[0:08]Dạ xin kính mời quý thầy, quý cô cùng toàn thể quý phật tử chúng ta chắp tay niệm Phật Bổn Sư để cầu gia bị.
[0:19]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:31]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:45]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:59]Kính mời quý thầy, quý cô, quý phật tử ngồi xuống ạ.
[1:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa đại chúng, quý phật tử, hôm nay là ngày mùng hai Tết, quý phật tử từ xa về đây thăm chùa, nhất là giữa cái núi rừng heo hút này nên quý thầy, quý cô rất là cảm động.
[1:31]Và trước hết là thầy thay mặt đại chúng cám ơn quý phật tử trong ngày Tết ấm cúng, thiêng liêng vậy đã nghĩ đến chùa mà về đây thăm viếng chùa như vậy. Thầy cũng thay mặt cho đại chúng chùa Phật Quang xin chúc cho quý phật tử một năm mới được nhiều điều bình an, tinh tấn, may mắn, phát đạt.
[2:04]Hôm nay chúng ta trao đổi với nhau một cái đạo lý cái tựa đề nó nghe hơi trừu tượng, hơi khó nghe, quý phật tử cố gắng một chút. Cái bài này cũng dành cho những người tu hơi lâu, nó hơi tinh tế: "Chỉ là một ý niệm", cái tựa là như vậy, chỉ là một ý niệm. Nghe cái tựa mình thấy không biết chuyện gì bên trong, cái nội dung nó cũng vậy. Nên bài này những quý phật tử mà mới đến với đạo nghe hơi khó hiểu, nên nếu mình không hiểu á thì thôi kệ cứ ngồi yên nha. Còn những người tu lâu lâu thì mới hiểu được, nó hơi khó. Bài này nói về bản ngã.
[2:43]Thường chúng ta đến với Đạo Phật chúng ta hay nghe hai cái chữ là "bản ngã", rồi nghe "vô ngã", hay nghe nói cái người này cái ngã rất là nhẹ, cái người kia cái ngã rất là lớn. Thì hôm nay chúng ta nói với nhau cái bản ngã là gì. Bản ngã là cái ta, là cái tôi. Thường thường thì ai cũng xem cái tôi của mình là quan trọng nhất, thường là như vậy. Là chúng ta sống, chúng ta giành giật sự sống, chúng ta hơn thua sự sống, chúng ta giành giật tài sản, hơn thua tài sản, chúng ta giành giật địa vị, hơn thua địa vị cũng chỉ bởi vì mình mình thương yêu mình nhất, chỉ bởi vì mình thương yêu mình nhất. Cho nên cái tôi rất là quan trọng.
[3:24]Và chỉ vì cái tôi này mà chúng ta vất vả hết kiếp này đến kiếp khác, chúng ta trầm luân, trôi lăn hết kiếp này đến kiếp khác cũng bởi vì cái cái tôi như thế này. Do đó, cái người mà
[3:41]phàm phu bình thường suốt một đời chỉ phục vụ cho cái tôi mà tạo không biết bao nhiêu điều tội lỗi, ác độc. Nên khi chúng ta đến với Đạo Phật, chúng ta sẽ bắt đầu gặp một cái khái niệm ngược lại hoàn toàn là chúng ta sống với cuộc đời hoặc là tu như thế nào để chiến thắng được cái tôi của mình, chiến thắng được cái tôi của mình. Nên trong Đức Phật có nói là: "Kẻ thù nguy hiểm nhất của mình chính là chính là chính mình, không phải là người khác". Chúng ta có nhiều kẻ thù trong đời lắm. Ví dụ là cái người nào đối với người phàm phu á thì nói: "Kẻ thù là cái người nào mà muốn xâm lấn tôi, muốn chiếm tôi, muốn giết tôi, muốn hại tôi là kẻ thù của tôi".
[4:25]Nhưng cái người minh triết hơn thì nói kẻ thù là gì? Là của loài người là chiến tranh, là bệnh tật, à là sự hơn thua, sự tham lam của con người, đó là những người có trí tuệ hơn. Nhưng mà nói một câu gọn như Đức Phật thì kẻ thù là chính mình. Thì đây là cái lời nói khôn ngoan nhất, trí tuệ nhất. Chúng ta sẽ nghe có những người nói rằng không phải như vậy, bởi vì trong cuộc sống này có những cái điều mà có những người và có những trường hợp mà cái tôi không quan trọng. Nói: "Ví dụ xem?". Ví dụ như: "Một lần đó tôi có nghe người con trai nói với người con gái: "Anh yêu em hơn cả chính mình". Tôi nghe nói như vậy thầy nói là người ta yêu nhau nhất chứ không phải".
[5:18]Quý phật tử có nghe ai nói câu đó chưa? Hoặc là có cái cô gái nói với một chàng trai vậy: "Em thương anh hơn cả chính mình". Có nghe không? Quý phật tử có nghe không? Ở ngoài đời chắc không rình nghe ai, vì trong phim có nghe không? Có, phải không? Hoặc là chính mình có nói không? Hồi nhỏ đó có nói không?
[5:38]Ờ đó, hồi nhỏ có nói, hồi trẻ có nói rồi. Còn mấy đứa con mà đứa trẻ trẻ chưa nói thì xin đừng bao giờ nói nha, đừng bao giờ nói. Bởi vì sao vậy? Bởi vì trong cái lúc mà yêu thương cuồng nhiệt á người ta tưởng như vậy thôi, tưởng như vậy chứ không phải vậy. Khi mà đụng chuyện thì những cái người mà nói là thương nhau hơn cả chính mình sẽ là những người mà làm khổ nhau nhất, dằn vặt nhau nhất, chẳng ai được như vậy cả, trên đời không có chuyện đó. Cho nên rốt cuộc lại ta vẫn xem mình là quan trọng nhất. Tuy nhiên, dĩ nhiên cái điều này không phải tuyệt đối đâu. Bởi vì nếu người nào có đạo lý chân chính,
[6:18]họ sẽ tôn thờ một cái gì đó cao cả hơn cả chính mình. Ví dụ như một người khi gặp được Phật pháp, yêu quý Phật pháp, tôn kính Đức Phật tuyệt đối thì có khi vì Phật pháp hay vì Đức Phật họ sẵn sàng hy sinh họ chết luôn để bảo vệ Phật pháp, thì những người đó rõ ràng họ yêu Phật pháp hơn cả chính họ. Hoặc là trong chiến tranh mà bảo vệ đất nước, có những người đã chấp nhận cái chết để giành lại độc lập, để bảo vệ quê hương của mình, thì những người đó họ có một lý tưởng gì đó, rõ ràng họ yêu đất nước hơn chính họ trong lúc đó. Lâu dài thì không hổng không biết, nhưng mà trong lúc đó họ đã chứng tỏ rằng
[6:58]họ đã có cái tình yêu gì đó nó cao cả và họ xem nó hơn cả bản thân họ. Những người đó ta tôn thờ họ, ta ca ngợi họ, ta tôn vinh họ như là những anh hùng của đất nước, như thần như thánh của Phật pháp, vân vân, tấm gương như vậy. Thì nhưng mà phải có một cái đạo lý rất là lớn, phải có một lý tưởng rất là lớn người ta mới có thể yêu một cái gì khác hơn cả chính mình. Còn bình thường, những cái tình yêu nhỏ nhỏ như là tình yêu đôi lứa hay tình yêu gia đình, có thể làm ta cũng hy sinh dữ lắm, nhưng mà cũng có cái hạn chế và bóng dáng của bản ngã vẫn lẩn khuất đâu đó. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về đi- điều này một
[7:37]chút, chỉ một chút thôi, tại vấn đề bản ngã rất là lớn, chúng ta nói quanh năm suốt tháng không hết. Hôm nay chúng ta chỉ nói ngắn ngắn một chút. Thì bản ngã là gì? Thì theo Đức Phật, bản ngã là một cái hợp thể được cấu thành bởi năm yếu tố là: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Mấy Phật tử mới mới nghe thì không biết cái này là cái gì, nên thôi kệ mình cứ lắng nghe. Sắc, tức là cái hình hài này. Thọ, là những cảm giác vui buồn trong trong người ta. Cảm giác vui buồn đó không phải trong tâm đâu, nó cả cơ thể mình vậy đó. À sung sướng hay đau khổ cũng là thuộc thọ. Rồi tưởng, tưởng là những cái ý nghĩ,
[8:18]những âm thanh hình ảnh hiện ra trong tâm mình. Hành, hành tức là cái phần não bí mật mà nó hoạt động, nó sáng tạo, nó gợi nhớ, nó suy luận, nó lý luận, à thương yêu, vân vân, đều nằm trong cái hành ấm, hành ấm rất là lớn, hành ấm rất là quan trọng. Và cuối cùng là cái phần cuối là thức ấm, thức ấm là những cái biết á. Ví dụ như mình mình suy nghĩ, mình có cái biết, mình biết rằng mình đang suy nghĩ thì đó thuộc về thức ấm. Hoặc là mình nhìn ngoài cảnh mình biết được ngoài cảnh như thế nào, đó là thức ấm. Hoặc mình nghe bài nhạc mình nhận định được bài nhạc đó, biết được, đó là cũng là thức ấm, vân vân.
[8:54]Thì Đức Phật phân tích cái bản ngã ta được hợp thành bởi năm yếu tố đó. Thì cái năm yếu tố mà Đức Phật phân tích thì đến ngày hôm nay trên thế giới vẫn chưa có ai phân tích hơn được nha, đến ngày hôm nay. Chỉ có cái là Đức Phật nói gọn quá, vào thời xưa thì người ta hiểu mà thời nay không hiểu nổi. Nên thời nay người ta có cái khoa tâm lý học Tây phương hoặc là sau này bên Đại Thừa phát triển thêm cái môn Duy thức học để nhằm phân tích tâm lý con người, nhưng mà sự thực là vẫn không qua được Đức Phật, cái cấu trúc năm ấm vẫn là hay nhất, là hợp lý nhất. Thì trong cái cấu trúc năm ấm đó cái gì cũng là ta hết.
[9:34]Ví dụ như cái thân này cũng là ta nè. Nên bằng cớ, bằng cớ là ví dụ như mình đang nực thì có một người nào đó lại đưa cầm cái quạt quạt cho mình, thì quạt cho cái thân mình mát thì mình lúc đó mình cảm thấy gì? Mình thấy thương cái người đó, có cảm tình người đó, biết ơn người đó, vì người đó vừa quạt cho cái thân cho mình mát. Hoặc là mình đang bình thường mình nói chuyện, có một người nào đó lại họ lấy cái cây họ đập vào người mình cái bốp thiệt đau, lúc đó mình giận lên liền, bởi vì đụng tới cái ta của mình, nên cái thân là cái ta. Chứ nếu cái thân mà không phải ta đó, họ lấy cây họ đánh vào người mình cái
[10:07]bốp biết đau mình không có không có giận họ vì nó không phải cái ta. Nhưng chính vì cái thân này cũng là cái ta, cho nên ai đánh mình một cái cái mình dù không đau mình vẫn giận người ta. Đúng không? Đúng không? Ví dụ thế này: Cái người đánh mình đau thì nó đụng tới thọ ấm rồi, nhưng có trường hợp ví dụ có một đứa con nít nó sức nó rất là yếu à thì khi nó đi ngang qua mặt mày mình cái nó nó lại cái tự nhiên nó nó đánh vào lưng mình cái bụp nó chạy, mình không hề đau, nhưng mình giận không? Giận. Không đau nhưng vẫn giận, bởi vì cái thân mình vừa bị đụng, bị chạm, mà thân là ta, đụng tới cái ta là giận liền. Đúng không? Đúng không? Nói:
[10:49]"Đứa này hỗn! Sao hỗn đi ngang mà dám hỗn với người lớn?". Mình cảm thấy bị xúc phạm, cái ta bị xúc phạm dù mình không hề đau, nó đánh không hề có lực, vẫn như vậy. Cho nên cái thân này là ta. Rồi nhiều chuyện về thân, nếu mà mình phân tích cả ngày không hết. Ví dụ cái thân mình xấu mình đau khổ không? cũng đau khổ giống như thầy cũng đang rất là đau khổ mỗi khi nhìn gương. Tại vì cái thân là ta. Nên rồi, rồi cái thân mình mà đẹp mình sung sướng không? Rất là sung sướng, như quý Phật tử rất là sung sướng mỗi khi nhìn gương phải không? Có không? Đó mình thấy mình đẹp là mình sung sướng, nên thân là ta. Kế đến cái cái thứ hai là:
[11:27]Cảm giác này là ta. Cảm giác này là ta, cho nên là cái cảm giác này là cái gốc của sự tu hành, cái gốc của triết lý trong đạo Phật á. Là ví dụ khi ai chửi ta, ta đau khổ, vì mình thấy nó cái cảm giác đau khổ làm cho mình giận cái người chửi mình. Hoặc ai khen mình, cái mình khởi lên cảm giác sung sướng, vì có cảm giác sung sướng á cho nên mình thương yêu, mình quý cái người mà vừa mới khen mình. Tức là ai cho mình cái cảm giác vui mình sẽ thương người đó, ai cho mình cảm giác đau khổ mình sẽ ghét người đó. Tức là vì cảm giác này là là ta, là ta, và suốt cuộc đời như vậy. Như hồi nãy nói chuyện đánh cũng vậy,
[12:07]là ví dụ bây giờ có một người họ hồi nãy mình ví dụ đứa bé nó đánh mình không đau, nhưng mình vẫn giận bởi vì mình thấy bị xúc phạm. Bây giờ có một cái người họ họ không đánh tới cái thân của mình, ví dụ mình đứng đó, mình nói chuyện gì đó, họ đứng cách khoảng mình năm thước, họ không đụng tới thân mình, nhưng mà họ làm thế này nè: Tức là họ đụng tới thân mình không? Không đụng phải không? Nhưng mình giận không? Giận không? Giận không? Giận. Bởi vì không đánh trúng mình nhưng vẫn là đòi đánh mình. Và lúc đó mình cảm thấy bị xúc phạm phải không? Không đụng thân nhưng mà vẫn rất là xúc phạm, bị nhục nhã.
[12:50]Tự nhiên có người là là đòi đánh mình, mình mình giận người đó liền, dù họ đánh không trúng cái thân mình, nhưng mà họ đánh trúng cái bản ngã của mình, đánh trúng cái cảm giác của mình. Đồng ý không? Quý Phật tử đồng ý không? Đồng ý. Rồi vỗ tay. Rồi bây giờ ví dụ thế này: Ví dụ như quý Phật tử đến chùa chơi, à hoặc là mình đi làm công việc ở đâu á, cái tự nhiên mình gặp một người nào đó
[13:17]cái họ hỏi tên mình, nói: "Thưa, nhìn mặt ngài quen quá, phải phải ông tên là Lê Văn Nuôi không?" Cái mình nói: "Trúng, chính tôi." Cái là: "Phải coi đặt được một bài thơ là, ngày xưa nó có đặt một bài thơ là như vậy như vậy không?" Nói: "Đúng." Cái họ quỳ xuống họ lạy mình. Thì cái họ lạy mình từ xa vậy có đụng tới thân mình không? Không, nhưng mình sung sướng không? Quá sung sướng á! Tự nhiên giữa đường gặp người ta lạy, sung sướng. Quý Phật tử có được ai lạy không? Có được ai lạy chưa? Cho nên, cái đó nghĩa là người ta lạy mình không đụng tới thân mình nhưng mà làm cho mình vô cùng sung sướng, đánh được vào cái cảm giác của mình.
[13:55]Và lúc đó cũng là cảm giác, đó là tôn vinh cái ta thế là ta sung sướng liền. Rồi nhiều thứ nữa, nghĩa là cái ý nghĩ của mình nghĩ ra, mình đưa ra bây giờ nói bây giờ hôm nay là mình rủ nhau đi chùa Phật Quang. Cái có người nói: "Không, không đi chùa Phật Quang, đi chùa Quang Phật, chịu không chịu thôi." Thế là mình giận bởi vì ý kiến của mình bị phản bác. Tức là ý kiến là ta, cho nên đụng tới cái ta đó là là mình mình giận liền. Vì ý kiến cũng là ta, tưởng là ta, hành là ta. Hoặc là mình nói: "Hôm nay đi chùa Phật Quang." Có cái người nói: "Ồ, công nhận ý kiến anh hay thiệt nha, mặt anh khờ khờ mà ý kiến anh hay thiệt." Cái mình thích liền,
[14:36]bởi vì cái ý kiến mình được công nhận, được tôn trọng, được ủng hộ. Chúng ta, ý kiến là gì? Là ta. Đó. Vì vậy, chúng ta thấy là trong năm cái mà Phật nói là sắc, thọ, tưởng, hành, thức mỗi cái đều là bản ngã hết. Và ai đụng chạm tới cái đó đều làm cho ta sung sướng hay đau khổ. Mà ta sung sướng hay đau khổ làm cho ta thương yêu hay thù hận cái người đó hết, cái tác nhân bên ngoài đó hết. Và con người ta thích thương yêu hay thích thù hận? Không biết phải ngày mai thầy giảng bài Sóng Thần không ta? Mai hay mốt? Mốt. Mốt hả? Rồi bài Sóng Thần thầy sẽ phân tích một cái tâm lý rất là lạ nha. Con người ta thích thù hận khi bị đau khổ.
[15:15]Nhưng mà không có cái gì để thù hận khi đau khổ làm người ta hụt hẫng. Ví dụ như là cái nhà mình bị cháy là mình đau khổ, và mình muốn phải có một người để mình thù hận, cái người nào đã đốt cái nhà để mình thù hận. Nhưng mà nhiều khi nhà nó nó tự cháy mình không thù ai được mình tức lắm nha. Giống như sóng thần đã làm chết không biết bao nhiêu người mà không có ai để mình thù hết, nên nhân loại vừa rồi cũng hơi tức, tức vì không có ai để thù. Tâm lý con người ta kỳ lạ lắm, nhưng mà thôi để bữa giảng Sóng Thần thầy sẽ phân tích cái tâm lý kỳ cục này. Bây giờ trở lại là: Cái ta nó là hợp thể bởi năm cái thành phần.
[15:53]Giống như một cái nhà, giờ mình hỏi cái nhà này là cái gì, thì thật ra cái nhà là mỗi thứ góp lại. Mình nói cái nền này là cái nhà cũng được, nói cái mái là cái nhà cũng được, cái cột cũng là cái nhà, cái vách cũng là được cái nhà. À, mỗi cái đều là thành phần tạo nên cái nhà và mình mình nói
[16:11]ví dụ như bây giờ một đứa bé mình cất cái nhà đẹp, đứa bé ngoài cái nó cầm cục đá vậy nó chọi vô nhà mình bể cây kiếng. Thì mình nói nó làm sao, mình mắng nó làm sao? Mình qua bển mắng vốn sao? Mình có nói là thằng, mình không hề qua bên kia nói với lại: "Thằng bé nó chọi đá nó bể cái cửa kiếng của tôi." Thường mình không nói, mà mình sẽ nói gì? "Thằng nhỏ nó phá nhà tôi", phải không? Đó, bể cái cửa kiếng nhưng mình đã xem cái cửa kiếng đó là toàn bộ cái nhà, toàn bộ cái nhà. Thì bản ngã là như vậy, bản ngã là mỗi thứ một chút chút nhưng mà làm thành bản ngã ngã. Và cái gì cũng là bản ngã được hết.
[16:46]Ở đây chúng ta nói thế này: Bây giờ chúng ta có một cái nhà, rồi chúng ta ngồi trong cái nhà đó. Bây giờ cái nhà mình đã cất xong, có mỗi người có một cái nhà khác nhau theo cái nghiệp của mình. Cái người có phước á thì cái nhà lầu, mà cái người ít phước thì cái nhà nhà tôn. Nhưng mà cái bản ngã nó đã an bài. Thì cái người có phước á, cái bản ngã họ rất sung mãn, cái thân họ to, họ đẹp, trí tuệ họ rất là thông minh. Nên người đó có phước. Còn cái người không có phước á thì bản ngã họ nó tầm thường hơn, tức là cái trí tuệ họ thì ngu ngu, miệng thì lải nhải nói tối ngày, mặt thì ốm và xấu. Đó ví dụ quý Phật tử nhìn thẳng lên đây là biết cái một
[17:27]cái bản ngã nó tầm thường, cái loại đó như vậy. Còn mà muốn biết cái bản ngã mà nó đẹp á thì mình nhìn ở đâu? Nhìn ở đâu? Mình nhìn vô gương mình sẽ biết đó là một cái bản ngã đẹp như thế nào, còn biết cái bản ngã xấu là hãy nhìn lên đây, thấy xấu. Thì do nghiệp quy định, mỗi người có một cái bản ngã khác nhau, tâm khác nhau, thân khác nhau. Giống như là do nghiệp phước quy định mà cái nhà mỗi người khác nhau: Có người nhà lầu, có người nhà trệt. Thì bây giờ cái nhà mình coi như đã xong rồi, an bài rồi ha, giờ ta ngồi trong nhà của mình. Bây giờ bắt đầu mình mới ngồi mình mình ngồi ngay cửa mình mới la cho mấy người đi qua đi lại biết. Mình mới la thế này:
[18:09]"Cái nhà tui là ngon lành nhất ở đây!", phải không, "Cái nhà tôi là ngon lành nhất, nhà tôi là đẹp nhất!", tối ngày mình cứ la như vậy hoài. Thì người ta đi ngang người ta nhìn vô, người ta thấy mình la, người ta nhìn cái nhà mình người ta thấy cái nhà à được một lầu, à có sơn cửa như thế, có cửa kiếng như thế, rồi người ta gật gật đầu, người ta cười rồi người ta đi luôn. Nhưng mà ai đi ngang qua mình cũng la lên: "Cái nhà tôi là đẹp nhất nha, nhà tôi là ngon lành nhất!" Thì bây giờ thế này, bây giờ mình phân tích điều đó. Cái việc mà mình la lên như vậy á có làm cho cái nhà mình nó lớn lên chút nào không? Có không? Không.
[18:40]Nhưng mà người ta nhìn vô người ta thấy sao? Thấy tức cười, phải không? Là không cần mình la, không cần mình khoe, người ta nhìn người ta vẫn biết cái nhà mình đẹp hay hay không đẹp cỡ nào. Hoặc là người có duyên họ đi sâu vào cái nhà mình, họ sẽ tìm hiểu được nhiều điều hay hơn trong đó, thế nào không biết, không đợi mình khoe. Nhưng mà cái việc mà mình khoe, tự mình cho cái nhà mình là đẹp thì nó cũng không làm thay đổi cái nhà mình, nó chỉ là một cái miệng mình la thôi, chỉ là cái suy nghĩ của riêng mình thôi, chỉ là sự khoe khoang của riêng mình thôi. Nhưng làm người ta tức cười, làm tức cười.
[19:15]Cái tức cười, cái mà cái việc mà mình la làng mình khoe, hoặc là cái suy nghĩ của mình trong đầu mình cho rằng cái nhà mình đẹp á nó không hề làm cái nhà mình nở lớn ra thêm, không hề, chỉ là một ý niệm. Chỉ là một cái ý niệm về cái việc mà mình khoe khoang, tự hào về căn nhà của mình, về cái bản ngã của mình, nó không làm cho bản ngã mình nở lớn lên thêm, không làm cho cái nhà mình đẹp lên hết, không hề, nó chỉ là một ý niệm. Nhưng mà người ta nhìn vào người ta tức cười, tức cười. Ví dụ ví dụ như là một cái người bác sĩ, bác sĩ này giỏi chứ không phải là không, cũng là bác sĩ giỏi. Thì khi mà chữa bệnh mát tay,
[19:55]được nhiều người nhiều người đến ông đó ông lành bệnh. Thì chuyện đó ai cũng biết, nhiều người chữa rồi tự nhiên người ta công nhận cái tài năng. Nhưng mà ông sung sướng quá, trong lòng ổng ổng nghĩ rằng ổng rất là giỏi, ổng giỏi hơn những bác sĩ khác, và những lúc không kềm chế được ổng đã tuyên bố, ổng nói với người này người kia, nói: "Tôi là bác sĩ rất là giỏi. Coi chứ mấy người kia bệnh mà ai mà chê đem qua tôi là tôi chữa hết liền." Thì như vậy người ta đánh giá ông bác sĩ này làm sao? Đánh giá ổng sao? bắt đầu có có kiêu mạn, phải không? Là con người có kiêu mạn, có tự cao. Mặc dù không cần ông nói, người ta vẫn biết, nhưng mà khi chính ông nói,
[20:36]chính ông tự cho rằng ông giỏi thì tự nhiên ông biến thành người kiêu mạn. Ngộ vậy đó, không cần ông nói. Cho nên ở đây nó chỉ là một cái ý niệm thôi, mà tự nhiên làm cho mình kiêu mạn mà người ta nhìn vào người ta gọi là cái bản ngã ông này lớn. Nhưng mà sự thật cái bản ngã có lớn thêm không? Cái căn nhà có nở ra thêm không? Không, căn nhà không hề nở ra thêm. Mình đứng trước cửa mình có la suốt một ngày là: "Căn nhà tôi đẹp nhất", căn nhà vẫn không nở ra thêm. Đó chỉ là một cái ý niệm của mình mà thôi, chứ cái ý niệm đó không hề làm căn nhà nở ra thêm, nhưng mà nhìn vào tức cười và mình tổn phước.
[21:14]À, cái vấn đề là mình sẽ bị tổn phước. Thì cũng vậy, cũng vậy là bây giờ mình là một người giỏi, ví dụ mình là một tu sĩ giỏi đi, mình có có oai nghi tề chỉnh, có trí tuệ, có thông hiểu, giảng giải đồ hay, mẫu mực, thì cái đó ai nhìn vô cũng biết, à nhưng mà bắt đầu mình tự trong tâm mình, mình có cái suy nghĩ tự khen mình, mình cho rằng à mình là người hay, mình là một ông tăng tốt, mà thuyết pháp giỏi, mình mẫu mực, rồi mình lúc nào đó không kiềm chế được cái mình cũng đi nói với người khác. À nói: "Coi chứ ở đây không ai tu bằng tôi nha. Đây tôi là ngon lành, tôi thuyết pháp là hay nhất, tôi là mẫu mực nhất".
[21:53]Thì bắt đầu người ta, thì cũng cái con người đó, cũng cái bản ngã đó, nhưng mà ngày hôm nay bắt đầu chỉ vì có cái ý niệm đó thôi, một ý niệm đơn giản, người ta đánh giá mình là người gì? Người kiêu mạn. Kiêu mạn. Và cái nhà mình không nở ra thêm, bản ngã không hay hơn thêm, trí tuệ mình không hề thêm, thân tướng mình không hề đẹp hơn, nhưng bắt đầu tổn phước. Bắt đầu tổn phước. Cho nên ở đây chúng ta thấy cũng chỉ là một ý niệm thôi. Cái ý niệm đó không hề làm tăng được cái khả năng, cái tài năng, cái dung mạo, cái công đức của mình, nhưng mà làm cho người ta thấy mình là cái bản ngã lớn, mình có kiêu mạn và bắt đầu tổn phước.
[22:32]Cái tổn phước đó như thế nào? Tổn phước đó như thế nào? Tổn phước nó như thế này: Ví dụ như bây giờ mình có căn nhà đẹp, mình trở lại căn nhà đẹp, mình cứ đứng ngoài cửa mình suốt ngày mình đi khoe, ai đi qua lại mình cũng đều nói: "Căn nhà tôi đẹp nhất nha, căn nhà tôi rất là hay". Ai đi qua thì một năm sau hoặc hai năm sau, mình không còn ở trong căn nhà đó nữa. Tự nhiên có việc mình phải cầm căn nhà đó đi hoặc phải bán căn nhà đó để mà ở căn nhà xấu hơn. Cái tổn phước là khủng khiếp như vậy. Tức là cái mà mình khoe khoang, mình ỷ lại sẽ biến mất. À. Thì cũng vậy, ví dụ mình có một cái bản ngã tốt là mình có thân tướng
[23:11]đẹp, mình có trí tuệ tốt, nhưng mà trong đó mình khởi lên một cái ý niệm, chỉ là một ý niệm thôi, là cho mình hay hơn người khác, thì không bao lâu, một năm hoặc hai năm hoặc vài ba năm, bỗng nhiên cái tướng mình xấu hơn và trí tuệ mình thấp hơn liền, giảm mất đi liền. Nên đây lạ lùng như vậy. Tức là cái ý niệm về cái sự tự cao đó, nó chỉ là một ý niệm, chỉ là một ý niệm, nhưng mà nó không hề làm cho mình hay hơn, nhưng mà rồi nó làm cho mình tổn phước hơn. Đây vậy, hôm nay chúng ta nói với nhau vậy là chỉ là một ý niệm nhưng mà nó có thể đưa mình xuống vực thẳm, chứ nó không hề làm tăng thêm được cái giá trị tốt đẹp của mình.
[23:57]Đây là điều rất là khó. Mà cái khó là chỗ này: là thường thường những cái hay của mình á là mình biết trước thiên hạ. Ví dụ khi mình nhìn, mình soi gương mình thấy mình đẹp, thì thiên hạ đã khen mình đẹp chưa? Chưa. Nhưng mà mình tự biết mình đẹp trước, đúng không? Đúng không? Quý phật tử để ý, hễ mình nhìn gương mình thấy mình đẹp là thiên hạ bên ngoài chưa khen đâu. Một thời gian sau mới có người khen: "Ồ, công nhận chị đẹp rồi nha". Mà trong khi cái điều đó mình đã biết trước cách đây bao nhiêu năm? Mình đã biết trước cách đây 10 năm rồi phải không? 10 năm xưa mình nhìn gương mình đã thấy mình đẹp rồi.
[24:36]Vậy mà tới bây giờ mới có người khen, lạ lùng như vậy. Tại vì thầy cũng vậy đó, nên thầy biết cái tâm lý chung. Từ nhỏ mình nhìn gương thấy: "Công nhận mình đẹp thiệt nha", mà sao đi ra ngoài không ai khen hết trơn. Khen khen kỳ. À, nhưng mà bây giờ, bây giờ thì mới biết, biết là thật ra mình không có đẹp. Mà ngược lại, hoặc là ví dụ một người nào đó mình à còn học sinh thì mình giải được bài toán hay, mình thấy mình thông minh, nhưng mà không ai khen. Cả năm sau hoặc vài ba năm sau mới có người khen mình học giỏi. À, thường thường vậy, cái hay của mình mình biết trước, người khác không biết, và như vậy cái đó điều đó làm cho mình ấm
[25:08]ức, hoặc là làm cho mình nuôi dưỡng cái lời khen chính mình lâu dài. Và cái ý niệm mà tự khen chính mình á, đó là một tai họa, một tai họa làm cho người ta tổn phước. Và thế gian này hầu hết là bị như vậy hết. Do đó khi chúng ta đến với Đạo thì chúng ta phải thanh toán cái ý niệm này trước. Bởi vì ý niệm này đã tồn tại quá lâu trong lòng chúng ta. Những điều mà ta tự khen mình nó tồn tại quá lâu, hoặc ở mặt này hoặc ở mặt khác. Và đã đến lúc chúng ta phải thanh toán nó, phải xử lý nó, phải thanh lý nó, không để nó tồn tại nữa.
[25:49]Hồi nãy vậy, chúng ta vừa nói cái cái ý niệm ờ tự cao. Bây giờ thật ra nó cũng có cái ý niệm ngược lại, là ý niệm của sự khiêm tốn, nó cũng chỉ là ý niệm. Ví dụ bây giờ mình cất được một cái nhà lầu hai ba tầng, mà tự trong thâm tâm mình vẫn không nghĩ đó là là cái gì vĩ đại, tại vì mình biết người ta còn nhiều cái lâu đài khủng khiếp hơn trên thế giới, cho nên hễ ai mà đi ngang khen cái nhà mình đẹp, nói: "Ồ, anh cất cái nhà đẹp quá ha", mình cũng chỉ nói: "Không có gì đâu anh, cũng bình thường thôi, nhà này cũng không đặc biệt". Mà trong thâm tâm thực sự mình cũng nghĩ như vậy thì cái nhà mình cũng không có teo xuống,
[26:26]không có phình lớn ra thêm theo cái khiêm tốn của mình, nhưng mà làm cho mình ở trong cái nhà đó rất là bền, và sau này mình có nhiều cơ hội để mà tô điểm thêm cái nhà đó. Thì cũng vậy, ví dụ bây giờ mình không bao giờ nghĩ rằng mình hay, mình không nghĩ mình đẹp, không nghĩ mình hay, ờ tâm mình khiêm tốn mình nghĩ ở trên đời này còn biết bao nhiêu người giỏi hơn mình, còn biết bao nhiêu người vĩ đại hơn mình, trong lòng luôn luôn mình nuôi dưỡng điều đó, thì cái bản ngã mình cũng không có giảm bớt, tài năng không giảm bớt, thân tướng mình không giảm bớt, nhưng mà mình được cái công đức. Và công đức đó là gì?
[26:58]Tự nhiên mình đẹp hơn, tự nhiên mình giỏi hơn, và cuộc đời mình gặp nhiều may mắn hơn. Chúng ta nhớ cái điều này. Cái may mắn hay cái xui trong cuộc đời nhiều khi lại là do tự cao hay khiêm tốn. Ví dụ bây giờ mỗi năm chúng ta đến chùa chúng ta cầu nguyện là: "Xin Phật phù hộ cho con năm nay buôn may bán đắt, làm ăn phát đạt, chuyện xui chuyện rủi nó tống khứ đi hết". Quý phật tử mấy bữa nay có cầu đó không? Có không? Nói thiệt á. Trúng tim đen không? Trúng ha, nha. Thì chúng ta có cầu điều đó, nhưng mà sự thực là chúng ta chúng ta làm không đúng phương pháp, cho nên năm nay việc xui nó vẫn tới, việc may vẫn không đến. À.
[27:41]Cho nên chúng ta có cái cách mà nếu chúng ta làm đúng như vậy thì tự nhiên cái việc xui nó sẽ giảm bớt, việc may sẽ đến nhiều hơn, chỉ là cái ý niệm khiêm tốn thôi. Ví dụ như bây giờ, năm nay mình đến trước Phật mình cầu nguyện, mình cầu thế này:
[27:59]Ví dụ mình cầu: "Xin cho bá gia bá tánh được an vui, được hạnh phúc, ai cũng làm ăn được phát đạt". À. Ờ tức mình cái hay cái tốt mình cầu cho mọi người, đừng cầu cho mình. Còn mình cầu cho mình, cầu cái điều này: Mình cầu: "Xin cho con lúc nào cũng thấy mình tầm thường, kém dở, để lúc nào cũng biết cố gắng". Và như vậy trong năm, khi mình nhìn ai mình cũng thấy người ta hay, à và ai khen mình mình trong lòng mình không dám nhận, thật sự mình không dám nhận, thì cái người đó trong công ăn việc làm thường hay gặp may mắn. Quý phật tử thí nghiệm nha, lát nữa cầu lại. Hôm qua nay cầu trật, bây giờ cầu lại. Lát nữa cầu đúng như thầy nói:
[28:41]cầu cho bá gia bá tánh được ưm phát đạt, thành công, may mắn; à cầu cho con lúc nào con cũng thấy mình kém, mình dở, à vân vân, lúc nào con không có tự kiêu. Rồi sẽ xem năm nay có may mắn hay không nha. Nếu cầu đúng như thầy nói mà năm nay không may mắn ha thì hãy lên đây bắt đền thầy. Ừm. Thầy sẽ đền cho tờ 1.000 mới liền, không nói gì hết, nói thiệt. Nói thiệt á. Cho nên chúng ta thử đi, nghĩa là chính cái nhân khiêm tốn á, tự nhiên là mình được được may mắn, còn cái người mà không khiêm tốn, tự cao hay gặp chuyện xui. Quý phật tử thí nghiệm rồi sẽ biết. Nhưng mà thôi đừng dại thí nghiệm, thí nghiệm rồi gặp chuyện xui đổ thừa thầy.
[29:26]Giống như vậy, có một cái bà đó thì bà rất là giỏi, thì bà một mình bà phải tần tảo, bươn chải nuôi chồng nuôi con, thì thầy mới hỏi là: "Ủa, chồng cô có bị bệnh gì không?" Nói: "Dạ, ổng cũng không bệnh gì, nhưng mà suốt cuộc đời đều không may mắn, luôn luôn gặp thất bại, và ổng rất giỏi. Tức là ngày xưa dân ăn học đàng hoàng, học có kết quả cao, thành tích tốt, nhưng mà không bao giờ làm được chuyện gì, không bao giờ làm ra được đồng nào, cho nên con phải nuôi hết cả gia đình". Thì cô cũng không biết tại sao. Thầy mới nói, nghe cái thầy đoán ra được nguyên nhân liền, thầy nói là: "Phải ổng trước ổng học giỏi không?" Nói: "Dạ, đúng, học rất giỏi". Nói:
[30:06]"Đó, chính nguyên nhân. Và ổng rất tự cao đúng không?" Nói: "Dạ, cực kỳ tự cao". Thầy nói: "Chính điều đó nên suốt đời không làm được chuyện gì thành công". Cho nên vì vậy là khi chúng ta hiểu cái nhân quả đó rồi thì mình chỉ nuôi dưỡng cái ý niệm khiêm tốn à. Đơn giản chỉ vậy, nghĩa là ai khen đừng thèm nhận, mà tự trong lòng mình lúc nào cũng đừng nghĩ mình hay. Lúc nào cũng nuôi dưỡng: "À, lạy Phật con là người kém, là người dở. Lạy Phật con là người kém, người dở". Mình cứ nuôi dưỡng như vậy, thay vì niệm Phật không, mình thêm câu đó vô. Thay vì Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật, Nam Mô A Di Đà Phật, mình thêm câu:
[30:42]"Nam Mô A Di Đà Phật, con là người dở, người kém. Nam Mô A Di Đà Phật, con người kém, người dở. Nam Mô A Di Đà Phật, con là người dở, người kém". Cứ vậy, cứ thêm câu vô rồi tự nhiên mình thấy cuộc đời mình đi đâu cũng được may mắn ha. Ủa, đi đâu cũng được may mắn thành công. Đâu thí nghiệm thử coi. Thí nghiệm thử. Thí dụ người ta thấy mình niệm kỳ kỳ á, người ta người ta lại người ta lắng tai người ta nghe mình niệm, nói: "Ủa, sao anh niệm Phật kỳ vậy?" Anh niệm kỳ, người ta thấy mình tưởng mình khùng nói: "Kệ, càng tốt". Nhưng mà rồi cuộc đời mình sẽ thành công, bỗng nhiên có nhiều may mắn nó tới, kỳ lạ như vậy.
[31:10]Nghĩa là chỉ là một ý niệm mà có thể đưa mình lên cao, hoặc cũng chỉ là một ý niệm mà đưa mình xuống thấp, chứ bản ngã mình không thay đổi.
[31:20]Nhưng vì vậy là chúng ta thấy, ví dụ mình nhìn vô một người đó mình nói cái người đó bản ngã lớn, mình nói sai. Thực ra người đó chỉ có cái ý niệm về kiêu mạn thôi. Hoặc là mình nói cái người này cái bản ngã nhẹ quá ha, nói không đúng. Sự thật chỉ có cái ý niệm khiêm tốn thôi, chỉ là một ý niệm, nhưng mà có thể đưa mình lên thành một vị thánh, hoặc là cũng chỉ là một ý niệm thôi mà làm cho mình trở thành một kẻ tầm thường hạ liệt và hư hỏng liền, chỉ là một ý niệm. Do đó cái người nào mà biết kiểm soát được ý niệm đó là người đó mở được con đường tu hành, có thể đi đến sự giác ngộ vinh quang. Còn nếu không kiểm soát được cái ý niệm thầm kín đó
[31:58]thì chúng ta giam đời mình trong ngục tù liền và đẩy mình xuống vực thẳm liền, chỉ là ý niệm. Nên cái ý niệm rất là quan trọng. Và chúng ta có vài cái ý niệm nữa, chúng ta cẩn thận một chút, hoặc là chúng ta biết khéo, ví dụ như là ý niệm về từ bi. Cái ý niệm từ bi quan trọng lắm. Ví dụ thế này, là ta nuôi dưỡng cái tâm thương yêu chúng sinh. Ví dụ mình cũng là một người bình thường, cũng không giàu sang, không giỏi giắn gì, cũng không hơn ai, cũng chẳng làm được việc gì nhiều. Nhưng mình nghe lời Phật dạy, mình chỉ nuôi một ý niệm là nguyện lòng thương yêu hết thế gian này. Chỉ vậy thôi. Cái niệm, ý niệm đó mình cứ nuôi ngày này qua ngày kia.
[32:37]Mỗi khi mình niệm Phật mình luôn luôn khởi cái ý niệm đó lên. Thay vì mình cứ Nam Mô A Di Đà Phật bình thường, mình Nam Mô A Di Đà Phật, con thương yêu hết thế gian này; Nam Mô A Di Đà Phật, con thương yêu hết chúng sinh này. Là luôn luôn mình cứ hay nuôi cái ý niệm đó, chỉ là một ý niệm thôi. Vậy mà 10 kiếp sau có khi mình đã lên làm vua rồi, lạ lùng như vậy. Nghĩa là cái ý niệm từ bi nó cứ đưa mình hết kiếp này lên kiếp kia từ từ. Không phải là vì mình niệm cái thương yêu mà mình lên làm vua, mà nó qua nhiều giai đoạn của nhiều kiếp. Nhiều giai đoạn như thế nào? Là khi mà mình niệm cái lòng thương yêu chúng sinh,
[33:15]bắt đầu Phật theo dõi mình liền, các Bồ Tát theo dõi mình liền. Mới biết rằng à thế gian này vừa mới xuất hiện một người khởi tâm từ bi, là các Ngài ở trên nhìn xuống liền. Nhưng mà nhìn, nhìn chứ chưa làm gì hết, chưa giúp mình điều gì hết, để coi coi mình thuần thục hay chưa. Thế là qua 3 năm, qua 5 năm, qua 10 năm, tự nhiên mình thấm rất là kỹ cái tâm từ bi đó, là ở trên chư Phật bắt đầu đưa cơ hội đến cho mình làm việc, đưa những khó khăn đến, đưa những nghịch cảnh đến, đưa những kẻ ghét mình đến, đưa những kẻ đau khổ đến cho mình giúp đỡ. Là lúc đó bắt đầu chúng ta thấy cơ hội tới. Nghĩa là bắt đầu mình tu, 10 năm đầu không có chuyện gì
[33:49]hết, nhưng qua 10 năm mà mình nuôi dưỡng ý niệm từ bi đó, cuộc đời mình bắt đầu không còn bình yên nữa. Là tự nhiên hôm nay cái gặp một người đau khổ tới để mình coi mình có ra một hành động giúp đỡ không. Bữa khác đưa một kẻ nghĩa là ghét, mưu hại mình tới để coi mình tha thứ thương yêu được hay không. Bữa khác nữa đưa một người tầm thường tới để coi mình có biết dạy dỗ người ta hay không. Rồi bữa khác nữa đưa một người giỏi hơn mình tới để coi mình có hoan hỷ, mình vui mừng hay không. Tức là cuộc đời mình không còn bình yên. Sau 10 năm mà khi lòng từ bi mình đã thuần rồi thì những cái cơ hội nó cứ tới tấp, tới tấp.
[34:26]Những việc này việc kia tới là bắt đầu mình phải xử lý, chứ không còn ngồi một chỗ mà niệm Phật, hay không còn được ngồi một chỗ mà niệm từ bi nữa, mà bắt đầu phải hành động. Và nhiều kiếp như vậy, nghĩa là Phật đưa cơ hội này tới cơ hội kia cho mình làm, mà qua tới chín kiếp như vậy, tới kiếp thứ 10 đưa mình lên làm vua luôn. Chỉ bởi vì cái kiếp đầu tiên mình khởi được cái tâm từ bi, cũng chỉ là một ý niệm ban đầu như vậy. Cho nên khi chúng ta tu, chúng ta đừng tưởng là một mình mình với luật nhân quả mà thôi. Không, trên chư Phật, chư Bồ Tát đang soi rọi mình hết luôn, soi rọi mình hết. Ví dụ sau này quý Phật tử trở nên cái được người ta bầu làm chủ tịch
[35:07]một cái hội từ thiện, ví dụ như vậy, cái hội từ thiện đó gồm 1.000 hội viên và làm việc thiện suốt cả trong nước và cả ngoài nước. Đi tới đâu người ta cũng tôn vinh ca ngợi mình. Người ta nói: "Ồ, đây là ông chủ tịch cái hội từ thiện mà lớn nhất nhì thế giới, ban vui cứu khổ giúp đỡ không biết bao nhiêu mảnh đời bất hạnh trên thế giới này." Ví dụ một ngày nào đó ta làm được điều đó, thì hãy nhớ điều này. Hãy nhớ là, hãy nhớ hôm nay chúng ta nói với nhau cái bài là chỉ là một ý niệm này. Nếu lúc đó chúng ta có một cái ý niệm khởi lên trong đầu rằng: "Tôi là người vĩ đại. Tôi là người chủ chốt. Tôi là người tạo nên tất cả những điều tốt đẹp này.
[35:48]Không có tôi không ai làm được điều gì hết." Nếu một ngày nào đó mình khởi ý niệm đó lên thì Phật bắt đầu lấy lại hết. Không cho, không giao công việc cho mình làm nữa, và từ từ mình làm nó gặp xui, gặp thất bại, rồi không làm được chuyện gì nữa. Cho tới khi gần chết, mình trở thành một cái người ở trong cái nhà vắng vẻ nơi một cái đồng không mông quạnh nào đó, cũng được hưởng phước nhưng không còn vinh quang nữa. Bởi vì những công việc mà Phật đã giao cho mình, Phật lấy lại hết, chỉ vì mình không biết, đã khởi ý niệm kiêu mạn sai lầm. Mình không biết điều gì? Mình không biết điều gì? Mình không biết điều này.
[36:26]Mình không biết điều này. Mình không biết một điều là tất cả mọi việc là Phật làm chứ không phải mình làm. Mình cứ tưởng là mình làm. Mình cứ tưởng: "À, nhờ tôi kêu gọi cho nên là người ta mới tới, người ta ủng hộ bỏ tiền cho hội từ thiện. À, vì tôi là người uy tín nên người ta tin tưởng, người ta theo tôi người ta làm việc từ thiện. À, vì tôi là người khéo ăn khéo nói, tôi thuyết phục cho nên là ai cũng phải tin tôi. Tôi có trí tuệ, tôi vạch đường lối, tôi tổ chức nơi này nơi kia, tôi quá giỏi." Mình tưởng như vậy, mình tưởng lầm như vậy, nhưng sự thật không hề là như vậy. Mà sự thật là gì? Sự thật là vì Phật thấy mình có tâm từ bi nên Phật giao việc.
[37:13]Mà trong cái giao việc đó Phật sắp xếp hết mọi chuyện, Phật sắp xếp người này theo mình, Phật sắp xếp công chuyện kia chờ sẵn cho mình, Phật sắp xếp cái cơ hội đó đón sẵn, bao nhiêu người đó sẽ ủng hộ, Phật làm hết. Và Phật giao cho mình đứng vai trò chủ chốt, nhưng mình không biết, mình tưởng mình là Thượng đế, mình tạo ra được tất cả, với tài của tôi, với uy tín của tôi, tôi đã tạo ra tất cả. Mà vì mình hiểu lầm điều đó, vì mình có cái ý niệm tự cao đó, Phật lấy lại hết. Người này sẽ bỏ mình, người kia sẽ dạt ra, mình hết, rồi cuối cùng mình không làm được việc gì, rồi trở về ở một mình trong nhà chơi, mất hết. Ví dụ vậy.
[37:50]Ví dụ ngày nào đó, ví dụ bây giờ thầy nói như thầy đi, nói như thầy. Ví dụ vừa rồi lễ Phật Thành Đạo trên chùa mình là 6.500 người lên dự, đông không? Đông không? Đông khiếp ấy chứ. Đông khiếp luôn. Tối xuống là quý Phật tử nằm tràn lan, từ chỗ nào có mái và không có mái, nằm tràn lan ngoài rừng, trong hè, không có chỗ để đặt lưng nữa. Là một cái 10, 12.000 hộp cơm phải không, hay 15.000 hộp cơm? Hơn 13.000 hộp cơm và khoảng 8.000 ổ bánh mì bay sạch sẽ trong hai bữa. Về như vậy, nếu mà nhìn vô một cái chùa như vậy mình thấy cái chùa đó tốt không? Tốt phải không? Chùa rất là thịnh. Và như vậy là công lao của ai?
[38:39]Thì cứ nói là của thầy. Và nếu mà thầy là một người hiểu sai, thầy cũng sẽ nói là: "À, nhờ thầy. À, chính là thầy là người giỏi hả, thuyết pháp hay, mặt mình..." Mà mặt xấu thôi không khen được rồi. Đại khái là chắc mình mình có gì hay lắm cho nên người ta mến mộ người ta tới. Nếu mà thầy nghĩ cái điều đó là thầy là một người ngu. Thầy không thấy được vấn đề. Cái vấn đề thật sự là gì? Vấn đề thật sự là Phật là người tạo nên những điều đó, không phải thầy. Thầy có kêu được người nào đi, có sắp xếp xe cho người nào đi tới chùa được không? Không. Tự Phật tử tổ chức, mà sự thật là ở trên chư Phật sắp xếp. Chư Phật sắp xếp:
[39:22]"À, ở đây nhóm này đi, sắp xếp nhóm này kia đi, nhóm nào đi lên tới chùa." Rồi Phật sắp xếp ví dụ Thầy Thiện Hòa làm MC, Thầy Hảo Nhật là lo chuyện này, Tánh Khoan lo chuyện này, Tĩnh Hương lo chuyện này, rồi bên đây quý cô một người lo chuyện này. Sắp xếp và giao cho thầy làm cái gì? Giao thầy làm trụ trì, không làm gì hết. Trụ trì đứng chắp tay đi tới đi lui, gặp ai chào, nhe răng cười, vậy thôi. Nghĩa là, nghĩa là Phật giao mỗi người một công việc, nhưng mà thầy tưởng là thầy là người tạo ra tất cả điều đó và thầy mất hết phước liền.
[39:53]Cho nên nếu mà thầy hiểu được một điều là thầy và mọi người bình đẳng, kể cả một cái người trưởng nhóm tổ chức một đoàn xe đi, thầy cũng giống như người đó thôi. Là Phật giao cho người đó làm trưởng nhóm tổ chức cái nhóm Phật tử ở Gò Công để đi lên chùa là vào Lễ Thành Đạo. Phật giao cho người đó làm trưởng nhóm, y như Phật giao cho thầy à để thầy làm trụ trì cái chùa. Nó là giống vậy thôi, chứ không hề ai hay hơn ai hết. Nếu mà thầy hiểu như vậy thì thầy còn tu được, còn tu được. À thôi, à nếu biết điều, à cái thằng này biết điều, cho tu được, còn tốt. Còn nếu mà thầy khởi tự cao, thầy cho đó ngon chưa,
[40:27]chùa tui ngon chưa, tui ngon chưa, người ta mến mộ tui. Nếu thầy khởi ý niệm đó lên rồi là công đức tan vỡ liền. Thầy không còn là con người bình thường nữa, bắt đầu thấy thầy dị hợm, nhìn thầy đi kênh kênh kênh kênh, kênh kênh liền. Bắt đầu trong đầu có ý nghĩ sai á, cho nên bắt đầu đi kênh kênh là nó không giống ai. Còn nếu mà thầy hiểu được mọi chuyện của Phật, chư Phật, chư Bồ Tát đã sắp hết, và thầy cũng chỉ là một người được giao việc như bao nhiêu người khác. Và thầy ráng làm tròn cái bổn phận của thầy giống như những người khác. Giống như một người được phân công hành đường cũng ráng làm tròn
[40:59]cái bổn phận, như người quay phim ráng làm tròn bổn phận, thì thầy là một người trụ trì ráng làm tròn bổn phận, vậy thôi. Còn ở trên là Phật, Phật mới là sếp. Phật là sếp chứ không phải thầy là sếp. Nếu thầy hiểu được như vậy thì thầy tiếp tục làm con người bình thường, cứ chống con gậy đi bình thường, hổng đi ngả nghiêng ngả ngửa nữa, rồi lại được ổn định, cuộc đời mình tu bình thường. Cho nên chúng ta thấy, sự việc nó cứ diễn tiến như nhân quả. Nhưng mà nếu trong tâm ta có một ý niệm sai lầm thì ta tổn phước liền. Còn nếu ta nhìn đúng sự việc thì ta cái phước ta còn, ta tiếp tục được sống, được tu, được đi tiếp trên cuộc đời đẹp đẽ này.
[41:37]Cho nên vì vậy Phật tử cũng như vậy. Đó là thầy nói kinh nghiệm bản thân thầy, thì mọi Phật tử cũng vậy. Ví dụ Phật tử mình là người chủ gia đình, ví dụ mình là một người làm nên kinh tế để nuôi gia đình. Nhưng cũng đừng bao giờ mà nghĩ rằng à không có tui nuôi là bà với mấy đứa nhỏ chết đói hết rồi nha. Đừng bao giờ nói câu đó. Có ai nói câu đó không, mấy ông? Dám có lắm á. Hoặc là mấy bà, mấy bà ví dụ như khi chồng mình bệnh hoạn á, cái mình một tay mình nuôi gia đình, nói: "Hổng có tui nuôi, ông với mấy đứa nhỏ chết đói nhăn răng." Đừng nói câu đó. Vì sao vậy? Sự thật là thế này, sự thật là nếu mà
[42:14]không có cái phước của gia đình, mình cũng không làm ra tiền. Đồng tiền mình làm ra, công lao mình làm ra, nhưng phước vẫn là phước, phước chung, phước chung. Cho nên là mình hiểu được điều đó, mình sống thanh thản, mình thương yêu mình vẫn quý trọng mọi người trong nhà mình, dù mình nuôi họ, chứ mình không hề thấy là không có tui nuôi là chết hết cả đám, tui bắt gì phải nghe nấy, tui nói gì phải nghe nấy. Đừng nghĩ như vậy, mà sự thật vẫn là phước chung. Cũng như vậy, giống như cái chùa mình ở đây là thường thường hay xấp xỉ một trăm người ăn cơm mỗi ngày. À ai nuôi? Ai nuôi? Ai nuôi?
[42:55]Đó, mới ban đầu nghĩ là thầy nuôi, cái người ta hay lên hỏi thầy chứ, người ta lên thấy dọn cơm nhiều quá, người ta nói: "Trời ơi, sao thầy giỏi quá, thầy nuôi được nhiêu đây?" Thầy nói: "Phật nuôi, làm ơn nghĩ giùm cho đúng đi. Thầy, cái thân này thầy nuôi không nổi nè. Quý Phật tử thấy không? Nè, tay ốm nhom ốm nhách nè, giở áo lên là ba sườn, à mặt xanh lè xanh lét. Thành thử là làm sao thầy nuôi nổi bao nhiêu đây người?" Đó vậy. À. Thì thầy còm nhom làm sao mà thầy nuôi nổi, phải không? Thì ai nuôi? Phật nuôi và cũng là cái phước chung, mọi người cứ mỗi người ráng tu một chút thì tự nhiên chùa sẽ có cái phước không bị thiếu thốn.
[43:31]Nên có nhiều chùa lại than thầy thiếu thốn, thầy nói: "Bây giờ muốn chùa no đủ phải không? Thầy có một cái có một câu thần chú." Hỏi: "Thần chú gì?" Thầy đưa bài Lời khấn nguyện, thầy nói: "Cả chùa tụng bài này, chùa sẽ no lên liền." Nhiều người nhìn thầy ngờ ngợ, nhưng mà sự thật. Quý Phật tử có tụng bài Lời khấn nguyện chưa? Có nhiều người chưa nha. Tụng bài đó, tâm mình bắt đầu chuyển theo cái bài đó lần lần, bỗng nhiên chùa no đủ liền. Tại vì toàn bộ cái chùa cùng có phước lên. Bỗng nhiên được chư thiên, chư Phật gia hộ liền. Nó như vậy. Nên chúng ta thấy chỉ có những người mà không nhìn thấy vấn đề mới tự cao.
[44:12]Nên chúng ta nhớ một điều, chỉ có người ngu mới tự cao. Chúng ta kết luận một câu cho gọn vậy đó. Hễ ai tự cao, người đó ngu, nói cho gọn. Nói cho gọn khỏi cần nói dài dòng. À. Còn cái người mà biết nhìn vấn đề á, nhìn trong cõi vô hình, nhìn qua cõi địa ngục, nhìn nhân nhìn quả không hề dám tự cao, sợ lắm. Bởi vì cái tự cao là cái ngọn dao ngậm cổ mình, nó cứa đứt cổ mình liền, rất là sợ, rất là sợ. Cho nên cái người mà biết thì không dám tự cao. Cái người mà càng biết nhiều chừng nào thì càng dè dặt, càng cẩn thận, càng khiêm tốn, càng yêu quý con người, càng tôn trọng con người. Ừ ai đến với mình mình cũng thương cũng quý hết.
[44:55]Thương cũng quý không bao giờ dám than thở. Ví dụ như nhiều khi á, nhiều khi chùa mệt gần chết á, quý Phật tử lên thấy thật ra nhiều khi thấy sợ, nhiều khi lo không xuể. Nhiều khi quý Phật tử lên sợ là không có kịp cơm cho quý Phật tử ăn, quý Phật tử đi đường xa, mình nắng bụi, đói khát mà chùa nhiều khi chưa kịp đem nước ra hay cơm chưa kịp nấu để quý Phật tử đói, xót xa lo không xuể, nhiều khi như vậy. Nhưng mà làm sao? Nhưng mà có dám hắt hủi, có dám xua đuổi không? Có dám nói: "Mấy người đừng tới nữa" không? Không. Luôn luôn quý trọng. Vì quý Phật tử từ xa đi tới, cái công khó đó là vô cùng yêu quý, rất là biết ơn đã đến thăm chùa chứ
[45:34]không hổng ai tới cái chùa buồn á, cô độc á. Cho nên ai tới, ai đặt một bàn chân tới đây, ai để một bàn tay vào đây, ai đem một trái tim đến đây thì chùa đều yêu quý hết. Nhưng mà chỉ sợ là là lo không xuể rồi có lỗi rồi thất thố, rồi có sơ suất làm cho Phật tử không được tiện nghi hay làm Phật tử buồn, rất là lo. Nhưng mà không dám coi thường, tức là từ một con người đến với mình, mình đều yêu thương, mình đều quý trọng hết. Mà chúng ta sống trên đời phải chịu cực như vậy. Nhiều khi cái sự hiện diện của những người đó làm ta vất vả hơn, vất vả hơn. Không không tin quý Phật tử hỏi quý thầy quý cô đi,
[46:12]những ngày Tết là những ngày mà trên chùa không có mùa xuân. Cực quá! Tại vì Phật tử đến đông. Nhưng mà đó là đạo lý, đó là đạo lý. Chúng ta sống trên đời là như vậy đó, nên là khi chúng ta phải vất vả hơn khi nhiều người đến với mình hơn, nhưng đó chính là trách nhiệm mà Phật giao cho mình và phải chấp nhận cực khổ để làm tròn trách nhiệm này. Trong lòng không được từ chối, trong lòng không được than thở là không được mà ghét, không được giận mà vẫn phải vui, vẫn phải quý. Dù Phật tử đến đông, mình sẽ vất vả. Thì trong cuộc đời cũng vậy. Quý Phật tử vậy, trong chuyện gia đình mình cũng giống như vậy.
[46:53]Như có cái à có cái phim, phim Peter Pan, quý Phật tử coi phim Peter Pan chưa? Peter Pan là phim về một cậu bé biết bay. Cậu bé hễ muốn bay là bay lên. Cậu bé ở một cái xứ nào đó rất là xa mà hãy bay về chơi, chơi với một cái gia đình đó, mấy trong gia đình có mấy đứa nhỏ rất là dễ thương nên cậu bé hay đến chơi. Rồi một lần cái cậu bé mới truyền cái phép đó cho mấy đứa nhỏ, cái mấy đứa nhỏ bay theo cậu bé đó về cái xứ sở đó. Thì trong cái xứ sở nó cũng có hải tặc đồ cũng đánh nhau um sùm, và cũng có nhiều đứa trẻ mồ côi. Ừ. Sau khi chiến thắng được hải tặc thì nguyên cái nhóm đứa trẻ đó đi trở về cái trở lại Trái Đất này để sống,
[47:30]trở lại cái xứ nước Anh đó để sống, rồi vô cái nhà. Thì gặp lại cha mẹ, cha mẹ rất là mừng khi mà ba đứa con mình tự nhiên nó thất lạc cả tuần nay bỗng nhiên nó có mặt trở lại, nhưng mà không ngờ nó xuất hiện theo mười mấy đứa nhỏ. Mà hỏi ra mấy đứa nhỏ không cha không mẹ đem về cho ba mẹ nó nuôi. Thì đầu tiên ông già ổng tái mặt liền, ổng mới nói là tiền không biết tiền đâu ra để nuôi được mười mấy đứa. À nhưng mà rồi bỗng nhiên cái ổng nhìn thấy ổng thương quá, cái ổng nói: "Thôi, không cần lo. Rồi, ta có mắm ăn mắm, có muối ăn muối, nuôi hết luôn." Nuôi hết thì đó đúng đạo lý. Là nhiều khi có những người đến với ta làm ta vất vả hơn trong
[48:08]cuộc đời này, nhưng mà xin hãy thương hãy quý nhau. Hãy thương hãy quý nhau. Vì đó là đạo lý, vì đó là nhân duyên của ta những đời trước, vì đó là cái sứ mạng, là trách nhiệm và cũng là cái thử thách mà Phật đưa thử cho ta coi tâm ta có tốt chưa, có thương người chưa. Mà đúng cái ông già đó vậy, sau khi ổng thấy mấy đứa nhỏ nó tội quá không cha không mẹ mà nhiều mặt đứa đó nó xơ xác, nó ngây thơ, cái ổng mới tuyên bố: "Rồi, nghèo, nuôi hết." Nhưng mà khi ổng tuyên bố nghèo nuôi hết rồi thì có một đứa nhỏ móc trong túi ra nguyên một đống vàng bạc ngọc ngà châu báu hồi nãy nó ăn cắp được của đám của cái đám hải tặc.
[48:43]Thế là lập tức có đền bù liền, đền bù liền. Thế là coi như có tiền nhiều để nuôi luôn, không phải sợ. Một phút trước đó ổng không biết có chuyện này mà chỉ bằng lòng hào hiệp, lòng thương yêu thôi, ổng chấp nhận nuôi. Thì không ngờ ổng làm đúng cái điều mà ở trên chư Phật giao cho ổng, thì tự nhiên thằng nhỏ móc ra đống vàng bạc ngọc ngà châu báu giao, tại nãy nó chôm được trong cái rương của đám hải tặc trước khi nó chạy trốn. Như vậy có phần thưởng đã chờ sẵn. Thì cũng vậy, là như khi quý Phật tử tới rất là đông, chùa rất vất vả nhưng mà quý thầy quý cô đều vẫn yêu vẫn quý, mặc dù chả có ai móc được cái ngọc ngà châu báu gì đưa thầy hết trơn.
[49:20]Nhưng mà đạo lý là như vậy, sứ mạng là như thế, trách nhiệm là như thế. Cho nên trong những điều đến trong cuộc đời của chúng ta cũng như vậy á. Có những người đến với chúng ta làm cho ta cực kỳ vất vả, nhưng mà hãy nhớ hãy thương yêu, hãy thương quý. Nhiều khi ví dụ như là lúc nào đó, có một ai đến nói là bà con, rồi cái người bệnh quá họ từ quê lên, họ nhờ ở nhờ nhà ta để họ chữa bệnh. Thì chúng ta cho ở nhờ, ở nhờ được ít bữa cái họ họ nói hết tiền rồi nhưng mà bệnh chưa hết nên không về được. Thì chuyện gì xảy ra với nhà ta? Chuyện gì xảy ra? Thì ta phải phải gánh chứ sao giờ, phải không? Lúc đó mà nếu ta hắt hủi là ta làm ngược với đạo lý,
[50:06]ta từ chối cái sứ mạng thiêng liêng mà Phật vừa mới giao cho mình thì sau này cuộc đời mình sẽ gặp nhiều bất hạnh. Còn nếu lúc đó ta độ lượng, nghĩa là chúng ta không tiền nhưng ta sẽ chữa theo cái cách ít tiền, ta vẫn đùm bọc, vẫn cưu mang họ, sau này ta được phần thưởng gấp bội lần. Hãy nhớ điều đó. Cho nên nhớ vậy, mỗi một gương mặt xuất hiện trong cuộc đời của ta, mỗi một bước chân đến với ta trong cuộc đời đều là bổn phận ta phải thương yêu, phải trân trọng hết. Mà người nào mà sống được như vậy, người nào sống được như vậy, sau này phần thưởng ở tương lai là gấp bội lần về sau.
[50:45]Giống như chùa thầy cũng vậy, ví dụ một cái người già nua đến xin ở tu, thì thầy biết ví dụ trong trường hợp bất đắc dĩ không nhận thì thì thôi, nhưng mà khi nhận thì biết là phải gánh và phải chấp nhận. Vì đó là một cái sứ mạng, một cái thử thách, như một cái nhân duyên. Vậy thôi, chấp nhận nuôi, bệnh, chữa, chết, chôn.
[51:09]Ở đây thầy nói về cái nhân quả chút xíu nữa thôi rồi nghỉ ha. Có những người á, khi tu hành đó thì cho rằng á, tu theo đạo Phật là giải thoát. Mà giải thoát là tâm phải tịnh. Mà tâm tịnh là tâm không suy nghĩ. Mà muốn không suy nghĩ thì đừng có suy nghĩ. Muốn không suy nghĩ thì đừng bận tâm lo chuyện gì hết trên đời. Và như vậy sống làm sao? Sống không lo ai hết. Thì người đó trở thành cái gì? Trở thành cục thịt dư của thế giới. Rồi không làm được gì, không lo cho ai hết. Và người đó vĩnh viễn không bao giờ được giải thoát nữa. Không bao giờ được giải thoát. Chỉ có những người tử tế với cuộc đời mới thoát ra khỏi cuộc đời.
[51:54]Điều này thầy đã nói mấy lần. Và đó là chân lý. Cho nên có một cái cô Phật tử vừa rồi gọi điện than thầy, nói: "Thầy, con quá cực khổ để làm việc, mà bây giờ con biết đây là nghiệp, cho nên con chấp nhận là phải tử tế với cuộc đời để một ngày nào đó con sẽ thoát khỏi cuộc đời và con sẽ về con tu với thầy." Thì cô nói như vậy, cô nói, "Cô nói đúng. Đây là chân lý." Trong lúc mà công việc của mình đang như vậy, mình không thể bỏ đi. Mình bỏ đi là bao nhiêu người khác thất nghiệp liền, tại mình là chủ một cơ sở. Thì phải làm cho tròn thôi. Bởi vì Phật đang giao cho mình trong cái giai đoạn vừa tu Chánh nghiệp,
[52:29]vừa tu Chánh mạng, thì phải làm tròn cái Chánh nghiệp và Chánh mạng. Làm tròn Chánh nghiệp là gì? Tức là mình giúp người khác. Làm tròn Chánh mạng là gì? Là kiếm sống cho gia đình. Hai cái đó đang, Phật đang đẩy mình làm rốt ráo hai điều đó để chuẩn bị cho đi tu, vì Phật biết tâm mình muốn đi tu. Thì nếu mà mình không muốn đi tu á thì Phật sẽ không ép mình cực đâu. Phật để cho mình làm ăn từ từ, từ từ, từ từ, hết năm này năm kia tới già chết ráng chịu. Nhưng mà Phật biết người này có tâm tu, mà người này tu được, nên Phật ép dồn dập dồn dập cực khổ cực khổ để cưu mang gia đình, giúp đỡ người này người kia, rồi làm ăn nuôi sống á, dồn cho hết.
[53:08]Qua một giai đoạn nào đó, mọi việc xong rồi, nhảy cái xuất gia được liền. Bởi vì sao? Bởi vì trong Bát Chánh Đạo, Chánh nghiệp đi trước, Chánh mạng kế theo, rồi sau đó mới tới, tới dồn nỗ lực Chánh tinh tấn để tu Chánh niệm, Chánh định và được giải thoát. Nên cái tiến trình là như vậy. Và chúng ta cũng vậy. Nghĩa là nếu trong cái giai đoạn mình phải làm phước thì hãy ráng làm phước. Giai đoạn đang làm ăn thì cứ phải ráng làm ăn để sống, để nuôi sống gia đình một cách chân chính. Và trong cái nhân quả, chúng ta nhớ điều này: Trong cái nhân quả nó rất là phức tạp. Ví dụ như có một người thấy con đường hư,
[53:47]thế là bỏ tiền mua đất, rồi vác cuốc ra ban con đường đó. Chở đất về cái mình đứng mình đắp, ban đất, đầm đầm cho nó phẳng, người ta đi qua đi lại cho, cho tốt. Thì cái người đó được cái phước gì? Sau này sẽ được cái gì? Sau này sẽ được nhiều điều tốt, nhưng mà đặc biệt có cái là có xe để đi, có xe tốt để đi cho dễ dàng. Cho nên bây giờ ai mà chưa có xe thì phải làm sao? Phải đắp đường nha, thì sau này sẽ có xe đi.
[54:20]Thầy nhớ hồi thầy còn nhỏ, lúc đó thầy đi vào rừng, thầy vác cái, thầy vác cái rựa đi vào rừng thầy tính chặt cái cây gì đó đem về làm cái cán cuốc hay gì á. Cái thầy vô, cái thầy đang đi trên đường cái thầy thấy con đường nó hư quá chừng hư. Thầy nhìn con đường thầy nghĩ: "Không ai có thể đi qua lại được." Cái thôi thầy đổi ý, thầy quay lại về nhà, cái thầy vác cái cuốc về. Thế là nguyên một ngày hôm đó, thầy cứ nhịn đói nhịn khát á, tại vì ở nhà ở xa đó, không về lấy đồ ăn được, thầy cứ đứng thầy ban riết cái con đường đó, ban lấp lại, nhưng không đủ sức bởi vì cái hố nó lớn quá, không có lấp hết được, một mình thầy làm.
[54:52]Nhưng mà thầy ban được một khúc đủ rộng để người ta có thể đi xe qua, đi xe bốn bánh, đi xe bề rộng bề ngang qua được. Thì lúc thầy đang làm như vậy thì có cái người đi ngang, họ chỉ nói câu này: "Chà, tính kiếm đứa con trai ha." Tức là họ tưởng thầy có vợ là làm phước để kiếm con trai. Thì cái người người bình thường họ nghĩ như vậy. Thật ra lúc đó thầy đang chuẩn bị đi tu, lúc đó đang ăn chay rồi chuẩn bị đi tu, chuẩn bị để vào chùa, sắp xếp. Thầy cười cười thầy không nói. Nhưng mà sự thật cái người đời thì họ nghĩ như vậy, nhưng mà sự thật cái nhân á, nhân quả là không phải, là đắp đường thì có xe đi.
[55:26]Đắp đường có xe đi. Mà khi có xe là nó có như thế nào? Nó có xe nó có những cái thế này: hoặc là khiến cho mình làm ăn khá lên cái mình có tiền mua được chiếc xe, hoặc là khiến có một người mà thương mình đó đem tặng mình chiếc xe. Chứ không phải là vì mình đắp đường mà đúng ngày, đúng năm, đúng tháng, bỗng nhiên có chiếc xe nó hiện ra trước nhà mình, có cà vẹt, có chìa khóa để sẵn trong đó, không có, rồi đăng ký đâu có sẵn trong cái cảnh sát luôn, không có, không có. Mà nó phải làm sao? Phải đi mua, phải làm giấy, hoặc là ai cho mình cũng phải đi mua, phải làm giấy, phải không? Tức là cái nhân quả nó tiến hành rất là bình thường,
[55:57]nhưng mà nhân quả nó chi phối bí mật bên trong thôi. Trường hợp như ví dụ như là mình có cái phước có xe, rồi có người họ cho mình chiếc xe. Mình có biết ơn người đó không? Có biết ơn không? Biết ơn, phải không? Biết ơn là mặc dù cái phước chính của mình là mình có xe là do mình ngày xưa đắp đường. Nhưng mà ngày hôm nay cái duyên mà người khác cho mình thì mình vẫn phải biết ơn người ta. Vì đây là cái chuỗi nhân quả nó sắp xếp như thế. Cái này không phải tự mình làm ăn mình có tiền mình mua, mà có người khác cho, thì vẫn phải thêm một chút nợ, vì cái số mình mình gieo cái nhân duyên thế nào á, nó lại gài phải có một cái nợ.
[56:34]Trong cái quả báo cái phước lành mình hưởng, nó lại có thêm một cái nợ, vì mình bị, cái nhân đời xưa mình đã gieo cái gì đó không biết, nó gài qua cái thế đó, thì mình phải chấp nhận như vậy. Thì cũng vậy, ví dụ như là chúng ta
[56:51]cầu nguyện Phật cho mình năm nay mình cất được cái nhà. Mình đi chùa đầu năm mình nói: "Nhà con nó lùm thùm, con không có chỗ để mà cho cha mẹ con ở cho đàng hoàng, con không có cái chỗ để thờ Phật đàng hoàng. Con cầu Phật cho năm nay con định cất nhà, nhưng mà cũng chưa có đủ lắm, Phật gia hộ cho con để cất cho xong để con cất cái phòng ba mẹ con ở báo hiếu, cái phòng để thờ Phật cho đàng hoàng." Thế rồi năm đó bỗng nhiên tự nhiên có những chuyện hên nó tới, chuyện hên nó tới rõ ràng rõ ràng á, tự nhiên có người phụ cái này, người phụ kia, rồi có người bán đồ rẻ, rồi có người giúp đỡ, cái mình cất được cái nhà như ý, có cái phòng cho cha mẹ, có cái bàn thờ Phật.
[57:29]Thì như vậy phải Phật gia hộ không? Phải không? Phải, đúng là Phật gia hộ. Mặc dù trước đó mình phải có cái nhân là mình đã có cái nhân lành nào đó, mình đã hay giúp người, thậm chí mình đã từng cất nhà giúp người khác, vân vân, thì ngày hôm nay đủ nhân đủ quả. Nhưng mà sự gia hộ của chư Thiên, của chư Phật là điều có thật. Chính Phật đã gia hộ khiến cho người này tới gặp mình giúp cho mớ thép, người kia gặp mình ủng hộ mớ xi măng, mớ gạch, rồi người nào khiến có người đó họ giúp cho mình làm ăn cái gì cái mình có thêm một số tiền để trả tiền thợ, vân vân. Tức là mình thấy rõ ràng có cái sự may mắn ai sắp xếp á,
[58:05]thấy rất rõ, và sự sắp xếp đó là ở trên trên trời đã sắp. Và như vậy mình có biết ơn chư Thánh không? Biết không? Cũng phải biết ơn chư Thánh. Nên đây, cho nên ở đây nó có hai cái cực đoan chúng ta nên tránh là có người á không biết nhân quả mà chỉ tin vào thần thánh, đụng chuyện chỉ cầu nguyện thần thánh, hễ được là biết ơn thần thánh, không được thì trách thần thánh, thì người đó là người mê tín vì không biết nhân quả. Thật sự chính mình đã phải có gieo nhân thì ngày hôm nay thần thánh mới giúp mình được. Như vậy. Một cái cực đoan thứ hai là người chỉ biết nhân quả mà không để ý tới người giúp mình. Hễ nó giàu, nó:
[58:44]"Ô, ngày xưa tôi làm phước nên giờ tôi hưởng." Nhưng mà sự thật là biết bao nhiêu người giúp mình để cất cái nhà, ở trên chư thần, chư thánh là gia hộ cho mình. Cho nên cái người mà chỉ biết nhân quả mà không biết cái duyên của những người giúp mình trong cuộc sống này, không biết cái duyên mà trên chư Phật, chư Thiên gia hộ cho mình như thế này, cũng là con người hẹp hòi, tà kiến, không thấy hết vấn đề, và sẽ trở thành người vô ơn. Nên phước cũng sẽ tổn. Do đó, cái trung đạo là phải thấy cho hết, là phải biết cái nhân mình đã gieo tốt lành trong quá khứ, nhưng mà khi cái quả để hiện ra cũng bao nhiêu
[59:17]công sức của những người giúp mình mới được như vậy. Phải hiểu cả hai mặt như vậy thì mới mình mới sống sống đúng, sống tốt được, mới có thái độ chân chính được. Cho nên hôm nay chúng ta nói với nhau vậy là chỉ là một ý niệm, là chúng ta chỉ cần có cái ý niệm tự cao, công đức chúng ta đổ vỡ. Chúng ta chỉ cần có ý niệm khiêm tốn, tự nhiên may mắn sẽ đến. Chúng ta chỉ cần có ý niệm từ bi rồi chúng ta sẽ được làm nên những chuyện đại sự. Cũng như vậy, chúng ta chỉ cần có ý niệm biết ơn thì mọi việc đến với ta tốt lành và bền bỉ. Hôm nay chúng ta nói với nhau cái đề tài "Chỉ là một ý niệm", giống như món quà trong ngày xuân.
[1:00:01]Hôm qua, ngày mùng 1 thầy có đọc một bài thơ chúc Tết thì hôm nay Phật tử chưa nghe, phải không? Thầy đọc lại cái bài thơ chúc Tết nha. Rồi sau đó chúng ta sẽ tập cái bài hát lại một chút xíu. Cái bài hát này là cái bài Hạnh Phúc Là Khi đó, thầy muốn nói lên cái ý nghĩa là thật sự mọi chuyện trên đời nó lăng xăng lộn xộn mệt lắm. Chúng ta chỉ hạnh phúc khi ta quỳ xuống chúng ta lạy Phật với lòng tôn kính, lúc đó ta rất bình yên. Rồi những cái thấp hơn là khi ta nhìn ra cuộc đời, chúng ta thấy con người yêu thương được con người là ta sẽ hạnh phúc. Và nếu tâm ta thanh tịnh thì bất cứ điều gì cũng làm
[1:00:35]ta hạnh phúc, cho nên trong bài có cái câu là: "Khi nắng soi qua vườn cau chiều hè" cũng làm ta hạnh phúc, hoặc ta nghe tiếng trẻ đi học về mà nó ca hát trên đường ta cũng vui được. Chúng ta nhìn dòng sông yên tĩnh trôi lững lờ nhưng chúng ta cũng hạnh phúc được vì biết nơi đây là mạch sống của tình yêu, của cuộc sống, của con người cũng gửi gắm vào đây. Hoặc là chúng ta nhìn mái nhà tranh nghèo nàn buổi chiều có khói bếp bốc lên, tiếng chuông chùa văng vẳng cũng làm ta hạnh phúc được. Có nghĩa là khi tâm ta thanh tịnh, điều gì cũng làm ta hạnh phúc. Bài nhạc thứ hai Chung Một Niềm Đau là thầy viết về sóng
[1:01:09]thần, là ngày mùng 4 thầy sẽ giảng về sóng thần. Khi cơn sóng nó đánh một cái thì mọi điều ngăn chia, phân biệt con người và người tan vỡ hết. Con người chỉ chung nhau một điều là đau khổ, vì vậy phải biết, phải biết thương nhau. Hai bài nhạc là như vậy. Rồi trước khi mà nghe lại, tập lại hai bài nhạc, rồi nghe bài thơ chúc Tết con cóc của thầy một chút. "Có nghe gió lạnh ngoài sân, có nghe chim hót mùa xuân đã về? Tiếng cười rộn rã bên hè, cành hoa tươi thắm như khoe sắc hồng. Đầu năm dâng một tấm lòng, thương yêu nhân loại cùng chung mái nhà. Biết bao tai họa năm qua, chiến tranh, bệnh tật, người xa vắng người.
[1:01:53]Thôi thì còn lại nụ cười, tặng nhau như một ngàn lời chúc xuân. Mong sao sẽ có vạn lần bình yên, hạnh phúc thấm nhuần hành tinh. Phật pháp rồi sẽ xưng minh, soi đường nhân loại, nối tình anh em. Chúc nhau năm mới ấm êm, nhiều thêm may mắn, nhiều thêm phước lành. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật."
[1:02:22]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen, hạnh phúc là khi người có tình thương.
[1:03:01]Hạnh phúc như là khi con quỳ bên chân Người.
[1:03:27]Đời sống bao khổ đau, biết tìm đâu tiếng cười. Từng bước chân lầm than trong mê mờ u tối,
[1:03:41]hạnh phúc như soi sáng lúc quay về bên Người.
[1:03:48]Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời: Con tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời, người cho nhau nỗi vui nên khóc than sẽ vơi. Niềm vui khi nắng soi qua vườn cau chiều hè,
[1:04:16]trẻ thơ vang tiếng ca trên đường đi học về.
[1:04:23]Dòng sông êm ái trôi ghi lại bao lời thề,
[1:04:30]nhà tranh hương khói lên, chuông chùa vang nhẹ nhẹ.
[1:04:38]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen, hạnh phúc là khi người có tình thương.
[1:05:55]Hạnh phúc như là khi con quỳ bên chân Người. Đời sống bao khổ đau, biết tìm đâu tiếng cười. Từng bước chân lầm than trong mê mờ u tối, hạnh phúc như soi sáng lúc quay về bên Người. Câu kinh vang khắp nơi như nhắc ai những lời: Con tim đem mến thương dâng hiến ra giữa đời,
[1:06:37]người cho nhau nỗi vui nên khóc than sẽ vơi. Niềm vui khi nắng soi qua vườn cau chiều hè,
[1:06:51]trẻ thơ vang tiếng ca trên đường đi học về.
[1:06:58]Dòng sông êm ái trôi ghi lại bao lời thề,
[1:07:05]nhà tranh hương khói lên, chuông chùa vang nhẹ nhẹ. Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen, hạnh phúc là khi người có tình thương.
[1:07:33]Hạnh phúc là khi quỳ dưới đài sen, hạnh phúc là khi người có tình thương.
[1:08:44]Loài người chung nhau nỗi đau khi bao thân xác chôn vào nước sâu.
[1:08:57]Tình người tái sinh đã lâu,
[1:09:03]nước mắt muôn màu nói lời thương mến nhau.
[1:09:15]Sau cơn mê dài tìm câu hát yêu thương,
[1:09:23]biên cương vô hình chỉ như gió như sương. Mênh mông tinh cầu cùng chung đất quê hương, tay trong tay rồi người yêu quý nhau hơn.
[1:09:48]Vì ngày mai hãy ươm mầm niềm vui,
[1:09:56]như lá cây xanh phủ khắp núi đồi.
[1:10:03]Cho bầu trời bồ câu tung cánh trắng, con đường làng trẻ cất bước tung tăng.
[1:10:19]Thành trì ngăn chia vỡ tan khi trên thế giới chung lời khóc than.
[1:10:32]Bỏ lại hơn thua dối gian, xin hãy thương nhau cho mùa xuân mới sang.
[1:11:12]Loài người chung nhau nỗi đau khi bao thân xác chôn vào nước sâu.
[1:11:25]Tình người tái sinh đã lâu,
[1:11:30]nước mắt muôn màu nói lời thương mến nhau.
[1:11:43]Sau cơn mê dài tìm câu hát yêu thương, biên cương vô hình chỉ như gió như sương.
[1:11:57]Mênh mông tinh cầu cùng chung đất quê hương,
[1:12:04]tay trong tay rồi người yêu quý nhau hơn.
[1:12:30]Cho bầu trời bồ câu tung cánh trắng, con đường làng trẻ cất bước tung tăng.
[1:12:47]Thành trì ngăn chia vỡ tan khi trên thế giới chung lời khóc than.
[1:12:59]Bỏ lại hơn thua dối gian,
[1:13:05]xin hãy thương nhau
[1:13:09]cho mùa xuân mới sang.