[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:23]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:50]Kính mời thầy trụ trì và đại chúng ngồi xuống hết. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa trên đại đức trụ trì, kính thưa tất cả quý Phật tử. Hôm nay chúng ta có cái duyên về chùa Lộc Hòa ở trong cái vùng xa xôi, ủa có thầy nào đây nữa này, có thầy Mô Phật. Chúng ta đi đường vào đây rất là khó khăn phải không? Bởi vì ngày xưa, chư tổ ở miền Tây á cứ thường ra cái đồng vắng để mà cất chùa. Hôm nay ta về cái chùa chúng ta đi qua cái đoạn đường rất là xa, vất vả, là khó khăn. Thì đừng có chê chùa xa, chùa nghèo, vì biết rằng ngày xưa khi chư tổ ở miền Tây đa phần như vậy, khi về lập chùa cứ đi vào cái ruộng vắng mà cất cái chùa nhỏ nhỏ để tu.
[1:46]Rồi sau này khi mà cái phố phường, đô thị mọc lên, người ta cứ cất ở bên ngoài rồi chặn hết đường, rồi cái chùa lọt thỏm ở giữa. Đến khi có những vị sau này kế thế trụ trì mà xây dựng cái chùa lên thì chùa có vẻ đẹp hơn, rộng rãi hơn nhưng mà luôn luôn nằm ở chỗ khó đi vào, chùa miền Tây là như vậy. Nhưng mà ta nghĩ đến công đức của chư tổ từ xưa về cái nơi thanh vắng mà lập một cái chùa như vậy thật là bao nhiêu cái điều làm cho ta ta cảm kích và nhớ ơn tiền nhân mà ta cố gắng tu hành. Thì hôm trước là bên đạo tràng Phật Huệ, Bạc Liêu lúc đó thầy đang bệnh nằm ở trên núi thì cô Từ Tâm Quán, chúng trưởng mới lên đây mời thầy về
[2:31]đây giảng thay mặt cho thầy trụ trì lên trên núi mời thầy về giảng. Thì thầy cũng không có biết, nhưng mà thầy nghĩ rằng thôi các cô đã cất công lên đây thì chắc là chùa đây cũng có cái tình, có cái đạo lý, đạo nghĩa gì đó nên thầy đã nhận lời. Thì hôm nay về thấy cái chùa đi qua những đường quanh co thì rất là thương. Cũng mong rằng là các Phật tử quanh đây vậy và các đạo tràng Phật Huệ cũng thường xuyên tới đây để ủng hộ cho thầy, để cùng tu tập, xây dựng đạo pháp. Và chính những cái nơi mà xa xôi thế này mà khi ta có cái sự tu tập chân chính thì nó vẫn là một cái chốn thổ thiêng liêng, vẫn là nơi tâm linh được phát triển.
[3:16]Thì hôm nay nhân ngày húy kỵ của hòa thượng tôn sư thì chúng ta có duyên câu hội về đây để tưởng nhớ công đức của người. Chúng ta cũng cảm cái cảnh của những vị tổ ngày xưa mà đã vất vả là ẩn tu nơi cái chốn thiền môn như thế này. Và nhắc cho ta một điều, ta còn Phật pháp để tu hành ngày hôm nay chính là nhờ biết bao nhiêu vị tổ, các vị tôn sư tiền bối đã giữ gìn Phật pháp. Bây giờ thì chùa vắng, còn có mỗi mình Đại đức Thiện Lợi trụ trì ở đây. Mà tuổi cũng đã lớn. Khi thấy Phật tử về đông, thầy mừng mà đến khóc. Khóc rồi cái nghĩ đến cái bổn phận, cái phận mình lại tủi thân, rồi cứ ngồi đây mà khóc,
[4:05]không có ai đưa khăn rồi lấy cái tay áo hậu mà lau như thế này, tội nghiệp. Nên Phật tử ráng tới lui để cùng tu tập với thầy, giữ gìn cái chốn tổ. Còn hôm nay là thầy nói cái đề tài là "Tiếng chuông chùa", là bởi vì thực sự trên chùa Phật Quang ta không có chuông, nhưng mà chùa nào cũng có cái đại hồng chung. Mỗi khi chiều xuống, mỗi khi sương mai lên, chúng ta đều nghe chùa có tiếng chuông văng vẳng, văng vẳng. Mà là người Phật tử không có ở trong chùa tu tập, chúng ta cũng ít biết là cái tiếng chuông chùa gõ để làm gì. Ở đây có ai biết chuông chùa gõ để làm gì không? Có biết không? Chắc ít có biết phải không?
[4:51]Chỉ nghe văng vẳng thôi. Nó có một cái câu chuyện liên quan tới tiếng chuông chùa là thế này. Có một ông thầy, ổng cũng ở một cái chùa quê như thế này, cái chùa cũng vắng vẻ. Thì cứ mỗi khuya dậy, đâu khoảng chừng 3:30 hay 4:00 thì ổng dậy ổng đánh chuông. Đánh chuông xong rồi, hết cái nghi thức đánh chuông đại hồng chung rồi ổng bắt đầu mới đi tụng kinh hoặc ngồi thiền gì đó. Nhưng cái đêm đó bỗng ổng nằm mộng, thấy một cái người đàn bà đến mới nói thế này, "Sáng nay thỉnh thầy đừng có đánh chuông sớm, mà nếu được thầy bỏ một buổi chuông khuya này để cứu sáu đứa con của con." Ông thầy ổng giật mình thức dậy, ổng trăn trở, ổng không biết chuyện gì.
[5:42]Thì đồng hồ ổng cũng reo tới lúc 4:30. Mà hồi đời xưa xưa rồi, đâu khoảng thời Pháp, cái chuyện này khoảng đâu thời Pháp. Thì khuya đồng hồ reo 4:30 dậy để đánh chuông, nhưng mà ổng nhớ cái giấc mơ lạ quá, cái ổng ổng không dám đánh chuông, cái ổng ngồi yên ở trong mùng, ổng ngồi ổng niệm Phật luôn. Ổng cứ ngồi ổng niệm Phật, lần chuỗi niệm Phật, không đánh chuông. Sáng sớm, sáng sớm trời tờ mờ sớm mới có tiếng người đập cửa chùa. Thì ra là có một cái ông hàng xóm ở cuối xóm, ổng chuyên làm nghề giết heo. Ổng chuyên làm nghề giết heo thì theo mà cái mối của bạn hàng đã giao thì sáng nay ổng phải giao một con heo đã xẻ thịt, một con heo cái.
[6:26]Thì ổng mới canh là hễ chuông chùa người ta đóng chuông chùa để tới giờ dậy tu thì ổng đúng cái giờ mà tiếng chuông chùa dậy ổng đi ổng mổ heo. Trời, ác đạn thiệt. Kìa thì sáng nay không nghe tiếng chuông chùa, ổng không mổ heo. Nên cái ông ổng không có dậy mổ thì ổng mới chạy qua chùa ổng mắng vốn. Ổng mắng vốn là tại sao là sáng nay thầy không có dậy gõ chuông để tôi dậy tôi mổ heo? Người ta gõ chuông để tu, đây gõ chuông để mổ heo. Cái ông thầy ổng mới nói thật, ổng nói là đêm hôm có người đàn bà tới báo tôi là đừng gõ chuông sáng nay để cứu sáu, bảy mẹ con của bà. Tôi cũng không hiểu chuyện gì nên tôi không có dám đóng chuông.
[7:08]Cái ông ông giết thịt đó, cái nghề giết thịt heo kêu là cái gì ta? Đồ tể là cái từ xưa rồi, cái từ mới là lái heo hay cái gì đó, thầy cũng không biết. Nghề giết mổ hả? Ở đây có ai làm nghề đó không? Biết sao thầy không biết. Thế à, ông kia cũng nghe vậy rồi ổng cũng đi về, ổng không biết sao. Nhưng khi về thì ổng vô chuồng là cái con heo mà ổng định giết bất ngờ đẻ ra sáu con, heo con. Ổng ngạc nhiên là con heo có chửa mà ổng không biết. Ổng ngạc nhiên. Con heo nó chửa thành và ổng tính là sáng nay ổng giết cái con heo đó, nhưng mà không giết kịp thì nó đẻ ra sáu con heo con. Thế là ổng sợ tái mặt cái ổng chạy lại chùa.
[7:48]Ổng chạy lại chùa ổng mới kể lại sự việc thì ông thầy đó mới sẵn mới khuyên ổng là cái nghề giết heo của anh á thực sự á bằng cái con mắt phàm anh không có biết thôi, chớ còn heo, bò, trâu, chó nó là con người đầu thai hết. Đời xưa cái người đó làm tội cái gì đó mà kiếp này phải đọa, cho nên coi vậy chớ họ là thân nhân quyến thuộc của mình cả. Mà anh đi giết như vậy cũng là giết người, cũng là giết cái thân nhân quyến thuộc của mình. Cái nghề của anh nó ác lắm. Cho nên là thôi anh bỏ nghề. Mà đúng là kể từ đó, ông ông kia ổng mới bỏ nghề giết heo rồi ổng tới lui chùa để ổng tu tập. Cái chuyện nó là như vậy.
[8:34]Thì ừ nhưng mà thật sự cái người mà ở trong chùa đó mới biết là cái tiếng chuông chùa nói lên điều gì. Vào thời Đức Phật thì không có chuông, cũng chưa có trống. Ừ thật sự cả mõ, tang, khánh này kia nọ cũng là sau này bắt đầu các tổ mới chế thêm. Để cho cái nghi thức tụng kinh nó thành ra một cái điệu nhạc, có tiếng phách, tiếng trống rồi nghe nó hay. Vì lúc đó âm nhạc còn đơn giản, không có như bây giờ. Nên vẫn chưa có trống, chưa có chuông. Rồi sau này thì theo như cái những nhà sử học nghiên cứu thì đến khoảng thế kỷ thứ năm, các chùa bên Trung Hoa đã bắt đầu có chuông, có trống, nhất là có tiếng chuông trước.
[9:18]Rồi người ta nói rằng là hòa thượng Bảo Chí mà ta hay gọi là hòa thượng Chí Công hòa thượng, là một bậc thầy của vua Lương Võ Đế. Ông mới là người mà chế ra, tạo ra cái chuông để mà khi gõ chuông như vậy thì ở dưới địa ngục mọi tội nhân được ngưng hình phạt mà lúc đó ngồi lên mà tu và niệm Phật. Cái truyền thuyết là như vậy, nhưng mà sự thật thì theo như các nhà sử học nghiên cứu thì thế kỷ thứ năm là đã có chuông rồi, còn hòa thượng Chí Công là ở thế kỷ thứ sáu, đời vua Lương Võ Đế là thế kỷ thứ sáu, còn thế kỷ thứ năm là đã có chuông rồi. Nhưng nếu mà ta vào chùa xuất gia, một cái chú điệu vào chùa
[10:01]xuất gia đầu tiên thì sẽ được học cái bài để đóng chuông. Là khi đóng chuông, ta sẽ tụng một cái bài. Cái bài nó như thế này. Ở đây có ai tính đi tu không? Thì ráng học thuộc nha, mai mốt vô chùa mà tụng. Cái tựa nó như thế này, "Nguyện thử chung thinh siêu pháp giới", đúng không thầy? Đúng nha. Đây có thầy. "Thiết vi u ám tất giai văn, văn trần thanh tịnh chứng viên thông, nhất thiết chúng sinh thành chánh giác." Nghe có hiểu không ạ? Không hiểu rồi để thầy dịch cho nghe. Dịch bài đó như thế này, "Nguyện tiếng chuông này vang khắp chốn, tận nơi địa ngục cũng đều nghe,
[10:52]vắng lặng người nghe lẫn tiếng nghe, như thế chúng sinh thành chánh giác." Hiểu không ạ? Nếu mà người nào nghe bài kệ này hiểu thì người đó đã đắc đạo, giỏi hơn thầy. Thầy chưa hiểu. Thầy nói lại nghe: "Nguyện thử chung thinh siêu pháp giới", tức là nguyện tiếng chuông này vang tất cả các chốn, pháp giới mà, vang hết. Tức là ngồi đây gõ tiếng chuông ngay cái chùa này, vậy mà nguyện cho tiếng chuông này vang khắp cả vũ trụ, cái ước nguyện rất là lớn. Một việc rất nhỏ nhưng mà ước nguyện rất là lớn. "Tận nơi địa ngục cũng đều nghe. Thiết vi u ám tất giai văn", thiết vi là ở dưới địa ngục đó, thiết vi đen tối, tăm tối vậy cũng được nghe tiếng này, tận nơi.
[11:44]"Văn trần thanh tịnh chứng viên thông". "Văn", văn là cái người nghe đó, cái tai nghe của ta. "Trần" là cái tiếng chuông bên ngoài. Cái người nghe và cái tiếng chuông bên ngoài, "văn trần thanh tịnh", cả người nghe và cái tiếng chuông đó đều vắng bặt, thanh tịnh. "Chứng viên thông" thì nếu mà được đến cái cảnh giới như vậy thì ta đã đạt được sự giác ngộ. Văn và trần đều thanh tịnh, tức là chứng được viên thông, là sự giác ngộ. Văn trần thanh tịnh chứng viên thông, tức là vắng lặng người nghe lẫn tiếng nghe. Cái này dễ hiểu không? Vậy mà nãy thầy hỏi hiểu không, nhiều người hiểu, giỏi hơn thầy.
[12:30]Vắng lặng cả người nghe và tiếng nghe nghĩa là sao? Cái tiếng chuông vang boong boong thong thả rõ như vậy mà như là không có tiếng nào. Còn cái người nghe, nghe rõ từng tiếng boong boong như vậy mà vẫn dứt bặt như không hề nghe điều gì. Hiểu không? Hiểu là giỏi hơn thầy. Vắng lặng người nghe lẫn tiếng nghe. Như thế nhất thiết chúng sinh thành chánh giác, tất cả chúng sinh đều thành Phật. Nếu mà khi nào cái tiếng chuông này vang cả pháp giới bao la này, vang xuống cả tới địa ngục này, vậy mà khi chúng sinh nghe tiếng chuông này mà lòng thanh tịnh, vắng lặng cả cái tiếng nghe và cả người nghe, như vậy được như vậy thì tất cả chúng sinh đã đắc đạo.
[13:23]Hồi nãy nghe mấy tiếng chuông ta đắc đạo chưa? Chưa. Đó là cái bài thứ nhất, tụng như vậy. Thì sau đó rồi khi đổi những hồi chuông rồi, cái người đóng chuông sẽ tụng tiếp cái bài này: "Văn chung thinh, phiền não khinh", tức là nghe tiếng chuông chùa, cái phiền não trong lòng mình vơi nhẹ. Văn chung thinh, phiền não khinh. "Trí huệ trưởng, bồ đề sinh. Ly địa ngục, xuất hỏa khanh. Nguyện thành Phật, độ chúng sinh." Nghe tiếng chuông này, cái phiền não vơi nhẹ. Trí huệ trưởng, bồ đề sinh, tức là cái cái trí tuệ của ta tăng trưởng và cái trí giác của ta, bồ đề sinh, bắt đầu xuất hiện. Ly địa ngục, xuất hỏa khanh là những chúng sinh bị đọa địa ngục sẽ rời khỏi
[14:16]địa ngục, ra khỏi cái hầm lửa, xuất hỏa khanh, ra khỏi cái hầm lửa. Nguyện thành Phật, độ chúng sinh, được cái được như thế rồi, ai cũng phải nguyện thành Phật để độ hết chúng sinh. Đó là cái bài mà cái người đóng chuông họ sẽ tụng. Nhưng mà đa phần tất cả chúng ta khi chiều buông xuống, ừ khi ánh ban mai bắt đầu mọc lên, ta nghe văng vẳng tiếng chuông chùa, ta không biết chuyện gì. Ta không biết cái người gõ chuông đang tụng điều gì, đang ước nguyện điều gì trong lòng mình hay là ước nguyện điều gì cho cho chúng sinh, ta chỉ nghe tiếng chuông và lòng mình thanh thản mà thôi. Còn nếu ai ở trong chùa thì phải tụng bài này mỗi ngày như vậy.
[15:06]Bây giờ là hôm nay ngày húy kỵ của hòa thượng à trong cái vùng quê hẻo lánh như thế này, mà trước mặt ta là cái con sông, dòng nước êm ả trôi, mùa lũ thì nước dâng cao, chùa thì nho nhỏ, thầy thì dễ thương, Phật tử thì ai cũng đẹp đẽ, vân vân, ta về đây ta nói với nhau về cái tiếng chuông chùa. Thì sự thực, trong cái cảnh mà phồn hoa đô hội, cái phố thị xôn xao, nhiều khi có những người lữ khách xa nhà chợt nhớ tiếng chuông chùa ở làng quê của mình. Nhớ rằng khi mình còn bé, à mỗi khi đi học về nghe tiếng chuông chùa văng vẳng, mỗi khi sớm lên ừm ta nghe tiếng chuông chùa văng vẳng, ban đầu không có ý niệm gì nhưng mà lâu ngày
[16:03]bỗng nhiên nó thành tâm hồn của ta, thành tiếng nói của ta, thành máu, thành thịt trong lòng ta lúc nào không biết. Đến khi lớn lên, cha mẹ cho đi về thành đô để học tập, rồi có khi lập nghiệp ở đó, có khi cưới vợ, lấy chồng ở đó, cái cảnh phồn hoa đô hội xôn xao, rồi ta tất bật chạy theo cái cuộc sống cơm áo của mình. Đến khi đôi khi không còn không còn nghe được tiếng chuông chùa nữa, mà một lúc nào đó cái ta mệt mỏi vì đời sống phố thị, bỗng chợt nhớ lại cái tiếng chuông chùa xa xưa thuở ta còn thơ ấu. Cái tiếng chuông chùa buông lâu lâu một tiếng thong thả, chứ không có dồn dập, không có dồn dập là reng reng reng reng
[16:54]mà thúc giục, chỉ như một tiếng nhắc nhở trong lòng ta lâu lâu một tiếng boong, tiếng ngân nga lâu lâu lâu lâu. Khi dứt hết những tiếng ngân nga rồi, ta mới nghe chùa gõ thêm cái tiếng kế tiếp. Và cái sự thong thả, vắng lặng, thanh thản đó làm cho ta trầm lắng lại. À bây giờ vậy, bây giờ ở xa chùa, phố thị xôn xao, ta chợt nhớ đến những giây phút êm đềm của cái thuở thời thơ ấu mà đã đi vào tiềm thức ta tự lúc nào không hay, ta chợt thương, chợt nhớ tiếng chuông chùa. Và đến lúc về thăm lại bố mẹ mình, chỉ đợi chỉ đợi khi chiều xuống để được nghe lại tiếng chuông của ngày xưa. Nhưng mà chiều đến, cái mới hỏi bố mẹ mình:
[17:52]"Ủa, sao giờ này con chưa nghe chùa gõ chuông?" Cái ba mẹ mới nói là: "Có gõ đó con à, nhưng mà bây giờ người ta cất nhà chen chúc, rồi thành thử ra cái tiếng chuông nó bị ngăn cản, thành thử nếu mà lắng lòng lắm mới nghe được. Mà nhiều khi lúc này nhà nào cũng có cái đầu máy rồi mở loa mở nhạc nên nhiều khi nó phá đi, chứ ông thầy tới giờ ổng vẫn gõ chuông. Buổi chiều con khó nghe nhưng nếu buổi sáng sớm mà không có ai mở nhạc, không ai ồn ào, con sẽ được nghe cái tiếng chuông của ngày xưa." Ở đây thầy vẫn thỉnh chuông mỗi ngày vậy hả? Có không? Quanh đây mọi người có nghe không à? Có ai ở gần đây không?
[18:36]Có nghe không? Dạ, tốt lắm! Người nào ở gần chùa mà được nghe tiếng chuông chùa thì thật sự ta một cách vô thức, một cách vô tình, ta vẫn được gieo duyên với Phật Pháp. Miễn là mỗi khi nghe chùa gõ chuông, ta cứ thanh thản, hoặc là nếu là người Phật tử tinh cần, ta ngồi dậy ta niệm Phật với chùa. Bên kia thầy gõ chuông, bên đây ta dậy ta súc miệng, rửa mặt, ta ngồi niệm Phật với thầy hoặc ngồi thiền với thầy. Đừng có giống cái ông mổ heo, bên kia ông thầy ổng gõ chuông mình đây bắt con heo đi mổ, đừng có bắt chước cái đó thôi. Chứ còn nếu mà đó là người Phật tử tinh cần thuần thành, còn nếu người Phật tử không thuần thành
[19:22]mà chỉ cần nghe tiếng chuông chùa mà lòng mình cảm thấy ấm áp, nằm đó không nghĩ gì, chỉ lắng nghe tiếng chuông ngân nga, văng vẳng trong từng không, vậy thôi, thật sự mình đã gieo được cái nhân tu hành giác ngộ. Dĩ nhiên là nó chậm, chậm hơn cái người nghe tiếng chuông ngồi dậy để niệm Phật. Còn cái người mà nghe tiếng chuông cũng nằm im đó để mình lắng nghe, thả hồn theo tiếng chuông buông trong không trung, văng vẳng xa xôi, lắng đọng, thực sự là cái cái nhân duyên của sự tu hành giác ngộ đã lớn lên trong lòng mình rồi. Vì sao vậy? Bởi vì ta được hưởng cái lời nguyện, cái lời tụng của thầy ở trong chùa.
[20:12]Khi thầy ở trong chùa ổng gõ cái tiếng chuông đó, ổng gửi gắm trong đó những lời ước nguyện cao siêu. Ta không biết, ta chỉ nghe tiếng chuông boong boong, nhưng ta không biết rằng trong mỗi tiếng chuông đó, ông thầy ổng đã gửi trong đó nhiều cái ước nguyện cao siêu mà ta dù không biết vẫn hưởng được, vẫn hưởng được cái ích lợi của cái ước nguyện của ông thầy. Thầy nói vậy nghĩa là sao? Thầy nói vậy nghĩa là thế này: ví dụ như là tất cả các Phật tử ở quanh đây, trong phạm vi cái chùa, mỗi khi thầy gõ một tiếng chuông, tiếng chuông văng vẳng văng vẳng, mọi người đều nghe, mà người nào nghe được thì người
[21:01]đó đều có duyên với Phật dần dần cả, dù mình không cố ý, dù mình chẳng biết gì cả, vì mình đang hưởng được cái lợi ích từ cái lời nguyện của vị thầy mà ổng đang ngồi gõ tiếng chuông. Vì cái ước nguyện trong cái lời mà gõ chuông, đóng chuông rất là cao siêu, dù ta không hề hay biết. Kiếp này có thể ta quên, có thể ta bỏ làng ta đi, ta rời chùa ta đi về đô thành để ta học, ta làm việc, lập gia đình, chạy theo cuộc sống. Nhưng không, cái nhân duyên của cái sự tu hành giác ngộ đã nằm trong tim ta rồi. Một lúc nào đó, có thể kiếp này, có thể ở kiếp sau, chợt lúc nào đó, trong nhân duyên thích hợp, bỗng ta gặp lại Phật
[21:55]pháp, một cái niềm yêu thương xa xôi nào đó của mình mà mình không biết. Bỗng nhiên một lúc nào đó, hoặc kiếp này hoặc kiếp sau, khi đọc một lời kinh Phật, ta bị xúc động liền, ta không biết tại sao. Khi ta nghe nói về đạo lý từ bi yêu thương hết muôn loài, khi ta nghe đến cái đạo lý của cái luật nhân quả công bằng, ai gieo điều gì sẽ gặt lấy điều đó, ai làm ác phải chịu khổ, ai làm những điều thiện sẽ được hạnh phúc, bỗng nhiên lòng ta xúc động. Ta thấy thật sự chân lý là đây. Cuộc sống phải là đây, chứ không phải chỉ có cái cơm áo gạo tiền tầm thường mà cả cuộc đời ta chạy theo vất vả. Lúc đó có khi ta đã đứng tuổi rồi,
[22:46]nhưng mà bỗng nhiên Phật pháp đã đến với ta, lòng ta như một đóa hoa nở ra để đón nhận lấy ánh mặt trời. Cái nhân duyên đó, biết đâu chính là từ khi ta còn rất bé mà nghe được tiếng chuông chùa thong thả lúc chiều hôm. Cái tiếng chuông đó, thầy cứ gõ, cứ bay đi giữa không trung, và ta cứ lắng nghe một cách vô thức. Nhưng mà ta đâu ngờ rằng những cái lời ước nguyện của thầy gởi trong từng tiếng chuông đã đi vào tim ta, đã đi vào lòng ta và nằm yên ở đấy, chờ một lúc nảy mầm vươn lên thành một cái cây bồ đề, thành một đóa hoa hướng dương, để cho lúc nào đó ta nhận được đạo lý cao siêu và ta trở thành người đệ tử Phật từ bao giờ mà ta không biết. Có đúng thế không ạ?
[23:50]Có đúng thế không?
[23:56]Thầy vừa nói điều này là khi ta nghe tiếng chuông chùa, ta nhận được cái lợi ích từ nơi lời ước nguyện của ông thầy ở trong chùa. Ông thầy ở trong chùa ta kêu là cái gì? Dám kêu thầy chùa lắm à. Đúng không? Thầy trong chùa kêu thầy chùa chứ gì nữa. Nhưng mà cái chữ thầy chùa nghe nó không có đàng hoàng, không có tôn trọng. Sáng hôm qua, thầy đến cái Trường Đại học Kiến trúc. Hôm qua cái Trường Đại học Kiến trúc ở thành phố Hồ Chí Minh á mới mở cái lớp khai giảng. Thì thầy bên cái chùa mình cũng tham gia cái học bổng Huỳnh Tấn Phát. Nghe đến đó mình tặng mấy chục triệu để làm cái học bổng cho sinh viên mới, mới đến trường, có hoàn cảnh khó khăn.
[24:37]Thì có một cái cô, cô làm trong trường, cô làm MC, cô đứng cô giới thiệu. Sau khi cô giới thiệu hết rồi cô cũng giới thiệu: "À xin giới thiệu có mấy thầy chùa cũng tham gia học bổng Huỳnh Tấn Phát." Thầy cười, ở dưới người ta cười rần rần mà hình như cổ cũng không biết cổ nói sai nữa, cười chết mồ. Thầy nói: "Thầy tu, thầy tu bao nhiêu chục năm bữa nay có người kêu thầy bằng thầy chùa một cách công khai." Cười. Nãy thầy, thầy nhắc lại cái chỗ mà nói rằng khi ta nghe tiếng chuông chùa, bỗng nhiên ta hưởng được cái lợi ích từ nơi cái lời ước nguyện của thầy, cái đó là cái gì vậy? Thật sự nếu mà nói theo tâm linh á,
[25:15]đó là giống như là một câu thần chú của ông thầy. Một câu thần chú. Thần chú là gì? Thần chú là một lời ước nguyện, một lời cầu xin hoặc một mệnh lệnh được nói lên một cách rất là tập trung, rất là thành kính và được ở trên thần thánh chấp nhận, cho phép thực hành. Thầy vừa định nghĩa thần chú, thầy lặp lại một lần nữa nha, để ai muốn tập chú là hiểu điều này. Thần chú là gì? Đó là một cái lời nói lên với ý niệm là cầu xin, ước nguyện hoặc mệnh lệnh mà nói một cách tập trung, nghiêm túc và thành kính, được thần thánh chấp nhận và cho phép thành tựu. Hiểu không ạ? Giờ thầy nói ví dụ thế này sẽ hiểu.
[26:14]Nói ví dụ, ví dụ như có một cái người ở trong làng quê bị bệnh, thì bà bị bệnh gì đó không rõ, tức là người cứ đau nhức. Chạy tiền đi bác sĩ thì không có đủ đi xa, mà đến bác sĩ gần gần nhà đó, y tá gần nhà chích thuốc thấy không hết, mà tiền không có nhiều. Thì bà bí quá bà mới đến thầy, đến nhờ ông thầy, giống như thầy Thiện Lợi ở đây vậy. Mà nói: "Bây giờ con bệnh quá thầy ơi! Mà con không có tiền đi chữa chạy, nhà thì xa. Thôi thầy cho con miếng nước phép con uống." Thì ông thầy ổng đâu có nước phép nước gì, nhưng mà ông thầy có bằng lòng thành kính cái ổng vô ổng rót miếng nước vô cái ly, đem lên bàn Phật, ổng khấn gì đó không biết.
[26:59]Thì ổng mới đưa xuống cho bà, ổng nói câu này: "Bà uống hết ly nước này rồi mạnh giỏi nha." Bà cầm ly bà uống cái ực hết ly nước, về bà hết bệnh liền. Đó là thần chú. Thần chú không cần phải tụng một cái câu khó hiểu: "Úm ba la ma ra ma vô" gì không cần biết, không cần phải tụng câu khó hiểu, mà chỉ cần một mệnh lệnh thôi: "Bà uống hết ly này bà mạnh giỏi nha." Đó là một mệnh lệnh, không cho bà bệnh nữa, không được bệnh nữa, mà hết bệnh liền. Vì sao vậy? Vì như nãy thầy nói, thần chú tức là một cái câu nói nói ra với cái sự ước nguyện, với cầu xin, với mệnh lệnh mà khi nói với cái sự tập trung,
[27:42]với lòng thành kính, được thần thánh ở trên chứng minh và cho phép thành tựu. Phải có sự chứng minh của thần thánh. Thì hồi nãy ông thầy ổng cầm ly nước lên trên bàn Phật ổng xin rồi, Phật chấp nhận rồi. Nên khi ổng đưa xuống ổng nói như một mệnh lệnh: "Bà uống ly này rồi mạnh giỏi nha." Tức là ổng không cho bà bệnh nữa. Uống xong hết bệnh liền. Ở đây có ai có hay bệnh không? Không ai giơ tay tức là ở đây khỏe hết ha? Thì có mình thầy bệnh à.
[28:14]Thì cũng vậy, khi mà ông thầy ổng gõ tiếng chuông, cái tiếng chuông văng vẳng này chắc vang được vài cây số rồi nó tắt. Nhưng mà ổng nói câu này: "Nguyện tiếng chuông này vang khắp chốn", tức là vang khắp trong vũ trụ, "thiết vi u ám tất giai văn", tận trong địa ngục cũng đều nghe. Thì cái lời ước nguyện của ông mà ổng tụng với lòng thành kính, với sự tập trung, ổng gõ một tiếng thì tất cả cái ước nguyện nó vang đi cùng khắp theo tiếng chuông, không phải là chỉ có vài cây số nó tắt đâu. "Văn trần thanh tịnh chứng viên thông, nhất thiết chúng sinh thành chánh giác", tất cả chúng sinh đều phải thành Phật.
[28:55]Thì khi mà ổng nói cái câu đó, cái ước nguyện rằng tất cả chúng sinh phải thành Phật, cái lời ước nguyện đó nó gởi trong tiếng chuông, tiếng chuông nó vang đi, và nó mang cái lời ước nguyện của ông là một lời thần chú đi khắp các chốn hết. Ai mà cái tai nghe tiếng boong một cái, cái người đó mang cái ước nguyện của ông liền, dính cái ước nguyện vào lòng mình, và mình đã hưởng được một cái thần chú của ông thầy mà mình không biết. Mình đã hưởng được rồi mà mình không biết, vì cái lời tụng đó chính là một cái thần chú mà mỗi ngày ổng đều tụng, và mỗi ngày từng giọt chuông như là từng giọt sương rớt vào đóa hoa, như là từng giọt mani rớt vào lòng mình.
[29:37]Mình lớn lên từng ngày từng ngày với cái ước nguyện của ông thầy mà mình không hay, mình trở thành đệ tử Phật mà mình không hay, cái ý niệm về sự giác ngộ lớn lên dần trong lòng mình mà mình không biết. Vì mình được hưởng cái thần chú của ông thầy, cái lợi ích từ sự ước nguyện vĩ đại của ông thầy mà mình không biết. Cho nên vì vậy, mỗi khi chiều xuống, trăng lên, hay là sương rơi, sao mai mọc, ta nghe tiếng chuông chùa, đừng xem thường nha, đừng xem thường. Hoặc có khi ta đi ngang qua một cái làng quê, hay ta đi vội qua một quãng đường bỗng chợt nghe một tiếng chuông, nhớ đừng xem thường, bởi vì cái tiếng chuông
[30:20]đó gói ghém trong đó cả cái ước nguyện vĩ đại của ông thầy, mà cái lời viết, lời tụng được ghi từ chư Tổ, nó biến thành một cái thần chú cao siêu gieo vào lòng ta một cái ý niệm của sự giác ngộ, và một ngày nào đó ta bỗng nhiên bừng tỉnh trước cuộc đời, thấy được cuộc đời đúng là thế, cuộc đời có nhân quả công bằng, cuộc đời cũng sẽ vô thường, sinh, lão, bệnh, tử, con người rồi cứ phải trầm luân, và mục đích của ta là phải vươn lên đi tìm cái gì bất tử, cái gì tuyệt đối, ta phải đi tìm cái mà ngày xưa Thái tử Sĩ Đạt Ta đã rời bỏ cung vàng điện ngọc để đi tìm. Cái tiếng chuông chùa nhắc trong lòng ta như thế
[31:13]đẹp biết bao nhiêu, hạnh phúc biết bao nhiêu cho những ai có thể lắng lòng nghe được tiếng chuông chùa. Gõ thêm tiếng nữa đi rồi thầy giảng tiếp cho nghe.
[31:30]Có ai vô gõ tiếng chuông chùa nữa đi. Thí dụ cái người mới nghe tiếng chuông chùa chưa có ý niệm gì. Nhưng cái người nào mà đã nghe tiếng chuông chùa lâu rồi, lần lần cái ý niệm của...
[31:48]Tiếng nữa đi.
[31:52]Đa tạ. Gõ nhỏ quá. Người ở chùa mà gõ thật sự á cái tiếng nó hùng, nó mạnh lắm. Nghe tiếng chuông gõ ta biết đạo lực của người gõ. Nghe tiếng trống đánh biết đạo lực của người đánh. Nên cái thanh thản á thật sự á trong chùa có nhiều cái điều tế nhị tinh vi lắm. Đi vô cứ thấy ông thầy ổng cầm cái chuông gia trì ổng gõ boong, biết ông thầy này tu bao lâu, biết ông thầy này tu có nghiêm túc hay không, có chân chính hay không, biết ông thầy này tu sẽ bền hay không hay nửa chừng hoàn tục. Biết liền chỉ nghe tiếng chuông. Hay lắm! Tiếng đại hồng chung cũng vậy. Thí dụ cái người mà có đạo lực tu hành chân chính họ gõ một tiếng khác liền.
[32:36]Cái người tu tầm thường gõ một tiếng khác liền. Trong đó gởi gắm hết cái bản chất con người ta đi ra ra đó. Hồi nãy thầy vừa nói, khi ta mới nghe tiếng chuông chùa ta chưa có ý niệm gì lắm, nhưng mà nghe lâu bỗng nhiên những điều thiện lớn dần trong lòng ta. Ví dụ, ví dụ thế này gọi là điều thiện lớn trong lòng ta. Ví dụ bên có một cái người hàng xóm họ gây gổ với ta. Gây gổ chuyện gì đó, đất đai, rác rưởi hay nước cống chảy qua chảy lại gì đó không biết. Họ mắng ta mà họ mắng một cái câu xúc phạm lắm, một câu mà sốc óc, xúc phạm, thì lúc đó ta ta sân, ta giận. Ta giận ta cũng định lựa một cái câu gì nó hiểm hơn để nói lại.
[33:21]Nhớ cái nguyên tắc của chửi lộn là gì? Là mình luôn luôn phải tìm cái câu gì nó độc địa hơn để mình đáp lại phải không? Đó là nguyên tắc của chửi lộn. Ở đây ai giỏi chửi lộn giơ tay lên cho thầy coi. Ví dụ như người ta chửi mình là con người xấu thì mình phải chửi hơn, tức là mình phải chửi người ta là thú vật. Mà mình chửi người ta là thú vật cái người ta nghe vậy người ta phải tìm cái câu nặng hơn người ta chửi lại mình cái nó nặng hơn thú vật nữa. Vì thầy không quen chửi nên thầy cũng không nghĩ ra lắm, đại khái là như vậy. Nhưng mà đâu biết rằng mở miệng chửi nhau chừng nào thì mình sau này mình đọa đúng như vậy.
[34:01]Chửi người ta là quỷ mình đọa thành quỷ, chửi người ta là chó mình đọa thành chó, tức là mình chửi người ta cái gì mình đọa cái đó hết. Nhưng mà trong nghệ thuật chửi lộn thì cái câu sau nó phải nặng hơn hơn câu trước. Thì cũng vậy, khi cái người hàng xóm vì cái sự xích mích đụng chạm ở bên hàng họ mới chửi ta một câu, thì ta đang chuẩn bị nghĩ một câu độc hơn chuẩn bị chửi lại, thì ông thầy ổng chơi ổng gõ một tiếng chuông boong. Lúc đó mình còn dám chửi lại không? Còn không? Không. Nghe tiếng chuông chùa boong vang vang rung rung không trung rồi mình tính mở miệng chửi bậy nói, "Chết, không được, không được." Ngừng lại liền. Đó là gì?
[34:42]Đó là thật sự tiếng chuông chùa đã gieo vào lòng ta một điều thiện. Mà có những lúc cái điều ác nó tính khởi lên nhưng mà ông thầy ổng gõ chuông kịp thời làm ta dừng cái miệng ta lại, ta không tạo ác nghiệp. Chứ nếu lỡ ta chửi bậy họ một câu, kiếp sau ta đọa đúng vào điều đó luôn. Chửi người ta là bò mình sẽ làm bò, chửi người ta làm chó mình sẽ làm chó. Cho nên cứ cái miệng thôi dắt ta đi vào trong luân hồi lục đạo đầy đau khổ, tăm tối. Nhưng mà tiếng chuông chùa đã giữ ta lại, không cho ta mở miệng nói bậy, không cho ta dám nghĩ đến điều điều ác. Vậy, chỉ có cái trường hợp ông lái heo đó thôi. Bậy!
[35:28]Cái tiếng chuông đã lợi ích cho cho người sống như vậy. Và đi vào cái tâm hồn, đi vào văn chương con người: "Ngỡ ngàng thành thị nhiều huyên náo. Nhớ tiếng chuông chùa, nâng ánh trăng. Lưu lạc chốn người tìm cơm áo, vẫn ước quay về bên mái tranh." Đúng là như vậy. Là đi tìm cơm áo, xa hoa của phố thị xôn xao, nhưng sự thật trong lòng ta, trong cái thẳm sâu của tâm hồn ta, cái tiếng chuông chùa thong thả, ngân nga bên mái tranh nghèo của xóm làng ta vẫn là cái gì đẹp vời muôn thuở. Cho nên ta rất sợ ngày nào đó xã hội cứ tiến lên, con người cứ giàu hơn, lầu phố cứ mọc lên. Rồi khi ánh trăng mọc buổi chiều hôm ta không còn ngắm nữa, vì sao?
[36:29]Vì đèn điện đã đầy đủ rồi. Khi tiếng chuông chùa vang lên ta không còn nghe nữa, vì sao? Vì tiếng nhạc xập xình trong máy đã che lấp rồi. Lúc đó thật sự ta mất rất nhiều. Tâm hồn ta đã thiếu rất nhiều. Đâu biết rằng cái tiếng chuông chùa ngân nga, thong thả, đơn sơ, mái tranh nghèo giản dị, sơ sài thật sự là những điều mà nuôi nấng tâm hồn ta. Vì vậy, những bậc cha mẹ mà có con phải dạy con mình yêu những điều giản dị, đơn sơ. Nhắc con mình đừng chạy theo những cái hào nhoáng, giàu sang nhưng mà giả dối, vội vàng, tạm bợ. Ngay cả dù khi gia đình mình giàu sang cũng vậy, cũng phải dạy cho con mình yêu những điều gì đơn sơ, giản dị, chân chất.
[37:32]Chính những điều mà đơn sơ, giản dị, chân chất đó giữ gìn được cái điều thiện trong lòng của con cái mình. Sau này khi nó lớn lên, đôi khi nó phải đi xa thì cái điều đơn sơ, giản dị, hiền lành, chất phác đó vẫn nuôi dưỡng được tâm hồn của nó, nuôi dưỡng được cái văn hóa dân tộc trong lòng nó để nó còn yêu thương được đất nước này, yêu thương được quê hương này, yêu thương được tổ tiên này và nó còn có hiếu với cha mẹ. Còn nếu nó quên mất những cái điều giản dị, đơn sơ,
[38:09]chân chất, nó chạy theo những cái hào nhoáng văn minh, xa hoa bên ngoài, lần lần nó mất gốc, nó quên cha mẹ, quên ông bà, quên tổ tiên và nếu cần quên cả quê hương này bởi vì cái sự giàu sang xa hoa đó. Nên vì vậy, ta phải hiểu cái đơn sơ, chân chất lại là cái rất quý của con người. Đó là cái lợi ích cho người sống từ nơi tiếng chuông chùa. Mà cái lợi ích cho người mất là gì? Là cái ước nguyện lớn lao của vị thầy khi ông gõ tiếng chuông, ông nguyện rằng là ông biết rằng ở địa ngục ngày đêm chúng sinh đang chịu khổ vì trừng phạt bởi những tội lỗi của họ từ trên trần gian. Người nào mà khi chết sẽ bị đọa địa ngục?
[39:01]Người nào? Ai biết? Có những người làm tội nhưng khi chết không đọa địa ngục, chỉ trở lại làm người rồi bị quả báo khổ thôi. Bị quả báo khổ làm ta bất hạnh, ta nghèo túng, ta cô độc, ta bị khinh bỉ, vân vân, là vậy. Nhưng có những người mà khi làm tội trên đời chết xuống luôn địa ngục. Ở dưới đó bị ngày đêm bị giam cầm, bị đánh đập, có những người bị cưa, bị cắt. Tại sao vậy? Tội đến mức độ nào thì phải xuống địa ngục? Mà tội ở mức độ nào thì không xuống địa ngục, chỉ trở lại làm người đau khổ thôi? Ai biết? Thầy có giảng rồi đó, nhưng mà có khi ta chưa được nghe hoặc là quên.
[39:52]Nó như thế này, cái người nào làm tội mà ngoan cố không nhận lỗi thì sẽ xuống địa ngục. Còn người nào khi làm tội biết đó là tội rồi hối hận, người đó không xuống địa ngục. Người đó sẽ được trở lên làm người, trả những cái tội của mình, trả cái quả báo mà mình đã gây đau khổ cho người khác rồi thôi, hết. Còn cái người mà không biết đó là tội, ngoan cố, vẫn bào chữa cho mình, vẫn đổ lỗi cho người khác thì người đó phải xuống địa ngục. Chi vậy? Tại vì xuống địa ngục á là quỷ sứ họ trừng phạt một cách tàn nhẫn, buộc mình phải nhận lỗi. Còn ở trên trần gian á, cái luật pháp của trần gian coi vậy hiền lành nên mình ương bướng,
[40:41]mình cãi chày cãi cối, không nhận lỗi và đổ lỗi cho người khác. Còn xuống địa ngục rồi thì không cãi được nữa, hễ mở miệng cãi là quỷ sứ đập. Đánh tới chừng nào nhận lỗi thì thôi. Đó là như vậy. Nên vì vậy, bây giờ ta xét lại tâm mình, xét lại tâm mình là khi chết mình sẽ xuống địa ngục hay không là xem lại lòng mình mỗi khi mình làm điều gì lỗi mình có biết đó là lỗi hay không, mình sẽ không xuống địa ngục. Còn mình làm lỗi mà không biết đó là lỗi thì sẽ xuống địa ngục. Như thầy có một cái người đệ tử khi thầy kêu về sám hối thì người đó nói, "Dạ con không có lỗi." Rồi thầy buông tay luôn. Thầy nói người này không thể tu và không thể giác ngộ được,
[41:28]đúng một thời gian hoàn tục liền, hết phước liền. Nhớ như vậy. Và sẽ xuống địa ngục vì cái không nhận lỗi. Còn người biết lỗi sẽ không xuống địa ngục. Như vậy ở đây ai là người biết lỗi giơ tay lên cho thầy.
[41:45]Nếu sợ xuống địa ngục, cứ giơ tay lên cho thầy. Mình là người biết lỗi. Đó, thôi vậy là bảo đảm không xuống địa ngục. Còn người nào ngoan cố không bao giờ nhận lỗi, đổ lỗi cho người khác, giơ tay lên cho thầy. Không dám hả? Nếu mà có một cái người nào mà dám giơ tay lên, tuyên bố mình không có lỗi, lúc nào lỗi là của người khác không phải của mình, thì tất cả đạo tràng chúng ta đến đây, hãy đến là gặp người đó một chút xíu, chào người đó một tiếng nha. Bởi vì sau này sẽ xa nhau, vì ta sẽ trở lại làm người hoặc là lên cõi trời để tu, nhưng mà người đó sẽ xuống địa ngục, sẽ không gặp lại nhau nữa.
[42:23]Thì ở đây, có những chúng sinh đang bị đày đọa dưới địa ngục và
[42:31]cũng đáng thôi, bởi vì họ ngoan cố quá. Lúc ở trên đời làm người, họ ngoan cố, không nhận lỗi nên phải xuống địa ngục. Bây giờ dù họ ngoan cố, dù họ đáng bị đọa địa ngục, nhưng mà lòng từ bi của đạo Phật cũng không bỏ họ. Vì vậy mà ông thầy, ông cứ mỗi ngày cứ phải gõ chuông, nguyện cho tiếng chuông này nó xuống tới dưới địa ngục. Mà nguyện rằng ví dụ với trần gian này cái tiếng chuông nó vang một, hai cây số rồi nó tắt, nhưng mà bằng thần lực của ông, bằng cái ước nguyện của ông, tiếng chuông này nó xuyên xuyên xuyên xuyên qua mọi cõi giới để xuống tới đáy địa ngục luôn, để cho những tội nhân ở dưới đó được nghe.
[43:12]Mà khi nghe được tiếng chuông này, ý niệm thiện trong lòng họ sẽ được mở ra. Ý niệm thiện trong lòng họ sẽ được mở ra là gì? Văn chung thinh phiền não khinh, nỗi đau khổ trong lòng họ vơi nhẹ. Trí huệ trưởng bồ đề sanh, trí tuệ họ sẽ tăng lên, họ biết được lỗi của họ, trí giác sẽ xuất hiện. Ly địa ngục xuất hỏa khanh, mà nhờ rằng họ biết được lỗi của họ nên họ sẽ rời khỏi địa ngục, ra khỏi cái hầm lửa đó. Và một ngày nào đó họ sẽ nguyện thành Phật độ chúng sinh. Đó là cái ước nguyện mà ông thầy với tất cả tâm hồn của mình từng ngày, từng tháng đã gởi gắm xuống cho những chúng sinh đang chịu trừng phạt ở dưới địa ngục như vậy.
[44:06]Còn chúng ta ở đây thì thầy rất hi vọng rằng mọi người sẽ không xuống địa ngục bởi vì hồi nãy thầy thấy rất nhiều người giơ tay. Có vài người chưa giơ tay, không biết tính sao. Giơ sau ha, rồi, nhớ chắc nha. Nhưng trong tiếng chuông này, ngoài cái việc là bằng cái thần lực của ông thầy, ổng gieo cái ý niệm Bồ đề vào trong lòng của người sống, bằng cái thần lực ước nguyện của ông thầy, ổng gieo vào trong địa ngục những cái sự mà giải cứu, ngoài ra trong cái tiếng chuông đó còn ẩn chứa một cái đạo lý thiền định siêu việt. Một đạo lý thiền định siêu việt. Đây là điều rất là lạ là thế này. Rất là lạ là thế này:
[44:52]Các thiền viện á thì lại không gióng chuông. Sau này thì Hòa thượng Thích Thanh Từ bắt đầu mới cho gióng chuông. Nhưng mà thầy cũng chưa nghe được là lúc gióng chuông đó tụng bài tụng gì. Nhưng mà còn tất cả các chùa Tịnh độ lại đều gióng chuông và tụng cái bài tụng này. Nhưng mà cái bài tụng của chùa Tịnh độ lại mới thực sự là bài tụng của Thiền tông. À. Nên ngày xưa chư tổ ta là đắc thiền mới lập ra cái gõ đại hồng chung. Nên lạ một điều là cái ý niệm của tiếng chuông là ý niệm của Thiền tông, mà chùa thì lại chùa tu theo Tịnh độ tông. Như vậy nghĩa là sao? Như vậy có phải là Thiền tông và Tịnh độ tông là khác nhau hoàn toàn không?
[45:42]Có khác không? Không. Nhớ như vậy, Thiền tông và Tịnh độ tông không khác nhau. Chỉ khác nhau điều gì? Khác nhau trong cái cách tu chút xíu thôi. Nhưng mà ta phải hiểu rằng trong cái mục đích xa xôi là đều giống nhau, đều cố gắng đem cho con người sự sự giác ngộ. Vì với cái người mà chưa thể hiểu được sâu, thì ông thầy ổng đành phải nói như thế này. Ổng nói: "Thôi, bà ráng niệm Phật nha. Chết rồi Phật rước." Phải không ạ? Như vậy bà già dễ hiểu không? Dễ hiểu vô cùng. Cứ Nam mô A Di Đà Phật, Nam mô A Di Đà Phật và yên tâm rằng mình kêu Phật riết, khi mình chết Phật sẽ rước mình đi và mình không phải bị đọa vào
[46:32]cái cõi trầm luân tăm tối đau khổ nên ông thầy ông nói như vậy. Nhưng một cái người mà có trí tuệ mới đến mới nói rằng mới bàn luận với ông thầy nhiều điều. Như người cư sĩ này là một người thanh niên trẻ mới đến chùa nói: "Thưa thầy, con thấy bà ngoại con khi đến chùa, cái thầy cho cái xâu chuỗi về cái thầy kêu niệm Phật, thì con mới hỏi bà ngoại con là bà xâu chuỗi để làm gì? Bà nói niệm Phật. Con mới hỏi bà niệm Phật để làm chi? Thì bà nói để khi chết Phật rước. Sao con hổng thích điều này. Con nghĩ rằng đạo Phật phải là một cái đạo gì để dạy cho con người ta sống trong cuộc sống này cho nó tốt, nó đúng, chứ không phải là tu để chờ chết.
[47:20]Nên thầy có thể dạy con thêm?" Thế là ông thầy ổng còn nói mà: "Thôi con về con cứ niệm Phật đi rồi chờ chết được Phật rước." được không? Hổng, cái người thanh niên này không nghe được. Thế là ông thầy ổng phải nói cái gì? Phải nói những đạo lý gốc của Phật. Trước hết là nhân quả công bằng, thứ hai là Tứ diệu đế, Bát chánh đạo rồi đi vào thiền định. Thế là người thanh niên này chấp nhận cái giáo lý này. Thế cũng ông thầy, cũng cái chùa nhưng mà với người này ông phải dạy niệm Phật cầu vãng sanh, nhưng với người khác ông phải dạy thiền định, dạy đạo đức trong cuộc sống, dạy làm bao nhiêu điều nhân nghĩa tốt đẹp trong đời này. Khác nhau hết.
[48:02]Chỉ vì vì chúng sinh căn cơ sai biệt mà chư tổ đã lập ra pháp môn này, đã lập ra pháp môn kia. Còn ta, nếu ta sai lầm, phân biệt, ta nói: "Ờ, tôi tu pháp môn này, tôi khác pháp môn của anh." là ta rơi vào cái tội chia rẽ trong trong đạo Phật. Mà chia rẽ trong đạo Phật là mang tội chết luôn. Nha. Vì vậy là ta thấy cái bài gõ chuông của chùa Tịnh độ nhưng lại ẩn chứa cái đạo lý của Thiền tông siêu việt. "Văn trần thanh tịnh chứng viên thông, Nhất thiết chúng sinh thành Chánh giác."
[48:46]Cái câu này rất là gọn. "Văn" là người nghe, "trần" là cái tiếng bị nghe. Cả người nghe và tiếng nghe đều vắng bặt, đều dứt mất thì ta chứng được viên thông.
[49:02]Bây giờ ví dụ ta nghe tiếng chuông chùa: "Boong", ta biết có cái tiếng chuông boong, ta biết ta là người đang nghe. Còn hai, tức là còn động. Và bởi cái động đó, ta nghe nhiều tiếng trên đời này cũng như thế cả. Bên kia là tiếng nhạc, tiếng ghe trôi trên sông, tiếng cái bà hàng xóm la ơi ới, tiếng gà gáy trong buổi sớm mai, vân vân. Ta nghe, ta biết hết. Và vẫn hai, vẫn có ta là người nghe, vẫn có cái tiếng bên ngoài là cái tiếng của trần cảnh bị nghe, vẫn hai, vẫn phân biệt và ta vẫn phải động loạn, trôi lăn theo biết bao nhiêu điều trần cảnh ồn ào ở bên ngoài. Nhưng ta tu thế nào đó, ta nhiếp tâm trong thanh tịnh,
[49:49]ta thường xuyên quay lại biết thân mình là vô thường, ta thường xuyên thấy hơi thở ra, hơi thở vào mà không điều khiển. Thường nhiếp tâm như vậy, lúc nào cũng nhớ thân mình vô thường, lúc nào cũng biết hơi thở ra, hơi thở vào, tâm ta dần dần thanh tịnh, dần dần thanh tịnh. Thì đến lúc nào đó, chùa thỉnh tiếng chuông: "Boong", bỗng nhiên ta thấy là ta với tiếng chuông nó là là một. Không còn có cái người nghe và tiếng chuông bị nghe nữa. Và đến lúc nào đó, cái tiếng chuông boong như có như không. Lúc đó lòng ta đã rất thanh tịnh và các trần cảnh huyên náo ở bên ngoài không còn làm ta động loạn nữa.
[50:38]Cái trần cảnh huyên náo bên ngoài không còn làm ta động loạn nữa nghĩa là sao? Nghĩa là ví dụ, khi ta thấy một cái ngôi nhà lầu sang trọng, ta không còn cái ước mơ mình sẽ giàu để xây cái ngôi nhà như thế nữa, hết rồi. Ta thấy một người đi chiếc xe đẹp, trước đây ta cũng ước mình có chiếc xe giống như thế, bây giờ cái ước đó chấm dứt, không cần nữa. Ta thấy một người mặc một cái áo đẹp, hàng hiệu, đắt tiền, trước đây ta thầm cũng ước mình có một cái bộ đồ như thế, bây giờ dứt, hết. Hoặc là có nhiều cái hơn, ví dụ như những người mà có những cái đam mê dục lạc tầm thường như là nghiện ngập, cờ bạc, rượu chè, trai gái, hút xách gì đó, vân vân.
[51:29]Thì khi mà lòng ta thanh tịnh, tự nhiên tất cả những điều dục lạc thế gian đó rời khỏi cuộc đời ta liền, không cái gì có thể lôi kéo ta được nữa. Nên cái người mà tâm thanh tịnh, tức là tâm đã giải thoát khỏi những ràng buộc, khổ đau, tăm tối, lầm lỗi của cuộc đời. Mà cái cảnh giới của người đó là gì? Cảnh giới của người đó chính là "văn trần thanh tịnh chứng viên thông". Khi tiếng chuông vang lên mà cả người nghe và tiếng bị nghe như là một, khi tiếng chuông vang lên, cả người nghe và cái tiếng bị nghe như vắng bặt giữa cuộc đời, không còn nữa, thì người này đã chứng được viên thông, tức là đạt được sự giác ngộ trong đạo Phật.
[52:17]Đây chính là cái lý của thiền rất là cao siêu. Đây là cảnh giới của một người đã bắt đầu vào trong sự giác ngộ thật sự. Và khi ông thầy ổng gõ tiếng chuông, ổng tụng cái bài đó lên: "Văn trần thanh tịnh chứng viên thông", khi ổng tụng hay lắm chứ không phải như thầy, lát nữa kêu thầy ổng tụng cho nghe, còn thầy tụng ai cũng cười nên thầy không dám tụng, thì phải hiểu rằng ông gửi gắm trong cái tiếng chuông đó một lời, một cái sức mạnh của câu thần chú, tất cả chúng sinh rồi sẽ được giác ngộ. Tất cả chúng sinh rồi sẽ được giác ngộ nha. Nên khi ta nghe tiếng chuông, ta hưởng được cái lời ước nguyện của ông thầy mà ta không biết.
[53:04]Nên cái người nào cứ nghe tiếng chuông chùa mãi, tâm bồ đề sẽ tự nhiên mà mà tăng lên. Đó là ẩn chứa cái đạo lý thiền định siêu việt và ẩn chứa một cái ước nguyện vô hạn,
[53:19]là nguyện cho tất cả chúng sinh đều thành Phật. Bây giờ có một cái người
[53:28]mà đáng lẽ mình tu là để cho mình thành Phật, vậy mà có một người mơ ước tất cả chúng sinh đều thành Phật, thì cái tâm hồn người đó nhỏ hay lớn? Lớn cỡ nào?
[53:43]Vô biên, vô hạn. Hôm trước thầy ngồi thầy nói chuyện với với sư bác ở chùa Từ Tân, biết không? Biết sư bác chùa Từ Tân không? Mấy người. Lúc ở ngoài Hà Nội, lúc đó thầy và mấy thầy đang ra ngoài để dự cái đại lễ 1000 năm Thăng Long ở trong suốt 10 ngày. Rồi anh em mới ngồi nói chuyện với nhau. Thì thầy Từ Tân mới nói thế này, là rất nhiều người đố kỵ với thầy.
[54:14]Vì nói rằng là thầy giảng thu hút được quần chúng, nên có nhiều người ganh tỵ. Phật tử có thấy vậy không?
[54:24]Thầy mới buồn buồn, thầy mới nói rằng là mấy thầy đó đâu có biết rằng, mấy thầy đó càng ganh tỵ thì mấy thầy đó sẽ không bao giờ giảng được nữa. Thì mình ganh tỵ người ta rồi mình mất cái phước á. Cái thầy mới kể chuyện, thầy mới kể chuyện hồi xưa lúc mà thầy vào chùa thầy làm điệu. Khi vào chùa làm điệu thì ông thầy chúng trưởng ổng mới phân công cho thầy làm hương đăng. Tức là mỗi sáng sớm sau khi mà ăn sáng xong, thì trước khi mà đi ra đồng để làm việc, thì thầy phải vào trong chánh điện thầy quét dọn hết chánh điện, chánh điện như vậy. Tức là lên lau tượng Phật, quét chánh điện, dọn dẹp mà trong ngày ngày nào cũng phải như vậy
[55:03]hết, rồi thay bông, chưng hoa, chưng quả đồ lại. Thì lúc mà thầy lau chánh điện á, thầy mới phát hiện một điều như thế này, là tuy là thầy mới tu, mới vào chùa làm điệu, nhưng mà cái kiến giải hiểu biết đạo lý của thầy rất là nhiều. Tuy là thầy mới vào chùa làm điệu mà khi trao đổi đạo lý với quý thầy, thầy có cảm giác là mấy thầy cũng cũng nể thầy nữa, tại vì thầy tuy mới tu mà sao thầy giỏi. Cái thầy mới suy nghĩ thế này: "Nếu sau này mà thầy gặp một người huynh đệ cũng giỏi như thầy thì thầy nghĩ làm sao? Thầy có ganh tỵ không? Có không? Có thể có. Khi mình đã tự thấy mình hay thì mình sẽ không muốn ai hay hơn mình.
[55:54]Và lúc đó mình sẽ ganh tỵ khi mình thấy một người nào có vẻ giỏi. Mà nếu mình ganh tỵ, mình đố kỵ như vậy thì người mình có đạo đức không? Không. Và thầy lo sợ. Thầy lo sợ một ngày nào mà thầy ganh tỵ với ai thì thầy mất hết đạo đức. Mà thầy không biết cách nào, vì cái ngày nào đó nó sẽ tới. Cái ngày đó nó sẽ tới, cái ngày mà thầy gặp một người rất có trí tuệ nó sẽ tới, trong suốt cuộc đời tu mà phải không? Chắc chắn. Mà lúc đó nếu thầy khởi tâm ganh tỵ thì đời tu thầy sao? Tiêu." Thầy mới lo sợ không biết cách nào để làm sao một cái ngày kia khi thầy gặp một người vô cùng trí tuệ mà thầy không ganh tỵ.
[56:34]Thì lúc đó thầy vẫn vừa quét chánh điện, vẫn vừa lau tượng Phật, thầy suy nghĩ, cái thầy chợt thầy nghĩ ra một câu ước nguyện. Thầy mới ước nguyện thế này, khi thầy lau tượng Phật, thầy quét chánh điện, thầy ước nguyện: "Nguyện trên chư Phật, mà khi con làm cái hương đăng này đó, con dọn dẹp cho trang nghiêm chánh điện, xin cho con được một cái tâm hạnh là à con xin đem cái công đức này hồi hướng cho tất cả các huynh đệ của con đều giỏi hơn con." Lúc đó thầy nói: "Và con xin đem cái công đức mà con tu hành, xin đem cái công đức mà lau tượng Phật, dọn dẹp hương đăng này nè, cho tất cả các huynh đệ của
[57:10]con đều giỏi hơn con." Thế là thầy cứ vừa lau mà thầy vừa nguyện.
[57:16]Thầy cứ vừa lau, vừa nguyện, vừa lau, vừa nguyện là cứ ngày này cứ qua ngày kia như vậy. Thì suốt cả một thời gian mà thầy làm điệu thì cứ nguyện cái điều đó thôi. Và rồi thời gian nó cũng không còn lâu, thời gian mà thầy làm hương đăng rồi nó cũng hết, rồi giao qua người khác rồi thầy không nguyện như vậy nữa. Nhưng mà lời nguyện đó cái nó thành trong điều ở trong tâm thầy. Và suốt cuộc đời tu hành của thầy cho đến bây giờ vậy, mỗi khi mà thầy nghe có một vị nào tu hành chân chính, cao siêu, trí tuệ, giảng hay, nói giỏi, thầy mừng vô cùng, thầy thật sự thầy vui mừng. Vì cái lời nguyện đó đã thành tựu là có những người giỏi hơn thầy.
[57:56]Cả một đời thầy cứ đi tìm những người giỏi hơn thầy để thầy yêu kính, như vậy. Mà cái ước nguyện đó nó chỉ là một điều rất nhỏ thôi so với cái người mà ngồi gõ chuông, nguyện cho tất cả chúng sinh đều thành Phật. Khi mà thầy vừa kể cái ước nguyện của thầy là nguyện cho các huynh đệ của con đều giỏi hơn con, quý Phật tử thấy cảm động không? Cảm động phải không? Nhưng nó bé xíu thế này. So với cái người mà gõ chuông, nhất thiết chúng sinh thành chánh giác, nguyện cho tất cả chúng sinh đều thành Phật thì cái lời ước nguyện đó nó vĩ đại hơn cái ước nguyện của thầy gấp triệu triệu lần, phải không? Triệu triệu lần. Cho nên vì vậy mà khi người xuất gia
[58:47]họ ngồi họ gõ tiếng chuông chùa thong thả, ngân nga với những lời ước nguyện vĩ đại đó, thật sự đó là những tâm hồn rất đáng kính. Rất đáng kính. Chỉ sợ một điều, miệng họ nói mà tâm họ không nghĩ gì, không nghĩ theo cái lời đó thì tâm hồn họ không mở tung được. Chứ nếu cái chú điệu khi mà ông thầy sai gõ chuông, gõ từng tiếng chuông mà với cái ước nguyện chân thành là tất cả chúng sinh thành chánh giác, thì cái chú điệu đó đúng là một bậc Bồ Tát ở tương lai, vì tâm hồn cái chú đó mở tung ra. Chỉ sợ là cứ thuộc cái miệng nói như con vẹt á, gõ gõ rồi tụng tụng thôi thì tâm hồn không mở được. Chứ nếu mà cái người gõ tiếng chuông chùa đó
[59:36]mà cái lòng hiểu sâu, ước nguyện thật đúng như cái lời tụng, tâm hồn họ rất vĩ đại. Lớn lên họ là một vị tăng vô cùng đáng kính. Đó là lý do tại sao mà khi ta gặp quý thầy, quý cô xuất gia mà lòng ta yêu kính là vì vậy đó. Vì từng ngày, từng ngày ở trong chùa tâm hồn họ được nuôi dưỡng bởi những cái ước nguyện cao siêu như thế này. Vậy ta muốn đi tu không? Hổng.
[1:00:09]Ở đây ai muốn đi tu, nghe thầy giảng rồi muốn đi tu giơ tay lên? Có mấy người già gần chết giơ tay.
[1:00:19]Có cái điều thế này, mình nói cái sức mạnh của thần chú, hồi nãy thầy vừa nói câu thần chú, ý nghĩa thần chú là gì? Đó là một lời nói cầu xin, ước nguyện hoặc mệnh lệnh với tất cả sự tập trung, sự thành kính mà được ở trên thần thánh chứng minh cho phép thành tựu, đó là định nghĩa của thần chú. Thì bây giờ thế này, bây giờ là khi ông thầy ổng ngồi ổng gõ chuông, ổng tụng cái bài đó: "Nguyện thử chung thinh siêu pháp giới, Thiết Vi u ám tất giai văn..." Thôi thầy tụng nữa người ta cười.
[1:01:05]Khi ổng tụng như vậy, ổng gõ tiếng chuông boong boong như vậy, và cái lòng ổng an trú trong cái ý nghĩa, thầy nói nó biến thành một cái thần chú. Và cái thần chú đó nó che chở cả một cái vùng quê của ta. Cái thần chú đó nó che chở cả một cái vùng quê của ta, bởi vì ý nghĩa trong bài tụng đó quá cao siêu.
[1:01:29]Nơi nào có một ngôi chùa, mỗi ngày ông thầy ổng đánh chuông, mà khi ổng đánh chuông ổng tụng những bài này với tất cả cái sự thành tâm, thì ta yên trí thế này, cái vùng quê đó rất thanh tịnh, rất an bình, rất ấm no, rất hạnh phúc. Hãy nhớ như vậy. Nên nếu ở đây cũng vậy, cái chùa Lộc Hòa của ta vậy, nếu thầy ở đây cũng vậy mỗi ngày thầy thỉnh chuông, thầy tụng cái bài này với tất cả tâm thành của mình, thì ta yên tâm là cái dân xứ ở cái vùng này sẽ được hưởng rất nhiều hạnh phúc, cái công đức từ nơi cái tiếng chuông chùa này. Rất là hạnh phúc, rất là quý giá như vậy. Đó là một một sự thật. Và cái tiếng chuông chùa gieo vào lòng ta những cái ý niệm về điều thiện.
[1:02:25]Và cái điều thiện nó ở trong lòng ta, đến lúc nào đó ta sẽ
[1:02:31]gặp gỡ đạo lý và cái điều thiện nó sinh sôi nảy nở mạnh mẽ, bỗng nhiên ta ta trở nên một người con Phật đúng nghĩa mà ta không ngờ được. Đầu tiên là cái đạo lý của sự công bằng trong nhân quả. Tự nhiên ta tin rằng cuộc đời này có nhân, có quả. Ai làm điều ác sẽ phải chịu nhiều đau khổ. Ai làm điều thiện chắc chắn sẽ hưởng được nhiều hạnh phúc. Chắc chắn là như vậy. Và nghiệp từ quá khứ đã đem đến cho ta một cái hoàn cảnh như hiện nay. Vì có người được cái nghiệp quy định phải xuất gia là đã đi tu rồi. Có người cái nghiệp quy định là làm thầy giáo, bây giờ đang tận tụy dạy học. Có người cái nghiệp quy định ta phải đi buôn bán ngoài
[1:03:26]chợ, bây giờ ta cũng đang tất bật với việc bán buôn. Vân vân. Nghiệp cho ta một cái hoàn cảnh. Bây giờ khi ta hiểu nhân quả rồi thì cái trách nhiệm của ta là ngay trong cái nghiệp đó, ngay trong cái hoàn cảnh đó mà ta sống cách nào cho tốt nhất. Ví dụ đời nghiệp cho ta một cái gia đình, ta có chồng, có vợ, có con, có cái thì đó là nghiệp của đời trước rồi. Nhưng bây giờ ta hiểu đạo, ta hiểu nhân quả thì ta sẽ làm gì với gia đình của mình? Ta làm gì? Ai biết? "Dắt đi chùa." Tốt. Câu đó nói đơn giản chứ cực kỳ chính xác á.
[1:04:21]Có người coi gia đình mình chỉ là cái gì? Là niềm hạnh phúc của cá nhân, chỉ sống cho gia đình thôi, ngoài ra không biết ai, gia đình mình từ từ tiêu luôn vì sự sống ích kỷ. Có người coi gia đình như là một cái công cụ để hưởng thụ, gia đình cũng tiêu luôn, mình cũng mất hết gia đình luôn. Rồi có người một gia đình không đủ, kiếm thêm hai ba gia đình phụ thì nữa rồi cũng tiêu luôn vì ông bà mình đã nói rồi: "Một vợ nằm giường, giường lèo; hai vợ nằm chèo queo; ba vợ chuồng heo mà nằm" vân vân. Thì đó đời cho ta một gia đình như vậy, nhưng mà ở đây thì khi ta hiểu đạo rồi thì gia đình là gì? Phải cùng nhau mà tu tập, tức là những người bạn đạo để cùng tu,
[1:05:13]cùng làm những điều công đức và cùng vượt thoát luân hồi khổ đau. Chứ còn cái gia đình tầm thường như ta hiểu trước kia đã vô nghĩa, không còn nữa. Hồi sáng này cái thầy đọc trên báo ở trên mạng, nó có một cái người họ viết bài lên trên mạng họ than thở, ông đó không biết ổng than thế này: "Tôi chỉ nói có một câu thế mà người yêu tôi hủy luôn cái đám cưới không chịu cưới tôi nữa." Cái câu ổng nói như thế nào? Ổng nói với người yêu ổng thế này: "Sau ngày cưới em về làm dâu nhà anh thì mọi tiền bạc là do anh kiểm soát, mọi chi tiêu là anh phải thông qua rồi mới được chi." Thì tôi nói câu đó xong rồi người yêu tôi hủy đám cưới luôn.
[1:05:59]Sau khi đọc xong rồi thầy mới kể cho đệ tử thầy nghe thì nói đúng cái cô này rất sáng suốt, cái ông mà như vậy làm sao mà sống nổi với ổng trời! Rồi ổng đăng lên báo ổng than thở quá chừng ổng không biết lỗi ổng. Như vậy cái gia đình là gì? Ông không hiểu về cái gia đình, phải không? Gia đình thực ra nếu mà nói theo cái sự nối tiếp của loài người thì gia đình như là một tổ ấm thiêng liêng. Nhưng mà nếu nhìn trong con mắt của đạo, thực sự gia đình cũng rất là mong manh, vô thường. Tuy nhiên trong cái mong manh, trong cái vô thường, trong cái thiêng liêng đó thì ta cố gắng giúp cho cả nhà ta cùng biết đạo để vượt lên.
[1:06:43]Nơi nhà mình sẽ là chung tay góp sức làm được những điều công đức cho đời. Đó, đời cho ta, nghiệp cho ta một cái gia đình thì ta biến gia đình ta thành một cái tổ ấm yêu thương, tu tập chứ không phải để cho gia đình ta tan vỡ hay bất an hay khổ đau và tội lỗi, nhớ như vậy. Nên hồi nãy có một Phật tử trả lời: "Dắt cả nhà đi chùa", câu đơn giản nhưng rất chính xác. Đó, thầy tán thán.
[1:07:12]Là ví dụ, bây giờ nghiệp cho ta hai bàn tay và một trái tim. Bây giờ ta hiểu nhân quả rồi, ta sẽ làm gì?
[1:07:25]Nghiệp cho ta đôi bàn tay và trái tim.
[1:07:30]Bây giờ ta hiểu nhân quả rồi, ta làm gì?
[1:07:35]Đúng, trái tim để yêu thương mọi người mọi loài, đôi bàn tay để giúp đỡ mọi người, mọi loài. Thay vì nếu ta không hiểu đạo lý, trái tim ta đôi khi chất chứa cái sự oán hờn, ganh ghét, đôi tay ta đôi khi làm những điều tệ hại, tổn thương, xúc phạm đến người. Nhưng bây giờ đời cho ta, nghiệp cho ta đôi bàn tay, trái tim, khối óc thì biết đạo rồi, biết nhân quả rồi ta chuyển, ta không để oán hờn chất chứa trong tâm, ta không để đôi tay ta làm những điều bậy bạ mà chỉ làm những điều tốt đẹp cho cho đời. Cũng vậy, đời cho ta, nghiệp cho ta nỗi đau,
[1:08:24]đời cho ta, nghiệp cho ta niềm hạnh phúc thì ta làm gì với nỗi đau khổ, với niềm hạnh phúc trong đời mình? Làm gì?
[1:08:39]San sẻ hạnh phúc cho người khác. Tốt. Còn nỗi đau? Tự vượt qua. San sẻ hạnh phúc cho người khác là đúng, nhưng mà nỗi đau tự vượt qua câu trả lời chưa hay lắm.
[1:08:58]Trời lại sắp mưa, có khi ta không kéo dài buổi giảng được. Thôi thầy nói luôn nha. Đúng là đời cho ta hạnh phúc, ta sẽ đem san sẻ với người; đời cho ta nỗi đau, ta hiểu được nỗi đau của mình để mà ta không làm ai đau khổ nữa, giữ cho người để người đừng đau khổ như ta đã từng từng bị. Phải không? Đó, nên luật nhân quả làm cho ta hiểu về cuộc đời, có trách nhiệm với với cuộc đời nhiều hơn. Chắc phải nghỉ quá à, mưa này khó nghe. Mưa quá à. Nghe nữa hả? Không biết là nghe nghe được bao lâu, nhưng mà thầy nhắc quý Phật tử ở quanh chùa cố gắng thường xuyên đi chùa nha, tụng kinh, tu tập ngồi thiền, ủng hộ cho thầy trụ trì mà phát
[1:09:57]triển ngôi già lam này cho được hưng thịnh, nghe không? Được không ạ? Ráng nha không!
[1:10:07]Bây giờ cái tiếng chuông chùa cho ta cái đạo lý của sự trầm lặng, của sự trầm lặng nghĩa là sao? Nghĩa là cái tiếng chuông vang thong thả, ngân nga để nhắc ta một điều thế này: Cuộc đời dù có vội vàng, có xôn xao, có tất bật nhưng mà ta nhớ giữ lòng mình trầm lắng, thanh thản, từ từ.
[1:10:38]Nghĩa là không có cái gì làm cho ta phải hấp tấp, vội vàng. Nhớ xử lý mọi chuyện trong cái sự thanh thản, an nhiên, không bao giờ ta hấp tấp, vội vã. Vì sao? Vì tư cách của một bậc thánh là lúc nào cũng trầm lặng, khoan thai. Nhớ như vậy. Ta chưa phải là thánh nhưng ta bắt chước các bậc thánh, lúc nào xử lý mọi việc trong đời đều từ tốn, khoan thai. Và đó cũng là cái tâm hồn của ta cũng vậy, cũng từ tốn, khoan thai. Ta mới dễ đi vào trong thiền định sâu xa, ta mới dễ không chạy theo những cái tất bật, vội vã của cuộc sống này. Ráng vô trong đừng để mưa ướt bệnh nha.
[1:11:29]Rồi tiếng chuông chùa cho ta đạo lý của sự bao la. Nghĩa là cái tiếng chuông vang ra cho hết tận cùng của không gian rồi mới đánh tiếng chuông khác thì lòng ta cũng vậy. Lòng ta không bao giờ nghĩ về một điều gì nhỏ bé, riêng tư cho chính mình. Hễ có điều gì hay, điều gì hạnh phúc đều nghĩ đến rất nhiều người. Có một cái món ngon đã nghĩ đến cái người không có được món ngon, có một đạo lý hay đã nghĩ đến những người chưa biết được đạo lý, có cái niềm hạnh phúc nào ta cũng đều muốn đem ban tặng cho đời. Vì tiếng chuông chùa ngân nga, thong thả vang giữa không trung này dạy cho ta cái đạo lý của sự bao la như thế.
[1:12:20]Cái tiếng chuông chùa cũng dạy cho ta cái đạo lý của tinh thần trách nhiệm. Mỗi ngày có một ông thầy tương dưa đạm bạc, đời sống giản đơn, thanh vắng, thanh tịnh nhưng mà ngày nào cứ đều đặn cứ đến giờ đó thầy đều dóng lên tiếng chuông, tiếng chuông của sự từ bi, của sự giác ngộ và để nhắc cho đời, để gieo những điều thiện cho đời thì ta cũng vậy, ta cũng nguyện được như thầy. Mỗi ngày, từng ngày trôi qua ta đều cố gắng làm một việc gì tốt đó cho cuộc đời này. Cái việc tốt gì đó cho gia đình ta, cha mẹ ta, vợ chồng, con cái ta, cho đồng nghiệp, cho cơ quan, cho làng xóm ta, cho quê hương đất nước của ta.
[1:13:15]Mỗi ngày ta cố gắng làm một điều thiện, nha! Mỗi ngày ta làm một điều thiện giống như ông thầy yêu thương của ta, mỗi ngày ông đều dóng lên cái tiếng chuông của sự từ bi và giác ngộ. Cứ mỗi ngày ta làm được một điều thiện như thế thì suốt cuộc đời ta sống sẽ là một cuộc sống đầy ý nghĩa, một cuộc sống đầy công đức. Và ta yên tâm rằng ngày nào đó khi ta giã từ cuộc đời này để đi qua một cuộc đời khác, chắc chắn cuộc đời ở bên kia là một cuộc đời đầy hạnh phúc, từ bi, ánh sáng và giác ngộ vì ta đã học được cái tinh thần trách nhiệm từ nơi ông thầy của cái chùa quê của chúng ta nha.
[1:14:10]Nhưng một điều nữa, cái lời ước nguyện mà ông thầy gởi gắm trong tiếng chuông chùa nó rất là cao siêu, nhưng mà để làm được cái điều cao siêu đó, ta phải vất vả và thực tế. Như cái câu nguyện là: Văn chung thinh, phiền não khinh, trí huệ trưởng, bồ đề sinh, ly địa ngục, xuất hỏa khanh, nguyện thành Phật, độ chúng sinh. Thì cái lời ước nguyện nó tụng đơn giản: Nghe tiếng chuông này thôi mà phiền não đã vơi nhẹ, nghe tiếng chuông này thôi mà trí tuệ đã tăng trưởng, sự giác ngộ đã xuất hiện, nghe tiếng chuông này thôi mà chúng sinh lìa khỏi địa ngục, ra khỏi hầm lửa và nguyện sẽ thành Phật độ hết chúng sinh.
[1:14:57]Nhưng thực sự không phải chỉ nghe tiếng chuông mà ta được điều đó, ta phải vất vả rất nhiều, ta phải làm rất nhiều, tu sửa rất nhiều, phải quở trách chính mình, phải răn nhắc chính mình, phải dặn lòng mình từng điều, từng lời, từng giờ. Ví dụ thấy ta còn nóng nảy, ta phải quở trách chính mình tại sao mình nóng nảy như vậy, mình không được nóng nảy nữa. Đó là phải quở trách chính mình để sửa mình từng ngày. Hoặc ta thấy mình còn tham lam, ta phải quở trách mình không được tham lam nữa, ta phải dặn lòng mình không được tham lam nữa. Đó, phải từng ngày như thế, như thế là chiến đấu với nội tâm của mình.
[1:15:44]Cũng vậy, từng ngày ta phải đi tìm một việc gì có lợi cho đời, cho người để làm chứ không được ở không. Cũng vậy, từng ngày ta phải đến chùa để tụng một thời kinh, để lễ Phật một thời, để ngồi thiền một thời, để chi? Để công đức tâm linh của ta mỗi ngày một tăng trưởng, để cái công đức tâm linh của ta được phát triển mà đi đến cái sự giác ngộ cuối cùng, chứ còn nếu mà chỉ nghe tiếng chuông thôi thì ta chỉ được cái điều thiện trong lòng mình nhưng điều thiện nó cứ nằm đó nó chờ mà nó không nảy mầm, vươn dậy được. Vì vậy, nghe tiếng chuông chùa thanh cao, ngân nga, vang vọng, ta tự biết nhắc mình
[1:16:35]phải cả một đời cố gắng, cả một đời gắng sức làm những điều thiện, sửa tâm hồn mình và tu tập tâm linh giác ngộ. Thì thực sự như vậy, ta sẽ là những con người mà nối tiếp thầy, nối tiếp Phật đem ánh sáng giác ngộ này soi vào cuộc đời, đem tiếng chuông từ bi này đánh vang vọng giữa lòng người, khiến cho thế giới này, khiến cho con người này cứ mỗi ngày một yêu thương nhau hơn, sống bên cạnh nhau hạnh phúc, đầm ấm hơn và cùng đưa nhau về chân trời giác ngộ.
[1:17:19]Xin chúc cho tất cả chúng ta ai cũng sẽ trở thành một Đức Phật, một bậc Bồ Tát để gióng lên tiếng chuông từ bi giác ngộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:17:52]Mái chùa
[1:18:14]che chở hồn dân tộc.
[1:18:28]Từ thuở ra đi vắng bóng chùa, đường đời đã nhọc chuyện hơn thua.
[1:18:41]Trong tôi bừng dậy niềm chua xót, xao xuyến mơ về lại cảnh xưa.
[1:18:56]Thấp thoáng đâu đây cảnh tượng làng,
[1:19:04]có con đường nhỏ chạy lang thang,
[1:19:11]có hàng tre gợi hồn sông núi,
[1:19:18]im lặng chùa tôi ngập nắng vàng.
[1:19:25]Có những cây mai sống trọn đời,
[1:19:33]bên hàng tùng bách mãi xanh tươi.
[1:19:40]Nhìn lên phảng phất hương trầm tỏa,
[1:19:47]Đức Phật từ bi miệng mỉm cười.
[1:19:58]Tôi nhớ làm sao những buổi chiều, lời kinh giải thoát vọng cao siêu.
[1:20:10]Đây ngôi chùa cổ ngày hai buổi, cầu nguyện dân làng sống mến yêu.
[1:20:22]Vì vậy làng tôi sống thái bình, sớm khuya gần gũi tiếng chuông kinh.
[1:20:34]Sắn, khoai, gạo, bắp nuôi dân xóm, xây dựng tương lai xứ sở mình.
[1:20:54]Mỗi tối dân quê đón gió lành, khắp chùa rào rạt ánh trăng thanh. Tiếng chuông thức tỉnh lan xa mãi, an ủi dân hiền mọi mái tranh. Trầm đốt hương thơm bay ngạt ngào, thôn trên xóm dưới dạ nao nao. Dân làng tắm vội lên chùa lễ...
[1:21:21]Mười bốn, ba mươi mỗi tối nào.
[1:21:33]Biết đến bao giờ trở lại quê,
[1:21:41]vấn vương lòng người nhớ nhung về.
[1:21:49]Tang thương dẫu có bao nhiêu nữa,
[1:21:57]cũng nguyện cho chùa khỏi tái tê.
[1:22:08]Chuông vẳng nơi nao nhớ lạ lùng,
[1:22:16]ra đi ai chẳng nhớ chùa chung.
[1:22:24]Mái chùa che chở hồn dân tộc,
[1:22:32]nếp sống muôn đời của tổ tông.
[1:22:41]Biết đến bao giờ trở lại quê,
[1:22:49]vấn vương lòng người nhớ nhung về.
[1:22:57]Tang thương dẫu có bao nhiêu nữa,
[1:23:05]cũng nguyện cho chùa khỏi tái tê.
[1:23:16]Chuông vẳng nơi nao nhớ lạ lùng,
[1:23:24]ra đi ai chẳng nhớ
[1:23:29]chùa chung.
[1:23:32]Mái chùa che chở hồn dân tộc,
[1:23:40]nếp sống muôn đời
[1:23:45]của tổ tông.