[0:00]Có một lần, cái gặp cái người anh trai cổ, cái người anh trai mới hỏi: "Sao con ngồi thiền tâm không có định? Giờ con phải làm sao?". Sư đâu biết ông tu pháp môn nào đâu mà nói! Sư mới nói câu này: "Cứ giữ cho tâm anh cho đến khi nó thuần thiện thì cái định sẽ bắt đầu hiện ra ở cuối đường.". Sư nói gọn vậy thôi, nhưng nó là quy... Chánh tư duy cuối cùng sẽ tạo ra chánh niệm, chánh định là vậy. Chúng ta... nó có mấy cái đường đi, tức là tâm những cái suy nghĩ á, nó có cái là nó thiện ác lẫn lộn, thiện ác đúng sai lẫn lộn.
[0:49]Cái suy nghĩ ta thiện ác đúng sai lẫn lộn, cho nên cái tâm ta nó bị động cái nhân quả như vậy. Thì khi nào mà mình tiến lên tới cái mức độ đó, tâm là cái suy nghĩ
[1:01]gần như là thuần thiện thì tâm bắt đầu nó yên. Nhưng mà nhưng mà thực ra trước khi tới cái định á, thuần thiện chứ chưa đủ yên á, bắt đầu nó đi tới cái này, bỗng nhiên nó đưa mình tới một cái là quán chiếu. Khi mà tâm ta thuần thiện rồi á, nó bước thêm bước nữa là cũng là những cái suy nghĩ nhưng bắt đầu những cái suy nghĩ buông xả, ví dụ như cái thân này là vô thường, thế gian là vô thường, thành mọi thứ là không có gì là của ta. Những cái quán chiếu đó đó là nó là giai đoạn sau của cái này. Và khi mà xuất hiện được những cái đó rồi thì tâm lập tức xuất hiện sự tỉnh giác. Tỉnh giác rồi thì bắt đầu tâm mới yên dần, yên dần.
[1:44]Cái tỉnh giác này mới làm cho mình bớt vọng tưởng dần, yên dần. Từ cái bớt vọng tưởng này mà đi tới còn xa lắm, nhưng đại khái là cái tiến trình nó là như đây. Cho nên, đầu tiên là chúng sinh là bị cái này, nếu mà cái này mà tâm ác nhiều thì coi như người đó đọa rồi, trở thành thú rồi. Còn con người là cứ bị lẫn lộn giữa cái đúng sai và thiện ác. Thì cái giai đoạn đầu của sự tu hành là là là cái này: đừng cho suy nghĩ sai, suy nghĩ gì cũng đúng; đừng cho suy nghĩ ác, suy nghĩ gì cũng thiện. Tụi con mấy năm được cái này? Mấy năm? Nó không dễ đâu á. Nếu kiếp trước mà tụi con không phải là những người mà chân tu,
[2:22]thì cái giai đoạn này không tụi con đi ba chục năm chưa xong. Tu ba chục năm rồi mà trong đầu nghĩ sai, nghĩ bậy dữ lắm. Nhưng nếu đời trước tụi con là những người chân tu thì cái này tụi con mất ba năm. Vậy chứ vẫn còn nghĩ sai, phải mất ba năm chứ không phải dễ đâu. Những người mà họ có căn cơ tu hành từ nhiều kiếp á, kiếp này mình hay đọc sách thánh hiền, nhiều khi chưa gặp đạo Phật nhưng mà đã đọc những sách triết gia này, đạo lý kia, lòng rất là ham thích, cứ thường suy nghĩ về nó, rồi thường hay áp dụng về nó trong cuộc sống, thì cái thời gian này mình ngắn hơn. Còn cái người hoàn toàn chưa biết gì hết trơn,
[2:59]chưa có cái đạo lý gì hết á, nghe mê mê, bắt đầu gặp đạo lý đạo Phật là nó... trong tâm nó tự nó đánh, nó trào lên trỏng á. Nhiều khi như vô đạo xuất gia rồi mà cái này cứ lình xình, lình xình cái này cả mất mấy chục năm nó chưa xong. Cho nên khi mà tâm mình suy nghĩ chưa có hoàn toàn đúng, chưa hoàn toàn thiện thì tụi con tu gì cũng không có tiến hết trơn á. Chứ mấy... nội cái này không nè, bao nhiêu năm tụi con phải suy nghĩ không có bao giờ có cái nghĩ sai, không bao giờ có được có cái ý nghĩ ác, để nó đến tới giai đoạn những cái suy nghĩ mình cái nghĩ gì ra cũng đúng hết trơn, nghĩ gì ra cũng là điều tốt,
[3:34]nghĩ gì cũng là từ bi, thánh thiện, tôn kính, khiêm hạ, xử lý mọi việc gì cũng đều hợp tình hợp lý, mọi ứng xử gì cũng đúng hết. Bắt đầu chỗ này là đi giảng được rồi nè, tại những suy nghĩ mình đúng hết rồi mình nói ra cái gì cũng lợi ích cho người khác. Ngang chỗ này là làm giảng sư được rồi nè, có điều chưa đắc đạo thôi chứ. Nhưng mà cái này có cái phước rồi bắt đầu nó mới tới cái này, là cái ý nghĩ mà không có gì là của ta, thân này không phải ta, tâm này cũng không phải của ta, không có gì là ta, thân này là vô thường. Mấy cái ý đó đó, vậy chứ mà sau cái này nó mới có cái này, chứ không phải dễ.
[4:08]Nhưng mà khi tụi con vô học thiền thì cái này là phải được dạy liền phải không nè? Vô cái bài kệ vào thiền là cái này đã có rồi, thấy thân này vô thường là vô là học cái này liền. Nhưng mà tại sao mà học liền nó không xuất hiện tỉnh giác? Là vì cái này chưa có, chưa đủ phước. Đủ phước rồi cái này nó hiện ra. Mà khi tụi con hiện ra được cái này, thấy thân này là vô thường, thấy trên đời cũng là sinh diệt, không gì là của ta, thì chỉ tụi con đếm từ một cho tới mười giây, trạng thái tỉnh giác xuất hiện liền, tức khắc xuất hiện, vọng tưởng bớt liền, mười giây. Ngay cái giây phút mà tụi con nhìn thấy
[4:50]thế giới này là sinh diệt, thấy thân này là vô thường, ngay lúc đó mười giây là tỉnh giác. Sư nói mười giây là sư nói hơi lâu á, chứ nó chỉ một giây một là cái tỉnh giác xuất hiện và vọng tưởng bớt liền khi cái này hiện ra. Nhưng mà cái này mình học rồi mà tụi con quán chiếu không kỹ là không có cái này hiện, bởi vì sao? Vì còn lấn cấn cái này. Cái suy nghĩ mình chưa thuần thiện, chưa hoàn toàn đúng với chánh pháp, nên vẫn còn nhiều cái sai, thậm chí bị người ta dụ đủ thứ chuyện. Khi mà mình được bước vào học á thì là hầu hết các trường thiền đều dạy mình ngang ở chỗ này. Và và xem như đây là cái chìa khóa,
[5:29]phương pháp để thiền định để đạt được bớt vọng tưởng vào định. Nhưng mà thực sự cái gốc của nó chỗ này, mà cái gốc chỗ này mới là khó nè. Cái giá trị nó nằm ở chỗ này rất là lớn. Tụi con phải nhìn lại cuộc đời mình, từ nhỏ tới lớn, trong cái tâm mình là cái gì. Mà có rất nhiều cái sai mà mình tưởng là đúng, nhiều cái ác mà mình tưởng là thiện. Nên nội cái này không là mấy chục năm, lấy tụi con mấy chục năm trong cuộc đời rồi đó. Nội cái này không nè, đấu tranh để qua cái này không là tụi con đi mất mấy chục năm. Còn nếu tụi con là bậc thượng căn thì lấy cái này ba năm tới năm năm thôi là xong cái này.
[6:02]Thì trong ba năm, năm năm đó tụi con có quán chiếu này xong thì một giây một á, xuất hiện cái tỉnh giác, bớt vọng tưởng liền. Nó giống như một cái tiểu ngộ đầu tiên vậy đó. Nhưng mà có bớt vọng tưởng, tâm yên rồi không nói nữa để giao thừa nói. Thì cũng chưa phải là về với chính mình được, nhưng mà làm cho mình có niềm tin là con đường mình đi đã đúng rồi, có kết quả. Nhưng mà từ chỗ này bắt đầu nó ra một ngàn cái sai chỗ này. Bớt vọng tưởng rồi nó xuất hiện ngàn cái sai. Tại sao sai thì giao thừa ha, vậy rồi.