[1:31]Xin kính mời toàn thể đạo tràng chúng ta cùng xoay qua bên tay trái, chắp tay trang nghiêm nghinh đón Sư phụ quang lâm Pháp toà.
[2:09]Hình như bây giờ nghe hát cái đã mà.
[2:26]Thấy không? Thôi ngồi xuống đi, ngồi xuống đi nghe hát cái đã.
[2:53]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên Sư phụ, kính bạch trên quý thầy cô, quý cô chú trong ban điều hành cùng quý vị Phật tử. Và để mở đầu cho buổi thuyết giảng của Sư phụ trong buổi tối ngày hôm nay, chúng con xin trân trọng kính mời quý vị Phật tử cùng đến với ca khúc Xuân Cho Ta Biết Thương Nhau, một ca khúc mới nhất của Sư phụ. Dạ vâng! Và với ca khúc này, xin mời quý vị Phật tử cùng dành một tràng pháo tay nữa chào đón ban nhạc N4U, ban nhạc của Chúng Thanh niên Phật tử Phật Quang Hà Nội ạ!
[4:31]Từng tia nắng hồng soi sáng lên trên núi đồi. Đầu mái he nghiêng, chú chim reo khúc ca vui. Ai đợi mong ai, đừng vội phai vầng mây bay.
[5:05]Xuân cho ta biết thương nhau, cho đêm tối qua mau, cho hạnh phúc địa cầu.
[5:15]Xuân mang hơi ấm ban mai, ta đi tới tương lai, tin yêu qua tháng ngày.
[5:25]Xuân khi mơ ước bay xa, trong yêu mến đậm đà, nơi câu nói hiền hòa.
[5:34]Người xin hãy cùng quỳ bên nhau, tay trong tay, để muôn tiếng lòng, triệu con tim, thắp hương bay, nghe tiếng kinh thiêng xóa ưu phiền khắp mọi miền.
[6:06]Xuân cho ta biết thương nhau, cho ánh sáng nhiệm mầu soi lên khắp tinh cầu.
[6:16]Xuân cho đôi mắt ngây thơ, không ai sẽ bơ vơ, tin yêu luôn đón chờ.
[6:25]Không ai quay bước chia xa, khi xuân đã đơm hoa bên cõi lòng bao la. Ngoài kia nắng hồng soi sáng lên trên xóm làng.
[6:43]Người yêu quý người, chờ mong nhau lúc xuân sang. Bên vườn cau thưa, ngọn đong đưa tình xa xưa.
[7:07]Xuân cho ta biết thương nhau, ta quên hết u sầu, đi trong những nguyện cầu.
[7:17]Xuân bay qua những nương đồi, gieo mơ ước cho người, mâm cơm vang tiếng cười.
[7:27]Xuân cha bên bếp lửa hồng, mẹ bên bát canh nồng, cây hạnh phúc trổ bông.
[7:37]Người xin hãy cùng về bên nhau, tay nắm tay, nguyện cho cõi đời dừng thương đau, hết oán than.
[7:53]Nghe tiếng chuông ngân xóa thù hận biết bao lần.
[8:07]Xuân cho ta biết thương nhau, cho ánh sáng nhiệm mầu soi lên khắp tinh cầu.
[8:17]Xuân đến không nói chia xa, cho cuộc sống chan hòa, câu than vãn xóa nhòa.
[8:26]Xuân bay lên những câu ca, trong ánh mắt thật thà, trong ân tình sâu xa.
[8:36]Xuân bay lên những câu ca, trong ánh mắt thật thà, trong ân tình sâu xa.
[8:46]Xuân bay lên những câu ca, trong ánh mắt thật thà,
[8:54]trong ân tình sâu xa.
[9:32]Ủa? Thì con hát một bài rồi xuống rồi hả? Sao tức tưởi vậy nè? Con hát hay thiệt, mà con sửa mấy nốt của Sư phụ. Tại Sư phụ viết Sư phụ cố ý viết lơ lớ. Ví dụ như cái nhiệm mầu là là nhiêm mầu, mọi miền là moi miền, hạnh phúc là hanh phúc chứ không phải là hạnh phúc. Cố ý Sư phụ viết cố ý vậy, cố ý viết lơ lớ, con sửa lưng Sư phụ. Dạ vâng ạ! Chúng con xin thành kính khắc ghi những lời chỉ dạy của Sư phụ ạ. Dạ vâng! Dạ vâng ạ. Kính bạch trên Sư Phụ, kính thưa quý thầy cùng quý vị Phật tử. Để tiếp tục chương trình, xin mời quý vị Phật tử cùng đến với ca khúc tiếp theo. Ca khúc được mang tên: Trĩu Nặng Ơn Đời do sự thể hiện của huynh đệ Hòa Thanh Hậu.
[10:55]Ta đi trong đời, một đời nặng mang biết bao nhiêu nợ ơn sâu.
[11:05]Ơn cha, ơn mẹ từ khi ấu thơ bồng bế, nâng niu, dìu dắt. Ơn cô, ơn thầy bài học sớm hôm đưa bước chân qua tuổi thơ.
[11:25]Trăng soi bên thềm, mặt trời ban mai gió ru câu hát êm đềm.
[11:37]Phật pháp bao la như trời cao soi vào cuộc đời tươi thắm nghìn hoa.
[11:49]Từ đó ta đi trong bình minh yêu thương vạn loài, thiết tha đầm ấm.
[11:59]Lòng biết ơn xin như biển khơi, dâng cả cuộc đời lên Đấng Từ Bi.
[12:09]Đỉnh núi hay con sông lặng trôi cho ta trời đất tinh khôi đẹp ngời.
[12:21]Mang ơn đường xa mưa gió, ai cho một bát cơm đầy. Trong cơn buồn đau khốn khó, ai chia sẻ chiếc vai gầy. Cây trong ngày thu thay lá, dắt dìu câu hát xôn xao.
[13:11]Đi qua trong đời hiểu rằng đời ta đã mang vô vàn ơn sâu.
[13:21]Công ơn cha mẹ tựa như núi cao, biển lớn mênh mông vời vợi.
[13:31]Thênh thang sân trường bài học bóng soi hoa bướm cho ta tuổi thơ.
[13:41]Trăng thu êm đềm, mùa hè cơn mưa, tiếng ve thương nhớ vô bờ.
[13:54]Và tiếng chuông ngân ngôi chùa xa
[13:59]đưa người tìm về xuân thắm nghìn hoa. Từ đó tim ta như mở ra yêu thương được từng cánh chim, ngọn lá.
[14:16]Lòng biết ơn xin như trùng mây, đem cả cuộc đời nương bóng từ bi.
[14:25]Dòng suối trôi qua khu rừng mơ, non xanh trời đất tinh khôi đẹp ngời.
[14:38]Sống giữa người nơi biên giới, đồng khô ruộng lúa sâu dày.
[14:47]Chân ai miền xa đi tới, chia nhau tình nghĩa sâu dày. Mang ơn nhiều nên đâu dám làm người không biết thương yêu.
[15:24]Con là đẳng cấp ca sĩ ha. Thiệt á, hay ghê á. Rồi cảm ơn con nhiều. À, có vậy hả? Hèn chi.
[15:55]Con kính thỉnh Sư Phụ cùng toàn thể hội chúng chúng ta cùng khởi thân lễ niệm Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[16:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[16:28]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[16:40]Con kính thỉnh Sư Phụ an tọa, kính mời đại chúng chúng ta ngồi xuống ạ.
[16:49]Hình như hình như hơn một năm rồi mình mới 1 năm chưa ta? Hả? Như 1 năm rồi phải không? Năm ngoái giảng có một lần thì phải. 1 năm ha? Khoảng 1 năm rồi ta mới quay lại đây. À. Lương Minh Trụ đâu? Không thấy. Ngồi đây. Cô Tường Phổ đâu? Không thấy. Ngồi đây, ngồi đây. Cô Tường Phổ đâu?
[17:33]Con con xích qua đây để người ta nhận. Mời cô Tường Phổ lại đây. Hồi
[17:43]một năm rồi Sư Phụ giới thiệu lại, chứ nhiều khi sợ nhiều người Covid rồi quên mất á. Covid nó nguy hiểm lắm, có nhiều người quên mất cái mật khẩu tài khoản của mình luôn á. Rồi có nhiều người quên mất mình đã từng thương ai. Khổ vậy. Mà không biết có nhớ người này không? Có nhớ không? Có nhớ không? Không nhớ Không nhớ người này là là giận nha. Giận rồi. Mà bữa nay muốn nghe Sư Phụ giảng giọng Nam hay giọng Bắc?
[18:16]Muốn nghe giọng Bắc hay muốn nghe giọng Nam? Thôi thôi.
[18:27]Thôi, Sư Phụ xin trân trọng giới thiệu chút xíu. Ở đây có quý thầy của Phật Quang ta. Rồi thầy Nghiêm Giám là là thầy tổng thủ lĩnh thanh niên, cũng là chúng phó ha. Thầy Ngộ Trí đang quán xuyến công việc ở Tuyên Quang. Và các thầy Toàn Chúng ha, Toàn Thái, Toàn Giác rồi thưa thầy Pháp Nghiêm ở ngoài Đông Triều - Quảng Ninh. Rồi còn như là trợ lý Pháp Huy thị giả, còn mấy sư cô ồ mấy ni sư kia khủng khiếp lắm á. Cô Đàm Hân Mời ni sư Đàm Hân người khét tiếng ở Thái Bình đấy.
[19:03]Cô á, ủa hai cô Đàm Hân trùng tên ngồi bên cạnh nhau? Phải không? Hai ni sư đều là Đàm Hân, bữa nay gặp nhau. Hay nhở. Rồi bên đây Sư Phụ xin giới thiệu anh anh Thiện Tâm là tổng thư ký của Đạo tràng. Tuấn Anh là phó thư ký phụ trách miền Bắc ha. Lương Minh Trụ chúng trưởng Phật Hạnh, cũng là phó phó Tổng Đạo tràng miền Bắc. Chí Thành à phó phó của miền Nam. Phương là chúng trưởng Cao Bắc Lạng hả? Nhiều quá. Thanh Hóa, Dũng nè, Trí Thuận nè. À Huy Minh, Bình Dương. Hả?
[19:50]Phước cũng Bình Dương phần 2 nữa, à à đúng rồi. À Huệ Huy Minh đâu con? Con đứng lên coi. Mấy à Phụ trách thanh niên của Hà Nội với miền Bắc. Phước Tính Giác ha, phụ trách thanh niên của miền Trung. Phúc Quang Trí phụ trách thanh niên miền Nam. Còn gì đó Đức Vũ con phụ trách thanh niên mà con ngồi dưới đó vậy? Một số vị trong ban điều hành biết mặt nhau cho vui.
[20:22]Thật ra thì hôm nay cái chương trình nói chuyện hôm nay thì là ngoài chương trình. Ngoài lịch bất ngờ sáng nay Sư Phụ mới quyết định để giảng nên Sư Phụ cũng chưa soạn bài.
[20:44]Không ai biết chắc chưa? Hồi đó có một cái vị, hồi lúc mà sư phụ còn nhỏ có một cái vị coi bói sư phụ nói nói sau này con làm giảng sư. Thì nghe nói nửa lớn mình làm giảng sư cái mình oai lắm nha, tới chừng làm giảng sư rồi mới biết khổ. Mà nhất thời đại giảng sư kỹ thuật số, mỗi bài giảng được thâu lại, phát lên, lần sau không giảng lại được nữa. Nó khác với những vị đi dạy trong trường á, những vị giáo sư trong trường, cứ một bài đó dạy hết cả một đời ăn lương, có một bài đó giảng hoài ăn lương, một bài giảng hoài ăn lương mấy bài. Còn người giảng sư mà được thâu lại rồi đâu có nói lại được nữa.
[21:23]Nói lại người ta nói cái bài này bữa ổng nói rồi. Mà soạn một bài thật ra không đơn giản tí nào. Mỗi bài giảng không không đơn giản. Một tháng mà soạn năm bài giảng mới cũng rất là cực. Rồi nhiều việc khác nữa. Nên nhiều khi sư phụ cũng không có có chuẩn bị hết, nhiều khi bài giảng nó bị dở. Cho nên thông cảm nha. Ví dụ như bữa nay. À sư phụ giới thiệu cô Thường Phổ chưa cả? Chưa giới thiệu cô Dạnh đó, của Tổng Đạo Tràng đó nha, phụ trách Tổng Đạo Tràng, quên nữa. Trời ơi. I'm sorry.
[22:09]Hôm nay thì sư phụ, thật ra là những bài mà ở Pháp Vân sư phụ giảng á là những bài chuyên sâu. Những bài chuyên sâu về cái nội tâm, về tâm lý, bài hơi khó. Ngày hôm nay sư phụ không có soạn cho nên thôi để hẹn lần sau trở lại cái đề tài về năm ấm về tâm lý như những lần trước. Hôm nay sư phụ nói chuyện cho vui thôi. Lâu ngày gặp nhau nói chuyện đỡ nhớ thôi nha. Đỡ nhớ. Sợ là bị Covid á cái quên sư phụ nên sư phụ nói chuyện cho đỡ nhớ thôi. Hôm nay là ngày gì biết không ta? Giỏi nha, Ngày Hạnh phúc Thế giới, ngày thế giới hạnh phúc, ngày thế giới nói về hạnh phúc, ngày 20 tháng 3. Thì Tổng Đạo Tràng ta mới thanh niên đã phát động cái ngày hôm nay là
[22:57]đi ta làm một điều đem lại hạnh phúc cho mọi người là làm cái gì? Nhặt rác, đúng rồi. Sáng giờ nhặt được mấy kí rác ha. Đó là một điều làm ta hạnh phúc. Rồi để sang năm có khi ta lại tổ chức cái khác. Nhưng mà cái cái hạnh phúc là gì là một điều bí ẩn chỉ có Đức Phật mới hiểu. Và trong cái luận án tiến sĩ của sư phụ, sư phụ có ghi trong cái điều thứ 30. Mỗi người đều có trách nhiệm cùng giúp nhau đi tìm hạnh phúc. Bởi vì trên con đường đi đến hạnh phúc không có kẻ độc hành cô lữ.
[23:41]Còn hạnh phúc là gì? Thì tùy theo trí tuệ, tùy theo cái nền văn minh của mỗi thời đại mà người ta sẽ hiểu càng lúc càng sâu sắc hơn. Như vậy nên nói hôm nay là Ngày Thế giới Hạnh phúc mà cái gì mà có cái ngày của người ta lập ra cái ngày thì đó là một cái điều có vấn đề. Ví dụ người ta lập cái ngày lao động bởi vì cái người lao động thực sự là khổ. Người ta lập ra cái ngày phụ nữ bởi vì người phụ nữ cái thân phận người phụ nữ trong nhiều thế kỷ cũng rất là khổ. Người ta lập, bắt đầu hôm nay người ta đã quyết định phải lập ngày phụ nam vì đàn ông bây giờ đã bắt đầu quá khổ. Nó vậy. Cho nên người ta lập cái ngày
[24:28]hạnh phúc bởi vì người ta loay hoay không tìm thấy hạnh phúc. Hạnh phúc là một vấn đề. Phải là những người rất có trí tuệ, rất có đạo đức, có tu dưỡng mới có thể hiểu lờ mờ thế nào là hạnh phúc. Còn nếu ta không có hiểu cái hạnh phúc thật sự, ta sẽ đi tìm cảm giác vui. À. Cái hạnh phúc nó khác với cái cảm giác vui. Đây là điều mà hầu hết mọi người ta bị hiểu lầm. Bất ngờ ta nghe tin có một người ca sĩ nổi tiếng tự tử chết. Thì tìm nguyên nhân không ra. Và nguyên nhân người ta cho rằng là bị trầm cảm, tức là buồn, buồn chán rồi tự tử chết. Nói ủa ổng có tiếng tăm, đang còn trẻ tuổi, bạn bè đông vui, bất ngờ tự tử chết vì buồn chán. Vì sao vậy?
[25:25]Bởi vì cái hóa chất tạo vui trong não đã hết rồi. Đã hết. Theo những cái trò chơi mà họ bày ra. Hết ngày này tới ngày kia, hết tuần này tới tuần kia, vì họ mải đi tìm vui. Phải làm sao có cảm giác vui mới tưởng rằng mình hạnh phúc. Mà để tạo ra cảm giác vui đó, họ cần bè bạn, ăn chơi, đàn đúm, thậm chí dùng tới ma túy, nhiều nữa là tạo cảm giác lạ. Thì đâu có ngờ rằng để có được những cảm giác lạ, cảm giác vui đó trong não nó phải tổng hợp những cái hóa chất đó, nó cung cấp ra, nó tạo cảm giác. Đến một ngày nó hết, nó cạn kiệt những cái hóa chất để nó tổng hợp thành một cái chất vui. Hóa chất vui tạo vui, hóa chất tạo vui, hóa chất tạo cảm giác vui ở trong não á.
[26:21]Cho đến cái ngày mà các neuron thần kinh nó không còn chất liệu để nó tạo nên cái hóa chất tạo ra cảm giác vui nữa thì bắt đầu rơi vào cảm giác buồn chán không có lý do, trầm cảm. Rồi mà đã trầm cảm rồi bắt đầu nghĩ bậy. Trong nhiều cái tư tưởng nghĩ bậy có một tư tưởng là tự tử. Bỗng nhiên không vui, chán quá, buồn quá, không thấy cái gì vui hết, làm gì cũng không vui, làm gì cũng không vui. Tại sao vậy? Bởi vì các chất tạo vui trong não hết rồi. Nó vậy. Rồi tự tử chết. Vì người ta hiểu lầm giữa cái tìm niềm cảm giác vui với hạnh phúc là gì? Cho nên cái Ngày Thế giới Hạnh phúc cho ta nhiều cái suy nghĩ lắm.
[27:10]Mà nhiều khi ta hiểu lầm. Rất may mắn là ta là đệ tử Phật. Phật cho ta một cái đạo lý sâu xa để ta không bị lầm bởi cái cảm giác vui đó. Ta không bị lầm. Mà Đức Phật không có dùng chữ hạnh phúc. Hồi xưa vậy, hồi xưa lúc mà thầy mới tìm hiểu đạo Phật thì thấy Đức Phật chỉ dừng lại ở chữ là hết khổ. Nhưng mà qua tới một số kinh thì nói đây là một cảm giác hạnh phúc tuyệt vời. Mình nói sao lạ vậy ta? Nếu mình không khổ thì là hạnh phúc, mà Đức Phật kỵ dùng cái chữ hạnh phúc. Ngài chỉ nói hết khổ. Đến khi mình tu lâu rồi thì mới hiểu Đức Phật thật là thâm thúy. Hạnh phúc chỉ là cái điều khi đau khổ
[28:13]chấm dứt. Ta nghe giống như trống không vậy. Ta nghe giống như trống không. Nhưng mà không ngờ khi đau khổ chấm dứt hạnh phúc xuất hiện. Nhưng mà đừng nói tới nó. Đừng nói tới nó, ha. Nói tới nó, nó chạy mất. Lạ như vậy. Nhưng cái gì mà ta thường hay nói, những cái hay, cái tốt mà ta thường hay nói tới nó dễ biến mất. Nhưng cái gì hay, cái gì tốt đừng nói. À ví dụ như một người mình có tiền nhiều thì đừng nói. Cứ lặng lẽ sử dụng đồng tiền cho đúng thôi. Vậy mà đồng tiền nó còn ở lại với ta, cái sự giàu sang đó nó tồn tại hoài. Còn mình cứ nói: "À tôi giàu lắm, tôi giàu lắm", vài năm sau nó biến mất.
[29:06]Hoặc là những đôi vợ chồng vậy, lấy nhau rồi cái tối ngày suốt ngày cứ nói:
[29:16]"I love you. You love me". Nói hoài cái ít bữa tự nhiên hết thương nhau, không biết sao kỳ. Nó là điều cấm kỵ, đừng nói tới. Cho nên nghĩa là hỏi ví dụ mai mốt mà kinh nghiệm chồng mình ổng hỏi mình á: "Em có thương anh không?" Thì nhớ hôm nay sư phụ dặn rồi, chỉ trả lời thế này: "Em không ghét anh".
[29:43]Là nó nó còn hoài, nó sẽ tồn tại hoài. Chứ còn nói: "Ờ em thương anh lắm, em thương anh lắm", ít bữa thế nào cũng có chuyện giận nhau, cãi nhau, chửi nhau, tùm lum chuyện à. Đó có những điều đừng đụng tới, lạ vậy. Cũng giống như vậy, khi ta tu tập thiền định, khi ta tu tập thiền định cái ta ta tìm cách lắng tâm mình thanh tịnh. Không cái này, không cái kia, cái thân này không phải là ta, tâm này không phải là ta, cái gì cũng hư vô hết. Rồi có người hoang mang, ủa thế ta tu tập để rồi không còn gì à? Một chút hoang mang. À nhưng mà cái người mà buông luôn cái hoang mang đó, cứ chấp nhận cái hư vô đó, không ngờ chụp được chính mình,
[30:29]một cái chính mình rất là rất là yên bình, nhưng đừng nói tới nó. Đừng nói tới nó. Cứ cái gì hỏi tới cứ nói là không. À nói: "Phải anh tu tập là để cho cái thân này khỏe mạnh?" Nói: "Không, thân này vô thường". "Anh tu tập là để anh thông minh?" "Không, cái suy nghĩ này vô thường". "À anh tu tập là để tìm cảm giác hạnh phúc?" Nói: "Không, cảm cái cảm thọ này vô thường". Mình nói không cái gì ai hỏi cũng không hết, nhưng sự thật khi mà tất cả không được rồi ta chụp được một cái chính mình liền. Đây là những điều bí mật trong cuộc sống cũng vậy, trong tu tập cũng vậy. Và cũng vậy, hạnh phúc là một cái điều đừng chạm tới nó, đừng nói tới nó.
[31:07]Nó là một điều gì rất lặng lẽ, rất khẽ khàng, rất nhẹ nhàng mà nó có thật. Trong cái gì? Trong cái gì? Chút nữa ta sẽ nói tới nó. Nên cái Ngày Hạnh phúc Thế giới cho ta nhiều cái suy nghĩ. Nhưng mà hạnh phúc là gì? Đó là lúc mà không còn khổ đau. Yêu thương là gì? Không còn sự ganh ghét.
[31:39]Ở bên Tây phương họ có cái câu ngạn ngữ, Rome was not built in a day. Rome was not built in a day. Cái thành phố La Mã không phải đã được xây trong một ngày. Mà là gì? Xây trong rất nhiều thế hệ, nhiều thế kỷ, rồi mới xây được một cái thành phố lớn như vậy. Nghĩa là một cái công trình lớn, một cái sự nghiệp lớn, không phải một ngày một bữa mà mà thành tựu được. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta đang ở một cái thân phận con người tầm thường. Bây giờ ta đến với Phật pháp, ta đến Phật pháp để làm gì? Tất cả chúng ta đều có một cái mục tiêu giống nhau là thay đổi số phận của mình. Thay đổi số phận. Cái số phận ta hiện tại có thể là người này hơn người kia, người kia hơn người nọ.
[32:35]Nhưng mà chính cái người đó phát hiện một điều, tìm thấy một điều, cái thân phận mình hiện tại chưa chưa hoàn hảo. Chưa hoàn hảo. À ví dụ như ông A này ông nghèo hơn ông B, cái ông thấy ông B này ông mơ ước, nói tôi ước ao làm sao mà tôi được như ông B. Ông B thì nhìn ông C nói: "Ồ, ông C này ổng ổng hạnh phúc quá, tôi ước sao tôi được như ông C." Nhưng mà chính ông B, chính ông C ổng mới nhận ra được là ông không hạnh phúc, cuộc đời ổng không hoàn hảo, ông còn lỗi lầm, còn những cái lo âu, bất toàn và cuộc đời này thật sự là người giàu cũng khóc, đầy nước mắt, như vậy. Đến khi ta nghe đến Phật pháp, một cái gì liêng thi thiêng liêng cao siêu,
[33:21]vượt khỏi thường tình thì ta tin rằng nơi Phật pháp cho ta một con đường, một bến đỗ, một niềm hy vọng, ánh sáng và đó sẽ là một cái hạnh phúc chân thật. Ta tìm tới. Tuy nhiên cũng vậy, hạnh phúc là một cái gì
[33:42]vĩ đại, vô hạn, mênh mông, bao la. Chứ hạnh phúc không phải là một điều bé nhỏ, tầm thường, cỏn con, vụn vặt và mau mau tan vỡ. Hạnh phúc không phải là cái đó. Hạnh phúc sẽ là một cái gì rất là bền vững, rất là lớn lao. Hoặc là ta nghe nói là tu theo đạo Phật để ta chứng được thánh vị thì cái thánh vị là gì? Cũng là điều gì rất là bao la, thiêng liêng, vĩ đại, chứ không phải là là tầm thường. Mà tại sao có những người nhiều khi họ giàu rồi họ vẫn tu tập? Vì họ đi tìm cái thánh vị cao siêu đó. Họ biết rằng cái giàu sang của họ nơi cái con người này thật sự không an toàn, không an toàn vì họ thấy chính họ còn tham, sân, si.
[34:30]À giữ được cái của cải này cũng rất mất công, mất sức. Mà nếu họ đạt được cái thánh vị, giác ngộ, giải thoát thì thực sự họ họ cảm nhận rằng họ sẽ tìm thấy cái gì nó bình yên hơn, lớn lao hơn, trường tồn hơn, cao siêu hơn. Nên tất cả chúng ta vậy, đến với đạo Phật đều mơ ước thay đổi được cái thân phận của mình. Mà từ cái thân phận hèn kém này, ta tìm thấy một cái cái thân phận khác vĩ đại hơn, cao siêu hơn, bền vững hơn. Ý là như vậy, tất cả chúng ta đều như vậy hết. Tuy nhiên, cái gì lớn lao thì sao? Was not built in a day, không được xây dựng trong một ngày.
[35:24]Cái gì lớn lao thì không được xây dựng trong một ngày. Nó phải là một cái công trình dài năm, dài tháng, như vậy. Ví dụ như bây giờ ta sai một chút, ta không thấy gì. Nhưng lâu ngày thành quả báo có khi dưới địa ngục luôn. Ví dụ mỗi ngày ta gặp ai ta cũng nạt nộ một câu. Cũng chẳng ai phản ứng gì, tại lâu lâu thấy: "Ôi! Ông đó cục tính." À. Rồi nghĩ chắc không sao. Gặp ai cũng là: "Mày đi đâu thế?" Cứ nạt nộ nói cái câu sẵn giọng mỗi người một tí thì thấy cũng chẳng là gì, thì cũng chẳng mọi người cũng cười cười thôi, bỏ qua. Thấy tại ông đó ông cục tính vậy thôi. Nhưng cứ mỗi ngày một câu, đâu có biết rằng qua đời sau
[36:10]nhiều khi mình đọa luôn làm chó luôn cũng không chừng. Hoặc là rơi vào thân phận nô lệ, khổ sở khủng khiếp. Chỉ bởi vì cái sẵn giọng, mỗi ngày sẵn giọng với một, hai người, ta sai một chút nhưng mà tích lũy qua rất nhiều ngày thành lớn chuyện, thành cái quả báo rất là nặng nề. Cũng vậy, mỗi ngày mình đi mình thấy rác mình cũng không nhặt. "Ôi, chuyện của ai, rác này tôi không xả." À và cái người mà nhà rác trên đường phố là có cái người được trả lương, "tôi không phải nhiệm vụ của tôi." Mỗi ngày cứ nhìn thấy rác và bỏ qua thì cái chuyện ta thấy rác ta bỏ qua cũng chẳng ai bắt phạt gì ta. Nhưng cái mà ta thấy rác mà ta bỏ qua là một điều sai hay đúng?
[36:55]Sai hay đúng? Mà sai lớn hay nhỏ? Nhỏ xíu à. Mà cứ mỗi ngày chút vậy thôi à, chứ không có gì. Như vậy mà sau này thành lớn chuyện, ta sinh vào một cái nơi bẩn thỉu, nhơ nhớp. Đầu thai vào một cái nơi chung quanh toàn là rác rưởi, phân, phếch rồi không tầm bậy tầm bạ không, chỉ bởi vì mỗi ngày nhìn thấy rác không làm gì. Đó, những cái điều sai sai mà ta tích lũy qua nhiều năm tháng trở thành ra lớn chuyện như vậy. Thì cũng vậy, chung quanh ta còn có nhiều người cũng khổ, sợ, thiếu thốn, nhưng ta thấy nhưng không quan tâm. Tại vì ta với họ không có ruột thịt, bà con gì, ta không có trách nhiệm gì với họ.
[37:43]Chuyện đó thì chuyện của cá nhân họ, mà nếu lớn lao nữa, chuyện của xã hội, của chính quyền, không phải của mình. Và ta thấy, biết họ khổ và không làm gì. Vậy thôi. Chuyện đó có sai không? Sai không? Đấy, câu trả lời ta không ta do dự, ta không dám trả lời, thấy không? Vì nếu ta trả lời là sai thì mình hình như mình bị sai hết rồi. Còn nếu nói đúng, thấy thầy hăm nãy giờ không lẽ mà đúng, sợ trật cái bài giảng của thầy. Nhưng nó là sai đó. Tất cả những người khổ sở ta nhìn thấy trên cuộc đời này rồi ta không làm gì, ta không làm gì thì ta không sai.
[38:32]Nhưng mà sai, sai cái nơi cái nội tâm của ta cảm thấy mình không có trách nhiệm gì cả. Mới hỏi: "Thưa thầy, làm sao tụi con lo hết? Cuộc đời này nhiều người nghèo, nhiều người khổ quá, thấy họ nhan nhản, rồi làm sao mà lo hết được? Nếu mà nói mà lo cho họ thì mới đúng thì tụi con lo không nổi, không thực hiện được cái đúng đó." Đúng rồi, sư phụ cũng không kêu gọi ai làm hết, lo hết mọi thứ trên đời này. Đúng không? Vì ta không lo nổi hết á. Nhưng trong tâm ta không được bình thản bỏ qua. Cái nội tâm ta đó, ta phải thương họ. Lúc nào cũng mong ước sẽ làm được cái gì giúp họ, dù ngay lúc đó ta chưa làm được điều gì.
[39:20]Nhưng trong tâm, ta không được bỏ qua. Cái chỗ tế nhị này, cái chỗ sâu xa này phải là người có rất có đạo đức, có biết tu mới hiểu được cái sai cái đúng ở một chút xíu này. Chứ người khổ nhiều lắm, ta không lo được hết cho họ đâu, ta không giúp được hết đâu, nhưng đừng có trong tâm mình đừng có cái bỏ mặc. Chỉ sư phụ chỉ cần mọi người chút xíu thôi. Sư phụ chỉ cần các Phật tử nhiêu đó thôi. Chứ sư phụ không cần mọi người phải thò tay ra giúp tại mình không đủ sức giúp hết, nhưng yêu cầu phải thương họ và yêu cầu phải mong ước mình giúp họ, mong ước thôi chứ chưa giúp được đâu thì mới không sai.
[40:00]Còn mình quen cái thái độ là người ta khổ kệ họ, chỉ có một cái kệ họ trong tâm thôi, lặng lẽ, bí mật trong tâm, chẳng ai biết, chẳng ai trách mình. Vậy thôi mà sau này đời mình thê thảm. Kiếp này kiếp sau tự nhiên thân phận mình hèn kém, khổ sở khó khăn, không biết tại sao. Chỉ vì chút xíu đó thôi. Nên cái sai vậy mà cứ nhiều khi nó nó nhỏ quá, ta không thấy. Mà tích lũy qua nhiều năm tháng là thành lớn chuyện, thành ta hư mất nhân cách, ta hư mất cái tâm hồn của mình, đóng lại cái con đường đi đến cõi thánh á, rất là lạ. Bởi vì sao vậy? Bởi vì trên con đường đi đến cõi thánh, ta không được sơ suất những điều nhỏ nhỏ như vậy,
[40:45]cả trong những cái nội tâm, trong những tâm niệm rất bí mật của ta mà không được phép sai, nó như vậy. Rồi bây giờ cái đúng cũng vậy. Cái đúng mình làm chút cũng chưa thấy gì. Ví dụ hôm nay đi nhặt được mấy cọng rác. Đây, ngày hôm nay rủ nhau đi nhặt, một người nhặt được mấy cọng rác? Ba ký rác không? Ba cân không? Chỉ có ngày nay thôi, mấy ngày kia không có không có đi phải không? Mấy ngày kia không nhặt rác. Và thậm chí nếu đem cân cái số rác mà ta nhặt được nó thua cái số rác mà ta đã xả ra từ bé tới lớn giờ. Từ bé tới lớn mình xả ra còn nhiều hơn nữa. Nhưng mà bây giờ, từ hôm nay ta hiểu đạo,
[41:28]ta nhìn thấy rác ta không xem đó là cái thứ vứt đi nữa, thứ coi thường nữa, mà ta nhìn thấy rác, ta thấy trong đó chứa đựng cả cái gì? Cả cái gì? Cái giá trị văn minh của xã hội ta, của cộng đồng ta và trách nhiệm của ta, lương tâm của ta, đạo đức của ta trong cái cọng rác đó luôn. Yêu rác lòng ta sâu sắc hơn. Này sư phụ mượn câu thơ của Tố Hữu.
[42:02]Thì cứ ta tập cái thói quen rồi, mỗi ngày đi đâu thấy rác ta cúi xuống ta nhặt lên một chút, vậy thôi. Vậy chứ không ngờ đến khi quả báo nó đến, tự nhiên ta có một cái thân phận rất là cao sang chỉ bởi vì mình nhặt rác giùm cho mọi người. À, lạ vậy. Như có cái anh phật tử cũng vậy. Ba anh tới tuổi về hưu thì ổng tới về hưu rồi ổng cũng yếu, ổng cũng bệnh. Thì ổng nghe ổng nghe sư giảng về người già nếu không làm gì về đi nhặt rác ở cộng đồng cho vui. Thôi ổng làm theo. Ba anh tài. Cái ổng làm theo, sáng nào cũng đi dọc quét rác theo mấy cái con phố ở trong xóm. Thì ổng làm được cũng mấy năm nay.
[42:48]Cứ hôm tụi ghé nhà thăm người con, anh đó anh mới nói: "Hả ba con lúc này ổng đi nhặt rác bữa nay ổng hết bệnh luôn. Ổng khỏe ra rồi tinh thần ổng thơi thới, ổng vui lên." À, lạ lạ. Không ai nghĩ ông già tuổi về hưu không có chuyện gì để làm, mỗi ngày đi nhặt rác, công việc rất tầm thường, mà bỗng nhiên khỏe mạnh hết bệnh nền, rồi vui vẻ lên, thái độ tích cực, lạc quan lên rõ, chuyển biến cả con người. Về kiếp sau nữa thì mình không biết, nó có hay như vậy. Nó là những việc nhỏ nhỏ, những việc đúng nhỏ nhỏ. Còn nếu ta làm được những việc đúng lớn hơn nữa thì cái quả phúc thì sao, còn tràn ngập nữa.
[43:31]Cái quả phúc lớn thì
[43:35]cái việc đúng, cái việc đúng, việc tốt thì nhiều. Ta hãm ta ta học giáo lý, ta hiểu đạo thì cái gọi là cái việc phúc là nhiều.
[43:50]Hôm nay thì sư không có phân tích trong bài này, tại phân tích nó ra lạc qua cái bài khác nữa.
[43:57]Nhưng có một lần sư nói cái này, cái phúc lớn nhất là giúp cho người khác biết được chánh pháp tu hành. Đó là cái phúc lớn nhất. Mình giúp ai cái gì cũng có phúc hết trơn á, nhưng mà cuối cùng làm sao giúp cho người ta có chánh pháp tu hành á, đó là phúc số một. Nhưng mà phúc đó là phúc khó làm nhất. À, khó làm nhất. Phúc gì cũng dễ làm, vớ tới cái phúc đó khó làm. Mà phúc đó mới lớn nhất. Phúc đó lớn nhất và cũng khó làm nhất. Tại sao vậy? Tại vì có dễ mình gặp ai mình cũng nói chuyện đạo lý người ta chịu nghe không? Có không? Không. Ví dụ bây giờ mình có một xấp tiền mình gặp ai mình cho, dễ không? Dễ không?
[44:44]Rất dễ, không cần phải nói gì nhiều. Nói: "Ờ hôm nay tôi có ít tiền biếu anh xài chơi", thì người ta lấy không? Lấy liền. Ví dụ không tin, lát nữa đưa thầy đi, thầy lấy liền. Rất dễ vô cùng. Nhưng mà nói: "Chị chị, tôi có cái đạo lý này hay lắm, tôi nói chị nghe", bắt đầu họ trợn mắt họ nhìn mình rồi đó. Mình nói vài câu cái họ ngoe nguẩy họ bỏ đi. Trừ khi Mà cái đạo lý đúng là nó quý hơn tiền, nhưng mà không dễ đưa ai họ nhận cả. Tại sao mà mình nói người ta nghe đòi hỏi cái cái thân phận, cái công đức của mình nó đến mức độ nào, đẳng cấp nào, mình mới có thể nói đạo lý cho người khác được. Cái phúc đó rất lớn, nhưng không phải ai cũng làm được. Đó.
[45:28]Còn phần còn lại thì thôi, ta cố gắng làm điều việc đúng, việc nhỏ, từng chút từng chút. Vậy mà lâu ngày đến khi nó thành quả phúc rất là lớn. Ta nói về cái cái thiện nghiệp phải được tích lũy rất là lâu. Nên khi mà ta có cái ngày hạnh phúc ngày hôm nay, mọi người tư duy về hạnh phúc thì đừng nghĩ hạnh phúc là đừng có nghĩ: "Hạnh phúc quá đơn sơ mà tôi đâu có ngờ. Từng ngày ngoài kia em bé chờ." Không phải. Hạnh phúc không đơn sơ đâu, hạnh phúc nhiều cái. Nếu mà những cái hạnh phúc đơn sơ đó nó qua nhanh lắm. Nhưng ta theo đạo Phật, ta đi tìm cái hạnh phúc lớn lao, bền vững thì cái việc mà để tạo nên cái hạnh phúc bền vững lớn lao đó,
[46:15]nó là một cái thiện nghiệp được tích lũy rất là rất là lâu dài. Mà đòi hỏi ta có trí tuệ trong từng ngày, từng tháng. Ví dụ bây giờ ta lễ Phật à người bắt đầu thấy có niềm tin kính đối với Đức Phật, mỗi ngày ta lễ Phật, ta thắp hương, ta lễ Phật mười lễ. Người nào giỏi thì ba mươi lễ. Vậy thôi, cũng chả thấy gì. Cuộc đời vẫn trôi qua, bình thường cũng không thấy gì. Mỗi ngày mười lễ Phật mười lễ chả thấy gì. Có thấy gì chưa? Chưa thấy gì. Nhưng mà cứ làm đều đặn như vậy mười năm.
[46:56]Mười năm rồi có thấy gì không? Dạ cũng không thấy gì. Thì mình tại vì cứ mỗi ngày một ít quá mình không thấy, nhưng mà người khác họ nhìn mình họ thấy. Người khác họ nhìn mình họ thấy. Mà nếu mình tinh ý, mình cũng cảm thấy cuộc đời mình đã khác rồi. Ví dụ mỗi lời mình nói ra, tự nhiên thấy người ta chăm chú lắng nghe hơn trước kia. Trước khi mình nói, nhiều khi người ta cũng lơ lơ là là. Nhưng mười năm sau mình gặp lại, tự nhiên mình nói cái người ta rất quan tâm, rất chú ý, rất lắng nghe. Mà cái ánh mắt người ta nhìn mình không phải là nhìn như ngày xưa mà phớt phớt qua nữa, bỗng nhiên người ta nhìn có vẻ hơi chăm chú hơn. Tại vì sao?
[47:39]Tại mình đẹp hơn. Có thấy mấy thầy không? Đó, mấy thầy. Không biết tụi con có đẹp hơn chút nào không nhờ? Lên đây coi, lên coi.
[47:56]Sư phụ có cái kinh nghiệm, có những người mới đến với sư phụ họ xấu. Nhưng sư không có nói, tại nói họ giận họ không tới nữa.
[48:10]Nhưng mà nếu cái người đó họ cứ chuyên cần tu tập, họ lễ Phật đều, ba năm sau nhìn lại gương mặt duyên dáng, đẹp ra liền. Rồi ba năm sau nữa, nghe nói họ có chồng, có người chịu lấy rồi, chứ không còn ế nữa, khổ vậy.
[48:29]Đó là cái tai hại của việc lễ Phật đó. Lễ Phật. Bỗng nhiên đẹp ra, mình người ta nhìn mình người ta yêu quý hơn. Chứ còn sáu năm trước là thấy ế, không ai lấy.
[48:45]Sư nói thật sự cũng có, chứ không phải không. Nhưng mà điều đó ta không mong xảy ra. Hoặc là ta ngồi thiền. Ngồi thiền nói dạ nói nghe nói ngồi thiền đắc đạo, sao ngồi thiền hoài chả thấy gì, ngồi thiền cái tâm cứ động hoài. À. Thì ta ngồi thiền mà tâm động hoài là nó có mấy cái lý do. Thứ nhất là khi ngồi cũng chưa đúng lắm, thứ hai là phước phước mình chưa đủ. Nhưng mà có cái ý chí cứ ngồi hoài. Đến lúc nào đó, Phật thương tình mà ta cũng lễ Phật siêng siêng năng, đến lúc nào đó Phật thương tình gia hộ cho ta gặp được cái đường lối đúng, phúc ta cũng đầy đủ, tim ta tâm ta nhiếp vào được định.
[49:27]Bất ngờ, à lúc đó ta mới thấy cả cái bầu trời này không nói là hạnh phúc mà thật là hạnh phúc mênh mông. Lúc đó, hạnh phúc không chỉ là cái ngày 20 tháng 3 nữa, mà là ngày gì? Là ngày nào cũng là hạnh phúc cả. Lúc đó mới thấy, lúc đó mới thấy.
[49:50]Hoặc là bây giờ vậy.
[49:58]Hồi nãy nãy sư nói cái quên. Năm năm nay thì tụi tụi con tổ chức cho đi nhặt rác phải không? Một năm mới nhặt rác được một ngày, ăn thua cái gì. Nhưng mà cũng hay, mỗi năm á đến cái ngày hạnh phúc này ta sẽ tìm ra một cái cách
[50:20]để đi đến hạnh phúc. Hôm nay thì ta đi bằng con đường nhặt rác. Phải không? Hôm nay ta đi bằng cái cửa ngõ đó để đi vào hạnh phúc. Năm sau tìm một cánh cửa khác để tiếp cận với hạnh phúc.
[50:38]Nó chưa phải là hạnh phúc, nhặt rác chưa phải là hạnh phúc, nhưng nó là cái lối để đi đến hạnh phúc. Sư phụ nói câu này có đồng ý không ạ?
[50:51]Vỗ tay là sai.
[50:55]Sư phụ bị lừa. Tức là hôm nay là ngày hạnh phúc thì chùa ta tổ chức nhặt rác xem như là một cách để đi đến hạnh phúc, tiếp cận hạnh phúc vì nó chưa phải là hạnh phúc, đi nhặt rác mà hạnh phúc cái gì. Nhưng những người hôm nay tham gia nhặt rác có thấy vui không? Hạnh phúc chưa?
[51:19]Ta cứ tưởng rằng ta đi tìm hạnh phúc thôi chứ chưa phải là hạnh phúc, không ngờ nhặt rác đã là hạnh phúc rồi, vui rồi. Thấy tưng bừng trên mạng khoe tùm lum hết trơn thấy không? Không hạnh phúc sao khoe, phải không à?
[51:38]Rồi ví dụ như sang năm à ta sẽ lấy cái ngày này ta ta trước đó ta chấm những cái người già neo đơn à trong xóm trong làng và ta chuẩn bị quà rồi mọi thứ. Đến ngày đó ngày hôm nay cái ta đổ quân đi đến thăm các cụ già neo đơn. Đó cũng là một cách ta đem hạnh phúc đến cho cho người mà tưởng như tưởng chừng như rằng đối với người đó cái hạnh phúc rất là xa xôi. Con cháu đi đâu làm ăn mất tiêu cứ ngồi thui thủi nhà chờ hoài chả đứa nào về. Điện thoại nó làm biếng nó cũng chẳng gọi. Cái mòn mỏi mà cái tình gia đình tình ruột thịt nó ghê lắm, nó cứ xoáy xoáy trong tim á. Mà con thì con cái thì nó bận việc của nó,
[52:18]sự nghiệp của nó, cuộc sống của nó, trách nhiệm của nó quên dần những người ông bà cha mẹ. Thì thôi nó quên thì ta không quên. Ta ta tiếp cận hạnh phúc bằng cách gì? Đi thăm người già neo đơn. Ta đem hạnh phúc cho họ. Nhưng ngay lúc đó ta làm sao? Ta cũng hạnh phúc khi nào không hay.
[52:41]Hoặc là ta đi trồng cây, phải không à? Hoặc là ta đi trồng cây hoặc là
[52:49]hoặc là nghĩ ra thêm nữa. Nhiều việc cho nên nhiều việc. Nhưng mà ngày hôm nay đó phải sáng tạo để làm sao cho tới cái ngày 20 tháng 3 ta có một cách để thắp lên cái hạnh phúc trong cuộc đời này bằng một cách nào đó độc đáo. Hôm nay ta nói vài cái ta nghĩ không ra. Nhưng cái ngày 14 tháng 2, mấy cái đầu này nghĩ đủ thứ chuyện hết trơn mà khôn thông minh ghê gớm lắm. Ngày 14 tháng 2 cái gì nghĩ cũng ra hết trơn á, phải không à? Ngày 14 tháng 2 là ngày gì? Thấy không? Nhớ liền thấy không? Valentine, ngày tình yêu. Ngày đó bày đủ trò hết để cho yêu, để vui.
[53:35]Tại vì ta quan tâm về nó. Nhưng ngày hôm nay, ngày 20 tháng 3 là ngày hạnh phúc, có lúc nào ta lại tổ chức cái hội thảo để nói về đạo lý, hạnh phúc là gì để cho mọi người đừng bị nhầm giữa cái hạnh phúc và cái cái cảm giác vui. Hai cái đó khác nhau, vậy.
[54:02]Sư sư phụ nhắc lại cái một cái câu trong cái luận án của sư phụ:
[54:09]"Mọi người có trách nhiệm giúp nhau đi tìm hạnh phúc. Bởi vì trên con đường đi đến hạnh phúc không có kẻ độc hành cô lữ." Nên ở đây vậy,
[54:21]hạnh phúc
[54:26]không có có sự cô độc, không có sự cô đơn.
[54:32]Ví dụ những vị thánh sư, thiền sư họ hay ca ngợi sự cô đơn
[54:40]thì thấy ủa họ cũng sống một mình cũng khỏe, có nhiều người khỏe và cho đó là hạnh phúc.
[54:49]Đố Phật tử, đố huynh đệ biết á, tại sao có những người cho rằng ở một mình nó khỏe, nó vui, nó hạnh phúc? Trong khi cái định nghĩa: hạnh phúc không phải là một mình. Hạnh phúc là một cái gì đó cộng lại, góp lại bởi nhiều trái tim, nhiều bàn tay.
[55:13]Nhưng mà tại sao có cả các trong kinh Phật cũng vậy, cũng ca ngợi cuộc sống một mình. Nhiều vị thiền sư lặng lẽ ở một mình.
[55:30]Đây nó có cái công thức này, người nghe giùm thầy nha.
[55:37]Khi nào...
[55:43]mấy điện thoại... Khi nào thì ta cảm thấy cuộc đời mình vất vả, khổ sở? Khi nào? Chiêm nghiệm một chút coi. Khi nào thì ta thấy cuộc đời mình vất vả, khổ sở?
[56:14]Thứ nhất là khi ta làm việc nhiều quá, đúng không à? Cứ làm đầu tắt mặt tối mình thấy vất vả. Nhất là những đôi vợ chồng cũng vậy, à lấy nhau rồi cái có đứa con. Lúc chưa có con thì tới chừng có con rồi chăm đứa con mới phát hiện ra là quá vất vả đi.
[56:37]Rồi có những người lao động mà vì thiếu thốn họ phải lao động quá nhiều. Ta làm cực cái cơ thể mình quá, cơ thể này phải lao động quá cũng là một cái điều vất vả. Cái thứ hai là cái gì là vất vả? Khi ta thiếu thốn. Muốn mua sắm cái gì cũng không có. Muốn mua một cái áo, một cái quần, cái xe, một cái gì cũng không có. Lúc đó ta thấy cuộc đời mình thật là vất vả, đúng không à? Cái thứ hai. Cái thứ ba, khi nào ta thấy vất vả? Khi mình bệnh đau. Ở đây mình nhiễm Covid xong hết chưa dạ? Ai nhiễm rồi được ngồi đây tiếp tục? Ai chưa nhiễm thì...
[57:18]Tại cái hội trường này ưu tiên cho người đã nhiễm.
[57:27]Khi mà ta bệnh đau, phải không à? Cơ thể ta nhức nhối, sốt, rồi ho, rồi khó ngủ, rồi đủ thứ bệnh đau trên đời làm cái làm cho ta thấy cuộc đời ta vất vả. Cái gì làm cho ta thấy vất vả tiếp? Khi ta bị xúc phạm, bị điều oan. Nha, mình không có làm điều xấu đó mà người ta nói mình, người ta gán cái tội mình thật là bức xúc, cảm thấy bị xúc phạm, bị hạ thấp cái giá trị, cái nhân phẩm của mình. Rồi phải cãi, phải cọ, phải clear the name, clean the name mệt phiền. Rồi khi là gì nữa?
[58:05]Khi ta thất bại. Ta đầu tư công sức, tiền bạc, thời gian làm một cái việc nó vỡ, không thành công. Và điều thứ sáu làm cho ta vất vả, khi ta cô độc.
[58:19]Không có ai bên cạnh mình. Không có ai bên cạnh mình là cô độc, nhưng mà cũng những người ở xa cũng không ai nhớ tới mình, không ai thương mình là cô đơn. Cái này mới đánh vào cái cái cái nỗi đau đau còn khủng khiếp nữa. Ví dụ người ta cô độc ta ở một mình, nhưng mà ở nơi nào đó còn có người thương ta, ta sẽ cảm giác bớt vất vả, bớt khổ sở. Cô độc nhưng không cô đơn. Đó là lý do mà Facebook thành công. Có nhiều người không có bạn, ta lên Facebook ta có mấy nghìn bạn liền, cảm thấy mình vẫn cuộc đời vẫn hạnh phúc lắm, vui. Nhưng mà trong thực tế cuộc sống thì không có bạn, chỉ có bạn trên Facebook thôi.
[59:04]Nhưng dù sao cũng đỡ cô đơn. Nên cái cô độc, cái cô đơn là một điều vất vả. Mà cái gì vất vả thì nó đòi hỏi làm sao? Nó tiêu tốn ta cái gì? Tiêu tốn năng lượng. Ví dụ ta lao động vất vả, nó tiêu tốn năng lượng và ta phải có sức khỏe ta mới lao động vất vả được, ta mới chịu đựng cái lao động. Rồi khi ta thiếu thốn, muốn mua cái gì cũng không có cũng là cái vất vả, nhưng ta phải có bản lĩnh để chịu đựng được cái nghèo thiếu đó. Chứ nếu ta không có bản lĩnh chịu đựng được cái nghèo thiếu đó, một là ta đi làm ăn cướp, hai là ta đi tự tử chết liền. Nhưng mà cái người có bản lĩnh, có sức mạnh tinh thần mới chịu đựng cái
[59:42]thiếu thốn, cái nghèo thiếu đó, không làm điều bậy, không tự tử. Rồi cũng như khi ta bệnh đau cũng vậy, ta phải có cái sức mạnh tinh thần và thể chất để chịu đựng cái cơn đau bệnh đó cho tới ngày mà thuốc thang đầy đủ rồi nó vượt qua. Hoặc là khi ta bị oan ức, người ta nói oan là ai cũng cực kỳ cảm thấy bức xúc, bị xúc phạm khi ta bị bị bị bị hạ thấp cái nhân phẩm của mình. Chỉ có những người có sức mạnh nội tại mới đối diện với nỗi oan đó, chấp nhận, chấp nhận chịu oan. Nói cho người ta nghe, giải thích người ta không chịu thôi, kệ, chấp nhận. Mới bình tĩnh trong cái oan ức coi như không có gì, ta phải có sức mạnh, có bản lĩnh.
[1:00:25]Hoặc khi thất bại cũng vậy, nhiều khi đầu tư rất là nhiều rồi công việc nó vỡ không thất bại, nhiều người tự tử chết luôn. Chỉ có những người có bản lĩnh, có sức mạnh mới chấp nhận thất bại đó làm lại nữa, à không có sợ. Thì cũng vậy, cái cô độc cũng vậy, những người có sức mạnh tinh thần mới chịu đựng được cái cô độc, cái cô đơn. Còn không ta chịu không nổi. Đó là lý do mà nói rằng chỉ những vị thánh, những vị thiền sư mới chịu đựng được cái cô độc, mới chịu đựng được cái cô đơn là như vậy. Vì họ có cái sức mạnh nội tại của tinh thần của họ. Còn bình thường, hạnh phúc là điều gì? Được góp lại bởi nhiều trái tim và nhiều bàn tay.
[1:01:12]Hiện nay trên thế giới vậy, cái tình trạng người già cô độc đang tăng dần. Đến nỗi có những quốc gia mà họ có những cái bộ mà chưa từng có là cái Bộ Cô Đơn. Nhật Bản lập một Bộ trưởng Bộ Cô Đơn, Pháp lập Bộ trưởng Bộ Cô Đơn, bởi vì nhiều người cô đơn quá không biết làm sao xử lý. Cái xử lý gốc đó xử lý không nổi đâu, xử lý không nổi. Chừng nào họ qua đây họ tham gia Đạo tràng Phật Quang thì mới hết cô đơn, chứ còn cô đơn vẫn còn hoài. Và một trong những công năng của đạo tràng của ta là gì?
[1:01:49]Chính là để ngăn chặn sự cô đơn trong tương lai. Nhớ giùm. Ta ngồi đây với nhau trong một đạo tràng tu tập
[1:02:00]thì nó có ba cái ích lợi trước mắt.
[1:02:07]Ích lợi thứ nhất, đừng có tu hành một mình. Bởi vì tu một mình sẽ sao? Dễ lười, dễ nản, dễ bỏ, không tiến bộ. Tu phải cùng nhau mà tu tập, huynh đệ nhắc nhau. Nhiều khi mình lười nhưng mà có huynh đệ nhắc mình, mà thấy huynh đệ lười mình lại nhắc huynh đệ, cả hai cùng có phước. Nên tu thì phải trong cộng đồng mà cùng tu tập. Ta lập thành đạo tràng là vì lý do đó. Thứ hai, có nhiều việc phúc một mình ta làm không nổi, huynh đệ cùng góp nhau cùng làm, tạo nên những việc phúc rồi ai cũng có phúc cả. Ví dụ như bây giờ ta muốn giúp cho cái người đó họ bị, căn nhà họ bị hư nhưng mà để sửa lại căn nhà của họ tốn
[1:02:52]khoảng hai chục triệu, ta không có tiền làm. Ta không làm nên ta không có đủ tiền nên ta không làm luôn và ta không có cái việc phúc đó. Nhưng nếu bốn, năm huynh đệ hùn lại, góp lại ta sửa lại được cái nhà cho cái người nghèo đó thì ta lại có phúc vì ta có làm được. Cho nên có nhiều việc phúc một mình ta làm không được, phải nhiều người cùng làm. Nên đạo tràng của ta, ta cùng một đạo lý, cùng một niềm tin về nhân quả, cùng một đường lối tu tập đạo đức, nên khi ta rất dễ góp sức, góp tay nhau để cùng làm điều phúc. Đây là cái công năng thứ hai của đạo tràng. Sư phụ nhắc lại, công năng thứ nhất là để cùng nhau tinh tấn tu tập.
[1:03:32]Chứ tu một mình dễ hư, dễ lười lắm, dễ bị cám dỗ, sa ngã lắm. Cái thứ hai là cùng nhau làm phúc, chứ nhiều khi một mình mình không làm nên việc mà nhiều người cùng nhau sẽ làm nên việc. Và cái thứ ba, ngăn chặn cái cô đơn của tuổi già. Vì bảo đảm một điều, đạo tràng phải bảo đảm một điều là khi ta già, ta yếu, huynh đệ không bỏ ta. Cái người còn sức khỏe sẽ chăm sóc cho người kém sức khỏe. Con cháu ta, lúc này không cần, ta không cần mày nữa, ta có huynh đệ mến thương của đạo tràng ngon hơn nhiều.
[1:04:20]Và đây là một mệnh lệnh của sư phụ, cái trách nhiệm của đạo tràng như vậy. Hiện nay trong đạo tràng của ta thì cũng không, không có mấy người già neo đơn, nhưng mà bây giờ ta đã vươn tay ra bên ngoài. Sư phụ dặn hoài, xem trong làng trong xóm mình mà có cái người già neo đơn ta phải tới thăm liền, vì đó là đạo đức. Đó là đạo đức mà đó là trách nhiệm đối với xã hội. Thì khi ta làm được điều đó thì ngay chính ta, ta xóa mất cái nghiệp cô độc, cô đơn của mình luôn, ta không bao giờ bị nghiệp cô độc, cô đơn. Mà điều đó nó thể hiện gì? Thể hiện nơi chính cái công năng thứ ba của đạo tràng: Người tham gia đạo tràng rồi về già không cô độc, cô đơn.
[1:05:02]Có những người như bên Nhật vậy, người ta phá cửa đi vô mới phát hiện cái bà đó bả chết đâu từ đời nào, tháng, hai tháng rồi, nằm bả ngồi trên cái sofa đó. Có vẻ bả mệt, không nấu ăn nổi, cũng không biết gọi ai được, đói lả nằm đó chết luôn. Và mấy tháng không thấy bả đi ra, hàng xóm mới gọi cảnh sát đập cửa vô thì bả chết lâu rồi. Cái cái cô độc và cái cô đơn nó khủng khiếp đến mức độ như vậy. Không ai quan tâm, cả tháng không ai gọi hỏi. Tại vì nếu có người thân gọi hỏi thì đã biết rồi, đã nhờ hàng xóm hay là nhờ chính quyền tới tìm xem. Không ai gọi hỏi. Thân quyến ở đâu không biết luôn. Không ai thương mình, không ai nhớ tới mình,
[1:05:40]không ai tìm hiểu xem sao giờ này mình đang làm gì. Không, cô độc, cô đơn tới tột cùng luôn. Khủng khiếp như vậy. Nhưng mà ta theo đạo tràng rồi chuyện đó là chuyện dứt khoát không được xảy ra. Huynh đệ đạo tràng phải thương nhau cho tới giờ phút cuối cùng.
[1:06:02]Sư phụ vừa nói: "Huynh đệ phải thương nhau giúp nhau cho tới giờ phút cuối cùng" mà người nghe cảm động vỗ tay, sư phụ vừa mới bị lừa đó. Không bao giờ có chuyện thương nhau mà có giờ phút cuối cùng. Vì sao? Vì thương nhau chết rồi cũng thương, qua cõi kia gặp nhau thương tiếp.
[1:06:31]Mình chết nếu mà mà mình chưa lên cõi trời thì mình cũng ở cái cõi gần gần cõi người để tu tập và chờ huynh đệ qua để mà tu tập tiếp. Nên thương nhau không có giây phút cuối cùng. Cho nên nói: "Ta sẽ thương nhau đến giây phút cuối cùng", cái câu đó còn bị giới hạn, chứ cái tình thương của ta đối với huynh đệ là không có giới hạn, không có giây phút cuối cùng, nhớ như vậy.
[1:06:59]Và đó là trách nhiệm của đạo tràng. Ta tham gia đạo tràng để như vậy để ta tập cái điều đó, ta tập cái điều đó. Đây là trách nhiệm của mỗi người với nhau. Đã là huynh đệ với nhau rồi, ta chung một dòng máu, chung một trái tim, chung cái dòng máu từ bi của Đức Phật. Không bao giờ được rời bỏ nhau, không bao giờ được quên lãng nhau.
[1:07:29]Có một cái điều này,
[1:07:34]cái này thì không phải của cư sĩ mà của tu sĩ.
[1:07:40]Một lần sư phụ đi thăm các huynh đệ
[1:07:45]thì thăm ông nào cũng ở một mình không.
[1:07:51]Rồi các vị cũng muốn là đạo tràng về đó tu tập giùm cho nó ấm chùa, vì chùa không có ai, lạnh lẽo.
[1:08:01]Đi thăm một vòng về rồi, bắt đầu sư mới ngạc nhiên, mới tự hỏi hoài. Nói tại sao mấy người huynh đệ của mình bị cái nghiệp gì mà cô độc kỳ lạ vậy? Không hiểu. Nghĩ hoài không ra.
[1:08:22]Mà nếu nói là cái người mà đi tìm con đường cô độc là sư phụ trước. Tại sư phụ lên núi mà. Lúc sư phụ lên núi ẩn tu thì đã nghĩ rằng cái cuộc đời của mình vất đi, không ra gì, mình là con người xấu xí, ốm yếu nên lên núi ẩn tu.
[1:08:48]Nhưng mà rồi không bị cô độc. Thế tại sao các huynh đệ mình họ ở dưới đồng bằng, ở những nơi đông người, hàng xóm gần gần á mà chùa cực kỳ vắng vẻ, cô độc? Sư nghĩ hoài không ra. Rồi mình chỉ đoán thôi, đoán mò theo cái nhân quả. Đoán mò theo cái nhân quả là sao? Có lẽ là trong cái tác ý của các thầy,
[1:09:16]trong cái lời kinh tụng của các thầy,
[1:09:20]trong cái mục tiêu của các thầy không có cảm thấy mình phải có trách nhiệm với người khác, mà thường nói cái gì cũng hư vô, cũng là không,
[1:09:36]mới là cao siêu. Cái gì mình cũng nói không hết thì cho cuộc đời mình trống không luôn, quả báo nó tới liền. Mỗi ngày mình cứ nghĩ cái không một chút, mỗi ngày nghĩ không một chút, đến khi nó đủ chín muồi rồi, cuộc đời mình rơi vào hoang vắng liền, trống không luôn. Còn cái con đường mà sư phụ hướng dẫn là cái gì?
[1:10:07]Cái gì? Ba tâm hạnh căn bản: một là tôn kính Phật, hai là từ bi yêu thương, ba là khiêm hạ.
[1:10:20]Cái người mà tác ý được ba tâm hạnh này thì không bao giờ bị cái nghiệp cô đơn. Khi ta tôn kính Phật, ta có cái phước, mọi người nhìn ta tự nhiên thấy cưng, thấy mến, lạ vậy. Khi ta tác ý về lòng từ bi yêu thương, ta không thể cô đơn vì ta yêu thương mọi người mà thì mọi người tự nhiên cũng thương ta. Khi ta tác ý khiêm hạ, ta tôn trọng mọi người, thấy mình tầm thường, nhỏ bé, tự nhiên mọi người nhìn về ta. Nên cái người mà có cái ba cái tâm hạnh này không bị cái nghiệp cô đơn. Mà không bị nghiệp cô đơn nghĩa là gì? Nghĩa là chung quanh mình quyến thuộc đông vui, luôn luôn là như vậy. Nên ba cái tâm hạnh này cực kỳ mầu nhiệm.
[1:11:06]Nghe thì thấy sơ sài, nhưng đó là cánh cửa mở ra mọi điều mầu nhiệm cho cuộc đời ta tới vô lượng kiếp sau.
[1:11:24]Nhiều khi các thầy tu
[1:11:28]mà không tác ý ba tâm hạnh này, cứ đi tìm hư vô, cứ nghĩ cái gì không, trống, không, trống mới là giỏi: "Vô sắc, vô thọ, tưởng, hành, thức, vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, vô sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp". Rồi cái gì cũng hư vô hết trơn á. Rồi mất luôn cái ba tâm hạnh này. Lòng tôn kính Phật không huân tập cho sâu dày cho tới tuyệt đối, lòng từ bi không trải rộng mênh mông và cái tâm khiêm hạ cũng không nhắc tới. Tự nhiên chúng sinh xa lánh mình liền. Tự nhiên mình tạo thành một cái nghiệp gì đó, một cái bầu không khí chung quanh mình không ai thích đến gần nữa, không ai quan tâm tới mình nữa.
[1:12:05]Đây là điều rất kỳ lạ. Không ai quan tâm tới mình nữa. Mình có đi ngang mình gặp họ cười cười cười, họ cũng giả lơ, tại họ cảm thấy cái nụ cười của mình không hấp dẫn. Còn cái người mà có tác ý ba cái tâm hạnh này, đi ngang người khác không cười, người ta vẫn thấy dễ thương. Đúng không ạ?
[1:12:36]Rồi mấy thầy mình bị thêm một cái nghiệp này nữa, là tu một thời gian rồi cái muốn tách ra ở riêng, dựng lên một cái cơ đồ riêng, một cơ sở riêng, làm chủ, không yêu quý cái đại chúng của mình. Không yêu quý đại chúng của mình, thích làm chủ một phương. Và chính vì không yêu quý đại chúng của mình, nó trở thành cái nghiệp của mình là mình không có đại chúng luôn, không có chúng, không có người, không có quyến thuộc, không có huynh đệ. À. Nên hồi xưa vậy, sư mới hỏi các thầy, các cô trong chùa mình, sư mới nói: "Tụi con muốn sau này khi sau này khi tụi con vững vàng rồi, mỗi đứa tụi con sẽ đi trụ trì một ngôi chùa,
[1:13:28]hay là tụi con vẫn ở bên nhau và chia nhau đi để quản lý các chùa? Chung, tất cả các cơ sở đều là của chung. Rồi anh em tụi con cứ luân phiên nhau đổi qua đổi lại để trông coi và giáo hóa chúng sinh. Tụi con thích cái nào? Thích là mỗi đứa đi một kỳ một cái nơi, hay là xem tất cả các chùa đều là chung rồi tụi con tự động luân phiên đổi với nhau?" Thì toàn bộ quý thầy cô đều giơ tay lên đồng ý là thích chung rồi đi đổi luân phiên thôi, chứ không thích mỗi người trụ trì một chùa.
[1:14:02]Thì khi mà quý thầy, quý cô yêu cái chung, yêu cái đại chúng thì không bao giờ bị nghiệp cô độc nữa, mất vì mình tôn trọng đại chúng mà, yêu quý đại chúng thì đời đời mình đều có huynh, có đệ bên cạnh vui vầy, thương mến nhau. Còn cái người mà không tôn trọng, sư giảng hoài mà cái đồng hồ đó nó cứ 6 giờ bu 20 hoài là sao kìa?
[1:14:33]Nãy giờ sốt ruột hoài mà cứ 6 giờ 20 rồi chừng nào mới nghỉ kìa? Trời ơi!
[1:14:49]Nó vậy à. Mà trong đạo Phật của ta đó, cái tư tưởng nó bị nhiều, tư tưởng bị nhiều là không biết lớn lớn lên chút cái quý thầy, quý cô thích rời bỏ đại chúng ra làm một cơ sở riêng. Thì mọi người sẽ hỏi: "Thì sư phụ cũng vậy chứ gì? Sư phụ cũng ra lập cơ sở riêng chứ gì?" Không có đâu, không có. Sư phụ bị đuổi đi, sư phụ bị đuổi đi và mắc một lời hứa thầm với hòa thượng.
[1:15:18]Lúc hòa thượng giao cho sư phụ lập cái tu viện mà lúc đó sư phụ còn nhỏ quá, người sức khỏe yếu mà trong túi không có một đồng nào, không có một cái gì, sư phụ không nhận lời. Hòa thượng giao hết mọi thứ nhưng không nhận lời. Và không nhận lời, đó là một cái tội rất là nặng đối với thầy tổ của mình. Sư phụ không nhận lời vì biết mình làm không nổi, lúc đó không làm, không có sức làm, nhưng ôm cái hoài bão nó mãi trong tim, hứa thầm trong tim sẽ làm điều đó để đền ơn, vâng lời hòa thượng. Nên hòa sư phụ mới đi một mình tìm nơi tìm chỗ mà dựng cái tu viện lên. Nên cái ý đó nó không phải là vì là sư phụ muốn
[1:15:59]làm chủ một mình, mà muốn thực hiện cái hoài bão của hòa thượng dặn dò mình. Mà sư phụ cũng
[1:16:11]mừng, các thầy cô trong chùa vậy á, rồi chấp nhận chọn cái con đường là tất cả các cơ sở, các chùa trong tông môn là của chung, rồi các thầy cứ luân phiên chia nhau đi mà trông coi, mà giáo hóa. Và cái quan trọng, khi chết không có chùa nào đem theo được hết trơn á, mà đem theo cái gì? Đem theo công đức giáo hóa chúng sinh. Đến nơi nào đó mình đã làm tăng trưởng được đạo tâm của mọi người, rồi mình lại đi, rồi huynh đệ mình lại tới cái chỗ của mình, lại tiếp nối mình làm tăng trưởng đạo tâm của mọi người. Đó chính là cái công đức mà đem theo đi qua hết đời này tới đời khác. Ta yêu quý đại chúng, yêu quý huynh đệ thì đời ta không cô độc.
[1:16:54]Thì bây giờ cũng vậy, trong đạo tràng ta cũng vậy, khi ta yêu quý đạo tràng, ta không thích tu một mình, thích tu gì cũng có huynh có đệ để rủ nhau mà tu, thích làm phúc có huynh có đệ rủ nhau cùng làm phúc, thì ta sẽ không bị cái nghiệp cô độc, cô đơn vào lúc tuổi già và ở những kiếp sau. Đây là nhân quả rõ ràng mà sư phụ bảo đảm điều này. Mà đây cũng là cái công năng của đạo tràng, mà đây cũng là mệnh lệnh của đạo tràng, đây cũng là quy định của đạo tràng: Không bao giờ được để huynh đệ mình cô độc, cô đơn. Không bao giờ. Đây những người mà trong ban điều hành phải nhớ như vậy và các phật tử, huynh đệ đều phải nhớ như vậy,
[1:17:33]lúc nào cũng nhìn ngó huynh đệ mình để chăm sóc, yêu thương huynh đệ mình. Nhớ như vậy, nghe không? Thí dụ như mình hỏi, ừm mình phải bây giờ có điện thoại mà, hỏi: "Hôm nay chị có gì ăn không?" Nói: "Dạ hôm nay em có nhiều món ăn ngon." Cái mình: "Thôi tôi qua thăm chị nha." "Chị qua thăm đi." Ờ nghe nói ngon ngon qua thăm liền. Còn mà thí ngược lại mình nghe cái nói: "Không có gì ăn hết trơn." Thế thôi mình đi kiếm gì mình đem, mình đem qua. Hễ thấy bên đó có đồ ăn ngon thì mình phải tới thăm, còn mà nếu bên đó không có gì ăn thì mình đem đồ ăn tới. Đó, lúc nào cũng quan tâm, chăm sóc nhau không sót người nào.
[1:18:12]Sư phụ nghe mách thấy đạo tràng Phật Huyễn có một người bị cô độc, bị tủi thân. Để lát về sư phụ lục lại cái bức thư đó rồi cho cho Trí Thành xem. Hôm giờ hôm qua nay có bận việc quá sư phụ quên. Đừng để sót người nào, trừ cái người họ phản bội và họ muốn phá hoại, họ chen vào đạo tràng để họ tìm cách phá hoại thì người đó ta buộc phải cắt đứt để bảo vệ đạo tràng, bảo vệ huynh đệ còn lại. Ngoài ra là đừng đừng có leave anyone behind, không có bỏ ai rơi lại phía sau. Tất cả cùng dìu dắt nhau mà mà đi. Giống như trong cuộc đua vậy, có mấy cái clip trên Facebook thấy cảm động, thấy chạy đua, chạy đua thì ai cũng mong mình chạy trước,
[1:18:56]bỗng nhiên có cái ông đó ổng bị khuỵu chân hay gì ổng ngã xuống, cái ông kia ổng chạy trước quay lại ổng thấy và ổng lui lại ổng dìu ổng kia đi, đi tiếp để hai người cùng được về đích chứ không ai bỏ cuộc. Rồi người ta mới ca ngợi cái ông mà thắng là cái ông quay lại dìu người ta đó, chứ không phải là ông mà tới đích. Mấy cái ông mà chạy lật đật thấy người ta té lại mừng mừng quá chạy vèo luôn cho tới đích, nhưng mà cái ông thắng chính là ông quay lại đã dìu cái cái cái cái người đồng đội mình đi tiếp. Trong cuộc sống này cũng vậy, cái người đắc đạo không phải là cái người mà tu một mình cho nó tới tới tới
[1:19:28]tới chứng cái này chứng cái kia, mà là cái người quay lại thăm huynh đệ mình, xem huynh đệ mình, chăm sóc huynh đệ mình, hỏi han huynh đệ mình để dìu dắt huynh đệ nhau cùng mau mà cùng tiến tu. Cái người đó mới là người đắc đạo. Nói: "Dạ, tại vì con mắc lo cho huynh đệ nên con không đắc đạo." Có thể không đắc đạo nhưng mà cái điểm đã được chấm rồi. Cũng giống như đi nhặt rác đâu phải là hạnh phúc, nhưng mà làm sao? Không ngờ nó cũng là hạnh phúc. Thì ta chăm lo cho huynh đệ tu hành, đúng là chưa đắc đạo nhưng không ngờ nó cũng là một thuộc tính của của thánh. Mặc dù ta chưa phải thánh, nhưng cái việc lúc nào cũng chăm lo cho
[1:20:08]huynh đệ mình tu hành, đó chính là một thuộc tính của thánh. Nó là vậy. Có nhiều người ta tôn xưng là thánh mà họ chưa phải thánh đâu, vì họ có những thuộc tính của thánh. À, ví dụ như bây giờ ta nói Trần Hưng Đạo là một Đức Thánh Trần, Đức Thánh Trần. À, là vì sao vậy? Vì ông có những thuộc tính của thánh, mà nếu nói theo tiêu chuẩn thánh của đạo Phật thì chưa chắc, thấy ổng chứng cái thiền nào đâu. À, nhưng ông có thuộc tính của thánh là vì lý do gì? Là lý do gì? Là vì cơ hội chiếm ngai vàng trong tay, ông không làm. Ông nói làm vậy rối loạn đất nước, bây giờ lo đánh giặc Nguyên cái đã kìa. Bảo vệ đất nước mới là cao cả, chứ còn lợi dụng lúc mà
[1:20:47]giặc lăm le, triều đình rối loạn rồi cướp ngai vàng luôn dành cho mình. Mà trong tay lúc đó cướp được, binh quyền nằm trong tay, mọi thứ nằm trong tay, nhưng ông không làm. Chấp nhận làm tôi thần, phục vụ cho vua, vua vai vế nhỏ hơn mình, nhưng phục vụ vua để mà bảo vệ đất nước. Cái thuộc tính đó là của thánh, nên đời đời người ta xưng ổng là là thánh. Hoặc là Bác Hồ cũng vậy, bây giờ nói Bác Hồ mà chứng thánh theo kiểu tiêu chuẩn đạo Phật thì người ta không thấy, đâu thấy Bác Hồ chứng Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền gì đâu. Nhưng mà cái thuộc tính của Bác Hồ: một đời sống đơn giản, vì dân vì nước,
[1:21:20]viết lại những tác phẩm dạy về đạo đức cách mạng, mà bây giờ ta gọi là tư tưởng Hồ Chí Minh, những đó là những thuộc tính của thánh, nên nhiều người cũng gọi Bác Hồ là thánh là như vậy. Thì chúng ta cũng vậy, nhiều khi là mình cũng chưa chứng thánh, nhưng mà cái việc mà ta chăm lo, yêu thương, chăm sóc cho huynh đệ mình cùng tiến tu, đó chính là thuộc tính của thánh. Vậy á.
[1:21:50]Mệt chưa ạ?
[1:21:54]Mệt rồi phải không? Sao mà có nghe ai có chữ "rồi" vậy nè?
[1:22:01]Ở nơi đây, ta cần ba điều, ta cần ba điều. Một là ta cần cái đạo lý đúng để tu. Hai là ta cần cái thời gian lâu dài để tích lũy thiện nghiệp. Ba là ta cần huynh đệ để tương tác. Nhớ, trong cái việc tu hành ta cần ba điều này. Một là gì? Nhắc lại coi. Đạo lý đúng để để tu, vì đạo lý sai là thôi không có gì để nói nữa. Hai là gì? Thời gian lâu dài để tích lũy, chứ không có cái gì một ngày một bữa mà nên được. Ba? Ta cần huynh đệ để tương tác. Ta cần huynh đệ để tương tác. Ta cần cộng đồng để ta yêu thương, ta phụng sự. Ba điều ta cần như vậy. Nên vừa rồi Sư phụ nghe mách, Trí Thành nói với huynh đệ đạo tràng:
[1:22:55]"Zalo của tôi, Facebook tôi mà ai không tương tác là tôi gạt ra khỏi đạo tràng", hơi tàn bạo, đó thấy không? Là không tương tác nó nguy hiểm như vậy đó. Có người mách Sư phụ vậy đó, hồi hỏi lại coi. Không biết có oan không, có người mách Sư phụ. Nói cho nên chúng chúng trưởng bắt tụi con mà không tương tác là chúng trưởng phạt gạt ra gì đó, không biết có không? Nên cái tương tác nó quan trọng lắm đó. Ta không tương tác là ta sẽ bị giận á. Lâu lâu Sư phụ thấy có con em ca sĩ đó lên Facebook hoài, nói: "Sao mà bạn bè tôi có mấy ngàn người mà like tôi có mấy trăm vậy? Tôi gạt ra, tôi tôi unfriend hết à, tôi hủy kết bạn hết bây giờ", hăm.
[1:23:32]Tại vì không tương tác thì làm bạn làm gì? Cái tương tác nó quan trọng. Không tương tác cũng là một cái xúc phạm. Sư phụ chả hiểu vụ này lắm. Nhưng mà đại khái thế này: trong ba thứ ta cần, thứ nhất là một đạo lý đúng để tu, thứ hai là thời gian dài để tích lũy những thiện nghiệp, và thứ ba là huynh đệ để tương tác. Cái tương tác này nó không phải bấm like, ha, mà yêu thương, chăm sóc, dìu dắt, nâng đỡ nhau, cùng nhau đi trên con đường giác ngộ. Mà huynh đệ là ta nói cái cộng đồng trong đạo tràng nó nhỏ nhỏ, chứ cái tâm của ta á trùm phủ ra tới cả cộng đồng bên ngoài, cả những người không trong đạo tràng, ta cũng yêu thương và tương tác với họ.
[1:24:10]Chứ không phải là bấm like nha. Tương tác không phải bấm like mà là yêu thương, chăm sóc, phụng sự, giúp đỡ, dìu dắt nhau, giúp nhau tu hành. Hôm nay Sư phụ có những điều chia sẻ, những điều tâm sự nó không đâu ra đâu như vậy đó. Nghe cho vui chút. Nhớ những điều thôi Sư phụ tóm tắt lại như thế này: Cái thành phố La Mã không phải được xây trong một ngày. Cái gì nó cũng phải đòi hỏi tích lũy rất là lâu. Một điều sai mà nó tích lũy quá lâu, sau này nó ra quả báo khủng khiếp. Còn cái điều đúng vậy cũng từng chút, từng chút mà được tích lũy lâu dài, sau này cái quả phúc nó cũng rất là là vinh quang.
[1:24:46]Như cái việc lễ Phật, ngồi thiền, mỗi ngày một chút không thấy gì, nhưng khi nó thành quả báo rồi, ta sẽ thấy cái tâm linh ta nó khai mở. Giúp mỗi người một chút chưa là cái gì, nhưng mà cứ giúp mãi, giúp mãi như vậy, đến ngày nào đó cái cái cái cái phúc báo của ta không thể nào mà tưởng tượng được. Trong cái việc tu hành cũng vậy, tu một mình không có bền. Lúc nào cũng phải cùng nhau, cần có bạn lành để nhắc nhở, động viên, dìu dắt nhau tu tập. Một trong những cái thất bại của Phật giáo ta chính là nhiều người thích ở một mình, tu một mình, cả cái Phật giáo ta suy tàn theo. Khi ta ở cô độc một mình, ta không tương tác với ai,
[1:25:29]ta không có cơ hội tạo phúc, phúc ta hết dần, hết dần. Là vậy.
[1:25:39]À, Sư phụ dặn cái điều này nữa chứ, còn một điều cũng quan trọng. Là người ta nói tới vai trò của đạo tràng thì ta yêu quý từng huynh đệ trong đạo tràng, nhưng đừng kết thân riêng nha. Không có phe, có nhóm á. Đạo tràng của Phật Quang không có phe, không có nhóm riêng, tất cả chung đồng. Giống như các quý thầy, cô vậy. Vô trong chùa rồi học cái thanh quy không được kết thân riêng. Không có ai chơi riêng với ai được hết, tất cả là chung nhau. Đạo tràng cũng vậy nha, không có kết thân riêng. Ta cũng đừng bị chiếm cái cảm tình riêng. Thấy ai có dấu hiệu mà chiếm cảm tình riêng với mình, ta phải cảnh báo liền.
[1:26:19]À có người nào cứ chỉ quan tâm một mình mình, tặng quà, khen ngợi, liên quan tương tác một mình mình, ta phải cẩn thận liền. Đây là một loại hình chiếm cảm tình riêng, tạo thành cái kết thân riêng, đây không đúng với đạo tràng của Phật Quang. Nha. Đạo tràng là chỉ giúp nhau trong việc tu hành và hỗ trợ nhau trong đời sống. Như vậy. Trong bài hôm nay vì ta nói điều này điều kia, vì nhân hôm nay là Ngày Hạnh phúc của thế giới. Mà hạnh phúc là cái gì không phải dễ hiểu. Đôi khi ta lầm hạnh phúc là cái cảm giác vui. Nhưng cái cảm giác vui này nó liên quan tới cái hóa chất của não tạo ra. Ta nhảy nhót, tiệc tùng, ta thụ hưởng
[1:27:03]thì nó kích thích não tạo ra cảm giác vui, mau hết, mau chán. Nó không phải là hạnh phúc. Nhưng mà hạnh phúc nhiều khi nó đơn sơ: "Ngoài kia em bé chờ mà tôi đâu có ngờ." Nhiều khi nó đơn sơ và nhiều khi nó sâu sắc chỉ bởi vì đau khổ đã dừng lại, nha. Gánh nặng đã đặt xuống, sinh tử đã hết sạch. Như vậy, nó là hạnh phúc. Như vậy.
[1:27:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thôi, hôm nay cũng là lần đầu tiên, ha. Cũng lâu rồi, một năm rồi mới gặp nhau lại. Sư phụ chúc cho quý Phật tử mọi điều phúc lành, tinh tấn, cùng với nhau đi trên con đường giác ngộ và hạnh phúc.
[1:27:57]Nguyện pháp giới chúng sinh, cùng
[1:28:22]tinh tấn tu hành, thoát chốn mê vô minh, đồng viên thành Phật đạo.
[1:28:44]Dạ, Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa quý Phật tử, những quý Phật tử mà có thể...