[0:24]Kính thưa anh Đỗ Anh Dũng, kính thưa ban lãnh đạo tập đoàn Tân Hoàng Minh, kính thưa các anh chị em nhân viên ở đây. Ta có một buổi gặp gỡ rất là thú vị, thân tình một chút, hơi đặc biệt. Vì anh anh Dũng nói rằng ta nói chuyện với nhau trên cái nền tảng, trên tinh thần của đạo Phật. Ở đây chắc là có những vị cũng đã nghiên cứu đạo Phật rồi, cũng có những vị mới nghiên cứu, cũng có những vị chưa biết gì. Thì thôi, thầy nói sơ sơ một chút xíu.
[1:01]Giáo lý của Đức Phật thì mênh mông, đặt trên nền tảng của luật nhân quả. Mà trong mấy nghìn năm qua, đạo Phật đi cái con đường rất là hòa bình, và cái con đường truyền bá hòa bình đó, đôi lúc bị xem là nhu nhược, không cạnh tranh nổi với các tôn giáo khác. Có những giai đoạn mà đạo Phật bị tiêu diệt bởi các tôn giáo khác, bị tiêu diệt một cách dã man bằng bạo lực. Như có một cái tu viện mà tập trung hết những vị tăng tài giỏi ở Ấn Độ, ở đại học Nalanda, mười nghìn vị tăng, nhưng chỉ có một trăm lính Hồi giáo cầm gươm đến giết sạch. Thây chất thành núi, máu chảy thành sông, rồi đạo Phật biến mất luôn, ở Ấn Độ luôn.
[1:52]Đốt hết đền chùa, giết hết tăng sĩ, đạo Phật biến mất. Và đạo Phật cũng không trả thù, cứ lặng lẽ đi con đường hiền lành của mình. Cho đến ngày hôm nay vậy, có nhiều cái vùng, nhiều miền, nhiều quốc gia mà đạo Phật bị những âm mưu ám hại, thay thế, xóa sổ, bôi nhỏ. Đạo Phật cũng không làm gì chống đối, cứ chịu đựng và truyền bá trong cái khó khăn của mình. Thì cứ tưởng chừng rằng với cái sự hiền lành và nhu nhược đó thì chẳng bao lâu chắc đạo Phật cũng bị thay thế mất. Nhưng rồi có những điều mầu nhiệm, cái giá trị của đạo Phật được tìm thấy, được phát hiện, được ca ngợi bởi những con người có trí tuệ nhất nhì trên thế giới này.
[2:49]Ví dụ như những ngày gần đây trên mạng ta thấy hình ảnh của một ứng cử viên tổng thống của Mỹ, ứng cử viên nữ tổng thống đầu tiên, là bà Hillary Clinton, bà thắp hương Phật,
[3:07]xá Phật và ngồi thiền. Thì cái đầu của bà Hill Hillary Clinton thì ta phải đánh giá là bà nhất nhì thế giới, đúng không ạ? Bà nhất nhì thế giới, dám ứng cử tổng thống mà. Và cuộc chạy đua là coi như là thành công trong cái Đảng Dân chủ của bà. Bà là đại diện duy nhất của Đảng Dân chủ để ứng cử tổng thống Mỹ. Mà nếu bà thắng cái ông Donald Trump thì bà lên làm tổng thống, nữ tổng thống đầu tiên của Mỹ. Nhưng mà hình ảnh bà cho người ta chụp hình lúc sắp sửa bầu cử nơi một đất nước mà Kitô giáo chiếm ưu thế, mà bà dám cho người ta chụp hình bà thắp hương Đức Phật, bà ngồi thiền. Tức là bà công khai, bất cần, không sợ nữa,
[3:50]không sợ vì lý do tín ngưỡng mà người ta không bỏ phiếu cho bà. Tức là cái tấm lòng của bà, cái sự tôn kính, ngưỡng mộ đối với Đức Phật là bất chấp. Không còn cái tính hơn thua, lợi hại về chính trị trong đây nữa. Vì nếu có cái đầu chính trị, người ta so sánh ở một đất nước theo Kitô phải lấy lòng Kitô cái đã, để lấy phiếu cái đã. Vậy mà sắp tới lúc bầu cử rồi bà công khai hình ảnh bà ngưỡng mộ Đức Phật. Thì phải thấy là cái lòng của bà đối Đức Phật là vượt khỏi cái hơn thua, tính toán của chính trị. Rồi có một bộ phim Người Bất Tử, The Man from Earth, Minh xem chưa con?
[4:31]Vậy là con thuộc loại siêu đấy, con coi phim đó rồi là con giỏi đấy, tại bộ phim đó ít ai muốn xem. Suốt một tiếng rưỡi đồng hồ chỉ có năm, sáu người nói qua nói lại trong một căn phòng. Nhưng mà chính vì cái có một cảnh mà chỉ có năm, sáu người nói qua nói lại nên đa số những người mà coi phim với cái kiểu mà thích coi hành động sôi nổi thì coi chừng mười lăm phút tắt bộ phim bỏ đi, tìm phim khác coi. Nhưng mà chỉ với những người có đầu óc mới coi hết cái bộ phim đó. Vì sao vậy? Vì mỗi lời, mỗi chữ của những nhân vật trong đó nói lại, nó chứa đựng cái kiến thức lớn lao của loài người. Mà người nào mà coi phim đó mà hiểu được 100% thì
[5:14]ta đánh giá chỉ số IQ của người đó thuộc loại là
[5:19]gần như Einstein á. Vì một, hai chữ thôi là đã chứa đựng cả một cái thông tin rất là lớn trong đó. Con coi con hiểu hết không? Con có thích không? Con lắc đầu, vậy con khiêm tốn. Con dám coi hết cũng đã là giỏi lắm rồi. Nên khi mà thầy coi bộ phim đó rồi thầy chấn động y như những nhân vật trong đó đang chấn động. Trong cái cuộc nói qua nói lại một chút xíu thì những nhân vật trong đó là các các giáo sư nói chuyện với nhau. Rồi người ta chấn động, người ta khóc, mình ngồi bên ngoài mình xem mình cũng chấn động muốn khóc luôn. Cái bộ phim nó khủng khiếp, không biết ông đạo diễn đó là ai, khủng khiếp quá!
[5:53]Và trong cái bộ phim đó thì ca ngợi Đạo Phật, Đức Phật mà ca ngợi nhẹ nhàng, chỉ có nói một vài câu nhẹ nhẹ, nhẹ nhẹ, không có đao to búa lớn. Nó chỉ dành cho những người có nhận thức lớn, có tri thức lớn mới hiểu cái chiều sâu trong đó. Và nơi một đất nước Kitô chiếm ưu thế, bộ phim đó nói thế này: Chúa Giê-su là học trò của Đức Phật. Bộ phim để khẳng định điều đó. Và ông chứng minh, những lý lẽ mà nhân vật trong đó chứng minh, mới ban đầu ta coi thì ta coi giống như là một cái lý thuyết, một cái giả thuyết. Nhưng mà khi họ chứng minh dần dần, mình ngồi bên ngoài mình sững sờ vì thấy nó thật, không cãi được.
[6:38]Và những giáo sư bên trong đó ngồi cũng sững sờ không cãi được, há hốc ra. Và có người rơi nước mắt vì chỗ dựa trong niềm tin của họ bị lung lay. Bộ phim nó khủng khiếp. Cũng là để nói lại một lần nữa cái người ta ở cái xứ Hollywood, cái xứ mà Kitô chiếm ưu thế, có ai dám làm một bộ phim để nói rằng: Chúa Giê-su là học trò của Đức Phật? Khủng khiếp quá, kinh khủng quá, vậy mà họ đã làm và phổ biến tung ra. Nhưng ít người hiểu, tại bộ phim nó hơi cao cấp.
[7:15]Thì cũng vậy, giáo lý của Đạo Phật nó dành cho những con người như vậy đó. Nó nền nã, đằm thắm, tinh tế, sâu sắc. Và điều mà thầy rất vui, thầy rất vui là hôm nay vậy, có một chủ tịch một tập đoàn có vị thế khá lớn trong cái nền kinh tế của Việt Nam đứng ở giữa hội trường tuyên bố mình cũng là đệ tử của Đức Phật, học theo lời dạy của Đức Phật và đạt được nhiều cái lợi ích. Đó là anh Đỗ Anh Dũng, chủ tịch của Tân Hoàng Minh.
[7:54]Đức Phật thì dạy ta nhiều điều, vô số điều, nhiều lắm á. Những điều mà có những khi ta dù rất thông minh cũng phải nghiệm mấy năm mới có thể hiểu nổi. Nhưng trong đó có một điều hết sức là thấp và cũng hết sức là cao, đó là luật nhân quả. Luật nhân quả là gieo nhân gì gặt quả nấy, ở hiền thì gặp lành, gieo gió gặt bão, đơn giản như vậy, cơ bản như vậy, dành cho những người ví dụ như có cái đầu óc đơn sơ nhất cũng hiểu như vậy. Nhưng cũng cái luật nhân quả đó phát triển lên dần, phát triển lên dần thì tới cấp độ tiến sĩ, tiến sĩ thật chứ không phải tiến sĩ giấy, tiến sĩ thật cũng không hiểu hết về luật nhân quả này.
[8:38]Ví dụ như thầy vậy, thầy đi tu cả một đời, từ khi bắt đầu còn bé biết đạo Phật là đã hiểu luật nhân quả. Và khi bắt đầu đi tu, thầy bắt đầu viết sách về luật nhân quả. Và cái cuốn sách của thầy làm ngỡ ngàng nhiều người tìm hiểu về luật nhân quả.
[9:01]Vậy mà thầy nói với đệ tử của thầy: Chưa là gì. Sau này thầy ước mong một điều, khi thầy già, tụi con làm việc thay thầy, thầy rảnh rỗi thầy viết lại luật nhân quả một lần nữa thành cuốn sách khác nữa. Vì thầy biết chắc một điều là trong cuộc đời thầy tu hành cứ càng tu thầy càng hiểu thêm dần, hiểu thêm dần. Và nó vô biên, mênh mông, không có bờ mé.
[9:29]Những bậc thánh đều là những người nhìn thấu suốt nhân quả. Nhưng mà phải đến như Đức Phật thì mới thấy hết toàn bộ về luật nhân quả. Chứ còn chúng ta, ở cấp thấp thì ta hiểu thấp, ở cấp cao thì ta hiểu cao dần, cao dần. Cho nên chúng ta ở đây cũng vậy, những người mà mới đến với đạo Phật thì chắc ta cũng bắt đầu nghe nói về luật nhân quả. Và những người có cái lương tâm, có đạo đức cảm thấy luật nhân quả là hợp lý để ta chấp nhận. Rồi có những người phản biện, nói sao trong cuộc sống thế này thế kia có vẻ như không thấy hình dáng sự chi phối của luật nhân quả lắm. Nhưng mà nếu ta bình tâm nghiệm sâu thì ta thấy đúng.
[10:16]Vượt qua bên ngoài sự bất công của cuộc sống này, vượt ra khỏi cái tối tăm, cay đắng, cái ác độc của con người, vẫn có một cái luật nhân quả nền nã, âm thầm chi phối tất cả. Và ta chấp nhận, ta tin luật nhân quả. Và cứ càng những người vừa có đạo đức, vừa có trí tuệ thì sẽ hiểu luật nhân quả lên cái tầng cao dần dần, dần dần. Có những điều kỳ lạ. Thầy nói ví dụ, ví dụ nói bây giờ:
[10:56]Vì sao một cái người
[11:01]Được giàu sang. Tại sao một người được giàu sang? Ta hiểu tại sao thì ta sẽ hiểu ngược lại, vì sao có người phải nghèo khó. Thì cái nguyên nhân để đưa đến sự giàu sang nó không phải là một nguyên nhân, mà rất nhiều cái nguyên nhân của kiếp này và những kiếp trước. Thông thường thì ta hiểu thế này: ta hay bố thí hay cúng dường, tức là sút tiền túi của mình ra ta tặng, ta cho, ta biếu, ta cúng, thì người này được cái phúc trở lại, tự nhiên tiền bạc đến dễ dàng, cơ hội làm ăn thành công đến dễ dàng. Đó là cái hiểu căn bản, nhưng mà không chỉ như vậy, luật nhân quả không đơn giản đến như vậy, nhiều cái phức tạp hơn.
[11:49]Cái nhân quả đưa đến sự giàu sang nó nhiều cái phức tạp hơn. Có một lần ngày xưa thầy nói câu này, trong một bài giảng thầy có nói rằng, "Ai mà hay trồng cây rừng, trồng cây gây rừng thì sẽ giàu." Câu nghe rất lạ, tại nó không liên quan đến cái việc bố thí, cúng dường, không liên quan đến việc tốn tiền cho người ta. Thầy nói câu đó thì hình như không ai tin, không ai tin. Tại cái nhân quả nghe nó không logic lắm. Tại vì cái nhân, cái quả nó phải na ná nhau. Nhìn, ví dụ như cái người mà ta hay trưng bày cái vẻ đẹp cho các bậc Thánh, những danh nhân thì ta sẽ được gương mặt đẹp, cái nhân quả. Ví dụ như ta hay bố thí vải, ta cúng dường vải thì sau này cái
[12:32]nghề của ta thành công sẽ là nghề buôn bán vải vóc, may mặc. Nó có cái tương ứng như vậy, tương ứng như vậy. Cái người mà hay hiến đất để cho đường đi cho rộng, người hay hiến đất để cúng chùa, người hiến đất làm trường học, làm bệnh viện thì những đời sau thành đại gia địa ốc. Ví dụ vậy, thì nó có cái tương quan. Nhưng mà ở đây nói thầy nói trồng rừng nhiều thì giàu nghe nó không có tương ứng lắm. Thì có một cái anh, anh làm kiểm lâm ở trên Tây Nguyên. Thì vì sẵn nghề trong tay mà, sẵn phương tiện trong tay, đất rừng thênh trong tay, cây giống, cây đồ nó được ưu đãi vì trong ngành. Cái anh cứ trồng rừng, trồng rừng, trồng rừng.
[13:10]Thì anh chưa hề thu lợi từ cây rừng, mà bỗng nhiên gia đình anh giàu lên, khá lên. Anh mới tâm sự với những cái người bạn, nói: "Ông Thầy Chân Quang nói đúng nha, nói trồng rừng giàu." Và anh nghiệm như vậy. Tại vì anh chưa hề cưa cây rừng, vì anh nói trồng rừng lên rồi mình cưa cây thì đúng là nó sẽ được lãi nhiều, lợi nhuận nhiều, nhưng mà anh chưa hề. Vậy mà cái cơ hội tiền bạc từ nơi chỗ khác tìm đến. Anh nói là đúng. Thì cái nhân quả nằm ở chỗ nào? Nhân quả nằm ở chỗ là ta trồng cây rừng là ta tạo sự sống.
[13:46]Chỉ cái sự sống của cây thôi, nó kéo theo nhiều cái điều lạ của sự sống này: mưa sẽ đến nhiều hơn, độ ẩm mặt đất sẽ tăng lên, những cái côn trùng nó dễ sinh sôi nảy nở hơn, vùng đất đó sẽ ẩm hơn. Và nếu cái cây rừng của anh là nơi trú ẩn cho nhiều loài thú, là nơi dựa sự sống của nhiều loài. Mà nếu anh trồng nhiều thì cái môi trường nó thay đổi, nhiệt độ hạ xuống, dòng suối nó chảy được nhiều hơn thì không phải con thú không, cả con người cũng được lợi. Ta chỉ cần trồng 100 hecta rừng một khu nào đó thôi, thì cái đất chung quanh 100 rừng nó tự nhiên nước bề mặt xuất hiện liền. À. Tức là ta đào giếng chừng một hai thước có nước liền.
[14:27]Còn nếu 100 hecta đó mà ta cưa khô hết thì ta phải đào giếng tới khoảng ba bốn chục mét mới có thể có nước. Nhưng mà 100 hecta rừng đầy một cái rồi thì ta đào hai thước có nước liền, tự nhiên nước được kéo lên bề mặt. Và ta biết mà, nước mà kéo lên bề mặt thì vô số sự sống xuất hiện. Tức là cái người trồng rừng là người tạo ra sự sống. Mà vì anh tạo ra sự sống nên nhân quả là gì? Sự sống anh được phong phú. Sự sống phong phú nghĩa là gì? Giàu. Đó, cái nhân quả. Cho nên, khi mà càng ngày ta càng hiểu về nhân quả thì nhiều điều tinh vi, kỳ lạ, nhiều điều lạ lùng lắm. Nếu mà thầy nói những cái nhân quả bình thường thì cái logic ta dễ suy
[15:13]luận, nhưng mà những cái nhân quả ở cấp cao thì phải có trí tuệ. Thầy hay thường dặn mọi người thế này: mỗi khi làm nhà cứ chịu khó nhường vài mét đường thả ra, bỏ ra. Ví dụ như là cái chiều dài của căn nhà mình từ cái cái lộ giới ra đằng sau mình 15 mét, cứ bỏ bớt một mét cho đường luôn cho nó rộng khúc đó, không cần. Mình xây lui vào một mét, tức là mình cúng lại cho cái đường công cộng thêm một mét. Còn nhà người khác thì họ họ cất hết lộ lộ giới sát lộ giới kệ họ, nhưng phần mình mình cứ nhích lùi đi một mét như vậy. Chi vậy? Vậy chứ cái con đường người ta đi được rộng một chút, sau này con cháu mình rộng đường làm ăn.
[15:59]Cái cơ hội làm ăn của con cháu mình tự nhiên rộng lên một chút, chỉ nhờ một mét hay hai mét mà mình cắt bỏ, nhường luôn cho đường. Giấy tờ thì vẫn còn thể hiện của mình đấy, nhưng mà mình cất mình lui vào, mọi người họ đi qua đi lại họ nép vào trong đó được dễ dàng. Vậy mà sau con cháu mình rộng đường làm ăn. Con cháu mình hưởng được cái đức từ nơi đó. Cái luật nhân quả nhiều điều như vậy, tinh vi như vậy. Rồi ví dụ như bây giờ ta đi vào đây ta làm việc với nhau. Thì thật ra không phải là ai cũng tài giỏi như nhau, sẽ có người trội hơn một chút, có người kém hơn một chút, đúng không ạ? Thì thật ra ta không có bằng nhau đâu.
[16:43]Và cái việc mà hơn nhau kém nhau là điều bình thường và thực tế trong cuộc sống. Và ta phải sống chung với cái điều, cái sự chênh lệch tài năng giữa những con người với nhau như vậy. Ta phải chấp nhận điều đó một cách bình thường và ta có cái thái độ đúng về điều đó một cách hợp lý. Ví dụ cái người ta biết trình độ mà nó kém hơn mình thì ta suy nghĩ gì? Ta biết người đó giỏi hơn mình một chút thì ta suy nghĩ gì? Và làm ơn suy nghĩ cho đúng, làm ơn có quan điểm về điều này cho đúng. Vì sao vậy? Vì nó thành nhân quả khủng khiếp cho những đời này và những đời sau. Ví dụ trong lúc làm việc ta phát hiện ra ông đồng
[17:28]nghiệp của mình kém hơn mình, thì ta nghĩ gì?
[17:33]Tìm cách báo cáo sếp phải không ạ? Để ta chứng tỏ giá trị của mình, để ta được nâng lên thêm một chút, để ông kia xuống một chút xíu chứ không đứng ngang ta được. Vì khi làm việc, nó than hưởng lương ngang với mình, làm việc ngang cấp với mình, nhưng thật ra mình phát hiện nó kém hơn mình, phải lật đật báo cáo sếp ngay, đúng không ạ? Rồi sau này nhân quả rồi mai mốt mình sẽ gặp lại giống như vậy. Cái thái độ, cái nhân quả ta làm. Nếu nó không quá kém, nếu quá kém thì buộc lòng vì lợi ích chung của công ty ta phải có cách khác, nhưng mà nếu không phải là quá kém, chút chút, ta lúc nào tìm cách hỗ trợ cho bạn mình,
[18:13]hướng dẫn nâng tầm dìu dắt và đôi khi làm phụ. Không sao cả, để tất cả cùng vì lợi ích chung của công ty. Với cái thái độ đó, điều đó, cái người kém hơn mình á, phải có cái suy nghĩ, xác định quan điểm ngay. Mà ta sai một cái, không phải kiếp này, mà nhiều kiếp sau ta phải chịu cái quả báo. Cái quả báo gì đó, mọi người tự suy luận thử. Rồi một cái quan điểm ngược lại, ví dụ có người giỏi hơn mình. Khi làm việc chung với nhau ta phát hiện là đồng cấp với nhau nhưng người này đúng là trội hơn mình, thì ta làm gì? Báo cáo sếp không? Cái này đó, báo cáo sếp là đúng nè. Cái này phải báo cáo sếp nè. Phải gặp riêng rằng, nói:
[18:57]"Thưa sếp, cái anh đó làm việc chung với em, nhưng em phát hiện anh này ảnh giỏi hơn. Mà để ảnh đứng ở đây hơi uổng. Sếp cố gắng phát huy thêm." Cái quan điểm này dĩ nhiên sẽ thay đổi cuộc đời của ông đó đó. Bỗng nhiên sếp biết ra à sếp quan tâm, sếp cho lương cao hơn hay nâng vị trí lên, thì cuộc đời ổng thay đổi từ cái báo cáo của ta. Nhưng ta là người thay đổi trước, tâm hồn ta thay đổi trước. Ta không còn là loại người ta không còn thuộc đẳng cấp của một loại người mà cứ dính dính với thú vật nữa. Ta từ bỏ cái chất thú vật trong con người ta rồi, ta bước lên hẳn là con người và dính dính với Thánh rồi. Tại nó có ba đẳng cấp mà:
[19:40]thú vật, con người và Thánh; con người đứng ở giữa. Thì khi mà ta đến ta gặp sếp, ta nói riêng với sếp, cái anh đó làm việc chung với em sếp à, nhưng mà thực sự ảnh trội đấy. Thì ngay lúc đó ảnh thì chưa thay đổi, sếp chưa nâng lương, chưa nâng vị trí, nhưng ta thay đổi trước rồi. Ta thay đổi gì? Ta dứt bỏ được một chút cái máu con thú nằm trong người của ta rồi. Ta lên làm người hẳn rồi. Và sau này còn nhiều điều vui hơn nữa, cái quả báo nó đưa đến cho ta còn nhiều điều vui hơn nữa. Thấy những cái điều chút chút trong cuộc sống. Mà để có thể hiểu điều này, thì trước hết là ta hiểu luật nhân quả một chút.
[20:24]Ta hiểu nhân nào quả nào, quả nào nhân nào, để mà ta điều chỉnh cuộc sống ta lại. Ví dụ ta muốn làm điều đó, ta hiểu cái nhân quả đi về đâu, suy nghĩ lại một chút. Vì thực sự ở đây là những người trí thức, vô đây làm thì nghĩ hồi xưa chắc ai cũng phải giỏi toán cả. Có ai không giỏi toán mà vô đây được cả, cái công ty này. Tích phân, đạo hàm giờ này chắc còn nhớ hết chứ hả? Nhất là mấy ông kỹ sư mà chuyên môn tính kết cấu ha, tích phân là nằm lòng nhen.
[21:02]Thì cái việc mà ta đem cái logic của toán học vào trong nhân quả là việc rất nhanh. Ở cấp độ chúng ta, ta hiểu nhân quả khác, vượt hơn, vượt hơn những người tầm thường một chút. Vì cái nhân quả là mênh mông, vô hạn và luôn luôn thách thức trí tuệ của tất cả chúng ta. Cứ thông minh hơn, tri thức hơn thì phải hiểu luật nhân quả ở tầng cao hơn. Và cái căn bản của đạo Phật là như vậy, trước cái đã, trước cái đã. Cũng không có cái gì ngẫu nhiên. Tự nhiên ta ngồi đây, ta tham gia trong cái tập đoàn Tân Hoàng Minh này, không có gì ngẫu nhiên, tất cả đều có nhân có quả. Mà cũng không phải ngẫu nhiên tự nhiên mình
[21:44]làm nhân viên của một người sếp như thế này. Sếp và nhân viên ta có duyên nợ với nhau cả. Cái duyên nợ đó vì là gì, từ từ rồi ta còn hiểu hơn, hơn rất là nhiều. Nên cái căn bản đầu tiên để ta đến với đạo Phật, để ta đi tìm một cái lối sống quân bình, hợp lý, đẹp, đưa đến niềm vui là ta phải hiểu luật nhân quả cái đã. Hiểu luật nhân quả rồi, ta ứng dụng, ta soi rọi lại mọi điều trong cuộc sống. Ta ứng dụng vào trong cả công việc kinh doanh để mà xây dựng cái công ty bền vững. Lát nữa thầy sẽ nói cái nhân quả mà đưa đến một công ty có thể bền vững đến vài ba trăm năm sau, chứ không phải chỉ một đời, hai đời của ta là hết.
[22:36]Không phải là sếp nghỉ rồi cái công ty nó ngưng, không phải là hay là Minh nối rồi cái hết đời Minh không phải. Nó phải truyền đời tới ba, bốn trăm năm cái tập đoàn, nhưng mà để có được cái nhân quả như vậy vì sao, lát nữa chúng ta sẽ bàn với nhau tiếp điều này. Thì bây giờ ta quay trở lại cái căn bản của con người khi ta đi làm việc. Ta vào đây là để làm việc, làm việc để làm gì?
[23:06]Thầy vừa hỏi xong thì trong bụng mỗi người có một loạt câu trả lời, phải không ạ? Nhưng mà ít nhất ta có ba câu trả lời.
[23:18]Bây giờ thì thầy chưa hỏi, lát nữa thì cuối cuối bài thầy sẽ hay hỏi đó. Chuẩn bị cho thầy cái micro. Ít nhất ta có ba câu trả lời, ta đi làm việc để làm gì? Câu trả lời cơ bản nhất là ta đi làm việc để mưu sinh, đúng không ạ? Earn money, earn our life. Thứ nhất là để mưu sinh, cái câu này không ai chối cãi được. Đúng không ạ? Ta đi làm để có tiền nuôi sống bản thân và nuôi sống gia đình ta. Nếu ta có gia đình thì ta có trách nhiệm phải nuôi sống gia đình mình. Và vì cái lý do thứ nhất này cho nên ta cố gắng đi tìm một việc làm tốt, có lương cao,
[24:05]ổn định, không có bị nghỉ bất ngờ. Vì cái lý do này, để mưu sinh. Đỡ đần trong cuộc sống cho ta và cho gia đình. Cái lý do thứ hai ta đi làm, lý do này hơi cao thượng. Thôi thầy nói luôn, không hỏi, nói luôn. Là ta đi làm để cống hiến, phải không ạ? Vì mình học nhiều quá rồi. Bây giờ phải đem cái tài học ra mà đóng góp. Chứ nếu học được nhiều mà không đem cái tài học ra làm cái gì, nó cũng trở thành một cái sự trầm uất, đau khổ. Cho nên, ta thi thố được những điều ta đã học, mà thậm chí trong khi ta học ta cũng được nhiều cái thành tích chứ không phải là không. Bây giờ bỏ không đó thực sự là một nỗi đau khổ, rất là uổng phí.
[24:53]Cho nên ta muốn cống hiến. Ta muốn thỏa mãn cái tri thức của mình, cái tài học của mình. Cống hiến cái gì, cống hiến cho ai thì lát nữa ta bàn sau. Cái lý do thứ hai này có đúng không ta? Hợp lý không ạ? Hợp lý phải không ạ? Còn lý do thứ ba, lý do thứ ba cực kỳ mơ hồ, khó thấy, đố ai biết khen hay.
[25:16]Có ai có câu trả lời giơ tay lên thầy đưa cái micro tới nói. Mời anh, dạ vâng. Dạ bạch thầy, kính thưa tất cả các chủ tịch và các anh các chị trong ban lãnh đạo, anh chị em trong tập đoàn Tân Hoàng Minh. Vâng một cái nữa, cái đấy là cũng là cái duyên nợ mà ta phải trả cho cái kiếp trước. Những cái kiếp trước nếu mình được học, mình được nuôi dạy, mình được làm người, tức là ít nhất mình đã được làm con rồi, một phần. Thế thì còn một cái phần nữa như thầy vừa mới giảng thì có hai cái lý do ở trên, nhưng mà còn một cái cái là mình đã đặt làm người thì cũng là một cái kiếp duyên nợ, mình cũng phải trả cái nợ và cũng là cái đấy cũng là để đóng góp.
[26:01]Xin lỗi anh tên gì? Dạ, bạch thầy con là Nguyễn Ngọc Khoa. À, cảm ơn anh Khoa. Câu trả lời của anh rất thông minh nhưng là tổng hợp của hai cái câu trước của thầy. Ta làm việc để mưu sinh, ta làm việc để cống hiến. Cái câu trả lời của anh là tổng hợp này, thông minh đấy! Nhưng mà còn cái ý thứ ba rất lạ, rất lạ.
[26:22]Mời anh, mời anh.
[26:27]Dạ, bạch thầy có phải là đi làm để giết thời gian để cho nó đỡ buồn, không có việc gì khác? Gần tới, câu trả lời gần tới. Ông này độc đáo đây, anh tên gì? Dạ, con tên Vương ạ. Vương, đúng là vua nhỉ! Câu trả lời gần tới rồi đấy. Dạ, Vũ Đức Vương ạ. Vũ Đức Vương hả? Câu trả lời gần tới. Ai cho thầy câu trả lời tới luôn? À em, em.
[26:53]Dạ, thưa thầy thì con chưa chắc đã tới được luôn ạ. Nhưng mà con xin phép trả lời ý kiến của con là con đi làm với một mục đích nữa là để có sự tự do ạ. Và tự do thể hiện bản thân và tự do được làm... Cũng gần tới rồi, đúng là con nói con chưa tới nhưng mà gần tới. Vâng, còn, còn. Không sao, để đưa đưa đấy, đưa tay. Hay ta, mấy người này thông minh. Thầy nghĩ câu trả lời thứ ba này rất khó tìm ra nhưng mà có người gần tới hết. Thưa thầy ạ, con xin chúc anh Vương là giết thời gian thì con xin cho là khuây khỏa. Cũng gần tới, cũng gần tới cả. Cũng gần tới cả. Hay là để là tấm gương hay là tấm gương cho đời sau ạ?
[27:35]Thôi ta cho tràng pháo tay cho ba người có ba câu trả lời hết sức là thú vị. Có một người giơ tay phải không ạ? Phải không? À có một người giơ tay bên kia. Dạ, thưa thầy con xin trả lời là con đi làm để được một làm một, được làm một người lương thiện. Được làm một người lương thiện, tức là hai ý vừa rồi, ta có nghề nghiệp mưu sinh và để cống hiến đó nè, cũng tổng hợp hai cái ý câu trả lời trên. Thôi để thầy nói luôn, thôi để thầy nói luôn. Cái câu trả lời thế này nè, như ba người nói đó: Ta đi làm việc để thỏa mãn niềm vui sống. Đúng không ạ? Trong đây nó có cái đam mê của ta, nó có cái tính nghệ sĩ trong cái công việc làm.
[28:16]Mặc dù ta đi làm là để mưu sinh, là đồng tiền, đồng tiền thì nó thực dụng lắm, nhưng mà trong công việc của ta nhiều khi nó có tính nghệ thuật ở trong đó. Và ta đi làm với sự đam mê, cái niềm vui như là một người nghệ sĩ đánh piano vậy. Có đúng không ạ? Nhất là trong lĩnh vực địa ốc này, đây là lĩnh vực cực kỳ nghệ thuật. Vừa là kỹ thuật, vừa là tiền bạc nhưng cũng là nghệ thuật. Và đây chính là niềm đam mê cháy bỏng của chủ tịch Tân Hoàng Minh Đỗ Anh Dũng, mới có cái Palais de Louis khủng khiếp như vậy. Cho nên ta có ít nhất ba cái nguyên nhân mà ta đi làm. Cho nên ba ba người này trả lời đúng đúng phải không ạ?
[28:56]Gần tới như vậy, đó, nhận ra điều đó chứ không cái câu này khó nhận ra lắm á. Chỉ có những người có cái niềm vui trong việc làm, yêu công việc của mình một cách kỳ lạ thì mới đạt được cái hạnh phúc của cái thứ ba này. Còn đầu tiên, ta đi làm để sống, đây là một cái mục đích rất nặng nề, áp lực vì nó thực dụng và thật sự cay đắng. Nói: "Nói sao anh ghét chỗ đó làm anh không nghỉ đi?" Nói: "Giờ nghỉ lấy gì làm? Đói chết á!" Cho nên phải chịu nhục mà làm, chịu khổ mà làm, chịu dơ chịu bẩn môi trường đó mà làm. Cho nên lý do thứ nhất á là đi làm để mưu sinh, nó cay đắng và thực dụng. Lý do thứ hai ta đi làm để cống hiến thì cống hiến hoặc là cống hiến cho cái
[29:39]cơ quan của ta, công ty của ta và nói rộng là ta cống hiến cho cuộc đời, cho xã hội để được làm cái người lương thiện như cái cái em gì nói rất hay. Đó! Để được làm người lương thiện, tức là mình sống trên đời mình có sự cống hiến, cũng như anh Khoa như vậy, tức là rõ ràng là cái câu của anh là để ta trả nợ đời nó cũng là một sự cống hiến.
[30:06]Thì cái mục đích thứ hai là ta đi làm để cống hiến, đây là mục tiêu cao thượng. Thì cái người nào mà có ý nghĩ này thì họ vượt hết những cái dằn vặt, cái khổ sở, cái ray rứt, cái áp lực của công việc rồi, đã vượt lên rồi. Và trong công việc ta thì có nhiều cái trở ngại, nhiều cái bất toàn, nhưng người nào mà có được cái mục tiêu thứ hai này thì người đó vượt lên trên. À cái bất toàn nó như thế nào? Ví dụ như sếp ta khó tính quá, sếp ta nhiều khi ổng ổng bất công quá, ví dụ như vậy. Hoặc là cái công việc nó vất vả quá, hoặc là cái nghề này nó không phải sở thích của ta lắm, nhưng mà vì ta có cái mục tiêu thứ hai làm việc để cống
[30:50]hiến thì ta vượt bay qua hết luôn, vẫn vui vẻ mà mà làm việc. Cái mục tiêu thứ hai này cực kỳ quan trọng, mà là mục tiêu chính của ta. Người nào có được cái mục tiêu thứ hai khi làm việc này, người đó sau này tạo ra được rất nhiều phúc đức. Còn cái người mà không có cái mục tiêu thứ hai này dễ bỏ cuộc, hay so đo, hay tính toán, hay nghĩ ngợi. Ví dụ như ông sếp bữa đó mà ổng ổng nhìn mình mà ổng hầm hầm hầm là muốn bỏ việc rồi. Mà sự thực là ổng hầm hầm không phải ổng ghét mình, mà bởi vì ổng giận cái cô vợ của ổng, ở nhà nói cái câu gì sốc óc á ổng mang vô tới công ty. Ổng hầm hầm nhìn mình thì không phải ổng ghét mình,
[31:29]mà ổng cái giận còn mang tới theo công ty, hơi đâu mình không thông cảm? Hoặc là ổng đêm hôm uống rượu nhiều quá, cái ổng bị đau dạ dày ví dụ, nên hầm hầm hầm hầm chứ không phải là ổng ghét mình, ổng đau bụng thôi. Nhưng mà ổng hầm hầm cái là mình thấy sao mà khó chịu cái mình thấy không vui. Nhưng mà nếu ta có cái mục tiêu làm việc để cống hiến thì ta vượt qua những điều đó. Hoặc là kỳ này sếp giao nói: "Nè, em về coi cái công trình đó giùm anh nha". Cái công trình ở chỗ đó nó đất đường đi thì bụi, lầy, chưa có đường đi, đường thì chưa làm. Thì chỗ đó thì muốn ăn cái gì đi chạy ra quán rất khó, chỗ ở thì không tiện, vân vân.
[32:07]Mà sếp giao thì không thể bỏ, không thể từ chối, phải đi làm. Đi làm mà trong tâm sao? Ấm a ấm ức, phải không ạ? Sao mà sếp không để thằng khác đi, bắt mình đi cực quá. Chỉ vì ta thiếu cái mục tiêu thứ hai của công việc làm. Còn nếu cái người nào mà có được cái mục đích là làm việc để cống hiến, điều đó vượt qua liền, cái tâm lý mà bất mãn, khó chịu vượt qua liền. Bởi vì sao? Vì thôi, mình làm để người khác khỏi phải phải làm. Mình chịu cực để người khác khỏi chịu cực. Nếu mình từ chối thì có người khác phải nhào vô đó liền, thì sếp mình phải điều người khác thôi. Ví dụ mình lấy lý do rất hợp lý, nói:
[32:44]"Dạ thưa sếp, công việc này em chưa giải quyết được, nếu em bỏ đi sợ nó dở". Nghe hợp lý thôi à thôi sếp giữ mình ở lại, thì phải điều một thằng bạn nào đó của mình. Còn ở đây mình hiểu nhân quả, mình làm vì cống hiến, thôi vui vẻ đi, giao cái việc nhàn nhàn lại cho người khác, để mình đi chịu cực chiến đấu đó sáu, bảy tháng trời. Nhưng mà vì sao? Vì cái tâm cống hiến, nên vượt qua được cái tâm lý kia liền. Mà những người như vậy, những người mà làm việc để cống hiến cho đời, cống hiến cho xã hội, cống hiến cho công ty, người đó cũng vậy, vượt lên một đẳng cấp khác của loài người, vì làm là để cống hiến.
[33:20]Mà người nào mà đi làm mà để cống hiến
[33:25]thì cái phúc chờ đợi ở phía sau lớn lắm. Vì sao? Vì thế nào chịu cực cũng nhào vô, cái gì khó khăn cũng đón lấy. Và có những lúc thậm chí mà sếp la rầy chuyện gì, mình nhận lỗi giùm cho anh em luôn, cái tâm hồn mình cứ cao thượng lần lần. Và khi làm việc cũng là khi ta đang tu dưỡng, tu tập và nói là tu hành luôn á. Chỉ vì có cái tâm làm cống hiến thôi mà nó mở ra được bao nhiêu cái cái tâm thiện cho tâm hồn chúng ta. Đặc biệt như vậy. Cho nên trong ba cái mục tiêu: làm việc để mưu sinh, làm việc để cống hiến và làm việc để thoả mãn niềm vui sống thì cái mục tiêu thứ hai là quan trọng nhất, mở đường hết mọi thứ rồi.
[34:12]Nhiều khi ta cũng chưa học đạo được nhiều, mà chỉ bởi vì là ta có cái mục tiêu rõ ràng là đi làm việc để cống hiến thì vô số cái đạo lý, vô số triết lý, vô số niềm vui bắt đầu mở ra. Thầy vừa nói vô số niềm vui bắt đầu mở ra. Khi mà người mà có cái mục tiêu làm việc để cống hiến á, đặt nhẹ cái làm việc để mưu sinh, bỏ qua. Miễn mình cống hiến được là vui. Làm công việc cực cũng vui, làm công việc nhàn cũng vui, miễn là có cống hiến thì bắt đầu có cái vui. Và cái vui này người này mới nhận ra được cái mục tiêu thứ ba là ta làm việc để thoả mãn niềm vui sống, giống như anh Vương vừa nói làm việc để giết thời gian, hay để con bé kia nói để khuây khoả.
[34:58]Bởi vì đi làm vui, ở nhà buồn chết liền. Đúng không ạ? Ví dụ nhà bố mẹ mình vẫn nuôi mình được, nhà chả sao cả, chẳng đói ngày nào, nhưng mà không cho đi làm, nhảy xuống sông Hồng ngay đấy. Vì đi làm vui quá, ở nhà buồn. Tức là trong công việc của ta, trong cái gọi là có người sai bảo mình, rồi có công việc có người để mình sai bảo, có những việc mình phải tính toán xử lý, để mình nghe báo cáo và có việc mình phải báo cáo lại, tùm lum bận, nhưng mà nó vui lạ lùng. Vì sao? Vì ta có cái mục tiêu thứ hai là làm việc để cống cống hiến, nó mới xuất hiện được cái ý nghĩ thứ ba là làm việc để thoả mãn niềm vui sống.
[35:41]Còn nếu mà ta đi làm mà cứ nặng nề, trông sao cho hết giờ để về với nhà mình, với vợ, với con, cứ nặng nề thì người này chỉ có mục tiêu thứ nhất thôi, là làm việc để để mưu sinh thì tâm lý thế nào cũng nặng nề. Còn nếu người nào có cái mục tiêu thứ hai làm việc để cống hiến thì bắt đầu nó xuất hiện cái niềm vui. Và bước qua họ xuất hiện luôn cái mục tiêu thứ ba là làm việc để thoả mãn niềm vui sống. Sống phải làm việc, làm việc để cống hiến và khi cống hiến ta mới có hạnh phúc, chứ không phải tiền cũng không phải mưu sinh, lạ như vậy. Đồng ý với thầy có ba cái mục tiêu này chưa ạ? Thì ba cái mục tiêu đó.
[36:30]Rồi bây giờ nói về nghề nghiệp. Tại sao ta chọn cái nghề này? Thì xin thưa, vì nghiệp.
[36:38]Đời trước ta có làm cái gì liên quan đến cái việc này, bây giờ ta mới làm nghề này. Ví dụ có người là mở nhà hàng ăn rất thành công chỉ bởi vì đời xưa là hay đem thức ăn bố thí cho người nghèo hay là đem thức ăn dâng cúng cho những người tu hành chân chính thì cái nhân quả đưa đẩy thế nào họ cũng thành công vì cái nghề mà kinh doanh về ăn uống. Rồi có người nói chỉ chuyên bán giày và bán rất giàu, chỉ vì đời xưa cứ hay làm giày làm dép biếu tặng người ta,
[37:16]cúng dường người ta. Đây. Rồi còn cái địa ốc này thì thầy nói thẳng một câu thế này: Chắc chắn đời xưa có hiến đất cúng chùa. Có người sẽ hỏi thầy: "Sao thầy cứ thiên vị đạo Phật cứ nói chùa chùa?" Không, thầy nói thật. Thật ra thì có nhiều cái việc hiến đất cũng khiến cho ta thành công trong cái việc nghề địa ốc, bất động sản này. Ví dụ như ta nhường đất để làm cho đường rộng đi, ta hiến đất để làm trường, làm bệnh viện cũng đều là là những công đức về đất đai. Tuy nhiên, hiến đất làm chùa thì làm cho cái nhân quả đó nó tăng lên gấp triệu lần, vì cái đất đó thờ Phật, nhiều người tới đó tu hành đạo đức.
[38:08]Nhiều người tới chùa họ tu dưỡng, họ lễ lạy, lễ bái, họ tu tập, tâm hồn họ thay đổi, họ không làm điều ác nữa, cho nên cái phước của ta lên gấp triệu lần. Còn bây giờ ta hiến đất nhường đường cho mọi người đi qua đi lại thì ta biết trên con đường đó bao nhiêu người thiện, bao nhiêu người ác không ạ? Người ác cũng đi con đường mà ta nhường, phải không? Ta làm đường. Người thiện cũng đi trên con đường đó. Cái ông thiện đi qua ta có phước, ông ác đi qua ta có tội, ông thiện đi qua ta có phước, ông ác đi qua ta có tội, cái nó huề nó bằng nhau. Nhưng mà làm chùa, làm chùa thì bảo đảm người ác vô chùa cũng từ từ thiện lên.
[38:47]Nên chính cái tính giáo dục đó làm cho cái phước của ta lên gấp triệu lần. Cho nên ngày xửa ngày xưa, có một cái ông quan,
[39:02]ổng quyết định cấp đất làm mấy ngôi chùa. Và tất cả những nhân viên, lính của ông phụ dọn đất để cất chùa.
[39:14]Rồi xong bao nhiêu cái trăm năm trôi qua, người lên trời, đi xuống làm người. Cho đến ngày hôm nay đầu thai lại, ổng làm chủ tịch tập đoàn địa ốc, bao nhiêu người nhân viên trở thành nhân viên xuất sắc cũng cùng hưởng cái lộc với ông. Nhân quả như vậy.
[39:35]Hôm nay ta ngồi đây chắc chắn là ta có cái nghiệp lành. Ta xây nhà cho người khác ở thì cái nghiệp ta cũng khá là lành, thôi cũng xem như là một sự may mắn, ha. Và để như vậy thì sao? Thì ta cứ mà cố gắng làm điều làm điều phúc suốt cuộc đời này và những đời khác. Để có cái phúc rồi thì mọi cơ hội dễ dàng đến với ta. Nhớ, con người ta hơn thua nhau ở chữ gì? Chữ chữ phúc. Thường khi thầy nói chuyện với các em sinh viên, thầy có nói, có dặn dò cái điều này. Thầy nói một cái sai lầm lớn của tuổi trẻ tụi con á, hay bị cái là tụi con hay chọn cái nghề mà tụi con thích. Nói: "Lớn lên làm gì?", nói: "Con thích làm nghề báo chí". Nói:
[40:26]"Lớn lên làm gì?", nói: "Con thích đi lính". Nói: "Làm gì?", nói: "Con thích sửa máy, con thích làm kỹ sư", nói: "Thích làm gì? Thích làm bác sĩ". Tụi con toàn nói cái tụi con thích không à, mà tụi con không nghĩ xã hội cần gì. Nên cái nhân quả ngay từ buổi đầu đã sai trong cái tâm tưởng, trong ý niệm của mình. Cho nên ví dụ sau này hỏi: "Con thích cái nghề gì?", câu đó vô nghiệm, không trả lời.
[40:55]Mà trả lời sao ha? Trả lời: "Dạ, con không có cái nghề con thích, mà con sẽ đi tìm một cái cơ hội cống hiến ở lĩnh vực mà xã hội cần.
[41:15]Con không có thích. Miễn cái điều gì đó mà con nghĩ xã hội cần, con cố gắng phấn đấu tạo ra cái năng lực để phục vụ trong lĩnh vực đó, con không có cái thích, dẹp cái nghề con thích đi, mà chỉ nghĩ một điều: xã hội cần gì, vậy thôi." Cái đây là cái nhân quả, cái ý niệm đầu tiên. Nói con thích làm nghề gì, nữa con thích làm nghề gì, nói con thích làm bác sĩ, cái nhân quả của nó là gì? Ích kỷ. Nghĩ tới mình trước, lấy mình làm đối tượng trước để phục vụ, cái nghề đó phục vụ cho cái sở thích của mình, đúng không ạ? Và bản chất của nó chính là sự vị kỷ, nghĩ đến cái điều mình thích thôi. Còn nếu mà ta dạy trẻ vượt qua được điều
[41:58]này, dẹp đi, đừng nghĩ tới điều mình thích, mà nghĩ tới điều xã hội cần, thì ta vượt qua được cái tâm ích kỷ, thì khi đó đứa bé này lớn lên làm đâu cũng dễ dàng thành công, vì nó cứ nghĩ tới người khác thôi, nó không nghĩ cho cá nhân. Còn mới làm nghề gì thích, lớn lên cái mang cái tâm vị kỷ đi vào công việc, đi vào cơ quan, thế nào cũng đụng chạm: "Ủa, cái này tôi không thích, cái kia tôi thích, cái này tôi không thích", thế nào cũng đụng chạm. Còn ngay từ ban đầu, cái tâm lý của ta là ta chọn cái nghề, chọn công việc mà xã hội cần, ta dẹp cái ý thích mình đi, thì người này bước vào cái lĩnh vực nào, môi trường nào, công ty nào cũng dễ dàng
[42:39]thành công, tại không đụng chạm, không thấy khó chịu, không thấy khó chịu, không có chuyện sở thích của mình. Làm việc gì cũng làm tốt cả. Khi cần là cứ cứ cố gắng mà làm. Nên đây là ta cần cái tâm lý này. Mà chắc hẳn rằng tất cả chúng ta ngồi đây ta đều bị cái tâm lý từ cái thuở bé: thích làm nghề gì, đúng không ạ? Và nó mang theo tới ngày hôm nay. Nên ngày hôm nay, nơi cái hội trường này, trong bài nói chuyện này, tập đoàn Tân Hoàng Minh này, có ông sếp này, ta xoay ngược lại cái tâm mình từ trong quá khứ và rửa nó đi, delete nó đi, xóa cái tâm đó đi. Giờ không có nghề mình thích nữa. Nhưng ngày hôm nay thì dĩ nhiên mình hết chọn rồi,
[43:29]nay mình đã ổn định rồi, nghề nghiệp đã ổn định rồi. Nhưng mà cái tâm lý ngày xưa, vui lòng xóa giùm. Cái may mắn của ta là thôi hôm nay ta ngồi đây công việc ổn định, nhưng mà ta còn vướng một cái của bao nhiêu năm xưa là đi tìm cái nghề mình thích thì thôi delete nó đi, nha. Bây giờ thì đã lỡ như vậy và chỉ còn một niềm vui trong cuộc sống này là cống hiến mà thôi, không có cái làm điều mình thích nữa, mà hãy làm điều mọi người cần, làm điều cuộc đời cần, làm điều xã hội cần mà thôi. Nha. Tại sao có những cái doanh nghiệp thành công? Bởi vì doanh nghiệp đã đưa ra cái sản phẩm mà xã hội cần. Tại sao có doanh nghiệp thất bại?
[44:19]Vì doanh nghiệp đưa ra sản phẩm xã hội không cần. Đúng không ạ? Cái câu trả lời đơn giản như vậy. Và dựa trên cái câu dựa trên cái nguyên tắc này, thầy mới hỏi anh Dũng: "Sao anh xây cái tòa nhà Palais de Louis khủng khiếp như vậy? Tay nắm nạm vàng, bước vô như một cung điện, đúng là cung điện của vua Louis, không biết xưa vua Louis sợ cũng không giàu sang bằng được như vậy ở thời đó. Mà cái giá thành rất là cao. Thầy hỏi: ai mua? Nhưng mà nếu thành công có nghĩa là sản phẩm này xã hội cần, vậy thôi. Nhưng mà xã hội cần nhiều thứ, một lát nữa ta sẽ nói cái lý do mà để một công ty phát triển bền vững.
[45:03]Ví dụ tập đoàn xe Ford, tập đoàn General Motors hay là Electric Motor, hay là Samsung, vân vân, họ nghĩ kế hoạch vài trăm năm sau á. Tại sao ở Việt Nam ta không nghĩ được? Họ nghĩ đến họ sẽ tiếp tục cung cấp những sản phẩm mà thế giới cần cho vài trăm năm nữa, vì sao? Mà tại sao ta không dám nghĩ? Nên hôm nay ta bắt đầu dám nghĩ điều đó, đồng ý không anh Dũng nha? Dạ. Ta bắt đầu dám nghĩ. Đời anh đi qua rồi, những thế hệ sau, những điều gì mà anh đã đào tạo cho nhân viên mình phải tiếp tục được tồn tại cái phong cách đó. Bây giờ vậy, thì nói qua lĩnh vực cái mối tương quan giữa sếp và nhân viên.
[45:49]Tại sao ta vô đây để làm nhân viên của anh Dũng?
[45:58]Tại vì ảnh trả lương cao, đúng không ạ? Có người lắc đầu. Thế lý do gì? Thầy có một người đệ tử xuất gia, người đệ tử xuất gia của thầy, giờ cạo đầu đi tu cũng là tỳ-kheo làm thầy rồi, trước đây là học kiến trúc sư. Cho đến khi mà anh Dũng vào chùa thầy thăm, làm lễ, thì có gặp thì sau khi ảnh về rồi cái người đệ tử đó mới nói thế này, nói: "Thưa sư phụ, hồi con học kiến trúc, khi con ra trường, cái niềm mơ ước của con là được vào làm cho tập đoàn Tân Hoàng Minh". Thì như vậy tập đoàn Tân Hoàng Minh này có cái gì hơi lạ đi. Nên thầy hỏi là có phải vì ta vào đây đầu quân cho sếp bởi vì lương cao không, thì có mấy người lắc đầu vì họ có cái nguyên nhân khác.
[46:50]Còn thầy, đứng trên góc độ tâm linh, câu trả lời của thầy là giữa sếp và nhân viên có duyên nợ ở kiếp trước, chứ không phải không đâu. Ví dụ như bây giờ nếu có một người nào đó ở chỗ khác, nói về tiêu chuẩn để làm việc có khi hơn ta đấy, hơn ta. Mà nếu có cái người đó xuất hiện ở đây, anh Dũng nhận liền, vì những tiêu chuẩn, ví dụ như đẹp trai hơn cả Minh, ví dụ giỏi hơn cả Vương, ví dụ vậy, ví dụ là mọi tiêu chuẩn cao mà nếu có mặt ở đây anh Dũng ảnh nhận liền, nhưng họ không có mặt ở đây. Họ đi làm chỗ khác. Cho nên không phải vì đủ tiêu chuẩn mà về đây, mà chỉ bởi vì có có duyên nợ với nhau từ những kiếp trước nên ta ngồi đây.
[47:41]Ta phải nói theo nhân quả như vậy, ta phải nói theo nhân duyên như vậy, chứ trên đời nó không có chuyện ngẫu nhiên. Và có những người đến đây rồi vì một lý do gì đó không thể tiếp tục công việc ở đây nữa cũng vì vậy, cũng có cái lý do từ những kiếp trước, cái nhân duyên nó không kéo dài, thì thôi mình không nói, không nói tiêu cực hay tích cực, nhưng vì lý do gì đó không có tiếp tục nữa. Thì bây giờ, ở đây, thầy nêu ra một vài cái phẩm chất mà một người sếp tốt phải có. Thứ nhất là trân trọng công sức của nhân viên.
[48:19]Ví dụ cái người nhân viên mình ngày đêm cày, hoặc cày ở công trường hoặc cày trong phòng vẽ hoặc cày ở nơi hành lang, vân vân, thậm chí cái người lau quét, thì mình là người sếp không bao giờ mình được coi thường những cái công sức đó, mình đều quý trọng từng giọt mồ hôi của họ, từng cái nếp nhăn của họ. Và một người sếp tốt là người vậy. Ví dụ cái người nhân viên đến đưa một ly nước trên bàn mình, mình cũng quý trọng. Quý trọng từng cái công sức của của người nhân viên, nên nó thành cái tình yêu thương là vì vậy. Hồi nãy mà anh nói: "Bây giờ tôi yêu thương được các bạn", có nghĩa là anh trân trọng công sức của từng người.
[49:02]Còn cái người sếp mà không biết trân trọng cái công sức của người dưới của mình thì nó có cái quả báo, quả báo thế này.