Transcript: Khoa Học Về Thiền Định

[8:45]Cứ ngồi... cứ ngồi đấy.

[8:53]Tiếng tiếng trống của các quý thầy tụng kinh phía trên nghỉ rồi. Tiếng trống nghỉ đã.

[9:48]Nam

[9:57]Mô

[10:21]Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[10:34]Kính thưa quý Phật tử, để cho buổi thuyết pháp của sư phụ à à được trang nghiêm và ấm áp hơn thì chúng con xin kính nhờ quý Phật tử cùng kiểm tra lại điện thoại của mình một lần nữa đã tắt ở chế độ im lặng chưa. Rồi à trong quá trình diễn ra thời pháp thoại thì chúng ta sẽ không quay phim hay chụp hình ạ. Dạ, và một lần nữa thì con con xin phép được nhắc lại là chúng ta sẽ kiểm tra hết tất cả các thiết bị điện thoại của mình đã tắt hay chưa. Nếu mà cô chú và huynh đệ nào mà chưa biết cách tắt thì có thể giơ tay lên thì sẽ có các bạn thanh niên đến hướng dẫn cho mình. Dạ, và một lần nữa thì chúng con xin kính chúc tất cả các cô chú và

[11:12]huynh đệ mình có một thời pháp thoại thật là nhiều lợi ích ạ. Dạ, chúng con xin chân thành cảm ơn.

[11:52]Một,

[14:29]hai.

[15:12]Chúng con cung thỉnh sư phụ, cùng kính mời quý Phật tử chắp tay trang nghiêm niệm Phật cầu gia bị.

[15:21]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[15:36]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[15:49]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[16:02]Chúng con cung thỉnh sư phụ an tọa. Kính mời quý Phật tử chúng ta ngồi xuống ạ. Ai vậy? Dạ giải phóng...

[16:14]ngũ hành thứ ba... chú là chủ tịch... hồi... thứ ba sau 19... sau đây... Chủ tịch quận 11 hả?

[16:28]Dạ đúng rồi sư phụ. Tên gì? Dạ con dặn... cái người huynh đệ, huynh đệ chỉ nói con biết để lát con tổng kết.

[16:44]Hỏi lại, tới hỏi lịch sự. Ủa,

[16:51]tới hỏi cho đàng hoàng chứ nói lung tung gì con. Nói gì nói cho chính xác, chi tiết, con cứ nói tổng quát không à. Tập cho quen sư phụ đã nói cái bài báo cáo rồi, nói gì để sư phụ đừng phải hỏi lại. Nói thưa sư phụ gì, trình cái gì rồi sư phụ phải hỏi lại, tức là mình... đâu có cái việc báo cáo nó bị rỗng, bị thiếu tùm lum à. Tập cho quen, nói cái gì rồi đừng để sư phụ phải hỏi lại. Giỏi hơn một chút. Con tên gì? Đứng lên coi chào huynh đệ. Đứng lên chào hết các huynh đệ đồng đạo đi.

[17:31]Rồi ai nữa nè? Hả?

[17:44]Dạ thưa sư phụ là chị Diệp Lâm Anh và chị ca sĩ Uyên Linh ạ. Dạ. Còn con là ai? Còn con là ai? Con vừa rồi mới gì đó, đóng vai gì đó, tiên nữ hay nữ thần gì trong cái Võ Việt Đất Phương Nam hả? Rồi, thầy rất là welcome nha, tụi con đã về đây nghe pháp như vậy, rất là vui.

[18:19]Đeo khăn nha. Giác An, nhạc sĩ Giác An đấy. Người soạn nhiều nhạc đạo. Hồi xưa có một lần tổ chức đêm nhạc ở trên chùa mình, ảnh có cái bài "Tiếng chuông khuya" là đích thân sư phụ phải hát á. Sư phụ hát xong xuống ảnh than quá trời. Hahaha. Vậy hả? Sư phụ hát xong thấy mặt ảnh chằm dằm cái thôi, từ đó không hát nữa, nghỉ luôn từ đó tới giờ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay cũng lâu ghê ta mới nối lại cái khóa thiền sám hối. Phải không ta? Hay là tại sư phụ bận kỳ trước? Cũng lâu rồi à, do Covid. Về thăm thì Hòa thượng Trụ trì, Hòa thượng Đồng Bổn cũng vừa mới vượt qua cái bệnh duyên rất là nặng.

[19:10]May sao ngài cũng còn sống sót. Cứ dưỡng bệnh hoài, tội rồi ngày ngày hôm qua nhậu luôn. Những lần đầu tiên mà sư phụ thâu mấy bài nhạc của mình, "Đêm thành đạo", "Ước mơ", "Xin quỳ lạy Phật" là do thầy Đồng Bổn đứng ra tổ chức đó. Lúc đó thầy là bên ban văn hóa Phật giáo. Còn lúc đó sư phụ thì chân ướt chân ráo chưa biết gì, nhờ thầy tổ chức. Lúc đó làm gì ta? như là cái gì cái

[19:47]gì Quang gì ta? Quang Dũng, à à. Quang Dũng hát cái bài "Ước mơ" đó, bài "Ước mơ", ừ ừ. Lúc đó Quang Dũng cũng chưa nổi tiếng, hát xong bài đó rồi bỗng nhiên Quang Dũng nổi tiếng lên. Cũng may chứ nếu mà sau đó mời trả tiền cát xê không nổi.

[20:04]Tại vì Quang Dũng hát cái bài "Ước mơ", sư phụ sư phụ trả có năm trăm ngàn à. Bây giờ là giờ sao kêu hát trả không nổi. Đúng rồi. À hôm nay ta nói về thiền. Cái đề tài hôm nay là "Khoa học về thiền định". Khoa học về thiền định nha. Đầu tiên ta định nghĩa lại: thiền thì được nói nhiều nhiều nơi, bây giờ ta định nghĩa lại một chút thiền là gì. Coi như thiền là công phu làm cho tâm mình yên tĩnh, yên tĩnh, có nghĩa là bình thường tâm của chúng ta luôn phải suy nghĩ, phải loạn động. Mà có những trường hợp nó căng thẳng quá thì nó trở thành cuồng loạn. Còn bình thường thấy mình mặt mày đẹp đẽ như vậy

[20:55]chứ ở trong nó đang suy nghĩ tùm lum trong á. Đầu ai cũng đang suy nghĩ, nghĩ chuyện này nghĩ qua chuyện kia vậy. Cái cấu trúc não tự nhiên của chúng ta là như vậy. Và và con người

[21:10]đặc biệt là con người lại lợi dụng cái suy nghĩ đó để phát triển. Và ta cho rằng cái cái suy nghĩ là một lợi thế để ta có thể hiểu biết nhiều hơn, làm cho loài người tự nhiên phát triển hơn, có giá trị hơn. Nhờ cái suy nghĩ đó mà ta tìm tòi điều này, ta tìm tòi điều kia, ta phát minh điều này, phát minh điều kia và phát triển cả cái thế giới này. Nếu mà nhìn ngày hôm nay vậy, ta có thể bay lên tới Sao Hỏa, ta bay ra tới rìa của Thái Dương Hệ, ta lặn sâu dưới đáy biển, rất nhiều việc, những phát minh đặc biệt và ta đều nói rằng do cái suy nghĩ, suy nghĩ. Và cũng vì cái suy nghĩ này nhiều khi ta cũng suy nghĩ sai.

[22:02]Thay vì ví dụ để ta tìm tòi những điều gì có lợi ích cho nhân loại thì ta suy nghĩ những chuyện tà bậy, bậy bạ, sai lầm. Cái ta gây nên tội lỗi, trở thành ta trở thành kẻ ác độc, ta gây đau khổ cho cho chúng sinh, cho đồng loại. Nhưng mà cái cho nên cái cái suy nghĩ này nó vừa là cái giá trị làm cho con người nâng cao lên nhưng mà hễ trật một chút thì chính cái suy nghĩ này cũng làm cho con người đọa lạc đó vì phạm sai lầm cũng vì suy nghĩ. Và nếu ở xét một phương diện khác thì có khi cái suy nghĩ này nó cũng làm cho ta ta đau khổ nếu ta suy nghĩ một cách tiêu cực.

[22:53]Ví dụ như là

[22:57]có cái có một câu chuyện vậy: bà vợ bả cứ năn nỉ riết thấy người ta có xe hơi xe ô tô đi, nhà mình không có ô tô. Tiền cũng không phải là nhiều, bà cứ năn nỉ riết, ông chồng cũng thương vợ, thế thôi ổng cũng cày cục dành giùm cho tới cái ngày mua được chiếc ô tô. Thì bả mới bả cũng vừa học lái xong, thì hôm đó là bả mới nghĩ là mình đã xong rồi có bằng lái rồi bả lên bả lái thử. Lái thử. Phụ nữ lái xe cho nên ai bán xăng cho phụ nữ là một điều ác độc, người ta có đồn như vậy, không biết có đúng hay không. Thì sau đó bả làm cái rầm. Xe mới mua xong làm cái rầm, hư hết cái đầu. Thì bả nghĩ là chuyến này chắc bả xách gói ra khỏi nhà,

[23:39]tại ông chồng phải dành giùm dữ lắm mới mua được một chiếc cho bả. Thì khi mà bả ra làm cái rầm, ông chồng ở trong nhà ổng chạy ra ào ào ào tới thì bả đứng bả chờ đợi một cơn mưa, cơn mưa bất chợt. Bả chờ một cơn mưa bất chợt. Thì ông chồng chạy lại, "Ủa may quá em không sao hả?". Ô mừng quá. Bả tưởng là ổng sẽ nổi cơn thịnh nộ vì hư một cái tài sản mà rất lớn. "Thôi thôi", ổng nói câu, "Thôi thôi của đi thay người". Bả buông người xuống một cái nhẹ liền, không áp lực. Thì cũng như vậy, thì bả suy nghĩ theo cái hướng mà rất là bình thường, ai cũng xót của, nhất là đồng tiền mồ hôi nước mắt mà lên lái có bằng gì chứ đâu có an toàn, mới có bằng lái xe.

[24:21]Nhiều người mới có bằng lái xe gây tai nạn hoài. Như trên chùa mình mà các thầy mà học bằng lái, sư phụ xong bằng lái rồi sư phụ cũng không cho lái xe. Nói chừng nào sư phụ cho phép mới, cái bằng của sư phụ cấp mới được lái. Còn bằng mà nhà nước cấp thì sư phụ chưa cho lái, phải dượt tiếp nữa, dượt rất là cứng tay lái chứ còn cái bằng đó là mới chạy trong sa hình thôi, đi ra ngoài đường tông người ta chết á. Thì bà này cũng vậy, vừa mới có bằng làm hư cái xe của ổng. Bả suy nghĩ bình thường là ông chồng sẽ tiếc của và sẽ nặng lời. Và cái nặng lời đó thì bả suy nghĩ tới là ổng đuổi bả về nơi sản xuất, trở về nơi sản xuất, nghĩ vậy.

[24:58]Nhưng mà bất ngờ là là là ông chồng ổng lại suy nghĩ khác: của đi thay người. Và ổng mừng là tông vô cái cái cột điện mà xe hư, có thể cột điện hư ráng chịu, nhà nước sửa lại được nhưng vợ ổng không hư là ok. Ổng nghĩ vậy. Cũng là cái suy nghĩ. Thấy không? Thì bà đã suy nghĩ theo một cái kiểu là một cái hậu quả thê thảm nhưng không ngờ ông chồng có suy nghĩ khác. Bởi vậy, mọi điều trên cuộc đời này là do cái suy nghĩ của ta. Ta suy nghĩ đúng, ta suy nghĩ sai, ta suy nghĩ tốt, ta suy nghĩ xấu và cuộc đời ta sẽ thay đổi theo cái hướng đó. Nên vì vậy trong đạo Phật vậy, Đức Phật cứ dạy cái chánh tư duy là làm ơn suy nghĩ cho đúng giùm.

[25:44]Nhưng mà biết gì đâu suy nghĩ cho đúng? Tại đầu mình trong tâm mình mình nghĩ gì ai biết đâu? Làm sao mà suy nghĩ cho đúng? Vì nếu ta suy nghĩ đúng thì giống như ông chồng lại ôm bà vợ, "Trời ơi của đi thay người thôi em đừng lo, đừng buồn, miễn em không có bị sao là được rồi". Nhờ ổng có suy nghĩ đúng vì gia đình vẫn tiếp tục hạnh phúc rồi chồng chắt mót trả nợ, mua chiếc xe khác để cho bả tông nữa. Bây giờ thì nhưng mà thôi gia đình vẫn hạnh phúc là nhờ cái suy nghĩ đúng. Thì cái cái quan trọng là suy nghĩ đúng. Nhưng mà cái suy nghĩ đó ở trong trong ta, đâu ai đo ra đâu, không ai đo, không ai đánh giá.

[26:16]Mình mình muốn suy nghĩ gì đó suy nghĩ. Và dựa vào đâu để ta biết rằng suy nghĩ ta đúng hay suy nghĩ sai? Nếu mỗi khi mình suy nghĩ cái gì mình đều kiếm người mình hỏi thì có lẽ là ta sẽ đỡ sai lầm, nhưng không ai đủ kiên nhẫn để nghe ta báo cáo suy nghĩ của ta trong từng giây từng giây, nói, "Tôi vừa mới suy nghĩ chuyện này anh coi coi đúng không?". Rồi hai phút sau bấm lên, "Tôi mới suy nghĩ cái này anh đúng không?". Thì cái người bên kia cũng điên chết luôn, chưa kịp là điên chết luôn tại vì ta suy nghĩ liên tục mà, không ai chịu nổi. Do đó Đức Phật mới dạy ta, để thiết lập được chánh tư duy là suy nghĩ đúng thì làm ơn có chánh kiến.

[26:54]Tức là ta có một số quan điểm về cuộc sống, về đạo lý, về triết học, về mọi điều đúng cái đã và ta dựa vào cái chánh kiến của ta để ta thiết lập chánh tư duy. Đức Phật dạy căn bản vô cùng: chánh kiến. Và cái chánh kiến đó thì lấy ở đâu? Đi học, học từ những bậc thầy khả kính, những bậc thánh nhân, những bậc thánh hiền, những nhà hiền triết mà đã được kiểm nghiệm qua rất nhiều thời gian dài trong lịch sử nhân loại, ta thấy điều này đúng. Ví dụ như Đức ngài Khổng Tử nói rằng: đừng làm điều gì cho người khác mà ta không muốn ta sẽ bị người khác làm lại cho mình thì đừng có làm. Ví dụ mình tính chửi người ta nhưng mình thấy nếu có một

[27:38]người khác chửi mình cái lời đó mình có chịu nổi không? Nếu mình không chịu nổi thì mình đừng chửi điều đó cho người người kia. Cái đó nó được kiểm nghiệm qua nhiều thế kỷ nhân loại và ai cũng công nhận đây là chân lý thì ta học cái đó, đó là chánh kiến. Hoặc là Đức Phật dạy ta về luật nhân quả: ta gieo cái gì ta gặt cái nấy. Ta đem hạnh phúc đến cho người thì may mắn sẽ tìm về với ta. Ta gây đau khổ cho người thì những cái xui rủi, những bất hạnh sẽ tìm đến ta. Thì những cái điều công bằng đó có nhiều người cũng không tin liền đâu. Nhưng mà những người đã đi qua nhiều năm tháng trong cuộc sống chiêm

[28:16]nghiệm lại thì ai nấy họ thấy đúng là cái cuộc đời này có một cái sự công bằng bí mật, nó chi phối hết tất cả, đó là luật nhân quả. Và nhiều cái đạo lý như vậy từ các bậc thánh hiền như vậy khiến cho ta tin tưởng vào điều đó. Khi ta học những điều đó, ta tin những điều đó, cái ta xác lập được cái quan điểm sống của mình. Phật gọi là chánh kiến, cái quan điểm sống. Và khi ta có cái quan điểm sống đúng rồi thì những cái suy nghĩ của trong đầu ta ta sẽ nắn nó, chỉnh nó, hướng dẫn nó, chỉ được đúng mà thôi. Ví dụ như mình vừa khởi tâm mình mình giận ai, Cái mình, mình, mình nghĩ mình so sánh với cái luật

[28:58]nhân quả, cái mình thấy cái giận này nó sai, thôi bỏ cái giận đi, chỉ nên tha thứ, chỉ nên thương yêu. Cứ nhẹ lại. Ví dụ như mình thấy mình ganh tị, nói sao Cao Thái Sơn, Sơn sướng vậy, ngồi gần Phương Trinh sướng vậy. Mình nghĩ như vậy, cái mình nói: "Thôi, rồi miễn họ vui với nhau là được rồi, phải không?" Phải ví dụ vậy. À thế là ta ta ta ta điều chỉnh mọi cái mình theo dựa theo luật nhân quả. Ấy nhờ vậy đó thì cái cuộc chiến đấu của nội tâm để ta có được những suy nghĩ đúng trong cuộc đời này là một điều hết sức là gian nan, vất vả. Cho đến khi vậy tức là con người cứ cố gắng đi tìm những suy nghĩ đúng rồi vượt lên từ cái thân phận tầm thường,

[29:45]hèn kém cho tới những con người cao quý, thánh thiện giữa cuộc đời này. Đều nhờ cái gì? Nhờ những suy nghĩ đúng. Họ tích luỹ những suy nghĩ đúng trong cả cái cuộc đời của họ. Và ta yên chí một điều, người nào mà trong tâm chỉ có suy nghĩ đúng thì người đó làm sao?

[30:04]Sẽ à Con trốn giờ này mới tới hả?

[30:14]Người nào mà trong tâm chỉ có suy nghĩ đúng thì ta chắc chắn hai điều xảy ra kế tiếp. Miệng người đó chỉ nói những điều tốt đẹp, an vui, hạnh phúc, giúp đời, có lợi cho mọi người. Và cái hành động của người đó chắc chắn chỉ là gì? Những điều thiện lành mà thôi. Nếu tâm họ luôn luôn là suy nghĩ đúng. Và tất cả những bậc hiền triết đều như vậy, tất cả những người tốt trên cuộc đời này đều mơ ước một điều là làm sao cho tâm mình luôn luôn suy nghĩ đúng. Để chi? Tất cả chung quanh mình toả ra chỉ là hương thơm của điều điều thiện lành, điều đạo đức. Và những ai đến gần chung quanh mình chỉ được một điều duy nhất là hạnh phúc.

[30:57]Còn chúng ta, cái suy nghĩ chúng ta nhiều khi nó còn sai cho nên nhiều khi nhiều người tới gần ta bỗng nhiên họ bị làm sao? Nẹt lửa. Họ dội ngược một chút xíu. Thấy dội ngược rồi đó, phải không?

[31:17]Thì đó là các bậc thánh hiền, các bậc hiền nhân suốt mấy nghìn năm của nhân loại đi tìm cái điều đó, cái suy nghĩ đúng. Nhưng Đức Phật ta, sau khi ngài hoàn thiện của những cái suy nghĩ đúng rồi thì ngài mới phát hiện một điều: không suy nghĩ lại là một cái bước tiến vượt bực lên khỏi thân phận con người. Đây là điều rất là lạ. Đây là một bước tiến rất lạ của nhân loại. Cái phát hiện mà mà đi tìm cái điều cao thượng là do dừng hết mọi suy nghĩ là một phát minh, phát minh ta có thể tưởng tượng giống như là là là chế được bom nguyên tử vậy đó. Vậy đó. Từ xưa đến giờ là cái khi mà tìm ra được bom nguyên tử là thế giới

[32:05]chấn động vì nó có thể giết người rất nhiều và nó có thể tạo ra năng lượng nuôi cả một quốc gia mà không ta không phải dùng đến dầu mỏ, than đá, mà cứ nhờ những cái nhà máy điện nguyên tử thôi. Ta cũng có thể là xử lý được cái nhu cầu năng lượng của quốc gia vì nó mạnh quá. Cái bom cái năng lượng nguyên tử, năng lượng hạt nhân. Còn bom nguyên tử mà nó thả xuống cái là đi đứt luôn một thành phố, không có còn ai nói gì nữa. Và bây giờ thế giới cũng vậy, chế tạo vũ khí nguyên tử rất nhiều cứ gườm gườm nhau. Vậy thôi chứ không ai dám bấm nút. Tại giống như là các nhà chính trị nói câu này: "Trong một cuộc chiến tranh hạt nhân,

[32:45]không có quốc gia nào chiến thắng." Tại bấm nút xong cái chết sạch hết. Không ai, không ai chiến thắng. Cái hạt nhân là khủng khiếp như vậy. Thì cái việc mà tức là ta cố gắng thay đổi suy nghĩ mình từ xấu thành tốt, tốt cho tới quá tốt là hay rồi. Nhưng cho khi mà có một cái phát hiện dừng hết mọi sự suy nghĩ, ta mới bắt đầu thật sự đi vào cái cõi của những người người tốt thật sự, cái người thánh thật sự. Thì cái việc đó là một phát minh chấn động của loài người giống như bom nguyên tử, giống như phát minh bom nguyên tử. Giống như vậy. Và Đức Phật là một người thành công với cái phát minh của mình, giữ tâm thanh tịnh,

[33:28]thanh tịnh dần, thanh tịnh dần cho đến tuyệt đối của sự thanh tịnh.

[33:35]Đôi khi chúng ta tu theo Phật, ta cũng có được những khoảnh khắc thanh tịnh, đúng không ạ? Khi ta ngồi thiền thỉnh thoảng ta cũng thấy tâm mình thanh tịnh. Người có phước thì cái thanh tịnh đó kéo hơi dài một chút, người ít phước thì cái thanh tịnh đó ngắn hơn một chút. Nhưng đôi lúc ta cũng có những khoảnh khắc thanh tịnh. Đó là điều ta cũng cảm nhận được nhưng nó chút chút thôi, ít ít thôi, cạn cạn thôi. Còn Đức Phật của chúng ta, ngài đạt được sự thanh tịnh tới sâu thẳm, tới tuyệt đối. Cái sâu thẳm, cái tuyệt đối của ngài sao? Là trong cái thanh tịnh sâu thẳm tuyệt đối đó, ngài trở thành toàn bộ cái vũ trụ,

[34:19]biết hết toàn bộ cái nguyên lý của vũ trụ, biết hết tất cả mọi cõi giới của vũ trụ, biết hết tất cả những bí mật, mọi điều của vũ trụ này, chỉ bởi vì cái thanh tịnh tuyệt đối đó. Vì vậy, cả một đời Đức Phật cứ phải đi giáo hoá về thiền định, vì ngài mới thấy cái con đường này là chúng ta cố gắng có thiết lập được cái tâm thiện, suy nghĩ đúng thì được rồi đó, nhưng mà để trở thành một sự phát minh, một sự khai phá vĩ đại, to lớn thì phải đi vào thiền định làm cho tâm mình thanh tịnh. Cả cuộc đời của Đức Phật chỉ như vậy, giúp cho, muốn cho chúng sinh tâm ai cũng phải được thanh tịnh để bước qua một cõi giới mới hoàn toàn.

[35:03]Họ có thể là một con người như thế, nhìn vào vẫn là một con người bình thường như thế, à nhưng bên trong họ là một cảnh giới hoàn toàn khác hẳn: bao la, siêu việt, mênh mông, hạnh phúc, không có cái lời nào để diễn tả được. Vì vậy ta đi theo Đức Phật, ta học cái thiền định của ngài, cái ơn này không bao giờ có gì có thể đền đáp được. Cái như vậy. Nên khi mà ta thực hiện được cái công phu thiền định à

[35:37]là ta đang vượt lên trên thân phận của của loài người, và điều đó không hề dễ dàng. Từ con người trở thành một bậc thánh là điều không hề dễ dàng. Giống như bây giờ vậy, mình đang là một công dân mà bây giờ thay đổi thân phận mình lên làm Phó Chủ tịch Quận 11, đừng có mơ. Khó vô cùng. Không phải dễ chuyện đó. Nó là một cái nhân duyên à nhân quả gì nhiều kiếp nó sắp xếp như vậy chứ không phải là đơn giản. Mà nội bây giờ nói cái người nghèo mà lên người giàu thôi, một cái người bưng thúng bán bưng ngoài kia ngoài đường á, bị trở thành một cái có cái nhà giống như Cao Thái Sơn không hề dễ dàng chút nào.

[36:24]Tại phước nó không đồng nhau, không phải thay đổi dễ cái phước từ người người nghèo lên người người giàu vậy. Cũng giống như bây giờ gương mặt xấu, đó ta nhìn thấy gương mặt này bây giờ biến nó thành đẹp, điều không hề dễ dàng. Giờ có đi tiệm thẩm mỹ thì bác sĩ cũng sẩy tay mổ bậy cái mình xấu lại như cũ. Đó, không phải dễ. Thay đổi thân phận mình là một điều không hề dễ dàng. Mà nói là trong cõi người thôi đó, chỉ là trong phạm vi con người mà từ người bình thường lên người có chức quyền, không có, người nghèo lên người giàu, người xấu lên người đẹp, người ốm yếu thành người khoẻ mạnh, không hề dễ dàng.

[37:02]Bây giờ huống hồ là ta bỏ cái thân phận loài người, bước ra khỏi loài người để trở thành một bậc thánh là điều phi thường, là điều phi thường không hề dễ dàng chút nào. Và chúng ta đi theo Phật, ta phải đi con đường này, không có con đường khác. Ta phải đi con đường này, con đường thiền định, thanh tịnh nội tâm, vượt lên khỏi thân phận của loài người. Khó hơn đi làm tìm cách làm đại gia, khó hơn làm đẹp, khó hơn làm Phó Chủ tịch Quận 11. Khó hơn nhiều lắm, khó hơn, khó vô cùng, khó vô cùng. Nên có cái nhiều khi vậy, ta học theo đạo Phật cái ta mới nói: "Ồ, cái này là cái phước báu nhân thiên, phước báu hữu lậu tầm thường.

[37:46]Còn tôi tu thiền là tôi phước báu là vô lậu, vượt lên trên." Nói cho vui thôi, xin lỗi thôi, chứ nội cái phước báu nhân thiên trời người thì mình làm không nổi rồi. Trong một kiếp này, mình xây đắp chưa nổi cái phước đó, trong một kiếp này. Nhưng mà nhiều người nói chảnh lắm: "Ồ, tôi tu là vô lậu phải không? Không cần phước báu nhân thiên." Đói ba bữa không có cơm ăn là biết có nhân thiên hay không nhân thiên. Cho nên cái căn bản vẫn là gì? Cái nền tảng cái phước đức cái đã, đừng có nói lời lời cao. Tuy nhiên, dù ta ở cái phần phước nào, dù ta là người nghèo hèn, dù ta là người không đẹp trai lắm,

[38:24]dù ta hát không hay lắm, không có nói xéo con nha, con con hát hay lắm. Dù ta sao đó không biết, có thể là trong cái phước nhân thiên này ta chênh lệch nhau, người hơn kẻ kém. Nhưng cái con đường thiền định sẽ là một con đường bình đẳng. Phật mở ra cho tất cả mọi người, trừ những người không có thiện chí. Cũng giống như vào thời xưa, cái thời quân chủ á là cứ ba năm vua mở khoa thi một lần. Bất cứ ai, nhà quê, nhà nghèo, nhà hèn, bất cứ thân phận xuất thân ở đâu, cứ đi thi một cách bình đẳng. Đủ sức vác cái lều, cái chõng mình mà đi lên kinh đô ứng thí, cái lăn lóc nằm ở đó mà thi. Mà thi đậu rồi thì vua có thể nếu vua còn đứa con gái nào, vua cũng gả luôn.

[39:19]Rồi lên làm quan luôn, nếu đậu Trạng nguyên. Còn không Trạng nguyên thì những chức quan này chức quan kia vua cũng phân bổ cho và không có phân biệt thành phần giai cấp. Nên cái thời quân chủ đó cũng rất tiến bộ chứ đừng có coi thường. Và cái cái thời quân chủ của Đông phương tiến bộ hơn quân chủ của Tây phương rất là nhiều. Ở bên như ở bên nước Anh, nước Pháp hồi xưa, những giai cấp khác đừng hòng bước lên giai cấp quý tộc. Vì nó chặn hết, nó không cho cửa ngõ, không cho cơ hội. Còn ở Đông phương nhất là như Việt Nam, Trung Quốc hoặc Nhật Bản hoặc Triều Tiên vào thời đó vậy, bất cứ thân phận anh nghèo ở đâu nghèo,

[39:56]ăn cơm cháo gì không biết, nhưng hễ thi đậu cái rồi đổi thân phận liền, không hề phân biệt. Thì thiền định cũng vậy, thiền định của Phật cũng vậy, cũng là một cái con đường mở ra cho tất cả mọi người. Ban ngày đi bán vé số cũng được, ban đêm về cứ ngồi thiền. Ban ngày đi hát, đi đóng kịch, diễn xuất đâu cũng được, về cứ mà ngồi thiền. Được hết, và trên cái con đường đó ta tìm thấy sự bình đẳng và yêu thương nhau. Giống như hôm nay ta ngồi đây cũng vậy. Nếu bình thường bỏ ra ngoài xã hội, chưa chắc chúng ta có cơ hội ngồi đây nhìn mặt nhau. Anh gì đó, anh phó chủ tịch này ảnh không thèm gặp mình đâu.

[40:33]Vô phải đăng ký gặp á, phải không ạ? Phải đăng ký gặp mới tiếp dân mấy giờ tới. Rồi cái mấy cái người đẹp đẹp đây nè, mấy người đẹp đây cũng không phải là ta dễ được gặp, ha. Nhưng mà bước vào cái cõi này, cái cõi thiền này, tất cả chúng ta đều yêu thương nhau được, đều bình đẳng với nhau được, đều hạnh phúc bên nhau được. Cái con đường thiền nó là như vậy. Bởi vì sao? Ta buông bỏ hết mọi suy nghĩ xuống. Tất cả mọi cái giai cấp, mọi sự phân biệt đều nằm trong cái cái suy nghĩ. Mà khi ta bỏ được cái suy nghĩ xuống, bỗng nhiên tất cả mọi người đều đáng yêu, đáng quý, đều bình đẳng như nhau. Là ta đã tìm được thiền định.

[41:16]Và ta cứ nói vậy, thiền định là một công phu làm cho tâm hồn yên tĩnh. Ta yên tĩnh thì ít nhất ta có tới

[41:26]năm cái lớp để ta yên tĩnh. Thứ nhất là cái vọng tưởng, suy nghĩ lan man. Nhiều người cứ nghĩ là dừng vọng tưởng, không có, mới là cái lớp cạn thôi. Ta không suy nghĩ gì nữa là cái lớp đầu tiên ta phải dừng. Cái thứ hai là những tình cảm, thương, ghét, giận, hờn, phải dừng lại. Và sâu hơn nữa là những cảm xúc tự nhiên. Tình cảm và cảm xúc khác nhau.

[41:58]Cái tình cảm và cảm xúc khác nhau, ai học 12 nhân duyên thì trong đó Phật phân tích tách ra. Nhưng mà thường ta bị nhầm lẫn. Ví dụ như bây giờ, ta nhìn thấy một cái đóa hoa đẹp,

[42:13]thì lúc đó nó có hai cái tâm xuất hiện: một là cái đẹp của cái hoa làm cho ta thấy có một cái cảm giác như là vui, là hạnh phúc. Và sau đó ta mới xuất hiện cảm giác thứ hai là thích cái hoa đó. Sau khi thích cái hoa đó rồi, thì ta mới xuất hiện cái thứ ba, nhìn qua nhìn lại không ai để ý chạy lên ăn cắp cái hoa đó, đó là xong. Nhưng mà còn nhìn cái hoa đẹp là nó xuất hiện hai cái trong tâm mình như vậy đó. Một là một cái cảm giác của một cái hạnh phúc, của một cái bình yên gì đó. Và cái thứ hai là yêu thích. Hoặc bây giờ cũng vậy, ta nhìn thấy một người có gương mặt rất là xấu, xấu xấu kỳ lạ thì ta cũng xuất hiện hai cái cái cái cái tâm trạng, hai tâm lý đó.

[43:01]Một cái tâm lý đầu tiên là khó chịu, tự nhiên nó nhờn nhợn, không muốn lại gần cái người đứng đó, tại xấu quá.

[43:11]Cái thứ hai là ta bắt đầu ta khinh, ta chê. Khinh chê là một loại tình cảm, còn xấu thấy khó chịu là một cảm xúc. Cho nên cái cảm xúc và tình cảm là hai cái khác nhau. Đây, trong cái quá trình mà ta thanh tịnh nội tâm của ta cũng vậy. Thứ nhất là ta làm lắng xuống những suy nghĩ, thứ hai ta lắng xuống những cái tình cảm thương ghét, và thứ ba ta lắng xuống những cái cảm xúc. Lắng xuống cảm xúc nghĩa là làm sao? Nghĩa là ta nhìn thấy cái hoa cái con một người xấu, ta không khó chịu. Ta không không nhờn người khó chịu. Hoặc ta nhìn thấy một người rất là đẹp, ta không bị cái cảm giác dễ chịu, bị cái cảm giác mà nó làm ta xao động á, nó xao động.

[43:57]Có một lần thì nhìn thấy cái đó, thấy một người vậy. Thì cái ông đó ổng cũng lớn tuổi, ổng cũng có gia đình. Ổng đang ngồi nói chuyện với thầy, thì có cái cô cô Phật tử tới chào thầy. Cô này thì cổ còn trẻ và cổ cổ rất là đẹp. Cổ tới cổ chào thầy, ông kia ổng đưa mắt lên nhìn toàn thân ổng rúng động. Thầy nhìn thấy cả cái sự rúng động của ổng. Tức là lúc đó là mới gặp trong giây phút đầu tiên thì ổng không có tình cảm gì đâu. Cái cô mà cô này còn rất là trẻ, nhỏ. Thì ổng cũng có gia đình rồi, không có lý do gì để ổng phải là ngay lúc đó là ổng say đắm hay mê hay yêu. Nhưng mà cái đẹp của cổ làm ổng rúng động toàn thân.

[44:34]Thì ngồi thì nhìn thấy người ổng lắc một cái, ổng quay mặt chỗ khác liền để kềm chế cái cảm xúc tiếp tục. Đó, nó dễ sợ như vậy. Rồi sau đó là cảm xúc đó. Cảm xúc nó sâu hơn, ta không làm chủ được. Còn cái tình cảm có khi kềm lại được, nhưng mà cái cảm xúc nó sâu hơn, nó mạnh hơn, nó tự nhiên hơn, vậy đó. Đó là ba cái nhớ. Thứ nhất là vọng tưởng lăng xăng, thứ hai là tình cảm thương ghét, thứ ba là những cảm xúc khổ, vui mà thực sự ta bị động, ta không làm chủ được, nó tự nhiên quá. Cái thứ tư là gọi là tập khí. Thật ra cái này nó nó nó khó hơn. Nhưng mà thôi tạm hiểu như vậy. Tập khí tức là những thói quen xấu

[45:16]mà nó đã tích lũy trở thành một cái khối rất là khó để vượt qua. Nhưng khi ta tu thiền, ta phải nhìn thấy nó để vượt qua luôn. Ví dụ như là

[45:32]ví dụ như người ta ta có một cái thói quen, thói quen à ví dụ như hút thuốc. Hút thuốc cũng là một thói quen, nó gây nghiện ở trong não và thành một thói quen. I am sorry, thầy xin lỗi nếu nói đụng chạm tới ai đang hút thuốc nha, nhưng mà thôi không có ý xiên xỏ ai hết, nó vậy. Ví dụ ta hút thuốc nó thành một khối thói quen, thì ta phải tu thiền tâm ta thanh tịnh dần, thanh tịnh dần. Cho tới cái thói quen đó bỗng nhiên ta nhìn thấy nó rõ ràng, ta nhìn thấy nó là một cái giống như Đức Phật dạy là một cái gai, một điều khó chịu và tự ta từ bỏ nó một cách nhẹ nhàng. Khi tâm ta thanh tịnh tới cái mức độ đó rồi thì cái việc

[46:12]mà ta cái thích hút thuốc nó khởi lên trở lại thì ta nhìn thấy cái thích đó và lập tức nó tan biến. Và nhiều cái thói quen khác cũng vậy, nhiều thói quen khác. Ví dụ như là à ví dụ như thời bây giờ có nhiều người có tiền hay thích đi shopping, thích đi mua sắm, còn có không? Có không? Nghi lắm, dòm mấy mặt này nghi lắm nha. Đó, shopping, thích đi mua sắm. Bây giờ nghe nói thành có cái nghiện, phải không ạ? Nó làm cho mình vui khi mình móc tiền ra hay móc cái thẻ ra để mình trả và mình lấy một món đồ về đó, trong cái sự mà ngưỡng mộ của người bán hàng, lòng mình có cái lân lân, ta ngon lành lắm.

[46:57]Đúng không ạ? Cầm cái món đồ lên, phải không? Lấy lên, người bán hàng họ gói và họ cảm ơn mình vô cùng. Tại mua được họ mới có doanh số. Mà cái người bán hàng thì coi như là họ bán khéo thì được công ty tiếp tục thuê. Chứ mà đứng cả ngày bán không được miếng nào là chắc qua ngày mai bị đuổi việc mất. Thầy có nói đụng chạm không mà bò bò đi vậy cà? Dạ rồi rồi. Dạ rồi rồi rồi rồi. Tưởng nói đụng chạm cái đứng lên đi giận đi nữa chớ. Thế, đó cũng là một loại. Nhưng mà bây giờ khi ta tu thiền cái tới thanh tịnh, ta nhận ra cái tâm lý đó. Ta nhận ra cái tâm lý mà ta thích tiêu tiền, thích lấy món đồ và thích nhìn cái người bán hàng

[47:38]mình, nhìn cái đôi mắt người bán hàng mình trong cái sự cái ngưỡng mộ đó làm cho ta có khoái cảm. Mình nhìn thấy, ủa đây là cái tâm một loại nghiện mà, một loại tập khí mà. Thôi từ bỏ nó được. Đó. Thì nếu sau này ta mua hàng thì không phải vì nghiện nữa, mà mua để cho ai đó dùng, mua cũng để giúp cho cửa hàng đó nếu ta có tiền, vậy thôi, chứ vượt qua khỏi cái tâm lý bị nghiện shopping. Đó, là như vậy. Đó là cái thứ tư, gọi là cái tập khí. Và cái thứ năm mà ta phải vượt qua mà thường hầu hết ta không vượt qua được, tới bậc thánh mới vượt qua được, chứng thánh quả trong đạo Phật mới vượt qua được, đó là bản năng.

[48:17]Trong kinh Phật gọi là kiết sử. Đó là những bản năng tự nhiên của con người: Ích kỷ, tham lam, thù hận, à ganh tị... Nhiều, một số bản năng như vậy. Những bản năng đó nó nằm sâu ở trong trong tâm thức của ta, ta không đủ đủ định tâm để nhìn thấy nó. Nó cứ thầm chi phối ta mãi, nó điều khiển, nó sai sử ta. Ta phải giận, ta phải tham, ta phải mê, ta phải ghét, ta phải hờn, ta phải ích kỷ, ta phải lo cho mình trước hết, vân vân. Thì những cái điều đó nó tự nhiên nó chi phối. Và ta không thắng lại nó nổi, nó cứ điều khiển. Trừ khi là ta có một cái công phu tu tập thiền định, ta cứ giằng co với nó.

[49:02]Thầy dùng cái chữ giằng co thôi, chứ thắng nó, thắng không nổi, không có diệt nó được. Ví dụ như bây giờ vậy, mình leo lên ngồi bàn ăn chung với nhau, mình ăn một bữa tiệc thì vô tình tới chủ nhà hôm đó họ đãi một món mình rất là thích, đúng cái gu, đúng món mình khoái khẩu, nấu rất là khéo. Đúng là thế là sao? Trong đôi mắt em cái món đó là tất cả, là tình yêu, là hạnh phúc em ước mơ. Ngoài món khác ai ăn gì đó ăn, mình cứ tập trung món đó thôi. Thì nó nó là là điều tự nhiên. Do là cái tham ăn của mình là một cái tự nhiên, một bản năng mà, thích ăn nhằm cái món ngon nữa. Nhưng mà do mình có tu thiền,

[49:41]do mình có tu thiền thì cái tham ăn nó chưa hết, nhưng nó vừa khởi lên thì nó đụng đến cái tâm tu của mình. Thế là mình giằng co, mình đưa cái đũa vào mình tính chộp một cái phân nửa con cá đó liền thì bỗng nhiên cái tâm tu mình nó khởi lên. Thôi, mình từ từ mình rút cái đũa lại, xắn một góc thôi, ăn đỡ thôi. Như vậy cũng đau khổ ăn bớt lại. Dạ. Thì đó là cái giằng co thôi, giằng co với cái kiết sử bản năng của mình chứ không đủ sức thắng nó hoàn toàn. Nhưng mà như vậy cũng đỡ. Còn một bậc thánh là họ thắng hoàn toàn được những bản năng kia kìa. Trong sâu thẳm họ vượt qua thanh thản luôn. Dù trước đây nhiều kiếp xưa họ có yêu,

[50:18]có thích, có mê, có đắm cái gì đó, nhưng bây giờ khi họ chứng thánh quả rồi thì tất cả những điều đó đều vượt qua nhẹ nhàng. Bây giờ thì nhớ thầy nhắc lại năm điều mà ta phải làm cho thanh tịnh trên con đường thiền định: Một là gì? Vọng tưởng. Hai là? Tình cảm thương ghét. Ba là? Những cảm xúc khổ vui. Bốn là? Những cái tập khí, tập khí mà kết lại sâu dày đó, nhiều khi ta còn gọi là triền cái nhưng triền cái nó khác, nhưng thôi cứ tạm gọi là vậy. Năm là? Bản năng kiết sử. Và con đường thiền định ta phải đi qua làm cho thanh tịnh cả năm cái lớp này, dễ không? Không dễ tí nào. Khó là như vậy. Thiền định khó là như vậy. Nhưng thường là nhiều khi ta cứ nói cái lớp thứ nhất à,

[51:05]ngồi thiền mà thấy tâm mình nó bớt vọng tưởng rồi cái nói mình chứng rồi. Chưa. Còn bốn lớp kia ta chưa hề nhìn thấy nó, chưa hề biết rõ về nó, chưa hề có lý luận về nó thì tức là chưa, ta chưa thắng được nó. Còn nếu ta có thắng được nó, ta thấy nó mất hết rồi, ta thấy rõ ràng năm lớp. Khi nói là à người tu được thanh tịnh nhưng mà ta xem coi nó thanh tịnh cái lớp nào. Người nào thấy được lớp nào mới có thể nói về cái lớp đó. Cái người mà chỉ thanh tịnh cái lớp vọng tưởng thì tối ngày chỉ nói làm sao? Thanh tịnh vọng tưởng mà thôi. Còn cái người mà thanh tịnh tới tình cảm thì bắt đầu nói là tôi

[51:45]đã không còn những cái thương ghét tầm thường, ta ngửi. Còn những cái kia ba cái kia còn lại không nói tới hả, vì không thấy. Còn cái người mà họ nhạy tới nỗi là vừa chạm xúc, vừa tiếp xúc với mọi điều trên cuộc đời này nhận ra những cảm xúc của mình liền, cảm xúc khổ vui trong đó, tinh tế trong đó thì ổng nói được tới cái cái cái cái tinh tế cảm xúc vô hình đó luôn thì ông này ổng đã nhận tới cái lớp thứ ba rồi. Còn những cái tập khí, những cái bản năng thì còn sâu thẳm nữa mà chỉ những người nào mà họ chạm tới nó được họ mới nói được tới nó ra. Nên đa phần ta vậy, ta cứ nghe là sống thiền, thanh tịnh, uống trà cũng thiền, đi tới đi lui cũng thiền,

[52:21]gì đó, cái cái gì ăn cơm uống nước cũng thiền, chỉ là gì? Để tâm thanh tịnh là mới lớp thứ nhất à. Thiền khó như vậy chứ không phải dễ. Thì ngày nay trên khắp thế giới những người không phải đạo Phật đã bắt đầu quan tâm tới thiền. Vì họ nghiên cứu trên nhiều cái nhân vật, trong nhiều câu chuyện, nhiều sự tình khắp nơi trên thế giới, họ làm thành một cái thống kê báo cáo khoa học để thấy rằng khi mà tâm con người ta được thanh tịnh bỗng nhiên con người ta đạt được nhiều điều, nhiều kết quả đặc biệt. Cái này là báo cáo khoa học ở các nơi họ âm thầm họ nghiên cứu, nhất là các nước tiến bộ âm thầm nghiên cứu.

[53:04]Nói ví dụ như là một cái ông già gầy gò vậy đó, ổng có nông dân bình thường. Nhưng đến cái ngày mà khi mà mà mà hàng xóm gây gổ đánh nhau, ổng ra ổng can. Ổng can thì nó nó đập ổng luôn. Và người ta nghĩ rằng cái thằng thanh niên đó mà đập ông già đó chắc ổng chết liền không nói gì. Nhưng mà đập ổng như đập một khối đá vậy, được bưng bưng bưng không sao hết, ổng cứ đứng tỉnh bơ cho nó đập. Cho đến khi nó dừng lại, nó trợn mắt nó nhìn ổng thì ổng mới khuyên nó, ổng nắm tay nó ổng khuyên nó, "Thôi đừng có ấy nữa con." Mà ổng nắm tay một cái thằng đó hết nhúc nhích luôn, ngồi gục xuống liền. Tại ổng chụp vô ngay đúng cái huyệt ngay cánh tay.

[53:44]Chụp vô mà cái tay ổng cứng như thép á, cắm để xuống nó ngồi xuống liền. Thì mà sau đó người ta mới tìm hiểu té ra ông này là một cao thủ mai danh ẩn tích, một loại ngọa hổ tàng long. À! Thì rồi người ta mới ủa ổng gầy gò như vậy mà sao sức khỏe đâu mà ổng khống chế cái cái thằng côn đồ đó trong chớp mắt? Thì đến sau đó nhiều người mới đến bái sư và có nhiều người Tây phương họ cũng tới họ bái sư để học. Thì trong những điều kiện mà ổng dạy cứ nói tới nói một một điều là tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh. Ổng cứ nói tới nói lui một điều đó: Tâm thanh tịnh thì mới đạt được cái nội lực như vậy, mới luyện được cái khí công như vậy, cứ nói tới lui.

[54:23]Và nhiều cái câu chuyện trên khắp thế giới đều như vậy: Những nhà thục sĩ Fakir của Ấn Độ, rồi những cái người mà có khả năng linh cảm, trực giác, nhà ngoại cảm thì họ đều nói giong giống nhau là khi họ tâm họ nhiếp tâm thanh tịnh không suy nghĩ gì thì họ thấy được điều này, họ biết được điều kia. Vô số những điều báo cáo đó thì trên thế giới họ thu thập lại hết. Và do đó họ có một kết luận: Khi tâm người ta thanh tịnh, người ta đạt được nhiều điều đặc biệt. Những cái điều đặc biệt đó ta có thể kể ra rằng là: Nhất là về về sức khỏe. Thứ hai là về một trạng thái tinh thần tích cực hơn. Lạ như vậy nha!

[55:05]Tâm thanh tịnh không phải là mình buồn chán mà khi tâm ta rỗng rang thanh tịnh, tinh thần ta sáng suốt, tích cực hơn. Cái thứ ba là ta thông minh hơn hơn hẳn. Cái người suy nghĩ nhiều coi vậy chớ lại ngu và lần lần tới mất trí nhớ luôn, nhưng mà cái người tâm thanh tịnh rồi họ rất là là sáng suốt. Cái thứ tư nữa là họ có cái thái độ sống có thái độ sống nó có cái có một cái là giống như nó bao dung hơn, nhẹ nhàng, bao dung và vị tha hơn. Thứ tư là cái nó đi nó phát triển giúp cho cái đạo đức ta phát triển cao lên rất là nhiều. Từ cái thái độ sống bao dung nhẹ nhàng nó thúc đẩy qua bên cái đạo đức.

[55:46]Là đáng lẽ lúc đó mình có phải giành nhưng lúc đó mình chấp nhận tha thứ, đáng lẽ phải giận nhưng thôi mình không giận nữa, mình điềm tĩnh lại, vân vân, nó nhiều cái cái tuyệt vời từ cái tâm tâm thiền định đó. Và đặc biệt đó là cái cảm giác của hạnh phúc.

[56:07]Cái cảm giác hạnh phúc nó không phải là niềm vui, nó không phải là khoái cảm, Nó không phải là niềm vui khi ta được bạn bè đông vui, khi ta được khen ngợi, khi ta được có tiền, khi ta được thành công. Nó là một loại niềm vui, một loại khoái cảm. Thiền nó không phải mấy cái đó, nhưng là một loại hạnh phúc thực sự. Và khi ta đạt được cái hạnh phúc đó, người ta tự tin lắm, người ta vững lòng, biết chắc đây nó là nó, đây là hạnh phúc thực sự là đây. Và đây là cái kết quả của thiền định mà người ta tổng hợp, sưu tầm, đi tìm, xác định được, kết luận được. Và vì vậy, à còn một yếu tố quan trọng nữa là

[56:52]thiền định nó là phẩm chất bắt buộc của một vị thánh.

[56:57]Cái người tâm thanh tịnh thì chưa chắc là một vị thánh, nhưng một vị thánh thì chắc chắn tâm phải thanh tịnh. Cái này là như vậy. Thầy nói lại, cái người tâm mình tu tập thiền định, tâm được thanh tịnh thì mình chưa chắc là một vị thánh. Nhưng một vị thánh thì bắt buộc tâm phải thanh tịnh. Do đó, khi ta tu tập thiền định mà tâm thanh tịnh thì ta có một tính chất của của thánh trong đó. Chưa chắc ta là thánh, nhưng ta có tính chất của thánh. Bởi vì thánh là phải phải thanh tịnh. Thanh tịnh thì chưa kết luận là thánh, nhưng nó cũng là một thuộc tính của của một bậc thánh. Ý là như vậy.

[57:43]Và chính vì những câu chuyện về thiền, những kết quả về thiền,

[57:50]những cái bài thơ về thiền, những bài kinh về thiền cứ lãng đãng tràn ngập khắp cả thế giới làm cho người ta

[58:00]bắt đầu tò mò tìm hiểu, thực hành về thiền.

[58:06]Và ở nơi một số người, cái thiền nó trở thành một loại thời thượng, một thời thượng. Nghĩa là anh sống mà chưa bao giờ có một bức tranh thiền, không có một vài câu thơ thiền, cũng không biết gì về thiền, anh là một loại người hơi lạc hậu ạ. Là người hơi lạc hậu. Thế giới ngày nay ai cũng nhá nhá biết gì về thiền, nói về thiền chút xíu. Anh không biết gì về thiền hết, anh con người hơi bị bị lạc hậu, cũng giống như kém trí thức ạ, kém tri thức. Con người tri thức thời nay dù là đạo gì cũng phải biết về về thiền một chút. Vì ngay cả các linh mục, các ma sơ họ cũng đều có biết về thiền, đều cũng có thực hành cái thiền theo cái kiểu của họ,

[58:47]nhưng họ cũng cho đó là thiền, meditation, họ cũng đều cho đó là thiền. Mặc dù là là là họ lái cái thiền tĩnh tâm đó theo cái tín ngưỡng, theo cái giáo lý của họ, nhưng mà họ cũng cho là thiền. Vì khắp nơi là như vậy. Ta qua hỏi người Hồi giáo họ cũng có cái cách nhiếp tâm của họ. Ấn Độ giáo thì cố gắng nhiếp tâm để có thần thông, vân vân. Rồi những nhà đạo học hiền triết đều cũng có những cái khoảnh khắc mà họ tìm vui trong sự thanh tịnh nội tâm. Khắp thế giới bây giờ đều nói là là thiền. Và bao nhiêu người tu thiền thành công?

[59:33]Thế giới nói về thiền nhiều, nhiều lớp thiền, nhiều khóa thiền mở ra nơi này nơi kia khắp nơi. Những quốc gia chuyên về Phật giáo: Miến Điện, Sri Lanka, Thái Lan, Myanmar đều có những cái trung tâm thiền, Việt Nam cũng thiền, Tây phương cũng thiền. Vậy cái tỉ lệ người thành công trong thiền là bao nhiêu phần trăm? Khi thực hành thiền, tâm mình nhiếp được trong thanh tịnh là bao nhiêu phần trăm?

[1:00:03]Tỉ lệ này bằng vừa đúng với tỉ lệ người trúng Vietlott, là khoảng một triệu người được một người. Tỉ lệ thấp đến như vậy.

[1:00:24]Lý do tại sao?

[1:00:30]Vietlott á là nó được thiết kế, nó được thiết kế là người mua thì vé thì nhiều nhưng người trúng không bao nhiêu thì cái người mà họ kinh doanh tổ chức họ mới có có lãi. Nó được thiết kế, cho nên bây giờ ta cứ đâm đầu mà ta mua thì trong một triệu người có được một người người trúng. Thì cũng biết đâu thôi trúng cũng được. Nhưng mà thiền thì không phải là bị thiết kế để cho ít người chứng. Thiền là không có ai kinh doanh, không ai lấy lãi. Thì không có cái có một cái đấng nào đã thiết kế thiền khó chứng hết, nhưng người chứng vẫn rất là ít. Tại sao vậy?

[1:01:24]Tại vì ta chưa nắm được cái phương pháp về thiền cho nó đúng chuẩn nhất. Ta chưa có. Thế giới chưa hề có.

[1:01:38]Đa số những người tu thiền có kết quả đều là gặp may.

[1:01:44]Cũng giống như bao nhiêu hàng số Vietlott mình dòm đi dòm lại mình không biết cái số nào, mình lấy đại, gặp may rồi nó trúng. Chứ còn nhiều người hỏi đó: "Anh anh chỉ tôi mua cái số trúng như anh", mình có biết chỉ không? Tại mình gặp may. Thì cũng vậy, cái người họ ngồi thiền, họ nhiếp được tâm thanh tịnh, có kết quả, mấy người khác bu lại hỏi quá chừng: "Anh ngồi sao anh chỉ tôi? Ngồi sao chỉ tôi?", thì ổng chỉ lại không người nào thành công cả. Cũng giống như ổng trúng Vietlott rồi: "Bây giờ anh chỉ tôi mua con số nào?", thì ổng cũng dòm số nào cũng như số nấy á, thì ổng chỉ đại: "Thôi mua số này.

[1:02:16]Mày kêu mua số này, mua số này", trật hết. Do chỉ vì phương pháp thiền không có không được giảng dạy một cách chuẩn mực. Nghĩa là đến ngày hôm nay, đến thế kỉ của XXI này, thế kỉ XXI này mình tính từ Công nguyên, chứ nếu từ loài người xuất hiện thì ta không biết là đã mấy trăm nghìn năm, bao nhiêu triệu năm, bao nhiêu nhiều triệu năm. Cho đến ngày hôm nay, thật sự ta chưa hề có một cái khoa học về thiền cho chuẩn. Trừ thời Đức Phật, mà thời Đức Phật thì kiến thức khoa học ít quá, Đức Phật không thể nói nhiều được. Ngài chỉ nói vừa chừng trong thời đại đó để người ta hiểu và tu thôi. Do thời đó cái căn cơ người ta cao, nên số người chứng nhiều thôi.

[1:03:00]Sau thời đó, căn cơ thấp lại, phước người ta ít lại thì những cái lời dạy về thiền đó cũng không đủ để người ta bay lên được, không có kết quả. Cái số người chứng nó giảm dần, giảm dần cho tới ngày hôm nay. Mặc dù là ngày hôm nay

[1:03:21]bắt đầu cái cái phong trào về thiền được nói nhiều, nhưng số người chứng cũng rất là ít. Tại sao vậy? Tại vì thiền là một khoa học tổng hợp của mọi cái khó của các ngành khoa học khác.

[1:03:42]Ví dụ như ta gặp một người giỏi tiếng Anh, nói: "Lúc hồi học trong lớp môn nào là khó nhất?", nói: "Môn toán." Sợ môn toán lắm, tiếng Anh rất thích học nhưng môn toán học không nổi. Rồi cái gặp một người giỏi toán, hỏi vậy: "Lúc mà học ở high school thì cái sợ môn nào nhất?", nói: "Sợ môn văn. Viết văn luộm thuộm đầu đuôi không ra gì, cứ bị chê hoài. Môn toán thì làm rất là ngon." Gặp người hỏi gì, nói: "Dạ thích môn sinh. Cây cỏ rồi máu me rồi vậy đó mà thích, gene giếc rồi về ADN rồi học ngon lành. Nhưng mà bây giờ qua tới cái bắt đầu tới vật lý rồi lực này kéo qua, lực kia tống lại rồi cái vector lực thế này thế kia không hiểu."

[1:04:21]Là chúng ta giỏi một môn nào đó trong các môn khoa học và thấy các môn khác, môn mà mình không không giỏi là khó. Thì xin thưa: thiền là tổng hợp của tất cả mọi cái khó của các môn khoa học lại.

[1:04:39]Thầy không nói hù đâu, thầy không hù. Nó là sự thật như là như vậy.

[1:04:45]Nên vì vậy, khi ta nói về thiền thì ta phải chuẩn bị cái tâm thế: ta đang nói về, ta đang đi vào một cái lĩnh vực khó nhất trong mọi lĩnh vực. Ta phải chuẩn bị cái tâm thế đó để mà chi? Ta tu thiền, ta học thiền với cái tâm hết sức là nghiêm túc. Không có đến với thiền một cách lãng tử rong chơi, cuối trời quên lãng, không có chuyện đó đâu nha. Không có thiền là rong chơi, cuối trời quên lãng, không có chuyện đó. Phải hết sức nghiêm túc, nghiêm túc như một nhà khoa học thật sự chân chính thì ta mới có thể mà đi vào thiền, hiểu vào thiền và có kết quả về thiền. Mà phải tìm cho đúng đường ạ, chứ thế giới dạy thiền nhiều lắm á.

[1:05:30]Thiền khó đến như vậy.

[1:05:35]Thầy ví dụ thế này. Ví dụ nói bây giờ ta gặp người nông dân ta hỏi: "Trồng cây sao anh?", ổng nói: "Dễ mà. Kiếm cái hột nhét xuống đất,

[1:05:47]tưới nước ít bữa mầm mọc lên, cứ chăm chăm nó vài năm sau có trái gì, dễ." Và mình bắt chước mình làm thấy cũng được, cũng vậy. Rồi cũng có khi cây bị hư, bị chết, nhưng mà đa phần thôi trồng cũng được. Thì thấy trồng cây rất dễ phải không ạ? Dễ không? Dễ. Thì mình, nhưng mà đối với một người kỹ sư nông nghiệp, họ thấy mình vùi một cái hạt xuống đất là họ tái mặt rồi. Tại vì sao vậy? Tại vì họ biết quá rõ về cái quy trình của cái việc trồng cây. Mình không biết, mình liều mạng mình trồng đại thôi, chứ cái người biết rồi họ sợ vô cùng, họ sợ việc trồng cây vô vô cùng. Khi ta chộp đến hạt giống là cái ông kỹ sư ổng lo rồi:

[1:06:29]"Hạt giống này anh biết nó từ đâu tới không?", nói: "Không biết, tôi thấy ăn ăn rồi quăng nó tôi lấy tôi trồng." Thấy không? Đó một cái đầu tiên là một cái vô minh đó, một cái ngu si của mình là chộp đại cái giống. Trong khi ông kỹ sư nông nghiệp ổng phải điều tra ra được cái giống đó ở đâu, cái nguồn gốc từ đâu, trên quãng đường chuyển vận về tới chỗ mình có bị thay tráo giống khác hay chưa, và cái dốc giống gốc ban đầu nó nó là bao nhiêu thế hệ. Nội cái giống không là thấy mình thấy mình không biết là mình cái rõ ràng mình liều mạng. Rồi mình moi moi đất mình bỏ hột xuống lấp lấp lại, tưới nước lên, ổng cũng hết hồn luôn nữa. Hết hồn sao vậy?

[1:07:02]Không biết cái thành phần đất đất đó có gì ở trỏng, có chất nó phá hủy cái hạt giống hay không, hay là cái hạt giống này có thể nó là một cái thức ăn của một loại kiến, một loài sâu bọ nằm sẵn dưới đất, mình quăng xuống qua một đêm sau nó ăn sạch không còn cái gì nữa. Mình không biết cứ vùi mình lấp lại, mình rất là liều. Trong khi cái người kỹ sư họ biết rõ, họ thấy: "Trời ơi trời, sao anh ẩu vậy? Tự nhiên anh vùi đất đó thì..." Nào giờ ông cố, ông sơ tôi là toàn vậy không à, vùi đất nó lên cây chứ tôi có biết gì đâu. Nói: "Trời ơi, anh có biết dưới đất đó có con sâu con bọ, cái hột này nó là món ăn ngon của nó hay không?

[1:07:31]Mà thành phần đất trong đó có bao nhiêu phần vôi, bao nhiêu phần những cái dinh dưỡng gì đó đủ hay chưa? Anh đào thấy anh đào lên toàn đất sét không mà anh cứ vùi đại nó rồi nó có lên được đâu." Nói: "Vậy hả? Tôi đâu biết đâu. Ai chỉ tôi là cứ moi đất lên." Đó, ta không biết ta cứ làm liều, rồi vô tình cây lên có trái đều là do hên, đều là do hên. Chứ còn nếu ta biết thật sự, ta sợ liền, nội cái việc trồng cây đã khó. Nhưng có một việc ai cũng liều mạng mà làm dù không biết gì cả, đó là việc lập gia đình.

[1:08:07]Lấy vợ lấy chồng.

[1:08:16]Toàn chưa chồng mà vỗ tay dữ vậy.

[1:08:20]Lấy vợ lấy chồng, ai cũng liều mạng làm hết trơn á. Chưa hề biết cái hôn nhân nó là cái gì trong đó. Bây giờ biết rồi chưa ạ? Biết rồi phải không? Biết rất ít, cũng chưa biết nhiều đâu. Bây giờ cho lui lại lấy lại cũng trật nữa.

[1:08:42]Có cái ông đó ổng ngồi ổng cười cười tại ổng lấy đúng rồi, thôi ổng ngon lành. Có hai ông đó ổng ngồi ổng cười cười, cuộc đời ổng lấy đúng rồi thôi ổng không lo, ổng hên. Nhưng rất nhiều người đã không có cái hên đó. Và có một cái người lấy vợ xong rồi vô hội luôn, cũng có. Hội gì? Thôi, có hội bí mật thôi không nói làm chi.

[1:09:06]Ủa, con giỏi nha, con cũng biết cái đó hả? Thì cứ lớn lên cái ở cái tuổi khoảng dậy thì, ta bị các tuyến nội tiết kích động, ta bị nghiệp duyên kích động cái ta thương. Ta thương rồi đòi lấy cho bằng được. Lấy lấy bằng được, chưa nhà, chưa cửa, chưa sự nghiệp, chưa lương bổng, chưa gì hết trơn thì cứ nói là: "Tình yêu vượt qua tất cả, một mái nhà tranh có hai trái tim vàng." Nhưng mà thực sự khi mà cái trái tim nó chỉ bằng vàng khi ở trong nhà lầu, còn vô ngách vô nhà tranh rồi thì lập tức hai trái hai trái tim nó biến thành vàng giả liền.

[1:09:50]Cho nên muốn giữ tình yêu bền vững, muốn giữ hôn nhân bền vững, vui lòng xây cái nhà lầu trước giùm.

[1:10:00]Cái hôn nhân quá khó. Về hai cái tính tình có hợp nhau không? Nói câu chuyện bữa nay thì nói là có vẻ hợp nhau đó, chiều nhau hết vì đang yêu mà. Nhưng tới khi ta gánh trên mình một cái trách nhiệm đối với gia đình, đối với đời sống, cơm, muối, gạo, tiền, con cái, tiền học, tiền phí, tiền bỉm, tiền sữa, tiền thuốc, tiền thang, tiền tiền tiền tiền điện tiền nước tiền... rồi là hết yêu nổi liền! Không yêu nổi liền. Hết yêu nổi. Mà khi hết yêu nổi rồi thì ăn nói còn nhịn nhau nữa không? Hôm trước á nói: "Mình đi ăn phở nha em?", "Thôi, em thích ăn bánh xèo.", "À thôi thôi được, anh chở em đi ăn bánh xèo." Lúc đang còn tình yêu.

[1:10:37]Khi mà về nhà rồi với bao nhiêu cái áp lực, cái tình yêu nó bỗng nhiên nó mất cái vèo. Nói: "Anh muốn ăn phở, em muốn ăn bánh xèo, em đi ăn một mình đi." Tình yêu hết rồi. Nó quá nhiều việc trong một cái hôn nhân gia đình là ôi quá! Thôi thầy cũng không rành nữa mệt quá, đại khái nó đại đại khái là đa số người ta liều, liều mạng mà trồng cây, đa số người ta liều mạng mà lập gia đình, đa số người ta liều mạng mà đi tu, đại khái.

[1:11:11]Liều không à, đa số người ta liều không à. Và thiền cũng vậy. Mình nghe nói ai dạy thiền mình nghe xuôi xuôi tai quá mình chạy bu theo học, cả đời không thành công, hoặc là phát điên luôn, hoặc là phát bệnh luôn. Chỉ vì sao? Vì ta không biết gì về nó nhiều, nghe quảng cáo. Giống như nghe quảng cáo gì? Ta cứ gieo hạt xuống trồng và cây nó sẽ lên, đâu có đơn giản như vậy. Hoặc là ta nghe quảng cáo gì mà ta thành lập gia đình? "Anh hứa đưa em về nơi chân trời tím, gom hết mây hai đứa xây lâu đài yêu." Xây lâu đài bằng mây thì gió thổi cái vèo bay mất à! Nhưng mà nghe thì đã tai rồi cứ ráng mà gom hết mây mà xây lâu đài yêu đi.

[1:11:50]Thì thiền cũng vậy, nói là kiến tánh ngộ đạo ha, một đời thành Phật, cái rồi là chớp mắt là cả một cái sát-na này là chứa cả vũ trụ rồi, ta nói nghe đã tai khủng khiếp lắm. Vô đi thì biết! Vô đi, biết rồi bắt đầu là là là là ít bữa nữa gia đình mình chịu không nổi vì cái tưng tửng, tàng tàng, kỳ kỳ của mình nữa. Nói trước nó chưa đi tu thì thấy nó đàng hoàng, bữa nay nó tu rồi sao nó kỳ tôi không hiểu nó nữa, nó nói cái gì tôi không hiểu. Rồi bây giờ nó không chịu lo làm ăn, nó nói làm ăn là chuyện tầm thường của thế gian, nó đi nó làm gì đó tôi cũng không hiểu nữa. Rồi giờ nó bỏ bê hết cái nhà cửa, vợ không lo, con không lo,

[1:12:24]tôi nó cũng không lo, rồi nhờ nó quét giùm cái nhà, nó nói quét nhà là chuyện tầm thường thế gian nó không quét. Tôi cũng đuối luôn, không biết nói như thế... Đó là cái đó là mình tu thiền theo kiểu gì rồi mình mình thành người ngoài hành tinh á. Mà phải ngoài hành tinh cũng đỡ, đi ra ngoài gì đó, không biết, khổ ghê.

[1:12:48]Do đó, cái lý do là ta chưa hiểu thiền là một môn khoa học cực khó. Ta chưa hiểu và tôi ta không chịu tìm hiểu cặn kẽ trước khi bước vào thiền. Ta bị vội vã, vội vàng, bị dụ, mê hoặc bởi một vài lý luận, một vài cuốn sách, một vài người tự xưng là thiền sư hay đạo sư. Rồi nhiều người vỗ tay tung hô, ta cũng hùa theo, giống như thấy người trúng Vietlott ta lật đật ta đi mua Vietlott, hoặc là đến nhờ hỏi người đó, mà thật ra chính người đó cũng gặp may thôi, chứ người đó không hiểu gì về cái việc mà số quay Vietlott nó quay như thế nào. Thấy người ta trồng cây mình nhào vô trồng cây, chứ không biết quy trình trồng cây nó phức tạp thế nào.

[1:13:29]Thấy người ta lấy vợ cũng lật đật mà năn nỉ xin vợ lấy mình, chứ cũng không biết là việc đó nó sẽ phức tạp tới mức độ nào, khó vô cùng. Vợ mà nó lấy mình rồi thì nó coi mình ra gì phải không? Thà mình lấy nó, để rồi nó ăn hiếp mình cũng chịu, còn vợ mà lấy mình rồi là thua, đại khái là vậy. Thì chính vì ta không hiểu, thiền cũng vậy, ta bị mê hoặc bởi một vài lý thuyết đơn giản quá. Và chính cái người mà dụ ta vào thiền, người đó cũng không hiểu về thiền như một môn khoa học hoàn chỉnh. Chính người đó không hiểu, mà nếu người đó tâm có được thanh tịnh, chỉ vì người đó gặp may. Gặp may này cũng là một loại phước nào đó họ còn lại

[1:14:06]thôi, chứ họ cũng không hiểu hết gì về thiền. Và họ dạy ta theo cái kiểu mà họ gặp may, họ may chứ ta không may. Giống như nói: "Lấy vợ đi con, hạnh phúc lắm con." Mình nghe lời mình lấy vợ xong, khổ thấy mồ luôn vậy đó, bị vợ ăn hiếp chịu không nổi. Đúng không? À không, không có hỏi, sư phụ không hỏi hai anh đó đâu.

[1:14:29]Nên ta ta cần một môn khoa học về thiền định, nó phải có tính khoa học rất là cao. Một môn khoa học về thiền định nó bao gồm những điều như thế này. Thứ nhất là

[1:14:46]một quyết tâm để giữ tâm thanh tịnh không cho nghĩ lan man.

[1:14:54]Ví dụ bây giờ khi mà thầy kể một câu chuyện về một thiền sư đắc đạo, thấy ai nghe cũng thích và cũng muốn tu thiền. Nói về một đoạn kinh Đức Phật dạy về thiền, ai nghe cũng thích và cũng muốn tu thiền cho tâm được thanh tịnh. Rồi nói về cái phương pháp thiền để làm sao cho tâm được thanh tịnh thì ai cũng thích, thích trong lúc đó thôi. Chứ còn cái gọi là quyết tâm để cho tâm mình thanh tịnh, không bị vọng tưởng, là điều ta chưa hề có.

[1:15:24]Ta chưa hề xuất hiện cái quyết tâm này. Bởi vì sao? Bởi vì cái công đức tôn kính Phật của chúng ta chưa đủ. À lạ như vậy. Cái quyết tâm để mà giữ mình tâm thanh tịnh, không cho nó lan man lại xuất phát từ một điều rất sâu xa là tôn kính Phật tuyệt đối. Khi mà ta có cái lòng tôn kính Phật dày lên dần dần, tha thiết, sâu sắc, thì cái nhân quả nó nó nó nó khởi động trong tâm ta, dần dần dần dần cho đến cái ngày ta thành tựu được một cái quyết tâm mãnh liệt để giữ tâm mình thanh tịnh. Còn đa phần ta tu thiền chơi vui, thanh tịnh cũng được, không thanh tịnh cũng được, hôm nay đi dự khóa thiền cũng được,

[1:16:09]mai không đi cũng không sao, rồi đang ngồi tu có ai rủ đi chơi đâu rồi bỏ đi chơi cái đã. Tức là ta rất tào lao.

[1:16:19]Cái quyết tâm á để cho tâm mình thanh tịnh không có bao nhiêu. Đây là cái đầu tiên ta chưa vượt qua được. Và vì để biết rằng một người này có thể có căn cơ tu thiền hay không, ta hãy nhìn vào người đó, nhìn vào tâm người đó để xem cái quyết tâm thanh tịnh tới mức độ nào. Chưa có phải là ta chưa nói tới phương pháp, ừ ta chưa nói tới kết quả, ta chỉ nói cái quyết tâm ban đầu thôi, thì hầu hết nhìn là ta đã rớt từ ngay từ vòng giữ xe, đúng như vậy. Dắt xe vô là cái ông giữ xe là đi ra đi, trong đây không có chỗ cho cái người mà đi xin vô đi thi hoa hậu mà với gương mặt rùng rợn này nha, là thôi, dắt xe vô định gởi cái,

[1:17:04]"Đi đâu đây?", nói, "Vô để thi hoa hậu.", ổng chặn cửa lại liền, "Cái gương mặt cô, I am sorry." Là không có vô đây được, thôi đi về đi cho khỏi mất công tốn tiền giữ xe. Ngay vòng giữ xe đã rớt rồi, thì cũng vậy, thiền ta nhiều lớp, cái lớp đầu tiên là quyết tâm để giữ tâm thanh tịnh, ta không có, rớt ngay vòng giữ xe. Phải thành lập cái này trước đã, mà để có cái này thì cả một cái công đức rất là lớn, âm ỉ tiềm tàng sâu xa, đầu tiên là lòng tôn kính Phật. Thứ hai là gì? Thứ hai là lòng yêu thương chúng sinh vô hạn, lúc nào cũng muốn cho mọi người được giác ngộ.

[1:17:46]Cái này nó sâu sắc lắm, ta nhìn mọi người, nhìn rồi thôi không có nghĩ gì hết. Thì thì vô nghĩa. Ta phải tu làm sao, cái tâm từ bi ta thế nào, khi ta nhìn mọi người trong lòng ta đều luôn một cái ước muốn là ai cũng phải được giác ngộ, ai cũng phải được thanh tịnh. Còn nếu ta nhìn mọi người chưa khởi được cái ước muốn đó là cái tâm từ bi của ta chưa chưa đạt. Khó chưa? Chưa. Rồi cái thứ ba là tâm khiêm hạ, không bao giờ kiêu mạn. Vì sao vậy? Bởi vì khi ta biết tu tập thiền định, khi ta biết làm phúc thì có những điều kỳ lạ, đặc biệt nó đến với cuộc đời ta. Ví dụ như ta được may mắn hơn, thành công hơn, trong cái cảnh giới ngồi thiền nhiều

[1:18:34]cái trạng thái lạ hơn, thậm chí đôi khi mình có thần thông. Chuyện gì ai nghĩ mình ra sao mình đã biết rồi. Ai nghĩ gì mình hay là mình đã đoán được, gặp người ta đoán được cái người đó phẩm chất tính chất ra làm sao. Giống vậy á, rồi mình thấy đúng ghê, "À, tôi nghi nó thấy không, đúng là đó nó vậy." Mình thấy rồi mình tự khen mình, tự cho mình hay, những cái đó gọi là những cái kiêu mạn. Rồi nó phá vỡ hết mọi công đức. Do đó, ta phải có cái công đức của sự khiêm hạ, dù bất cứ điều gì hay đến với ta, lúc nào cũng thấy mình kém dở, tầm thường như đất như bụi mà thôi. Những cái tâm như vậy, những công đức như vậy, tất cả những điều vô số như vậy,

[1:19:13]thương yêu con người, giúp đỡ mọi người, tôn kính Phật nữa để hình thành được một cái cái cái cái giải đầu tiên là vòng gửi xe là quyết tâm giữ tâm thanh tịnh.

[1:19:27]Chỗ này cái đã, chưa có cái này đừng nói gì chuyện gì khác. Mà nội cái đó thôi là nó là sự tổng hợp của không biết bao nhiêu công đức và đạo đức trong cuộc đời của mình. Khó như vậy, không phải dễ. Rồi cái thứ hai, một cái kiến thức thứ hai ta cần, hồi nãy là cái cái quyết tâm từ cái công đức, rồi cái thứ hai là kiến thức về luật nhân quả, nghiệp báo. À! Nhân quả, nghiệp báo là một loại môn học, là một loại khoa học, nó cao hơn tiến sĩ rất nhiều. Tiến sĩ chưa là cái đinh gì nếu mà so với toàn bộ kiến thức về luật nhân quả, nghiệp báo. Còn chúng ta nghe nói câu này, "Ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác." Cái trình độ đó là trình độ của của gì của luật nhân quả?

[1:20:17]Đó là trình độ lớp mầm của luật nhân quả. Chưa có phải mẫu giáo nha. Thì mới nói câu ở hiền gặp lành, gieo gió gặt bão, v.v., đại khái đó là đó là trình độ lớp mầm nó chưa hé được cái mầm ra đàng hoàng nữa, hiểu không? Còn luật nhân quả cực kỳ phức tạp. Không dễ, không không đơn giản chút nào. Nên khi mình càng lúc càng hiểu rồi mới thấy luật nhân quả nó quá khó. Khó, một lúc tinh vi khó kỳ lạ luôn. Mà hôm nay vì không phải là nói về luật nhân quả cho nên ta không có đào sâu, chứ đào sâu rồi mênh mông nói hoài năm này qua năm kia không bao giờ hết được những cái phức tạp của luật nhân quả. Mà nhờ ta hiểu về luật nhân quả như vậy, thì ta để ta hiểu cái gì?

[1:20:57]Ta hiểu cuộc đời mình, ta hiểu cuộc đời người khác và quan trọng ta hiểu được tâm thức của mình. Tại sao ta nhiếp tâm được thanh tịnh? Tại sao ta không nhiếp tâm được thanh tịnh? Nhân quả gì nó xảy ra như vậy? Ta biết để ta ta điều chỉnh. Giống như vậy, có một cái cô Phật tử mãi rồi cô mới nói chứ còn cô giấu đâu có biết đâu. Thấy cô bên ngoài cũng mặt mày đẹp đẽ, lành lặn đâu có biết cái gì đâu. Đó. Cho đến ngày cô mới viết một bức thư rất là dài gửi thầy. Cô nói, "Mỗi khi con bắt chân lên ngồi thiền thì cái vùng háng, cái khớp háng ở bên phải con nó đau không thể tưởng tượng được, đau như bị gãy, bị đánh, bị cắt gì đó, đau.

[1:21:40]Mà cứ cứ nghĩ thì con tin nhân quả nên cứ ráng sám hối mà tu thôi." Cứ vậy mà mỗi lần bắt chân lên ngồi là nó đau đau khủng khiếp. Mà đúng là nếu mà cô hỏi trường hợp này mình cũng không biết đường mà trả lời. Vì sao vậy? Thì trong cái quy tắc của việc bắt chân kiết già ngồi thiền nó không có cái việc đau khớp háng kiểu này. Mà cô đau quá đi! Cho đến khi mà cái đêm cuối cùng này đêm trước, cổ khóc, cổ chịu không nổi cổ phải bật ra. Cổ sám hối khóc lóc, đêm đó nằm mơ thấy là một cái tiền kiếp của mình. Vào một đời nào xa xưa đó, thì cổ trong một đám lính mà cái đám lính phe cổ mới bắt được một cái người nào đó,

[1:22:15]rồi những người mới chia làm hai, kéo cái chân người đó dang ra, thì cổ chính là một người lính mà nhảy lên lấy đầu gối đè lên người ta rồi bẻ gãy cái háng người ta luôn, bẻ gãy cái xương nó lòi ra ngoài thịt. Thì cổ mới phát hiện mình chính là cái người ác như vậy. Nên bây giờ nhờ ngồi thiền mà nó trả dần, trả dần. Chứ nếu cổ không ngồi thiền thì có lẽ nó sẽ trả trong một dịp mà bị xe xe tông gãy cái xương khớp háng lòi xương ra ngoài luôn. Thì ta hiểu là cái cái vùng mà xương khớp háng này nó là gần rất nhiều gần cái nội tạng của mình, gần ruột rồi là đủ thứ đây hết. Nếu nó gãy chỗ đó rồi cực kỳ phức tạp.

[1:22:50]Nhưng mà may là cổ gặp được Phật pháp rồi cổ tu thiền, cho nên nó cứ đau dần, đau dần, đau bao nhiêu năm trời cứ đau hoài, thì trả dần, trả dần, trả dần cho tới khi cổ chịu không nổi một lần cuối cùng thấy được nghiệp của mình mà cố gắng sám hối nhiều hơn nữa, phóng sinh nhiều hơn nữa, thì có thể nó tránh được một cái tai họa về sau. Nó không bị bị bị gãy khớp bằng một cái tai họa, mà nó chỉ trả quả báo bằng cái đau trong lúc ngồi thiền, đau hơn người ta thôi. Đó cũng là như vậy. Nên ta hiểu về nhân quả để ta kiểm soát cuộc đời mình. Ta biết được cuộc đời người khác để ta có lời khuyên. Ta kiểm soát được tâm thức của mình.

[1:23:25]Nên cái luật nhân quả nó quan trọng là như vậy, phải cần có một cái kiến thức rất kỹ về về luật nhân quả. Như chúng ta ngồi đây với bao nhiêu con người ngồi đây, mỗi người chúng ta mang theo cái nghiệp nhân khác nhau hết. À nghiệp nhân khác nhau hết mà mỗi một trường hợp đều hết sức là thú vị. Ai cũng có một cuộc đời thú vị của mình từ nhiều kiếp trước, có khi sai lầm, có khi chân chính, có khi cũng ở vực thẳm khổ đau, có khi ở đỉnh cao của hạnh phúc, vinh quang. Tất cả chúng ta đều đã trải qua những cái điều khốc liệt như vậy. Và những điều đó nó ảnh hưởng vào trong công phu thiền định của mình cả.

[1:24:05]Nên ta khi ta hiểu về luật nhân quả, nghiệp báo ta kiểm soát những điều đó. Và nhiều khi ta nhẹ tay với một người cũng chỉ bởi vì ta hiểu luật nhân quả, nghiệp báo. Thí dụ bây giờ người ta họ ăn hiếp ta, người ta mới cân nhắc. Nhưng mình phản ứng lại, mình phản ứng để mình tự bảo vệ bản thân, vì bị người ta tấn công mình, mình bảo vệ bản thân. Thì cái việc bảo vệ bản thân này người ta suy nghĩ mấy điều: Thứ nhất là cái người kia tự nhiên sao nó có ác ý với mình? Chắc là oan trái đời trước. Nó không ghét ai, nó cứ nhằm mình nó ghét, chắc là oan trái. Mà oan trái này là ngày xưa chắc mình cũng làm sao rồi,

[1:24:48]mình cũng làm cái gì tổn hại cho họ, mình mãn nguyện rồi mình không ghét nữa, nhưng mà nó bị mình hại nên nó mang cái thù tới kiếp này, giờ gặp mình nó ghét. À. Thì bây giờ, khi nó bắt đầu nó tấn công nó hại mình, một là mình chịu đựng, chịu đựng cho nó hết cái nợ cho rồi. Thôi, nó ăn hiếp gì đó ăn hiếp, chửi bới gì đó chửi bới. Cứ nhịn cho nó đã miệng, nó hại hết rồi thôi, mình né, mình tránh, rồi đỡ đỡ sơ sơ đó, có một vài tổn hại đau thương nhưng rồi chấp nhận để trả nghiệp. Qua hết cái đó rồi thôi, xong êm, nghiệp hết rồi thôi. Đó là cái thứ nhất, chúng ta suy nghĩ như vậy. Cái thứ hai là mình đang gánh một cái trách nhiệm với gia đình.

[1:25:30]Nếu nó hại mình thì nguyên một cái gia đình mình đi đứt luôn á, đói á. Thế là buộc sao? Mình vì gia đình mình, mình phải chống đỡ, và chống đỡ chứ không để cho nó tấn công. Là hai cái suy nghĩ đúng không ạ? Hai suy nghĩ. Cho nên nếu mà ta chỉ nhịn, ta chấp nhận thiệt thòi, coi chừng nguyên một dàn những người lệ thuộc mình họ bị đói theo. Còn nếu mà nếu ta nhịn mà không ai bị ảnh hưởng thì thôi cứ nhịn để trả nghiệp. Nhưng nếu ta nhịn mà người khác đói, coi chừng cái đó là ta vừa mới gây nghiệp mới à, vì ta nhịn nên bao nhiêu người khác bị thiệt thòi. Cũng giống như bây giờ đất nước ta bị bị xâm lược. Rồi cái người nói:

[1:26:11]"Thôi, từ bi mà, kệ mình cũng thương giặc đi, kệ nó đánh đâu kệ nó." Thì chuyện gì xảy ra? Mất nước luôn á, mà mất nước có nghĩa là gì? Nhân dân ta lầm than nô lệ, vì giặc nó đâu có đối xử dân mình như là người của mình với nhau. Hiểu điều này, ta mới hiểu cái ý nghĩa mà ngày Lễ Quốc khánh 2 tháng 9 ngày hôm qua. Bây giờ mình nói Quốc khánh 2 tháng 9 trôi qua, ờ nói ờ lễ độc lập rồi nếu người ta không đọc kỹ tài liệu, không đọc kỹ lịch sử thì ta cũng thấy nó thường thường thôi, có dịp để đi chơi chứ chả có gì. Nhưng nếu ta có phép, ta có cái máy bỏ ta bước vào cái máy, ta nhấn cái nút năm 1945, nhấn nút cái là ta biến mất,

[1:26:56]ta hiện ra ở năm 1945, lúc đó ta mới hiểu là những cái sự vĩ đại, những cái anh hùng của những người lãnh tụ, những lãnh đạo của ta mà giành đất nước ta độc lập lại từ những kẻ những quân thù, những ngoại xâm. Ví dụ như bây giờ nói ngoài Hà Nội ngày 2 tháng 9 năm 1945, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, rất nhiều tỉnh khác không hề biết có chuyện đó xảy ra, vì đâu có thông tin liên lạc hồi đó đâu có internet, đâu có điện thoại, đâu có gì đâu, rồi cứ cắm cúi mà làm cày bừa vất vả thôi, không biết gì cả. Rồi có những nơi mà cũng không tiếp ứng được với nhau, bởi vì cắt đứt liên lạc. Mà lúc đó là Bác Hồ dựng cái buổi lễ đó lên cũng vội vội vàng vàng

[1:27:36]để tranh thủ mà làm một cái gì đó, một cái tiếng nói chính thức để tuyên bố mình độc lập, từ đây mà có cái danh nghĩa để mà chiến đấu tiếp, chứ cái lễ độc lập đó rồi ta vẫn chưa có độc lập. Bác Hồ biết rõ, nhưng mà nếu mà không làm buổi lễ đó thì sau này ta ta lấy danh nghĩa gì để ta chiến đấu với giặc. Xong rồi nó sẽ trở lại, Pháp nó sẽ trở lại. Chắc chắn là như vậy. Nhưng mà Bác phải tranh thủ cái danh danh nghĩa là ta tuyên bố độc lập, Việt Nam độc lập với thế giới rồi đấy. Bây giờ ai đánh tôi, tôi đánh lại á, vì tôi là đứng trên danh nghĩa là Việt Nam. Lúc đó cả đất nước mình như ngàn cân treo sợi tóc,

[1:28:11]thiếu thốn đủ thứ, gạo thì thiếu ăn ngoài Bắc chết hai triệu người, rồi y phục không có mà mặc, không có vũ khí, không có cái gì, lực lượng không có, nhà kho cũng không có bất cứ thứ gì mà giặc thì tràn lan vây quanh, thù trong giặc ngoài đủ phe đủ phái, quá chừng luôn. Vậy mà luồn lách, luồn lách khéo léo ta giữ được cái danh nghĩa độc lập, ta kháng chiến thêm 9 năm. Rồi từ từ đất nước non sông thống nhất rồi tới cái ngày ta phát triển ngày hôm nay, rất nhiều người không bao giờ có cái cảm nhận vì ta chưa có trải nghiệm đi qua những khó khăn đó của đất nước, nên mình đi qua ngày 2 tháng 9 mình thấy bình thường.

[1:28:48]Rồi bên nhà nước cũng cố gắng quảng bá hình ảnh kêu treo cờ hoặc là nhờ khinh khí cầu rồi treo lá cờ lên thấy đẹp đẹp đứng đó nói: "Ờ, hay ha, hay ha." Nhưng ta đâu có biết rằng để có cái khinh khí cầu mà cho lá cờ bay lên là biết bao nhiêu xương, bao nhiêu máu, bao nhiêu mồ hôi, bao nhiêu nước mắt, bao nhiêu triệu triệu con người, bao nhiêu vinh quang, cay đắng của tổ quốc đều nằm trong đó, trong cái ngày 2 tháng 9 như vậy. Sao ta không hiểu hết được.

[1:29:19]Hôm nay là ngày 3 tháng 9 đó. Ta ngồi để ta nói với nhau về chuyện thiền, chuyện đạo, chuyện tu hành một cách bình yên, hạnh phúc, chứ đâu biết rằng để ta được bình yên, hạnh phúc nói chuyện đạo thế này, biết bao nhiêu xương, bao nhiêu máu của các anh hùng đã đổ xuống cho non sông, biết như vậy. Bây giờ trở lại. Đó là ta nói thứ nhất là cái vòng đầu tiên là quyết tâm giữ tâm thanh tịnh, thứ hai là kiến thức về nhân quả nghiệp báo, thứ ba là tâm lý học. Cái tâm lý học này nó có mấy trường phái? Nhiều trường phái. Bây giờ thì người ta thích theo cái trường phái tâm lý học của Tây phương vì được cấp bằng.

[1:30:00]Chứ còn tâm lý học của đạo Phật thì không được cấp bằng rõ ràng, người ta không có chuộng. Có nhiều người kể cả những tu sĩ Phật giáo vậy đó, rất thích đi học tâm lý học của Tây phương và dùng cái tâm lý học Tây phương để lý giải đạo lý của Phật, thiệt là oan, thiệt là oan. Lấy cái giếng đứng ở dưới giếng nhìn cái giếng mà giải thích cái bầu trời, thật là oan cho bầu trời. Nhưng mà nhiều người thích như vậy, thích dùng cái tâm lý học Tây phương để lý giải đạo lý của Phật, làm sao lý giải được. Nghe thì đã tai nhưng nó trật lất và nó cạn cợt. Nó dụ được mấy cái người mê nói hay văn hay. Mê văn hay rồi thì mình có thể bị dụ bởi những cái

[1:30:35]lời lẽ như vậy, nhưng nó chỉ là tâm lý học. Nó chỉ là một mảng thôi, mà tâm lý học của Tây phương không có lối thoát. Có một lần vậy thầy gặp một cái cô đó là tiến sĩ tâm lý học, cô cũng dạy tâm lý vậy, cái cô nói chuyện thì cô thầy có nói cái câu này, thầy thấy cô nói tới nói lui mà chưa có ra được cái ý, thầy mới nói câu này. Thầy nói: "Tâm lý học Tây phương bế tắc." Cô gật đầu liền, cô nói: "Dạ, con học một đời, dạy một đời không tìm được lối thoát." Cô nói rõ ràng luôn. Rồi thầy mới nói là chỉ bởi vì tâm lý học của Tây phương không có biết về luật nhân quả, không biết về luật nhân quả nó tác động trong tâm thức của

[1:31:14]mình như thế nào, không bao giờ lý giải được mọi điều của tâm lý cả. Cứ lẩn quẩn lẩn quẩn đi vòng vòng cho vui thôi, không giải quyết được điều gì. Cô gật đầu liền, nói: "Dạ, con một đời dạy và một đời học, không tìm ra được lối thoát của tâm lý." Nói cứ theo đạo Phật tìm ra hết, tại trong đạo Phật ta có kiến thức về luật nhân quả. Khi ta tu tập thiền định vậy, ta phải có kiến thức về tâm lý học điều này. Khó chưa? Đó đó là khó. Cái nữa nè, ta phải có kiến thức nữa là về y học, vừa là y học hiện đại vừa là y học cổ truyền. Vì sao? Tâm ta thanh tịnh là ta đụng tới bộ não, mà bộ não của ta thì nó đụng tới gì?

[1:31:53]Toàn thân ta: bao nhiêu nội tiết tố, máu huyết, gan phèo, ruột, phổi rồi đủ thứ hết trơn trong đây. Nó là một hệ thống. Mặc dù chỉ nói tới tinh thần là bộ não, mà bộ não thì đụng hết toàn bộ hệ thống cơ thể của ta nên ta phải có kiến thức về y học. Mà y học thì không phải chỉ có y học hiện đại, ta còn có cả một hệ thống y học cổ truyền đặc biệt rất là kỳ lạ. Như bên Trung Quốc họ vinh danh cái y học cổ truyền của họ khiếp lắm, ai mà đụng tới là bắt vô tù liền, ai mà phê bình là đụng ớ bắt liền. Tại vì sao? Vì ở trong đó có những điều cực kỳ hiệu quả. Ví dụ như là những huyệt đạo, mổ ra không thấy nó là gì

[1:32:30]nhưng mà châm vô cái hết bệnh, châm kim vô hết bệnh. À lạ như vậy. Mổ ra thì không thấy nó là cái điểm gì đặc biệt hết. Họ cũng giải phẫu hết tìm cái là lý thuyết gọi là huyệt đạo point ở trong cơ thể mình mổ ra không thấy, nhưng mà để người lành lặn nhức đầu châm vô Hợp cốc cái hết. Giải thích? Không giải thích được. Nên nó là một bí ẩn nhưng nó là niềm tự hào của y học cổ truyền, nhiều thứ đại khái như vậy. Rồi ta có một cái kiến thức cần biết nữa là cấu trúc về sinh lý riêng của bộ não, cái tâm lý của bộ não. Ví dụ như là mỗi một bộ phận trên não ta, cái vùng não nào nó chịu trách nhiệm về cái gì.

[1:33:08]Khi cái người điên lên thì nó bị hực đó, ta phải biết. Ta phải biết vì nó liên quan, nhiều khi ta loạn tâm ta không biết tại sao. Đôi khi thực ra nó chỉ là một cái trục trặc nhỏ trong bộ não thôi, mà nếu biết cách điều chỉnh, ta vượt qua,

[1:33:25]ta vượt qua có thể là phục hồi lại được cái tâm hồn của mình. Kiến thức riêng về sinh lý bộ não và tâm lý bộ não. Rồi ta phải biết một cái kiến thức là các trình độ của chánh niệm. Chánh niệm là cái chi phần thứ bảy trong trong Bát chánh đạo, chuẩn bị để đi vào chánh định. Chánh định là đắc rồi, đắc tứ thiền rồi. Nhưng mà trước khi đi vào chánh định tứ thiền, ta có cái phần chánh niệm nó rất là lớn, rất là dài, khoảng đó rất là lớn, mênh mông mà nó không có một cái trình độ rõ ràng nên nhiều người lọt vào chánh niệm rồi cái tưởng mình chứng thánh, nhưng sự thực đang cũng đứng ở mới chánh niệm.

[1:34:07]Nhưng mà chánh niệm thì cũng chứng có thể là chứng một vài bậc thánh rồi đó: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm được rồi, chứ không phải là không đâu. Cũng đặc biệt lắm rồi. Và ta phải hiểu hết về nó. À trạng thái chánh niệm là gì, gồm những điều gì, gồm phá được bao nhiêu cái triền cái: triền cái sân, triền cái tham, triền cái nghi, à cái hôn trầm, cái trạo cử, vân vân

[1:34:35]là nằm trong triền cái. Triền cái là cái gì? À phải hiểu về nó rất là rõ, vì khi ta chứng được chánh niệm tỉnh giác, ta phá dần các triền cái đó. Triền cái thì không phải là kiết sử, kiết sử sâu hơn. Nhưng mà triền cái cũng là một yếu tố quan trọng để làm thước đo là ta chứng được chánh niệm tỉnh giác hay không. Mà cái trạng thái chánh niệm tỉnh giác nó gồm những cái trạng thái gì trong tâm ta: cảm giác thanh tịnh, rỗng rang, sáng tỏ và rất nhiều ảo giác. Có người nói: "Dạ, con thấy hào quang hiện ra." Có người thấy: "Con thấy người con lân lân bồng bềnh rồi thấy coi như một cái túi khí." Rất nhiều cái loại thấy, rất nhiều đủ thứ ảo giác hiện ra mà ảo giác nào cũng sao?

[1:35:19]Cũng thú vị cả, làm cho ta say sưa cả. Để làm sao mà vượt qua được ảo giác thì vui lòng chờ cuối năm sư phụ giảng bài Tứ niệm xứ 6, sư phụ sẽ nói những điều này. Phải biết mà vượt qua.

[1:35:36]Phải phải hiểu về các trình độ chánh niệm, phải lý giải thật kỹ để không bị lầm. Vì rất nhiều nơi vậy đó, được chánh niệm chút tưởng mình chứng. Mà sợ nhất là những cái tông phái mà dạy thiền cứ khen á, nuôi đệ tử mình bằng lời khen. Đệ tử chạy lên nói, nói: "Thưa sư phụ, hôm nay con ngồi lòng con thanh tịnh, ít vọng tưởng, nghe nhẹ nhàng như ở lơ lửng như ngồi giữa hư không." Thầy nói: "Con quá tốt, con đạt được cái trình độ này là là con đã gần được vào chỗ chuyên sâu, chứng rồi đó, chứ con mấp mé ở bờ của thánh rồi đó." Cứ làm cho đệ tử mê và cứ theo thầy, nhưng đâu có ngờ câu nói của ông thầy giết đệ tử luôn.

[1:36:15]Năm chục kiếp sau nó không chứng lại nữa. Câu lời khen nó hại đệ tử luôn. Tại vì sao? Vì chính ông thầy ổng cũng không biết, ổng không biết trình độ đó là cái gì. Thật ra trình độ đó còn rất thấp.

[1:36:29]Những cái cảm giác mà nó hiện ra khi mà ta có chánh niệm, tâm ta thanh tịnh, rỗng rang, có ánh sáng, lân lân nhẹ nhàng, đủ thứ chuyện trỏng đó. Những điều đó còn rất thấp trong thiền định. Chính ông thầy ổng cũng không biết luôn, ổng cứ bơm cho đệ tử bằng những lời khen. Và những nhờ cái lời khen đó thấy đệ tử nó hài lòng rồi nó theo mình, nó không bỏ mình, nó rủ thêm người khác, cho rằng đó là sự thành công. Không, đó giết đệ tử mình bằng những lời khen. Còn như thầy mà đệ tử mà nhắn tin cho thầy, gởi mail cho thầy trình bày về công phu là thầy rầu rồi. Ai mà nói những cảnh giới tiến bộ là thầy rầu.

[1:37:04]Tại vì đều là nguy hiểm cả. Được một, rồi sẽ lui một trăm.

[1:37:11]Nguy hiểm vô cùng. Mà nếu phải có cái phước rất lớn kềm kềm mới giữ lại để mà đi từng bước, đi tới chầm chậm, chầm chậm đi từng bước tới. Chứ còn một vài cái tiến bộ đều là những cái bẫy lừa, nguy hiểm hết. Điều này thầy sẽ nói trong Tứ Niệm Xứ sáu vào đêm Giao thừa. Nếu ai có duyên thì nghe nha. Rồi ta cần một cái kiến thức nữa là các trình độ chánh định, là từ Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền. Đây là cõi giới rất cao của các bậc Thánh mà ta có thể diệt dần các kiết sử bản năng. Thì cái cái mà nhập từ Sơ thiền tới Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền thì hầu như đời này ít ai đạt được, nên không ai diễn tả ra được hết.

[1:37:50]Thường thường người ta tâm tu hơi hiên yên yên chút xíu rồi làm thơ, làm thơ thiền, thấy mình như tự tại. Cái tự tại cũng là một loại nguy hiểm của thiền định. Tự tại tại sao gọi là một loại nguy hiểm của thiền định? Vì tự tại là trong một trạng thái tâm ta thanh tịnh rồi ta không cần động tâm vì điều gì, ta không cần bận tâm vì điều gì, không cần lo cho ai, mà thấy giống như mình không vướng mắc chuyện gì, cho rằng mình tự tại. Đó là cái bẫy lừa chết người đó. Đó là một loại sai lầm nữa. Cái người tu thiền mà đúng á là tâm phải rất thanh tịnh, không động tâm, kể cả không bận tâm, nhưng thẳm sâu trong nội tâm họ là

[1:38:33]một người mang một cái đại nguyện đầy trách nhiệm với chúng sinh, với Phật Pháp. Cái đại nguyện bí mật đó nó không hiện ra thành vọng tưởng, thành ý niệm, nhưng nó luôn luôn nằm im trong thẳm sâu của tâm hồn người ta để dẫn dắt người đó mà yêu thương, lo lắng, giáo hóa, xây dựng Phật Pháp, đủ thứ hết trơn. Đó. Cái đó bí mật vô cùng, chứ không phải là khi tâm thanh tịnh rồi mình bất chấp tất cả, mình vô trách nhiệm với tất cả. Cái này cái khó vô cùng á, khó vô cùng mà đây là một loại hiệu ứng tự nhiên, hết 99,99% người tu thiền bị. Khi tâm thanh tịnh rồi buông, tự tại, bất cần và vô trách nhiệm,

[1:39:16]mà điều đó ta trở thành ngoại đạo liền, sai liền, sai lập tức liền. Cái người đi đúng vậy, tâm thanh tịnh mà thẳm sâu bí mật trong tâm hồn họ đầy trách nhiệm với cuộc đời. Nhìn thì không thấy, chính họ cũng không nhận ra, không cần nhận ra, nhưng mà sao bàng bạc bàng bạc là tâm yêu thương tràn ngập và một cái trách nhiệm xây dựng Phật Pháp cho mai sau. Đấy, cái này rất là khó.

[1:39:43]Một cái kiến thức ta cần nữa là ta biết rõ ưu, khuyết điểm của tất cả các dòng thiền hiện nay. Không có dòng thiền nào tuyệt đối đầy đủ mọi ưu điểm cả. Cái người dạy cũng có thể được một vài kết quả, nhưng ổng dạy theo cái đường lối của ổng đầy khuyết điểm. Rồi cái dòng bên kia cũng vậy, ổng được cái này ổng dạy cái này, nhưng những mặt khác đầy khuyết điểm. Ta phải có cái kiến thức về người, biết cái dòng thiền đó ưu điểm chỗ nào, khuyết điểm chỗ nào, dòng thiền bên này ưu điểm chỗ nào, khuyết điểm chỗ nào, biết cho hết, biết không phê phán, không hơn thua, không chê, biết theo kiểu học thuật, biết khách quan, biết để chi?

[1:40:24]Để hình thành một kiến thức khoa học về thiền. Chứ không phải biết để chê, nhưng phải biết, biết hết. Những cái dòng thiền họ nói quá chừng nói, họ nói nói kệ họ, mình biết rồi, mình học rồi, biết ờ họ ưu điểm chỗ đó, họ nhược điểm chỗ đó. Biết cười cười thôi, cũng giữ cái tình giao hảo, đoàn kết trong Đạo Phật, không chê không trách nhưng mình biết hết. Biết người ta hay chỗ nào, dở chỗ nào, ưu chỗ nào, khuyết chỗ nào, tu theo đường đó ban đầu được cái gì, về sau bị hư chỗ nào, biết trước hết luôn, vì mình đã học hết rồi. Nên kiến thức đó rất quan trọng. Rồi ta biết về hệ thống tâm lý đạo đức.

[1:41:02]Nói chung là về bắt đầu về kỹ thuật thiền, kỹ thuật dụng công của thiền. Khi ta ngồi bắt chân kiết già, tâm ta dụng công như thế nào, ta thở như thế nào? Thấy thở ra thở vào vậy chứ khó lắm, không phải dễ.

[1:41:21]Làm sao lực đừng có chạy lên đầu mà tâm vẫn phải yên. Rồi cái vọng tưởng nó lo nhiều loại: vọng tưởng thô thì dùng cái gì để đối trị, mà nó qua khỏi vọng tưởng thô rồi nó còn những tâm tế ngầm ngầm thì dùng cách nào để trị? Những cái kỹ thuật đó ta phải rất giỏi, rất xuất sắc. Và đồng thời có cái nghiệp thức của mỗi người nữa. Có cái nghiệp thức của mỗi người nữa. Ví dụ cái, cùng nhau đến với học thiền, nhưng cái người này cái nghiệp thức, cái nhược điểm nghiệp thức của người này là ngày xưa tham ăn và đã từng giành ăn, và thậm chí là bỏ bê người khác, không lo cho người khác ăn, làm cho người ta đói gần chết,

[1:41:56]cái nghiệp nó vẫn mang theo, tới đời này vẫn chưa hết. Rồi cũng có người mê quần áo đẹp, vậy đó, tất cả bao nhiêu tiền chỉ để mua quần áo thôi. Thì có khi là mua đúng, có khi cũng mua sai, rồi cái nghiệp thức nó còn mang trong tâm người đó. Và có người thì có nghiệp sân. Nghiệp sân thì không sân gì nhưng mà ai mà nói tự ái quá rồi, bắt đầu phản ứng mạnh. Thì mỗi người chúng ta đều có cái nghiệp thức khác nhau, và đó là lý do mà khi ta gặp Phật, Đức Phật đều cho một cái đề tài đúng với cái nghiệp thức để xóa bỏ nghiệp thức đó đi. Nhưng nghiệp thức gì thì nghiệp thức, tất cả chúng ta đều bị một nghiệp thức chung là chấp ngã, chấp cái tôi của mình.

[1:42:40]Do đó, con đường thiền chân chính nhất đều phải là con điền con đường thiền hướng đến mục tiêu: vô ngã. Đó là con đường chân chính nhất. Tất cả chúng ta đều bị, tất cả chúng ta đều bị vướng cái nghiệp thức là chấp ngã nặng nề. Và trong thiền, trong Thiền tông Trung Hoa vậy, nó có một cái tối hậu cú, câu rốt sau. Nghĩa là thiền sư ngộ qua nhiều lớp, cảnh giới tâm của họ cực kỳ cao siêu rồi, nhưng còn một cái câu rốt sau họ phải ngộ. Nó cũng liên quan tới cái vô ngã này, để tới tới cuối năm thầy sẽ giảng kỹ trong cái Tứ Niệm Xứ sáu. Qua nhiều cảnh giới rồi nhưng còn một cái câu rốt sau phải ngộ cho

[1:43:20]bằng được để từ đó thênh thang mà không còn bị vướng lại, không bị kẹt lại bởi những cái chấp của cái tâm thức nguy hiểm đó nữa. Ta phá được nhiều tâm thức, nhưng ta sẽ bị chắc chắn bị một cái tâm thức cuối cùng ràng buộc lại, đó là chấp cái tôi của mình, chấp cái ngã của mình. Cái đó mới là cái bí mật. Trên con đường thiền đi vào những cái thanh tịnh như vậy, ta mà thiền đúng lần lần á, ta tìm thấy được chính mình. À, ta tìm thấy được cái cảnh cái cảm giác chính mình nó nó an lạc, nó thanh tịnh. Bây giờ mà hỏi chính mình là cái gì thì mình chỉ cái thân này, cũng mơ mơ thấy cũng không rõ lắm; chỉ cái suy nghĩ này, ba hồi cái này,

[1:43:59]ba hồi cái kia, thấy cũng không rõ nó là chính mình. Nha, nhưng mà nếu ta tâm ta thanh tịnh, dần thanh tịnh dần dần dần ta phát hiện có thực sự có một cái chính mình. Và nơi cái chính mình đó ta thanh tịnh. Nhưng nói chánh nhưng cái chính mình đó, cái thanh tịnh đó là gì? Cũng là một cái ải cuối cùng mà ta phải phải vượt qua để tìm được mục tiêu, tìm được cái vô ngã. À như vậy. Nên rất nhiều cái kiến thức ta phải biết khi ta đến với thiền. Một là gì? Vọng giữ xe là gì? Quyết tâm giữ tâm cho thanh tịnh. Thứ hai là gì? Kiến thức về nhân quả nghiệp báo. Thứ ba là kiến thức về tâm lý học. Tư là y học cổ truyền hiện đại,

[1:44:42]cấu trúc sinh lý bộ não, tâm lý bộ não, các trình độ của chánh niệm gồm các triền cái, các trình độ về chánh định gồm các kiết sử, ưu khuyết điểm của tất cả các dòng thiền. Ta biết về hệ thống tâm lý đạo đức, ta phải biết về kỹ thuật thiền của mình cho chuẩn xác, cách dụng công để nhiếp tâm, thở như thế nào, ngồi như thế nào, để tâm như thế nào, rồi bao nhiêu hiện tượng nó xảy ra khắc phục như cách nào, những cái bước thiền, những bước ngộ đạo nó hiện ra như thế nào, những cái ảo giác nó lừa mình như thế nào. Tất cả những kiến thức đều phải biết hết, nó thành một môn khoa học khó hơn mọi môn khoa học khác.

[1:45:20]Nên khi ta đến với thiền, bây giờ đến với thiền không liều lĩnh nữa, không liều giống như mà ngày xưa mình đã lỡ dại liều mạng lấy lấy vợ, đúng không? Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[1:45:37]Chúng con thành kính tri ân những lời chỉ dạy quý báu của Sư phụ. Kính mời quý Phật tử chúng ta đứng lên ạ.

[1:45:49]Chúng con cung thỉnh Sư phụ cùng toàn thể quý Phật tử chắp tay hồi hướng. Nguyện pháp giới chúng sinh, Cùng

[1:46:03]tín tâm tu hành, Thoát trầm luân vô minh, Đồng viên thành Phật đạo.

[1:46:21]Ngồi xuống, ngồi xuống.

[1:46:34]À ở Trung thu này thì chùa mình có theo cái thông lệ đó mình có ban ngày mình có tổ chức lễ cầu siêu, chẩn tế cầu siêu. Năm nay mình hoàn toàn là theo cái nghi thức của Phật Quang, nghĩa là nghi thức mà ai cũng hiểu được á. Tại vì vừa rồi trong mấy năm vừa rồi, có những đợt mà ta tụng kinh cầu siêu thì có những cái vong họ nhập vào, họ nói rằng tụng mà họ không hiểu, hoàn toàn họ không có lợi. Cho nên ta phải tụng những nghi thức nào mà ta hiểu thì vong họ mới hiểu, mà vong hiểu thì họ mới được lợi ích. Cho nên kỳ này ta hoàn toàn tụng theo nghi thức Phật Quang. Nếu quý Phật tử có thời gian thì sư phụ cũng mời lên

[1:47:12]nha, ăn bánh Trung thu với dự lễ cầu siêu cho vui. À mà nó có cái thế này: nếu mình về chùa mình dự lễ Trung thu đông thì sẽ vui, nhưng mà đông thì bánh Trung thu nó chia ra hai à nha, ăn có nửa cái à, chứ không

[1:47:44]có... Thôi nghỉ đi, như thế.