nữa. Ta nhìn người đó ta thấy một cái gì thanh thoát, tự tại, vẫn yêu thương, vẫn giúp đỡ, vẫn tận tụy, nhưng trong đó có cái gì không chấp, có cái gì không giữ lại, có cái gì đó buông xả, thênh thang, từ ái đặc biệt như vậy. Đó là cây đã trổ được hoa. Rồi cho đến khi hoa bắt đầu kết trái. Trái tức là gì? Trái tức là thánh quả thực sự. Trong đạo Phật, Phật chia ra làm bốn thánh vị. Bốn thánh vị: thứ nhất là sơ quả Tu-đà-hoàn, thứ hai là nhị quả Tư-đà-hàm,
[24:51]thứ ba là tam quả A-na-hàm, thứ tư là tứ quả A-la-hán. Thì tùy theo cái duyên phúc của mỗi người, ta bắt đầu chứng được một tầng của thánh quả. Thường thì không ai mà bất ngờ mới chứng được cái quả thứ hai hay thứ ba, thứ tư cả. Nếu kiếp này bất ngờ ta chứng thánh quả thứ hai, thứ ba, thứ tư chỉ bởi vì những kiếp trước ta đã đi qua những thánh quả trước. Nên vì vậy, thường ban đầu ta đều phải chứng thánh quả Tu-đà-hoàn trước. Thế nào là thánh quả Tu-đà-hoàn? Người đó tâm cũng chưa có nhập định được, chưa vào được sơ thiền, vẫn chỉ ở trong cái trạng thái chánh niệm tỉnh giác, nhưng mà đối với Phật, lòng tôn kính là tuyệt đối.
[25:43]Đối với Pháp, không còn hồ nghi. Đối với lý tưởng tu hành là không bao giờ lay động. Đối với sự đúng sai, tách bạch rõ ràng. Dù có ai cầm súng bắt mình phải làm một điều sai nhỏ như hạt bụi thì thà chết chứ không làm. Nói: "Bây giờ, đó, ông kia ông ngồi ổng ổng ổng ổng thấy ổng nãy ổng đi qua kia ổng rớt xuống tờ 100.000đ, thôi anh lại anh lấy giùm tui." Thì nói: "Bây giờ có rớt 1 triệu tui cũng không lấy, dù có 10.000đ tui cũng không lấy, vì biết đó tiền của người khác." Nghĩa là dù một điều sai nhỏ như một hạt bụi thì ai xúi gì xúi không bao giờ làm. Rồi ai mua chuộc với số tiền rất lớn cũng không bao giờ làm, vì sao?
[26:27]Vì đối với một vị thánh Tu-đà-hoàn, cái đúng cái sai nó trặc đứt một cái, vì không còn lẫn lộn. Còn đối với người phàm của chúng ta, cái đúng cái sai nó còn gài lẫn với nhau. Rồi đôi khi ta vì nể nang hay ta vì một chút lợi ích, ta sẵn sàng làm một điều sai nho nhỏ. Thấy như điều sai nho nhỏ chắc hổng sao. Thấy như điều sai lớn quá mình không dám làm vì mình biết đạo, nhưng điều sai nho nhỏ có khi mình còn dám làm. Nhưng đối với một vị thánh Tu-đà-hoàn thì cái điều sai nhỏ như một hạt bụi dứt khoát không đụng tay vào. Và cái thứ ba, cái tính chất thứ ba của một vị thánh Tu-đà-hoàn nữa là gì? Không còn ích kỷ.
[27:11]Trong từng ý nghĩ nhỏ, trong từng lời nói nhỏ, trong từng mọi cái hành vi của cuộc sống là nếu phải nhường nhịn thì lập tức nhường nhịn liền, chấp nhận cái thiệt thòi về cho mình liền. Đó là bậc thánh Tu-đà-hoàn. Cuộc đời đẹp lên một bậc hẳn nữa. Và Phật gọi là phá được ba kiết sử: thứ nhất là nghi, thân kiến và giới cấm thủ. Phá được cái nghi, lòng trọn đầy niềm tin đối với Tam Bảo, trọn đầy niềm kính yêu tuyệt đối với Đức Phật. Phá được thân kiến là dứt khoát không còn ích kỷ, chỉ sống vị tha. Phá được cái giới cấm thủ nghĩa là không còn cố chấp. Cái gì đúng, hợp thời, hợp người thì làm, chứ không bao giờ cố chấp nguyên tắc,
[28:00]nguyên tắc chỉ là phương tiện tạm thời mà thôi. Đó là bậc thánh Tu-đà-hoàn, còn những bậc thánh sau thì còn nhiều cái vĩ đại hơn nữa. Nên ở đây tu như trồng cây, từ lúc mà ta gieo hạt giống, rồi ta tưới nước, ta bón phân, cho cây chịu đựng được gió bão, bắt những cái sâu đục thân, bảo vệ những kẻ chặt phá, giữ cho cây lúc nào cũng hướng về ánh nắng mặt trời, rồi cây xuất hiện lá, hoa và quả. Đó. Mà khi có quả rồi thì gì? Thì chim, thú, người đều có thể ăn được. Trừ ta chọn lầm cái hột giống ban đầu, mọc ra cây, ai ăn cái chết liền. Tức là từ buổi đầu ta chọn sai hạt giống, ta chọn sai một hạt giống tà đạo,
[28:56]thấy cũng tinh tấn tu như vậy đó, nhưng mà tới chừng mà xuất hiện thần thông, xuất hiện những điều mầu nhiệm, ai đến với ta, người đó tắt hết đường về giải thoát, vì ta đã cho họ một cái tà kiến. Nhìn thì thấy na ná giống đạo Phật, nhưng mà ai theo ta, ta dạy tầm bậy, người đó chết hết, làm cho người đó kiêu mạng, làm cho người đó thấy mình hơn người, không bao giờ biết khiêm hạ. Đó là ta gieo cái nọc độc vào chúng sinh, đó là cái trái độc ai ăn vô chết liền. Ta gieo cho họ sự cao ngạo. Nên nếu có người nào dạy ta mà làm cho tâm ta kiêu ngạo, biết rằng người đó chứng quả tầm bậy, người đó ra trái độc, chúng sinh ăn vào chết liền.
[29:38]Còn nếu từ ban đầu ta chọn được hạt giống đúng, sau này ta chứng được thánh quả, những cái quả của ta, chúng sinh ăn vào ngon, bổ, mát, lành. Chúng sinh ăn vào, thân tâm được khoan khoái, được khỏe mạnh. Nghĩa là sao? Tức là từ nơi vô số những cái quả nơi cái cây của ta, giáo lý nó tuôn tràn khắp nơi, chúng sinh được uống, được thấm nhuần mưa Pháp, lòng khoan khoái, nhẹ nhàng trong gì? Trong từ bi, trong khiêm hạ, trong yêu thương, trong tinh tấn, và từ đó cái lợi ích tỏa ra khắp cả cuộc đời này. Kính thưa trên chư tôn đức, kính thưa quý phật tử, mỗi năm đến cái ngày thiêng liêng này, chúng ta quỳ trước Phật đài, dâng lên Phật lòng kính yêu
[30:33]vô hạn, chúng ta nhìn nhau với lòng từ bi, yêu thương cũng vô hạn. Không có lời nào có thể bày tỏ hết được sự xúc động trong lòng của chúng ta khi chúng ta có một đấng để chúng ta tôn kính, khi chúng ta có vô số bạn đạo để chúng ta yêu thương. Nguyện Pháp giới này thấm nhuần Phật pháp cao siêu, nguyện cho chúng sinh thoát khỏi trầm luân sinh tử, tất cả đều bước lên bờ giác thiêng liêng. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.