[0:09]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nam mô Bổn Sư Thích Ca
[0:21]Mâu Ni Phật. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Rồi mời quý cô ngồi xuống. Hôm nay chúng ta học tiếp bài thứ ba, với cái tiêu đề là Người Xuất Gia, và cái cái chủ đề là Công Phu Tu Tập.
[0:54]Có hai yếu tố để đạt được cái mục đích giải thoát: một là nỗ lực tinh tấn là thứ nhất, và thứ hai là đi đúng đường.
[1:08]Thiếu một trong hai cái này thì chúng ta không bao giờ đi đến kết quả được.
[1:15]Vì một á, ví dụ như chúng ta tu hành mà chúng ta không có cố gắng, à không có nỗ lực,
[1:25]không có ráng sức thì dĩ nhiên là chẳng đi tới đâu, hoặc là có đi được cũng đi rất ít, không đáng kể. Vì vậy, cái cái tính chất đầu tiên của một người mà có quyết chí cầu giải thoát á là có cái sức mạnh nội tâm, cái sự dũng mãnh để mà bước tới. Trong cái vấn đề bước tới này đó, nó không đơn giản là chúng ta chỉ cố gắng mà thôi, cứ cố gắng đi là được, nó không đơn giản như vậy. Vì không phải là cái con đường nó bình thường mà để cho mình cứ đi, đi lần lần là tới, không phải. Mà cái con đường này nó kỳ cục, kỳ khôi lắm: khi thì nó lên đồi, khi nó tuột dốc, khi nó quẹo ngược lại, khi nó chạy tới,
[2:15]rồi khi nó gặp bức tường, leo qua bức tường xong rồi gặp cái hàng rào. Nghĩa là con đường mà chúng ta đi tới cái sự giác ngộ giải thoát á nó không có trơn tru bằng phẳng, mà nó nó nó gập ghềnh, nó quanh co. Vì vậy, cái sự nỗ lực bình thường nó không đủ để đi tới đâu hết. Chúng ta tu hành mà chúng ta nói mình tinh tấn một cách bình thường là biết người đó không có kinh nghiệm tu hành nhiều, vì người đó chưa có đi qua nhiều chặng đường nên không thấy được những cái khó khăn trong cuộc đời tu hành mà mình phải gặp.
[3:01]Cái người mà có thực hành đó, mà cứ mỗi một ngày một đi tới dần dần á mới thấy hết cái khó khăn trên bước đường tu. Còn cái người mà không có thực hành nhiều thì cuộc đời tu hoài nhàn, và thấy việc tu cũng không có gì là khó, mà họ cũng chẳng đạt được kết quả gì đặc biệt hết. Ví dụ như tôi nói, tất cả dĩ nhiên là nghiệp quá khứ, nhưng mình cứ nhìn trên cái hiện tướng mình thấy ngay khi mình đi xuất gia, cái khó đầu tiên là bỏ được cái tình thương yêu gia đình để mà ráng sức cắt đứt mà đi ra. Đó đã là một cái khó rồi. Rồi có người còn phải trốn nhà đi nữa, rồi có người cha mẹ cho đi nhưng mà cứ kì kèo bớt một thêm hai rồi bắt phải tới lui rồi thăm hỏi đủ thứ.
[3:48]Nghĩa là nhiều cái, mà bước được ra khỏi gia đình đã là khó, đã là một cái hay rồi. Còn có những người mà ví dụ như mà thất tình mà đi tu thì chuyện đó nó dễ, tại vì họ ở ngoài buồn quá thì nhảy vô trong đây cho nó yên ổn. Thì ở đây có ai bị vậy không? Chắc không có.
[4:09]Nội cái mà mình thấy để vào đạo được đã là cái khó. Rồi bây giờ bước vào đạo nè: nhiều khi hên á thì mình gặp được vị thầy chân chính thì thôi mình cứ yên tâm chấp nhận những cái khó khăn khác mà vâng theo cái lời dạy của thầy mình thì nó đơn giản. Mà nhiều khi lỡ mình không may gặp ông thầy cũng không phải tốt, ông thầy không phải tốt, lúc đó khổ tâm lắm. Mới xuất gia chân ướt chân ráo, vô ở một thời gian thấy thầy mình hình như cũng không giỏi gì lắm, tài đức của bộ không nhiều, hồi trước sao mà ngài chê chùa, chê mê mê, xuất gia với ổng, phát hiện ra ổng cũng không tốt. Lúc đó là cũng dở khóc dở cười không biết đi đâu,
[4:48]đó lại là một cái khó, bắt đầu làm sao để mà tìm được cái chỗ mình nương tựa thật sự. Thế còn nếu gặp ông thầy tốt thì thôi, chuyện nó may mắn, phải không? Rồi bây giờ thí dụ cho là ở trong thầy tốt đi, mình tìm được ông thầy tốt mình nương tựa, mình tu. Nhưng mà chung quanh huynh đệ mình không ai cũng phải là dễ thương, không ai dễ chịu, có người cũng kỳ khôi, khó ấn người lắm chứ không phải không. Nghĩa là nhúc nhích trước sau là cứ hễ đụng chút là là là là nhăn mặt, đụng chút là trừng mắt, đụng chút là nhe răng là mình cũng khó chịu lắm, tức là đủ thứ khổ sở. Rồi cái những lúc mà mình bệnh hoạn,
[5:25]đi nhiều khi lên chùa tụng kinh không nổi, cái bị thầy bị la, nói: "Sao mà cứ giả bộ bệnh hoài?", trong khi mình ở trong bệnh gần chết, bị thầy với bạn la: "Đồ thứ giả bộ chứ bệnh hoạn gì. Làm biếng thấy mồ, ăn với ngủ cho mập xác." Nghĩa là có những lời họ sỉa xói mình đủ thứ hết á. Thì những cái đó mà nếu mình không có cái dũng lực của một người quyết chí xuất trần, mình rất dễ thối tâm. Đó là những cái chuyện đơn giản, toàn những chuyện nó rất là nhỏ. Những điều mà tôi vừa kể vừa rồi nó là chỉ chuyện hạt cát thôi, chuyện hạt bụi à. Chớ còn càng đi tới càng đi tới thì nó càng nhiều vấn đề nữa.
[6:00]Cái con đường tu của mình nó càng lên đèo, xuống dốc, chui xuống vực thẳm, qua hang rồi đi tùm lum lát, lát cái hết biết đường đi luôn nữa. Đi một lát tới chỗ cái ra khỏi cái miệng hang rồi dòm dưới là vực thẳm không có đường để đi nữa, không biết sao để đi tới. Nghĩa là trên bước đường tu nó không có đơn giản như vậy. Mình cứ tưởng là một đường nó đi từ từ, bước đi như đi bộ trên đường trên đường nhựa vậy đó, cứ đi hoài thì chắc tới Sài Gòn. Không, con đường tu nó không phải vậy: đi một lát nó chạy qua hầm bắp, lát nó chui xuống dưới địa ngục, lát nó lên thiên đường, đi tùm lum à. Mà nỗ lực vượt qua những cái đó thật là khó.
[6:31]Cho nên cái người mà cái sức sức tinh tấn, sức dũng mãnh yếu yếu không không đi hết, không bao giờ thành công được, đi nửa chừng rồi dừng lại đâu đó nghỉ nghỉ ngơi thôi. Rồi tôi nói đến đó là những cái khó khăn đó, những cái nghịch cảnh khó khăn. Rồi còn những cái mà gọi là cám dỗ, những cái cám dỗ. Ví như mình đi trên con đường thế này, thì những cái cám dỗ nó giống như là những cái những cái hoa quả, những lạc thú hai bên lề mời gọi, mời gọi mình: "Thôi mình không đi nữa. Mình mình ghé vào lề đường để mình hưởng thụ và không đi nữa." Vượt qua khó khăn nó đòi hỏi cái nỗ lực cũng dữ dội lắm, mà vượt qua cám dỗ nó còn đòi hỏi cái sức mạnh nhiều hơn nữa.
[7:13]Cũng như tôi hiện nay vậy, bây giờ không có ly nước rất là khát mà vẫn phải ráng nói là vậy đó. Ngồi nãy giờ, ngồi tới giờ không thấy ly nước để uống, rất khát mà cũng ráng phải nói. Thấy có là hên chưa.
[7:28]Rồi cảm ơn nhiều, vậy là được rồi. Những cái cám dỗ nó coi vậy chứ mà nó nó nhẹ nhàng mà sức níu kéo của nó khủng khiếp hơn. Cái người nữ vậy chứ mà ít bị, cái người nam dễ bị. Nó có nhiều cái loại cám dỗ, mà cái cám dỗ mà người ta sợ nhất là loại gì? Là cái gì? Phải, ái dục. Cái đó đáng sợ, vì sao? Vì nó là bản năng tự nhiên của mỗi con người. Nó là bản năng nên nó mãnh liệt lắm. Bình thường người đời không ai chê trách cái vụ đó hết, phải không? Nghĩa là người đời mà sống bình thường á thì họ cứ việc lập gia đình, họ hưởng thụ những lạc thú mà mọi người cho phép. Nhưng mà người xuất gia là người đi ngược lại cái bản năng đó.
[8:18]Nói là đi ngược chứ cũng chưa có đi nổi, vì bản năng nó vẫn còn nằm nguyên trong trái tim của mình. Một ngày nào đó nó có thể nó thức dậy và nó lên tiếng nói làm cho mình cũng cực khổ lắm, vì nó là bản năng. Không biết rằng mấy cô có bị chưa nữa? Nhưng mà thường thường á, quý cô thì được có cái tánh là thụ động, hiền lành cho nên có cái gì á thì nó thôi nó cũng đơn giản. Còn mấy thầy thì cái tánh xốc xáo, hoạt động, tiếp xúc cho nên nhiều quý thầy hay có xảy ra vấn đề hơn là vậy, chứ quý cô thì lại ổn định hơn nhờ cái tính hiền lành. Nhưng mà những cám dỗ nó nó cũng không có chừa ai hết. Rồi đó là một, mình còn phải vượt qua được.
[9:03]Rồi những cái cám dỗ nhẹ nhàng hơn, ví dụ đến lúc nào đó ở giữa hai cái con đường, ví dụ như khi sau này lớn lên thì tổ cho mình đi ra để mà giáo hóa, thì nó có hai cái chùa: một cái chùa ở thành phố Hồ Chí Minh, một cái chùa ở Chắc Cà Đao, cho mình lựa một cái thì mình lựa chùa nào?
[9:33]Chắc ở đâu là ở cái chỗ mà tôi cũng không biết nữa. Nhưng mà nó xa xôi ở đâu đó. Núi hả? Có biết không? Có ai đi tới chưa?
[9:44]Thất Sơn hả? Dưới Bảy Núi hả? Nghe nói dưới đó đẹp không? Hèn chi mới nói cái đòi đi liền, rồi không có nói chỗ đó nữa. Nói ở U Minh á, rừng sác U Minh diễn biếc. Bây giờ giữa hai cái đó mình chọn chùa nào?
[10:04]Đó, đây là cái lần nữa mình sẽ đứng trước cái thử thách giữa cái cám dỗ mà mình biết á. Cái con đường mà của Bồ Tát á để mình tạo công đức là mình sẽ đem Phật pháp đến nơi chưa có Phật pháp. Nghĩa là làm vô thỉnh hữu. Bồ Tát làm việc là người bạn không mời mà đến. Những nơi mà người ta chẳng biết đạo, mình tới cái người ta kêu mình bằng chị, kêu bằng thím. Vô mời gặp bữa ăn là mời dọn cá ra mời, ví dụ họ không biết đạo gì hết. Nếu mình đến xứ đó sẽ rất là vất vả. Nhưng mà cái hạnh Bồ Tát là phải tới đó. Còn về thành phố thì Phật tử đầy hết, ai cũng biết đạo sẵn. Nghĩa là mấy đời trước, mấy chục năm trước mấy vị Hòa thượng,
[10:42]Thượng tọa giáo hóa sẵn rồi, mình tới mình hưởng thôi. Thì không có phước, mà hưởng thì hết phước nữa. Một bên á thì hưởng thụ rất là sướng, mà phước thì hết từ từ. Còn một bên thì không có hưởng thụ gì hết, về nơi cực khổ, nhưng mà sẽ có phước. Giữa hai cái đó mình chọn cái nào? Thì mình lại thấy là mình cũng muốn được cái phước, nhưng mà cũng muốn được sướng. Thế là nằm đêm, đêm đó không ngủ được. Bắt đầu sao? Mới lấy đồng... lấy hai chiếc dép quăng lên xin keo, coi coi mình đi đâu.
[11:14]Mà lỡ xin keo cái Phật cho mình đi về cái xứ mà U Minh, thế là vô cùng... à xin lại, thông minh, nói người đó thông minh. Thì chúng ta thấy ở trên bước đường tu vậy đó, mà mình nói là một kiếp này thôi nha, rồi bước ra giáo hóa đâu có đơn giản đâu. Rồi những gặp người khác họ cứ xưng xỉa, xúc phạm, họ nói xấu, gièm pha, họ cản trở. Mà nhiều lúc gặp chính quyền ở cái vùng địa phương đó họ không có tốt với tôn giáo, họ không có thiện cảm với tôn giáo thì họ cũng gây khó khăn cho việc mình làm đạo. Đó, tức là trên bước đường mà chúng ta đi tu tập nè, tạo công đức nè, thì vô số những cái khó khăn và vô số những cám dỗ nó chờ đợi.
[11:54]Thì cái sức mạnh mà để chúng ta vượt qua những điều đó phải vô cùng lớn, phải vô cùng lớn. Giờ mình lấy đâu ra cái đó? Lấy đâu ra? Lấy đâu ra cái sức mạnh đó để mà mình tinh tấn để ngồi thiền mà chịu đau chân cũng phải... À quên, hôm trước giờ có ngồi thiền chưa? Dạ có. Giỏi. À, như vậy là tốt. Đó, rồi vô số những điều như vậy, nhưng mà những cái sức mạnh đó mình lấy ở đâu ra? Lấy đâu ra?
[12:32]Lấy nội tâm. Ai lấy đâu nữa? Chánh niệm. Lấy đâu nữa? Thiền công phu, giỏi. Đâu nữa? À, chính cái bài này đó thì tôi giảng ở những nơi khác, tôi giảng kỹ lắm. Nhưng vì ở đây không có thời gian, mỗi tháng chỉ giảng có một lần nên tôi giảng phớt phớt. Cái sức mạnh đó mình gọi bình thường là ý chí. Nhưng ý chí nó có hai loại: một loại nó lấy từ bản ngã ra,
[13:08]tức là tự bản thân mình, từ cái sức mạnh trong tâm mình mà mình cố gắng. Vì cái ý chí này nó lấy từ bản ngã, tự mình cố gắng, nãy giờ mọi người trả lời là lấy từ trong đây ra hết á. Mà cái ý chí lấy từ bản ngã nó sẽ phát sinh ra hai cái: một là kiêu mạn và hai là nóng nảy. Nên cái người mà tinh tấn tu đó, mà cái tinh tấn đó từ nỗ lực của mình ra, từ lấy từ bản ngã ra, người đó mình đụng cái họ nổi nóng liền, đụng là nổi nóng liền, họ kiêu. Ở đây có thấy ai như vậy không? Có. Nhiều lắm hả? Ghê vậy trời! Tôi đi giảng ở chỗ khác mà tôi hỏi câu này cái nói tiếng, tiếng "có" nhỏ lắm, ở đây lớn vậy là chắc cũng nhiều người. Khai Tâm Long à? Giỏi.
[13:51]Còn mà nếu chúng ta cũng lấy cái ý chí, cũng gọi là ý chí mà mình lấy từ công đức á, công đức á, mà quan trọng là công đức lễ Phật á, lát nữa mình sẽ nói tới. Mình siêng năng lễ Phật, nó xuất hiện trong mình cái sức mạnh. Cái sức mạnh này nó vi diệu, nó nhẹ nhàng lắm. Mình khi mà đụng cái nghịch cảnh này, biết là nghịch cảnh á, mình bình thản vượt qua. Cái sức mạnh làm cho nhìn vào mặt mình không thấy có sự cố gắng, nhưng mà bên trong mình cái sức chịu đựng khủng khiếp lắm, mình tỉnh bơ đi qua cái nghịch cảnh. Tôi nói ví dụ như bây giờ mình phát nguyện nhập thất đi. Cái cái người hộ thất mình họ bị bất ngờ họ bị bệnh,
[14:31]bị gì không hộ được, mình ở trong thất mình sẽ đói. Mà nếu mình không có công đức lễ Phật, mình chỉ ráng chịu đựng bằng cái sức chịu đựng của mình á, là lấy từ bản ngã ra, thì tuy cố gắng cho đi qua được cái kỳ thất đó, nhưng mà lòng mình bất an, ray rứt, khó chịu vì thiếu, vì đói. Còn nếu mình trước đó đã có công đức lễ Phật, thì mình bình thản chịu đựng cái khó đó. Nghĩa là cái khó khăn giống hệt như vậy, nhưng mà cái sức chịu đựng mà do công đức nó vi diệu, nó nhẹ nhàng mà nó mạnh hơn, vượt qua. Hoặc là trên bước đường giáo hóa của mình cũng vậy. Lúc mà khi đi giáo hóa mà gặp nhiều khó khăn,
[15:02]trở ngại, mà nếu mình không có công đức lễ Phật, mình cứ tự mình cố gắng thôi, tức là lấy cái ý chí từ bản ngã qua đó, thì mình cũng bất an, ray rứt, phiền muộn, đêm nằm cũng thở dài, than vãn. Còn nếu mà mình có công đức lễ Phật á, thì cũng cái trở ngại y hệt như vậy, mặt mình tỉnh bơ, ừ đi qua luôn, không có sợ. Nên cái công đức rất là vi diệu. Cuộc đời tu của chúng ta như vậy. Cái yếu tố đầu tiên là cái sự nỗ lực khủng khiếp lắm. Nhưng mà phải lấy cái nỗ lực, tinh tấn, ý chí từ công đức, mà nhất là công đức lễ Phật làm căn bản. Không có công đức lễ Phật là hư hết mọi chuyện đó nha, đừng có coi thường.
[15:41]Mà lễ Phật là phải lễ thiết tha tôn kính, chứ không phải cúi đầu cuốc như cuốc đất. Từ từ, thong thả mà khởi cái lòng tôn kính Phật tuyệt đối lên. Mới đầu thì chúng ta chưa khởi được tuyệt đối đâu, cứ thiết tha tôn kính Phật, cứ tác ý riết, lâu ngày nó mới thuần đến tuyệt đối được. Mà người mà tác ý tôn kính Phật tuyệt đối được là cũng chứng Sơ quả luôn. Đó là thứ nhất là chúng ta nói cái nỗ lực tinh tấn. Thứ hai là đi đúng đường.
[16:13]Bây giờ chúng ta, giờ chúng ta có nỗ lực ghê gớm nhưng mà chúng ta đi trật thì có bao giờ tới được không? Đương nhiên là không. Nghĩa là con đường phải đi về phía Đông, nhưng mà chúng ta đã lệch về phía Đông Nam một chút, hay phía Đông Bắc một chút, thì vĩnh viễn không bao giờ tới được cái đích. Thì cái vấn đề thứ hai đó là chúng ta lễ Phật để có công đức rồi, nhưng mà phải chọn được cái con đường đi đúng nữa. Cái con đường đi đúng khó lắm, khó lựa lắm. Có cái câu chuyện mà tôi thường hay kể về cái tính chất của chân lý ở trong cuốn "Góp Nhặt Cát Đá", quý cô đã đọc truyện "Góp Nhặt Cát Đá" chưa? Chưa.
[16:52]Câu chuyện trong đó nó có mẩu chuyện nhỏ như thế này. Có một vị trà sư, trà sư bên Nhật thì cũng giống như thiền vậy, uống trà, trà tối. Ổng mới nhờ một người thợ mộc lên treo cái giỏ hoa lên cái xà nhà. Thì cái người thợ mộc leo lên, cái ổng đứng đây ổng chỉ. Thì không phải là treo ở giữa đâu, vì cái xà nhà nếu bị ở giữa thì nó là ngay giữa thôi chứ nó không phải là cái cân đối của cái thẩm mỹ. Cái cân đối thẩm mỹ nhiều khi là do cái bố cục trong nhà đó, nó phải lệch qua một chút. Ví dụ như nhìn toàn thể cái nhà, bên đây nó đã có một cái chậu kiểng rồi, bên kia nó có cái bàn, cái tủ gì rồi, thì cái giỏ hoa phải nằm đúng cái chỗ
[17:31]này nó mới cân đối với toàn thể cái vật trang trí trong nhà, phải không? Chứ không phải là ngay giữa nha, ngay giữa là là là trật lất à. Thì ổng mới nhìn ổng thấy cái điểm này đó mới là cân đối, ổng chỉ ông thợ mộc leo ngay chỗ đó, thợ mộc leo lên. Cái ổng đứng đây ổng ngước: "Không không, xích qua phải một chút. Không được, xích lại bên trái chút. Xích qua, xích lại một chút cái..." Cái tới đúng cái điểm đó: "Ờ, được rồi, được rồi." Cái ông thợ mộc ổng ổng lén ổng đánh dấu, cái ổng chạy xuống, ổng leo xuống mới lấy giỏ hoa lên, đóng đinh. Ổng mới giả vờ để ổng thử coi cái sự chính xác của ông trà sư như thế nào.
[18:05]Ổng giả bộ ổng treo lệch, mà cái điểm ổng đã đánh dấu rồi. Đánh dấu thì ông trà sư thì ổng không thấy cái điểm đánh dấu đâu. "Không phải, xích lại chút. Không, xích qua này, xích qua, xích lại." Tới chừng mà ông thợ mộc để lại đúng ngay cái chỗ mà hồi nãy ổng đánh dấu á thì ông trà sư mới gật đầu. Tức là lần thứ nhất hay lần thứ hai, cái điểm mà đúng duy nhất chỉ có một điểm thôi, ông trà sư ổng vẫn nhận ra. Chân lý là vậy. Cái điểm đúng của chân lý nó chỉ vừa bằng cái đầu chấm cây bút chì.
[18:39]Nhưng mà chúng ta không khéo, chúng ta tu, chúng ta có thể bị lệch qua nó một tấc, lệch qua bên kia hai phân thì chúng ta vẫn không đạt được chân lý. Cái chân lý thật sự nó vừa đúng cái đầu chấm cây bút chì, rất là khó. Cái điểm này tôi kể câu chuyện này không biết quý cô có nhận ra hay không. Nhưng mà ông thiền sư Muju mà ổng dẫn câu chuyện này ra, tức là ổng đã đạt được điều đó. Ổng đã đạt được cái hiểu như vậy. Trong cuộc sống cũng như trong sự tu hành, cái điều mà đúng, cái sự mà đúng đắn để chúng ta ứng xử á, nó chỉ vừa bằng cái đầu chấm cây bút chì. Như tôi nói nhân quả. Như trong nhân quả
[19:21]thì là ai làm cái gì thì tự mình phải chịu lấy hậu quả, phải không? Đó là cái nhân quả căn bản như vậy. Nhưng mà chúng ta có thể thấy người ta có thể hiểu sai. Như có người nói, hỏi tôi: "Thưa thầy, mình có nên cho mấy người ăn mày tiền hay không?". Thì tôi nói: "Nếu thấy họ khổ thì cho". Nói: "Ủa, vì họ khổ là do nghiệp của họ đời trước. Thì bây giờ tự không mình cho họ như vậy là đi ngược với nhân quả rồi. Phải để cho họ chịu cái khổ cho họ cho họ hết nghiệp chứ sao lại cho tiền họ?". Nói vậy đúng không? Đúng với nhân quả không? Nói rất đúng! Nghe cũng lấy nhân quả ra mà nói chứ phải không? Phải không?
[20:02]Đó, nhưng mà mình thì thấy có cái gì kỳ kỳ là sao nói một lát lại là xúi người ta đừng cho tiền trong khi nhân quả là khuyến khích mình phải bố thí. Phải không? Nhưng mà cũng chính nhân quả, lý luận một lát là khuyến khích mình đừng bố thí nữa. Rồi mình không hiểu cái nào đúng nữa. Một á thì nói là gieo nhân nào gặt quả nấy, mình phải ráng cúng dường bố thí giúp người đau khổ, phải không? Đó, nhưng mà lý luận một lát đó ổng nói: "Ủa, ổng khổ là tại vì nghiệp của ổng đời trước. Mình cho ổng như vậy là mình phá luật nhân quả mất tiêu rồi, là mình đi ngược với tinh thần nhân quả để ổng chịu cho hết nghiệp".
[20:34]Thì lý luận nghe cũng có lý, cũng nhân quả, nhưng mà lại khuyến khích mình đừng có cho tiền ai nữa. Phải không? Nó ngược lại hẳn nhau, bây giờ mình đi cái nào đây? Bây giờ mình đi cái nào là đúng đây? Tại sao? Nếu mà bố thí như vậy là đi ngược với nghiệp họ đời trước thì sao? Hả? Tạo nhân duyên. Rồi sao nữa? Rồi như vậy là người đó họ đâu có hết khổ, họ không có trả nghiệp họ được. Họ tự nhiên họ bớt khổ. Lại còn bực. Thôi thôi, bữa nay không có trả lời câu này. Để quý cô suy nghĩ. Mai mốt có ai hỏi mà trả lời cho họ. Thôi lần sau đi. Lần sau.
[21:19]Cho quý cô suy nghĩ cho vui. Tại khi quý cô đi ra mà thuyết pháp, giáo hóa người ta sẽ hỏi mấy câu lắt léo đó đó, biết đường mà trả lời. Tại câu này đó là có một người Việt Nam hỏi tôi, nhưng mà rồi cũng có một người nước ngoài. Cái người này... người Hà Lan hay người Bỉ gì đó. Anh này ảnh đi học đạo khắp nơi trên thế giới. Ảnh đi đến Ấn Độ, khi nói chuyện với tôi thì ảnh mới hỏi là: "Thầy có biết ông guru, tức là ông chân sư bên Ấn Độ tên vậy tên vậy không?". Tôi nói: "Tôi đi đâu mà biết mấy ông đó". Nói: "Ông này ổng nổi tiếng dữ lắm và ổng rất là giàu". Rồi anh này mới ra lời: "Tôi hỏi ông là tại sao ông giàu như vậy mà người Ấn Độ
[21:53]thì rất là nghèo, sao ông không san sẻ, giúp đỡ họ?". Thì ổng mới nói rằng đó là nghiệp của họ, phải để họ chịu. Và... thì anh này ảnh nói là sao tôi cảm thấy câu trả lời nghe không ổn mà cũng không biết vì sao mà cãi... cãi lại, thôi đi ra. Thì tôi mới trả lời thế này, tôi nói cái luật nhân quả nó không phải là cái nguyên cớ để cho chúng ta quay lưng với người nghèo. Tôi chỉ nói vậy thôi, nhưng mà cái câu trả lời như vậy nó chưa hết ý. Tại vì trả lời phải làm sao mà mình vẫn phải tiếp tục từ bi giúp đỡ những người khác mới đúng, phải không? Chứ mình trả lời một lát cái như mình không giúp ai hết thì nó lại sai.
[22:32]Nhưng mà cũng dựa vào luật nhân quả mà lý luận một lát cái đánh mất từ bi liền. Đó, đây chỗ này rất là tế nhị. Thôi cho quý cô trả lời nha, quý cô tự mỗi người trả lời cho vui. Không, chưa hết, chưa hết, còn nhiều cái câu mà sau này quý cô sẽ ra gặp nữa. Phải giỏi mới được, làm Phật mà làm giảng sư phải giỏi mới được. Để một chút nữa đi tới còn nhiều câu lắt léo nữa. Đó, thì chúng ta thấy cái hướng, cái đường mà đi đúng á, nó nó chỉ bằng đầu chấm cây bút chì, lệch qua chút xíu đi mất liền. Nhiều khi thấy cũng nói đạo, nói lý đồ rân trời rân đất vậy nhưng mà trật lất à. Như thế này: Hôm nọ tôi gặp mấy người họ tu thiền, không biết họ chứng gì không biết.
[23:14]Họ nói thế này, như có người hỏi họ: "Tâm con bị vọng tưởng quá, xin thầy nghĩa là chỉ cho pháp an tâm". Ổng nói: "Hễ giữa cái vọng tưởng và cái chân tâm nó không có dính dáng gì nhau hết. Cái vọng tưởng chỉ là cái bóng, còn cái chân tâm của mình nó vẫn luôn luôn bất sinh bất diệt, vậy không có gì phải bận tâm với vọng tưởng hết". Nói nghe đúng không? Đúng không? Có lý lắm chứ! Nghe cũng có lý lắm chứ phải không hả? Chứ mình nào giờ mình tưởng mình không rành, nghe nói là mình cũng thấy có lý, ông này ổng tối thượng thừa đấy chứ phải sao. Ổng tu ổng nói kiểu cũng vô tu vô chứng ha, nghĩa là không còn phải dụng công gì nữa, nghe cũng hay lắm. Phải không?
[23:55]Nhưng mà cái sai nằm ở chỗ nào? Ai biết? Tức là có một người hỏi ông thầy đó: "Nói sao con tu con bị vọng tưởng quá, giờ làm sao được an tâm?". Thì ổng nói: "Cái vọng tưởng nó chỉ là bóng dáng, hư ảo, không thật. Còn cái chân tâm của ngươi là vẫn bất sinh bất diệt, không có gì phải bận tâm với vọng tưởng hết". Nghe đúng không? Nghe cũng thấy thiền, thấy đạo trên mây xanh á, nhưng mà nghe vậy rồi người ta tu làm sao? Không biết đường tu, có gì đâu mà tu, rồi tiếp tục về bị vọng tưởng chi phối tiếp. Cái câu trả lời đó nghe thì đã tai mà tu thì không được.
[24:35]Không phải cao mà nó trật. Đó, cái chỗ này đó, cái chỗ cao thấp này chúng ta dễ bị lầm lẫn nữa. Cái người mà nói cái lý mà cao trên mây xanh là hầu hết đều nói sai. Vì Phật pháp thật sự nằm dưới đất á! Cái đúng của Phật pháp nằm dưới đất á, còn cái người mà nói trên mây xanh là hầu hết đều nói trật, tà kiến hết. Cái câu trả lời vừa rồi cũng là tà kiến hết. Cái đạo mà đúng đi dưới đất đen, bắt đầu từ những đạo đức rất căn bản. Còn nói cái kiểu mà tự tâm mình là Phật rồi, không cần phải tu, không cần phải tôn kính Phật, không cần phải tôn kính thầy tổ này kia nọ, làm một lát mình mất cái đạo đức luôn.
[25:14]Đó là tà kiến hết. Để tôi phân tích tà kiến một chút, đáng lẽ để cho mấy cô tự trả lời nữa đó nhưng mà lần này thương tình. Thì giữa hai cái chân tâm nè, họ cho rằng có cái chân tâm bất sinh bất diệt và có cái vọng tưởng hư ảo, phải không? Mà cái này nó không có thật, thôi không đừng bận tâm với nó bởi vì cái chân tâm mình vẫn luôn luôn bất sanh bất diệt. Lời câu nói nghe cũng đã tai lắm. Nhưng mà rồi người ta cũng lý luận rằng chân tâm giống như nước, phải không? Mà vọng tưởng giống như sóng, phải không? Vọng tưởng giống như sóng và chân tâm giống như nước, có người cũng cho là như vậy. Bây giờ như vậy sóng với nước nó tách rời ra được không?
[25:52]Không. Thì như vậy cái lời ông kia trả lời là vọng tưởng không dính dáng gì với chân tâm thì câu trả lời đó nó là rơi vào đoạn kiến rồi, cắt ngang ra. Và như vậy vì ổng cái kiến giải nó sai nên làm cho người kia không có cách tu. Chứ còn nếu biết rằng giữa vọng tưởng và chân tâm nó vẫn là liên quan như sóng với nước thì mình phải có cái phương pháp làm cho sóng nó dừng lại để mà nước nó được lắng trong. Như vậy cho nên nhiều khi nghe nói cao chứ trật lất à. Quý cô để ý nha, nên đi tìm cái con đường đúng để mình bước tới rất là khó, rất là khó. Chúng ta mà mình không bình tĩnh mà nghe người ta lý luận hay, lát mình đi trật.
[26:36]Cái con đường đúng là làm sao cái giáo lý ông thầy đó ổng dạy phải đem lại cho mình cái đạo đức, nhất là cái từ bi và cái khiêm hạ. Hai cái đó rất quan trọng.
[26:49]Thì cái con đường đi đúng á dựa trên tinh thần của Bát Chánh Đạo mình ứng... ứng dụng vào căn cơ của chúng sinh thời nay vốn là kém phước. Cái con đường đi đúng là như vậy. Nói vậy chớ rồi cũng ít người trật á. Thì chúng ta thấy cái nhân quả sờ sờ vậy mà nói một lát cũng đánh mất nhân quả, rồi lý thiền nói sờ sờ vậy nói một lát cũng trật lất. Rồi bây giờ cũng Bát Chánh Đạo, cũng là chánh tư duy, chánh kiến rồi cái nọ. Thì ai lại không nhận mình là chánh phải không? Cái ông thầy nào ổng giảng đạo ổng cũng nói tôi là chánh kiến, tôi là chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp hết, không ông nào nói trật đâu.
[27:21]Thành thử chúng ta rất khó biết được ai đi đúng với Chánh đạo. Vì con đường chánh nó chỉ bằng cái đầu chấm cây bút chì.
[27:35]Hôm rồi có một lần tôi giảng, hồi nãy tôi mới nói thế này, sau khi phân tích ra nhiều điểm rồi tôi mới nói rằng: Cái người mà giảng hay chưa chắc là giảng đúng. Họ giảng thao thao, giảng rất hay, rất nổi tiếng. Tôi nói nếu mà mình có cặp mắt đạo nhãn mình nhìn sâu vào lời giảng của họ vẫn thấy sai ầm ầm, cái sai mà nhiều khi sai nghiêm trọng, sai tà kiến hẳn luôn á. Nhưng mà nghĩa là vô số những người khác nghe vẫn thấy thích, vẫn thấy có lý, vẫn thấy đây là Chánh đạo. Nên người giảng hay chưa chắc là đúng. Tôi nói người nhập được định chưa chắc đúng với đạo Phật. Thấy ông đó ngồi định luôn hai ba tháng chưa
[28:10]chắc là đúng là đắc đạo của đạo Phật đâu. Vì hồi xưa ngoại đạo Ấn Độ vẫn đạt được điều đó, vẫn đạt được điều đó. Rồi thấy người ta tu có thần thông biết quá khứ vị lai, ổng gặp mình ổng nói toạc hết quá khứ của mình, báo trước cho mình chuyện vị lai sẽ xảy tới, nó cũng chưa chắc đúng là đạo Phật đâu. Chưa chắc đúng, chuyện này mấy ông thầy bói vẫn làm được, mấy người được nhập đồng vẫn làm được điều đó, không có chắc. Rồi thấy cái người đó tín đồ đông quá chừng đi, đệ tử, Phật tử rất đông, nó cũng chưa chắc là đúng với Chánh đạo, không chắc. Như mấy cái đạo, mấy cái giáo phái bên nước ngoài thấy không, báo đăng tùm lum á.
[28:44]Cái đạo Aum Shinrikyo bên Nhật nó thả hơi độc giết người ta tùm lum, biết bao nhiêu là tín đồ tại nước Nhật và tại các nước trên thế giới, mà đến nỗi nhiều nhà trí thức cũng theo luôn. Mà trong khi đạo đó tà hoàn toàn, hoàn toàn tà, vẫn mượn danh nghĩa đạo Phật, vẫn nói thiền, nói lý tùm lum hết, nhưng mà hoàn toàn sai lầm. Mà người ta vẫn theo! Chúng ta thấy cái khó như vậy chứ không có đơn giản đâu. Như vậy phải người nào mới là... là đúng với đạo Phật để mình theo? Nên là nói hay chưa chắc là... là đúng. Như tôi chưa chắc là đúng, tôi nói dở thì càng không đúng nữa. Rồi có vào định được chưa chắc đúng, có thần thông chưa chắc là đúng
[29:24]với đạo, mà nói có tín đồ đông cũng chưa chắc đúng với đạo. Vậy mình lựa ai mới đúng đạo?
[29:37]Lựa ai? người ta trật hết. Coi em coi ai trả lời. tôi nói dựa vào tiêu chuẩn nào để mình có thể biết được một người nào là là đúng với đạo để mình đi theo, mình nương tựa? Nó còn có cái khổ nữa, nếu mình biết người ta là đúng với chánh đạo thì mình cũng bằng hay hơn người ta. Phải không? Nó còn cái khổ vậy đó. Nhưng mà bây giờ mình làm sao phải để lựa chứ, nếu không lựa đâu có được. Suốt cuộc đời học đạo của mình, cái vị xuất gia cho mình là bổn sư thôi cũng chưa chắc phải là người mà dạy dỗ mình con đường tu hành suốt đời được. Mình phải đi tìm mà học đạo thêm chứ. Nhưng vì lựa biết tiêu chuẩn nào đúng đạo?
[30:22]Thấy tiêu chuẩn nào cũng bấp bênh hết trơn á. Có ai nghĩ ra không? Ai trả lời? Lên đây trả lời.
[30:44]Cái này quan trọng lắm nha. Làm sao biết được vị thầy nào chân chính để mình theo?
[31:09]Mình biết được mình cũng bằng ông thầy mất rồi, khỏi học ổng nữa. Mình biết ổng mà thật sự chân chính, đâu nào đúng nào sai ổng nói ra mình biết hết, nghĩa là trên cuộc đời này có bao nhiêu ông thầy, ông thầy nào sai chỗ nào, đúng chỗ nào mình biết hết thì mình giỏi bằng mấy ông thầy đó hết rồi, khỏi học ai nữa hết trơn á. Nhưng bây giờ khổ cái là mình đang còn dở, mà mình muốn tìm một vị thầy chân chính để học đạo, mà biết lựa vào tiêu chuẩn nào? Thì có nhiều Phật tử cũng hỏi tôi câu đó. Sau khi tôi nói cho nghe, họ hỏi thì tôi nói: Mình không thể biết được, không thể biết được, nhưng mà chỉ có một điều thế này:
[31:44]là mình chỉ cầu nguyện Phật gia hộ thôi. Thường xuyên lễ Phật, cầu Phật gia hộ cho con gặp được minh sư thiện tri thức để con đi đúng con đường mà vĩnh kiếp về sau không có lạc vào đường tà. Thì chính chư Phật gia hộ cho mình thôi, chứ mình tự mình không thể tìm ra. Vì nếu mình biết ông thầy nào đúng, ông nào sai là mình đã giỏi bằng ổng rồi, hay hơn ổng. Nên ở đây là cái mà mình mình nương tựa vào cái cái Phật lực. Đó là lý do mà tôi vẫn thường khuyên mọi người phải siêng năng lễ Phật tha thiết. Vì khi mình lễ Phật với trọn lòng tôn kính thì mình đã gieo cái nhân duyên với Đức Phật luôn, gieo cái nhân duyên chính xác với Đức Phật luôn.
[32:24]Thì nhờ cái duyên đó đó đời đời kiếp kiếp dù mình có lộn qua thì Phật cũng kéo mình lại, mình đi trật qua chỗ khác Phật cũng kéo mình lại. Cái điều này rất là vi diệu. Đây là điều vi diệu. Ví dụ như từ nhiều đời mình chưa có cái duyên với cái vị thầy đó, nhưng vị thầy đó ổng xuất hiện trên cuộc đời này ổng là một vị chân sư đó, nhưng mình mấy kiếp trước mình không có gieo duyên với ổng. Thì có những người đã gieo duyên với ổng thì tiếp tục đến làm đệ tử ổng liền. Nhưng mà mình mình chưa gieo duyên mà ổng đúng là giữa cuộc đời đen tối này, biết bao nhiêu vị thầy xuất hiện nhưng mà ông đó mới là thật sự là chân sư chính xác nhất, mình không có duyên.
[32:57]Nhưng mình cứ lễ Phật. Phật sẽ đưa mình tới đó học đạo. Tam Bảo sẽ gia hộ cho mình điều đó, khiến khiến cái việc này xảy ra, việc kia xảy ra, từ từ mình cũng sẽ đến được. Do cái lòng tha thiết mình hướng chính xác về Đức Phật. Chứ còn tự mình đi tìm mình sẽ không biết được ai đúng là thầy hết. Vì mình sẽ gặp những vị mà rất là xuất sắc, giảng cũng hay, có năng lực thiền định thần thông, tín đồ theo đông, mình cứ tưởng là ai cũng công nhận vị đó đúng thì chắc là vị đó đúng thật á, mình theo coi chừng vẫn trật luôn. Chưa chắc mọi người cho là đúng mà sự thật đã là đúng. Nên cái cái này rất là khó.
[33:37]Ý kiến đông người chưa chắc là đúng nha, ý kiến đông người chưa chắc là đúng. Như ngày xưa cũng vậy, tại sao mà Hitler mà lên nắm quyền ở ở Đức được? Vì dân Đức bầu lên. Cả một dân Đức bầu nó lên. Ổng lên rồi là gây nên chiến tranh thứ hai luôn, gây nên Đệ nhị Thế chiến luôn. Thì cái này như vậy cái số đông thấy đúng không? Biết bao nhiêu người đi lựa người bầu thì dân Đức đồng lòng bầu Hitler hết trơn á. Như vậy cái số đông, cái sự quyết định của số đông chưa phải là đúng. Nên ông thầy mà đông tín đồ chưa chắc ông thầy đó đúng đâu nha, coi chừng á. Ổng có tài thuyết phục được người ta thôi, và người ta tin nhiều người tin ổng thôi chứ chưa chắc ổng đã là người đúng.
[34:14]Đây là điều mà chúng ta phải dè dặt cẩn thận. Đó là một cái kinh nghiệm tôi nói. Có ba cái ba cái tâm hạnh mà tôi luôn luôn khuyên mọi người tu Phật phải huân tập, gìn giữ suốt cuộc đời của mình. Ba cái này rất là quan trọng: Lễ kính Phật. Lễ kính Phật đây là cái chánh nhân vì mình có tôn kính Phật sau này mình mới mới thành Phật được. Như người đời vẫn nói: "Kính thầy mới được làm thầy". Thì khi mình kính một bậc thánh thì những đức tính của bậc thánh đó lần lần rớt vào trong tâm mình. Mà ở đây chúng ta may mắn chúng ta có được một bậc thánh tuyệt vời, Đức Phật là vị thánh vượt lên trên mọi vị thánh,
[34:55]ngài vô cùng hoàn hảo, không có một điểm sơ hở nhỏ. Nên lòng chúng ta tôn kính Phật nhiều chừng nào thì cái đạo quả của mình về sau lớn chừng đó. Nên người tu phải ráng mà lễ kính Phật hằng ngày, nhất là có những thời khóa lễ riêng. Mình không có cần. Bởi vì lúc mà mình mình lễ chung với đại chúng mình sẽ bị phân tâm, mình sẽ theo lên xuống cho đều, nên có những thời khóa lễ Phật riêng, cá nhân. Cũng nhiều người cùng vào chánh điện nhưng mà mạnh ai nấy lễ với cái sự tha thiết của mình, khởi tâm thật mạnh thật tha thiết mà tôn kính Phật, để đến ngày nào mình đạt được cái cảm xúc thiêng liêng luôn.
[35:33]Trong đời sống của mình lúc nào cảm thấy như luôn luôn Phật hiện diện, tâm mình lúc nào cũng hướng về Phật với lòng tha thiết, đó là đúng. Nên cái hạnh mà lễ kính Phật cực kỳ quan trọng. Đây là cái công đức mà tạo ra vô lượng công đức khác, không có công đức lễ Phật là phải hư nha. Thứ hai là tâm từ bi. Đây là cái đạo đức rất là đẹp mà mọi tôn giáo đều nhắm đến, nhất là đạo Phật chúng ta nữa. Không có đạo nào mà nói về lòng từ bi nhiều như đạo Phật hết á. Mà hình như là người trong đạo Phật thì cũng ích kỷ nhiều lắm á, coi chừng á.
[36:10]Ở các nơi khác á tôi giảng về tâm lý đạo đức, thì bài từ bi này tôi giảng nguyên một buổi, một bài. Nhưng mà ở đây thì không thì giờ tôi chỉ nói phớt phớt qua thôi. Cái lòng từ bi của đạo Phật thì chan rải đến muôn loài, muôn vật hết, cả con người sống và cả những người đã chết, những vong linh vất vưởng trong thế giới siêu hình, lòng mình cũng hướng về thương yêu họ, cả những súc sinh khắp nơi trong rừng dưới biển mình đều thương yêu hết. Nhưng mà gần gũi nhất là là huynh đệ chung quanh mình, mình phải thương yêu huynh đệ chung quanh mình trước. Rồi sau đó mình thương yêu tất cả chúng sinh khác thì đó mới là căn bản.
[36:47]Chứ mà huynh đệ mình mình không thương được thì đó là cái thiếu căn bản lắm. Mình phải tu tập cái này. Mà tu tập bằng cách nào? Tu tập bằng cách nào? Biết quán từ bi không? Có tập chưa? Đó, đó là một cái thiếu sót á. Mình sau qua 4 năm cơ bản là phải 4 năm mà mình tu tập những hạnh này thật già nề. Tới giờ này năm thứ tư rồi phải không? Mà chưa hề quán từ bi. Đúng là mình chỉ học suông thôi. Học mà không tu là là là là gì đó, đãy sách. Đây đãy sách. Nên phải quán từ bi mỗi ngày, trải lòng thương yêu chúng sinh và hướng tâm thương yêu huynh đệ mình hằng ngày như vậy. Khi mình ngồi thiền vậy, mình tưởng tượng mình trải lòng thương
[37:32]yêu khắp nơi, mà gần gũi nhất là huynh đệ của mình, mình phải phải khởi tâm thương yêu huynh đệ mình trước. Và những người nhiều khi có những người trong chúng họ cũng không phải là có duyên với mình, họ đôi khi họ cũng xúc phạm, nhiều khi họ nói xấu mình thì mình vẫn tha nguyện lòng thương yêu họ. Ở đây có ai hung mà mà dữ không? Trong chúng này ai dữ nhất? Gì? Đó thì mình lôi hết mấy người dữ ra mình tưởng tượng trước mặt mình rồi nguyện thật thương yêu những người hung dữ này. Làm được không? Ráng đi, ráng đi. Nhưng mà cái đó tập được thì lòng từ bi mình mới vững, chứ còn cái người mà họ thương mình mình thương lại chuyện bình thường lắm.
[38:12]Cái người mà hung dữ đâu? Ai hung dữ nhất giơ tay lên coi.
[38:19]Cô này nói giơ tay thì tin nè.
[38:23]Nên ráng rồi mình trong cuộc đời sắp tới nè chúng ta sẽ còn gặp nhiều những người mà là ác tri thức á, còn gặp nhiều lắm thì mình còn phải tiếp tục để mà thương yêu họ. Thì bây giờ huynh đệ mình dữ dữ chút đỉnh chưa có nhiều đâu, cũng cự qua cự lại một chút vậy thôi, thì mình cũng phải tập thương yêu huynh đệ mình trước trong đời sống nè. Gặp mặt nhau là phải thấy thương yêu. Thí như đứng trước mặt nhau thấy vừa chạm mặt nhau là mình nguyện lòng thương yêu huynh đệ mình, mình nói thầm, mình nói lén trong bụng mình á. Vừa nhìn thấy huynh đệ trong đời sống là nguyện lòng thương yêu huynh đệ. Hễ mình mắt mình nhìn thấy ai là mình nguyện lòng thương yêu người đó.
[38:56]Ví dụ mình đi trên đường phố cũng vậy, thấy người ta qua lại qua lại đông đông thì mình vẫn nguyện lén trong lòng mình là: Nói con nguyện thương yêu hết mọi chúng sinh như vậy. Nghĩa là mắt mình nhìn thấy ai là mình phải thương người đó. Nhưng bây giờ quý cô nhìn thấy ai? Thấy thầy. Thấy thầy cũng ráng. Thì thì tôi cũng vậy, tôi cũng nhìn thấy ai tôi cũng ráng, cũng thương quý cô lắm á chứ không phải không đâu. Đó. Chúng ta cái này tập này nó cũng giống như thiền vậy đó, trong đời sống mình, nghĩa là mắt mình chạm ở đâu là tâm mình khởi từ bi lên đó. Mình nhìn mình gởi đến trần gian cái lòng thương yêu thầm lén thôi.
[39:29]Hồi xưa mình không biết tu thì mình thương lén một, hai người, bây giờ biết tu rồi mình thương lén tất cả, không cần cho ai biết mình hết.
[39:37]Phải ráng, phải ráng, phải ráng. Ví dụ người ta cũng khó chịu, khó tánh, kỳ khôi, kỳ cục, dữ dằn gì đó, mình vẫn nguyện thương người ta. Cái đạo đức của đạo Phật là vậy, không cho mình một được quyền hạn chế một cái gì hết, phải ráng vượt qua. Mới ban đầu mình quán mình nghĩ đến mình thương cái người đó nó khó lắm, nhưng mình phải ráng hết sức, cứ nguyện Phật là sao con thương được cái người đó, chứ đừng có thua. Chỗ này mà chịu thua là mình không bao giờ có đạo đức được. Hễ với những người mà chung quanh huynh đệ mình dữ dữ mà mình không thương họ được là đạo đức mình không phát triển được. Quý cô phải cố gắng.
[40:10]Cái thứ ba nữa là khiêm hạ.
[40:14]Khiêm hạ mấy bài trước tôi giảng cả buổi, như chiều nay giảng ở Long Nhiễu là cái bài này. Ba cái tâm hạnh này là ba cái căn bản giống như là cái bàn mà nó có ba cái chân vậy đó, nó rất là vững. Từ ba cái tâm hạnh này đó là sau đó vô lượng vô số những cái công hạnh khác nó phát sinh. Không có ba cái căn bản này là mình sẽ bị chông chênh liền. Mà cái khiêm hạ này nó quan trọng lắm. Khiêm hạ rất là quan trọng. Khiêm hạ nó là cái bản năng mà làm cho mình thấy mình hơn người khác, luôn luôn mình muốn mình hơn người khác và tự cho mình hơn người khác. Thí như mình hơn người khác thật sự, ví dụ trong chúng đây
[40:48]có một người nào đó giỏi thì người đó tự thấy mình hơn những người khác thì cái thấy đó là chính xác, thấy không, nó lại khách quan. Mình giỏi hơn bạn mình thì mình thấy mình giỏi hơn huynh đệ mình, điều đó đúng thôi. Nhưng mà nó xuất hiện cái tình cảm gọi là cái sự khoái trá, cái thích thú khi mình giỏi hơn người khác, cái đó nó nó nó gọi là kiêu mạn. Cái kiêu mạn là cái rắc rối lắm, nó đổ vỡ, phá tan tất cả mọi công đức á. Nên người tu phải làm giữ cái tâm khiêm hạ thật là chuẩn, thật là sâu sắc để chuẩn bị cho những thành công sau này. Trong cuộc đời chúng ta chúng ta chịu khó tu, chịu khó học, chịu khó làm phước thì dần dần chắc chắn thành công từ từ nó sẽ đến.
[41:29]Từ từ nó sẽ thành. Nếu mà không nhỏ thì cũng phải lớn, hoặc là nhỏ rồi từ từ sẽ có những thành công lớn nó đến. Nhưng mà lúc mà thành công nó đến là lúc cuộc đời mình bắt đầu bắt đầu đi vào tăm tối, vì mình sẽ bị kiêu mạn, và chính cái kiêu mạn nó sẽ tàn phá ngược trở lại, làm cho mình thất bại trở lại. Đó là cái vòng lẩn quẩn mà tại sao chúng sinh không thể thoát khỏi luân hồi được là vậy. Tu tập đúng, tạo được công đức đúng, hưởng được phước lành, thành công được, bắt đầu kiêu mạn. Kiêu mạn cái rớt xuống trở lại. Đúng ra ví dụ mình cái đạo lực mình nó tăng lên vượt rồi, mình phải tiếp tục vượt lên, vượt lên nữa phải không,
[42:05]để tới cái tuyệt đối vô biên luôn để được giải được giải thoát luôn. Nhưng mà không, cái tâm lượng mình hẹp quá và cái kiêu mạn mình nhiều quá.
[42:17]Nên chúng ta phải chuẩn bị cái tâm khiêm hạ để khi mà cái thành công nó đến á, mình vượt qua được. Vượt qua cái kiêu mạn để mà tiếp tục tăng trưởng được cái đạo tâm, được công đức, không có lui lại. Cái khiêm hạ khủng khiếp lắm, rất là nguy hiểm. Nhưng mà làm sao để tu tập được cái tâm khiêm hạ? Làm sao?
[42:42]Khiêm hạ nó hơi khác với vô ngã đó nghen. Vô ngã là không có ta, nhưng cái vô ngã này nó cao lắm, nên đừng có vội vàng đi vào cái vô ngã. Muốn đi đến vô ngã phải đi qua cái khiêm hạ trước. Nhưng làm sao tu tập tâm khiêm hạ?
[43:03]Thì trả lời luôn rồi. Muốn tu tập tâm khiêm hạ thì mình thường tự nhủ, tự nhắc trong lòng mình: Mình chỉ là cỏ rác, là cát bụi thôi. Cứ tự nhủ thầm như vậy mà nó diệt cái kiêu mạn của mình dữ lắm. Đây là ba cái công phu mà chúng ta phải huân tập suốt đời mình, mỗi ngày. Thì mỗi ngày khi mình lễ Phật, khi mình tọa thiền thì ba cái tâm này phải khởi lên. Ví dụ khi mình lễ Phật đi thì được cái thứ nhất rồi phải không, là phải khởi tâm tôn kính Phật nè. Thì ngay lúc mình lễ Phật mình cũng cầu nguyện Phật gia hộ để cho mình khởi được tâm từ bi thương yêu tất cả chúng sinh. Rồi mình cũng nguyện Phật gia hộ cho mình
[43:45]được khiêm hạ, tự biết mình như cát bụi, như cỏ rác thôi. Cái mà mình thấy mình như cát bụi thì đó là cái thấy thật sự hay là mình gán ép? Tại sao thật sự? Học hết 4 năm cơ bản rồi mà làm sao mà cỏ rác, cát bụi được? Học hết 4 năm cơ bản rồi chứ bộ, bộ dở sao? Mà mà nói mình như cát bụi, như cỏ rác? Đáng được làm một hạt bụi của các ngài không? Chưa đáng là đúng, nói vậy là đúng chính xác. Nếu các ngài là một đại dương thì mình chưa là một giọt nước. Nếu các ngài là một sa mạc thì mình chưa được là một hột cát. Mình phải hiểu như vậy thì lúc đó mình khởi cái tâm thấy mình như cát bụi, như cỏ rác rất là nhẹ nhàng, dễ dàng, phải không?
[44:33]Vì đó là một điều chính xác chứ không phải là một điều gán ép. Không phải là tại tôi kiêu quá tôi nghĩ vậy cho tôi đỡ kiêu, không phải, mà thật sự là như vậy, phải không? Thì sau này cũng vậy, có những lúc nào đó mình có được những cái xuất sắc, những cái giỏi, được thầy, được bạn khen thì mình cũng phải khởi cái tâm đó lên liền. Thí như được thầy, bạn khen mình mình phải tự nhủ trong lòng mình liền ha: Mình chỉ là cát bụi, là cỏ rác. Cái câu đó là câu thần chú cực kỳ quan trọng. Cứ lẩm nhẩm nó vậy mà được việc lắm á, nó trừ được cái tâm kiêu mạn tiềm tàng của mình. Rồi sau này mình có tu tiến gì được, sau này nhiều người Phật tử thương
[45:09]mình, cất chùa to cho mình hay mình đi thuyết giảng khắp nơi, người này nọ, thì vẫn phải sử dụng câu thần chú đó, phải không? Án mình là cát bụi cỏ rác ta bà ha. Cứ vậy á, câu đó quan trọng vậy đó.
[45:30]Cứ đừng đi đồn ra người ta cười chết á, đừng. Rồi sau khi mà chúng ta huân tập ba cái này rồi thì quý cô sẽ thấy vô lượng cái những cái tâm hạnh khác tự động nó xuất hiện, tự động nó xuất hiện, chỉ có ba cái này là phải tác ý cố gắng thôi. Nên là mình phải nỗ lực lễ kính Phật nè, phải khởi tâm từ bi nè, phải tác ý là niệm câu thần chú khiêm hạ hồi nãy nè. Ba cái này thuần rồi thì tự nhiên những cái khác nó cứ xuất hiện, xuất hiện theo theo theo luôn mình không phải tu nữa, như vậy đó. Ví dụ như là cái bình đẳng. Ví dụ bình đẳng là cái gì? Thường mình có cái tật cái người nào có phước á thì mình
[46:02]chú ý đến họ, mình quan tâm, mình thương họ, mình quý họ, còn cái người không có phước mình bỏ lơ à. À ví như trong huynh đệ cái người mà đẹp trai nè, à đây không có, gái nè, à tự nhiên là giỏi giang nè, à có tiền nè, mình cũng dễ dàng quý thương họ, phải không? Còn cái người nghèo khổ mà mắt xấu, ủa mà cái người xấu xí giống giống như tôi vậy đó, thì không ai để ý, cứ lơ lơ làm ngơ, làm thân hử. Rồi ví dụ sau này mình trụ trì trong chùa, nhiều người Phật tử đến vậy, cái người nào giàu có mình dễ quan tâm, ân cần, à đon đả với họ, còn cái người mà họ nghèo khổ, bệnh tật, họ đến họ lủi lủi thui thủi ở dưới
[46:45]bếp sau, họ không dám gặp mình nữa, mình lơ họ luôn. Cái đó là cái bất bình đẳng. Cái đối xử không bình đẳng vì tâm mình nó không có đạo lực, tâm mình bị cái chỗ có phước nó kéo về, kéo lệch về đó. Còn cái tâm mà có đạo lực thì sao? Mình không bị cái người có phước nó kéo mình, mà tự chủ mình, mình giữ được, mình nhìn hết tất cả chúng sinh, mình quan tâm bình đẳng tất cả mọi người. Cái người nghèo, người bệnh, người tật mình vẫn chú ý được họ, vẫn thương được họ. Chúng hiểu quý cô hiểu không? Vậy nó phải khéo, cái đạo lực mình nó giữ mình lại, để không cho mình bị cái người có phước họ kéo mình về phía
[47:25]họ, mình giữ được, đứng lại chỗ mình, họ có phước kệ họ. Nhưng mình quan mình cái lòng từ bi mình chan rải hết. Cái người nghèo họ tới họ thui thủi dưới bếp thì mình lại hay tới lui, mình đứng sau lưng họ hỏi han. Người nghèo họ tới họ hay kiếm chuyện họ làm công quả, họ quét, họ rửa chén rồi này nọ, còn người giàu thì tới vô ngồi phòng khách nói chuyện nè, bắt trưởng viện nói chuyện với trụ trì không à. Nhưng mình thì sao, mình thì lại phải xuống nhà bếp mình đứng nói chuyện với cái người mà đang rửa chén đó. Đó là cái lòng từ bi và đạo đức bình đẳng. Nhưng ba cái này có rồi thì cái kia nó mới có.
[47:53]Hoặc là cái hạnh nhẫn nhục. Cái hạnh nhẫn nhục là sau này mình gặp cái người họ xúc phạm tới mình
[48:02]thì thường á mình sẽ giận, mình giận hờn, mình nổi nóng, hay là mình thù, hay là mình hung dữ.
[48:13]Nhưng mà nếu mình tu ba cái này cho vững, tự nhiên lúc người ta xúc phạm mình, mình cảm thấy mình nhịn được. Tại mình thấy mình như cỏ rác như cát bụi, và mình thương cái người kia. Tại nào giờ lúc mình quán từ bi mình quen quen mình thương mấy người huynh đệ dữ dữ của mình rồi. Tới chừng mình gặp cái người mà cũng dữ dữ họ nói nặng mình cái mình mình vẫn bình tĩnh để thương họ được, vượt qua được. Đó nó vô số, vô số những cái đạo đức, những tâm hạnh khác nó nó nó nó đến khi mà ba cái này đã vững vàng. Rồi tôi nói huynh đệ ví như là chỉ trích hay chỉ lỗi. Cái người ờ mình thấy một huynh đệ có lỗi thì chuyện gì sẽ xảy ra?
[48:54]Khi mình thấy một huynh đệ mình có lỗi thì nó sẽ có xuất hiện một trong hai cái tội sau đây nơi mình xuất hiện: một, mình khinh chê, nói xấu, đi rao bán tùm lum là mình thành cái tội gì? Đó là tội phỉ báng Phật pháp làm cho người ngoài mất tín tâm với Tam Bảo, mình cũng mang tội nặng. Cái thứ hai, cái tội thứ hai là bỏ mặc. Không chê không khen gì hết nhưng mà bỏ lơ luôn. Họ sống chết kệ họ, họ tội phước kệ họ. Cái bỏ mặc này cũng là một cái tội làm phá Phật pháp, làm cho người kia tiếp tục duy trì cái lỗi lầm của họ. Nên hai cái này đều rất là có tội, đều phá Phật pháp hết. Vì vậy, người tu của mình không có hai cái này thì mình phải làm sao?
[49:41]Khi mà huynh đệ mình có lỗi mình làm cái gì mà mới không bị lỗi, mới là đúng, đúng với tinh thần của Phật pháp? Hử? Đúng. Thứ nhất là không khinh chê, không, lòng mình vẫn thương yêu. Bởi vì lúc mình quán từ bi mình đã quen thương yêu những người lầm lỗi rồi, phải không? Nên bây giờ khi mà gặp huynh đệ mình phạm cái lỗi mình không khinh chê, không nói xấu, không chỉ trích, không rêu rao. Nhưng mình không làm thinh nè, không bỏ mặc, phải không, mà phải cố gắng giúp huynh đệ mình vượt qua. Nhưng mà cái góp ý giúp đó nó không có dễ tại nhiều khi người đó không có duyên với mình. Mình nói không có tác dụng.
[50:20]Đúng, mình phải nói đến vị thầy lớn hơn. Nếu mà mình có duyên trực tiếp á thì mình đến trực tiếp mình nói. Nếu mình cảm thấy không có duyên mình phải đến nói với thầy mình chứ không được làm thinh. Thấy huynh đệ mình có lỗi mà mình bỏ mặc là một tội nặng trong Phật pháp. Tại vì có cái chùa đó mấy cô, cứ nghe theo tông phái Mật Tông nói đó mình thấy lỗi người là lỗi mình đã đến chân á. Tới ai làm gì làm không nói. Cái chùa mém tiêu luôn rồi. Vì lỗi người nào cứ tiếp tục được phát triển, Phật pháp tiêu tan hết. Mà hiện nay như vậy, không ai nói tới ai hết là Phật pháp mình cũng đang suy đồi là vì lý do này. Vô số tâm hạnh đạo đức.
[51:00]Rồi cái cuối cùng mới là đạt được cái giới. Chúng ta vẫn nghe nói Giới-Định-Tuệ phải không? Tu học rồi cái gì á? Thì mình thấy giới là gì, là thềm thang phải không? Nhưng mà đối với tôi thì giới vẫn còn rất là cao. Nãy giờ là tôi nói đủ thứ chuyện hết trơn mà chưa nói tới giới, bây giờ mới bắt đầu nói tới giới nè. Đến chỗ này mới giữ được cái sự vô nhiễm nè. Nghĩa là chúng ta tu lễ kính Phật nè, từ bi, khiêm hạ nè, nó tạo thành vô số tâm hạnh luôn rồi nó mới đủ phước để chúng ta giữ được cái sự vô nhiễm. Tới chỗ này mới gọi là giới nè. Giới thì nó nhiều loại lắm. Nhưng đừng có ôm cái lông dê mà đi 10 dặm đường gì
[51:35]đó tùm lum à, mấy cái giới kỳ cục, mắc cười lắm. Nhưng mà cái quan trọng, cái chủ yếu của giới là sự vô nhiễm. Và phải có phước rất lớn mới giữ được sự vô nhiễm. Chúng ta tu tập tu tập ba cái tâm hạnh căn bản là lễ kính Phật nè, từ bi nè, khiêm hạ. Ba cái đó vững chắc rồi chúng ta mới đủ sức giữ được cái sự vô nhiễm này. Vì sao? Vì bản năng chúng ta là sự ô nhiễm. Trong bản năng mình như nãy chúng ta đã nói đó, là cái gì ở trong đó? Là ái dục, phải không, là ích kỷ, là hơn thua, là hận thù, là tàn bạo. Nó là bản năng thú vật. Con người ta có những cái bản năng của thú vật tiềm tàng trong con người mình, chứ không phải.
[52:16]Có một lần tôi xem một cái băng video chỉ cái người ca sĩ nổi tiếng là Michael Jackson, ông này ổng có những cái tư tưởng rất lớn khi ổng đưa vào âm nhạc của ổng. Khi ổng nói về cái cái hòa bình cho trẻ em trên thế giới, hoặc làm cho thế giới nối lại tình thương yêu với nhau, ổng có nhiều bài nhạc hay lắm. Trong đó ổng có cái tấm đoạn minh họa: một con beo, một con beo đang đi, tự nhiên biến thành ổng, bắt đầu đứng lên ổng hát, ổng ca, ổng đập phá dữ dội hết, rồi lại biến thành con beo bò đi mất. Cái đoạn không ai xem hiểu gì hết trơn. Không hiểu nhưng mà tôi nhìn tôi hiểu. Tôi nói ông này ổng nói rằng tiềm tàng trong
[52:50]con người nó có cái bản năng của thú vật. Ổng muốn nói tới điều đó. Và chúng ta phải cẩn thận với chính mình, không được chìu theo cái điều đó. Và như vậy trong chúng ta có sẵn cái bản năng của thú vật nên nó có cái ô nhiễm, cái thù hận, cái tham lam, hơn thua, ích kỷ, cái ganh ghét, tàn bạo. Mà chúng ta phải tu vô số cái công hạnh lành trước đó nãy nói, mới đạt được cái sự vô nhiễm này. Đến đây chúng ta mới có cái quyết tâm. Cái quyết tâm giữ gìn sự vô nhiễm.
[53:20]Nó mới xuất hiện được cái quyết tâm này để giữ được cái sự vô nhiễm trong sạch này. Giới đến chỗ này mới thành tựu chứ không phải dễ. Mấy nào giờ đó chúng ta cứ nói Giới-Định-Tuệ rồi cứ lo tu giới liền phải không? Nhưng mà nó không có căn bản nên không giữ được giới, không giữ được sự vô nhiễm. Nên rất nhiều người cũng nói Giới-Định-Tuệ nhưng không giữ được là vì vậy, vì không chuẩn bị trước nó. Vì họ cứ tưởng rằng giới gọi là thềm thang, nằm ở dưới thấp nhất. Nhưng không ngờ, chúng ta nếu phân tích nãy giờ chúng ta thấy cái giới nó cao dễ sợ lắm. Vì nó thắng lướt được cái bản năng của con người mình,
[53:52]nên cái vượt qua được cái đó lại cái giới đứng ở vị trí rất cao. Hồi nãy mình nói á, phải tu tập lễ kính Phật, từ bi, khiêm hạ thuần thục, sâu dày mới đủ phước để tạo nên cái quyết tâm này, để giữ được sự vô nhiễm này. Mà ba cái đó nè: lễ kính Phật, từ bi, khiêm hạ, nó là cái công phu. Công phu khó khăn, lâu ngày chứ không phải một ngày một buổi mà được. Như bài hôm nay chúng ta nói đó, người xuất gia công phu tu tập thì đây những cái đó là những cái công phu mà mình phải huân tập cả một đời của mình. Mà mỗi ngày mỗi ngày siêng năng mà tu tập cả một đời mình như vậy, đến lúc nào đó mình mới đủ cái phước giữ cái vô nhiễm.
[54:30]Nhưng còn bây giờ thì quý cô đã thọ giới rồi. Phải thọ Tỳ-kheo chưa? Phải không? Nhưng mà có chắc mình giữ được sự vô nhiễm không? Có chắc không? Không chắc, phải không? Mình nhận giới thôi chứ còn giữ hay không còn là một sự chiến đấu suốt đời còn lại. Không có chắc, nếu gặp hoàn cảnh thuận tiện nhiều khi bản năng nó trỗi lên mình sẽ buông tay mình chịu thua. Thì ở đây nè, chúng ta phải tạo vô số công đức để mới thành tựu chắc chắn được luôn cái giới này, không có dễ, không có dễ gì hết trơn. Thì sau khi được cái này rồi, cái công phu kế tiếp theo là tu tập chánh niệm. Để muốn hiểu được chánh niệm chỗ này thì chúng ta phân tích này một chút.
[55:08]Giai đoạn đầu á khi chúng ta mà tu tập những cái hạnh khác á thì chúng ta tu cái thanh lọc tâm trước. Thanh lọc tâm nghĩa là xem tâm mình thiện hay là bất thiện. Đó mình coi chừng tâm mình, và giống như mình gạn lọc tâm mình lần lần cho nó trở nên trở nên sao? Thuần thiện, thuần thiện. Hễ khởi niệm lên thì không có niệm bất thiện trỏng, khởi niệm lên là niệm thiện thôi. Thì sau đó mình mới tu đến cái giai đoạn chánh niệm. Chánh niệm là mình mình kiểm soát tâm mình sang hai cái là tịnh hoặc là động.
[55:52]Lúc này đó, hễ mà động nó khởi lên là chỉ là cái động thiện thôi. Vì mình đã đi qua giai đoạn thanh lọc tâm này rồi. Nên là thiện hay bất thiện nè, còn cái cái cái chánh niệm này là mình tu coi tâm mình tịnh hay là động. Thì cho đến khi mà nó thuần tịnh là mình tu xong chánh niệm, mình chuẩn bị đi vào chánh định. Tới giai đoạn nữa là chánh định. Con đường thiền cái căn bản là vậy đó. Pháp môn nào thì pháp môn chứ căn bản nó vẫn là như vậy á. Là giai đoạn đầu chúng ta cứ cố gắng thanh lọc tâm bằng vô số những công hạnh mà nãy mình đã nói phải không: lễ kính Phật, từ bi, khiêm hạ, bình đẳng, nhẫn nhục, tùy hỷ đủ thứ
[56:30]á, để gọi là thanh lọc tâm, để cho tâm hạnh của mình nó trở nên thuần thiện. Hễ mà khởi cái niệm lên chỉ là niệm thiện thôi, thì lúc đó mình buông luôn cái niệm thiện đó để đi vào cái cái tịnh. Và mình giữ cái tịnh này lâu ngày lâu tháng cho đến nó thuần tịnh luôn thì bắt đầu vào được chánh định. Chánh định mà giai đoạn đầu hé vào đầu tiên là cái sơ thiền. Sơ thiền là nó nhập vào thuần tịnh luôn, mình không cần phải dụng công nữa mà tâm luôn luôn thanh tịnh. Cái sơ thiền rất là vĩ đại, không phải dễ đạt được đâu. Nhiều người không biết coi thường chứ sơ thiền vĩ đại lắm. Người đạt được sơ thiền là chết tự tại.
[57:06]Còn cái cái tạo phước nữa chứ. Trong khi tu tập những điều này phải để ý tới cái vấn đề tạo phước. Vì nếu không có phước không có chuyện gì xảy ra hết á. Cái tạo phước này như hôm trước mình nói cái thời gian tu tập á, cái mà tạo phước mình đã nói trong cái thời gian tu học. Phải không?
[57:33]Bài vừa rồi bài rồi có làm chưa kìa? Làm chưa? Chưa hả? Thầy không trả bài hả thầy? Ủa làm được phải làm bài chứ làm sao mà đợi dạy hoài trời. Thôi thì lát cho làm luôn hai bài. Dạ không. Thôi thôi thầy. Ừ, lát cho làm luôn hai bài. Bây giờ kể lại coi nãy cô ghi có đúng không nha. Một là lễ kính Phật, ha, có chưa? Có. Hai là quán từ bi, có chưa? Thứ ba là tâm khiêm hạ, có chưa? Thứ tư là tu tập vô số tâm hạnh lành khác, có chưa?
[58:09]Có chưa? Tu tập vô số là từ ba cái đó là vô số những tâm hạnh khác sẽ xuất hiện theo đó. Đó là cái thứ tư. Thứ năm là quyết tâm giữ gìn sự vô nhiễm, có chưa? Có. Thứ sáu, kế tiếp là tu tập chánh niệm để thanh lọc những tịnh và động, có chưa? Thứ bảy là tạo phước, có chưa? Và thứ tám là vào được chánh định, có chưa? Đó, tám cái đó là cái công phu phải giữ gìn suốt đời gọi là công phu tu tập của người xuất gia, ha.
[58:43]Bây giờ chúng ta nói qua công phu thiền định một chút. Khi mà tu tập khi chọn pháp môn để hành trì đó, thì quý cô phải cẩn thận với những pháp môn mà tự quảng cáo mình trên mây xanh đó. Có những cái pháp môn mà họ nói họ là cao nhất, thì coi chừng mình đi theo họ mình sẽ trở thành... Nghĩa là ông thầy mà ổng càng ổng tự quảng cáo chừng nào thì đệ tử hư chừng nấy à. Vì đó là ông thầy ổng mớm cho người đệ tử có sự tự cao. Ông thầy ổng nói tu pháp môn ổng là hay nhất, thì người đệ tử cứ bước vô là thấy mình so sánh với các chùa khác, với các phái khác là mình đã trở thành hay nhất. Tu thì chưa được nhưng mà tự cao xuất hiện trước hết, đó là rất nguy hiểm.
[59:24]Mà cái tự cao như chúng ta nãy đã nói, phá tan tất cả mọi công hạnh. Trước kia mình là người trong sạch, mình tự cao một thời gian mình sẽ trở thành người ô nhiễm liền. Cái tự cao ghê gớm lắm, nguy hiểm lắm. Không có gì phải sợ, tội gì cũng không sợ, bằng sợ tự cao. Tại vì có cái tự cao rồi thì tội nào mình cũng dám làm hết. Còn hễ mình có khiêm hạ rồi thì cái lần lần cái phước nào mình cũng sẽ thu hoạch được hết. Hai cái đó thấy ghê gớm lắm, đáng sợ lắm, người tu phải cẩn thận. Nên mà phải lựa, ví dụ như có người nói trì cái chú này công đức hơn mọi tất cả các công đức, nghe là mình phải biết cái tà kiến liền, không nói gì hết trơn á.
[1:00:05]Người mà trì cái câu chú như ông thầy ổng dặn mình rồi cái mình thấy mình không cần phải làm điều gì hết, không cần phải tu cái đạo đức gì hết, không cần làm phước gì hết, cứ trì câu chú này thôi là sẽ được công đức thù thắng hơn hết, rõ ràng đó là một tà kiến sai nhân quả, phải không? Đó, sai nhân quả. Hoặc là tu theo cái pháp môn, ông thầy ổng đả phá sạch sẽ các pháp môn khác á. Nói chuyện với ổng là ổng chê hết pháp môn này tới pháp môn kia, ổng chỉ khen mình pháp môn của ổng thôi, thì đó cũng là một tà kiến luôn. Mấy người đó mình tránh xa ra. Ha, hễ mà sau này quý cô đi học đạo hay tìm một pháp
[1:00:36]môn hành trì, thì nên tránh những người như vậy. À tôi nói theo cái hình ảnh này, cái bài này thì tôi đã giảng ở nơi khác, nhưng mà ở đây thì tôi sẽ giảng lại một chút. Đạo Phật giống như cái cây. Cái này không biết đã nói chưa kìa? Chưa. Chưa hả? Đạo Phật giống như cái cây. Cái đuôi chuột của cái cây biết không? Biết cái rễ cái không? Biết. Là tượng trưng cho lòng tôn kính Phật và lý tưởng giải thoát.
[1:01:07]Cái đuôi chuột, cái rễ cái là tượng trưng cho lòng tôn kính Phật và lý tưởng giải thoát. Cái bộ rễ là tượng trưng cho cái gì? Là tượng trưng cho vô số những cái tâm hạnh đạo đức. Cái bộ rễ là tượng trưng cho vô số cái tâm hạnh đạo đức. Cái thân cây là tượng trưng cho phước mà mình tích lũy được.
[1:01:40]Còn các cành nhánh là tượng trưng cho các pháp môn tu hành trong đạo Phật. Thân cây là tượng trưng cho phước mà mình tích lũy được, còn các cành nhánh là tượng trưng cho các pháp môn tu hành trong đạo Phật.
[1:01:58]Như vậy mình đi cành nào cũng được hết trơn, miễn đúng cái gốc đó, phải không? Miễn mình có lòng tôn kính Phật, có lý tưởng giải thoát nè, có cái tâm hạnh đạo đức nè, tích lũy được phước, thì bây giờ niệm Phật cũng tốt, quán hơi thở cũng tốt, quán bát nhã cũng tốt, khán thoại đầu cũng tốt, trì chú cũng tốt. Nếu những cái căn bản kia có thì đi cành nhánh nào nó cũng ra hoa, ra lá, ra quả giống nhau hết. Chỉ sợ cái cành đó của cây khác người ta tháp tháp vô. Phải không? Chứ đúng cái cây đó là bảo đảm sẽ ra đúng quả bồ đề, nhưng mà cái cái nhánh tháp ra cái khác. Cái lá tượng trưng cho gì? Lá tượng trưng cho cái phong cách toát ra bên ngoài của người tu.
[1:02:37]Như vậy cái lá nó giống nhau hay khác nhau? Lá khác hả? Trời. Trong một cái cây mà lá khác nhau hả? Phật ơi là Phật. Cây tầm gửi đâu phải cây đó. Tầm gửi là ngoại đạo mượn danh đạo Phật, tháp ức trong Phật quá. Như vậy chung một cái cây thì lá giống nhau hay khác nhau? Giống. Như vậy người tu bất cứ pháp môn nào, nhưng mà nếu đúng những cái tâm hạnh đó thì cái phong cách toát ra bên ngoài giống nhau hết. Phong cách đó là những cái gì? Mình thấy đó là sự điềm đạm này, sự chững chạc, phải không? Sự nhẹ nhàng, sự khoan thai, sự hiền lành, sự độ lượng. Thì tu bất cứ pháp môn nào là phải toát ra giống hệt nhau như vậy hết,
[1:03:20]vì vô số những cái lá này, ba ngàn oai nghi mà tám muôn tế hạnh. Những cái lá mà tượng trưng cho ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh, giống hệt nhau hết. Còn nói tại tôi tu pháp môn này nên ổng hơi sân, hay tôi tu pháp môn kia nên cái mặt mặt hơi buồn, là trật lất hết. Nghĩa là tu pháp môn nào mà phải đúng, có bộ rễ đó, có cái thân đó, đi các pháp môn trong đạo Phật đó, thì lúc nào mình nhìn con người đó đều giống nhau hết. Có một cái gì đó nó khoan thai, chững chạc, điềm tĩnh, hiền lành, từ ái, độ lượng á vân vân. Mà nhiều khi hơi khôi hài.
[1:03:57]Giống giống nhau như vậy hết mới là đúng. Hoa là cái gì, quả là cái gì, ai biết? Hoa là định, quả là tuệ.
[1:04:08]Hoa là tượng trưng cho định, và quả là tượng trưng cho tuệ. Tuệ là quả. Tuệ là không phải mấy cái học hiểu biết này gọi là tuệ đâu nha. Tuệ là cái phải chứng được sau khi mình vào định rất sâu. Đó mới gọi là tuệ. Chứ còn cái hiểu biết của mình trong học không phải gọi là tuệ. Muốn biết tuệ thế nào chịu khó nhập định đi, rồi biết.
[1:04:38]Nhưng mà riêng cái pháp môn trì chú cẩn thận chút nha, tại vì trì chú dễ lọt qua ngoại đạo lắm. Trì chú rất gần với ngoại đạo. Mình trì chú để nhiếp tâm thì không sao, còn trì chú để mong được công đức nè, được thần thông này kia nọ là đi vào ngoại đạo rất nhanh. Nên cái người mà tu mật tông họ không dễ mất căn bản lắm, họ không có lòng tôn kính Phật nè, ít có tu dưỡng đạo đức nè, ít có chịu tạo phước, mà cứ lo nắm câu thần chú tu không à, cho nên nó ra cái nhánh khác, cái phong cách của họ nó khác. Cái người niệm Phật vậy chứ chắc ăn lắm nha. Cái người tu pháp môn niệm Phật vậy chứ họ hiền lành lắm.
[1:05:11]Vì niệm Phật là mình được cái phước tôn kính Phật á, cho nên những cái tâm lành khác nó dễ xuất hiện lắm, nên người đó coi vậy chứ hiền lành, ít có tự cao. Niệm Phật vậy chứ chắc ăn lắm. Còn cái người nào phước, lễ Phật rất nhiều mới dám tu thiền. Tu thiền tức là quán hơi thở nè, quán bát nhã nè, à khán thoại đầu gì đó vân vân này, pháp môn thiền định phải phước rất lớn. Phước ít ít tu thiền không có tiến, không tới đâu. Niệm Phật vậy chứ chắc ăn. Nên nhiều hồi xưa giờ nhiều vị họ chứng rồi họ vẫn ca ngợi pháp môn niệm Phật là vậy đó, vì các ngài thấy cái nhân quả của nó. Thưa thầy, thầy nói là trong kinh
[1:05:53]Địa Tạng... Các cô học cơ bản bốn năm rồi mà chưa rành giáo sử. Ráng học cao cấp đi rồi sẽ biết, hay là ra nước ngoài học luôn rồi sẽ biết. Sử Phật giáo không đơn giản. Đây có những vấn đề tôi nói nhỏ, quý cô đừng có đi nói lại với ai, là người ta đau lòng. Nếu như đi học lại đó, ông thầy đó ổng nói vậy, người ta ghét tôi. Là đạo Phật qua hơn 2500 năm, kinh điển đạo Phật đã bị thêm thắt vào rất nhiều, bị ngụy tạo rất nhiều. Có những bài kinh hoàn toàn không phải Phật thuyết, mà người ta mượn danh là Phật. Rất nhiều, rất nhiều luôn. Mà tôi không muốn nêu đích danh. Tôi nêu đích danh là ở đây quý cô sửng sốt hết.
[1:06:42]Tức là những bài kinh mà nhiều khi quý cô đang tôn thờ, đang tụng hằng ngày, tới chừng hiểu ra thật sự không phải Phật thuyết, do người sau đưa vào. Mà 600 năm sau, 1000 năm sau Phật tịch, những bài kinh đó mới bắt đầu có.
[1:06:57]Đây là điều rất là khủng khiếp khi mà chúng ta biết được. Hồi xưa tôi cũng vậy. Thì tôi là tu theo Bắc tông Đại thừa mà, thì mình cũng tin là kinh nào cũng Phật thuyết. Cho đến khi thầy của tôi bảo mà sự thật không phải như vậy, có những bài kinh mà người sau đã ngụy tạo đưa vào, nói là Phật thuyết chứ không phải Phật thuyết. Tôi nghe tôi sững sờ, trớn váng hết trơn, tái mặt hết trơn, bàng hoàng hết. Đó là một sự thật quá phũ phàng đi. Nhưng mà nhờ thầy mình là người mà mình tin được, vị có uy tín, cho nên lần lần tôi bình tĩnh lại và chấp nhận điều đó. Sau đó mới tìm hiểu lại cái giáo lý Đạo Phật.
[1:07:34]Đây là điều rất đau lòng. Giờ tôi nói một điều, nói nho nhỏ quý cô đừng đi ra ngoài nói, như kinh Địa Tạng các cô nghĩ ờ là là phải Phật thuyết không?
[1:07:46]Nhưng mà trong Tạng Ấn Độ không có nha. Chỉ có ở Trung Hoa mới có kinh Địa Tạng thôi. Chứ bên Ấn Độ không có kinh Địa Tạng. Cái tạng Sanskrit, tạng Pali thì dứt khoát không có rồi, tạng Sanskrit không có luôn, tạng của Tây Tạng cũng không có luôn. Chỉ có tạng của Trung Hoa là Hán tạng mới có. Thì như vậy kinh Địa Tạng do ai viết? Nước nào viết? Quá rõ ràng, thấy không? Quá rõ ràng. Nên các nhà sử học họ nghiên cứu rồi họ biết liền à. Lương Hoàng Sám thì rõ ràng không phải Phật thuyết, do ngài gì đó? Ông gì mà quốc sư mà thầy của vua Lương Võ Đế á? Chí Công. Trong đó viết toàn là...
[1:08:36]Phải Ngộ Đạt là Thủy Sám, còn Lương Hoàng Sám là ông gì ta, lâu quá tôi quên ta. Quên mất. Thì cái đó là có tác giả, những cái đó là có tác giả rõ ràng. Còn có những cái không có tác giả mà cứ gán là Phật thuyết, như Kinh Địa Tạng cứ nói Phật thuyết không. Nhưng mà vì nói được tội phước nên cái ý trong đó thì cũng hay. Nên nhiều kinh sau này họ soạn ra đó, họ không phải Phật thuyết nhưng mà ý cũng rất là hay, chứ không phải không. Ví dụ bộ Kinh Bát Nhã tư tưởng rất là hay nhưng hơi khó xác định Phật thuyết. Nhiều kinh không phải Phật thuyết, cả trong Nikaya vậy. Nikaya là bộ kinh nguyên thuỷ nhất mà được cho là hầu hết là do Phật thuyết,
[1:09:17]vậy mà có nhiều bài cũng lọt vô là không phải Phật thuyết chẳng hạn. Ví dụ như thế này, thì đúng là Phật có chế ra Bát Kính Pháp, phải không? Buộc người Ni là phải tôn trọng người Tăng, vì nói rằng người Ni phiền não nhiều, dễ ngã mạn, đồng thời là phái yếu nên phải nhờ chư Tăng bảo vệ. Giống như không được an cư ở nơi nào mà không có chư Tăng ở gần. Để làm chi vậy? Để chư Tăng bảo vệ. Và người nữ phải khiêm tốn vì Phật cho rằng người nữ phiền não, nhưng mà đó là cái việc nhỏ. Có những bài kinh Phật nói: có nhiều người nữ còn tốt hơn người nam, Phật cũng ca ngợi. Vì có những người nữ cư sĩ vẫn chứng được Tu-đà-hoàn,
[1:09:55]những vị xuất gia chứng luôn A-la-hán mà, phải không? Nhưng mà có một bài kinh trong Nikaya nói: ta không thấy ai mà ác tâm như người nữ, ta không thấy ai mà xấu xa như người nữ. Thì dứt khoát Phật không nói câu đó, không nói cái câu kỳ cục vậy. Cái đó là ai mà đưa vào thêm để mà hạ thấp người nữ xuống, để mà giữ quyền thống trị của người Tăng thôi. Nên những cái, những cái điều mà trong Nikaya đó là coi kinh điển nguyên thuỷ mà Phật thuyết cũng không chắc Phật thuyết nữa. Cái mà chúng ta phải cẩn thận như vậy. Nên đối với các pháp môn...
[1:10:32]Đối với các pháp môn thì mình phải cẩn thận. Nên tôi nói cái tuỳ duyên là cẩn thận. Nhưng tu thì sau này quý cô sẽ được gặp, được học hỏi thêm, phải không? Nhiều vị thầy để mình dụng công, nhưng mà nhớ giữ cái đuôi chuột: lòng tôn kính Phật nè, lý tưởng giải thoát nè, bồ đề đạo đức sâu dày, tạo phước thật nhiều thì mình tu pháp môn nào cũng có thể thành được hết. Còn nếu mà cái phần căn bản đó mà không có thì không có pháp môn nào đưa đến sự tiến bộ. Mà cái hạnh toát ra bên ngoài là phải ba ngàn oai nghi, tám muôn tế hạnh từ từ thành tựu hết, từ từ thành tựu hết. Nghĩa là người tu ở phương trời góc biển nào không biết,
[1:11:11]mà nếu đúng Phật pháp, nhìn vào phong cách đều giống nhau hết, đều có cái gì hiền lành, khoan thai, đĩnh đạc hết. Mấy cái đó là cái mình đánh giá, rồi từ từ vào được định và chứng được tuệ ha, đó là cái đúng của đạo Phật.
[1:11:25]Bây giờ chúng ta đánh giá mình trong cái sự tiến bộ sự tu hành là cái gì? Là thứ nhất, mình đánh giá sự tiến bộ trong sự tu tập của mình là có ba điểm nè. Thứ nhất là mình đối chiếu với đạo đức, dựa vào đạo đức để đánh giá sự tiến bộ của mình. Rồi mình coi mình có bớt tham lam, bớt ích kỷ, bớt sân hận hay không; có tăng được cái nhẫn nhục, tăng được cái từ bi, tăng được cái nghị lực, ý chí hay không. Đó là đánh giá trên đạo đức.
[1:11:58]Nếu mình tu mà mình cảm thấy càng lúc mình càng buông xả, đời sống mình vị tha hơn, hồi trước mình có bộ đồ tốt nào đó mình giấu giấu, nhưng bây giờ mình tu riết mình xách bộ đồ mình đem cho luôn. Buông cái nhẹ, buông như rác. Ở đây có ai đem đồ mới mình đem cho chưa? Hay đồ xịn hay gì đó? Không, đồ tiêu chuẩn cho thì dễ rồi, nó được kêu mới chưa mặc, có đem cho ai không? Vậy là giỏi, tu vậy là tốt rồi. Rồi mình bớt ích kỷ, rồi bớt sân hận nè. Ví dụ bớt giận...
[1:12:30]Rồi mình bớt sân nè, ví dụ như có chuyện gì mình bớt nổi nóng, bớt cự nự, bớt cãi với nhau, những điều đó đó. Mình tu mấy cái đó nó phải thấy rõ, phải bớt hẳn nhẹ nhàng đi. Rồi cái sức nhẫn nhục chịu đựng cái nghịch cảnh nhiều hơn, cái ý chí mình mạnh hơn. Đó là những cái dấu hiệu của cái đạo lực mình tiến bộ. Cái thứ hai nữa là mình nhận thấy tâm mình thay đổi trạng thái, là mình thấy mình bớt vọng tưởng nè, phải không? Bớt vọng tưởng, tâm nó rỗng rang hơn, sáng tỏ hơn. Cái sáng này nó không phải sáng ánh đèn, sáng này nó kỳ lắm, diễn tả bằng lời nói không được. Nhưng mà cứ tu rồi mình sẽ thấy,
[1:13:05]mình biết tâm mình nó sáng hơn, ít vọng tưởng hơn, rỗng rang hơn. Đó là cái nhìn vào tâm mình để đánh giá cái sự tu tập mình có tiến bộ hay không. Rồi thứ ba là những khả năng nó tăng. Khả năng nó tăng ví dụ như: ký ức mình tốt hơn, mình nhớ nhiều hơn, rồi mình tập trung vào cái vấn đề nào nó tốt, mạnh hơn, ít có bị phân tán, rồi mình phán đoán nhanh hơn, phán đoán sự việc mình biết đúng sai lại rất lẹ. Sự việc mà hiện ra trước mắt mình, mình đánh giá đúng sai rất là nhanh, quyết định mình phải làm cái gì, rất là nhạy. Đó là những khả năng mình tăng lên. Tức là tôi nói lại ba cái cái để mình đánh giá
[1:13:38]được sự tu tập của mình có tiến bộ hay không. Thứ nhất là mình xem cái đạo đức của mình có thăng tiến hay không. Thứ hai là xem cái sức định của mình á, tâm của mình bớt vọng tưởng hay không. Và thứ ba là mình xem cái khả năng của mình có tăng lên hay không.
[1:13:56]Và cuối cùng, trong cái công phu tu tập của người xuất gia thì chúng ta có những điều nên cảnh giác, những điều nên cảnh giác: là nhiều khi chúng ta tự hào vì cái sự tinh tấn của mình. Thấy mình tinh tấn quá, mình thấy mình tự hào mình ngon hơn huynh đệ, thì nó bắt đầu bắt đầu thối tâm đó. Cái tự hào này nó bí mật, mình không có thấy. Phải lạy Phật, Phật gia hộ dữ lắm mình mới thấy, còn không là mình không thấy cái tự hào này. Vì tôi vẫn nói cái này gọi là tự hào bí mật. Tự mình nhìn không có thấy, nguy hiểm lắm mà phải cảnh giác, nó phá tiêu công phu mình hết. Đó, cái thứ nhất là tự hào vì sự tinh tấn.
[1:14:33]Thứ hai là mình tự hào vì cái khả năng nhiếp tâm của mình, khi mình thấy mình vào định được thì nó vẫn xuất hiện cái tự hào bí mật bên trong. Qua khỏi cái định, sâu hơn cái định, nó có tự hào thầm trong đó. Từ từ nó phá tiêu cái định mình luôn trở lại, phá hết đức hạnh của mình. Phải cẩn thận cảnh giác cái đó. Rồi mình coi chừng cái cái tự hào vì cái cái năng lực mình phát triển. Mình cảm thấy mình giỏi hơn người khác, khi mình có khả năng hơn như nãy mình nói á, những điều đó cũng làm mình tự hào.
[1:15:09]Thứ tư là mình coi chừng cảnh giác vấn đề chia rẽ pháp môn vì tư tưởng độc tôn. Khi mình tu pháp môn nào cũng coi chừng, mình cho pháp môn đó là hay nhất, rồi sinh ra mình chia rẽ với mọi các chùa khác, các tông phái khác, làm cho Phật pháp bị mất hòa hợp, mình mang tội nặng. Cứ coi chừng hay cực đoan vào tự lực và tha lực.
[1:15:30]Cái người mà chấp tự lực cũng là cực đoan, mà người chấp lệ thuộc vào tha lực cũng là cực đoan, sai lầm hết. Không biết đủ giờ để nói không.
[1:15:39]Chấp mà tự lực hay chấp tha lực đều đều sai hết. Cái người mà chấp tự lực cũng là người chấp ngã, cứ cho mình là cái cái ta này là thật ta, nên việc gì phải tự mình làm thôi chứ không có nhờ vả ai, không nhờ vả thần thánh gì hết. Đó, vô tình cái người đó chấp ngã nặng và kiêu mạn sẽ phát sinh. Rồi cái cái người mà chấp tha lực á là người không có tin nhân quả. Người không tin nhân quả, lúc nào cũng nô lệ vào thần thánh, cái gì cũng cầu xin hết, cứ cho rằng mình không làm được điều gì. Thì cả hai người đều là cực đoan. Cái trung đạo là gì? Cái trung đạo, mình biết cái ta này nó hư ảo, không có thật, cho nên mình khiêm tốn mà mình cầu nguyện chư Phật gia hộ cho mình.
[1:16:18]Nhưng mình vẫn biết có nhân quả, mình phải chịu trách nhiệm lấy việc làm của mình, nên mình hết sức nỗ lực cố gắng để thực hiện, chứ không phải mình cầu xin rồi bỏ mặc Phật cho mình chứ mình không cần làm mà vẫn có là sai. Nên mình cầu nguyện Phật nhưng mình vẫn cố gieo nhân. Thí dụ như mình cầu xin Phật cho mình được lòng từ bi, được lòng khiêm hạ, phải không? Đồng ý chưa? Viết này gì đây, để coi để đọc coi. Hôm nay chúng ta nói bài để có mấy cái ý như vậy đó. Có người nói là khi thấy huynh đệ có lỗi lên mách thầy, thì cái người huynh đệ của mình bắt đầu giận hơn nữa, nói: "Huynh đệ hại tôi." Thì mình còn phải mách lần nữa, nói:
[1:16:58]"Nãy con mách thầy mà nãy huynh đó còn giận con dữ dội nữa, nhờ thầy rầy tiếp." Thấy ổng thối còn mách nữa hả? Thì mình lên mách thầy một bận nữa, nói: "Lần này giận còn giận nữa, thì nhờ thầy rầy tới chừng nào ổng hết giận thì thôi." Mà phải không được hèn nhát. Vì huynh đệ mình phải để sửa đổi, mình không được hèn nhát, phải tiếp tục thưa thầy mình. Hễ thấy huynh đệ mình còn phiền não là tiếp tục thưa tới nào ổng sợ, ổng hết hết giận thì thôi. Trong chùa tôi cũng vậy. Trong chùa tôi cũng vậy. Và hồi tôi còn làm chúng, tôi cũng vậy á. Có chuyện có một người huynh đệ của tôi, người sư huynh thôi, ổng có một cái lỗi.
[1:17:30]Lỗi thì thật ra thì lúc đó nó cũng chưa có gì nghiêm trọng, nhưng nó sẽ dần dần đi đến rất nghiêm trọng, mà không ai dám nói hết trơn, tại ông đó cái cá tính ổng hơi mạnh. Mình bây giờ mình gọi là hơi dữ đó, nói nôm na hơi dữ, mà dùng cái từ văn hóa một chút là cá tính hơi mạnh, nên không ai dám góp ý. Thì ai cũng làm thinh hết, nhưng nếu làm thinh thì từ từ cái vấn đề nó sẽ đi đến chỗ rất nghiêm trọng. Không ai dám nói, cái tôi chờ, bữa có thầy tôi về thăm, ở trên núi về thăm, lúc ngồi chơi quanh thầy, huynh đệ đông đủ hết, có ổng luôn, thì tôi nói luôn chuyện đó. Tôi nói một toạc ra, tôi không có sợ.
[1:18:05]Khi mà tôi nói ra rồi thì những huynh đệ kia rất là sợ cho tôi, vì sợ cái người sư huynh kia ổng sẽ thù mà ổng ám hại tôi cái này cái kia, tại ổng có ổng có có khả năng ổng làm việc ấy. Nhưng tôi nói tôi không có sợ. Tại thứ nhất, tôi tin người sư huynh của tôi không phải người tiểu nhân. Và tôi thấy ổng là người tu được, nên phải cản để không cho ổng làm điều sai lầm, để cho ổng tiếp tục tu và sau này làm lợi ích cho Phật pháp. Còn bây giờ ổng có giận tôi, trong lúc nào đó ổng hại tôi thì tôi cũng chấp nhận thôi, tôi chấp nhận chịu đựng, không có sao. Nên khi mình mà muốn xây dựng huynh đệ mình thì không
[1:18:36]được hèn nhát, phải can dạ chấp nhận hết. Huynh đệ mình có giận mình cũng chấp nhận, mách nữa, mách nào hết giận thôi. Rồi hỏi câu: "Sao mà người tu mà cứ hay đòi tự tử hoài?" Không biết ai, chắc ai đòi mách hay gì nói cho. Người tự tử là người sao? Thật ra ai cũng ham sống hết, vì cái bản năng sinh tồn con người rất mạnh. Nhưng mà đến lúc nào đó họ cảm thấy đau khổ quá, cái sự sống này nó không còn ý nghĩa nữa và họ muốn chết. Vì họ không chịu đựng nổi cái đau khổ nên họ muốn chết. Tưởng rằng cái chết sẽ làm cho họ nó không còn đau khổ nữa, nhưng mà không phải đâu. Chết là đau khổ nhiều hơn. Trong thế giới vô hình đó, tất cả những vong linh trong đó rất đau khổ,
[1:19:19]rất đau khổ, rất cô đơn, rất buồn bã mà không có người để mình nói. Bây giờ huynh đệ mình còn giận mình nói được, cái hôm đó là không nói ai nghe, không ai thèm nghe mình nữa hết trơn. Vất va vất vưởng mà chung quanh mình có mà mình cũng đâu biết người ta đang ngồi gần mình, chứ coi chừng sau lưng không? Dạ thấy. Không biết được đâu. Ở đây có ai thấy ma chưa? Chưa. Có hả? Ma làm sao?
[1:19:49]Đúng rồi, nói là đúng đó. Gương mặt của ma rất là ghê rợn do quả báo của họ. Như khi chúng sinh mà lúc còn sống á mình hay dọa nạt muốn cho người khác phải sợ mình, thì mình chết mình đọa vào các loài dữ như cọp, beo, rắn hả, ai thấy là cũng sợ liền phải không? Thì ma cũng vậy. Lúc sống họ hay làm những cái hung dữ, nên khi họ chết họ đọa vào loài ma gương mặt họ rất là ghê. Nếu mình trông thấy là mình co giò mình chạy liền, mình la mình sợ tái mặt hết trơn nếu mình tu sức tu mình yếu á.
[1:20:20]Cái gì? Quỷ hả? À à quỷ. Quỷ nghe quý quý.
[1:20:29]Cái đó là yêu tinh rồi, loại phi nhân, nó có thể biến hình của nó được, nó không có không có hình dáng cố định mà nó tạo cái hình theo ý muốn của nó, cái đó gọi là yêu tinh, loại nó hơi có phước á. Thôi cho nên nói với người mà đòi tự tử đó: Thôi đừng tự tử nữa, tự tử chết xấu lắm. Sống thì thấy đẹp, tự tử chết xấu lắm, ma xấu lắm. Nói rằng nương vào câu niệm Phật để ngồi thiền nhưng tại sao vọng tưởng vẫn còn khởi dậy? Thì có nghĩa là mình chưa đủ phước. Vọng tưởng mà dẹp được là do phước. Hồi nãy chúng ta nói cái cây đó, qua cái thân cây rồi mới tới cái cành nhánh, tức là chúng ta có cái thân phước rồi chúng ta
[1:21:09]nhiếp vào một pháp môn nào cũng đều vào định được hết. Do cái thân phước của mình nó chưa vững cho nên mình nhiếp vào pháp môn cũng chưa vào định thì cứ bình tĩnh mà niệm Phật tiếp. Và trong đời sống mình sống hết sức vị tha, làm lợi ích cho chúng sinh. Và có khi 5 10 năm sau mình cũng chưa nhiếp tâm được, vẫn tiếp tục niệm Phật và tiếp tục sống đời vị tha làm lợi ích cho chúng sinh, đóng góp xây dựng Phật pháp. Thì đến một lúc nào đó bất ngờ mình không ngờ được tự nhiên nhiếp tâm vào được dễ dàng. Đó là do phước. Tâm tu thì vẫn phải giữ tinh tấn, nhưng mà phước phước thì vẫn phải siêng năng mà tạo.
[1:21:42]Phước quan trọng lắm. Tại sao vô minh? Vô minh thì nó từ vô thủy rồi. Tới cái vị chứng A-la-hán mới thấy cái đầu mối của vô minh của luân hồi. Mà thấy rồi cũng không nói được. Cái lời không diễn tả được cái đầu mối của vô minh của luân hồi, lời nói không tới. Cái vị đó tới chứng rồi là biết thôi, mà biết rồi cũng không nói được nên cũng làm thinh luôn. Thì làm sao mà diệt? Thì như Phật nói vậy đó. Chúng ta đi vào Bát Chánh Đạo, khi Chánh định chúng ta tới sâu thẳm tận cùng phá tan được chấp ngã, sẽ phá tan được vô minh. Tức là định sâu sẽ phá được vô minh, sẽ phá được chấp ngã. Tức là định rồi thành tuệ, vậy cái tuệ tức là cái
[1:22:21]mà chấm dứt vô minh, chấm dứt được cái chấp ngã. Cho nên chúng ta phải đi bằng con đường thiền định. Câu này thầy không muốn lặp lại trong đây vì cái câu này thầy nghe nó nó không có được nhã nhặn, nó có vẻ khiếm nhã quá. Ai hỏi câu này là vị Tỳ-kheo-ni đó thì nó có vẻ nó hơi khiếm nhã, cho nên thầy không có Thôi thôi thầy thì không dám nói ra vì thầy cũng không tin nữa. Không phải sách nào nói cũng đúng đâu. Như nãy thầy nói đó, thuyết pháp đông, hay, tín đồ đông chưa chắc là đúng. Mà mấy sách viết ra không phải sách nào viết cũng đúng, đừng có tin sách. Đọc sách phải cẩn thận lắm, không phải sách nào viết đúng đâu.
[1:22:54]Nói rằng ví dụ như chùa gần đình rồi cái vị thần ở trong đình qua phá chùa Thật ra thì không nên tin chuyện đó. Vì nếu cái vị đó mà họ là một vị thần công minh chính trực á thì họ thường họ giữ chùa họ hộ pháp. Họ giống như viên chức nhà nước, cán bộ địa phương vậy đó, họ phải ráng làm việc cho tốt vì trên họ còn có những người cai quản họ nữa. Trong thế giới vô hình nhưng nó cũng có tôn ti trật tự dữ lắm chứ không phải không. Còn những chuyện rắc rối trong chùa mình á là do đạo lực mình không có vững, rồi có những loài mà cái việc mà phá đúng là nó cũng có chứ không phải không, do thế giới vô hình phá chứ là cũng có chứ không phải là không hoàn toàn.
[1:23:34]Nhưng mà trước hết cũng phải do chính mình trước, mình có cái gì sơ hở, phiền não ích kỷ gì đó. Nên ở đây là toàn thể đại chúng ráng tu ba cái tâm cho nó vững. Ba cái tâm đó là gì? Lễ kính Phật, từ bi, khiêm hạ, ba cái đó cho vững rồi cái mình chuyển được tâm của quỷ thần. Quỷ thần chung quanh mình dần lần lượt rồi họ cũng theo họ ủng hộ mình.
[1:24:19]Không, cái việc thầy đó cũng không phải là sai. Đúng ra cái việc bước ra ngoài đời mà đi học nó cũng phức tạp lắm chứ không phải dễ. Nó cần thiết nó có những kiến thức khi mình học toán học văn rồi đó, làm cho mình tăng lên cái khả năng suy luận hợp lý để mình học đạo. Hoặc mình kiểm soát tâm mình nó cũng tinh tế hơn. Điều đó cũng là cái hay, chủ trương của Giáo hội vậy cũng là hay. Tuy nhiên, cái người tu ra ngoài đời học thì nó cũng phức tạp và đúng là cũng dễ loạn tâm nên cả hai bên đều đúng. Và phải giải quyết bằng cách nào? Giải quyết bằng cách là tùy người. Ví dụ cái người đó họ ít loạn tâm mà trong chùa mình còn dạy dỗ được
[1:24:57]thì phải cho họ đi học để họ tăng cái kiến thức khả năng lên, những cái khả năng căn bản sau này mới làm việc lợi ích Phật pháp được. Chứ trình độ Phật tử sau này họ rất cao, họ đại học này đồ không mà mình mới học lớp 8 lớp 9 thì mình nói không thuyết phục họ nổi, phải không? Nên phải trình độ thật cao. Nhưng mà phải ráng làm sao khi về chùa phải khuyến khích họ tu nhiều hơn, phải giữ gìn những cái tâm hạnh đạo đức, phải ngồi thiền để bù lại, đừng loạn tâm. Chứ không phải vì sợ loạn tâm rồi bỏ luôn, sau này người đó không có hữu dụng, không có làm lợi chúng sinh được. Như vậy nên phải tu và cũng phải học, chứ đừng có chấp một bên.
[1:25:30]Còn cái người chủ trương phải đi học, đi học về không tu chắc chắn là loạn tâm. Còn sợ loạn tâm rồi không học thì cũng vứt đi, uổng phí. Nên phải cố gắng, người tu phải cố gắng dữ lắm chứ không có được ở không. Không được lựa con đường dễ mà đi, phải lựa con đường khó khăn, con đường đó là mình phải cực khổ hơn, nỗ lực nhiều hơn, phải tu nhiều hơn, học nhiều hơn và làm việc nhiều hơn chứ không có nhàn nhã được. Hễ nhàn nhã là mình bắt đầu có quan điểm sai lầm rồi đó, quan điểm sai. Ai hỏi nữa?
[1:26:20]Thì "như thị ngã văn" đó là "Tôi nghe như vầy." Thì đó là ngài A-nan đó. Đúng rồi.
[1:26:29]Đúng rồi cô đó nói đúng vậy là cô đó có học ở đâu đó. Không phải kinh nào cũng Phật thuyết đâu. Nhưng có nhiều bài kinh họ giả bộ là Phật thuyết nên họ cũng tạo ra là nói là "Như thị ngã văn" giống ngài A-nan viết để cho người sau tưởng là Phật thuyết. Nhưng đó là những bộ kinh ngụy tạo. Nhưng mà không phải những bộ kinh đó đều dở hết đâu, nhiều tư tưởng trong đó cũng hay lắm. Nhưng mình phải gạn lọc. Bây giờ về phương diện lịch sử học mình biết bộ kinh đó không phải Phật thuyết, nhưng về phương diện tư tưởng