[0:14]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:22]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[0:35]Mời quý thầy, quý cô, quý Phật tử ngồi xuống.
[0:44]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Nay cũng trong những ngày Tết. Thì theo cái lệ chùa của chúng ta, thì những ngày Tết là chúng ta có giảng pháp liên tục. Thường là thầy hay giảng buổi tối. Nhưng rồi cái quý thầy, quý cô đề nghị thôi thầy giảng ban ngày, ban ngày có Phật tử á. Còn buổi tối cũng không có ai giảng, chùa không. Buồn. Hôm nay thầy nói chuyện đề tài cũng ngắn thôi. Đề tài là "Dũng lực". Cái đề tài này thì thầy đã nói mấy lần, một trong cái bài Can Đảm trong Tâm Lý Đạo Đức, hai là trong cái Lẽ Phải và Sức Mạnh ở trong cái loạt bài Đạo Phật Xã Hội. Nhưng thầy cũng cảm thấy hình như là hình như chưa đủ đô.
[1:38]Thấy người Phật tử mình còn nhát quá, nay nói nữa. Nói chừng nào hết nhát thôi. Thật ra thì không phải là chúng ta nhát.
[1:52]Mới dòm thì thấy giống như nhát, mà không phải nhát. Nguyên nhân chỉ vì là chúng ta thụ động. Thụ động. Nhiều khi thành ra là nhu nhược. Đạo Phật mình thì hiền lành. Nhưng mà hiền lành rồi nhiều khi rơi vào cái nhu nhược, thụ động mà mình không hay. Cho nên vì vậy là thầy giảng bài Dũng Lực này như để cân đối lại. Cái gì vậy, trên đời cái gì cũng vậy hết trơn á. Ví dụ như mình nghèo, nó có cái hay của cái nghèo nếu mình biết, biết dùng cái nghèo đó để tu. Mình giàu, nó cũng có cái hay của cái giàu nếu mình biết cái sử dụng đồng tiền đó để tu và làm việc Phật pháp, không sao hết. Cái sự hiền lành vậy, nó cũng có cái hay của sự hiền lành.
[2:40]Và cái sự can đảm cũng có cái hay của sự can đảm. Nhưng nếu mình dùng sai thì tất cả đều là bất lợi. Ví dụ như nghèo, mình không biết cách để sống với cái nghèo thì nghèo là một nỗi đau khổ. Rồi giàu cũng vậy, nếu mình không biết sử dụng đồng tiền thì đồng tiền đó chỉ gây nên tội lỗi. Cái hiền cũng vậy. Ví dụ cái hiền lành nếu mà mình không biết sử dụng thì cái hiền nó trở thành ra một cái bạc nhược, không còn cái sức mạnh để chúng ta làm việc đạo, nó cũng là một cái dở. Còn cái can đảm mà mình không biết sử dụng thì nó trở thành ra một cái gì hung bạo, cũng là cái dở. Cho nên vì vậy là như có vị Tổ đức nói là:
[3:31]"Tất cả pháp đều là Phật pháp" là như vậy á, không có gì hay không có gì dở. Nhưng mà ăn thua mình là mình sử dụng cho đúng. Đúng lúc, đúng nơi thì tất cả đều là tốt đẹp. Còn nếu mình dùng sai, cái gì cũng dở hết trơn á. Cho nên vì vậy, ngay cả như Phật pháp cũng vậy. Phật pháp là liều thuốc cứu người, làm cho con người từ bỏ cái si mê để về nơi cái an vui, giác ngộ, thì đúng như vậy. Nhưng mà nếu Phật pháp dùng sai, biến thành thuốc độc liền. Có không? Có không? Nghe hơi kỳ. Nghe hơi kỳ chứ cũng có như thường. Phật pháp dùng sai cũng biến thành thuốc độc liền. À ví dụ thế nào? Như có người chúng ta dùng cái Phật pháp để chúng ta tu,
[4:24]kiểm soát tâm mình, chuyển đổi thân mình, rồi mình hướng dẫn người khác cũng tu tập như vậy thì gọi là tốt. Nhưng có người đem Phật pháp ra để làm chiêu bài che đậy mà quảng cáo thôi, quảng cáo như ta đây là người tốt, như như chùa đây là giỏi, rồi để mà chiêu dụ tín đồ, rồi rồi tranh thủ sự cúng dường, thì cái Phật pháp như thế đúng là một cái mầm họa, sau này làm cho người ta chê bai Phật pháp. Rồi có những trường hợp ví dụ như đạo lý mà dùng không đúng chỗ nữa. Ví dụ có người cái lúc đó họ đang chấp dữ dội, cái gì cũng thấy là trên đời này là thật để rồi mê đắm, thì với người đó mình phải nói cái lý vô thường,
[5:11]nói cái lý Không để họ buông bớt cái chấp cho nhẹ. Còn cái người chẳng màng chuyện gì hết, lòng cứ ngơ ngơ chả để ý chuyện gì, không thèm lo chuyện gì hết, mà lúc đó mà nói lý Không nữa thì họ họ thành con người vô tích sự hẳn luôn. Với người đó phải nói về luật nhân quả, để cho họ biết làm điều lành, tránh điều dữ, họ siêng lên một chút, họ tích cực lên một chút cho cuộc đời họ có lợi. Cho nên vì vậy, Phật pháp phải dùng đúng nơi đúng chỗ, còn nếu dùng sai thành thuốc độc liền. Còn cái người, ví dụ cái người mà họ đang chấp cái phước, cầu phước, mà chấp phước, cầu phước thì là cái bản chất bên trong nó là gì?
[5:54]Là ích kỷ, tham lam chứ có gì đâu. Tức là cũng đem tiền ra đi giúp người, bố thí, cúng dường, nhưng mà trong tâm thiết tha mãnh liệt một điều là cầu cho có phước để đời sau được giàu có, sung sướng. Thì bản chất người đó đâu có thương ai đâu, chỉ thương mình thôi. Nên vẫn là tham lam, vẫn là ích kỷ. Thì cái người như vậy mà mình cứ đem là đem phước ra mà nói, à cứ tiếp tục à làm này có phước, làm kia có phước, thì cái tâm tham, tâm cầu phước họ càng lúc càng mạnh. Và đây là những cái người mà sau này phá đạo, rất là nguy hiểm. Đối với những người mà chấp cái phước, cầu phước như vậy, thì mình phải nói bằng cái đạo lý từ bi
[6:34]để họ biết giúp người bằng lòng thương yêu, chứ không phải vì cái cầu phước. Còn cái người mà ví dụ như họ chưa biết, chưa tâm họ chưa có cao thượng được như vậy, họ chưa biết đạo nhiều thì đúng là mình phải nói về cái cầu phước, nói sống phải biết làm phước cho có phước mà sống, không có phước thì khổ lắm, ráng làm phước. Thì đối với người đó thì mình phải nói như vậy là đúng. Nhưng mà khi người ta đã biết làm phước, có phước rồi thì phải thay đổi liền, nâng người ta lên một mức cao hơn, cao thượng hơn. Cho nên vì vậy chúng ta thấy tất cả pháp đều là Phật pháp, nhưng mà tất cả pháp cũng đều là độc dược.
[7:11]Nếu mình dùng sai là tai hại không không lường được. Nên hôm nay chúng ta nói chuyện nhau bài Dũng Lực thì cũng vậy. Sử dụng cái cái sự can đảm của mình, cái dũng cảm của mình, cái hùng lực của mình thì nó là con dao hai lưỡi, nó rất là lợi ích, công đức rất là lớn so với những việc làm thường thường. Nhưng mà nếu dùng sai thì phá hoại cái đời tu của mình luôn. Hôm nay chúng ta nói với nhau về như vậy. Dũng lực là gì? Cái can đảm hay cái dũng lực á, tức là cái sức mạnh của cái không sợ hãi để mà dám đối phó với những cái nguy hiểm, những cái đe dọa từ bên ngoài. Chúng ta nói từ bên ngoài, không phải bên trong.
[7:56]Bên trong là cái khác. Ví dụ như có một cái đoạn đường khó đi, đi qua nó gập ghềnh, cheo leo, dễ té, dễ rớt, nhưng ở bên kia đoạn đường là có một điều lợi ích, là có cái người cần phải cứu, vân vân. Thế là cái người sợ vì té không dám đi, nhưng cái người không sợ thì băng băng chạy qua, vượt lướt qua, thì có thể giữa đường họ cũng vấp họ té chết chứ không gì. Nhưng mà cái họ dám đi được gọi là can đảm. Hoặc là ban đêm đang nằm ngủ trong nhà, cái phát hiện là trộm đã bò vô trong nhà. Thì sau đó thì mình sao? Thì mình nhắm mắt giả bộ không thấy ngủ luôn, rung quá rồi đó, thôi kệ nó lấy gì nó lấy.
[8:39]Nghe ăn trộm vào nhà không biết mập ốm gì là mà nhiều khi nó chỉ là thằng con nít thôi, mà nghe có ăn trộm là rung hết hồn luôn, ngủ luôn. Đó là nhắm mắt luôn. Mà ai lại gần thì thấy có người trùm mền mà rung rung rung trong mền. Nhưng mà còn nếu cái người can đảm á, thì họ biết họ rón rén họ ra để tìm cách mà họ bắt ăn trộm hay họ báo công an. Cho nên cái thái độ đó đó là đối diện trước nguy hiểm mà mình bình tĩnh, biết đối phó thì đó là can đảm. Bình tĩnh, biết cách đối phó là can đảm. Chứ không phải là cái hung dữ nó cũng giống giống vậy, mà nó hơi khác, lát nữa mình sẽ phân tích cái thái độ
[9:16]giữa cái can đảm và cái hung dữ như thế nào. Cái hung dữ thì mình làm hùng làm hổ dữ lắm, còn cái can đảm thì là trong lòng không sợ hãi, bình tĩnh để tìm cách đối phó, thì đó là can đảm. Nghĩa là cái người can đảm như vậy, nó ngược lại với thái độ sợ hãi, cầu an. Sợ hãi, cầu an. Là ví dụ bây giờ mình tu theo Phật pháp, rồi có cái người đó họ đòi sẽ tiêu diệt Phật pháp, ví dụ họ đem bom họ đặt cho nổ sập chùa chơi, cái mình nghe nói vậy cái thôi, tránh cái chùa ra, vô chùa đó rồi lỡ bị bom nổ lây, mà không có cách nào hết trốn cầu an. Hoặc là nghe nói tu theo ông thầy đó ổng xuống địa ngục, thôi tránh ổng cho lẹ, không xuống địa ngục lây với ổng, sợ.
[10:01]Ở đây có ai sợ không? Hôm qua có ông già, ổng nói chớ có người nói tu theo thầy xuống địa ngục, thì con tình nguyện đi theo thầy xuống địa ngục luôn. Ông già cũng gân. Có điều ổng chết trước thầy chứ không phải thầy chết trước ổng. Thì dám mà dám đối diện với nguy hiểm, không sợ hãi, không cầu an thì đó là người có can đảm, có dũng lực. Mình dám dấn thân, dám chấp nhận nguy hiểm thì đó là người có can đảm, có dũng lực. Mà cái quan trọng là cái điều mà mình đối phó để mình làm được cái điều lợi cho cho nhiều người thì gọi là can đảm. Chứ nếu mà mình làm cho bản thân mình thì cũng không phải là hay lắm
[10:45]đâu, nó sẽ thành ra một cái hung dữ, nóng nảy, tự phụ, kiêu ngạo. Còn nếu mình can đảm để lo được cho Phật pháp, để lo được cho lợi ích cho nhiều người, thì được gọi là can đảm. Còn đôi khi cái can đảm mà người ta phải chấp nhận đến mức độ là hy sinh cả tính mạng luôn, thì những người đó thật là phi thường á, cái sự can đảm của họ phi thường. Cái mà dám hy sinh cả tính mạng của mình để đối diện với nguy hiểm mà làm một cái việc thiện lớn thì là những con người rất là đáng kính. Chúng ta thấy trong chiến tranh vậy, có những người xông pha nơi đầu tên mũi đạn là dám đối diện với nguy hiểm để mà bảo vệ đất nước thì những người
[11:25]đó chúng ta thấy bình thường chứ thật ra họ được phước rất là lớn. Có nhiều khi lúc mà họ đi lính đi tráng thì họ thấy họ cũng là một người nghèo bình thường, nhưng mà sau khi đánh một trận họ chết, họ hy sinh làm liệt sĩ mất tiêu. Coi vậy chớ lại được cái công đức lớn ở một kiếp nào đó, họ lại là một người sung sướng trở lại, vì cái hy sinh cả mạng sống của mình để làm cái lợi cho đất nước thì được phước rất là lớn. Cái dũng lực nó như vậy đó. Còn cái ví dụ có người bị người yêu bỏ rồi cũng tự tử chết, người đó sao? Được phước lớn không? Được phước lớn không? Ở đây có ai vậy chưa? Ở đây có ai bị người yêu bỏ rồi tự tử chết chưa?
[12:09]Chưa ha. Trong đạo Phật mình á, chúng ta thấy là cái vấn đề mà can đảm được nói đến ở một cái tỉ lệ nhỏ, ở một tỉ lệ nhỏ, tại vì Phật không dám nói nhiều. Ở các đạo khác á, ví dụ như đạo Hồi á, thì trong kinh Koran của họ hay nói nhiều cái cảnh trừng phạt, giết chóc, là phải tiêu diệt người này, phải đánh người kia, là họ hay nói nhiều về cái bạo lực, cho nên tạo ra một cái tôn giáo nó dễ rơi vào cực đoan, cuồng tín. Còn đạo Phật chúng ta á, thì vấn đề mà can đảm á được nói ở một tỉ lệ nhỏ. Ví dụ thế này, là ví dụ như là Đức Phật ban đêm dám vượt thành ra đi, sống trong rừng, ở trong núi, thì cái đó gọi là cái can đảm.
[12:58]Hoặc là nói rằng lúc mà ma vương hiện ra để khuấy phá Phật, lúc mà Phật nhập định dưới cội cây bồ đề, mà Phật bất động, bình tĩnh bất động, tiếp tục an trú trong thiền định, thì đó là một sự can đảm. Rồi có những lúc mà trên đường giáo hóa, Đức Phật gặp người ta phỉ báng hoặc là mưu hại, nhưng mà ngài bình tĩnh như không, thì chúng ta thấy đó là sự can đảm, nhưng mà tới đó thì không gọi là can đảm nữa, mà thường gọi là đại hùng đại lực. Trong các danh hiệu mà chúng ta xưng tán Đức Phật, có một cái có một cái mỹ mỹ từ rất đẹp là đại hùng đại lực, rồi sau là đại từ bi. Chúng ta nhớ câu tụng á: Đại hùng, đại lực, đại từ bi, đại hỷ, đại xả, tế hàm thức.
[13:49]Cái đại hùng đại lực nhưng mà phải kèm cái đại từ bi, tức là các tổ ngày xưa họ gài nó khéo vậy. Rồi các vị A La Hán cũng vậy, có những người trên đường đi giáo hóa bị những người ngoại đạo họ phá hoại, họ công kích, nhưng mà các ngài vẫn bình tĩnh, thì cái đó gọi là cái can đảm, cái hùng lực. Nhưng mà một vị Thánh thì đương nhiên có cái đó rồi, chúng ta không có ngạc nhiên. Hoặc như là Tổ Bồ Đề Đạt Ma vậy, khi sang Trung Hoa giáo hóa thì cái truyền thuyết ghi lại là ngài bị ganh tị đến nỗi là bị đánh thuốc độc năm lần. Chúng ta nghe trong chuyện kể lại, mình không biết cái sự thực đến mức độ như thế nào, nhưng mà trong truyện ghi lại là vì ngài
[14:26]có uy tín quá lớn, cho nên bị những người khác ganh tị mà đánh thuốc độc năm lần. Nhưng mà vì ngài có thần thông, ngài có khí lực nên ngài đã hóa giải được cái thuốc độc đó mà không chết. Chúng ta thấy trong đạo Phật mình cũng có những cái bi kịch như vậy, chứ không phải là không đâu. Tức là tuy đạo lý đạo Phật là dựa trên nhân quả, làm điều chí thiện, dựa trên lòng từ bi, vậy mà vẫn có những con người rất là ác độc lẫn ở trong đạo, mang hình thức tu sĩ mà sẵn sàng ra tay giết hại đồng đạo chứ không phải là không đâu. Cho nên vì vậy, chúng ta không được chủ quan, không được coi thường. Cái về mà vấn đề mà sử dụng vũ lực nó liên quan
[15:12]đến cái đề tài mà chúng ta nói hôm nay là vào ngày xưa đó, vào thời con người còn xa xưa đó, con người mà muốn tồn tại là phải biết chiến đấu. Vì sao vậy? Bởi vì lúc đó con người bắt chước loài loài thú. Ở trong cái thế giới của loài thú là mạnh được yếu thua, không có lẽ phải, không có sự công bằng. Con thú nào mạnh thì sẽ cắn giết, ăn thịt cái con thú yếu hơn mình. Đó là cái quy luật sinh tồn khắc nghiệt, và con người vào thời đó cũng bắt chước như vậy. Lúc đó, vào thời xưa, mình không biết là con người có ăn thịt người hay không thì mình không biết, có một vài bộ tộc bây giờ vẫn còn ăn thịt người, nhưng vào thời xưa thì có lẽ vấn đề đó nó còn có hơn.
[16:00]Tuy nhiên là con người cũng hay ăn thịt thú rừng, là cũng dùng cái săn bắn, là bẫy, rồi để giết thú mà ăn. Thì trong quá trình đó đó họ có một cái suy nghĩ hình thành tự nhiên rằng là bằng sức mạnh để mà chém giết thì con người ta có được sự sống. Cho nên do đó, họ hình thành dần dần nhiều cái bộ tộc, nhiều cái bộ tộc sống lẫn với nhau, thì những bộ tộc đó đều có dao, có mác, có rựa, có đá, có cây để phang để để mà bắt thú rừng. Nhưng mà lâu lâu thì họ cũng đánh nhau để cướp bóc lẫn nhau, vì ai mạnh là thắng. Là bộ tộc này tràn vào bộ tộc kia, đánh giết, họ bắt phụ nữ đem về để làm thê thiếp, lùa hết thú rừng đem về để làm
[16:45]thành thú nuôi của mình, lấy hết vật dụng bên kia đem về thành vật dụng của mình. Và xem chuyện đó là chuyện bình thường của cuộc sống, là ai có sức mạnh người đó sống. Cho nên vì vậy, vào thời đó là người ta phải biết chiến đấu để sống còn, do đó con người ta đều biết phải sống một cách can đảm, sống luôn luôn đối phó với nguy hiểm và biết sử dụng vũ lực. Ai cũng biết cầm dao, cầm mác, cầm đá chọi, cầm cây phang, cào cấu cắn xé nhau, và lúc đó con người là như vậy bình thường. Chúng ta so sánh với cái xã hội bây giờ vậy, là tại sao chúng ta lại không quan tâm đến chiến đấu nữa? Như bây giờ vậy, nhiều khi hỏi có biết đánh lộn không, nhiều người không biết.
[17:30]Thì cả đời có đánh lộn với ai đâu, không phải học võ, cũng không cần phải cầm dao, cầm súng gì hết. Là như vậy là có phải là vì vào cái thời đại văn minh này mà con người ta đã sống tốt đẹp hơn, không còn phải mạnh được yếu thua, có phải vậy không? Phải không? Phải không? Không dám trả lời. Thấy nghe thầy hỏi đầy vẻ đe dọa, không biết có cái lắt léo gì không.
[17:59]Thật ra vào thời nào cũng vậy, nghĩa là cái mạnh được yếu thua vẫn tiếp tục tồn tại. Đó là một quy luật tiếp tục tồn tại vĩnh viễn, đến bây giờ cũng vậy vẫn chưa hết đâu, vẫn tiếp tục là mạnh được yếu thua. Cái mạnh được yếu thua đó, ví dụ như bây giờ một nước họ có vũ khí quân đội mạnh thì luôn luôn họ cứ muốn uy hiếp một nước khác để họ khống chế, họ xâm chiếm. Nếu họ không xâm chiếm được thì họ cũng phải buộc cái quốc gia đó lệ thuộc họ, làm theo cái ý họ để cho có lợi cho họ, cũng là mạnh được yếu thua. Còn trong xã hội chúng ta đang sống mà mình thấy giống như mình cũng không cần phải đánh ai là mình tưởng là đất nước
[18:40]mình, xã hội mình văn minh, tiến bộ hả, phải không? Không. Không phải. Bởi vì bạo lực, cái việc mà dùng bạo lực vũ lực để bảo vệ mình đó, bắt đầu gom lại cho một số người chuyên môn thôi. Đó là công an và quân đội thôi. Là công an và quân đội thì chuyên lo dùng vũ lực để bảo vệ cho người dân hiền lành. Chứ vào thời xưa thì mỗi người dân phải có cái vũ lực để tự bảo vệ với mình, còn bây giờ thì chuyện đó mình giao lại cho công an và quân đội. Cho nên thời này vẫn tồn tại thôi, nhưng mà ở một hình thức khác, hình thức khác. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải công nhận rằng chính là nhờ có cái nền đạo đức được phát triển,
[19:21]là ví dụ như đạo Phật, đạo Nho vậy, ca ngợi cái điều thiện nên con người ta bớt đi cái ý định mà dùng vũ lực để mà giành giật nhau. Đồng thời là cái hệ thống luật pháp, hệ thống cảnh sát, công an, quân đội hiệu quả hơn nên người ta không dám vi phạm pháp luật bừa bãi như người xưa. Chứ còn ngày xưa thì không có hệ thống pháp luật là cảnh sát rõ ràng, cho nên người ta cứ mạnh ai nấy bắt, nấy giết. Thời bây giờ mình văn minh hơn là như vậy thôi, chứ tiềm ẩn trong con người cái khuynh hướng mà mạnh được yếu thua nó vẫn tồn tại ghê lắm. Nên sự thật là khó có sự công bằng. Cái công bằng chỉ nằm trên lý thuyết,
[19:58]nằm trong lý tưởng và nằm trong trái tim của những người biết tự giác thôi. Ví dụ như người có đạo lý trong tim mình á thì mình hay suy nghĩ sự công bằng. Ví dụ à người ta nghèo khổ mà mình còn đi giành của người ta vậy tội nghiệp, mình cho họ thì thôi, ai đi giành người nghèo. Là vì trong tâm mình có đạo lý, cho nên mình đã suy nghĩ như vậy. Nhưng mà ví dụ cái người mà họ không có đạo lý, à họ có tiền, có quyền rồi không có cái công an, cảnh sát, luật pháp để ngăn chặn họ là họ lại họ bắt cái người mà nghèo đem về nhà làm nô lệ liền. Họ nói mày không có ai bảo vệ, đem về nhà, mày về làm nô lệ cho tao, đi cày ruộng cho tao.
[20:37]Không nghe lời là đánh, giết liền vì họ có sức mạnh trong tay. Đó, nhưng mà chỉ vì là trong cái thời đại này có luật pháp, có công an, có cảnh sát nên họ không dám làm thôi, chứ còn tiềm tàng trong con người vẫn muốn ăn hiếp người khác khi mình có ưu thế hơn. Thì cái nguyên tắc đó không bao giờ hết đâu, mãi mãi không bao giờ hết. Chỉ trừ ngày nào đó mà đạo Phật, cái đạo lý của từ bi, của nhân quả thống trị toàn cầu, là con người ta ai cũng biết thương yêu, ai cũng tin nhân quả, tránh điều ác thì hi vọng rằng cái khuynh hướng mạnh được yếu thua nó mới giảm xuống nhiều thôi, giảm nhiều thôi. Chứ còn mình lơi lỏng là nó ngóc lên lại liền,
[21:15]thì bản chất trong con người chúng ta là như vậy. Là có cái chấp ngã, có cái ích kỷ và có cái ỷ lại, hễ mình có quyền, có thế, có sức mạnh là mình ỷ lại làm bậy liền. Và do đó chúng ta thấy cái việc mà con người sống trên đời mình phải có cái khả năng tự vệ, tự bảo vệ lấy mình, tự bảo vệ lấy mình. Hiện nay á trong xã hội thì cái khả năng tự vệ của mình á mình không có khả năng mà mình giao cho nhà nước lo, tức là công an, cảnh sát sẽ lo cho mình điều đó. Và chi phí về điều đó rất là lớn, không phải nhỏ, và chúng ta đóng thuế để cho nhà nước lo cái chuyện đó. Cho nên vì vậy đóng thuế, chúng ta đừng tưởng đóng thuế là cái chuyện
[21:56]làm vô nghĩa nha, chính nhờ đóng thuế chúng ta được sống bình an. Chính nhờ đóng thuế mà chúng ta đi chùa một cách thoải mái như vậy, đi giữa đường không bị cướp giật như vậy. Đó là chính chúng ta đã giao cái việc tự vệ của mình giao qua cho nhà nước để nhà nước phải lo chuyện đó. Chứ còn nếu mà mỗi người tự vệ là xã hội loạn hết. Ở đâu cũng phải cầm dao, cầm súng đồ mà tự chiến đấu lấy với nhau, không phải dễ. Ở trong đạo Phật à có một cái ngôi chùa nổi tiếng về võ thuật là chùa gì? Chùa Thiếu Lâm. Ừ, Thiếu Lâm là tức là nơi tinh hoa cái võ học của Trung Quốc mà lan ra khắp nơi, kể cả Việt Nam,
[22:38]Triều Tiên, Đại Hàn cũng đều ảnh hưởng võ học của Thiếu Lâm. Có một cái điều rất là kỳ lạ mà nhiều người không lý giải được, nói đạo Phật là đạo từ bi, ha, mình không bao giờ sử dụng đến vũ lực, đến bạo lực, thì rất lạ cái là lại xuất hiện một ngôi chùa Thiếu Lâm là cái cội nguồn võ học của Trung Quốc. Thật ra thì trước đó Trung Quốc họ cũng giỏi võ lắm rồi, nhưng mà khi mà ngôi chùa Thiếu Lâm được thành hình thì bao nhiêu tinh hoa võ học tụ về đó tạo thành cái truyền thống võ học trong đạo Phật rất là kỳ đặc, rất là đặc biệt. Bây giờ thì nổi tiếng cả thế giới. Bây giờ thì Trung Quốc họ mới xuất khẩu
[23:18]cái võ thuật của Thiếu Lâm đi khắp thế giới để lấy tiền. Họ xuất khẩu bằng cách là họ đưa ra các võ sinh đi đóng phim, các võ sinh đi biểu diễn khắp thế giới, như vừa rồi là ở Sài Gòn mà có một cái đoàn võ thuật của Trung Quốc đến biểu diễn vậy đó. Bữa đó thầy cũng lén thầy đi coi, một mình không cho ai biết, không ngờ bị cái đài truyền hình chiếu ngay mặt cái đưa lên trên truyền hình cái hết giấu luôn á, trốn luôn. Thì coi như là các nhà sư đã sử dụng vũ lực là để rèn luyện cơ thể và để bảo vệ chùa, và có nhiều giai đoạn họ đã tham gia để bảo vệ đất nước, lạ như vậy. Nhưng mà chúng ta đừng tưởng chỉ một mình Thiếu Lâm,
[23:59]khi chúng ta đi ngược qua bên Tây Tạng vậy, thì các nhà sư Tây Tạng cũng cực kỳ giỏi võ luôn. Họ bí mật họ dạy ở trong những cái tu viện xa trong núi, những nhà sư Tây Tạng cũng vậy, cũng võ học kinh hồn luôn, cũng đánh chưởng đánh đồ y xì không khác gì hết. Và các chùa, các thiền sư đều hầu hết đều là những võ sư. Ừ. Và họ nói rằng sở dĩ họ có sức để thiền định là bởi vì họ có nội công. Chính cái nội công đó mới làm cho họ có sức lực để thiền định. Cái câu nói này vô cùng chí lý, vì chính Đức Phật của chúng ta cũng như vậy. Là chính Đức Phật của chúng ta thuở còn làm thái tử trong cung cũng là một người được học về nội công một cách phi thường, xuất sắc.
[24:41]Cho nên sau này khi đi tu ở trong rừng thẳm để thiền định, chính cái sức nội công đó đã làm cho Đức Phật nhập định rất là dễ dàng. Tuy nhiên ở Thiếu Lâm thì các vị sư đó từ cái nội công đó không dừng lại mà tạo thành những chiêu thế,
[25:00]tạo thành những chiêu thế để chiến đấu, đó cũng là một biểu hiện về việc mà trong đạo Phật có sử dụng đến vũ lực, có cái hình thức của cái Dũng ở trong đạo Phật, cũng làm cho chúng ta hơi ngạc nhiên, hơi ngạc nhiên. Nhưng mà thầy nghĩ mọi chuyện giống như là có trên trời, Phật sắp xếp. Là có thể là chùa Thiếu Lâm là một cái sự biểu bổ sung cho một cái đạo Phật nhiều khi dễ rơi vào cái thụ động, nhu nhược. Cho nên xuất hiện cái ngôi chùa Thiếu Lâm để mà cân bằng lại cái thái độ nhu nhược, thụ động của hầu hết những người hiểu đạo. Rồi nhờ nơi Thiếu Lâm mà lan ra khắp nơi, sau này chúng ta vào trong chùa chúng ta dễ gặp nhiều nhà sư giỏi võ, dễ gặp lắm.
[25:48]Ở trong miền Nam thì ít, chứ chúng ta lang thang lang thang đi ra ngoài miền Trung đó, ra những vùng Phú Yên, Bình Định, Quảng Nam, Đà Nẵng, Huế rồi đó, nếu mà có cơ duyên chúng ta sẽ gặp những nhà sư ở trong chùa nhưng mà cũng rất là giỏi võ, như là một cái biểu hiện của Dũng ở trong đạo Phật. Còn ngày xưa vậy, chúng ta vẫn nhớ lại cái trang sử bi thảm của đạo Phật là khi mà Hồi giáo đem quân tràn qua Ấn Độ, tràn qua các nước Trung Á tiêu diệt đạo Phật thì những người đạo Phật không hề có một chút sức gì để kháng cự, nên bị giết sạch. Mà khi họ bị giết rồi thì cái lịch sử của đạo Phật thời đó bị lấp luôn, không ai hay biết gì hết,
[26:32]vì lúc đó cái thông tin trên thế giới nó không có hiệu quả. Cho nên ví dụ ở bên Trung Hoa vào cái thời đó đạo Phật rất mạnh mà cạnh đó không bao xa, ở các nước Ấn Độ, sát Tây Tạng bên Trung Á thì đạo Phật bị giết hết mà bên Trung Hoa đạo Phật cũng không biết để mà qua giúp đỡ. Mà chúng ta thấy là khi mà người ta giết mình, giết người đạo Phật thì phải hiểu điều này: mình đứng im đó cho người ta giết là thể hiện đạo lý gì? Đạo lý gì?
[27:15]Đạo lý gì? Nhẫn nhục, phải không? Vô ngã, hiền lành. Vì trong kinh có một đoạn Đức Phật ngồi thiền á, lúc mà tiền kiếp ngài làm một vị tu tiên á, cái ông vua tới ông chặt chân, chặt tay, xẻo mắt, xẻo mũi mà ngài tỉnh bơ. Ngài nói, "Ta không ghét bệ hạ đại vương á. Ta cầu cho đại vương sẽ được giác ngộ." Vì cái bài kinh nói lên cái hạnh nhẫn nhục của Đức Phật như vậy, cho nên khi Hồi giáo vào họ tiêu diệt Đạo Phật, tăng ni đã bắt chước cái hạnh đó và chấp nhận chết. Như vậy hay hay dở? Hay hay dở? Hay không? Không hay sao?
[27:58]Là khi mình chết thì tức là Đạo Phật còn hay hết? Hết. Khi mình chết tức là Đạo Phật hết. À, như vậy lúc đó chúng ta giữ cái tốt cho mình, giữ cái đạo lý nhẫn nhục cho mình, nhưng mình đang góp phần tiêu diệt Đạo Phật. Đây là một điều chúng ta phải xét, à để chúng ta để ý ba cái thái độ này nha. Nãy thầy có nói rồi, nay nói lại để thấy cái vũ lực phải sử dụng như thế nào. Thứ nhất là có một người sống rất ích kỷ, xem mình là quan trọng mà xem người chung quanh là không quan trọng, cái gì cũng lo cho mình mà không lo cho người chung quanh, đó là cái người xem cái ta này là quan trọng, là ích kỷ.
[28:46]Cái người thứ hai là ngược lại, là xem người khác là quan trọng mà không xem mình là quan trọng, cho nên sống một đời vị tha. Cái gì có lợi cho người khác thì làm, mà cái gì có lợi cho mình thì không làm. Người này tốt hay xấu? Tốt hay xấu? Tốt, phải không? Tốt. Nhưng mà thiệt tốt chưa? Sao mà chưa thiệt tốt? Người này quá vĩ đại rồi, sao mà chưa thiệt tốt? Giờ tốt hơn là sao nói đâu, liên hệ tốt hơn người đó nói thầy nghe coi. Hử? Làm sao mới là tốt hơn? Hử? Làm sao mới là tốt hơn? Ai giơ tay lên nói tốt hơn nữa là cái gì? Thầy nói ba hạng người. Người thứ nhất là vị kỷ ha, tột độ. Người thứ hai là vị tha tột độ.
[29:39]Thì rõ ràng cái người vị tha như vậy là quá tốt, phải không? Nhưng mà còn người thứ ba nữa, là người nào? Nghe băng thì nhiều rồi. Ai trả lời? Giơ tay lên trả lời. Rồi, thầy mời, đứng lên. Dạ, thứ ba là vừa lợi người... Vừa lợi người, vừa lợi mình. Nghe thì gần đúng, nhưng mà chưa chính xác lắm. Có ai nói câu nào khác hơn? Dạ thưa thầy, người thứ ba là trung đạo... Nó đi đâu á, không ăn nhập, không...
[30:19]Cái việc đang mình đang giải quyết cái ta với người. Dạ thưa thầy là ta với người là một. Đúng! Đó, Liễu Tuệ lát thầy cho ăn nguyên đòn bánh tét luôn, không sao hết trơn. Thưởng cho nguyên đòn bánh tét!
[30:32]Cái người thứ hai á, tuy hay nhưng vẫn còn phân biệt ta và người, phải không? À, cái gì của người là mình làm, cái gì của ta mình bỏ. Ví dụ như mình hy sinh hết cho mọi người, rồi sau đó mình sức tàn lực kiệt cũng thây kệ mình. Nhưng mà khi mình sức tàn lực kiệt rồi mình còn lo cho người khác được nữa không? Không. Thì như vậy cái mà hoàn toàn không lo cho mình, cuối cùng cũng không lo được cho người. Cho nên phải có tới, đợi cái người thứ ba, cái người ngộ được cái đạo lý thứ ba là: ta và người chỉ là một thôi! Mình đừng có phân biệt ta với người nữa. Thí dụ ta đói cứ cho ta ăn, mà người đói cứ cho người ăn,
[31:10]tại ta, người cũng đều đói, người và ta đều đói, phải không? Đồng ý không? Đó, còn ví dụ cái người mà vị tha, tới giờ cơm rồi mình không lo ăn nữa, "Thôi, vị tha cứ lo cho người ta ăn thôi!", thế là mình... "Thôi, cái ngã này không quan trọng", rồi một lát mình đói, mình lết nằm đó luôn cũng không lo ai ăn được hết, mà phân biệt ta và người quá rõ. Cái này để kỳ tới mà thầy giảng kinh Kim Cang thầy sẽ nói thêm. Cho nên cái cái người thứ ba là con người vượt ra ngoài cái ý, khái niệm của ta và người. Ta cũng vậy mà người cũng vậy, đều là chúng sinh giống nhau. Thấy ngoài kia người ăn thì cũng cho cái thằng ta này
[31:44]nó ăn miếng để mà nó lo cho người, như vậy đó. Do đó, khi mà quân Hồi giáo họ đem tới họ tiêu diệt các tăng sĩ của Phật giáo thì tăng sĩ Phật giáo họ quên đi, họ quên đó. Họ cứ tưởng là họ bỏ cái thân này rồi thôi là sẽ giữ được cái đạo lý nhẫn nhục, nhưng họ đâu biết rằng họ chính là Phật pháp. Mỗi một người tu là một phần của Phật pháp. Mất một người tu là Phật pháp mất một phần, mà mất hết người tu thì Phật pháp mất hết toàn bộ! Cho nên lúc đó họ quên mất họ là của Phật pháp, là với Phật pháp là một, nên họ không biết bảo vệ lấy thân của mình. Họ cứ nói là, "Ờ, hễ mình còn lo bảo vệ thân mình tức là mình còn chấp ngã, còn vị kỷ.
[32:33]Thôi, để cho họ giết!" Thấy không? Giống như cái người mà sống vị tha mà không lo cho mình đó, thì cuối cùng mình cũng không lo được cho ai. Cho nên vào cái thời đó, các vị có một số vị đã hiểu không tới, nên đã xuôi tay để bị giết, và Phật pháp toàn bộ vùng Ấn Độ, Trung Đông, Trung Á mất sạch luôn! Bây giờ rất là đáng tiếc. Mà cái lỗi là hiểu hiểu đạo hiểu không tới. Rất là uổng! Nên ngày hôm nay chúng ta rút kinh nghiệm điều đó. Chúng ta biết mình là của Phật pháp, cho nên là phải biết dùng cái thân này để lo cho Phật pháp. Trước kia chúng ta dùng cái thân này để lo cho lo cho lo cho ai? Lo cho chính mình.
[33:18]Trước kia đó, chúng ta dùng cái thân này lo cho chính mình, lo cho gia đình mình, lo vợ con mình, bây giờ mình dùng cái thân này để lo cho Phật pháp. Đó. Thì mình không còn là mình nữa, nên mình không được quyền đối xử tệ với cái thân này, không được quyền, không được quyền mà ép xác khổ hạnh một cách sai lầm quá đáng. Thầy sẽ nói về cái bài khổ hạnh đó. Nếu mà mình tự ràng buộc lấy mình thì Đạo Phật không phát huy được. Là nếu mình tự à, "Thôi, ăn nhiều quá sợ no quá cái sinh dãi đãi, rồi cái đi xe thì nó nhanh quá nó sướng quá, thôi để đi bộ", thì cái gì cũng như vậy thì mình không làm gì được cho Phật pháp hết.
[33:58]Cho nên, vì mình là của Phật pháp, làm điều gì lợi cho Phật pháp thì mình cứ làm, chớ mình đây là một công cụ rồi, mình đừng nghĩ mình là mình nữa, mà mình nghĩ mình là một cái bánh răng trong cái bộ máy Phật pháp, mình là một viên gạch trong cái Phật pháp, mình là một cái cây trong cái rừng Phật pháp, đừng nghĩ mình là mình nữa thì mọi điều khác không có lỗi. Do đó là phải can đảm hơn, phải mạnh dạn hơn để sống và làm việc, cũng giống như là chúng ta phải mạnh dạn sử dụng cái khoa học kỹ thuật vậy đó. Chớ có nhiều người chê, nói, "Trời ơi, đi tu gì đâu mà cứ máy móc hiện đại quá, rồi sao mà tu?" Đó, cái người hiểu như vậy rất là sai lầm.
[34:41]Máy móc không có lỗi gì đâu! Chừng nào mà có cái máy mà mình đem ra mình làm chuyện bậy, ví dụ như mình chiếu phim tầm bậy hoặc là mình hát những nhạc tầm bậy á thì mới là sai, còn biết dùng những cái khoa học kỹ thuật đó để mình làm việc Phật pháp thì hoàn toàn có lợi, không có lỗi và khôn ngoan, người đó có trí tuệ, người đó Phật khen đó. Đó. Đây là chỗ mà chúng ta phải biết mở rộng cái khái niệm của Đạo Phật ra để làm cho Đạo Phật phát triển. Mà hôm nay thì chúng ta nhấn mạnh cái khái niệm về dũng, dũng lực, đó là chính sử dụng sức mạnh, sử dụng vũ lực. Cái thứ hai mà gọi là cái phải biết sử dụng nữa là cái
[35:20]sự quyền biến mưu trí, à cái quyền biến mưu trí.
[35:26]Cái quyền biến mưu trí này đó nghĩa là sao? Nghĩa là nghĩa là mánh lới, mưu mô, lừa người ta? Quyền biến mưu trí.
[35:41]Vì trong Đạo Phật sử dụng cái đó có hợp không? Có không? Có hợp không? Đạo Phật là đạo chân thật, phải không? Nói một lời chắc như đinh đóng cột, không có nói dối. Vậy mà hôm nay thầy dám đưa ra cái khái niệm là sử dụng cái quyền biến mưu trí vào trong Đạo Phật thì có phải là ngược với đường lối Đạo Phật không? Ngược không? Không ai dám nói, nói sợ mít lòng thầy.
[36:07]Nói sợ mích lòng thầy, trong bụng nghĩ chắc bộ không hợp, phải không? Thấy đạo Phật là đạo chân thật, hiền lành, thẳng như ruột ngựa, có sao nói vậy người ơi. Mà bây giờ tự nhiên thầy nói tới vấn đề quyền biến mưu trí nghe hơi lạ tai. Thì thầy nói cái quyền biến mưu trí nó cũng giống như tất cả mọi cái khác trên cuộc đời này mà nãy chúng ta nói nhau là: Tất cả pháp đều là Phật pháp, cho nên cái mưu mô cũng là Phật pháp, nghe hơi kỳ ha. Thầy gài gài thì thấy là bị kẹt. Đúng là thầy nói theo lý luận thì có lý nhưng mà nghe sao nó kỳ kỳ, không lẽ cái mưu mô mà cũng là Phật pháp?
[36:41]Ai nhớ có cái câu chuyện, à ở đây quý Phật tử coi phim Bao Công chưa? Cũng luyện đầy đủ rồi phải không? Cũng nghiền ngẫm, nghiên cứu bao nhiêu ngày tháng rồi phải không? Ờ, ông Bao Công có đặc điểm gì? Đặc điểm gì? Ổng xử án mà phá án bằng nhiều cái cái mưu kế kỳ lạ, có không? Phải không? Ổng toàn sử dụng mưu để phá án không. Tại vì cái thủ phạm luôn luôn biết che giấu. Ổng phải dùng cái mưu để cho thủ phạm phải lộ mặt ra thì mới bắt được, chứ còn mà đem ra ai cũng chối hết trơn á. Mà nhiều cái người thủ phạm lại quyền cao chức lớn nữa. Chúng ta có nghe cái chuyện mà tức là Bao Công xử án a Quách Hoè hay Tần Cối gì ta?
[37:29]Mà giả làm Diêm Vương á, có nhớ không? Quách Hoè phải không? Tức là ổng giả bộ ổng phục rượu cho ông Quách Hoè đó mê đi, giống như chết. Sau đó ổng dựng một cái cảnh Diêm Vương rồi ổng đóng vai Diêm Vương. Tức là quỷ sứ dắt Quách Hoè vô. Thì Quách Hoè nghĩ mình đã chết rồi thì Diêm Vương cái gì cũng biết hết rồi. Bắt đầu phải khai, phải nhận tội. Mà khi nhận tội đã đời xong rồi, ổng bật đèn sáng lên cái, thật ra không phải Diêm Vương mà là cảnh trần gian thì Quách Hoè đã nhận tội hết rồi. Thì đó gọi là mưu trí. Nhưng mà khi ổng sử dụng mưu trí như vậy, mình nể phục ổng hay là mình chê bai ổng?
[38:03]Nể, phải không? Thì cái đó là điều thiện hay điều ác? Điều thiện, phải không? Đó là điều thiện. Hoặc là ví dụ có một cái vụ án là có một cái tay sát nhân á giết người để diệt khẩu. Bởi vì cái người bị giết á là biết một bí mật tày trời của cái thủ phạm, mà thủ phạm là người nắm quyền chức lớn. Cho nên cái tay đó phải giết đi. Thì sau khi mà ông Bao Công ổng xử vụ án đó rồi cái ổng lại dựng lên cái một cái màn giả là cái người đó không chết, à cuối cùng đã được linh đơn diệu dược cứu sống và đang hồi phục từ từ, ổng phao cái tin đó ra mà sự thực là người kia chết rồi. Thì thủ phạm có rung không?
[38:42]Khi nghe tin đó. Rung không? Người kia còn sống là khai thêm nữa, đã khai cái chuyện bí mật của mình, bây giờ khai mình giết họ luôn nữa thì tiêu đời. Thế là thủ phạm phải làm sao? Phải mò tới giết lần nữa, phải không? Mà khi mò tới thì làm sao? Có Triển Chiêu chờ sẵn. Có Triển Chiêu chờ sẵn lượm. Đó. Thì đó là những cái gọi là những cái mưu trí đó, mà tại sao mình không trách mà mình lại khen? Vì sao?
[39:14]Á, bởi vì phục vụ cho cái điều thiện, cho công đạo, cho công lý, cho luật pháp, thì mình lại khen. Nhưng mà nếu bằng cái trí tuệ đó mà ổng nghĩ ra ổng dụ người ta chơi hụi rồi ổng lùa hụi ổng trốn đi hết thì sao? Thì mình? Mình chê trách vô cùng, phải không? Chê bai, phỉ nhổ. Thì như vậy là cũng cái mưu trí đó đó, nhưng mà nếu phục vụ cho điều thiện thì mình khen ngợi là con người mưu trí. Nhưng mà nếu phục vụ cho cái điều ác, cho cá nhân thì mình gọi là là lừa đảo. Đó, lừa đảo, ác độc. Đó, khác nhau. Thì như vậy cái mưu trí có lỗi không? Cái mưu mô có lỗi không? Không, phải không? Ăn thua mình sử dụng nó như thế nào thôi.
[39:59]Quý vị đồng ý chưa? Ví dụ trong cái chiến tranh cũng vậy, trong chiến tranh mà đánh nhau á thì các nhà quân sự đều phải học cái cách mà lừa gạt phe đối phương. Vì nếu đánh mà không lừa gạt thì không bao giờ chiến thắng. Đó là một trong những binh pháp á. Một binh pháp là phải luôn luôn lừa đối phương, tức là đánh đông thì giả vờ như là đang đánh phía tây, đó, đánh phía nam thì giả vờ như chuẩn bị đánh phía bắc để làm cho kẻ địch không bao giờ biết được sự thật về ta. Luôn luôn phải che, phải đậy. Trong chiến tranh là như vậy. Thì như vậy mà để thắng quân địch phải dùng đến vô số cái mưu trí, mưu kế như vậy thì có ai trách không? Không.
[40:41]Ngay cả dùng, ví dụ trong cái giáo lý đạo Phật mình, trong đó có cái giới là cấm chia rẽ, phải không? Nó bởi vì con người sống trên đời luôn luôn cần cái thương yêu, cho nên phải làm sao cho con người thương nhau. Thì đó là đạo lý. Cấm chia rẽ, chia rẽ là một cái tội nặng trong Phật pháp. Cái người mà chia rẽ đó thì sau này sao? Cuộc sống mình sẽ bị cô độc, không ai thương mình hết. À, là như vậy. Nhưng mà trong chiến tranh thì muốn thắng địch thì phải làm sao? Phải phải ly gián, phải chia rẽ cái nội bộ của địch để làm cho địch họ nghi kỵ lẫn nhau, họ không còn hợp lại thành cái sức mạnh nữa, mới đánh thắng địch được.
[41:21]Phải không? Ví dụ kẻ địch nó hung dữ, nó chuẩn bị đem quân qua oánh mình, thì bây giờ đầu tiên làm sao chọt qua ly gián cho họ trước để họ yếu đi, để họ đánh mình cũng bớt sức mạnh rồi mình mới đánh thắng lại được. Thì như vậy chúng ta thấy là cũng một cái giới đó là cấm chia rẽ, thì khi mà chia rẽ đó, bình thường thì mang tội nhưng mà trong trường hợp chia rẽ thì lại giống như là có công với đất nước và có phước nữa. Như vậy có phải là tất cả pháp đều là Phật pháp chưa? Đồng ý không? Đó, cũng cái điều thấy như xấu xa, bỉ ổi nhưng mà hễ sử dụng đúng chỗ, bỗng nhiên nó đem lại cái điều thiện, điều lợi, điều tốt cho con người.
[41:58]Cũng cái điều đó mà mình làm sai chỗ, cái thành ra là một cái điều vô cùng tội lỗi. Đó, là như vậy. Cho nên cái quyền biến mưu trí cũng vậy là đôi khi ví dụ có biết sử dụng, nó cũng là một cái điều phục vụ được cho Phật pháp. Nhưng mà tuy nhiên cẩn thận, dùng nhiều quá thì sao? Cái đó mà dùng nhiều quá thì sao? Cái nó hại lại tâm mình. Lần lần mình trở thành con người xảo trá, mình không hay. Mình không hay. Cho nên vì vậy là những cái bậc mà những người xưa, những bậc anh hùng cái thế vào cái đời trước á, họ sống quang minh lỗi lạc, à có uy tín, lời nói như đinh đóng cột và chỉ sử dụng mưu trí để đối phó với địch.
[42:40]Còn trong đời sống bình thường, họ là những người đạo đức rất là tốt. Ví dụ như Khổng Minh Gia Cát Lượng vậy. Tức là trong chiến đấu thì ổng mưu trí cực kỳ nhưng trong đời sống cá nhân là một con người rất là quân tử, là lời nói có cái giá trị rất là cao. Là những cái danh thần của chúng ta hồi xưa cũng vậy, như Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo là những người mà có cái phẩm chất cá nhân hết sức là quân tử. Nghĩa là một lời nói ra thì cưỡi ngựa rượt theo lấy không lại: "Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy". Nhưng mà trong chiến tranh thì họ là những người mưu kế cực kỳ, vạch hết kế này kế kia để lừa địch vào tròng mà tiêu diệt địch.
[43:15]Thì thì cái đó là như vậy. Còn trong Phật pháp chúng ta hiện nay thì chúng ta cảm thấy mình chưa có việc gì phải sử dụng cái mưu trí quyền biến lắm, nhưng mà thầy nêu ra một vấn đề để hờ thôi, để hờ là đừng nghĩ là mình sống thẳng như ruột ngựa là tốt, đừng nghĩ như vậy. Có những điều phải biết giấu kín lại, phải biết giấu kín, phải biết che đậy lại chứ không phải luôn luôn là bày hết cho người ta xem. Vì đừng tưởng trên thế gian này chỉ có Phật pháp, chỉ có Phật giáo mà còn bao nhiêu giáo nữa? Rất là nhiều, rất là nhiều đạo. Mà những cái đạo kia thì chúng ta đừng tin là họ đều là ăn hiền ở lành.
[43:55]Chúng ta đừng nghĩ như vậy, đừng ngây thơ như vậy. Trên lý thuyết, có nhiều người nói chứ: "Ôi! Đạo nào cũng tốt, đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành", nhưng mà câu nói đó hết sức là ngây thơ, hết sức ngây thơ và vô trách nhiệm. Vô trách nhiệm vì sao? Vì như vậy là buông xuôi, không biết bảo vệ Phật pháp trước những cái âm mưu nguy hiểm của ngoại đạo. Đây là điều nguy hiểm. Là những người ngoại đạo họ luôn luôn tìm cách phân hóa, chia rẽ đạo Phật làm cho đạo Phật suy yếu để họ giành lấy tín đồ. Còn đạo Phật mình á, sống ngây thơ hiền lành mà có một cái điều lạ, thầy cũng không biết tại sao nữa, là rất nhiều người đệ tử Phật gồm cả tu sĩ lẫn cư sĩ
[44:37]cứ xem trên thế gian này chỉ có đạo Phật thôi, không biết đạo khác. Cho nên là hễ mà muốn đấu đá thì kiếm người trong đạo Phật để mà đấu đá. Hoặc là muốn chống đối, muốn công kích thì cứ kiếm người trong đạo Phật mà chống, tại thấy ngoài đạo Phật không có đạo nào nữa. Không ngờ là gây nên một cái tội chia rẽ mà ở các đạo khác họ cười, họ mừng. Không biết tại sao như vậy. Nên ví dụ bây giờ chúng ta nghiên cứu qua tôn giáo bạn như là Thiên Chúa giáo, chúng ta sẽ rất dường như không gặp những cái cuộc mà xung đột lẫn nhau của các tu sĩ bên đó hoặc là những tài liệu chống nhau giữa các tu sĩ bên đó hay là những bài thuyết giảng của
[45:20]họ, những bài thuyết giáo của họ mà chống nhau ở bên đó. Nhưng mà chúng ta bước qua đạo Phật thì nó tràn đầy, dư dả, ngập hết. Là cứ bên này chống qua bên kia chống lại, viết sách, đăng báo đủ màn hết trơn á, đủ màn hết, cứ thích nói xấu nhau. Là họ nghĩa là muốn chống phá, không thấy ai để chống phá, cứ lôi người trong đạo Phật ra chống phá cho nó dễ. Bởi vì đạo Phật mình hiền á, có bị chống mình cũng nhẫn nhục, làm thinh mình nghe. Đó là một cái dở của đạo Phật. Cho nên sau này, thầy dặn Phật tử vậy đó, tức là người nào mà có can đảm, thấy ai mà gây cái tai hoạ trong đạo Phật, phải tới gặp người đó nói chuyện.
[46:01]Tới gặp nói chuyện. Như thầy nghe kể dưới Trà Vinh vậy, có một số Phật tử không biết sao họ được cái dũng lực rất là kiên cường. Bình thường thì họ rất kính trọng tăng ni nhưng mà khi họ gặp cái vị thầy nào mà gây chia rẽ trong đạo Phật, họ tới chùa, họ nói chuyện liền. Họ nói cho tới khi nào vị thầy đó không bao giờ dám nói bậy nữa thì thôi. Rất là lạ. Bình thường á thì họ cung kính tăng ni vì tăng ni là thay mặt cho Phật mà, nói lên giáo lý. Nhưng mà nếu tăng ni làm một việc ngược với giáo lý là gây chia rẽ, chống đối, họ tới họ góp ý liền mà rất là kiên cường, rất là thẳng thắn không sợ. Mà nhờ như vậy thì làm cho cái tăng ni cũng bớt được cái lỗi đó.
[46:42]Cho nên đây thì muốn nói cái này là cái thái độ can đảm mà cứu được đạo Phật từ trong nội bộ trước. Đó là chúng ta chưa nói những chuyện lớn mà chỉ những người can đảm mà cái điều này thầy giao trách nhiệm cho cư sĩ, giao trách nhiệm cư sĩ. Có dám không? Dám đương đầu không? Dám không? Sao thấy cười trừ không vậy ta?
[47:06]Dũng lực mà được sử dụng đúng đưa đến công đức rất lớn, vì sao vậy? Vì điều này ít người làm được. Ví dụ bây giờ mình thấy cái người nghèo, mình lấy tiền mình bố thí là được cái phước, bởi vì nó cũng gan lắm chứ không phải không, mình dám lấy tiền mình cho người ta, mình bớt cái tài sản của mình, bớt cái khúc ruột của mình cho người ta cũng là gan lắm, vì ông bà mình nói mà: "Đồng tiền thì liền..." Liền gì? "Liền khúc ruột." Đồng tiền liền khúc ruột. Nên cái mà người ta chấp giữ tài sản dễ sợ lắm, đụng tới tài sản người ta là bỏ mạng nhau chứ không phải chơi. Vậy mà khi mình tu cái hạnh bố thí cúng dường,
[47:45]mình dám móc ra mình san sẻ cho người khác cũng là hay lắm, phải không? Nhưng mà cái đó vẫn không bằng những người mà dùng cái dũng lực của mình để mà bảo vệ Phật pháp. Khi có người mà hiểu sai Phật pháp, mình dám đương đầu, đối diện để buộc người ta phải hiểu cho đúng lại Phật pháp. Có những người phá hoại Phật pháp, mình dám dũng cảm đương đầu để mà buộc người ta phải chấm dứt những cái hành động phá hoại Phật pháp. Thì những cái người đó một lần họ làm như vậy công đức gấp một trăm lần, gấp một ngàn lần những người đi bố thí. Vì sao vậy? Bởi vì những hành động của cái đại hùng, đại dũng, đại lực đó hiếm người làm được, mà cái lợi ích thì rất là lớn, rất là lớn.
[48:29]Ví dụ mình bố thí người họ sống mà được mấy ngày, bảy mười ngày, nhưng mình đến, mình đối diện với cái người phá hoại Phật pháp, mình nói một lần dập tắt luôn thì họ không gây cái họa làm đổ vỡ Phật pháp, cái công đức nó lớn gấp trăm, gấp ngàn lần. Nên vì vậy, chính vì cái Dũng không được nhắc tới, nhắc lui nhiều trong đạo Phật làm cho đạo Phật bị suy yếu là như vậy, cho nên chúng ta cũng không có công đức nhiều là như vậy. Nên ngày hôm nay, thầy nhắc tới, nhắc lui về cái đạo lý Dũng để tạo cái sức mạnh trở lại cho đạo Phật. Cho nên người trong đạo Phật phải can đảm hơn. Và nhờ như vậy, chúng ta biết ngăn chặn
[49:07]những cái cái mầm mống, những cái hiểm họa mà phá hoại trong đạo Phật. Là chúng ta biết đứng lên, biết đoàn kết, biết đứng lên, biết đối diện, gan dạ. Nên đây là điều mọi người phải tâm nguyện. Nào giờ chúng ta tâm nguyện nhiều lắm, ví dụ quỳ trước Phật, mình hay phát nguyện là: "Con nguyện sẽ tinh tấn tu hành", há? "Con nguyện sẽ tôn kính Phật, con nguyện trải lòng từ bi thương yêu chúng sinh, con nguyện sẽ khiêm hạ." Có không? Có nguyện mấy câu đó không? Có không? Thiệt nghe. Đừng có mưu trí nha. Nói có là đừng có mưu trí à. Là thiệt, nhưng mà chúng ta quên phát nguyện một cái điều là phải phải can đảm, phải đại hùng,
[49:52]đại dũng, đại lực để mà bảo vệ Phật pháp, chúng ta quên phát nguyện điều đó. Vì quên phát nguyện điều đó cho nên cái đời tu của mình không có công đức nhiều là như vậy. Nên người nào mà biết phát nguyện có cái đại hùng, đại dũng, người đó sau này có phước rất là lớn. Phước rất là lớn. Tuy nhiên, cái Dũng mà sử dụng sai á thì đời tu mình bị ô nhiễm liền. Đây là cái mặt trái của nó, đây là một cái tác dụng phụ. Là sao? Là khi mà mình thấy cái Dũng có phước nhiều như vậy đó, bắt đầu mình gan dạ lên. Là mình gặp ai mình cũng: "Hả? Sao vậy?" Thí dụ mình nóng nảy, mình nạt nộ người ta thì cái đó phải can đảm hay dũng không? Cái đó là gì?
[50:34]Cái đó là hàm hồ, hồ đồ, hung dữ, nóng nảy, kiêu mạn, kiêu ngạo, ngã mạn chứ không phải là can đảm. Cái người can đảm họ trầm tĩnh, họ hiền lành mà dám nói những câu nói xác quyết, chắc chắn để ngăn chặn cái tội ác, ngăn chặn điều xấu chứ không phải gặp người ta mà nạt nộ mà nói là dũng cảm, nha? Mà nếu mình mình tưởng cái đó là dũng cảm, mình cứ nạt nộ người ta mà gọi là dũng cảm thì mình rơi vào cái bệnh là bản ngã tăng, nên đưa đến kiêu mạn, nóng nảy và chấp công, chấp công. Làm được cái điều gì anh hùng, ngang tàng rồi cái mình thấy mình ngon lành, mình thấy mình là là anh hùng giữa cuộc đời này. Đó.
[51:15]Ví dụ bây giờ người trong đến cái chùa đó có mấy cái tay du côn nó vô, cái một người nào đứng ra nghĩa là ngăn cản cái đám du côn không cho vô phá chùa. Thì như vậy phải là can đảm không? Phải không? Phải, sao không phải. Nhưng mà cái can đảm đó mình không có cái tu tập kỹ lắm, cái bắt đầu nghĩa là ba năm sau cũng còn kể cái chuyện đó, đi đâu ha, "Bữa đó mà chùa không có tui là nó vô nó đốt chùa. Tui một mình là ra tay là nghĩa là dẹp loạn, bình an cho thiên hạ", kia nọ, cứ đi đâu ba năm cũng còn kể. Cho nên một lần mình sử dụng cái Dũng nhưng mà không ngờ cái ngã tăng lên theo luôn, rồi hư đời tu mình, hư cái tâm mình.
[51:52]Nên sử dụng cái Dũng nó phải nguy hiểm, nó nguy hiểm là như vậy. Nó làm cho mình dễ chấp công, mình nóng nảy, mình hung dữ. Nên đây là hai cái thái độ chúng ta phải để ý. Nên cái người mà muốn sử dụng cái Dũng á thì phải tu tập cái khiêm hạ, hiền lành cho kỹ. Cho nên có những lúc ví dụ như bây giờ mình cầm cây côn mình đánh đánh đông dẹp bắc, mình đánh đuổi cái du côn ra khỏi chùa, rồi, nhưng mà sau đó cầm cây côn trở vô lại rồi, cái nét mặt dịu xuống hiền lành lại, quên chuyện đó liền, không thấy là quan trọng thì đó là người có cái Dũng đúng của đạo Phật. Chứ còn thì đánh xong cái đám du đãng vô phá chùa rồi đi vô
[52:27]là nghinh nghinh, ngang ngang, coi ai không ra gì nữa, ai nói bậy đập cho một cây bây giờ thì người đó không phải là Dũng nữa, mà nó đã bị cái gan dạ đó đó nó tạo thành một cái phản ứng phụ, trở thành con người nóng nảy, hung dữ, rồi lần lần tàn bạo và chấp công thì lại là nguy hiểm. Là cái người đó đuổi được cái đám du đãng để bảo vệ cái chùa, nhưng mà sau đó chính mình vô mình phá sập cái chùa luôn bằng cái gì? Bằng cái thái độ kênh kiệu, ngông nghênh của mình, Phật tử không dám tới chùa nữa thì đúng cái chùa đó sập luôn phải không? Cái đó không cần du đãng phá nữa, mình phá luôn. Nên vì vậy, nên sử dụng cái Dũng phải rất là cẩn thận,
[53:01]phải là người biết tu tập cái hiền lành, khiêm hạ cho kỹ như vậy. Mà khi mà sử dụng cái Dũng như vậy đó, chúng ta phải để ý câu này nữa: là tránh cái tình trạng là khôn nhà dại chợ. Khôn nhà dại chợ. Khôn nhà dại chợ là làm sao? Tức là đối với trong đạo mình á thì mình hung dữ, nhưng mà đối với cái người đạo khác thì làm sao? Rút lui, núp né. Nghĩa là đối với người đạo Phật phải biết đạo Phật hiền lành á không ai dám sử dụng bạo lực á, mình chửi người này, mình mắng người kia cho đã, nhưng mà hễ nghe nói tới Hồi giáo xuất hiện cái rút lui trốn mất tiêu luôn. Thì cái đó không phải là can đảm, cái đó gọi là khôn nhà dại chợ. Vì sao vậy? Nói:
[53:40]"Nói đụng tới Hồi giáo đem bom đến oánh sập á, thôi trốn, núp cho yên." Cái người đó nhút nhát, đâu phải là gan dạ. Đó. Cho nên chúng ta để ý so sánh giữa cái đó để mà mình chọn lựa cái thái độ cho đúng. Nhưng mà ở đâu chúng ta có cái dũng lực như vậy? Ở đâu? Từ chỗ nào mà làm cho chúng ta có cái sức mạnh của sự can đảm?
[54:07]Suy nghĩ coi. Cũng là một lý do.
[54:21]Rồi có ai nghĩ gì nữa khác nữa?
[54:28]Nói chung cũng là tình, cũng là tình cảm. Rồi, tình cảm cao thượng, tức là một cái tình cảm cao thượng làm cho chúng ta can đảm. Cũng hay, cho tràng pháo tay đi.
[54:40]Rồi còn ai, ai nghĩ ra lý do gì khác nữa không?
[54:47]Bảo vệ chân lý, lẽ phải thì cũng là do cái yêu đó. Có cái yêu mình mới bảo vệ. Đó, cũng là cái ý đó. Thôi cũng cho tràng pháo tay luôn, Tết rồi mà cứ... Ai nghĩ ra gì nữa không?
[55:03]Không không, phước là hậu quả phía sau của sự can đảm.
[55:12]Cũng là cái tình. Biết ơn, tức là kính Phật, biết ơn nó cũng thuộc về tình cảm. Thôi cũng cho pháo tay luôn.
[55:21]Có ai có gì nữa khác không?
[55:27]Thực ra cái tình á nó thuộc về cái lý do thứ hai. Cái lý do thứ nhất là thế này: là trí tuệ. Mà trí tuệ để đưa đến cái can đảm nó có hai loại trí tuệ. Mục thứ nhất, cái trí tuệ thứ nhất á là dễ có đó là cái trí tuệ phân biệt đúng sai, thiện ác. À, ví dụ mình biết cái điều này là sai, điều này là đúng, mình biết quá rõ rồi, mình không thể nào mà chấp nhận vì cái sự đe dọa nào mà mình phải bước qua cái điều sai, chung phe với điều sai, thà chết vẫn phải đứng ở bên cái điều phải. Đồng ý không? Đồng ý không?
[56:06]Cho nên cái làm cho mình can đảm là vì mình có trí tuệ, nói: "Điều này điều thiện, điều kia điều ác", thì bây giờ chết chịu chứ không thể nào mà đi theo điều ác được. Cái chữ "chết thì chịu" là can đảm đó. Dù người ta mua chuộc, dù người ta đe dọa, vẫn không thể nào đi theo điều ác được, vẫn phải bảo vệ cái điều thiện vì biết rõ chắc đây là cái điều thiện. Đó, đây là chân lý, đây là Phật pháp. Đó, nên thứ nhất là do có trí tuệ. Nên cái người mà không có trí tuệ thì sẽ là người nhút nhát liền. Như mình thấy ví dụ một người mà đối diện trước cái sự đe dọa của điều ác, họ rụt rè rụt rè liền, họ không biết nên theo ai, hoang mang, biết ngay người này có trí tuệ chưa?
[56:44]Chưa có trí tuệ, không nhận định rõ. Nghe hù xuống địa ngục cái rung liền, rút lui liền thì người này có trí tuệ chưa? Chưa, vì không phân biệt được cái nào đúng, cái nào sai, nghe hù là rút lui liền. Đó, nên cái trí tuệ thứ hai đó là trí tuệ vô ngã. Cái người mà có trí tuệ vô ngã đưa đến can đảm nó có cái hay là rất là hiền lành mà cực kỳ gan dạ. Họ không có thấy có cái ta, họ thấy mình như cỏ, như đất, như cát bụi. Cho nên bình thường nghĩa là rất hiền lành, ai chửi sao cũng được hết. Nhưng mà khi đối diện trước nguy hiểm vì Phật pháp rồi thì người đó là người đi đầu á, còn mấy cái người khác thì đi
[57:22]ở sau phía sau á, đi xa xa cách sau mười mấy, hai ba chục thước á, còn cái người vô ngã bình thường họ hiền lành nhưng mà khi đối diện với nguy hiểm họ là người đi đầu. Nên đây là cái thứ nhất là trí tuệ phân biệt thiện ác làm cho mình có can đảm, và cái thứ hai là người có trí tuệ vô ngã đưa đến can đảm. Đồng ý không? Pháo tay luôn.
[57:51]Rồi cái thứ hai mới là thuộc về tình cảm. Tức là cái tình yêu mà chúng ta thương yêu chúng sinh nà, thương yêu quốc gia, thương yêu đạo pháp, biết ơn Phật gì đó. Những cái đó nên chúng ta vì thương yêu điều đó nên có cái sức mạnh mà chúng ta can đảm, chúng ta chống lại với cái nguy hiểm để mà chúng ta bảo vệ những người mà chúng ta thương yêu. Chúng ta bảo vệ cái danh dự Đức Phật, bảo vệ đạo pháp, bảo vệ chúng sinh, bảo vệ quê hương đất nước. Đó là vì tình yêu mà tạo ra sự can đảm. Đó là lý do thứ hai. Lý do thứ ba nè: bởi vì thói quen. Thói quen. Thói quen, ví dụ cái người đó nào giờ là một thanh niên
[58:28]nghĩa là thư sinh à chỉ biết là nghĩa là dài lưng tốn vải ăn no lại nằm. Nè nhưng bất ngờ bị động viên đi lính. Thì đi vào chiến trường là được rèn luyện là phải xông pha chiến đấu nọ. Thành thử là từ một cái người cũng hổng gọi là can đảm lắm, nhưng mà đi lính riết rồi cũng quen. Đi bộ đội riết rồi cũng quen, rồi cái thành ra cũng gan luôn. Hì, mai mốt về nhà mà hễ là: "Có ăn trộm, có ăn trộm vậy hả?", là cầm cây chạy ra liền. Chứ hồi xưa mà hễ nghe có ăn trộm là chui tuốt vô gầm giường trốn trước. Nhưng mà nhờ quen cho nên đã có cái thói quen can đảm. Đồng ý không? Đồng ý rồi, vỗ tay luôn!
[59:09]Thì ở đây á, chúng ta cần đủ ba cái đó. Chúng ta cần đủ ba cái đó để mình có can đảm. Nghĩa là trước hết chúng ta cần có cái trí tuệ, biết đúng sai thiện ác rõ để luôn luôn chúng ta bảo vệ điều thiện, mình có can đảm. Thứ hai, chúng ta cần có cái trí tuệ vô ngã, lúc nào cũng thấy mình như cát bụi, như cỏ rác. Thầy nhắc đi nhắc lại nhiều trong các bài giảng, lúc nào phải thấy mình như là cát bụi, như cỏ rác. Mọi người có nhớ cái đó không? Nhớ mang máng, phải không? Nhớ mang máng. Nhớ mang máng thì đụng chuyện là rút lui chạy mất đó. Nên phải nhớ trong đời sống phải nhắc cái điều này cho thường.
[59:44]Nói đi bách bộ trên đường đi, vì trong một buổi chiều mát mình rảnh rỗi mình đi kinh hành, đi trên đường, nhìn cỏ hoa cây lá thì phải nhắc: "Mình chỉ như cát bụi bên đường mà thôi". Cái đó phải nhắc thường xuyên. Phải được cái tâm khiêm hạ và nhẹ bớt ngã chấp thì khi đụng chuyện á, mình sẽ có can đảm liền. Cái người vô ngã chừng nào, người ta can đảm chừng ấy. Và đồng thời, cái yếu tố tình cảm cũng vậy. Chúng ta phải mỗi ngày huân tập cái lòng thương yêu chúng sinh, thương yêu đạo pháp. Hôm qua thầy giảng cái bài đó đó: "Tình yêu đạo pháp" phải không? Đó, cái lòng biết ơn Phật, thương yêu đất nước, quê hương, vân vân.
[1:00:21]Những cái điều đó là sẽ làm chúng ta có sức mạnh khi mà có cái gì nó đe dọa đến những người mà chúng ta thương yêu. Và cái thứ ba là mình phải rèn luyện để cho quen với cái sự can đảm, để quen đối diện với nguy hiểm. Ví dụ mình tập võ, mình tập song đấu cũng là quen cái đối diện với nguy hiểm. Chứ hễ nghe nói song đấu cái lảng lảng lảng trốn hết là cái người đó không có yếu tố thứ ba, đụng chuyện đâm đầu chạy mất, nghĩa là nghe ăn trộm là chui tọt gầm giường nằm luôn ở dưới á. Qua tới ba, bốn ngày chưa thấy đi ra. Phải không? Nên phải tập chiến đấu, rồi cái chuyện gì mà nó khó khăn trở ngại, mình dám đương đầu, mình nhận cái trách nhiệm để rèn luyện cái can đảm như vậy.
[1:01:01]Đó là chúng ta phải tập cái dũng lực như vậy. Vậy đồng ý chưa? Ừm. Rồi một điều nữa, có một cái điều nữa hồi nãy mà Chúc Hiển nói á nó không phải là sai, mà nó gần đúng thôi. Là cái công đức mà chúng ta lễ kính Phật á, khi chúng ta tôn kính Phật là chúng ta tự nhiên mình có cái uy đức, tự nhiên có cái sức mạnh tinh thần. Mà khi có cái sức mạnh tinh thần, thì đụng chuyện mình cũng can đảm luôn. Nên cái phước tạo ra can đảm cũng không phải là sai, nhưng mà thầy muốn đặt cái phước ở phía sau. Như là nói là cái khi mà chúng ta có hành động can đảm để bảo vệ được Phật pháp, ừm bảo vệ được cho nhiều người,
[1:01:43]cái phước á nó lớn gấp trăm gấp ngàn lần những cái việc phước thông thường. Thầy muốn nói như vậy. Nhưng mà thật sự, cái can đảm cũng có do phước tạo ra chứ không phải không. Bởi vậy mình cũng vỗ tay luôn!
[1:01:58]Khi mà chúng ta siêng lễ kính Phật một thời gian đi rồi sẽ thấy bỗng nhiên người mình cũng bớt nhát nữa. Mà cái bớt nhát đầu tiên là bớt sợ ma. Bớt sợ ma. Nghĩa là ví dụ như mình mình nhớ mình hay có tính sợ ma, mình ngồi đâu trong bóng tối đó, mình thí dụ mình ngồi ở đây là ánh sáng có ánh đèn, mình ngồi chỗ ánh đèn chứ mình không dám ngồi bóng đêm đâu. Thì sau lưng mình ở phía trong hốc kia là một bóng tối, mình nhìn không rõ, chỉ lâu lâu nghe tiếng lá cây rớt xào xạc giống như có ai đi tới gần, lúc đó mình nhìn lườm lườm lườm mà hơi run run, dòm lại coi có cái người nào ở gần mình hay không thì biết là mình còn còn nhát.
[1:02:33]Đó, mình phải ráng mình tu sao lễ Phật, cái quán tâm từ bi á là hễ mai mốt mình đang ngồi yên lặng rồi, sau lưng là bóng đêm nha, mình nghe tiếng bước chân rào rào thì thầm thì thầm đi tới, mình quay lại nhìn quắc mắt nhìn liền. Quắc mắt nhìn để với tất cả cái sự can đảm coi trong đó là cái gì. Là ăn trộm hay là ma? Mà bằng tất cả cái cái dũng lực của mình với cái nhìn mà hổng sợ thì đó là mình đã đạt được cái can đảm rồi, mình có cái dũng trong người là do công đức tu tập rồi đó. Do biết lễ Phật, do biết từ bi, do biết quán vô ngã đã thành tựu rồi. Rồi ai đã hết sợ ma rồi giơ tay lên thầy coi.
[1:03:10]Ai hết sợ ma? Hả? Hết sợ ma hả? À! Thầy nhớ lần trước sư ở đây là nổi tiếng sợ ma phải không ta? Đi đâu mà hễ có đi mình không dám đi, nay hết chưa? Hết rồi phải không? Rồi, ngày mai cho lên trên hòn đá Dựng ở một mình nha. Tối mai cho lên trển ngủ một đêm trển.
[1:03:39]Trong cái gọi là cái can đảm, nó có cái gọi là cái sức mạnh tinh thần. Cái người mà mình có cái rèn luyện thân thể khỏe mạnh thì thường mình cũng dễ can đảm hơn nữa. Ừm, đó là sức mạnh tinh thần. Có nhiều người hay nói thế này, là vào thời Lý hoặc thời Trần á, đất nước chúng ta rất là thịnh. Chúng ta tạo ra được nhiều cái võ công oanh liệt, chiến thắng được giặc ngoại xâm. Và đổ thừa công lao đó là cho Phật pháp và nhất là cho Thiền tông. Vì thời đó thiền rất là mạnh. Là chính nhờ sức mạnh của thiền đã làm cho cha ông chúng ta thời đó nghĩa là có sức mạnh mà tiêu diệt kẻ thù. Ừm. Thường người ta dễ kết luận.
[1:04:22]Nên thầy nói thường thường nó không có đơn giản như vậy. Chuyện đời mà lịch sử chép lại không chính xác hết, luôn luôn thiếu sót. Như vừa rồi thầy có xem cái bộ truyện kiếm hiệp là Thiên Long Bát Bộ của Kim Dung. Thì bộ này ổng mới viết lại, ổng viết lại rất là hay. Thì trong cái đoạn cuối nó có đoạn thế này: Cái đoạn cuối là Tiêu Phong là một anh hùng hảo hán, là lúc trước không biết gốc gác cha mẹ mình thì đã từng làm tới bang chủ Cái Bang, là anh hùng thống lãnh của Trung Nguyên. Sau này cái vì phát hiện ra nguồn gốc mình là người Khiết Đan nên bị xua đuổi. Đi tìm về lại quê hương Khiết Đan,
[1:05:01]làm lên tới một vị đại vương đóng quân sát biên giới của triều Tống, nhà Tống. Nhưng mà trong lòng Tiêu Phong là người tốt, đại nhân đại nghĩa. Nên khi vua của Khiết Đan ra lệnh Tiêu Phong phải cầm quân đánh nhà Tống thì Tiêu Phong không chịu nên bị bắt. Rồi cái chuyện mà Tiêu Phong không chịu đánh nhà Tống bị bắt làm cho anh hùng Trung Nguyên mà ngày xưa mà căm giận Tiêu Phong á mới kéo nhau ra để mà giải vây cứu Tiêu Phong. Thì khi cứu Tiêu Phong xong phải đem quân phải dẫn nhau chạy trở về Trung Nguyên, bởi vì quân của Khiết Đan rượt theo. Thì khi rượt tới cái ải Nhạn Môn Quan á thì quan binh nhà Tống canh giữ biên giới không cho, đóng cửa thành không cho qua.
[1:05:41]Không cho qua. Thì tại vì dòm xuống là thấy nhiều người mặc quần áo hỗn loạn, không biết ai thiệt ai giả nên không cho qua. Thì lúc mà đóng cửa không cho qua thì quân Khiết Đan tràn tới. Cả nhà vua cũng dẫn binh đi tới để bắt Tiêu Phong trở lại. Thì trong đó có hai nhân vật cũng là nhân vật vai chính là Đoàn Dự với Hư Trúc. Hai người đó võ công siêu quần bạt tụy, đã xông vào cái trùng trùng quân Khiết Đan mà bắt được vua Khiết Đan đem ra. Tại hai người này võ công cái thế. Bắt ra. Thì trước mặt bao nhiêu quân á, Tiêu Phong mới buộc vua của Khiết Đan là phải ra lệnh, hứa trước một điều suốt đời không được đem quân đánh vào nhà Tống.
[1:06:17]Thì do tính mạng bị đe dọa cho nên là vua Khiết Đan phải tuyên bố cái điều đó trước ba quân, mà người Khiết Đan họ nói họ giữ lời. Nên sau đó họ rút quân đi về. À rút quân về thì ông quan binh ổng cũng không cho đi vô. Còn Tiêu Phong ngay lúc đó là lấy cái mũi tên cắm vào tim mình, tự tử chết liền. Bởi vì biết mình không phải là nhà Tống, mình là người Khiết Đan nhưng mình đã bảo vệ quyền lợi của người Tống, cho nên mình không thuộc người nào hết. Cho nên nỗi đau khổ và tự tử chết liền lúc đó. Thì sau đó anh hùng hào kiệt là họ thương tiếc, họ thương tiếc cái là một nỗi nghĩa là đây là một cái
[1:06:53]nghĩa là một cái bi hùng kịch thật là đẹp trong cái bộ truyện, cái đoạn cuối của Thiên Long Bát Bộ. Thì sau đó, khi mà anh hùng hào kiệt đã đi tìm những đường núi mà đi vào Trung Hoa trở lại rồi á, thì cái tay quan mà giữ thành á mới viết một tờ tấu chương báo về triều đình, là nói là y đã dắt quân đánh lên Khiết Đan, giết được nghĩa là cái tay mà đại vương Tiêu Phong của Khiết Đan và thắng lợi rực rỡ. Thì triều đình thấy như vậy mới phong chức cho y, mà sự thật là y làm công việc gì? Chỉ là đóng cửa thành không cho ai vô thôi. Nhưng mà báo cáo về là mình dắt quân ra tràn qua biên giới, quánh tan cái quân Liêu Khiết Đan,
[1:07:30]giết được một đại tướng mà người ta người ta tự tử. Mà trong lịch sử thì ghi lại chuyện đó là cái tay quan giữ thành đã một lần xuất quân đánh thắng trận, giết được một tay đại vương của nước địch. Nhưng mà giữa sự thực và lịch sử có những điều khác nhau rất xa, khác nhau rất xa. Thì cũng vậy, khi mà nói rằng là vào cái thời đó mà chúng ta nhờ thiền học Lý Trần, Thiền tông thời Lý Trần làm cho đất nước mình mạnh mà chống được ngoại xâm cũng chỉ là một phần của sự thật, chưa phải toàn bộ sự thật. Vậy toàn bộ sự thật là cái gì mà đem cho đất nước chúng ta thời đó cái sức mạnh kinh hồn mà thắng được giặc ngoại xâm liên tiếp như vậy?
[1:08:10]Sự thật là gì?
[1:08:15]Sự thật chính là chính là khí công, võ học à lạ như vậy. Phật pháp thời đó là cho chúng ta cái điều thiện thôi, cho điều thiện. Nhưng mà Thiền tông á thì cũng dễ làm cho người ta chấp không lắm, rất dễ. Nói cái gì cũng không hết, cho nên người ta cứ chăm lo ờ dồn cái sức vào nhiếp tâm tu thiền để mong đạt được sự giác ngộ mà thôi, chứ không màng cái gì nói thiện ác không làm nữa mà. Là không thiện không ác mà. Cho nên cái thiền thực sự nó không phải là cái đem đến sức mạnh. Chúng ta nghiên cứu toàn bộ lý thuyết về thiền chúng ta sẽ thấy thiền luôn luôn thúc đẩy con người ta đi vào chỗ hư vô để cho tâm được thanh tịnh mà giác ngộ được Phật tánh gì đó.
[1:09:01]À luôn luôn là như vậy. Nhưng mà vào thời đó thì cha ông ta, các danh tướng Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Trần Hưng Đạo rồi mới là vô cùng kiên cường, Phạm Ngũ Lão vô cùng kiên cường. Là chính sức mạnh của khí công. Vào thời đó, nhà Trần á có cái bí quyết võ học rất là giỏi. Kể cả những cái nữ nhân mà thuộc dòng dõi của hoàng tộc nhà Trần cũng đều phải biết đánh võ hết. Mà họ rất là giỏi khí công. Và chúng ta thấy, theo như nguyên tắc mà chúng ta đã biết, khí công chính là cái nền của thiền, thấy không? Khí công chính là cái nền của thiền. Đức Phật chúng ta cũng nhờ có nội công mà đạt được thiền định.
[1:09:39]Tổ Bồ Đề Đạt Ma cũng nhờ cái nội công mà thành tựu được thiền định. Vô số các thiền sư nhờ có nội công mà thành tựu được thiền định. Thì vào thời nhà Lý, nhà Trần cũng vậy, các thiền sư thời đó cũng nhờ có nội công võ học rất giỏi nên khi nhiếp vào thiền cũng rất là thành công. Nhưng mà cái sức mạnh khí công á nó lấy ngang ra cái nó biến thành sức mạnh của dân tộc thời đó, làm cho cha ông chúng ta không sợ hãi trước kẻ địch, không sợ hãi kẻ địch. Khi mà quân địch, quân Mông Cổ đem quân lần đầu thì vua Trần Thái Tông là một vị vua rất là hâm mộ thiền, vì sợ dân khổ nên đã tính đầu hàng, tính đầu hàng.
[1:10:20]Nói quân nó đánh như vậy chắc mình thua, tại Mông Cổ mạnh quá mà, đánh cả thế giới. Thì cái người mà không cho đầu hàng, quyết chiến tới cùng là ai? Trần Thủ Độ. Ừ. Đó là con người giỏi võ vô cùng, con người của dòng họ Trần cực kỳ giỏi võ. Ổng mới nói rằng: "Nếu mà bệ hạ muốn đầu hàng thì hãy chém đầu thần cái đã." Mặc dầu là cái ông vua Trần Thái Tông lúc đó là cháu ổng thôi, ổng là chú. Chém thì đâu dám chém chú mình, mà thấy ổng nói quyết liệt quá nên cũng thêm sức mạnh. Thì thế là thôi phải mà lãnh đạo nhân dân để chiến đấu. Nên chúng ta thấy, nghĩa là vào cái thời đó Trần Thái Tông cũng là một thiền sư đó, nổi tiếng, viết sách rồi đó.
[1:11:02]Là một người chủ trương đầu hàng nha. Người am hiểu thiền học là người chủ trương đầu hàng. Nhưng mà cái người mà quyết chiến, cản cái sự đầu hàng đó lại là Trần Thủ Độ, là một con người, một võ sư. Một người cực kỳ giỏi võ, giỏi khí công. Đã cứu đất nước chúng ta trong cái lần thứ nhất. Rồi 30 năm sau, quân Nguyên đem qua đánh lại nữa thì lúc đó là vua Trần Nhân Tông, vua Trần Nhân Tông cũng chủ trương đầu hàng. Cũng là một thiền sư nha, chúng ta nhớ điều đó. Hãy nhớ, lần thứ hai cũng là một thiền sư và cũng chủ trương đầu hàng. Thì cái người mà cứu dân tộc ta thời đó không chịu đầu hàng là ai?
[1:11:40]Chính là Trần Hưng Đạo, Tổng binh Trần Hưng Đạo, Tổng tư lệnh Trần Hưng Đạo. Ông nói câu này, ông nói vua Trần Nhân Tông câu này: "Nếu đầu thần chưa rơi, bệ hạ đừng sợ." Tức là ổng quyết tâm đánh và tin rằng chiến thắng. Nhờ cái quyết tâm của Trần Hưng Đạo nên vua Trần Nhân Tông thôi tạm yên lòng và lãnh đạo nhân dân chiến đấu. Mà Trần Hưng Đạo là một danh tướng cực kỳ giỏi võ, cực kỳ giỏi võ, cực kỳ giỏi khí công. Nên chúng ta điểm qua lại vào thời Trần á, mình đổ cho nhờ thiền nhà Trần mà tạo nên sức mạnh cho dân tộc thì đúng là đúng một phần, mà quên cái công lao chính. Hai lần là hai thiền sư, hai ông vua chủ trương đầu hàng.
[1:12:26]Mà hai lần cản cái sự đầu hàng đó, quyết tâm chiến đấu tới cùng lại là hai danh tướng giỏi võ: Trần Thủ Độ và Trần Hưng Đạo, chứ không phải hai ông thiền sư. Cho nên vì vậy, chúng ta cẩn thận lại. Chính cái mà làm cho chúng ta có cái sức mạnh tinh thần, có dũng lực là khí công, là nền tảng của thiền. Còn nếu thiền mà không có cái nền tảng khí công, chúng ta rất dễ rơi vào nhu nhược. Mà hiện nay, chúng ta đang bị như vậy. Rất nhiều người hâm mộ thiền, thích thiền nhưng mà không hề có cái nền tảng khí công, cho nên tuy nói gì cũng không, thích ngồi thiền nhưng lại là những con người nhút nhát, nhu nhược.
[1:13:07]Vì vậy, ngày hôm nay, chúng ta phải bổ sung điều đó lại là bằng cách phải siêng năng tập khí công vì nó là nền tảng của sức khỏe, sức mạnh tinh thần và là nền tảng của thiền định. Và cũng là cái như cha ông chúng ta đã có, là tạo thành sự can đảm cho mình, cũng là cho Phật pháp. Hôm nay ờ thầy nói tới cái bài dũng lực là để thầy bổ sung thêm một cái cái yếu tố quan trọng mà rất ít khi được nhắc tới trong đạo Phật. Mặc dù là kinh Phật có nhắc tới nhưng mà ngày nay khi chúng ta giảng kinh thuyết pháp, chúng ta rất ít nhắc tới cái vấn đề sự can đảm, cái dũng lực. Mà khi thiếu điều đó là chúng ta phải hiểu là đạo Phật cũng sẽ suy yếu.
[1:13:54]Nên chúng ta phải tu tập cái sức mạnh của cái dũng để chúng ta vừa vượt qua cái khó khăn cho đời tu của mình mà cũng là góp tay để mà chống lại những cái đe dọa đến với Phật pháp. Nhưng chúng ta cũng nhắc nhau là chúng ta phải sử dụng cái dũng lực cho khéo léo để đừng bị rơi vào cái cái hung hăng, tàn bạo, nóng nảy, kiêu ngạo. Như vậy, mà chúng ta cũng cảnh giác một điều khi nhìn lại lịch sử là chính khí công mới đã đem lại những chiến công hiển hách cho dân tộc chúng ta vào thời Lý và thời Trần, hãy nhớ điều đó. Vì vậy, cái người đệ tử Phật ngày hôm nay phải siêng năng rèn luyện thân thể bằng phương pháp khí công.
[1:14:43]Điều này thầy sẽ nói trong cái kỳ giảng tới của Bát Chánh Đạo, Tứ Thánh Đế Bát Chánh Đạo là về phần Chánh Niệm, thầy sẽ nói thêm một lần nữa. Thì ừm cũng hết giờ, à cũng còn 10 phút nữa. Là sẵn ơ cuối năm nay thầy có đặt được hai bài nhạc. Ờ hôm giờ chùa cũng rên rỉ, hôm giờ thì ờ phát a cho quý Phật tử tập hát cho vui, ừ tập hát cho vui ha. Thôi ờ đầu năm, hôm qua thầy nói đó: "Để có ngày Tết thì năm cũ phải hết" là vậy. Ờ thôi đầu năm ờ thầy cũng a chúc cho quý Phật tử đã ờ lặn lội lên đây ăn Tết với chùa, ờ với thầy, với đại chúng là một năm mới được mọi điều an vui, hạnh phúc, tốt lành, may mắn, như ý.
[1:15:28]Nếu mình có đi làm ăn thì được phát đạt, thịnh vượng. Nếu mình có tu thì được tiến bộ về tâm linh. Nếu mình có nhu cầu hạnh phúc thì sẽ được hạnh phúc. Nếu mình muốn làm được nhiều việc công đức thì sẽ có cơ hội để làm được nhiều việc công đức. Và một điều quan trọng cuối cùng là nhớ luôn luôn san sẻ giáo pháp đến cho những người chưa biết. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Có câu hỏi hả? Thôi
[1:17:04]để ngang đó thôi, ngang đó thì đó là chỗ này thú vị lắm.
[1:17:26]Này cái thứ nhất á
[1:17:38]là ví
[1:17:46]dụ cái người quan xử án, ví dụ khi phán quyết rằng người này năm năm tù, hai chục năm tù hay tử hình thấy không? Như vậy là cái lời phán quyết của mình mang hại người ta, vậy có tội hay không, phải không? Đó, đây đây thầy nói cho nghe. Có một người đó đi coi bói, ừ, thì ổng thầy bói ổng mới nói thế này: cái số của anh á là hai năm nữa anh sẽ có được cái may mắn rồi làm ăn giàu có. Và ổng thầy bói đó ổng bói đúng. Tại vì bói tức là nhìn thấy trước thôi, khi nhân quả nó xảy ra đó. Cái số ông này giàu đó là thuộc về nhân quả thấy không? Đời trước có làm phước, hai năm nữa thì cái quả nó trổ ra là ổng giàu.
[1:18:27]Nhưng mà trước đó hai năm thì ổng thầy bói ổng coi ổng thấy trước. Thì mình đừng có nói là thầy bói mê tín nha, có khi coi đúng á. Nhưng có điều cứ ngồi lết la ngoài lề đường mà coi người ta thì đúng là kỳ khôi thiệt. Nhưng mà họ có những cái thuật họ coi ra đó chứ không phải không đâu. Hai năm nữa giàu thiệt. Chuyện việc mà hai năm nữa ổng giàu là đúng nhân quả phải không? Là đúng nhân quả. Rồi khi khiến hai năm sau, bỗng nhiên ổng gặp cái người tốt, thương ổng, giúp cho ổng một cái số vốn lớn để làm ăn rồi ổng giàu luôn. Như vậy là cái người mà gặp ổng cho ổng cái số tiền á, cái quyết định của người đó đó là trúng nhân quả hay sai nhân quả?
[1:19:04]Phù hợp cái dòng nghiệp của người kia, khiến gặp cái người tốt để giúp, phải không? Cho nên quyết định cá nhân của một người, không ngờ nó nằm trong cái dòng điều phối của nhân quả, chứ không phải ngẫu nhiên. Mà cái quan trọng là làm sao trong tất cả chúng ta ở đây vậy, trong suốt cuộc sống của mình á, mỗi cái suy nghĩ, mỗi cái quyết định của mình lên thân phận của người khác, làm sao cho nó trúng nhân quả, thì mình không mang tội mà rất có phước. Ví dụ bây giờ thầy làm thầy cũng vậy. Có một người đệ tử có lỗi, à, thì thầy phải cân nhắc dữ lắm để mà có cái hình phạt. Thì phải phạt để người kia mới sợ mà không có lỗi nữa.
[1:19:43]Nhưng mà thầy phải phạt cách nào đó nó đúng với nhân quả, chứ đừng có theo cái chủ quan cảm tính của thầy. Ví dụ lúc đó thầy giận lên, cái thầy thầy ra một cái quyết định rất là tàn hại, thì cái quyết định đó do cái giận của thầy thì thầy mang tội. Nhưng mà nếu lúc đó thầy bình tĩnh, thầy lắng cái tâm xuống để thầy tìm cái cái nhân quả của người kia, thầy không giận, thầy tìm cái nhân quả, thầy tìm ra được rồi cái thầy ra hình phạt thì cái người kia nhờ cái hình phạt đó mà hết tội, biết sám hối, thầy cũng không mang tội mà thầy có phước nữa. Thầy lại có phước, mặc dù thầy phạt người đệ tử của mình.
[1:20:16]Nhưng mà thầy lại có phước bởi vì cái hình phạt đúng nhân quả, làm cho người kia có lợi. Cái gì đúng nhân quả, điều đó có phước. Rất là lạ như vậy. Cái người chánh án cũng vậy á. Ví dụ như lúc đó là khi mà đem ra hết chứng cớ đầy đủ rồi, người kia phạm mười mươi tội hết, chối hết cãi, người kia cũng nhận tội luôn rồi. Thì ông chánh án mới ra cái hình phạt, ổng phải ra hình phạt. Thì cái hình phạt đó đó, thì ăn thua cái trí tuệ của ổng, nghĩa là bao nhiêu năm ổng học hành, bao nhiêu năm ổng tu dưỡng đạo đức. Ổng cân tới nhắc lui, cân tới nhắc lui rồi cái ổng cho một hình phạt: à bây giờ phải đền cho cái nạn nhân là hai chục
[1:20:55]triệu, đồng thời phải chịu bảy năm tù. Và ổng thấy hình phạt đó chấp nhận phù hợp với nhân quả, với lương tâm, chấp nhận, thì ổng không hề có tội mà có phước. Cho nên làm chánh án mà phán quyết đúng, công rất lớn, chết làm một vị thần linh ở trên cõi trời cao. Có phước mới được làm chánh án, mà làm chánh án mà phán quyết cái gì đúng cái đó, chết lên trên cõi trời mà ở. Phước rất lớn vì đã phán quyết đúng nhân quả. Nhưng mà chỉ sợ là bị mua chuộc, bị đút lót mà ra hình phạt nhẹ hơn hay tha bổng, vân vân, người có tội thành không tội, không tội thành có tội thì chết xuống địa ngục liền. Đọa liền.
[1:21:34]Cho nên chúng ta không sợ điều đó, mà chỉ sợ mình không đủ tinh tế để ra một quyết định đúng với nhân quả thôi. Đó, đó là phần của những người Thậm chí nếu ổng ra quyết định là phải tử hình cái người kia, mà nếu lúc đó trong cái cân nhắc của ổng hoàn toàn bình tĩnh và cân nhắc nhân quả rất chính xác, và thấy rằng cái tội của tên này thôi đúng là phải tử hình, để răn đe được nhiều người khác, chứ nó sống cũng không có lợi, không cải hối gì được nữa. Thôi, phải loại nó ra khỏi đời sống của xã hội, phán quyết tử hình. Thì vẫn có phước như thường, nếu đúng, vẫn có phước như thường, không có sợ điều đó.
[1:22:08]Chỉ sợ là ổng phán quyết tử hình phán quyết sai thôi, mang tội. Còn đúng vẫn không có tội, nhớ điều đó. Cái ý thứ hai là có những người vì thấy trong cái chốn quan trường giành giật, mưu mô hại nhau quá cho nên muốn rút lui. Cái người mà thấy giành giật mà muốn rút lui là người tốt hay người xấu? Tốt phải không? Cái người xấu là nó quyết nó giành cái chức đó tới cùng. Cái người tốt á mới không ham quyền chức mà muốn rút lui. Nhưng mà cái người tốt mà cứ rút lui kiểu đó hết rồi thì đất nước này cái người nào lãnh đạo? Toàn còn người xấu không, thì đất nước này đi về đâu hỡi em? Thấy không? Cho nên là cái người mà hễ biết đạo lý, biết Phật pháp, biết nhân quả,
[1:22:50]biết thiện ác, dù là bị nhiều tiểu nhân nó mưu mô giành giật thì xin hãy vì quê hương, vì đất nước này mà ráng cầm cự giữ cái chức của mình, giữ cái chức của mình. Để mà mà xây dựng quê hương đất nước, vì nếu mình buông tay là người xấu chiếm cái chức đó liền thì dân khổ chứ không ai khổ hết. Thì cái việc mà mình rút lui mà sau đó để cho dân khổ thì mình có tội hay có phước? Cực kỳ có tội. Thấy chỉ một hành động rút lui thôi mà vĩnh viễn một ngàn kiếp sau không bao giờ cơm ăn áo mặc đủ nữa.
[1:23:24]Bởi vì chỉ một hành động rút lui thôi, vì để cho quá nhiều người khổ sau cái rút lui của mình. Nghĩa là ơn trên đã cho, giao cho mình cái chức đó rồi mà vì mình sợ hãi, nhu nhược, không can đảm mà rút lui bỏ cái chức đó cho người xấu rồi để dân khổ, thì một ngàn kiếp là cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Rất là đáng sợ. Đã giao cho mình trách nhiệm rồi là phải giữ cho đúng, khi nào từ chức là từ cho đúng. Ví dụ như bây giờ thầy cũng vậy. Hiện bây giờ mà nói: ôi, làm trụ trì mệt quá, thôi thầy rút lui thầy ở cốc tu cho khỏe. Thì một ngàn kiếp nữa, thiệt, nhiều khi thầy không được làm tăng nữa, đừng có nói tới làm trụ trì.
[1:24:00]Vì thầy không can đảm, không chịu cực để gánh vác cái trách nhiệm của thầy. Nhưng một lúc nào đó là lúc đó có nhiều người giỏi nổi lên rồi, mà thầy cứ khư khư giữ chức, cái đòi đi giảng hoài không cho ai giảng không? Không, để tui giảng, không ai giảng nữa nha, không ai giảng bằng tui. Thì lúc đó là thầy làm sao? Bậy! Lúc phải biết nhường lại cho cái người giỏi hơn mình để cho Phật pháp được hưng thịnh. Thậm chí lúc đó có thể thầy giao chức trụ trì lại rồi thầy lui về một cái cốc nhỏ thầy ẩn tu thì lúc đó thích hợp hơn. Thì đó mới là đúng. Nhưng mà lúc này buông là không được, nhưng mà lúc nào đó buông lại là đúng.
[1:24:33]Phải biết như vậy, mà phải đặt cái lợi ích của Phật pháp lên trên chứ không đặt cái danh dự mình lên trên. Danh dự mình là cái gì? Ai nói đúng? Danh dự mình là cái gì? Chỉ là? Chỉ là cái gì? Cỏ rác, cát bụi? Không không, nghe chưa được lắm. Là cái gì? Không chưa được, nói chưa đúng ý thầy. Danh dự mình là cái gì? Chỉ là cục phân chó!
[1:25:01]Không bao giờ được màng tới cái đó, không bao giờ được coi nó là quan trọng. Phải biết như vậy đó. Không bao giờ được màng tới. Hễ mình làm hay không làm đều vì Phật pháp mà thôi. Cho nên những cái người quan chức trên đời cũng như vậy. Thôi thầy chúc cho mọi người ráng mà giữ chức giùm thầy.
[1:25:56]Cuộc đời sao vẫn nghe câu hận thù? Tình người sao vẫn xa xôi mịt mù?
[1:26:12]Còn nhiều cuộc chiến tranh đem buồn sầu.
[1:26:20]Để dòng nước mắt rơi theo niềm đau. Nguyện lòng xin bước chân theo Phật đà,
[1:26:36]tìm đường hạnh phúc an vui mọi nhà.
[1:26:44]Người người tay nắm tay nhau thật thà,
[1:26:52]dựng xây thế giới hân hoan hiền hòa.
[1:27:00]Xin cho con người đừng ghét ghen nhau.
[1:27:06]Trong đêm mơ cùng một giấc chiêm bao.
[1:27:12]Câu ca thái bình vang khắp tinh cầu.
[1:27:18]Xin cho con người tìm đến thương yêu. Đi qua cuộc đời... Đời còn có bao nhiêu,
[1:27:30]đôi tay cằn khô chẳng đáng chi nhiều.
[1:27:36]Chỉ còn con tim xin đừng để thiếu. Dù là khác nhau biên giới, màu da,
[1:27:48]dù là cách xa bao lớp sơn hà.
[1:27:54]Trong tim đều chung một dòng máu thắm.
[1:28:00]Khóe mắt như nhau lệ đẫm tuôn trào.
[1:28:08]Ngày nào thế giới chung câu đại đồng,
[1:28:16]hận thù đã hết thương nhau thật lòng.
[1:29:30]Về thăm chùa xưa, nghe hồi chuông thoáng đưa. Trời thu đìu hiu, sương mờ giăng lối đi.
[1:29:44]Bùi ngùi thôi từ đây, con tìm đâu lời thầy ban pháp âm?
[1:29:52]Rồi lòng con buồn tênh, khi lìa xa tiếc thương rơi dòng châu. Nhìn ngôi chùa xưa, bên dòng sông vẫn trôi. Thời gian tàn phai, trên thềm rêu phủ giăng. Hồng trần muôn sầu đau, nên thầy đi hành đạo độ chúng sanh. Lòng từ bi vị tha, khuyên đời chung đắp xây tình thương. Thầy dìu con đi, tìm về chân như xa lìa đắm mê.
[1:30:36]Từ biệt vô minh, quay về ánh sáng chân lý nhiệm mầu. Về lại chùa xưa, chúng con ngày đêm tha thiết mong chờ.
[1:30:51]Bên khói hương trầm, dâng tiếng kinh cầu thầy được bình yên. Thầy không còn đây, gương hạnh con gắng theo.
[1:31:06]Lời khuyên ngày nao, tâm từ con gắng trau. Tình thầy như trời cao, êm đềm như mẹ hiền thương mến con. Ngày về thăm chùa xưa, ơn thầy luôn khắc ghi tâm hồn
[1:31:29]con.
[1:31:58]Về thăm chùa xưa, nghe hồi chuông thoáng đưa. Trời thu đìu hiu, sương mờ giăng lối đi. Bùi ngùi thôi từ đây, con tìm đâu lời thầy ban pháp âm? Rồi lòng con buồn tênh, khi lìa xa tiếc thương rơi dòng châu.
[1:32:27]Nhìn ngôi chùa xưa, bên dòng sông vẫn trôi. Thời gian tàn phai, trên thềm rêu phủ giăng. Hồng trần muôn sầu đau, nên thầy đi hành đạo độ chúng sanh. Lòng từ bi vị tha, khuyên đời chung đắp xây tình thương. Thầy dìu con đi, tìm về chân như xa lìa đắm mê.
[1:33:04]Từ biệt vô minh, quay về ánh sáng chân lý nhiệm mầu. Về lại chùa xưa, chúng con ngày đêm tha thiết mong chờ. Bên khói hương trầm, dâng tiếng kinh cầu thầy được bình yên. Thầy không còn đây, gương hạnh con gắng theo. Lời khuyên ngày nao, tâm từ con gắng trau.
[1:33:41]Tình thầy như trời cao, êm đềm như mẹ hiền thương mến con.