[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:12]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:24]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:35]Cung thỉnh sư phụ an tọa. Mời quý Phật tử ngồi xuống.
[0:41]Hôm nay chúng ta nghe cái bài hơi khó, hơi cao cấp một chút.
[0:48]Cho nên mọi người cố gắng nghe nha. Bài này cũng không không không không dễ hiểu. Mà nếu mà nghe mà không hiểu cái mình hay buồn ngủ, nhưng mà nó cũng có lợi, ngủ ngon. À, ở đây có ai là đại gia giàu có không nhờ? Không, thầy không xin địa chỉ đâu. Thầy kêu cúng mấy cái ghế có tựa lưng á, cho Phật tử ngồi đỡ mệt. Mấy cái ghế này không có tựa lưng ngồi mệt. Nếu ai đại gia giàu có, cúng giùm.
[1:22]Hôm nay chúng ta nghe cái bài
[1:26]cái Pháp có và Pháp không của Bồ Tát. Nghe cái bài này nó hơi cao nha, cố gắng một chút, cố gắng nghe. Pháp có và Pháp không của Bồ Tát.
[1:40]Ta sẽ hiểu cái có là gì, cái không là gì, và đi vào cái sự nghiệp tu hành ta qua nhiều kiếp nó như thế nào. Hiểu cái gì là có và cái gì là không?
[1:55]Ví dụ như bây giờ, giờ trong túi mình có mấy đồng, cái đó là cái có nè, phải không ạ? Cái có là cái gì mà nó có số lượng đếm được, rồi nó có cái chất lượng, nó có cái tính chất, nó có cái công dụng của nó, nó có cái ứng dụng để sử dụng được trong cuộc đời này, cái đó ta gọi là có. Và không thì sao? Ngược lại, đúng không? Không có khối lượng, không có số lượng để đếm được, không có những tính chất cần thiết và không sử dụng được, không ứng dụng được trong cuộc đời, thì ta tạm gọi là không. Ta tạm định nghĩa như vậy. Nhưng một lát ta định nghĩa ta sẽ thấy không có gì là có hoàn toàn và cũng chẳng có gì là không tuyệt đối cả.
[2:42]Trong vũ trụ này chẳng bao giờ có cái gì không tuyệt đối.
[2:49]Cái có, ví dụ như bây giờ có một người, ví dụ như đến chùa đông thế này, có một người ngồi lặng lẽ ở một cái gốc cây xa xa. Người đó ngồi cũng lặng lẽ không nói gì tới ai, thì vì vì ngồi xa nên ta không thấy. Nhưng đến khi ta chợt nhìn ta thấy, ta mừng rỡ ta reo lên, ta phát hiện cái sự hiện diện của người đó. Ồ, ta chạy vội lại ta đón, ta kéo tay ta mời mừng rỡ vì người đó hiện diện trong lòng ta, trong lòng đại chúng. Cái sự xuất hiện của người đó có ý nghĩa với ta, có ý nghĩa với đại chúng nên ta mừng, ta vui. Vì sao người đó có ý nghĩa với ta? Vì sao cái sự hiện diện của người đó có ý nghĩa với ta? Vì sao?
[3:41]Vì trước đây cái người đó có làm những điều phúc, có đối xử tốt với mọi người, phải không ạ? Có giá trị, có thông minh, có khéo léo, có đạo đức cũng làm nên những công đức gì đó với chùa, với mọi người nên cái sự hiện diện của người đó đầy ý nghĩa với ta, với mọi người. Nhưng ngược lại, ví dụ như ta đang làm việc gì đó, có cái người đứng trước mặt ta đứng mà ta không thấy, chẳng những ta coi... ta cứ cứ: "Xích xích xích xích xích ra, xích xích ra! Đứng vướng quá, xích xích ra! Xê ra!" Có không ạ? Có. Vì sao vậy? Vì cái sự hiện diện của người đó không có ý nghĩa gì với ta cả, mà cũng không có ý nghĩa gì với mọi người cả, thậm chí vướng víu khó chịu.
[4:22]Mà người đó cứ đứng sàng qua sàng lại hoài lát ta bực, ta đâm bực. Thì người đó không có nghĩa với ta. Tại sao vậy? Vì người này trước đây không có làm nên được những điều tốt gì cho ta, cho mọi người, nhiều khi còn làm bậy nữa, nhiều khi nói bậy nữa, nhiều khi gây tổn thương cho người khác nữa, làm mất đi cái tình với người khác, hoặc là không làm gì nên cái công trạng, không có giá trị, không tài năng, không đạo đức gì mà cứ muốn là nổi bật giữa mọi người. Những cái điều đó làm cho ta lại khó chịu, nên sự hiện diện của người đó không có ý nghĩa với ta. Nên cái cái không, cái có nó đi vào cái tinh tế. Còn nói à:
[5:03]"Nhà tôi có 3 tỷ", cái có đó nó dễ đếm. Nói: "Nhà tôi không có 3 tỷ", thì cái có, cái không đó nó dễ tính. Nhưng mà còn có những cái không, cái có nó tinh tế hơn, nó sâu xa hơn. Ví dụ cái phúc. Cái người mà họ có phúc, khi họ xuất hiện trước trước mặt ta hay chỗ đông người, ta ta bị cuốn hút về họ, ta bị chú ý về họ. Còn cái người mà không có phúc, họ hiện diện giữa đại chúng cũng như như chưa từng hiện diện, không ai quan tâm cả. Vậy ta ở đây là có phúc không? Vậy ở đây ta có phúc không? Tức là ta có mặt mọi người rất vui mừng, phải không ạ? Gật đầu tự tin luôn vậy.
[5:55]Nói ví dụ, ví dụ mình đang ngồi thế này, bỗng nhiên có một ông bộ trưởng bước vào thế là cả ta xôn xao hết, phải không ạ? À nói ờ ông bộ trưởng, ngài bộ trưởng vừa đến, ngài bộ trưởng vừa đến. Vì ngài cái phúc lớn quá, sự hiện diện của ngài cái nó chấn động vào tâm mọi người. Hoặc là bây giờ có một cái cô hoa hậu, phải không? Một ngôi sao ca nhạc như Tùng Dương đi ví dụ, Tùng Dương đâu từ ngoài kia bồng đứa con trai mới sinh chạy vào ta sao? "Ô Tùng Dương kìa! Tùng Dương kìa!" Thế là sự xuất hiện rất có ý nghĩa, ai cũng vui. Còn nãy giờ ta ngồi đây có ai vui không? Mà gật đầu tin tưởng vậy?
[6:33]Tự tin. Không, đông người là vui. Đông người ta cộng lại bao nhiêu người thì ta mới thành một ý nghĩa nha, ta thành một cái đạo tràng đẹp như thế này. Còn một cá nhân ta nhiều khi chưa đủ, phải không ạ? Ta chưa đủ phúc để mà tạo nên cái sự chú ý hết với tâm hồn của mọi người. Nhưng trong gia đình mình hay họ hàng hay một nhóm bạn nhỏ nhỏ thì ta có ý nghĩa, nhưng với một đại chúng lớn nhiều khi ta chìm mất luôn bởi vì phúc mình chưa phải là... chưa phải là nhiều. Mà nhiều người tức quá cái bèn nổ là tôi thế này, tôi thế kia để gây sự chú ý thì cái đó lại chỉ là tai hại. Cho nên cái có và cái không là nó vì ta tính trên số lượng,
[7:17]khối lượng, rồi những cái sự ứng dụng, ảnh hưởng vào cuộc đời mà ta gọi là có. Còn nếu thiếu những cái đó, ta gọi là không, ví như vậy. Ví dụ bây giờ là cái tách này là có hay không ạ? Có. Có bởi vì nó có hình dáng, phải không ạ? Có chiếm một khoảng không gian, nó sẽ tồn tại trong một khoảng thời gian, và nó có cái ứng dụng của nó là dùng để uống nước nên nó có.
[7:51]Đó, định nghĩa là như vậy. Còn không là ai chỉ ra được cái gì không khen hay.
[8:01]Ai chỉ ra được cái gì không?
[8:05]Đố chỉ được cái gì không. Cái người nói là... Có ai giơ tay không? Cái gì ạ? Hả? Cái gì? Vốn thế gian tất cả là không nghĩa là ta nhìn trên đạo lý, chứ bây giờ ta nhìn trên thực tế là tất cả đều có nha. Mà mình nhìn mình thấy ai cũng không hết, mình mất lòng từ bi đấy. Ví dụ mà bao nhiêu người ngồi đây mà mình nghĩ coi tất cả như không, a thứ nhất là ta xúc phạm tới mọi người, thứ hai ta không yêu thương ai được. Cho nên nói cái lý Không rất cẩn thận. Rất nhiều người tu theo Đại thừa cứ quán tất cả là không, xem tất cả là không, mất lòng từ bi, mất phúc luôn và xúc phạm tới mọi người. Mọi người hiện diện ở đây đều đáng yêu,
[8:53]đáng quý mà ta coi tất cả như không, thế là ta nói một điều sai sự thật. Vì mọi người, từng con người đều đáng yêu, đáng quý cả, phải không ạ? Ví dụ như thầy là một giảng sư mà khi thầy giảng mà nếu không có người nghe thì làm sao thầy giảng được không? Không. Cho nên từng người ngồi đây, từng người ngồi đây tất cả tạo thành cái sức mạnh cho cái bài giảng này. Mà mọi người lắng nghe, chăm chú tạo thêm sức mạnh cho người giảng, bài giảng sẽ hay hơn. Ta nhớ điều đó vậy. Đừng tưởng giảng sư hay là tại ông giảng sư hay, mà chính vì người nghe đông, nghe chăm chú, nghe có trí tuệ, tự nhiên nó đẩy vào tâm thầy, bài giảng của thầy sẽ hấp dẫn hơn.
[9:41]Cho nên ví dụ như có người nào nói: "Ồ, ông thầy đó ổng giảng hay ghê!", thì mình phải trả lời: "Nhờ bữa đó có tôi ngồi nghe, ổng mới giảng hay như vậy."
[9:55]Thật ra ta không tìm được một cái gì hoàn toàn không. Một chốc nữa thầy sẽ nói một cái không, ví dụ ta đi vào trong vũ trụ xa xôi, cái nơi mà không có một cái thiên thể, một tinh cầu, một tinh vân, một cái gì hết, để xem coi nó có phải thật là không hay không. Chốc nữa ta sẽ nói. Bây giờ thì ta tạm thời cho rằng cái gì à có ngược lại với cái đó là không. Nhưng rồi ta bỗng nhiên ta phát hiện ra một điều, cái có nó không hoàn toàn có. Ví dụ như cái nón này, nó có cái công dụng là để ta đội cho ấm đầu vào mùa lạnh, nó chiếm một khoảng không gian, nó cân bao nhiêu gram á, và nó tồn tại trong một khoảng thời gian nào đấy,
[10:43]rồi nó có cái giá tiền nào đấy, nên những cái điều đó đều có. Nhưng rồi ta sẽ thấy những cái gọi là có đó nó không bền, nó không bền, không cố định. Ví dụ cũng cái giá bao nhiêu tiền đó, nhưng mà nhiều khi đồng tiền trượt giá thì nó bị thay đổi. Nó chiếm một khoảng không gian này, nhưng mà đem qua một không gian khác thì nó không còn không còn tồn tại ngay đây. Ví dụ thầy giấu dưới này thì nó đã thay đổi không gian, và nó tồn tại trong một khoảng thời gian nào đó rồi nó mục nó rã. Tất cả mọi cái đều như vậy, thấy có chứ sự thực cái có đó không bền lâu, không tuyệt đối có. Tất cả mọi điều có cũng không tuyệt đối có,
[11:26]còn cái gì không cũng chẳng phải tuyệt đối không, chốc nữa ta sẽ nói tới. Nghe bắt đầu buồn ngủ chưa ạ? Nghe này nó nó nó nó nó cười quá ha. Cái này bắt đầu tới pháp Đại Thừa, cho nên nó rườm rà, nó rắc rối, nó phức tạp, tỉ mỉ, nó tủn mủn mà nó dài dòng, nó làm sao đâu.
[11:49]Rồi ta sẽ có bốn cái cặp phạm trù thế này: Có rồi không, không rồi có, có rồi có, không rồi không. Ngủ chưa? Bây giờ có rồi không là thế nào? Thứ nhất là quy luật vô thường nha, ta có đây rồi sao? Ngày nào đó ta cũng sẽ sẽ vắng mặt, không còn tồn tại giữa cuộc đời này nữa là ta chết. Là 300 100 năm trước thì ta chưa có đó, 100 năm sau thì chẳng có hay không. Hoặc là như là Nguyễn Du nói: Bất tri tam bách dư niên hậu, thiên hạ hà nhân khấp Tố Như. Chẳng biết 300 năm sau nữa ai là người cảm xúc với cái cảm xúc của của Tố Như, tức là Nguyễn Du, là ổng than như vậy. Ngày nay ổng sáng tác như vậy nhưng không biết ổng tìm được sự
[12:38]đồng cảm của hậu nhân hay không vì lúc đó ổng không còn nữa. Nhưng mà điều ổng lo xa quá, bây giờ thì ai cũng ca ngợi ổng. Nhưng mà cái quy luật vô thường như vậy cuốn trôi tất cả, thay đổi tất cả, làm cho những cái thấy như có rồi trở thành trở thành không. Đó là quy luật vô thường làm cho có thành không. Rồi có cái nhân quả làm cho có thành không. Ví dụ như người đó giàu sang, nhưng mà khi giàu sang thì kiêu mạn, hưởng thụ, cho nên phúc hết. Ví dụ như mình sống bình thường như mọi người thì cái phúc nó rất là chậm hết. Nó cũng hết nhưng mà từ từ nó hết. Nhưng mình hưởng thụ, sống sung sướng hơn người khác thì cái phúc nó hết hết
[13:29]nhanh hơn, hoặc là mình kiêu mạn, ồ thì nó hết cực lẹ luôn, mau luôn. Đáng lẽ nhiều khi mình phải số tiền đó nó phải tồn tại đối với gia sản của gia đình mình là 300 năm, ví dụ như vậy, có người họ ví dụ họ tới 60 tỷ đi, ví dụ họ tồn tại tới đời con đời cháu sống bình thường có khi là tới ba bốn đời con cháu mới hết. Nhưng mà vì kiêu mạn một cái thì 5 năm sau bay hết. Đó là có thành không là do nhân quả, được chưa? Rồi có thành không là do quy luật của cơ học, của sinh học. Ví dụ như trong sinh học đi, những cái tế bào của ta nó đã được lập trình, nó sẽ phân chia đến lúc nào đó tới bao nhiêu lần phân
[14:15]chia rồi nó tắt, nó dừng, không phân chia nữa, là nó không phát sinh ra những tế bào mới nữa thì tự nó hủy diệt. Nên đây gọi là có rồi thành thành không, vì đó là cơ chế. Cho nên trong cuộc sống này vì nói tới vô thường là biến đổi, cái có rồi đều sẽ thành không. Rồi theo nhân quả, ta sơ sẩy, ta làm điều tổn phước, có rồi sẽ hết. Hoặc là có những quy luật tự nhiên của vũ trụ, có rồi rồi thành không. Ví dụ như cái mà khi mới yêu nhau, ai cũng thề hẹn đá vàng, sắt son, thủy chung.
[14:58]Nhưng trong thực tế thì sao? Thì tình yêu lại là cái vô thường nhất, cái mong manh nhất.
[15:07]Thầy có cái điện thoại smartphone, có cái màn hình, thầy cũng có cái kéo cái ứng dụng báo xuống, lâu lâu rảnh mở ra đọc báo coi thế giới tới đâu rồi, rồi IS nó ra sao, vân vân... thì cứ kéo lên đọc tin, rất nhiều tin toàn khi mà hễ tới chuyện mà tình cảm toàn là chuyện ngoại tình. Cứ đọc nhiều quá bắt đầu đâm ra thầy ám ảnh. Thầy ám ảnh và rồi thầy nghĩ: Thì theo cái quy luật của vô thường, theo cái lý nhân duyên, nhân quả nhiều đời thì ta biết cái tình cảm con người nó phức tạp, nó không có ổn định là điều đương nhiên. Nhưng mà đọc báo thấy nhiều quá, nhiều quá cái đâm ra cái đâm ra thầy thật sự thầy mất niềm tin với cuộc đời thật.
[15:54]Nãy giờ cứ đọc liên tiếp như vậy thì những cái đó vậy, thấy như có mà rồi rất dễ rất dễ mất. Cho nên mà khi người ta đến với nhau trong niềm yêu thương, ai cũng hy vọng một cái sự thủy chung, bền vững, nhưng sự thực không kéo níu nổi. Nó là cái gì vậy? Không cái không kéo níu nổi nên có mà rồi thành không. Rồi có trường hợp không mà thành có. Không mà thành có. Ví dụ như cái người nghèo
[16:31]rồi sau thành giàu là không mà thành có là do đâu ạ?
[16:38]Do đâu ạ? Tức nhờ có làm phúc mà có cố gắng, cái này là nhân quả phải không ạ? Thấy mình không có gì, có ý chí phấn đấu, cộng thêm cái là biết nhân quả tội phúc, nên cố gắng làm những điều phúc. Cho nên từ trắng tay không có gì, khi có phúc rồi bỗng nhiên cứ thành công từng chút từng chút lên dần dần, dần dần, rồi một ngày kia khi đến trung niên cũng có được một sự nghiệp kha khá. Nên từ không mà thành có, cái này nhiều lắm á, hầu hết chúng ta ngồi đây đều là như vậy. Nhớ hồi xưa không? Ta ăn cái gì? Giờ ngày nay ăn cái gì phải không ạ? Mấy người lớn tuổi mình thấy rõ ràng, nếu so với 40 năm xưa,
[17:20]50 năm xưa thì cuộc sống mình rõ ràng mình đã bước lên một bước khá cao. Nó đồng hành với sự đất nước, đất nước của ta phát triển, rõ ràng cá nhân của từng người ta cũng đã có sự phát triển, thì cũng gọi coi như là từ ít mà thành nhiều, từ không mà thành có. Nhưng có một cái dạng không mà thành có này rất là lạ. Ví dụ như bãi đất trống không có gì, tự nhiên mọc cỏ lên. Cỏ ở đâu ra?
[17:54]Cỏ ở đâu ra?
[17:58]Cỏ không có trồng, nó tự mọc, và người ta nghĩ rằng những hạt cỏ nó bay trong không khí, đúng không ạ? Nó đáp ở đâu thì thì cỏ sẽ mọc lên. Nhưng ta thí nghiệm, ta bọc kín hết, đừng cho cái gì hết, ta xịt thuốc diệt hết mầm sống đi, rồi ta bịt kín lại đừng cho cái gì bay vào, rồi để cho đất bắt đầu cái hóa chất nó hết đi, từ từ nó sống lại, nhưng trong đó đủ nước, đủ không khí, đủ những chất hữu cơ, bỗng nhiên ta vẫn thấy mọc lên một cái sinh vật nào đó, một loài thực vật nào đó mà ta gọi là cỏ lại. Không có gì, bỗng nhiên sự sống xuất hiện từ cái giống như hư vô. Không tin thí nghiệm đi. Ví dụ như cái vũng nước, ừ cái vũng nước thậm chí vũng nước
[18:49]ở trên đỉnh núi á, hoặc là trên nóc nhà ta á, mà ta để cho lâu, cho được vài chục năm, bọc kín lại đi, đừng cho trứng con gì, đừng cho ai thả trứng cá tôm gì vào. Nhưng qua mấy chục năm yên tĩnh, nước đọng sâu trong bóng mát, đừng ảnh hưởng nhiều, bất ngờ sẽ có những sinh vật xuất hiện, từ cái không mà thành có. Cho nên nãy ta nói có thành không, bây giờ ta nói không thành có. Cái không thành có này là một bí mật của trời đất. Sự sống từ cái không mà thành cái có. Nếu điều kiện sống đủ thì sinh vật xuất hiện liền, không cần cái mầm giống trước đó. Không cần mầm giống, hễ đủ điều kiện là sự sống sẽ xuất hiện.
[19:39]Ví dụ bây giờ ta nói sao Hỏa không có sự sống bởi vì điều kiện sống không có. Còn Trái Đất ta ví dụ ví dụ như không có một cái giống loài nào hết, nhưng mà cái điều kiện sống đây đủ, ví dụ cây có, nước có, không khí rồi có, vân vân... thì bắt đầu động vật tự nhiên sẽ xuất hiện. Nên đây là cái mà không mà thành có. Rồi sẽ có người hỏi: "Vậy con người từ đâu?". Thì nếu ta theo Đác-uyn thì ta nói từ khỉ mà thành, đúng không ạ? Từ khỉ mà thành. Nhưng mà khỉ từ đâu rồi cứ phân vân. Nhưng bây giờ ta thật ra cái lý thuyết mà từ khỉ vượn thành người đến ngày nay vẫn chỉ là một lý thuyết chưa được chứng minh nha.
[20:23]Đây vẫn chỉ là một lý thuyết, một giả thuyết của niềm tin có vẻ như khoa học chứ chưa được chứng minh. Chứ còn việc xuất hiện con người từ đâu vẫn là một bí mật. Thậm chí có những cái loài bỗng nhiên lạ lùng xuất hiện trong rừng, ở đâu không đâu có, ta tưởng đây là một cái giống loài ở đâu còn tồn tại. Không, nó vừa mới xuất hiện trong rừng đó. Một con bươm bướm lạ người ta bắt được, người ta ghi chép, đặt tên, chụp hình và cho đây là một cái loài mới tìm ra chứ nó đã có tồn tại lâu rồi. Thưa không phải, nó cũng mới xuất hiện đâu đó thôi. Tự nó có, khi điều kiện đã đủ, tự nó có mà thôi. Nên trong môi trường có những cái không bỗng nhiên thành có.
[21:13]Rồi có cái có thành có. Là ví dụ như ta giàu rồi, giàu nữa. Là có mà, mà thành có là do đâu? Do ta biết tội phước nhân quả, biết khiêm hạ, kín đáo, giữ gìn, đó. Ví dụ ta có tiền rất nhiều, nhưng mà bây giờ thầy hỏi: "Có ai là đại gia ở đây không?", ta rất kín đáo, không giơ tay, không nói. Đó. Đó là cứ giàu hoài. Rồi, rồi thầy nói nếu giàu quá thì cúng giùm chùa cái có tựa lưng, ta cũng im lặng luôn để tiết kiệm luôn, thì người vậy sẽ giàu mãi thôi. Tiện trùm sò quá sẽ giàu. Nói đùa, nhưng mà có nghĩa là nếu ta đã giàu có rồi, rồi ta biết làm phước thì cứ giàu rồi lại, rồi lại giàu. Cũng như vậy, ví dụ như sự sống của Trái Đất này nó cứ phát triển
[22:10]từ cái giống loài này nó lại có thêm giống loài nữa, rồi lại có thêm giống loài nữa, vì cái điều kiện sống nó cứ phát triển mãi. Như đến ngày hôm nay là nó có mặt của con người là loài động vật cao cấp nhất, nhưng chỉ tiếc rằng con người bắt đầu tạo điều kiện để hủy diệt sự sống bằng cách là đốt rừng,
[22:34]phá sự sống, khai thác cái nhiên liệu địa khai, thổi CO2 vào trong không khí nhiều quá. Tức là loài người bắt đầu tạo điều kiện mới là điều kiện hủy diệt sự sống thì sự sống sẽ từ từ biến mất. Cộng thêm cái ác độc của con người đánh nhau, giết nhau, thì ta đang gieo cái nhân của hủy diệt sự sống. Chớ buổi ban đầu khi mà sự sống phát triển thì nó từ có rồi thành có, thành có, hết giống loài này tới giống loài kia, càng lúc càng phong phú. Và theo ước tính của những nhà khoa học là sự sống bắt đầu có mặt đây là khoảng bao nhiêu năm? Vài trăm triệu năm. Con người có mặt khoảng bao lâu? Hơn triệu năm.
[23:19]Nhưng, nhưng một cái dấu vết hóa thạch ở cái vùng Thổ Nhĩ Kỳ,
[23:28]nó có cái dấu bánh xe nó lăn song song trên một bãi lầy rồi nó được hóa thạch. Và các nhà bác học Nga đo đạc là nó đã tồn tại 60 triệu năm. Tức là 60 triệu năm đã có một cái giống loài thông minh biết đi xe Land Cruiser ở trên đó.
[23:50]Rồi vừa rồi ở cái một đất nước đó người ta khai cái hóa thạch vỡ cục đá ra trong có cái búa, búa bằng sắt, mà đo cái niên đại đó là 150 triệu năm. Như vậy cái ước tính của các nhà khoa học nói rằng loài người mới xuất hiện hơn 1 triệu năm là sai, mà kinh Phật mới đúng à. Kinh Phật nói rằng Trái Đất này đã tồn tại sự sống loài người nhiều lần, và tận thế nhiều lần, rồi lại phục hồi lại nhiều lần, rồi lại tận thế, rồi lại phục hồi. Đi qua rất nhiều. Bởi vậy, rất nhiều Đức Phật đã từng xuất hiện trên Trái Đất này. Rồi khi con người ác quá, nó tận thế. Sau đó bắt đầu con người lại xuất hiện lại dần dần trở lại, làm lại.
[24:33]Và cái thời gian đó cực kỳ lâu xa. Thì cái lý thuyết kinh Phật nói như vậy mới phù hợp với những cái phát kiến của khoa học gần đây. Còn những nhà mà ta gọi là khoa học á hay nói trật. Tự nhiên nói coi như tổ của loài người là cái bà da đen nào ở Châu Phi, nói áp đặt. Cho nên thầy ghét nhất cái câu mà nói: "Cái chuyện này không có bằng chứng khoa học", đó là nói bậy nhất á. Tại vì sao? Vì khoa học chưa hề biết hết mọi điều trong vũ trụ này. Có những điều khoa học chưa chứng minh được mà cứ nói phải khoa học chứng minh thì mới công nhận là có, nhưng mà khoa học chưa phát triển tới mức độ đó. Mà cứ đòi bằng chứng khoa học,
[25:15]bằng chứng khoa học, đó là một câu mê tín, gọi là mê tín khoa học. Khoa học đâu biết hết mọi điều đâu, còn vô số điều chưa biết mà, phải không ạ? Nội cái đĩa bay nó bay thôi là đã không hiểu nổi. Nội chụp hình thấy ma thôi là đã không giải thích nổi. Biết bao nhiêu camera quay được ma, hình chụp thấy ma tùm lum, cứ đòi không có bằng chứng khoa học đó là cái dở. Đó ta nói có thành có, rồi nói không thành không, tức là không có gì rồi nghèo, nghèo nữa, rồi nghèo nữa, chết đói luôn.
[25:51]Đó là thầy nói tổng quát về không về có. Bây giờ ta bắt đầu đi vào đạo học để nhìn cái gì là có, cái gì là không nha. Thực sự rằng á là chẳng có cái gì là tuyệt đối không, nha, không có gì là tuyệt đối không. Thầy tính nói điều này trong cái bài giảng về nhìn vào vũ trụ là giải thích vũ trụ từ đâu mà có thì phải nói đầu, nói đuôi. Nhưng mà vì thầy chưa nói bài đó mà hôm nay là nói bài này, nên thầy nói một chút xíu, cố gắng nghe giùm vì nó hơi khó.
[26:31]Vũ trụ bắt đầu từ đâu? Các nhà khoa học cho bắt đầu bằng một vụ nổ, nổ cái bùm cái từ từ ra vũ trụ. Không có gì mắc cười bằng cái lý thuyết đó, vậy mà cả thế giới tin theo á. Cả thế giới vậy, nghe vô lý vậy mà tin được, hay thiệt á. Nổ cái bùm ở đâu. Mà tại sao các nhà khoa học nói như vậy? Vì mắt các vị thấy như vậy. Thấy làm sao? Thấy các thiên hà nó dời ra xa nhau dần dần. Và họ nghĩ rằng như vậy là ngày xưa nó ở gần nhau một điểm rồi mới dời xa nhau, tức là nó nổ cái từ từ dời xa nhau, phải không ạ? Mắt thấy làm sao thì nói vậy thì đó là cái suy nghĩ của cái người nông dân cái thời hồng hoang,
[27:19]chứ không phải cái nhìn của khoa học. Thấy Mặt Trời mọc hướng Đông, lặn hướng Tây thì cho rằng là Mặt Trời quay quanh trái, Trái Đất. Nhưng thực sự là gì? Trái Đất tự quay quanh chính mình, nó phức tạp hơn. Chứ không phải mắt nhìn thấy gì nói như thế là ta sai đấy, ta sai đấy. Ừ. Thấy ổng trọc đầu bởi vì tóc ổng không mọc, không phải, mọc nhưng mà ổng cạo thôi, chứ không phải như vậy. Như vậy, thì cái việc mà thấy các thiên hà nó dời ra xa nhau rồi bèn suy ngược là ngày xưa nó ở một chỗ rồi nổ bùm ra, đó là cái nhìn nông cạn. Nào giờ là thầy phản đối cái đó ghê gớm. Mà may mắn sao cái vừa rồi có cái giải Nobel Vật lý năm
[28:03]2011, ba ông thiên văn các ổng thấy là vũ trụ dời xa nhau mà dời càng lúc càng nhanh, càng lúc càng nhanh. Cái thầy mới viết mấy bài báo thầy gửi lên, thầy nói nó dời càng lúc càng nhanh tức là ngày xưa nó dời càng lúc càng, càng chậm. Nếu lui lại 13 tỷ năm trước thì có khi nó đang đứng yên à, không có nổ nức, không có bùm biếc gì hết trơn á, không Big Bang, Big biếc gì hết trơn á. Như vậy vũ trụ xuất hiện bằng một cách hoàn toàn khác hẳn. Đó là cái cách mà ngày hôm nay ta nói với nhau. Hôm nay ta đang nói về một cái lý thuyết: Vũ trụ tại sao xuất hiện?
[28:41]Vũ trụ xuất hiện bằng, bắt đầu bằng cái hư vô. Có những vùng trong vũ trụ không có gì hết, không có gì hết, trống không, không có gì hết, không có trọng lượng, không có lực hấp dẫn, không có gì hết. Nhưng thực sự không bao giờ là không có gì hết. Nơi cái vùng mà ta gọi trống không đó, vô số trường ánh sáng, trường điện từ, trường hấp dẫn đi xuyên qua hết. Tất cả đều đi qua hết. Những cái lực kéo, lực đẩy của các thiên hà đánh vào đó hết. Cái chỗ mà ta tưởng là hư vô không có gì, nhưng sự thực có đầy các dạng năng lượng ngấm ngầm hết. Mọi người có phản đối việc này không? Phải đồng ý mới nói nữa, không đồng ý nghỉ không nói nữa.
[29:32]Ví dụ bây giờ ta đang chỉ cái khoảng không này cũng vậy, có phải là không hoàn toàn không? Vì nó đang có cái gì? Có không khí, đang có gì? Có lực hấp dẫn nha. Cái lực kéo Trái Đất, lực hút lên của Mặt Trăng, lực hút lên của Mặt Trời, vô số sóng vô tuyến đi ngang qua, vô số những cái bức xạ vô hình của vũ trụ đi qua đi lại. Nên cái mà ta đang tưởng là không có gì, sự thực nó đang có rất nhiều thứ, rất nhiều cái dạng năng lượng của trường này, trường kia. Và trong cái vùng của vũ trụ hư vô đó cộng với một cái trường bí mật nữa là nghiệp của chúng sinh trong vũ trụ nữa, trường của nhân quả nữa. Ta không bao giờ được bỏ quên cái trường này,
[30:18]cái trường của luật nhân quả nghiệp báo vẫn là một loại trường tác động trong vũ trụ này. Nha, cái nhân quả là một luật tuyệt đối mà nó ảnh hưởng vào vật lý chứ nó không phải chỉ là, chỉ là chỉ là của thiện ác của xã hội nhân văn không đâu. Nhớ luật nhân quả nó là một cái trường mà nó chi phối vào tâm hồn và môi trường tâm lý con người, nó chi phối vào môi trường vật chất con người, nó chi phối vào các hiện tượng xã hội, luật nhân quả chi phối hết. Cho nên trong cái chỗ hư vô của vũ trụ đó có nhiều loại trường đan xen lại với nhau, nhiều dạng năng lượng quyện lại với nhau, và khi cái duyên nó phù hợp, những dạng năng lượng nó
[31:06]va chạm với nhau, nó xoắn lại với nhau thành một cái hạt cơ bản đầu tiên. Hạt gì? Hạt đơn giản nhất là hạt gì?
[31:18]Mà đừng có tin ba cái hạt mà gluon, quark, kiếc gì mà nó chạm một cái nó lóe lên trong một phần triệu giây, đừng tin mấy cái hạt của mấy ông ở trong mấy đó. Hai cái hạt mà nó thường trực có là hạt gì? Proton và electron.
[31:36]Đó, quấn vào nhau, nếu mà nó chỉ thành lập được một proton rồi nó sẽ bay đi mất, nó trôi dạt trong đó. Nhưng mà nếu các trường đó vừa cộng với nghiệp chúng sinh, vừa cộng với các sự va chạm của các trường hư vô đó, nó quấn lại, quấn lại, thầy vừa nói chữ quấn lại, tức là khi năng lượng nó xoắn lại thành sóng, thành một cái hạt. Cho nên cái hạt này không phải thật là hạt, mà chỉ là gì? Là sóng mà thôi. Sóng tan ra thì thành năng lượng, sóng xoắn lại thành hạt.
[32:18]Nghe khó hiểu không ạ?
[32:22]Ví dụ như cơn lốc xoáy, ta có thấy cơn lốc xoáy gió chưa? Cơn lốc xoáy nó là gì? Không khí thôi phải không? Nó xoắn lại với nhau, nhưng mà khi nó tan ra thì là cái gì? Không thấy gì hết. Nhưng mà nó xoắn lại thì sao? Nó tồn tại, nó hiện diện. Nó đi tới đâu là nhà cửa bay tới đó. Mới ngày hôm qua, nó xoắn một cái bay luôn nguyên đoàn tàu của Mỹ rời khỏi đường ray rớt xuống luôn. Mới vừa hôm qua. Cái sức mạnh nó như vậy, nhưng mà khi nó tan ra thì giống như không có gì. Cũng vậy, những năng lượng vô hình tràn ngập trong vũ trụ như không có gì, nhưng nó va chạm với nhau mà nó xoắn lại bắt đầu thành cái hạt cực nhỏ mắt ta nhìn không thấy.
[33:04]Cái hạt đầu tiên là proton và electron. Nhưng tại sao nó xoắn thành proton, xoắn thành electron? Đó là những phương trình toán học cực kỳ cao cấp mà hôm nay ta nói không tới nổi nên ta chỉ nói ngang khúc này thôi. Và khi mà nó xoắn xoắn lại được một hạt proton và một hạt electron thì ta có nguyên tố gì, nguyên tử gì? Nguyên tố gì? Nguyên tố gì?
[33:32]Ai trả lời hiđrô thì thầy cứ giữ lại cái bằng tốt nghiệp phổ thông, còn ai không biết yêu cầu trả bằng phổ thông lại cho tui. Nha, hiđrô, phải không ạ? Như vậy hiđrô là nguyên tố đầu tiên xuất hiện trong vũ trụ này. Từ hư vô không có gì, bởi sự va đập của các trường, sự xoắn của các trường, trong đó có nghiệp của vô số chúng sinh, ta có một nguyên tử đơn giản đầu tiên là hiđrô. Và trong một giây, cái số lượng mà hiđrô tạo ra trong vũ trụ là bao nhiêu, mấy hạt, ai biết?
[34:10]Trong một giây, khắp vũ trụ này ở những khoảng không, dường như tuyệt đối không, xuất hiện những nguyên tử hiđrô đầu tiên
[34:21]là bao nhiêu, bao nhiêu hạt?
[34:26]Tỷ tỷ tỷ hạt. Và nó thành những đám mây hiđrô nó dính với nhau, nó trôi bồng bềnh trong vũ trụ mà các nhà thiên văn quan sát được. Thế các đám mây hiđrô đó, cái chiều dài của nó từ từ nó dày lên dần dần, từ cái đầu của đám mây tới cuối của đám mây nếu ánh sáng đi xuyên qua nó mất khoảng 3 triệu năm. Như vậy đám mây lớn hay nhỏ? Lớn khủng khiếp. Nó cứ trôi bồng bềnh trong vũ trụ như vậy, chỉ là đám mây hiđrô. Nhưng bất ngờ một lúc nào đó nó va đập bởi một một tinh cầu, thì nó bị sức hút của tinh cầu nén nó dồn nó lại từ từ từ từ từ từ từ từ. Và nó nặng không? Đám mây lớn quá nó nặng, nó dồn nó ép với nhau,
[35:15]tự nó ép với nhau, nó ép ép ép nó nén chặt đến nỗi thành cái gì? Tự nó nén với nhau, chính cái lực hấp dẫn nó hút với nhau, nó ép với nhau lại thành cái gì? Thành cái gì? Lửa. Lửa cháy. Bừng cháy chiếu sáng vào trong vũ trụ, ta gọi cái đó là cái gì? Ngôi sao. Nha, cho nên bản thân ngôi sao ban đầu chỉ là hiđrô thôi, tự nó ép lại với nhau bừng cháy. Và với cái khi mà nó bừng cháy như vậy, với cái sự áp lực dồn nén khủng khiếp như vậy, nhiều proton đã bị ép lại với nhau và tạo thành những nguyên tố nặng hơn. Bài này hôm nay nghe mệt phải không? Nếu mệt thì thầy đổi qua đề tài khác.
[36:07]Và nó ngẫu nhiên, nó ngẫu nhiên nó tạo thành những nguyên tố nặng hơn. Đến khi một ngày nào đó cái này đáng lẽ nói dài lắm nhưng nói nhiều quá mệt khi mà nó
[36:19]nó cháy hết, nó nguội, nó để lại một khối gì? Khối nguyên tố nặng. Gồm có gì? Đất, đá, kim loại, vàng, kim cương. Cho nên Trái Đất ta vào xưa sửa xưa xưa chính là một ngôi sao đã nguội.
[36:42]Nha, nó cháy hết rồi, chỉ còn để lại đất, đá, những nguyên tố nặng. Hôm nay ta nghe nói một cái lý thuyết mới về vũ trụ, mọi người ghi nhớ. Ngày hôm nay có thể nhiều người chưa công nhận, nhưng 100 năm sau, 300 năm sau sẽ thấy thầy nói đúng.
[37:07]Nên cái không có gì hết, sự thực nó là nơi bắt đầu của của vũ trụ. Cũng vậy, trong cái môi trường cực kỳ tĩnh lặng, ta sẽ thấy những điều lạ lùng bắt đầu xuất hiện.
[37:24]Trong một cái nội tâm hư vô thì trí tuệ bắt đầu xuất hiện. Đây là cái con đường của đạo học phương Đông.
[37:37]Ví dụ như có những người họ luyện trí nhớ bằng cách là họ ráng nhớ. À ví dụ như bây giờ họ đọc một dãy số, một dãy số về mấy chục số bắt đầu họ ngồi họ nhẩm lại. Đó là cách luyện trí nhớ. Hoặc là họ tập làm toán nhiều, tập đánh đàn nhiều, họ tập trong cái động và họ nghĩ rằng khi động như vậy họ luyện trí. Hoặc họ tập đánh bài để suy luận. Nhiều người tập chơi game rồi đi giết người luôn. Đó, nhiều người cứ luyện trí bằng vậy. Nhưng có những nhà đạo học phi thường họ nhìn thấy con đường ngược lại: chính cái hư vô của nội tâm mới tạo ra trí tuệ chứ không phải là
[38:21]chứ không phải là cái động. Vì ta luyện não để cho nó nhớ thì đến cái tuổi nào đó khi mà não nó đã suy thì trí nhớ làm sao? Tự nó mất, và có khi nó mất nhiều quá ta biến thành bệnh gì? Alzheimer. Quên quên lãng luôn, quên từ từ mà nó quên dây chuyền, nó quên với cấp số nhân, nó phá hủy từ từ phá hủy từ từ của bộ nhớ đến nỗi một cái ông mà bị bệnh Alzheimer, vợ mình bước vô không nhận ra nữa. Cầm cái chìa khóa trên tay không hiểu nó là cái vật gì. Mất trí nhớ đến mức độ như vậy. Và chính vì họ không còn nhớ ai nữa thì mọi người biết ổng là ai nhưng ổng không còn biết ai, tự ổng gì? Cách ly khỏi cuộc sống luôn. Đó là cái luyện động.
[39:10]Còn mà cái luyện tĩnh của đạo học phương Đông, nhất là trong nhà Phật, giữ tâm hư vô lại bắt đầu của trí tuệ và trí nhớ. Người đó có thể nhớ như thế nào? Chẳng những nhớ hết kiếp này và nhớ luôn tới những kiếp trước luôn. Cái trí nhớ khủng khiếp như vậy bằng cái tâm hư vô. Vì vậy, một cái người tu theo Phật pháp phải ráng giữ cho tâm thanh tịnh, hư vô là như vậy. Càng thanh tịnh, hư vô chừng nào thì càng có trí tuệ và càng có trí nhớ chừng nấy. Trong đạo Phật có một cái chánh đạo gọi là chánh niệm. Niệm tức là nhớ. Cái người tu chánh niệm này, tức là tu thiền định đó, phải tập nhớ một điều là không nhớ gì.
[40:03]Nhớ thân này là vô thường, nhớ là điều gì? Không có cái ta. Nhớ những điều đó, tức là họ tu đến cái chánh niệm thì phải tập nhớ chỉ điều đó. Mà nhớ thân này là vô thường tức là nhớ không có gì hết phải không ạ? Nhớ không có cái ta tức là nhớ không có gì hết. Nhớ cái không đó để chi? Để tâm đi vào tĩnh lặng. Mà lại gọi là chánh niệm, đó là cái nhớ đúng nhất. Nhớ đúng nhất, còn mọi cái nhớ khác không đúng nhất. Trên đời có nhiều cái ta phải nhớ nhưng không có cái nhớ nào là đỉnh cao của cái nhớ bằng cái chánh niệm trong Bát Chánh Đạo. Nhớ thân vô thường, nhớ không có cái gì là ta cả. Nha, thân này không phải ta, tâm này không phải ta, chẳng có gì là ta.
[40:59]Có nhiều người không biết bài kệ này. Xấu nha, phải biết bài kệ này nha.
[41:06]Thường nhớ như vậy, thì cái đó gọi là cái nhớ đúng nhất. Nhớ hư vô, nhớ để tâm mình hư rỗng, mà khi cái người mà đạt được cái chánh niệm, bắt đầu họ rơi vào trạng thái tỉnh sáng kỳ lạ. Tâm họ lúc nào cũng tỉnh giác rỗng rang. Tâm họ tỉnh giác rỗng rang rồi chuyện gì xảy ra? Nói chuyện với họ cẩn thận, tại mình nói một cái điều gì rớt vào tai họ rồi, 20 năm sau họ vẫn còn nhớ như nguyên như mới ngày hôm qua, như mới vừa nghe, đừng có nói dối ngược lại. Ví dụ như gặp họ, cái cái nói: "Dạo này anh sao rồi?" Nói: "Này khổ quá, mới lấy cưới vợ, bây giờ phải lo đầu tắt mặt tối." Cái 10 năm sau gặp lại, 10 năm sau mới gặp lại, dường như quên.
[41:59]À à tôi nhớ anh rồi, hình như mình có gặp nhau, có biết nhau. Ừ, lúc này anh sao rồi? Tôi tôi mới mới lập gia đình. Ủa anh mới lập gia đình sao? Dạ, tôi mới sống lớn tuổi rồi chứ bây giờ mới lập gia đình. Nói: "10 năm trước anh nói anh mới vừa lập gia đình, bây giờ anh nói anh lập gia đình lần nữa, vậy không biết đây là lần thứ mấy." Ông này tưởng ông kia quên, vì đi với người vợ trẻ mới đó, tưởng giấu cái quá khứ, nhưng ông này ổng vẫn nhớ như in, 10 năm rồi gặp lại nhớ không sai. Đừng nói dối mấy người đó, họ nhớ hết. Và trong cái tâm tỉnh sáng đó, cái trí tuệ nó hiện ra. Nghe việc gì nghe chưa hết câu đã thấu luôn tới bản
[42:36]chất của nó, không cần phải người phải nói nhiều. Người ta mới mở miệng, đoán luôn là chuyện gì đã xảy ra. Và sáng tạo cực kỳ, luôn luôn tạo ra những điều mới mẻ trong cuộc sống này. Cho nên từ cái hư vô mà trí tuệ xuất hiện, từ cái tâm hư vô mà tuệ giác bừng lên là như vậy. Rồi một cái khác nữa, ví dụ như bây giờ ta muốn cho thân mình nó mạnh khỏe thì ta làm sao? Ta phải luyện cơ bắp phải không ạ? Ta phải bưng tạ, ta chống đẩy, ta hít xà đơn, ta chạy, ta nhảy, ta đánh, ta đấm, vân vân. Nhưng mà đến lúc nào đó cái cơ nó theo tuổi tác nó nhão, thì lúc đó cũng phải chống gậy mà đi nha, nằm lăn qua lăn lại bò bò từ từ chứ không gì, bởi vì cơ nó nhão hết.
[43:30]Nhưng bên Đông phương người ta tìm ra một loại khác để tạo ra được sức mạnh, đó là giữ cho thân hư vô.
[43:40]Thân hư vô thì sức mạnh xuất hiện. Thân hư vô là như thế nào? Ví dụ như họ tập con người đó đứng yên, đưa cái tay như vậy, buông lỏng, không cho có lực nơi tay nơi thân không có nào hết, đứng yên vậy, đứng bất động như vậy.
[43:59]Từ trong cái hư vô vậy, lực từ từ nó xuất hiện. Thầy nói vậy không biết có tin không kìa? Không Thử nghiệm thử nghiệm như vậy rồi sẽ thấy thầy nói đúng nha. Ở đây mua một cây mía về nha, cây mía mà mình biết rằng mình chặt nó không gãy, mua cây đó đó, gác hai đầu để lên, để một bên, bắt đầu mình ta đứng yên lặng, hư vô, buông lỏng toàn thân không nhúc nhích, hư vô hoàn toàn. Cái tay này nó có lực nó chạy vào, rút lực ra không cho còn lực trong cánh tay, đứng yên như vậy. Ta đứng yên chừng 5 phút vậy bỗng nhiên đứng lên chặt cái bụp, gãy cây mía ra làm bốn phần rồi ta cắn mà ăn ngon lành.
[44:46]Không tin về làm thử đi nha. Là khi mà ta đứng một lát vậy đứng lên ta chặt gãy liền, thầy không biết gãy cái gì thầy chưa nói nha. Biết gãy cái gì. Nhưng mà ta sẽ thấy rất là lạ là tay ta không có vận động, không dùng lực, không luyện tập, chỉ đứng hư vô mà khi ta chặt lên một cái, cây mía nó gãy mà ta trước đây ta chặt nó không gãy. Đây là một lối luyện nội lực từ cái hư tĩnh của cái cái võ học Đông phương. Tức là người ta khai thác từ cái không mà thành cái cái có rất là lạ, rất là lạ. Nhưng mà đứng mà tập như vậy nhiều khi buồn, cái các vị mới tập cái khí công, hiểu không ạ? Ví dụ cái Dịch Cân Kinh là buông lỏng ra,
[45:31]hít thở, hít thở, Phất Thủ Liệu Pháp của Dịch Cân Kinh. Gì đó, nhẹ nhàng buông lỏng, thay vì ta phải hất hất hất hất mạnh theo kiểu Tây phương luyện cơ bắp, không, luyện hư tĩnh theo hơi thở, buông lỏng ra. Vậy bắt đầu ta thấy người mình ấm lên từ từ, những cái bệnh tật nó bớt dần bớt dần. Gì đó, 10 năm sau là có người lại gõ cửa nhà mình, ví dụ mình tên là Mai, 20 năm sau có người nói: "Cháu cháu, cho anh tìm bác Mai." Ví dụ Nhờ tập cái này đó, cái hư tĩnh thế này mà nó trẻ lại không ngờ nha. Đó mình tên là
[46:17]Đây là cái nguyên lý mà từ không thành có. Càng không, không càng sâu thì cái có càng lớn, là như vậy. Đây cái mà đạo học Đông phương khai thác, trong Phật pháp cũng vậy, trong võ công cũng vậy và trong đạo đức cũng vậy. Trong đạo đức ta thường thấy mình chẳng là gì, thì điều gì xuất hiện?
[46:44]Điều gì xuất hiện? Đạo đức xuất hiện, nha. Nhớ, cái căn bản của đạo đức là đều từ hư vô, từ cái vô ngã. Cái người nào thường nhắc rằng mình chẳng là gì cả, thì người đó từ từ đạo đức xuất hiện. Ta gần người đó ta dễ chịu lắm.
[47:08]Ta không thấy có sự xung đột, ta không thấy có sự hơn thua. Cái người mà cái tôi nhiều quá đó, mình ngồi gần mình nói chuyện thôi mình ráng nhịn thôi, chứ họ cứ khoe khoang, hơn thua, tranh nhau trong từng lời nói, thích chê người này, thích biếm nhẽ người kia để chứng tỏ mình hơn. Nhưng mà ta gần một cái người mà họ tu tập hư vô, họ không có mấy cái tật đó. Họ lắng nghe ta, họ bao dung được ta. Có khi ta kể cái chuyện lỗi lầm của mình, ta vẫn thấy nơi họ một sự thông cảm chứ không có sự khinh bỉ. À ví dụ như bây giờ vậy, là cách đây khoảng hơn 15 năm, có một lần mình ăn cắp mình bị bắt vô vô bị nhốt hết mấy ngày, lúc còn bé mà,
[47:59]bị giam hết 7 ngày rồi ông công an ổng thấy thương tình quá ổng thả ra, nhưng mà nó cũng thành một cái gì? Một cái vết trong cuộc đời mình. Mình hay giấu và ít có dám nói với ai, nhưng đến lần nào đó cái mình gặp một người mà mình thấy sao cái người đó bao dung cái mình mới kể, mình nói: "15 năm trước chứ em mắc tật ăn cắp, cũng bị công an nhốt hết 7 ngày." Nhưng mình nhìn thấy đôi mắt của người đó họ thông cảm, họ yêu thương, họ bao dung và họ giữ kín luôn không bao giờ họ kể cho ai. Vì họ biết đó là danh dự của mình, và họ biết rằng mình tin cậy mình mới kể, và họ hư vô lòng họ không có gì, và họ đón nhận cái điều lỗi lầm của mình với tất cả sự cảm thông, yêu thương.
[48:42]Vì biết rằng à tuổi nhỏ có khi bị xúi giục, bị trót dại, và họ đủ bao dung. Ta gần cái người đó ta hạnh phúc lắm, vì sao? Vì người đó hư vô, vì người đó chẳng thấy mình chẳng thấy có gì là ta cả. Cho nên cái người mà chẳng thấy gì là ta cả, người đó xuất hiện cái gì? Xuất hiện đạo đức, nhớ như vậy. Nên cái người mà không thấy có gì là ta, thì một cái có xuất hiện là đạo đức. Mà khi đạo đức xuất hiện thì cái gì phía sau nữa? Công đức, đúng như vậy, bắt đầu người đó tự nhiên phải làm thành những điều thiện trong cuộc đời này. Tâm tốt thì việc làm bắt buộc phải tốt, lời nói bắt buộc phải tốt, cư xử với mọi người phải tốt,
[49:34]và phúc cứ tích lũy mãi, đó là điều đương nhiên, đó là điều đương nhiên. Cái người mà không thấy mình có gì cả, ta đừng tưởng người đó ngồi lặng lẽ hư vô, vì người đó hiểu sai. Người mà không thấy mình là gì cả là người đó đang lau dưới nhà vệ sinh đó, người đó đang lăn xả dưới bếp nấu cơm, người đó đang cầm chổi đi quét sạch khắp nơi, người đó đang đi giặt quần áo cho người khác. Họ không thấy có mình, tự nhiên xuất hiện một cái tâm hy sinh, phụng sự và siêng năng. Còn cái người thấy mình quan trọng đó mới không thèm làm gì hết á, ha, ngồi một chỗ cho người ta phục vụ, tại mình đi làm mình thấy mình
[50:14]mất mặt, đi làm phục vụ người ta thấy như mình ở đẳng cấp thấp. Đi bước vào chùa hay chỗ nào thích ngồi bệ vệ đó rồi ai bưng cơm ăn, thấy vậy nó danh giá, vì thấy cái tôi mình lớn quá. Còn cái người không thấy mình có tôi, bước vào chùa hễ biết rằng giờ dọn cơm lật đật chạy đi bưng cơm cho người ta. Cho nên cái người không thấy mình là gì cả thì xuất hiện cái đạo đức. Mà khi đạo đức tràn đầy rồi thì xuất hiện cái gì? Công đức. Khi công đức tràn đầy rồi thì cái gì xảy ra? Phúc báo tới, phước báo tới. Phước báo tới nghĩa là cái gì? Nghĩa là đẹp, giàu, sang, quyền quý, phải không ạ? Nói chung là nhà giàu, đẹp trai, học giỏi, đủ ba tiêu chuẩn.
[51:09]Thì tới đây mới rắc rối nè. Khi mà phước lớn rồi thì nó kích thích cái gì? Nó kích thích cái gì? Cái bản ngã, bắt đầu thấy có ta trở lại. Đúng không ạ?
[51:25]Xưa kia, ta không thấy mình có gì, cho nên ta hy sinh, ta phụng sự, ta đạo đức. Nhưng đến khi phước báu nó tới, ai gặp ta cũng yêu kính, cũng quý mến, cũng cúi chào, nha, ta có tiền, có quyền, mọi người nể nang. Tự những điều đó nó cứ khơi kích thích cái bản ngã ta lớn dậy, ta bắt đầu thấy mình quan trọng. Đó, dấu hiệu của bản ngã là gì? Dấu hiệu đầu tiên của bản ngã là ta thấy mình là quan trọng. Thì làm sao? Chuyện gì xảy ra kế tiếp? Giống như một cái hình sin, lên rồi phải xuống. Và như vậy cứ thế mà luân hồi trôi lăn. Đó là lý do tại sao mà chúng sinh khó giải thoát là như vậy, lên rồi lại lại xuống.
[52:18]Ta cố gắng làm bao nhiêu điều phúc tu tập, nhưng khi phúc nó tới rồi nó lại kích thích cái bản ngã ta, ta lớn dậy. Nhưng cái Có nó đánh bật ta khỏi cái Pháp Không. Ta cố gắng an trú trong cái Pháp Không, ta cố gắng lúc nào cũng nhắc rằng chẳng có gì là ta cả, ta cố gắng chiến đấu, ta cố gắng giữ gìn ý niệm đó, ta cố gắng an trú trong Pháp Không, nhưng mà cái Pháp Không nó tạo ra vô số điều tốt đẹp. Những điều tốt đẹp đó cuối cùng là cái phước báu vô lượng nó kích động lại đánh bật ta ra khỏi cái Pháp Không, ta bắt đầu thấy mình quan trọng.
[52:58]Rồi cái Có nó trở lại, nguy hiểm vô cùng. Như cái câu chuyện mà cảnh giác trong nhà Phật nhất là có một cái vị đó
[53:10]ngài tới địa vị quốc sư, trước đó ngài cực kỳ đạo đức, đến khi ngài làm quốc sư rồi cái được vua đi tìm một cái cây mà trầm hương to, cưa bằng phẳng cái phản cho ngài ngồi. Thì ngài ngồi lên cái ngài cảm thấy mình quan trọng, giây phút đó ngài bị đọa liền. Đó vậy. Thì đó là ngài quốc sư câu chuyện được kể lại, còn trong cuộc đời này thì những người như vậy bao nhiêu người? Tràn ngập, nha. Những người mà leo lên tới địa vị cao, những người mà thu hoạch được, gặt hái được tài sản lớn, đều bắt đầu một phút nào đó cảm thấy mình là quan trọng, đó bản ngã xuất hiện, mất cái Pháp Không. Chứ trước đây lúc họ làm phúc, họ tạo công đức,
[53:59]thật sự họ có an trú trong Pháp Không, thấy mình không là gì cả, mới phụng sự, mới cống hiến, mới hy sinh được. Nhưng khi mà phước báu tới rồi, cái Có nó đánh bật ta ra khỏi cái cái Không. Đây, đây là chỗ Bồ Tát phải cẩn thận, lát nữa ta sẽ nói như vậy. Ta nói cái nguyên lý cái Không không bao giờ có cái Không tuyệt đối, mà chính nơi cái Không đó nó xuất hiện cái cái Có, và khi cái Có nhiều quá rồi thì nó xóa mất cái cái Không. Đó là ta nói trong vũ trụ, trong tự nhiên. Nhưng trong đạo học, trong nhân quả nó cũng y như vậy. Đó, khi ta thấy mình là không thì bắt đầu những điều Có, những điều tốt đẹp nhất nó từ từ nó xuất hiện.
[54:50]Xuất hiện cho đến đỉnh cao của nó là phước báu vô lượng, thì nếu ta không đủ đạo lực, ta không đủ trí tuệ thì cái phước báu lớn lao đó đánh bật ta ra khỏi cái Pháp Không mà ta an trú thì ta lại rơi xuống từ từ lại, không rơi xuống ngay đâu, rơi xuống dần dần, dần dần, dần dần. Tiếc vô cùng. Chứ đáng lẽ ngay đó mà đi lên luôn thì ta ta thành một bậc thánh phi thường. Đây hôm nay ta nói với nhau là cái mắc mứu này, cái chỗ này. Buồn
[55:26]ngủ chưa? Nghe có khó hiểu không? Bài này nó hơi khó hiểu.
[55:34]Hồi nãy mà thầy nói về cái khoa học vũ trụ đồ nghe chán chết mồ hà. Nhưng mà ai có cái kiến thức khoa học thì chắc sẽ thích, phải không ạ? Nghe lạ. Lạ nhưng có lý không ạ? Đừng chê thầy vô lý tội nghiệp nha, 300 năm sau người ta công nhận đấy, lý thuyết này là đúng đấy.
[55:59]Ví dụ như một người chưa giàu
[56:03]mà luôn luôn có cảm giác mình là người giàu, hay nói về sự giàu sang, mà bây giờ ta hay dùng cái từ là là là gì? Nổ. Ví dụ vậy. Một người tức là chưa có mà đã nghĩ rằng mình có
[56:27]thì người đó thế nào?
[56:30]Sẽ không bao giờ có. Nhớ nha. Lúc mà người đó không có gì hết, hiểu rõ rằng mình không, vậy đó, mà từ từ sẽ có, bởi vì họ an trú được trong Pháp Không. Còn chưa có mà lại cứ bày tỏ, suy nghĩ, thể hiện như mình có thì sẽ không bao giờ có, nhớ giùm thầy cái đó. Đây là công thức nha, công thức này ta phải đem nhắc cho ta và nhắc cho mọi người trong gia đình ta. Chưa có mà làm như có thì thật sự sẽ không bao giờ có, nhớ như vậy. Chưa giàu mà nổ như là giàu thì sẽ không bao giờ giàu. Chưa giỏi mà làm như mình giỏi thì sẽ không bao giờ giỏi. Chưa thi đỗ mà làm như mình thi đỗ thì sẽ mãi mãi thi rớt, trượt, nhớ như vậy.
[57:36]Đây là cái công thức trên cuộc đời này. Chưa làm quan mà bắt đầu có thái độ như ông quan thì vĩnh viễn không bao giờ làm quan, nhớ như vậy. Đó là công thức nha. Chưa làm thánh, chưa đắc đạo mà lúc nào ra bệ vệ, uy nghi, nói như thánh thì sẽ mãi mãi không bao giờ làm làm thánh, nhớ như vậy. Đó là cái công thức. Chưa có mà làm như như có thì không bao giờ có. Vì đó là gì? Đó là kiêu ngạo, đó là ảo tưởng, rồi không bao giờ có nữa, tan vỡ hết. Rồi con người vừa có, tức là trước đây làm phúc gì đó không biết, họ an trú được một Pháp Không nào đó, khiêm hạ một chút, thấy mình không là gì một chút, cái bắt đầu có.
[58:23]Hễ vừa thấy mình không thì cái Có bắt đầu xuất hiện. Mà vừa có một chút thì đã thấy mình có thì sao?
[58:34]Không bền. Nhớ như vậy, không bền. Cho nên ví dụ ta thấy mấy người đó vừa làm ăn phát đạt, vừa khá lên, thì bắt đầu người đó thể hiện, thể hiện, thể hiện là phải hàng hiệu một chút, đi xe có vẻ sang một chút, là tóc phải nhuộm một chút, tức là làm ra vẻ như sang trọng một chút, thì ta kết luận ngay cái người này sẽ không giàu to. Không bao lâu rồi lại suy tàn. Vừa mới có mà đã thể hiện rằng mình có thì cái Có đó không không bền. Đây là công thức, nhớ không ạ? Cái này quan trọng lắm đấy, trong cuộc sống này quan trọng lắm. Học sinh vừa mới bắt đầu được thầy cô khen mà đã thấy mình quan trọng, thấy như mình giỏi lắm thì bắt đầu tự nhiên bớt thông minh ngay.
[59:33]Những bài phía sau học sẽ kém dần kém dần. Đó là như vậy, đó là quy luật. Còn mà ngu mà nổ nữa thì thôi vĩnh viễn không bao giờ không bao giờ khôn được. Vừa mới khôn mà thấy mình khôn là đã cái khôn đó không bền. Đó. Còn bây giờ cái người, nói bây giờ có một người vừa giàu, vừa làm ăn khá giả, hiểu được nguyên lý này, cho nên kín đáo, khiêm hạ, lúc nào cũng nhắc mình không là gì, nha, với chút tài sản này không là gì, với chút tu hành này chưa là gì, với chút thông minh này chưa là gì. Thì chuyện gì xảy ra?
[1:00:23]Chuyện gì xảy ra?
[1:00:27]Cái sự nghiệp đó, cái có đó bắt đầu nó phát triển thêm, nó thêm. Người này nếu có bắt đầu khá giả, tiếp tục thành công, khá lên tí nữa. Nếu là học sinh giỏi mà không thấy mình giỏi, thì sẽ từ từ giỏi thêm nữa. Mà tu tập tinh tấn mà thấy mình vẫn chưa là gì, thì tự nhiên sao? Càng tinh tấn hơn nữa. Đúng không? Thì cái người này là bền và phát triển vì an trú được trong pháp Không. Nhưng mà an trú được bao lâu?
[1:01:06]An trú được bao lâu? Đó, chỗ này là cái khó này, chìa khóa là ở chỗ này. Ví dụ bây giờ cái người đó biết an trú pháp Không, lúc nào cũng khiêm tốn, cũng tiếp tục phụng sự, cái tài sản nó phát triển, bắt đầu nó giàu lên từ từ nữa, giàu lên từ từ nữa. Thì ví dụ bây giờ bắt đầu mình mở được một cái dự án lớn, đi xe sang, tiền trong ngân hàng nhiều,
[1:01:33]tới lúc đó có giữ được pháp Không hay không? Phải không ạ? Có. Rồi cái người, ví dụ người học sinh vậy, bắt đầu giỏi, ráng giữ mình khiêm hạ, thấy mình là không, thì cái giỏi nó cứ từ từ nó lên cho tới khi tiến sĩ. Tiến sĩ vẫn giữ mình không, vẫn an trú trong pháp Không, bắt đầu có những phát minh lớn á. Phát minh có những bài báo, có những công trình nổi tiếng luôn. Bên này mời giảng, bên kia mời giảng, bên nọ mời vào viện sĩ, viện hàn lâm này vân vân. Liệu lúc đó còn an trú được pháp Không không? Phải không ạ? Khó không? Khó. Rồi ví dụ cái người tinh tấn tu cũng vậy, vừa tinh tấn tu, tu đến nỗi xuất gia,
[1:02:16]xuất gia rồi thọ được những cái giới cao, rồi đạo cao đức trọng, uy nghi đạo mạo, thuyết pháp, vân vân, trong nội tâm có những cái chứng đắc, rồi mọi người cung kính, quý trọng, liệu còn giữ được pháp Không hay không? Đây, chỗ này là là chìa khóa, chỗ này là câu hỏi. Và chỗ này là chỗ thắng hay bại giữa thánh và phàm. Tới lúc phước báu nó nhiều như vậy mà vẫn đủ sức mạnh, đủ bản lĩnh, đủ phúc để an trú được pháp Không, vẫn thấy không có gì thì người này bay lên luôn, thành thánh luôn. Còn nếu ngang khúc đó bắt đầu nhốm lên thấy mình quan trọng thì không không siêu thoát được, rơi trở lại thân phận phàm phu tầm thường.
[1:03:11]Cái chìa khóa tu hành là nằm ở chỗ này. Tức là ta biết không, biết có, biết quy luật của nó rồi. Có không phải là có, không chẳng phải là không, mà thường những cái có lại bắt đầu từ từ hư vô. Hiểu như vậy mà ta tu tập, mà ta sống, ta cư xử, ta phụng sự, ta làm việc. Rồi vô số cái điều có nó tự nó đến. Nhưng nó có nhiều quá, nó lúc nào cũng rình rập, nó đánh bật ta ra khỏi cái pháp Không, làm cho ta rơi trở lại thân phận phàm phu tầm thường. Đây là cái cái ngã rẽ giữa thánh và và phàm đấy. Vậy bây giờ có cách nào để giúp ta, lúc mà cái có nó đến nhiều quá, cái phúc nó đến tràn ngập thì mình vẫn giữ được pháp Không?
[1:04:15]Bí quyết nằm ở chỗ nào?
[1:04:20]Bí quyết ở đâu? Bởi vì nếu ta không biết điều này, tất cả chúng ta đều tới đỉnh cao rồi rơi lại cả, tất cả chúng ta. Nhưng ta phải có một cái bí quyết rồi ta mới không bị rơi lại, ta bay luôn.
[1:04:39]Khi ta có nhiều quá, cái có nó đánh bật ta ra khỏi pháp Không, ta không an trú được trong pháp Không thì ta rơi lại. Nhưng mà bây giờ đó, ta chưa có gì, thì khi Thầy hỏi, lúc mà giàu sang, vinh hiển, phúc đức, uy nghi đồ, làm ơn nhớ mình không là gì nhé! Mọi người đồng ý không ạ? Bây giờ gật đầu nói nghe ngon,
[1:05:08]nhưng mà đến cái thời điểm đó thì không ai làm nổi. Thầy xin thưa như vậy, nhé! Ngày nào đó mình có là 3.000 tỷ trong ngân hàng thì đừng có nói rằng "tôi không là gì" nhé! Lúc đó quên liền, không chịu nổi. Ngày nào đó kiếp sau đầu thai lên mà làm vua thì làm sao? Đừng nói mình không là gì, bắt đầu thấy mình quan trọng. Rồi làm một vị hòa thượng đạo cao đức trọng, uy nghi, ai cũng kính lạy, lúc đó không giữ nổi pháp Không. Mà ngày hôm nay ở dưới cái mái chùa Tương Mai này, Thầy dặn dò đồng ý hết á, vỗ tay đều hoan nghênh rồi, sẽ làm được hết á, nhưng mà tới ngày đó rồi Thầy bảo đảm quên. Quên á!
[1:05:56]Cái nó đánh bật mình ra khỏi pháp Không liền. Vậy phải làm sao?
[1:06:03]Hả? Hổng đủ sức chú tâm đâu.
[1:06:11]Nên đây bí quyết là nằm ở chỗ này, là ta phải tôn kính Phật tuyệt đối. Bí quyết nằm ở chỗ đó đó. Nên vì vậy mà khi người bắt đầu đến học đạo, Thầy cứ dặn đi dặn lại cái gì?
[1:06:29]Phải khởi tâm tôn kính Phật tuyệt đối, hằng ngày phải biết lễ kính Phật, phải lạy Phật. Phải tôn kính Phật tuyệt đối. Thì cái kiếp này ta thường lễ kính Phật với tâm tôn kính tuyệt đối, thì cái phúc nó để dành đó, giờ ta chưa thấy gì đâu. Sao thấy nói: "Thưa Thầy, ngày nào con cũng nghe lời Thầy, con lạy Phật không thấy gì hết". Không, cái đó không không có, mà cái đó để dành cho ta. Lúc mười kiếp sau, khi mà ta đến cái đỉnh của vinh quang, thì lúc đó cái công đức mà ta lễ kính Phật ngày hôm nay đó, cái tâm tôn kính Phật tuyệt đối ngày hôm nay đó, tới lúc ta đạt cái đỉnh vinh quang thì bỗng nhiên ta có cái
[1:07:10]sức, cái mạnh, cái bản lĩnh để ta an trú được pháp Không, không bị cái vinh quang đó đánh bật ta ra khỏi cái pháp Không. Tức là vinh quang tột độ, tất cả mọi điều đều có, đều đầy đủ, cái sự ngưỡng mộ kính trọng của mọi người là vô tận, mà lúc đó mình vẫn sao? Mỉm cười thấy mình chỉ là hạt bụi hư vô mà thôi. Là nhờ ngày hôm nay mình tôn kính Phật tuyệt đối. Đó, bí quyết nằm ở chỗ này. Ngày hôm nay mình lạy Phật tha thiết, chưa thấy điều gì xảy ra, không, không có gì xảy ra đâu. Để dành cho mình mười kiếp sau, lúc tột đỉnh vinh quang mình có bản lĩnh giữ được, an trú được cái pháp Không, mãi mãi không thấy mình là quan trọng. Nhớ!
[1:07:58]Bí quyết nằm ở chỗ đó, cho nên người ta tu hành phải ráng mà lễ kính Phật là vì vậy.
[1:08:09]Ta nói tại sao mà Bồ Tát khác với ta? Bởi vì Bồ Tát hiểu được Phật, cho nên kính được Phật. Hiểu được Phật tới cái cái vô lượng sâu xa của Phật, cho nên tôn kính Phật cũng tuyệt đối vô biên. Nhờ vậy mà một vị Bồ Tát có những khi phải đi vào cái giai đoạn vinh quang tột đỉnh vẫn không mất tâm mình, vẫn an trú được pháp Không, vẫn thấy mình là không là gì cả. Cho nên vị đó họ thành Bồ Tát, thành Bồ Tát Quan Âm, thành Bồ Tát Văn Thù, thành những vị A La Hán như là Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên mà ta mãi mãi kính lễ với tất cả cái trọn lòng thiết tha của mình là vì vậy. Vì cái những vị đó họ đi qua sự vinh quang tột đỉnh mà vẫn giữ được
[1:09:06]hư vô, vẫn an trú được pháp Không, vẫn thấy mình chẳng là gì cả. Những cái tấm gương đó vĩ đại lắm. Những cái điều đó nó nằm sâu trong tâm hồn của các Ngài á, ta không thấy đâu. Ta không thấy đâu, nhưng ta phải hiểu cái bản lĩnh đó cực kỳ là là vĩ đại.
[1:09:27]Nhiều điều vĩ đại trong cuộc đời này lắm, nhưng có một điều vĩ đại kỳ lạ là đi qua vinh quang mà vẫn thấy mình là cát bụi. Cái đó mới khó, khó lắm á nhé! Mà cái đó mới là làm cho ta bay lên, ta vượt khỏi sự phàm phu tầm thường.
[1:09:48]Khi mà ta đạt được trí tuệ, ta đi qua vinh quang mà vẫn giữ được pháp Không thì ta sẽ thấy được có bốn điều
[1:10:03]Bốn điều vô lượng: Một là: chúng sinh là là vô biên. Hai: phiền não của chúng sinh là vô tận. Ba là: chính pháp của Phật là là vô lượng. Bốn: Phật pháp, Phật đạo là vô thượng. Ta sẽ thấy được bốn điều này. Và khi thấy được bốn điều này rồi thì ta phát ra cũng sao? Bốn điều đại nguyện. Thứ nhất là chúng sinh vô biên thề nguyện độ.
[1:10:42]Chúng sinh vô biên thề nguyện độ. Khi ta tâm ta thành thánh rồi thì bốn điều này xuất hiện. Và lúc đó cái ước nguyện của mình, cái tầm nhìn của mình, cái tình cảm của mình nó cũng trở nên vô lượng đi theo luôn. Là khi thấy chúng sinh vô biên như vậy thì mình cái lòng yêu thương được tràn ngập, lúc nào cũng mong cho chúng sinh được đắc đạo, được giải thoát hết, không sót người nào. Và cái lòng của Bồ Tát là như vậy. Và cái ước nguyện đó nó rất tự nhiên, rất tự nhiên.
[1:11:20]Tự nhiên từ nơi trí tuệ. Nó thành cái tâm yêu thương tràn ngập, bởi vì nó từ cái thấy, từ cái thấy ta gọi là từ cái trí tuệ nên nó có cái ước nguyện cao thượng này. Nhìn ai cũng muốn người ta được giải thoát, giác ngộ cả. Ví dụ bây giờ có ông nhà giàu, ông có lòng nhân từ, thì cái nhân từ của ông là gì? Là ông mỗi một tháng là ông đem gạo ra ông bố thí cho người nghèo. Được chưa ạ? Rất là ngon. Rồi có ông rồi ổng bố thí riết cái ổng thấy vậy không hay. Ổng nói: "Cho con cá không bằng cho cái cần cái cần câu." Cái ổng mở cái trường dạy nghề miễn phí để cho lớp trẻ vô học có cái nghề mà đi làm ăn.
[1:12:16]Vậy được chưa ạ? Thấy khá hơn rồi đó. Vậy. Nhưng mà thực sự cái lòng của ông không bao giờ đủ đến cái mức độ là ước nguyện, mong cho bao nhiêu người đó giàu bằng mình. Đúng không ạ? Không bao giờ. Mãi mãi mình là người giàu nhất và những người khác là những người thọ ân mà thôi. Mặc dù việc làm thì thấy cao thượng, thấy là việc từ thiện, nhưng mà thẳm sâu trong tâm hồn của ông vẫn không bao giờ muốn cho ai giàu bằng mình. Đúng không ạ? Ở đây ai là người giàu đâu? Giơ tay lên. Nãy giờ hỏi hoài giấu hoài à, cứ sợ thầy xin địa chỉ. Thiệt, hứa không xin đâu. Vậy. Nhưng mà một vị Bồ Tát thì không như vậy.
[1:13:05]Một vị Bồ Tát mà đạt được tâm linh tới đâu, hiểu được cái mức độ tâm linh cao siêu tới đâu thì khi nhìn thấy vô biên chúng sinh đều ước nguyện cho chúng sinh cũng đạt được như mình. Tại tới đó mình mới hiểu được nó cao siêu như vậy, thanh tịnh, nó an lạc, hạnh phúc như vậy thì cũng mong cho mọi người đạt được hết. Mà khi nhìn vô số chúng sinh, thấy chúng sinh còn u mê, tăm tối, lỗi lầm, lòng rất là là xót. Nhưng mà sự thực độ chúng sinh có dễ không? Không, vất vả lắm, kiên nhẫn, dần dần, từ từ qua nhiều kiếp. Nhưng mà cái trí tuệ đó, cái tình yêu thương đó, cái ước nguyện đó không bao giờ không bao giờ vơi.
[1:13:50]Đó là chúng sinh vô biên thề nguyện độ là vậy. Còn phiền não vô tận thề nguyện đoạn là cái phiền não á, cái buồn, thương, giận, ghét, ích kỷ, đố kỵ, hơn thua, tỵ nạnh, đủ thứ chuyện trên đời. Đúng không ạ? Cho nên chính cái phiền não của ta mà ta tự làm khổ ta mà làm làm khổ người khác. Ví dụ như vì ta thấy cái người đó đẹp thì chuyện gì xảy ra? Ta ấm ức. Cái ấm ức đó phải mình khổ không ạ? Phải mình khổ không ạ? Mình khổ. Mình khổ là đã đành rồi, thôi thà một mình mình khổ ấm ức vô nhà ôm gối nằm khóc đi. Không! Bắt đầu phải đi nói. Nha! "Con nhỏ đó dòm mặt mày nó trắng trẻo vậy chớ nó rất ở dơ." Nói một câu.
[1:14:39]Vậy mình làm cho cô kia làm sao? Cổ cũng khổ, bắt đầu cổ cũng tức phải không ạ? Thế là ta làm khổ ta, ta làm khổ người khác là từ cái phiền não đố kỵ vậy đó. Bịa ra mà nói, tức là làm khổ lẫn nhau. Cho nên cái phiền não chúng sinh là nó cứ vậy, nó nhấp nhô, nó biến hóa, nó sinh sôi tràn ngập, giăng đầy trong cuộc đời này. Và một vị Bồ Tát là sao? Phải phiền não vô tận thề nguyện đoạn. Đoạn cho mình mà cũng đoạn cho cho chúng sinh. Thấy được lỗi mình tới đâu, mở lòng mình tới đâu thì cũng tìm cách mà hóa giải cho chúng sinh tới đó. Phiền não vô tận thề nguyện đoạn. Pháp môn vô lượng thề nguyện học.
[1:15:23]Chân lý trong vũ trụ này là là vô biên vô tận. Nha! Một chiếc lá rơi cũng có cái đạo lý của nó, nha. Một em bé cười cũng có cái đạo lý của nó, vô số điều đạo lý. Một ánh sao băng, nha, một chiếc thuyền trôi, một giọt mưa tí tách cũng đều có cái đạo lý. Và cái vị Bồ Tát là tâm thanh tịnh và nhìn đâu cũng thấy đạo lý. Những đạo lý đó là vô biên, vô tận, học hoài không biết chán, nhưng không cố ý học. Thấy mình không là gì thì lần lần thấy được đạo lý trong vũ trụ pháp giới này mà không bao giờ biết biết chán. Cái không biết chán đó gọi là thề nguyện học. Học từ cái hay của người khác, từ một lời nói vô tình của một cái
[1:16:15]người nông dân, từ một lời nói của một bậc thầy khả kính, hay một lời than thở của một người mẹ già cũng đều có cái đạo lý gì trong đó, đều đáng để cho ta ta học và ta trân trọng cả. Ngay cả một cái tay du côn du thủ du thực, nhiều khi nó nói một câu cũng đầy hào hiệp, đạo nghĩa, cũng đáng cho ta suy gẫm chứ không phải là không. Cho nên vậy, chân lý bàng bạc khắp trong cuộc sống này và một vị Bồ Tát với tâm khiêm nhu tột độ, lĩnh hội hết, học được hết. Phật đạo vô thượng thề nguyện thành. Tu đến cái mức độ mà chứng ngộ như Đức Phật, thấu đạt được bản thể của vũ trụ là không còn gì có thể hơn được nữa.
[1:17:02]Trong một hạt bụi nhỏ chứa đựng cả vũ trụ pháp giới này. Đây là điều ngoài cái tư duy. Phật đạo đó là vô thượng thì ta quyết tu cho cho đến. Mà vì sao như vậy? Bởi vì khi tâm một vị Bồ Tát hư vô, vị đó nhận ra có một điều tuyệt đối giấu trong vũ trụ pháp giới này. Có một điều tuyệt đối mà các Đức Phật đã chứng, đạt được. Có một điều tuyệt đối và vị Bồ Tát đó phải sao? Phải tinh tấn để thành tựu luôn. Cho nên gọi là Phật đạo vô thượng thề nguyện thành. Từ cái tâm hư vô, đi qua cái vinh quang tột đỉnh, vẫn giữ được cái Pháp Không thì mở ra được bốn điều này, bốn điều ước nguyện cao siêu này. Nha!
[1:17:54]Ước nguyện cao siêu này vì có trí tuệ, vì có trí tuệ nên có cái tình yêu lớn. Có trí tuệ lớn, có tình yêu lớn nên có cái sức mạnh lớn, có bản lĩnh lớn nên mới thành lời thệ nguyện lớn mà ta gọi là tứ hoằng thệ nguyện. Thôi, hôm nay nghe nhiêu đây được rồi nha. Hôm nay ta nói với nhau về cái không và cái cái có thì mới thấy rằng chẳng có gì tuyệt đối có, chẳng có gì tuyệt đối không. Ừm! Mà chính khi ta bám giữ cái có thì ta lại mất hết. Mà khi ta thanh thản an trú trong Pháp Không thì bỗng nhiên ta lại có rất nhiều. Nhưng có nhiều quá nó lại đánh ta bật khỏi cái cái Pháp Không. Đây là điều cẩn thận như vậy nha. Có ai hỏi gì không?
[1:18:46]Không hỏi thôi ta nghỉ nha. Nghỉ. Cầu chúc quý Phật tử hằng ngày được an lành.
[1:18:54]Nguyện đem công đức này hướng về khắp tất cả,
[1:19:08]đệ tử và chúng sinh đều trọn thành Phật đạo.
[1:19:25]Chiều nhẹ bay nơi Phật đài,
[1:19:50]cớ sao còn say cơn mộng dài? Quỳ dâng trái tim lên
[1:20:09]Người, nghe bao khổ đau trong phận đời.
[1:20:19]Lặng nghe con sóng vỗ xa vời, gửi
[1:20:30]nén hương soi mong bước chân con tìm ra lối đi xa trầm luân.
[1:20:41]Phật ơi, nói sao khi lòng con kính yêu lên Người Cha thiết tha vô ngàn.
[1:20:53]Xin tâm này...