[0:27]Nam Mô
[0:40]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. À, welcome you to the meditation course monthly. Nghe gì không?
[1:00]Thường thường cái khóa thiền như vậy á, tới cái à kỳ cuối cùng của năm thì ta luôn luôn có một cái à cuộc thi giáo lý, có phát thưởng. Rồi à... Ở đây à Vĩnh Long mới quá không biết sao, chứ Từ Tân thì thi bằng tiếng Anh. Ở trên Từ Tân, Sài Gòn á, thi bằng tiếng Anh. Nhưng mà còn ở đây không biết tính sao.
[1:30]Mọi năm ở Từ Tân thì thi bằng tiếng Việt, thi trắc nghiệm. À, mình à một câu hỏi rồi có bốn đáp án, mình cứ đánh A, B, C, D. Nhưng năm nay thì bắt già, trẻ, bé, lớn gì phải thi tiếng Anh hết. Vậy Vĩnh Long mình thi vậy được không? À, mình cũng theo luôn đi, làm luôn được không? Thì mình có thời gian chuẩn bị suốt hai tháng. Bữa nay tháng chín, tới tháng 11 sẽ là kỳ cuối cùng, tháng 12 thì không có khóa thiền nữa để lo Tết.
[2:02]Thì quý Phật tử mình nhắm à mình thi được không? Thì tổ chức thi luôn. Giờ ai đồng ý thi thì giơ tay lên cho thầy thầy coi.
[2:16]Trời, có năm, sáu người rồi làm sao mà đi đánh giặc được trời!
[2:26]Tại vì nếu đồng ý thi á thì bắt đầu hôm nay thầy phát tài liệu cho học. Nha! Phát tài liệu cho học trong hai tháng, cũng dễ chứ không có khó đâu. Tiếng Anh dễ, rồi nữa sư thúc à Giác Minh qua ổng kiểm tra bữa đó.
[2:44]Rồi, bây giờ ai đồng ý thi giơ tay lên.
[2:49]Này mới được hai tiểu đội à, làm sao?
[2:54]Thôi nha, để lát à... À tụi con, Hộ Trí rồi con có lấy tài liệu để phát cho Phật tử về học không con? Cái phần một thôi, phần một trong 500 câu căn bản thôi. Phần một 500 câu, có phát âm, học thuộc lòng, có 70 câu à, rất là dễ học, câu ngă ngắn, câu có ba, bốn chữ gì đó, dễ học vô cùng. Nha, để bắt đầu mà mấy người già là học đó được hết á, ha, rồi bắt đầu để bước vào thế giới tiếng Anh từ từ. Trong đây chắc cũng có nhiều người đã rất là giỏi rồi, rồi còn cái phần một của 500 câu căn bản rất là dễ, có 70 câu à, học một bữa một, thật ra siêng ngồi học một tiếng đồng hồ thuộc à, không cần đâu, không cần phải lâu như vậy đâu, ừ, thiệt á.
[3:34]Phải không à, 70 câu
[3:39]học một tiếng đồng hồ à đúng không?
[3:45]Sao cười? Ráng nha học, học để mình nói chuyện, gặp người ta mình nói chuyện được chút đỉnh cho vui. Hôm nay cái bài hôm nay á, thầy giảng à về chư Tăng, nhưng mà cho Phật tử nghe, để Phật tử hiểu làm Tăng khó như thế nào. Rồi để nếu mà mình có phát tâm đi tu thì mình phải hiểu cái bổn phận như vậy. Và nếu mình chưa đi tu thì mình cũng phải hiểu để mình góp phần mà mình xây dựng Tăng đoàn cho nghiêm trang, thanh tịnh, cao quý như thế nào nha, như vậy.
[4:21]Bây giờ ta nói a mình theo đạo gì, thì mình trả lời là mình theo đạo Phật. Mà đạo Phật là như thế nào, thì mình kể ra đạo Phật là gồm ba điều cao quý là: Phật, Pháp và Tăng. À, Phật là Đấng Giáo Chủ cao siêu, một vị Thánh chứng ngộ tuyệt đối, trong vũ trụ pháp giới này không có ai thể hơn được nữa, vì Ngài đạt được cái sự vô ngã tột cùng, trí tuệ tột cùng, từ bi trùm khắp, cái công đức là vô hạn, nên có...
[5:05]Pháp là gì? Pháp là những chân lý, cái đạo lý mà được Phật giảng dạy, như vậy, rồi đó là điều quý giá. Tại vì nếu Phật chứng rồi Phật không nói gì hết thì chúng sinh cũng không có lợi ích, chính nhờ từ cái sự chứng ngộ của mình rồi Đức Phật thuyết Pháp, chúng sinh nghe cái lời thuyết Pháp đó mà có con đường tu hành, nên cái quý thứ hai là là Pháp. Cái quý thứ ba là Tăng, là những người thực hành những lời dạy đó có kết quả và trở thành gì? Xuất gia, từ bỏ cái đời sống thế tục tầm thường, riêng tư, trở thành những người kế thừa, nối tiếp thay Phật mà mà giáo hóa.
[6:03]Cái chữ Tăng ở đây hàm nghĩa là Thánh tăng, chứ không phải
[6:10]phàm tăng. Nhớ giùm đây. Ta nói a Tam Bảo là Phật, Pháp, Tăng thì Phật thì thôi là tuyệt đối rồi, giáo pháp thì không có gì thay đổi, nhưng giáo pháp cũng bị có thể bị sửa đó. Nhưng Tăng, đúng nghĩa của Tam Bảo chỉ là Thánh tăng, còn phàm tăng không tính trong này. Thánh tăng mới gọi là một ngôi báu, sự quý giá giữa cuộc đời này, còn nếu phàm tăng không có cửa, nhớ như vậy. Cho nên, bây giờ dựa theo tiêu chuẩn Tam Bảo Phật, Pháp, Tăng đó, thì ví dụ như thầy, sư thúc, sư chú ngồi đây coi vậy vẫn không được tính rằng trong Tam Bảo nha, vẫn không đủ tiêu chuẩn, vì sao? Vì mình chỉ là phàm tăng. À!
[7:03]Cho nên cái thật ra cái chữ Tăng khắt khe lắm, nhưng mà không lẽ bây giờ không lẽ bây giờ nói thôi ở trong ba ngôi báu đó thầy không có phần, quý thầy đây không có phần, nghe coi nó mích lòng. Nghe nhiều khi nó đụng chạm luôn cả một cái hệ thống Tăng đoàn rất nhiều người xuất gia. Thì nói vì cả một hệ thống Tăng đoàn như vậy thì chắc cũng thành một sức mạnh, thành một giá trị, chứ không thể phủ nhận được. Cho nên ta buộc phải coi lại cái gì, coi toàn bộ Tăng đoàn này cũng là một ngôi báu trong Tam Bảo, nên ta thôi gom hết bao nhiêu con người lại thì chắc cũng làm có một cái giá trị nào đó trong cái việc mà đại diện cho Tam Bảo,
[7:46]trong cái việc mà giáo hóa chúng sinh, nên không phủ nhận được. Chứ bây giờ xé từng người ra, từng thầy ra, thì sự thật một cá nhân thầy đó, cô đó không phải là Tam Bảo, không phải là nằm trong Tăng Bảo. Nên ta hiểu á, cái chữ Tăng là Thánh tăng. Thì đã là Thánh tăng thì một vị thôi cũng là Tăng Bảo, cũng là một điều quý giá giữa thế gian này. Còn bây giờ không biết ai là Thánh tăng thì ta đành phải xếp chung hết toàn bộ Tăng đoàn khắp nơi lại để gọi là Tăng Bảo, chứ một người không đại diện được cho Tăng Bảo. Rồi trong thời đại ngày hôm nay
[8:32]là Phật đã nhập Niết Bàn,
[8:36]cái sự gia hộ, lòng từ bi của Phật thì không bao giờ gián đoạn, nhưng mà Ngài giấu mặt trong Niết Bàn, Ngài làm gì đó, Ngài giáo hóa thế nào theo cái cách của Ngài ta không hiểu được. Pháp, những lời dạy của Ngài bắt đầu hết hiểu rồi, bắt đầu không hiểu nổi.
[8:59]Ngày xưa Phật giảng bằng tiếng Ấn Độ cổ, ngày nay ta có nghe được điều gì để hiểu bằng tiếng Việt Nam mới, khoảng cách rất là lớn, rồi đi qua nhiều giai đoạn dịch thuật, thêm bớt, nên những cái kinh mà ngày hôm nay ta cầm trong tay còn chắc đúng lời của Phật dạy không? Chắc không? Không chắc.
[9:29]Vì vậy bên Nam tông nguyên thủy, họ tôn thờ cái bộ Nikaya được cho rằng đó là bộ kinh mà kiết tập lần đầu tiên được giữ nguyên tới bây giờ. Nhưng nếu nói trên khoa học, lịch sử thì cũng không chắc, vì lần đầu tiên kết tập kinh điển không hề có chữ viết.
[9:59]À! Thời đó, chữ viết là một điều xa xỉ, chỉ có vua chúa, những người giàu, Bà La Môn thì mới dùng chữ viết. Còn người bình dân chỉ nghe nói, ghi nhớ thôi. Tất cả đều nằm trong đầu của mọi người. Người này nhớ truyền qua cái bộ nhớ người kia, nên cái thời đó cái chữ tín, cái lời nói là giá trị của con người. Ai nói rồi mà không làm, đó là cái thứ vất đi. Tại vì không có văn bản gì hết. Và anh hứa làm hả, mà anh không làm thì người đó hết xài. Tại không có căn cứ, chỉ nghe qua tâm thôi, rồi nhớ mà thực hành. Rồi lúc đó, chỉ có một ít người thủ đắc được chữ viết. À! Nên sau khi Đức Phật nhập Niết bàn,
[10:52]chư Tăng mới tụ hội lại trong cái một cái hang núi để kết tập kinh điển. Thì khi kết tập kinh điển vậy, thì ngài A Nan là người theo Phật nhớ hết, nhưng mà chưa chứng A La Hán thì không đủ tiêu chuẩn để dự trong cái hàng thánh tăng của 500 vị mà kết tập kinh điển. Cho nên các vị A La Hán ngồi đó nhập định luôn, nói chừng nào ổng đắc đạo vô đây. Còn nếu mà ổng chưa đắc đạo, dù 100 năm, 200 năm, 1.000 năm chúng tôi vẫn nhập định ngồi đây chờ, không ăn, không uống. Mấy cái vị thời đó đắc đạo cao siêu như vậy. Cửa hang đóng lại, cửa hang bít lại luôn, không ai ra ai vô, các vị cũng không đi ra đi vô, không đi khất thực gì hết, ngồi nhập định luôn.
[11:37]Thì ngài A Nan sốt ruột, chỉ vì mình mà lỡ cái việc kết tập kinh điển, nên ngài cứ tinh tấn tu hành, quên hết mọi việc. Và cuối cùng là ngài mệt mỏi, vừa ngã người xuống là ngài hốt nhiên chứng A La Hán. Thế là ngài dùng thần thông bay đến cửa hang, đi xuyên qua cái vách núi đi vào luôn, không cần mở cửa hang. Không cần gõ cửa, không cần gõ cốp cốp kêu mở cửa giùm. Ngài dùng thần thông đi xuyên qua cái cái cái cửa hang bằng đá chặn lại luôn. Vào đó, thế là bắt đầu là ngài trùng tuyên kinh điển lại, biết bao nhiêu tháng đó. Rồi nói lại những điều ngài nói ra, ngài nói rằng: "À, tôi nhớ như vậy, tôi có nghe như thế này."
[12:20]Nên đầu kinh hay có cái chữ là "Như thị ngã văn" á. "À, tôi nghe như thế này nè." Đó là khẳng định bằng cái trí nhớ của ngài. "Như thị ngã văn, tôi nghe như thế này." Ngài nói, thì 500 vị A La Hán khác ngồi xem có đúng đạo lý không. Tại vì có những cái pháp hội các ngài không có chứng kiến, không có nghe. Ngài A Nan nói lại, nhưng mà các ngài so sánh với cái tâm chứng của chính mình: "À, ngài chứng ngộ như thế này. Những điều Phật nói ra như thế này, ăn khớp." Thì ngài công nhận, các ngài công nhận, không có sửa, không có nghi ngờ thì coi như bài kinh nó được thông qua và được ghi nhớ lại trong tâm các vị A La Hán.
[13:00]Chẳng có ghi chép gì cả, chẳng ghi chép gì cả. Sau cái buổi kết tập kinh điển đó, các vị mới chia nhau đi rồi các vị mới đem cái trí nhớ của mình mà dạy lại cho đệ tử, thì cũng sao? Cũng chỉ là trí nhớ. Cũng chỉ là trí nhớ. Rồi sau này, đến cái kỳ kết tập của vua A Dục ha, vua A Dục tổ chức 200 năm sau bắt đầu mới viết lại bằng một ngôn ngữ gì? Ngôn ngữ của miền Nam Ấn Độ. À! Mà bây giờ ta hay gọi là tiếng Pali. Chứ chưa chắc cái tiếng Pali mà trong kinh Nikaya là tiếng của Đức Phật thuyết pháp thời xưa nữa, cũng không chắc nữa, khổ như vậy. Nên bắt đầu nó đã từ Đức Phật nói, tới ngài A Nan nói,
[13:48]rồi bắt đầu các ngài A La Hán truyền lại cho đệ tử, rồi các đệ tử truyền thêm 200 năm cho tới cái ngày mà kết tập lần thứ hai của vua A Dục tổ chức được viết thành kinh điển. Cái giai đoạn đó ta không biết có sự thay đổi nào hay chưa. Đó! Rồi các vị Nam tông mới tôn thờ kinh đó, đây nói đây là đích thực lời Phật dạy. Thì thôi, ta tin như vậy, à những văn bản kinh Nikaya là đúng lời Phật dạy, được 500 vị A La Hán chứng nhận đi, cho là cũng không biến dạng lắm đi. Từ Đức Phật cho đến 200 năm sau, cho là ít biến dạng hay không biến dạng đi, thì đó là cái mẫu mà Nikaya tới ngày nay chúng ta đọc, chúng ta học.
[14:32]Nhưng hiểu hay không, có ai hiểu không, mới là vấn đề. Nó vẫn chỉ là chữ nghĩa, vẫn chỉ là chữ nghĩa. Sau này Hòa thượng Minh Châu một mình ngồi cặm cụi, mày mò dịch hết các kinh Nikaya từ tiếng Pali sang tiếng Việt, tức là ngài làm cái công trình rất là vĩ đại. Nhưng mà cái lối dịch của ngài là xem cái kinh đó như là một cái viên ngọc, để đó không đụng chạm, đứng ngắm thôi, không đào xới, không phân tích, không đi vào chia chẻ gì hết, vì sợ làm làm sai cái ý của Phật. Nghĩa là một là một, hai là hai, không đụng tới, không chia chẻ, không phân tích. Và các vị về sau cũng theo cách của Hòa thượng Minh Châu,
[15:17]không chia chẻ, không đụng chạm, không phân tích tới Nikaya. Cứ mãi nó cứ sừng sững sừng sững như vậy, để xa xa như vậy thôi. Không ai chen vào, không ai làm gì cả. Bởi vậy, bên Nam tông mới tiếp tục phát triển những cái luận bản khác, những bản chú giải, những bản chú thích, rồi càng lúc càng nhiều. Và nổi bật nhất là bộ gì? Vi Diệu Pháp, Abhidhamma. À, Abhidhamma là một phát minh mới hẳn của Nam tông, mà nhiều khi chẳng giống gì với kinh Nikaya nữa. Và các vị sư bên Nam tông tự hào là Vi Diệu Pháp là một bộ tuyệt tác, có khi còn hay hơn Nikaya, tại vì ngôn ngữ gần gũi hơn, chia chẻ vấn đề nhiều hơn.
[16:01]À, nhiều vị tự hào như vậy, nhưng sự thật là bắt đầu có biến đổi rồi, bắt đầu Pháp đã bắt đầu biến đổi rồi. Còn qua bên Bắc tông thì Bắc tông là tha hồ bay bổng luôn. Ta không biết những cái người mà những luận sư, những bậc tông sư của Bắc tông Đại thừa là những người họ học từ đâu, kiến giải từ đâu, nhưng mà phải nói cái trí tưởng tượng của họ là cực kỳ bay bổng. Giữa Ấn Độ, Bắc Ấn Độ và Trung Hoa có những cái đầu siêu việt. Những bộ luận cực kỳ giỏi, ví dụ như Đại Thừa Khởi Tín Luận, Thập Nhị Môn Luận, hay Trung Quán Luận của ngài Mã Minh, ngài Long Thọ, ngày mấy ngàn năm rồi ta đọc lại ta cũng thán phục cái trí tuệ của các ngài.
[16:53]Cho đến ngày nay vẫn chưa có một triết gia nào nói bằng được những lý luận như của như ngài Mã Minh hay như ngài Long Thọ. Cái đầu óc không thể tưởng tượng được. Ta không hiểu cái sự chứng ngộ tâm linh các ngài đến mức độ nào, nhưng mà cái luận bản của các ngài, ta không thể tưởng tượng nổi về cái sự cao siêu. Ta nhớ câu chuyện Tây Du Ký không ạ? Tây Du Ký là dựa vào một câu chuyện có thật, một cái điều lịch sử có thật, là ngài Đường Huyền Trang đi từ Trung Hoa sang Ấn Độ thỉnh kinh, rồi đem kinh về để mà dịch. À, câu chuyện nói trên đường đi từ xa như vậy thì đúng là cũng có cái nhiều cái nó khổ sở, ừ phức tạp, khó khăn.
[17:42]Nhưng mà người Trung Hoa với cái đầu óc của của Kim Dung á, hồi đó là ông à Ngô Thừa Ân, ổng viết thành cái bộ Tây Du Ký mà đủ yêu ma, quỷ quái, phép thuật, thần thông, bay lên trời, xuống biển, úi đủ thứ trò hết trơn. Mà tới bây giờ đến nỗi ông dựng lên một nhân vật Tôn Ngộ Không, mà người ta tưởng có thiệt người ta thờ luôn. Người ta đem nhân vật Tôn Ngộ Không người ta thờ luôn, mà thật sự có đâu! Đến đến mức độ như vậy. Từ cái không có mà dựng có, có rồi sao? Có nó đi vào tâm thức, đi vào tiềm thức của dân gian, nó trở thành cái không biến thành cái có. Đó là biểu tượng của Bắc tông Đại thừa.
[18:22]Rất nhiều kinh điển về sau xuất hiện nói rằng là Phật thuyết, nhưng sự thật không hề có Phật thuyết. Không hề! Đó là điều xác định, khẳng định. Ngày nay ta nhìn bằng con mắt khoa học là ta phải biết rõ kinh nào của Phật thuyết, kinh nào không biết ai viết mà mượn danh là Đức Phật. Đây là một sự thật ta phải chấp nhận, không thể nào nói khác đi được. Đó là một sự thật. Bây giờ điều đó làm cho ta đau xé lòng, nhưng phải chấp nhận. Như ngày xưa vậy, khi thầy đi tu thì bước vào đạo là mình gặp kinh Đại thừa thôi, tụng kinh Đại thừa thôi, thì cũng yên tâm mình xuất gia là mình đi con đường Đại thừa cao siêu.
[19:08]Cho đến cái ngày chính vị Hòa thượng bổn sư của mình tuyên bố kinh Đại thừa không phải Phật thuyết, như rớt trên trời rớt xuống một cái bịch. Tan vỡ trái tim hết. Nhưng mà bởi vì đây là chính Hòa thượng bổn sư mình nói, không dám cãi, phải chấp nhận. Rồi sau từ đó mới quay lại để nghiên cứu kinh Nikaya. Tại sao bên đó khác biệt dữ dội như thế này? Hồi nào giờ mình dồn sức mình thực hành theo Đại thừa, bây giờ mới té ngửa ra không phải Phật thuyết. Nhưng mà không lẽ còn có người hay hơn Phật? Nếu Đại thừa hay hơn kinh Nam tông, Pali, Nikaya, thì như vậy có người giỏi hơn Phật ạ?
[19:51]Mà ta phải có cái niềm tin, một cái tiền đề tin tuyệt đối: không ai hơn Phật được. Không ai hơn Phật được. Nên cái việc mà còn có những luận bản, những lý luận mà cao hơn Phật chỉ là sự hiểu lầm. Thầy nhờ cái niềm tin đó mà thầy sống sót. Thầy nhờ cái niềm tin đó thôi, không ai có thể hơn Phật được. Nên thầy tìm lại kinh gốc.
[20:18]Sáng nay thầy có ghé Từ Tân, hôm nay khóa thiền tham vấn chút rồi mới chạy về đây. Ngồi gặp Sư Bác Từ Tân thì Sư Bác Từ Tân cũng là chuyên gia về kinh Nikaya. Hai anh em ngồi nói chuyện với nhau rất là tâm đắc, tương đắc. Đều cùng một quan điểm thế này: Kinh Nikaya bình dị, gọn ghẽ, cô đọng và nhiều khi nhìn thấy nó sơ sài, nhưng cực kỳ khó hiểu và súc tích. Cho đến ngày hôm nay, cũng rất ít ai dám chạm vào kinh Nikaya để mổ xẻ, chia chẻ tan nát ra hết. Không dám. Chỉ có mình thầy liều, điếc không sợ súng, thầy giáng toạc ra hết luôn.
[21:07]Ở đây có ai nghe những bài thầy giảng về Nikaya chưa? Thầy giảng cũng nhiều năm rồi. Những bài giảng đó, giảng thầy phân tích đi vào chẻ ra hết luôn, không sợ gì nữa hết. Như vậy. Thì các sư Nam Tông nghe thầy giảng rất bạo nhưng cũng rất thích. Có nhiều sư Nguyên Thủy gặp thầy cũng rất là vui vì thấy thầy táo bạo giảng đào sâu vào Nikaya luôn. Như vậy. Thì cái Pháp, gọi là Pháp bảo, là lời dạy của Phật thì thực sự sao? Thực sự là bị biến đổi, rồi bị gì? Bị so sánh hơn thua. Nên rồi khi ta đến ta gặp cái giáo pháp là thực sự là ta không hề gặp được một giáo pháp do chính Phật thuyết, mà do ai thuyết?
[21:57]Do thầy Bổn sư của mình trong một ngôi chùa nào đó mà ta có duyên, hay vô tình ta bắt gặp một cuốn sách nào đó của ai viết về giáo pháp mà ta đọc rồi ta chấp nhận. Đó, cái cửa vào đạo của ta buổi ban đầu là đó, phải không ạ? Một cuốn sách ta vô tình đọc, một bài giảng ta vô tình nghe, hay là một ông thầy ở một ngôi chùa ta vô tình ghé chân viếng thăm. Chỉ vậy thôi, chứ chưa hề là của Đức Phật. Giờ ông thầy đó nói: "Ở đây ghé tụng kinh nha con." Ngồi đó tụng kinh, mấy thầy trò tụng nhau, ông đưa ra bản kinh thì bản kinh đó của ông thầy đưa ra. Và ông thầy ổng đưa ra, ổng lấy bản kinh đó không biết nguồn gốc ổng lấy từ đâu, in ở đâu đó.
[22:44]Và cũng thầy của ông thầy đó ổng truyền lại, thầy của ông thầy đó truyền lại rồi ổng cũng tin theo thầy mình và ổng cũng tu, ổng tụng rồi ổng truyền lại cho mình tu, tụng. Như vậy thôi, chưa hề bảo đảm rằng đó đúng là lời Phật dạy, chưa hề bảo đảm. Nhưng mà nếu ta nói với ông thầy: "Thầy thầy, coi chừng kinh thầy tụng không phải của Phật thuyết à." Thì chuyện gì xảy ra?
[23:10]Chuyện gì xảy ra?
[23:17]Thì nó có hai khả năng xảy ra.
[23:21]Một khả năng là gặp ông thầy rất từ bi, hiền lành thì từ đó ổng không gặp mặt mình nữa, mình bước tới cổng chùa ổng đuổi ra liền. Là quá xúc phạm, phải không ạ? Tức là cả một cuộc đời tu mà thầy ổng tu, ổng tụng kinh này, hôm nay mình tới gặp: "Thầy thầy, kinh thầy tụng không chắc của Phật thuyết đâu nha." Thì không bao giờ ổng gặp mặt. Từ đây mãi mãi không thấy nhau. "Em nhớ cho: Mùa thu đã chết rồi!" Nhớ như vậy. Từ đây mãi mãi không thấy nhau. Đó là ông thầy từ bi. Còn nếu gặp ông thầy không từ bi thì sao? Nếu ổng cầm cái dùi chuông thì ổng phang vô đầu mình liền, tới đâu tới, vì quá xúc phạm.
[23:58]Nhưng đó là một sự thật đau lòng. Đó, về giáo pháp như vậy. Mà kinh bây giờ cách mấy ngàn năm rồi, quá nhiều bản kinh, quá nhiều bản kinh, không biết đâu là đâu. Bây giờ cái cái cái Bảo thứ ba là Tăng bảo, là những người xuất gia. Là những người bây giờ đây là một đại diện sống động cho cho Phật Pháp, đúng không ạ? Nếu không có những thầy, những cô xuất gia, sự thật mình cũng không thể nào biết đến Phật Pháp được. Chính nhờ những con người mà xuất gia cạo đầu, mặc áo cà sa, bỏ gia đình, bỏ hết mọi việc thế gian, chuyên chú tu hành thì mình mới thấy rằng à có con người mà professional, chuyên nghiệp tu hành như vậy
[24:47]thì mình mình tin tưởng mình đi theo, professional. Thế còn bây giờ gặp một người à mình tới gặp là nói: "Gặp ông thầy hay, ổng ở chùa à nhưng mà kế bên cái chùa có cái nhà ổng. Nhà ổng thì có bà vợ, bà vợ có khoảng bảy đứa con. Hễ đụng chuyện chạy qua chùa ổng cúng, xong chuyện ổng về nhà ổng ở vợ con." Mình tin không? Không. Vì sao? Vì cái giáo pháp của Phật mà mình được nghe là một giáo pháp gì? Của một sự tu hành thanh tịnh, giác ngộ, giải thoát. Thì một người mà không từ bỏ hết mọi cái điều ô nhiễm thế gian thì không thể đại diện cho Phật Pháp được. Tại vì Phật Pháp là một cái gì quá tinh khôi,
[25:32]quá thanh khiết, quá cao quý, nên không thể đại diện bởi người ô uế được. À, nên vì vậy chư Tăng trở thành một đại diện sống động vì dám vứt bỏ hết thế gian, sống một đời thanh tịnh mới đại diện được. Thì gọi ta gọi là quý giá là như vậy. Nhưng liệu chư Tăng tu hành có đúng với Phật Pháp hay chưa nữa? Đây vấn đề. Tại vì ngay cả cái Pháp mà ta nghe cũng đã làm sao? Không chắc đúng lời Phật dạy. Thì những người mà thực hành cái Pháp đó liệu còn đúng hay không là một vấn đề rất là lớn. Hôm nay ta sẽ nói về vấn đề này. Bây giờ đó, không biết đúng hay không đúng thì ta phân tích qua một số tiêu chuẩn.
[26:23]Thì dựa trên các tiêu chuẩn này ta có thể đánh giá rằng à cái vị Tăng này là chân chính hay không nha, một số tiêu chuẩn căn bản theo cái lương tâm của con người. Như vậy đó, chứ còn thực sự mình là người phàm, mình cũng không biết ông thầy nào đúng, ông thầy nào sai. Nhưng bây giờ thì ta dựa trên một số tiêu chuẩn căn bản. Nhưng mà do đâu quý thầy xuất gia? Do đâu?
[26:57]Thì người xuất gia có nhiều cái nhân duyên. Ví dụ như nói: "Ông đó chắc ổng thất tình ổng đi xuất gia." Có nhiều người thất tình nhưng mà có chịu xuất gia không? Không. Có người thất tình rồi cái đi nhậu nhẹt, bầy bừa bãi sống cho nó quên đời đi rồi từ từ hết thất tình cái bắt đầu kiếm người yêu khác để làm lại. Nhưng mà còn cái người thất tình mà đi xuất gia thì sao? Cũng phải có cái duyên tu hành chứ không phải dễ đâu. Nói: "Trời ơi, thằng đó tôi biết quá mà! Xưa nó ở làng nó thất nghiệp, nay đi vô chùa nó kiếm sống đó mà." Có rất nhiều người thất nghiệp không đi vô chùa kiếm sống, mà đi đâu?
[27:38]Đi ăn cướp. Còn người thất nghiệp mà chịu vô chùa đi tu cũng là gì? Cũng có duyên tu hành chứ không phải không. Đó. Cho nên đừng có đổ thừa nói tại thất nghiệp, thất tình, thất bại, thất học, thất thu.
[27:55]Không có những cái mà thất đó mà đổ thừa, cũng phải có cái duyên gì mới lọt vô chùa tu. Tuy nhiên, ta cần những người hảo tâm xuất gia. Hảo tâm xuất gia, hảo là tốt đó, hảo tâm tức là tâm tốt đó, có nghĩa là người gì? Xuất gia vì một lý tưởng chân chính. À người này trước khi xuất gia hiểu được đạo lý, biết thế nào là ý nghĩa của giải thoát, giác ngộ, nên quyết lòng xuất gia để đi tìm cái sự giác ngộ, giải thoát đó. Tức là có lý tưởng, thì ta gọi là người hảo tâm xuất gia. Ta cần những người này. Còn những người kia ta cũng không chê, vì dù sao họ cũng có duyên xuất gia. Và biết đâu, biết đâu là buổi đầu xuất gia
[28:45]không phải là hảo tâm, nhưng mà rồi ở trong chùa đến ngày nào đó cũng gì? Cũng có sự tiến bộ, ý là như vậy. Tuy nhiên, cái người mà được xuất gia, được làm Tăng cũng đòi hỏi cái phước rất là lớn chứ không phải là không. Nếu không có phước, không giữ cái hình tướng Tăng được lâu dài.
[29:11]Là đời xưa cũng phải làm cái công đức gì đó, cất chùa, cúng tăng đồ gì nhiều lắm á, đời này mới được làm tăng, mà chưa chắc là tu tu tốt đâu. Làm tăng là một chuyện, tu chân chính hay không là một chuyện khác. À. Vì lý do như vậy mà cũng nhiều người xuất gia xong rồi hoàn tục rớt ra là như vậy, vì cái phước không đủ để đi hết một đời. Mà cái người xuất gia đó phải tính toán làm sao, phải sắp xếp làm sao cái phước làm tăng của mình không những đi hết đời này, mà còn phải làm sao? Đi qua rất nhiều đời khác cho tới khi chứng ngộ làm thánh luôn. Chớ không phải chỉ lo đời này không, vì tu hành một đời không đủ để chứng đạo.
[29:59]Phải tu rất nhiều đời mới chứng đạo. Nên khi mà đã được phước làm tăng, phải bồi đắp cái công đức tu hành của mình thế nào để dày, mà hết đời này rồi sang tiếp những đời khác nữa. Chớ còn có rất nhiều người đời trước xuất gia, đời sau cũng còn duyên với đạo, nhưng chỉ là một người cư sĩ mà thôi. Rất nhiều người đang ngồi ở đây cũng đã bị như vậy. Trước đây mình cũng từng là người xuất gia, bây giờ đã trở lại cuộc đời này, vẫn đang còn cư sĩ, chứ chưa có xuất gia lại được, vì hết phước, thiếu phước, chưa bồi trở lại được.
[30:40]Bây giờ ta có một số tiêu chuẩn ta nói là là nó căn bản, phổ quát để đánh giá rằng đó là một thầy tu chân chính hay không, nha. Đây là những dấu hiệu thế này: Thứ nhất là đạo đức, giới hạnh. Phải không à? Không hề có chuyện mà thầy tu mà đi ăn cướp được, đi ăn cắp được, không thể có chuyện thầy tu mà nói trước quên sau, nói dối nói gian được. Không thể có thầy tu mà bồ bịch, không thể như vậy. Không thể có thầy tu mà đi đánh bài,
[31:17]uống rượu nhậu nhẹt, không thể, không thể. Đó là cái người thầy tu phải đạo đức, giới hạnh. Đạo đức, giới hạnh. Đạo đức là gì? Đạo đức là những cái tốt ở bên trong nội tâm của họ sung mãn, tràn đầy. Nó tạo thành bất cứ cái lời nói nào, cái cử chỉ nào cũng đều đúng đắn, chuẩn mực, lợi mình, lợi người. Giới hạnh là gì? Là không bao giờ vượt qua những cái điều đã bị cấm.
[31:57]Tại vì trong đạo Phật á, trong buổi đầu Đức Phật không có chế giới luật, vì cho rằng khi mà một người hiểu được giáo lý thì người đó sẽ biết cái gì đúng, cái gì sai, nên làm. Không có giới luật, không có cấm. Qua 13 năm sau, bắt đầu Đức Phật mới chế giới. Vì lúc đó, một số người đi xuất gia tuy có nghe giáo lý mà vẫn không tự mình biết điều đúng điều sai nên đã làm sai. Làm sai họ không biết, nên Đức Phật ra cái hàng rào cấm. Nên đây là không làm vì bị cấm. Không làm vì bị cấm. Nên có câu chuyện, câu chuyện vào thời đó vậy, có ông Tỳ-kheo ổng đi tu. Đi tu ổng khất thực. Thì đi khất thực cái vô tình đi ngang trở lại căn nhà của mình.
[32:51]Bà vợ ra bả mời vô, bả cúng dường, bả khóc lóc quá chừng. Bả nói: "Nhà tài sản như thế này, mà anh đi tu như vậy rồi bây giờ có một mình em rồi bây giờ làm sao? Thân phụ nữ dặm trường, anh ít nhất phải để lại cho em đứa con chứ. Như vậy mới tròn trách nhiệm mà mới đi tu chứ." Ổng nghe cũng có lý. Và thế là ổng giúp cho bả có một đứa con rồi ổng đi. Là vì, là vì trước đó chưa hề, chưa hề có cái ngăn cấm, chưa hề có cái ngăn cấm là Tỳ-kheo không được sản xuất baby. Chưa hề có ngăn cấm điều đó. Cho nên ổng thấy ừ đâu có cấm đâu. Thôi ổng giúp cho vợ ổng có một baby sau này nó lên nó giữ tài sản. Đến khi cái chuyện đó nó bùng ra,
[33:36]tại vì xứ Ấn Độ ngày xưa nó cũng không có đông như bây giờ, đó. Một thành phố mà lớn lắm chỉ chừng một phần tư của cái Vĩnh Long này là hết rồi, chứ không có, nên chuyện gì chút xíu cái là ai cũng biết hết trơn á. Nên cái chuyện mà bỗng nhiên bả bụng thè lè ra thì ai là tác giả? Thì bả cũng thành thật bả nói: "Dạ, anh nhà tui, tại ổng đi tu." Bả cũng không có nói dối, ngày xưa cũng thật tình kể như vậy. Cái chuyện đùng đùng đùng đùng ra thì người ta tự cái lương tâm người ta biết: "Ủa, sao đi tu rồi lại còn được sản xuất baby?" Cái đồn rộ lên tới Đức Phật cái chuyện. Dân làng, ôi người dân người ta,
[34:10]ổng thì thấy không có gì sai, lương tâm rất thanh thản. Nhưng mà mọi người nghe chấn động: "Ủa thầy tu rồi sao có chuyện này?" Thế là Đức Phật cấm. Từ đó mới có cái gọi là giới. Giới tức là hàng rào, cấm, không cho làm chuyện đó nữa. Và từ từ nó có nhiều chuyện, nên giới của Tỳ-kheo lần lần lên tới hai trăm năm chục giới, của người nữ, Tỳ-kheo ni tới ba trăm bốn mươi tám giới. Vì hễ sai Đức Phật nói: "Không được." Có người phạm sai nói: "Cấm." Rồi sai, cấm, chế dần dần. Rồi dần dần nó tới mấy trăm giới. Vậy thì cái giới thì nó không có lý luận đúng sai mà vì Phật cấm nên tui không làm, không có thắc mắc. Cấm là như vậy.
[34:50]Mà muốn vì Phật cấm nên tôi không làm, chứ tui cũng không biết nó đúng sai chỗ nào, nhớ như vậy nha. Cái giới là như vậy á. Còn cái đạo đức là gì? Cái đạo đức là tự trong tâm thôi, tui biết điều này nên làm hay không nên làm, tự tui giữ lấy thì gọi là đạo đức. Còn giới là gì? Giới là vì Phật không cho làm nên tui không làm, chẳng cần biết đúng sai. Tâm tui không biết nó đúng hay sai chỗ nào, nhưng Phật không cho làm thì tui không làm. Hai cái này nó khác nhau. Và hai cái này nó có hai cái tính chất khác nhau, nha. Một bên đạo đức thì nó đòi hỏi cái gì? Trí tuệ. Phải không à? Vì tự mình biết cái gì đúng, cái gì sai.
[35:36]Ờ nên trong một bài kinh Đức Phật nói rằng trí tuệ và đức hạnh, hai cái đó giống như là bổ sung cho nhau. Vì có trí tuệ mới có đức hạnh. Nhưng mà giới thì nó nằm ở mảng khác hẳn à. Giới nằm tui chả biết đúng sai, Phật không cho làm thôi tui không dám làm. Không dám làm mặc dù đôi khi tui cũng rất làm sao? Muốn làm. À. Thời xưa còn Đức Phật, cái oai đức của Đức Phật lớn quá nên mọi người vì kính Đức Phật, sợ Đức Phật nên không làm. Nhưng ngày nay, Đức Phật nhập Niết-bàn mà Bổn sư mình cũng chưa chắc là có đủ uy đức, mà giới thì cứ cấm, mà mình thì cứ muốn vượt qua, muốn đạp cái hàng rào đó chui ra
[36:26]thì chuyện gì xảy ra? Hổng biết là sai, nên ở đây nó cần một cái điều là ý chí. Giữa cái tôi muốn và giới không cho, thì tôi phải thắng cái muốn đó để tôi không làm, tui cũng chả biết nó đúng sai. Nên ở đây cần cái gì? Ý chí. Ví dụ thế này: Ví dụ như bây giờ một ông thầy, ổng gặp một cô gái, cái đâm ra ổng thương. Có không?
[37:02]Sao biết có?
[37:08]Thì thật ra trong nhiều kiếp luân hồi, thì chắc thế nào ông thầy đó ổng cũng có vợ phải không à? Có vợ người yêu thì nhiều kiếp mà. Thì khi bây giờ gặp lại, tự nhiên thương liền. Nhớ như vậy. Gặp lại là biết liền, tự nhiên gặp lại biết, à đây là vợ của mình đây, người yêu cũ biết liền. Và tâm phải động, chắc chắn như vậy, chắc chắn. Thì giữa cái đó, mà cái cô đó gặp ông thầy có mê không? Về nhớ, ăn không được, ngủ không được, vì nó là điều rất bình thường. Nghiệp xưa mà. Thì một bên là thầy tu, còn cái cô này thì cổ không ai cấm cổ hết, cổ cứ đeo đeo ông thầy thôi, đeo hoài. Ông thầy thì muốn chết lên chết xuống vì giới luật không cho.
[37:52]Nhưng mà cô kia cổ cứ sàn qua sàn lại trước mặt, ổng rất động tâm. Thì chỗ cái mà ổng động tâm, yêu thương, thương nhớ đó, muốn gặp muốn gỡ, muốn hỏi han này kia nọ, đủ thứ đó, là muốn thiết lập một cái mối liên hệ lãng mạn tình cảm đó, gọi là muốn muốn trở thành bồ bịch đó, đại khái như vậy, là phạm giới. Thì ở đây một cái ổng muốn và một cái là giới không cho, Thì chuyện gì xảy ra? Cần ổng cái điều gì? Ý chí. Cần ổng là cái ý chí. Là ý chí ổng mạnh, ổng thắng cái tình cảm đó, thì ổng ổng thoát được, ổng không bị sa ngã. Còn nếu ý chí ổng yếu, Bổn Sư không đủ sức giữ, Đức Phật nhập Niết Bàn rồi, thì rất có khả năng sao?
[38:42]Ổng ổng rơi. Còn cô kia thì lúc nào sao? Cũng ngồi chờ mở lòng mà. Cổ có ai ai cấm cổ đâu, cổ đâu có thọ giới nào đâu. Cho nên cổ lúc nào cổ cũng mở lòng, ăn thua ông thầy. Mà ông thầy thì đó, giữa cái ham muốn của mình và cái giới cấm của Phật nó đấu với nhau. Nếu cái ý chí thắng, thì ổng giữ được giới, nếu ý chí thua, thì ổng phạm giới. Nên giữa cái đạo đức và cái giới hạnh của thầy tu là như vậy. Cái đạo đức thuộc về trí tuệ, tự ta biết đúng sai, còn cái giới hạnh thuộc về ý chí. Nên đầu tiên cái phẩm chất đầu tiên của một người tu chân chính là đạo đức và giới hạnh. Đàng hoàng, đừng làm gì bậy, để cho mọi người nhìn vào, họ yên tâm họ nương tựa.
[39:33]Thế còn bây giờ, như mình tới cái chùa đó mình tụng kinh, mình lễ bái, mình cũng muốn tìm con đường tu hành, nhưng mà vô đó rồi cái phát hiện ra rất nhiều chuyện xấu, à ông thầy ổng cũng không đàng hoàng, mình yên tâm tu không? Không, không yên tâm tu. Rồi thôi cũng sàn sàn, rồi rồi cũng không dám kiếm chùa khác nữa. Nó làm cho sao? Cuộc đời tu hành của mình bị không có tiến bộ được, là vì không có Tăng, không có vị Tăng chân chính đứng mà giữ cái cái mẫu mực, giữ gìn khuôn phép, giữ gìn giềng mối của đạo Pháp. Nên cái tiêu chuẩn đầu tiên để ta đánh giá là ông thầy tu đó là đạo đức và giới hạnh.
[40:15]Tại vì chính mình cũng không biết là ổng đạo lý là gì, đạo lý thế nào mới là đúng, ổng thực hành đúng đạo lý hay không, nhưng mà cứ nhìn ổng đàng hoàng cái đã, phải không ạ? Ổng đàng hoàng rồi thì thôi, đó là tiêu chuẩn đầu tiên để ta nương tựa. Tiêu chuẩn thứ hai là cái ông thầy này ổng phải có trí tuệ, có kiến thức, không thể là ông thầy tu dốt được.
[40:45]Tại vì làm thầy thiên hạ mà, vô người ta gặp, kể cả người lớn cũng xưng con, thì mình phải xứng đáng. Phải xứng đáng là phải dạy chúng sinh được. Phải dạy chúng sinh được trên nhiều phương diện. Có nhiều người nói: "Dạ thôi, kiến thức ngoài đời cũng không cần, cần là dạy người ta cái đạo đức, biết ăn ở, tu hành." Không đơn giản. Vì sao vậy? Vì cái đạo đức, lối sống và kiến thức của cuộc sống nó làm sao? Liên quan với nhau, liên quan với nhau. Rồi bây giờ ví dụ như giờ nói con đường nó đầy rác, cái mình nói: "Sao con đường gần chùa nó rác nhiều quá vậy thầy?" Ờ, cái ông thầy nói: "Thôi kệ nó con ơi, thì cũng có người lượm mà.
[41:38]Thôi con ráng lo tu, miễn tâm mình thanh tịnh được rồi." Thì ông thầy ổng nói là miễn à thôi con lo niệm Phật đi, miễn tâm mình thanh tịnh được rồi, thì ổng cho rằng đúng trong cái bổn phận của ổng thôi. À, có tụng kinh, có tu, có lễ Phật, ờ có thanh tịnh là đủ rồi, còn đường dơ mặc kệ. Nhưng có phải vậy không? Không. Vì con đường dơ, con đường đầy rác liên quan đến cái gì? Liên quan đến đạo đức của con người. À, nhìn cái con đường chung mà nó bẩn trước mặt nhà mình mà mình không làm gì cho nó sạch, mình là người không có đạo đức. Nên đòi hỏi ông thầy ổng phải hiểu về môi trường, hiểu về kiến thức môi trường.
[42:22]Nên không có chuyện: "À, rác nó không dính với đạo đức", không có. Đạo đức và cái chuyện xả rác nó dính với nhau, dính với nhau. Nên ông thầy phải hiểu về môi trường, hiểu về sinh thái, hiểu về việc xả thải, hiểu về bảo vệ các dòng sông, hiểu về cái hiệu ứng nhà kính, à phải hiểu hết, để khi mà đụng chuyện cái ổng ngồi ổng nói rành mạch, vì những kiến thức của cuộc sống đó đều liên quan đến đạo đức. Do đó, một ông thầy mà gọi là dạy dỗ đạo đức, lối sống cho mọi người, buộc ổng phải có kiến thức, có có trí tuệ. Và cái kiến thức, cái trí tuệ đó nó dính luôn với cái cuộc sống thực tế, kể cả việc gì?
[43:08]Mua bán, làm ăn, đi lính, dạy học, máy móc, công nghệ, liên quan hết, không có cái nào tách ra khỏi đạo đức cả. Nên khi mà nói tới đạo đức của bất cứ ngành nghề nào, ông thầy ổng phải dạy được hết, vì ngành nào cũng cần đạo đức. Mà cái đạo đức mỗi ngành nó khác khác khác nhau hết, chứ nó không phải chỉ là đạo đức gói trong một cái sân chùa, không phải ra khỏi hàng rào chùa hết chuyện. Mà cái đạo đức của chùa, đạo đức của Phật nó ra tới ngoài vũ trụ á, nó đi hết cả thế giới này, đi vào trong mọi ngõ ngách của cuộc sống, đi vào trong mọi góc khuất của tất cả các ngành nghề. Cái gì, bất cứ điều gì, lĩnh vực nào thì đạo
[43:55]đức của Phật Pháp đều soi sáng được tới cả. Cho nên, bây giờ một ông thầy mà gọi là đủ cái tầm để có thể giảng dạy đạo lý cho mọi
[44:09]người, buộc ổng phải đạo đức là một điều rồi, bắt buộc rồi, phải có cái gì nữa? Kiến thức và trí tuệ, bắt buộc. Nói ví dụ bây giờ, có đội cầu thủ mà mới đi đá thắng xong vô ghé chùa chơi, viếng chùa chơi, rồi ông thầy nói chuyện với ông thầy,
[44:31]ông thầy nói làm sao?
[44:35]Lúc đó chúng ta nghĩ ông thầy nói cái gì là thích hợp?
[44:41]Một là ông thầy ổng chẳng biết gì về bóng đá cả, ổng ngồi ổng cười cười rồi thôi không có chuyện gì để nói, hỏi ổng gì ổng cũng ngơ ngơ, không biết gì bóng đá cả, thì ổng không không làm cho người ta nể phục thầy tu, Tam Bảo, Phật Pháp. Tại cái cái ông thầy đó với cuộc sống này không dính nhau, không ảnh hưởng gì được ta. Hai là ông thầy đó ổng ổng nói về bóng đá sôi nổi và ổng thú thật rằng ổng đã cá độ và ổng cá độ đội bóng này ổng vừa mới thắng hôm qua được mấy trăm triệu đây, cho nên ổng cám ơn đội bóng đã đá thắng nhờ ổng hôm qua ổng cá độ, thì cái lối đó xài được không? Cũng không được luôn phải không ạ?
[45:20]Một, chẳng biết gì về bóng đá nên không nói chuyện gì vui vẻ với người ta được. Hai, quá hào hứng, phấn khởi vì mới cá độ bóng đá thắng, cũng sao? Người ta nhìn mình người ta cũng sao? Thua luôn. Ông thầy này quá trời quá đất rồi, đi tu rồi còn cá độ bóng đá, quá hào hứng, rồi nói xem cái cú phạt đền làm sao, cú gì đánh đầu làm sao, nói vanh vách vanh vách ra, quá chi tiết đi, tức là thiếu điều ổng là bóng đá, ổng là cầu thủ được luôn vậy đó. Nghĩa là tại vì ổng đi tu chứ không ổng ra ngoài đưa trái banh cho ổng chắc ổng đá vèo vèo luôn. Thì người ta cũng đánh giá sao? Thầy tu này đạo đức không có, đúng không ạ?
[45:54]Mê đời có. Thì trong trường hợp đó làm làm sao? Trường hợp đó thì phải là một ông thầy tu có hiểu biết về thể thao, có hiểu biết về bóng đá, nhưng hiểu biết trên tinh thần đạo đức.
[46:10]Có một lần thầy có một cầu thủ rất nổi tiếng ở nước mình, nhưng bây giờ đã thuộc thế hệ trước kia rồi, thế hệ trước kia rất là nổi tiếng, rất là nổi tiếng ghé thăm chùa thầy, dắt cả gia đình đến chơi, mà thầy thì tuyệt đối không biết gì về bóng đá. Hồi nhỏ thầy chỉ thích đánh võ, thấy ai cầm đá bóng bóng, thấy quơ banh đá ghét á. Chả bao giờ coi bóng đá. Chỉ có lâu lâu nghe nói điện thoại tít tít tít lên báo ra à Việt Nam với Indo đang chuẩn bị đá, bôi cái tin đó đi không đọc nữa. Một lát tít tít lên coi Việt Nam vừa thắng 1-0, bôi tin nó không coi nữa, vậy thôi, cũng chả biết gì. Vậy một lờ một cầu thủ tới, thế rồi thầy phải nói làm sao giờ?
[46:55]Hổng lẽ thầy nói thầy chả biết gì bóng đá, thế là mất duyên lành với chúng sinh phải không ạ? Thế đó, cái thầy mới nói thế này, thầy nói là: "Cái thế giới này con người ta vẫn còn tâm hơn thua rất là nhiều. Đụng chút là người ta giành nhau hơn thua nhau. Và vì tranh hơn tranh thua, người ta đã đi đến cái sự cực đoan của cái tranh hơn tranh thua đó bằng cái gì? Chiến tranh. Nha. Xách súng ra bắn nhau luôn. Giành nhau một cái quyền lợi, giành nhau một cái đảo, giành nhau một cái biên giới, có thể bắn chết lẫn nhau. Cái sự hơn thua của con người nó đi đến cái cực điểm như vậy. Nhưng rất may mắn là có bóng đá xuất hiện.
[47:34]Muốn hơn thua, xách quả bóng ra ngoài đó mà đá. Nước nào thắng thì coi như nước đó hơn, rồi xong, rồi vui vẻ cả làng, sau đó không có đánh giết nhau nữa." Ồ, ông cầu thủ nghe ổng khoái quá. À, rõ ràng. Như vậy là ông là một người mà làm cho thế giới này nó lắng dịu lại, thay vì người ta phải tối ngày chửi bới, tranh giành nhau thì ra bằng nơi cái sân bóng, bằng cái quả bóng thì ông đã thể hiện được cái tự tôn, cái tự hào, danh dự của dân tộc. Thay vì cầm súng bắn nhau, đá thôi. Đó, ai đá giỏi thì nước đó thắng. Ồ, vậy là thỏa mãn được cái tâm lý hơn thua của phàm phu chúng sinh mà rất vui vẻ nữa, không sao.
[48:12]Ồ, gia đình họ thích quá. Thì nhờ thầy nói câu đó cái cả gia đình rất là vui vẻ, xong. Đó. Rồi, chúng ta vỗ tay. rồi nhiều lĩnh vực khác nữa. Như vậy, nên cái tiêu chuẩn thứ hai của một thầy tu là gì? Trí tuệ sáng suốt, kiến thức uyên bác, đúng không ạ? Đó mình gặp ông thầy mình phải nể, phải nể là vì vậy. Đúng không ạ? Cái thứ ba là cuộc đời tu của ông thầy này phải là một tấm gương tốt cho nhiều lĩnh vực.
[48:50]Ổng phải đi đầu trong nhiều lĩnh vực tốt đẹp để cho mọi người bắt chước. Nghe ông sư thúc đòi bỏ lên Núi Cấm ổng ở, thầy rầy quá chừng luôn. Thầy với tư cách là sư huynh, thầy rầy quá chừng. Thầy nói, "Đạo Phật suy tàn vì mấy người như em á." Nói, "Lên kia thấy ở khỏe quá đi. Ở mấy ngày khỏe, xuống đây bệnh quá." Nói ma nó lừa. Có bệnh cũng phải lo cho chúng sinh, có bệnh có chết cũng phải lo giáo hóa chúng sinh, chứ không phải vì mình ờ lên đó ở khỏe. Lên đó độ cho ai? Độ cho ma á. Cho nên có bệnh có chết gì cũng phải bám theo chúng sinh mà sống, mà tu, mà giáo hóa. Mà không phải là giáo hóa suông,
[49:37]còn phải làm rất nhiều việc tốt để cho mọi người bắt chước. Ví dụ như đi lượm rác. Đi lượm rác là một công việc ha, mà nêu tấm gương về bảo vệ môi trường, rất nhiều cái công việc trong cuộc sống này. Hoặc là ví dụ như là rảnh rảnh chút ráng đi học tiếng Khmer. Ai hỏi, "Tại sao thầy giờ này cũng đi học tiếng Khmer?", nói vì đây là nước láng giềng với nhau. Nha, mình không thể không biết một ít ngôn ngữ của nước láng giềng, chịu khó học một tiếng. Đó cũng là một cái tấm gương trong một lĩnh vực nào đó của cuộc sống này. Hoặc là mình tập luyện thể dục thể thao cho khỏe người, để ai hỏi tới thì đây cũng là một tấm gương về rèn
[50:23]luyện cơ thể cho Phật tử mình bắt chước. À hoặc là thầy cũng tổ chức mấy lớp để dạy bơi cho mấy đứa nhỏ, tại vì học sinh bị đuối nước nhiều quá, nên cũng tìm ra phương pháp và ổng cứ huấn luyện, tức là cứ đưa về cho thầy, thầy dạy bảo đảm trong 10 phút là biết bơi. Là trong 10 phút thôi là cứ đưa một đợt mấy chục đứa ổng thả xuống hồ, 10 phút sau vớt lên là biết bơi. Còn đứa nào vớt không lên thì biết nó là xong rồi, đi đường khác. Đó vậy đó, tức là rất nhiều lĩnh vực trong cuộc sống này à là thầy là người làm gương mẫu mực. Đó đó, chứ không phải là một ông thầy tu mà cứ ngồi ỳ rỳ lỳ trong chùa không làm gì.
[51:04]Tối ngày chỉ gọi là gì, tụng kinh gõ mõ cóc cóc cóc cóc chết à, tiêu đạo Phật à. Vì sao vậy? Vì bởi những cái hành vi gương mẫu đó, ông thầy ổng mới tác động ra được những điều tốt vào trong cuộc đời, mới kết duyên lành với chúng sinh. Ví dụ như bây giờ con đường đó nó hư, thế là thầy kêu gọi Phật tử mình đi đắp, dắt đi đắp. Thì đó cũng là ông thầy đó mẫu mực trong trong cuộc sống này, mà nhờ như vậy thì ông thầy ổng kết duyên với chúng sinh. Sau này xe ai chạy qua chạy lại đều chạy qua những cái hố mà ổng đã đắp rồi, đều vô tình mắc nợ ổng một chút xíu chút xíu. Thì một chút mắc nợ đó nó tích lũy từ từ từ từ, cái ông thầy ổng trở thành cái gì?
[51:48]Ổng có duyên với chúng sinh và kiếp sau ổng mỗi khi ổng thuyết pháp thì rất đông người đến nghe.
[51:58]Như vậy, có những người mà nói xấu chùa thầy vậy, nói xấu chứ, nói xấu là sao? Như nói, "Theo sư phụ không có tương lai." À vì sao? Vì sư phụ bị người ta chống đối quá, theo sư phụ không có tương lai, thôi đừng theo sư phụ nữa, họ dắt cho đi qua chùa khác. Đó là một cái cách để phá. Thứ hai, thấy trên chùa Phật Quang cực quá, nói, "Đi tu đâu phải đi ở đợ đâu mà vô chùa cực quá như vậy?" Đó cũng là một cái lối để chống phá. Vì sao vậy? Vì tu theo thầy rất là cực. Thầy bắt làm đủ thứ điều công đức, không cho ở không. Mà chúng trưởng Đạo tràng Nghệ An anh kết luận câu này, anh nói, "Bây giờ kết luận một điều:
[52:41]Theo sư phụ quá cực, nhưng quá vui." Nó có cái hạnh phúc. Cực nhưng mà mình làm những điều đạo đức có ý nghĩa làm cho cuộc đời mình nó vui lên, thấy điều đó. Và mọi người quên một điều thế này, kiếp trước xin báo cáo quý vị, tôi là một người chuyên đi ở đợ cho quý vị nha. Tôi hầu hết từng người này tới người kia, hết kiếp này tới kiếp kia, cho nên bây giờ tôi đi giảng quý vị mới ngồi đây nghe, chứ không có dễ đâu.
[53:17]Tự nhiên hôm nay nghe nói à nghe ông Thầy Chân Quang ổng đi giảng, bỗng nhiên mình cứ thích thích đi nghe. Cái thích thích muốn đi nghe đó ở đâu ra? Tại vì ngày xưa tôi hầu quý vị quá khổ cực. Nha, tôi ở đợ thì mới kết duyên lành. Vì vậy, một thầy tu là phải dấn thân, hy sinh, phụng sự cho cuộc đời, không tiếc thân mạng để làm chi? Kết duyên lành với chúng sinh.
[53:47]Không có cái chuyện mà thấy đâu khỏe, thấy đâu nhàn rồi tới đó ở cho sướng một đời, chết à. Với trời đất có cái chuyện này nữa, ví dụ như mình không làm gì nữa thì trời đất rút tuổi thọ mình liền, mình chết sớm liền. Lạ như vậy, đáng lẽ mình còn sống được tới 80, nhưng mà mình không làm gì nữa, 70 ổng cho chết liền. Nhưng mà nếu cực làm, chịu cực làm, có khi ổng cho tới 100 tuổi mới chết, là vì đổi số mà, nhân quả đâu có cố định đâu. Nên thấy người này sống còn có ý nghĩa, ổng cho sống thêm. Mà sợ nhất cái hơi mệt mệt cái nghỉ á, mấy người đó mau chết lắm. Còn mệt vẫn ráng làm những điều công đức cho đời, vậy mà bất ngờ tuổi thọ vượt lên.
[54:34]Ta hãy nhớ điều đó, đó là tiêu chuẩn thứ ba. Tiêu chuẩn thứ nhất là cái gì? Một thầy tu: đạo đức, giới hạnh. Tiêu chuẩn thứ hai là gì? Trí tuệ, kiến thức. Tiêu chuẩn thứ ba là gì? Làm được rất nhiều công đức lành trong đời bằng hành động thật sự chứ không phải nói lý thuyết. Và tiêu chuẩn thứ tư. Tiêu chuẩn thứ tư là ông thầy đó rõ ràng có một con đường tâm linh, thiền định, có một cái tâm linh chứ không phải là thường.
[55:11]Là rõ ràng ông thầy này không phải dạng vừa đâu, nha, không phải dạng vừa. Ông thầy này có cái gì ổng ẩn ẩn chứa chứa, tiềm tàng, bí ẩn trong trong tâm ổng á, có gì nó hơi khác thường, nó hơi cao siêu, mặc dầu thấy ổng không khoe khoang, nhưng rõ ràng ổng có cái gì hơi lạ lạ trong đó. Không, không phải là hơi mát mát đâu, mà hơi lạ lạ, tức là hơi cũng có tâm linh, đại khái như vậy, phải không, có gì. Là ổng có con đường tâm linh thực hành. Đây chính là mới là cái lõi của thầy tu. Tại đi tu mà không thể khai mở tâm linh thì coi như đời tu thất bại. Ví dụ như mình có đạo đức, có giới hạnh; ví dụ như mình có trí tuệ, có kiến thức;
[55:56]ví dụ như mình làm được nhiều công đức lành cho đời; nhưng không có con đường khai mở tâm linh thì vẫn là chưa thành công cuộc đời tu tập. Nhưng mà khai mở tâm linh bằng cái gì? Thì đây chính là thực hành lời Phật dạy. Tại vì lời Phật dạy là nâng chúng sinh từ phàm lên lên thánh bằng con đường tâm linh, thiền định, nhớ như vậy, rất đặc biệt. Nên là trong ngày ổng làm gì ổng làm không biết, ổng tụng kinh, gõ mõ, làm phước, học hành gì đó không biết, nhưng rồi trong lúc một mình, ổng phải là người đi sâu vào cái thế giới tâm linh của mình, khai mở ra, tìm trong đó những điều quý giá. Mà cái con đường để đi vào khai mở tâm linh đó Phật dạy con đường gì?
[56:53]Con đường gì? Meditation nha, meditation.
[57:04]Như vậy để được làm một người thầy tu sướng hay khổ? Sướng hay khổ? Khổ lắm, vất vả lắm, cực lắm. Cực lắm. Chứ còn đi tu mà sung sướng, mà nhàn nhàn thì ta hiểu một điều không thành công, sai. Trừ những bậc gọi là siêu Bồ Tát tái lai rồi xuống rồi không bao lâu giác ngộ chứng đạo thì đó là trường hợp đặc biệt. Họ đã khổ quá nhiều kiếp, kiếp này họ đạt được rất là nhanh. Còn đa phần để là một thầy tu chân chính đều phải hết sức vất vả bởi vì bốn điều này. Để có được đạo đức, có được giới hạnh phải chiến đấu với chính mình rất là quyết liệt. Không dễ tí nào. Nói đầu tiên cái là thấy lỗi của mình để sửa là một sự can đảm
[57:53]phi thường vì chẳng ai thấy mình có lỗi cả, đúng không ạ? Nhưng một thầy tu phải thấy mình có lỗi. Cái can đảm đầu tiên của một người thầy tu, cái vất vả đầu tiên là thấy lỗi của mình, quá cực á. Rồi cái mà để có kiến thức, có trí tuệ không có đơn giản một ngày, một bữa được. Đó là sự tích lũy của rất nhiều kiếp. Rồi để có thể có được nhiều cái cơ nghiệp, công đức để lại cho đời có ngồi nhìn mây trời mà có không? Nhìn trời hiu quạnh mà tự nhiên mình có được các công đức lành không? Không. Phải xăn tay áo lên, thuyết phục, giáo hóa cùng mọi người mà mà làm. Đắp đường, bắc cầu, lượm rác, phóng sanh, tổ chức những khóa học, vân vân, vân vân.
[58:43]Vất vả vô cùng. Rồi bây giờ có thể có được một cái trình độ tâm linh bí mật bên trong tâm mình ngồi chơi mà có không? Không. Ngày đêm thiền định. Thiền định vất vả vô cùng. Nha. Nên để làm một thầy tu chân chính với bốn cái tiêu chuẩn đó cực kỳ vất vả.
[59:07]Đạo đức giới hạnh, kiến thức đạo lý sáng trí tuệ, kiến thức vừa nội điển vừa ngoại điển, vừa là kinh của Phật dạy, vừa những kiến thức của các sách vở trên thế gian cũng phải hiểu, không phải là không. Những công đức lành gieo xuống cho cuộc đời này và cái thầm thầm lặng lặng cái tâm linh thiền định, bốn điều này phải có. Cực vô cùng. Nên nếu mà ai muốn đi tu phải think over again, nghĩ lại mà chuẩn bị cái quyết tâm cho rất là lớn. Chứ còn quyết tâm không đủ, ta không có thực hiện được bốn cái phẩm chất này. Mà mà một thầy tu có đủ phẩm chất như thế với bốn điều như thế thì ta mới là một thầy tu, một vị tăng sĩ mà lợi ích cho chúng sinh.
[1:00:11]Những cái vất vả kia cũng đều là vất vả. Đạo đức giới hạnh vất vả, có được trí tuệ kiến thức vất vả, tạo ra nhiều công đức lành là vất vả. Nhưng một cái vất vả mà không ai thấy mà là đỉnh cao, mà là sâu sắc chính là thiền định. Thiền định là một điều vất vả vô cùng. Do cách Phật đã xa nên thiền đúng ý của Phật gần như thất truyền.
[1:00:43]Thời Chánh Pháp thì thiền mà Phật dạy á hướng về vô ngã. Tu rồi để không còn chấp cái ta nữa. Tâm thanh tịnh tuyệt đối rồi không còn có ta nữa. Đó là thời Đức Phật. Rồi tới cái thời Tượng Pháp, sau Phật 500 năm người ta cũng còn tu thiền nhưng người ta đi tìm cái siêu ngã, à tin rằng nơi mình có một điều vô cùng cao siêu đi tìm cái đó, gọi là một cái siêu ngã, bắt đầu ngược với Đức Phật nhưng vẫn còn ngồi thiền. Đến thời Mạt Pháp thì sao? Bỏ thiền luôn, thiền cực quá bỏ luôn.
[1:01:32]Bây giờ ta muốn dựng lại cái con đường tâm linh của thời Chánh Pháp Đức Phật thì ta phải sao? Ngồi thiền. Nhưng với một điều kiện là thiền đó hướng về vô ngã.
[1:01:53]Chứ cũng ngồi thiền mà không hướng về vô ngã thì cũng không phải đúng với thời Chánh Pháp của Đức Phật. Thiền là đã cực rồi mà thiền hướng về vô ngã nữa thì lại càng rất là tinh tế, sâu sắc, khó, khó tới. Vì sao vậy?
[1:02:17]Vì khi mà ta thực hành thiền định, nếu ta thực hành đúng phương pháp bắt đầu có những kết quả nó xuất hiện từ từ. Những cái kết quả xuất hiện từ từ đó là cái gì? Là những điều thù thắng nó hiện ra trong tâm ta, nơi thân ta, nơi cuộc đời ta. Tự nhiên mình sáng suốt hơn, có sức khỏe hơn, có trực giác hơn, thông minh hơn, nhiều điều hay hơn và thậm chí đẹp trai hơn, ví dụ nhiều điều như vậy.
[1:02:52]Thì khi ta tu thiền đúng phương pháp, tâm được thanh tịnh, thân được thanh tịnh nhiều kết quả nó hiện ra dần dần hiện ra dần dần. Rồi liệu ta còn hướng về vô ngã được không hay ngang đó bắt đầu ta khởi lên một cái kiêu mạn tột độ, cho mình là siêu nhân? À, đây. Cái chỗ này mới là chỗ mà khó ai vượt qua được. Vất vả ngồi thiền rồi đứng lại ở chỗ cao siêu, ở chỗ những kết quả đặc biệt, chết cứng ở đó luôn, không thể vượt qua khỏi những điều đó để đến được mục tiêu vô ngã. Đây là một cái thất bại rất là lớn của những ngàn năm sau Phật. Đây là một thất bại rất là lớn, khiến cho đạo Phật từ cái thời Chánh Pháp
[1:03:45]chuyển sang Tượng Pháp rồi rơi luôn vào Mạt Pháp luôn là vì không vượt qua được cái chỗ đặc biệt, thù thắng trong cảnh giới thiền định này. Nếu người nào mà muốn đi đúng con đường của Phật dạy
[1:04:04]bằng con đường thiền định thì phải quyết tâm hướng về mục tiêu vô ngã. Từ cái nền tảng căn bản của mình là phải thấy cái gì? Bước vào thiền phải thấy rằng thân này không phải ta, tâm này không phải ta, chẳng có gì là ta. Những điều đó mỗi ngày phải ghi khắc sâu đậm trong trong tâm mình. Trong đời sống giữ chánh niệm bằng cái gì? Lúc nào cũng nhớ thân này vô thường, dù đi, đứng, nằm, ngồi, làm việc, đông người hay ở một mình gì lúc nào cũng nhớ an trú toàn thân và nhớ thân này vô thường. Vì cái nhớ thân này vô thường nó cũng là căn bản của vô ngã. Thì sau này khi mình tu tập đến khi những điều thù thắng nó
[1:04:54]hiện ra, giống như mình nội lực được xuất hiện, thần thông xuất hiện, trí tuệ phi thường xuất hiện thì vẫn sao? Vẫn nhắm về mục tiêu vô ngã, không bao giờ tự đắc, tự mãn, kiêu ngạo vì những cái kết quả đặc biệt đó. Chắc chắn rằng khi ta tu thiền mà đúng hướng thì có những kết quả phi thường phải hiện ra. Nhưng vì yêu kính Đức Phật, ta phải quyết vượt qua hết những cái kết quả đó để giữ đúng một mục tiêu hướng về vô ngã mà xây dựng lại, tìm lại cái thời Chánh Pháp của Đức Phật.
[1:05:45]Cách Phật đã xa, à giáo pháp bị thay đổi. Thay đổi đến nỗi người ta bỏ thiền luôn, không thèm ngồi thiền nữa. Hồi xưa Đức Phật ngồi thiền đắc đạo, cả một đời Đức Phật dạy ngồi thiền, tới chừng dần dần dần dần qua vài ngàn năm, bỏ thiền không thèm ngồi nữa. Ta thấy đúng là mất hết Phật pháp là vậy, nên bây giờ dựng lại. Giống như trong kinh Phật nói là ta dựng lại cái gì đã bị quăng ngã, chỉ lại cái con đường đúng cho người đã lạc lối, đem ánh sáng vào chỗ tối tăm cho mọi người nhìn thấy rõ ràng vạn hữu. Đó, dựng lại những gì đã bị quăng ngã. Thiền bị đã bị quăng ngã, ta dựng lại. Người ta đã lạc lối tu hành, ta chỉ lại cái con đường đúng, thiền vô ngã.
[1:06:38]Đem ánh sáng lại cho vào trong bóng tối để cho mọi người nhìn thấy rõ vạn vật. Đem cái thiền vô ngã trở lại. Nhưng cái thiền nó dễ hay khó? Khó, nhất là người lớn tuổi. Ta lớn tuổi rồi, ta ngồi thiền rất là khổ sở: chân đau, thân mỏi, tâm loạn. Còn nếu người nào còn trẻ mà gặp được Phật pháp, mà gặp luôn được pháp môn thiền thì thật là đại phúc. Thật là đại phúc. Ta còn sức khỏe, còn trí tuệ mà cố gắng ngồi thiền, nên tội các thầy lắm. Nhiều khi không phải lỗi các thầy, mà các thầy vào chùa tu nhằm cái chùa đó không có thiền. Tu từ từ không biết thiền là gì. Mình có trách ông thầy được không? Tại ông thầy đó ổng cũng sao? Ông bổn sư đó ổng cũng chẳng biết thiền.
[1:07:36]Do ông thầy ông sư ông không dạy, không chả dạy thiền. Mà trách sư ông được không? Không, tại ông sư tổ ổng cũng chẳng dạy thiền. Thiền nó mất đâu mấy ngàn năm trước rồi, mất đâu khoảng 500 năm trước hay 1000 năm trước nó mất rồi. Bây giờ ta chẳng trách ai được cả. Nhưng thôi ngày hôm nay, do cái thời đại tiến bộ, ta có nhiều thông tin, người ta lên mạng Internet hay ta đi tìm các sách thì ta có thể tìm ngược lại cái cái quá trình mà đạo Phật đi qua các thời đại, đi qua các khu vực đã thay đổi thế nào. Ta đối chiếu, ta so sánh lại hết, nên ta có cơ hội để tìm lại đúng lời Phật dạy. Mà tìm lại được đúng lời Phật dạy rồi,
[1:08:18]ta cố gắng mà thực hành cái con đường đó để thắp lại ánh sáng cho thế gian này đúng như cái thời chánh pháp của Đức Phật. Bây giờ nói rằng tu, nói rằng ai tu nấy chứng, ai ăn nấy no.
[1:08:39]Nhưng ngày hôm nay không phải như vậy nữa, ngày hôm nay ta tu để đền ơn Phật bằng cách thắp lại cái thời chánh pháp của Đức Phật mà đã bị mai một đến nỗi ta than rằng nó đã rơi vào thời mạt pháp. Mạt pháp là mất pháp rồi đó, không còn nữa, người ta bỏ ngồi thiền rồi là mạt pháp rồi. Ngày hôm nay ta tu không phải vì ta nữa, không phải vì để ta ai ăn nấy no mà ai tu nấy chứng nữa. Thời nay ta tu là để dựng lại thời chánh pháp của Đức Phật, để đền ơn Đức Phật.
[1:09:18]Cái giáo pháp cực kỳ cao quý này đã từng xuất hiện giữa thế gian này, vậy mà bị mai một, bị biến dạng, bị thay đổi là một điều cực kỳ đáng tiếc.
[1:09:35]Ai cũng biết điều đó, nhưng mà để có thể thắp sáng lại được thì không phải là để mà xây cái chùa, dựng tượng Phật mà trưng bày các kinh điển. Nếu mà xây cái chùa, dựng lên ngôi tượng Phật, để các kinh điển thì đó chỉ là một bảo tàng chứ không phải là một đạo Phật. Để là một đạo Phật, nó phải nằm được trong trái tim của từng người. Nằm được trong trái tim của từng người, mà để có thể nằm được trong trái tim của từng người thì chúng ta phải thực hành. Phải thực hành. Mà thực hành bằng thiền định nha, ngồi bắt chân. Đó, biết rõ toàn thân, giữ thân mềm mại, bất động, quán thân này là vô thường, bắt đầu theo dõi hơi thở.
[1:10:30]Hơi thở vào biết là hơi đang vào, hơi thở ra biết hơi thở ra, hơi thở dài biết là hơi thở dài, hơi thở ngắn biết là hơi thở ngắn. Nha, đầu tiên là như vậy, là căn bản là như vậy. Qua vài năm, rồi ta với hơi thở trở thành duy nhất, lúc đó ta mới thấy rằng là cái hơi thở và cái tâm ta thực sự là một.
[1:10:57]Nên ta chỉ cần nghe cái hơi thở một người, ta biết tâm người đó động hay loạn, tốt hay xấu, là bậc thánh thiện hay là một kẻ phàm phu tầm thường, chỉ cần nghe hơi thở là biết liền. Mà làm sao nghe? Thì mình phải kê cái lỗ tai mình vô mũi người ta, kêu anh thở tui nghe coi. Nghe thở phì phò phì phò là biết rồi, ồ anh là phàm phu, mê cờ bạc nhậu nhẹt, chỉ cần nghe hơi thở là biết liền. Giống như một thầy thuốc mà để mấy ngón tay lên cái cổ tay, người ta biết bệnh của người khác thì mình cũng vậy, chỉ nghe hơi thở biết tâm hồn người đó ra sao. Ừ. Thì cái tâm cái tâm chúng ta, nội tâm chúng ta và hơi thở nó liên quan với nhau như vậy.
[1:11:42]Sau tầm một, hai năm mà ta thực hành cái hơi thở như Phật dạy cho đến khi ta đã quen thuộc rồi, bắt đầu tới lúc ta làm chủ nội tâm mình. Làm chủ nội tâm mình, buộc tâm mình phải đi vào chỗ thanh tịnh bằng cách gì? Bằng cách đừng đụng tới tâm, mà hãy điều khiển hơi hơi thở. Ghìm cái hơi thở lại chậm, êm, ít, không nói ngắn, không nói dài.
[1:12:14]Ghìm hơi thở lại chậm, êm, ít, nhớ giùm nha. Chậm, êm, ít.
[1:12:34]Thở sao cho chậm, ít, êm thì con người đó vào đền tâm linh.
[1:12:50]Khi ta làm giữ được hơi thở mình chậm, ít, êm thì nội tâm thay đổi theo liền, bắt đầu ta bước vào cái ngôi đền tâm linh.
[1:13:04]Nhưng đừng vội, đừng vội mà vào mới vào thiền cái là ghìm hơi thở lại, ta bị rối loạn vì ta với hơi thở chưa quen. Nên ban đầu là phải biết hơi thở mà không điều khiển một vài năm để cho hơi thở để ta cảm nhận giữa nội tâm và hơi thở nó có mối liên quan rất là kỹ như thế này. Sau này ta làm chủ hơi thở rồi, chỉ cần ghìm hơi thở một cái, tâm lặng xuống liền. Nên trong cuộc sống rồi ta sẽ thấy, trong cuộc sống rồi ta thấy người nào cứ thở khì khì, ta biết tâm người này rất là động loạn.
[1:13:41]Ta có bao giờ thở dài chưa? Khi nào thì ta thở dài?
[1:13:48]Khi ta
[1:13:52]Nhớ lại coi khi nào thì thở dài? Khi nào thở dài sườn sượt? Khi nào?
[1:14:02]Nhớ lại coi. Khi ta buồn, phải không ạ? Có một chuyện buồn gì đó, ta thở dài, đó là động tâm. Còn khi ta thở dồn dập là gì? Lo sợ hay vui mừng tùy cái loại thở. Nhớ, khi nào động tâm thì hơi thở ta động liền. Còn một bậc chứng đạo nhập Diệt tận định thì dừng hơi thở luôn, thở êm đến nỗi dừng luôn. Ta bây giờ chưa dừng hơi thở được, vì nếu ta dừng hơi thở chỉ 3 phút thôi thì ta lên đường liền, cho nên khoan. Nhưng ta từ cái mà hơi thở động của những người mà động loạn cho tới hơi thở dừng của một bậc A La Hán thì ta đi trong khoảng giữa này, nhưng ta kéo dần dần dần dần về phía cái hơi thở ít, chậm, êm là ta đang đi dần về phía các vị thánh.
[1:15:02]Còn đã buông cái hơi thở ra nó trở về cái động loạn thì ta đang đi về phía phàm phu tầm thường, nhớ như vậy.
[1:15:14]Ta nói lại cái thiền đã vất vả vậy, tuy nhiên
[1:15:20]nếu có phước thì ta sẽ đi được trên con đường thiền vất vả đó. Mà căn bản của phước là gì? Lễ kính Phật nha, lễ kính Phật căn bản.
[1:15:36]Thứ hai nữa là gì? Là giúp cho mọi người cùng tu. Giúp cho mọi người tu nghĩa là gì? Khi đi tu, mình rủ người ta, mình biết đạo lý hay, mình chia sẻ với mọi người. Nhiều khi người ta khó khăn trong cuộc sống, mình giúp đỡ người ta trong cuộc sống vật chất để cho người ta có niềm vui mà tu tập. Đó là về công đức. Thì nếu làm được các điều công đức đó thì dù con đường thiền gian nan, khó khăn, ta vẫn sẽ đi qua được. Nên lễ kính Phật, làm các điều công đức. Một người thầy tu trở lại phải có ý chí về giữ gìn giới luật, một thầy tu phải tinh tế về đạo đức, một thầy tu phải siêng năng học hỏi nội điển, ngoại điển, ngoại ngữ và cả nghệ thuật. Đó là yêu cầu.
[1:16:38]Bây giờ vậy, vai trò của người cư sĩ trong việc góp phần mà xây dựng Tăng đoàn là như thế nào?
[1:16:51]Tại sao thầy tu trở nên tầm thường?
[1:16:57]Mà tại sao thầy tu trở nên siêu phàm?
[1:17:05]Bởi vì đây là quy luật của kinh tế thị trường: có cầu thì có cung. Quy luật của kinh tế thị trường, nghĩa là nếu người ta cần cái gì thì sẽ có người bán cái món hàng đó. Đó là quy luật của kinh tế thì trong quy luật của tôn giáo cũng vậy. Nếu ta cần một vị tăng siêu phàm thì vị tăng đó sẽ xuất hiện. Còn nếu ta không cần, ta cần ông tăng xoàng xoàng thì sẽ có rất nhiều ông tăng xoàng xoàng xuất hiện. Quan trọng ta cần ai. Phật tử ta xác định ta cần ai. Nói: "Thôi sao cũng được, thời mạt pháp rồi, mấy thầy tu sao miễn mấy ổng cạo tóc mấy ổng chịu ở chùa giữ chùa là mừng rồi, ổng làm sao cũng được, ổng đánh bài cũng được,
[1:18:01]nhậu cũng được." Nếu ta cần như vậy thì sẽ có những ông tăng như vậy xuất hiện: bồ bịch, bài bạc, nhậu nhẹt đến với chúng ta. Nhưng nếu chúng ta cần tăng phải thắp lại ánh sáng của thời Phật, của Chánh pháp; ông tăng phải mẫu mực giới hạnh đạo đức; ông tăng phải là người trí tuệ sáng suốt, kiến thức uyên bác; ông tăng phải là người làm được nhiều công đức lành cho đời. Ta cần đi, thiết tha cần đi, đòi hỏi đi thì sẽ có những vị tăng như vậy đến với cuộc đời của chúng ta.
[1:18:41]Quan trọng ta có cần hay không nha. Vậy từ đây nếu ta chỉ cần cái ông thầy xoàng xoàng thì ta là những người mà gì? Giết chết đạo Phật. Tại vì ta cần những ông đó thì những ông đó sẽ tới. Còn nếu ta quyết lòng ta cần những vị tăng siêu phàm, giới hạnh thánh thiện thì những vị tăng đó sẽ xuất hiện và làm cho Phật pháp được hưng thịnh. Cái quan trọng ta cần, người cư sĩ mình là như vậy, trách nhiệm của người cư sĩ mình là như vậy, đòi hỏi đến gặp quý thầy không có dễ dãi. Con cần quý thầy phải như thế này, mà nếu ai cũng cần như vậy thì quý thầy phải làm sao? Improve themselves, tự mình vượt lên để trở thành những vị tăng xuất sắc.
[1:19:34]Còn do thấy Phật tử không đòi hỏi, thôi quý thầy cũng không cần phải phấn đấu, đúng không ạ? Không cần. Nhưng bây giờ Phật tử đòi hỏi thầy phải xuất sắc, thầy phải siêu phàm, quý thầy phải ráng nỗ lực tu hành. Nên chính cái đòi hỏi của Phật tử không ngờ là sự thúc đẩy, sự đóng góp cho Phật pháp được hưng thịnh. Còn nếu Phật tử dễ dãi, sao cũng được thì vô tình đã phá hỏng đạo Phật, làm cho Phật pháp bị suy tàn. Nên hôm nay thầy nói bài này là thầy đặt trách nhiệm nơi chư tăng, nhưng rồi cũng đặt trách nhiệm lại nơi các Phật tử nha. Mình phải mặc cả, phải thách thức, phải đòi hỏi, phải yêu cầu rất là cao, không được yêu cầu mà thấp, không được đòi hỏi thấp.
[1:20:29]Phải đòi hỏi nơi quý thầy cái mức độ mà tâm linh, chứng ngộ, phẩm hạnh rất là cao, không có đòi hỏi thường thường. Để chi? Để xây dựng lại Phật pháp. Thank you for listening. Nhớ lại: Sự nhàn nhã của chư tăng là nguyên nhân làm cho Phật pháp suy tàn.