[0:10]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca
[0:16]Mâu Ni Phật. Kính thưa anh Văn Lượng, đạo diễn. Kính thưa các anh chị trong đoàn làm phim. Các anh chị đang bước vào một cuộc chiến Mông Nguyên. Vì sao vậy? Vì phim cổ trang Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản làm tan nát hết rồi, mà là cực kỳ xuất sắc. Bây giờ ta làm thì người Việt Nam ta vốn chuộng ngoại sẽ đem từng cảnh của ta ra mà so sánh với họ. Cho nên đặt ta vào một cái thử thách thì nói trước là ta đang làm một chuyện giống như một cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên ngày xưa. Không không, phải hiểu nó như vậy, phải hiểu nó khó như vậy để ta bắt đầu. Đừng bao giờ nghĩ cái gì sơ sài, đừng so sánh với bộ phim trong
[1:04]nước, mà ta phải so sánh với bộ phim lớn của nước ngoài. Cái kỹ xảo 3D của nó, những cảnh quay hùng tráng của nó, những cảnh quay kinh hồn không hề tưởng tượng. Ta hãy so nhìn cái đó mà ta tính cái chuyện của ta. Vì của ta nó có cái khác là ta giản dị hơn, ta không có những cảnh kinh thành hoành tráng như bên Trung Quốc. Từ ngày xưa những kinh thành của ta đều bé bé, nho nhỏ cả, người ta xóm làng ta bé bé cả. Nhưng mà ta đánh thắng bởi vì có cái chiều sâu của dân tộc, ta khai thác điều đó. Chớ ta chạy đua theo cảnh hoành tráng nó vừa sai mà vừa chắc chắn là thua. Giờ mà ráng làm nhà ta to, cảnh cho lớn chắc chắn ta thua, mà nó lại sai với lịch sử.
[1:46]Cái hay của ta là ta lấy nhỏ thắng lớn, thì bộ phim này cũng vậy. Khi thể hiện quân địch ta sẽ làm cảnh hoành tráng, người nó to, ngựa nó to, rồi là đao gươm nó to, mà quay về cảnh của ta xóm làng bé tí, người ta nhỏ, kinh thành ta nhỏ, nhưng mà cái sâu sắc gì đó làm cho ta thắng giặc. Đây là chỗ kịch bản phải làm cho ra, nên kịch bản quan trọng lắm. Có kịch bản rồi là hết 50% ta thắng rồi, nếu kịch bản sâu. Bởi vậy, anh Văn Lượng đã nhìn được cái này, mà anh cứ quan tâm về cái kịch bản. Đó là cái nhìn rất sáng suốt của đạo diễn, không có vội bước vào bấm máy, chuẩn bị thật kỹ lưỡng mà nhất là kịch bản, nói lại, nhất là kịch bản.
[2:30]Rồi bắt đầu mới tới cái đào tạo diễn viên, tức là người diễn viên của ta phải có thần thái của những anh hùng. Tại lúc đó đất nước của ta là cả một đất nước anh hùng, thì cái thần thái của diễn viên phải lột tả được điều đó. Đó, mà cái thần thái đó không phải chuyện chơi. Xin nhớ rằng nha, cái người mà tinh thần kém không thể tạo ra một thần thái của một anh hùng thực sự. Nhớ kỹ điều đó. Ta nhớ thì ta nhìn vào Hollywood vậy đó, ta thấy một cái người mà đóng vai điệp viên, ví dụ điệp viên 007, cái lầm lì lầm lì của nó, cái mà ngang tàng, cái anh hùng, cái can cường, cái khôn ngoan của nó, bởi vì sao?
[3:14]Bởi vì cái bản lĩnh thật của cái người diễn viên đó nó bằng cái người điệp viên. Nó mới thể hiện cái thần thái của người điệp viên được. Mà nói tại sao cái người diễn viên đó bằng cái người điệp viên? Bởi vì nó rèn luyện khốc liệt. Cái người diễn viên thực sự nó có thể cưỡi ngựa, bắn súng, lăn lộn, lặn dưới đáy biển, nó làm đủ trò hết của một điệp viên được. Như Tom Cruise đóng cái phim Impossible là ông này phải tự lái máy bay được, đánh võ rất giỏi. Vừa rồi cái phim mà Rogue Nation, tức là cái phim mà Quốc Gia Ma Quái đó, quốc gia ám hiểm đó, cái màn mà giựt cái máy bay mà máy bay cất bay lên là không
[3:54]nhờ đóng thế nha, sẩy tay rớt xuống chết liền, chết thật liền, không đóng thế. Tức là cái người diễn viên này bản lĩnh họ bằng cái nhân vật được dựng trong trong kịch bản, nên họ thể hiện cái thần thái họ ra được. Thì diễn viên của ta trong bộ phim này cũng vậy, nếu mà mỗi cá nhân con người không thực sự sống như một anh hùng thì đừng hòng ta thể hiện ra cái tính cách một anh hùng trong bộ phim. Bộ phim ta tuột giá trị liền. Dù kịch bản có hay, mà diễn viên không lộ ra được cái thần thái thì mất, người ta cứ nói phim Việt Nam thấy nhạt nhạt nhạt nhạt. Lý do tại sao phim Việt Nam nhạt nhạt? Bởi vì diễn viên lột không ra. Tại sao diễn viên lột không ra?
[4:31]Vì cái cái thần thái, cái tinh thần, sức mạnh tinh thần diễn viên mình kém. Mà tại sao sức mạnh tinh thần mình kém? Mình đổ hết vào các cuộc ăn chơi vô bổ. Không tu dưỡng, không rèn luyện. Ngoài Bắc thì chúng tôi không biết, ở trong Nam làm diễn viên nghệ sĩ được ít bữa là đổ xô đi ăn chơi, cho rằng cái đó mới là thời thượng, tới chừng lên phim nhạt phếch à, không diễn. Chỉ diễn được những cái vai mà tầm thường á, ăn cướp, ăn trộm, chơi, ăn chơi đó thì diễn ra, tại mình cuộc sống mình là giống như vậy. Mà diễn cái vai hơi đặc biệt, hơi đàng hoàng cái diễn không ra, nó nhạt liền. Tại vì mình không phải là con người đàng hoàng,
[5:09]không diễn ra được con người đàng hoàng. Mình không phải là con người có tố chất yêu nước thì không đứng lên làm một con con người lừng lẫy, làm tướng được. Nên cái phần này anh Văn Lượng để ý. Mà tại sao ta có cái thần thái? Vì cái người đó họ đời sống cá nhân họ tu dưỡng thực sự, đánh võ là đánh thật sự, rèn luyện khổ công thì cái thần thái và đôi mắt mới hiện ra. Thầy nói ví dụ như bây giờ ta đánh hoài quyền, đánh là phải đánh đánh đánh là rèn những thế quyền khó, những cái thế là thế đánh cực kỳ khó khăn, những thế đá đánh cực kỳ khó mà lại rèn luyện hết vất vả, thì cái thần thái đôi mắt một trật tự nó hiện ra.
[5:43]Mà sống nghiêm túc, biết ăn chay, biết ngồi thiền, biết cung kính, nhường trên kính dưới, ra gặp mọi người không có kênh kiệu, gặp mọi người đều phải cúi chào, tập như vậy trong đời sống thật sự. Nghĩa là nếu một người mà được tuyển làm diễn viên ở trong bộ phim này, anh Văn Lượng phải kiểm tra đạo đức cá nhân của họ, họ sai bậy phải đuổi liền. Tại vì họ không thể lột ra được cái cái những nhân vật phi thường của thời nhà Trần ta. Đền Bắc là gặp ai cũng phải cúi chào một cách cung kính như là cái văn hóa Việt Nam ngày xưa, sống như cái nhà nho ngày xưa, là cung kính, khiêm cung, anh hùng, quả cảm, cương nghị.
[6:17]Bắt họ về sống được như vậy rồi thì ta sẽ tuyển qua làm diễn viên, còn không nghỉ chơi. Còn những vai, những vai anh hùng Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu, Dã Tượng, những Nguyễn Khoái, những Trần Quang Khải thì từ bây giờ họ phải tập sống như những phần những người đó trong cuộc đời thật của họ, mà sống thật chứ không phải sống đóng kịch. Thì vào vai mới sẽ hiện ra. Còn ở ngoài cứ đi chơi nhậu nhẹt, nói tào lao, tầm bậy tầm bạ rồi bước vào phim thì anh phắt anh biến thành anh hùng, không có chuyện đó, không bao giờ có cái chuyện như vậy. Dù anh giả đóng hay cách mấy cũng không bao giờ đóng
[6:51]được, mà cái thần thái đó là cái gì nó tự nhiên. Nên ở đây là nói anh Văn Lượng và đoàn làm phim ta ta đang bước vào một cuộc chiến Mông Nguyên trở lại lần thứ tư, tức là ta đang thách đố với cái nền điện ảnh thế giới mà hôm nay anh Văn Lượng đang muốn làm điều đó, anh đang thách đố với thế giới về bộ phim này. Và điều này là nếu anh Văn Lượng đã khởi xướng được điều này thì nói với cá nhân thầy, thầy nói cả nước phải ủng hộ. Đây là một cuộc chiến Mông Nguyên lần thứ tư.
[7:25]Mà nói cả nước ủng hộ anh á thì mình không biết đâu mình kêu, nhưng mà bất cứ ai biết về bộ phim này thì phải ủng hộ bộ phim này, mà không được tính tới cái lời của mình, không được tính tới lợi nhuận. Mà thầy nói riêng đạo tràng Phật Quang, tức là riêng đệ tử của thầy, riêng Phật tử thầy, tất cả đều là toàn bộ phải nhắc các đạo tràng từ đây là phải nghiêm túc, vì sau này nếu lúc nào anh Văn Lượng ảnh cần là diễn viên quần chúng thì tất cả Phật tử ta phải kéo về đóng hết, mà không được lấy một đồng nào. Tại vì đây là việc này là việc nghĩa của quốc gia, chứ không còn là việc cá nhân của anh Văn Lượng nữa.
[8:01]Tất cả mọi người ai biết về bộ phim này đều phải ủng hộ bộ phim này hết lòng, xem như là tấm lòng ta đền đáp với tổ tiên ta, tấm lòng ta yêu nước mà ta đền đáp non sông đất nước. Đây là chuyện này chuyện quốc gia đại sự không khác gì một cuộc chiến tranh. Làm bộ phim này không khác gì đất nước đã bước vào cuộc chiến tranh, tất cả phải đồng lòng. Cho nên thầy nể khi anh Văn Lượng đã khởi xướng và quyết tâm làm được việc này, thầy cũng xem như anh một anh hùng chứ không phải là vừa. Cho tràng pháo tay.
[8:32]Thì đấy, bây giờ ai thể hiện được Trần Nhân Tông, một con người và ở trong lúc còn bé, lúc lên làm vua là một vị vua đức độ, anh minh, cương nghị, chiến đấu nhưng mà vẫn một cư sĩ tu thiền, đắc đạo. Cho đến khi sau này rồi đi xuất gia, là một vị khai tổ. Ai thể hiện nổi thần thái đó? Cứ đóng giả giả nó không ra. Con người này phải tu thật á. Phải rèn, phải giỏi võ thật sự, phải làm những điều khó làm trong đời, rồi phải ngồi thiền, phải ăn chay, phải lễ Phật, nó mới hiện ra được cái thần thái của những người như vậy. Chứ không phải là dễ đâu, nói cái phần diễn, anh anh Văn Lực ạ. Phải đạt được cái mức độ yêu cầu là không phải dễ.
[9:19]Mà ta nhớ tái hiện lại cái cuộc chiến Mông Nguyên này vang lừng địa cầu. Cho tới ngày hôm nay mà khi xem lịch sử thế giới, cả thế giới còn nghiêng mình ngưỡng mộ cái cái cái chiến tích của Việt Nam, của Đại Việt thời đó. Lúc đó là nhiều anh hùng, cuộc đời có nhiều anh hùng hội tụ lại trong một thời đại. Bây giờ ta nói Phạm Ngũ Lão thôi. Xuất thân từ đâu? Học võ của ai? Cha mẹ là như thế nào? Rồi khi được Trần Hưng Đạo tuyển mộ vào, biểu diễn như thế nào? Chiến thắng rồi đến lúc Trần Hưng Đạo thương, lách luật. Từ con gái ruột của mình cái biến thành con gái nuôi rồi mới gả cho Phạm Ngũ Lão. Tại ngày xưa là nhà Trần không cho gả con ra bên ngoài,
[10:04]tại vì sợ nó xâm nhập vào dòng họ, nên Trần Hưng Đạo là người ông tổ của cái việc lách luật của Việt Nam. Mà Phạm Ngũ Lão là coi coi như là cái kiếm, cái kiếm chính xông pha trên tất cả mọi cái chiến trường. Giỏi như vậy, nội một con người đó thôi, ta tái hiện không biết bao nhiêu bộ phim, không cười đâu. Rồi bây giờ ta nói Trần Nhật Duật thôi. Một hoàng thân Trần Nhật Duật là được đào tạo tình báo, giỏi, nói thứ tiếng, từ cái tiếng Chiêm Thành, từ cái tiếng Trung Quốc, tiếng Ai Lao và các tiếng dân tộc ổng đi học hết, ổng là con người cực giỏi về các ngôn ngữ, các phong tục tập quán. Nên là ổng được vua cha đào tạo tình báo đi học hết, biết hết.
[10:46]Nên khi đụng chuyện chính ổng là người đi thu phục hết tất cả các các tù trưởng. Mà ta phải hiểu, bây giờ mà đường xá nhà nước làm tới cỡ đó đó, mà ta đi qua tỉnh này tỉnh kia ta còn nhìn thấy sợ, đi con đường đèo quanh co trên chóp núi, bước ra còn thấy sợ. Mà ngày xưa ngài dắt một toán quân đi, nha, đem ít vàng bạc, gấm vóc, lụa là, muối, cá khô rồi đó, lách lách qua những con đường núi, đến những giới càng xa càng tốt càng xa càng tốt, gặp những tù trưởng càng xa càng tốt đi, bước vô với họ, nói tiếng nước họ, uống rượu bằng mũi với họ. Tại vì uống bằng miệng là cái thứ đó là thứ thứ tầm thấp.
[11:20]Hít bằng mũi là hít rót vô mà không vô phổi, vô bao tử nó mới sợ. Rồi nói bằng tiếng nước đó, rồi diễn tả bằng phong tục nước đó, rồi chinh phục hết tù này tới tù kia, mà ta tạo thành một cái thế dậu ở cái vùng phía Bắc. Ha. Rồi vua đem công chúa ra gả ngoài đó hết. Rồi cái hệ thống tình báo tạo ra nối liền các tù trưởng về tới kinh thành hết. Tại vì các công chúa mà được gả đi cho các tù trưởng, xin thưa, toàn là nữ điệp viên không chứ không phải không. Chứ không phải là chứ không phải công chúa ta hiểu là là quần là áo lượt đi ẻo lả thướt tha rồi về làm vợ người ta hết chuyện, không có. Các công chúa đó đều là tình báo hết,
[11:58]được đào tạo võ thuật, các kỹ thuật tình báo hết. Lên đó lấy ông vua đó rồi nhưng mà tìm cách là khống chế cả cái hệ thống bộ tộc đó hết, để cho nhiếp hết, thu phục hết, nắm hết, bằng cả bí mật lẫn công khai, để cho các bộ tộc đó phải trung thành với cái triều đình của nhà Trần ở kinh đô Thăng Long. Nên các công chúa được đào tạo rất kỹ những điều này chúng ta không biết. Và trong bộ phim này ta phải tái hiện lại các vai trò các công chúa mà được gởi đi mà gả cho các tù trưởng để ta chuẩn bị cuộc chiến tranh. Mà các công chúa ta là toàn là những anh hùng, khi đi ra mà làm làm phu nhân làm hoàng hậu cho
[12:31]các tù trưởng, toàn là những anh hùng. Cái vai trò của các người người nữ trong thời ấy đó vĩ đại lắm, mà ta không có ai. Nếu mà sâu nói một cuộc đời của một con người thôi là đã khủng khiếp. Hoặc ta nói như Huyền Trân cũng vậy. Huyền Trân mà đem được gả về cho Chế Mân, tức là bà được đào tạo thành một nữ tình báo điệp viên mà trước đó là từ nhỏ rồi. Nhớ là nhà Trần á là các công chúa, tiểu thư nhà Trần là c- ai nấy đều là giỏi. Giỏi về võ thuật và tình báo hết, mới giữ được, giữ được triều truyền, giữ được cái triều đại của mình. Thì khi Huyền Trân mà được gả đi về ở ở Đồ Bàn là một nữ tình báo xuất sắc, nhưng bên ngoài là cô gái đẹp,
[13:09]ẻo lả, thướt tha, nhưng bên trong là đầy bản lĩnh. Nhưng mà xui, mới 3 năm thì ổng Chế Mân chết. Đẻ được đứa con là bị Chiêm Thành giữ lại. Cho nên cái dòng máu của mấy cái vua chúa Chiêm Thành có dòng máu của Đại Việt, tại vì cũng mang dòng máu của Huyền Trân nhà Trần đi tiếp trong đó. Thì 3 năm chết thì theo tục lệ là là là bà phải bị thiêu. Ngay lập tức bởi vì cái hệ thống tình báo của ta nối từ Đồ Bàn về tới Thăng Long rất là mạnh. Ổng vừa chết một cái tin báo nó hét về tới Thăng Long liền, thì cũng trong 5 phút thôi là ta chuyển người về để tráo liền. Lúc mà đưa lên giàn hỏa thực sự là đưa một cung nữ khác chết thay cho bà.
[13:49]Bà len lén đi xuống thuyền chạy về, và cũng chẳng có mối tình gì với Trần Khắc Chung, Trần Khắc Chung mà mang nổi bà. Tuổi lớn hơn nữa, thiệt tình. Về chớp nhoáng vô lánh cung trốn liền, thì vì sợ tin nó lộ ra Chiêm Thành nó đòi. Thì đó, thì bà ẩn náu 3 năm rồi chừng thấy phóng, vua cha cũng đã chết, Chế Mân đã chết thì mọi người quên lãng rồi bà mới xuất nương đi ra ngoài và vào chùa tu. Cuối đời bà đi tu, bà đi tu rất sớm, cũng là một ni cô rồi chìm vào một cái ngả sử ta không biết. Nhưng mà bà cũng là một nữ tình báo chứ không phải là đơn giản. Rồi đến khi mà cái a mà lạ cái vậy là các tướng từ từ qua đời hết,
[14:30]Trần Hưng Đạo qua đời, Phạm Ngũ Lão qua đời, Nguyễn Khoái, Trần Nhật Duật từ từ qua đời hết, còn mình Trương Hán Siêu sống, sống được cả trăm tuổi nha. Mà ổng là trùm tình báo. Thì lúc đó Chu Văn An thì mới được vào làm quan thôi. Thì đến khi đó thì ở trong Nam ở trong Chiêm Thành thì Chế Bồng Nga lên làm vua, căm tức cái việc mà mất 2 châu Ô, châu Lý, mà nó cũng nghe loáng thoáng được là cái người mà bị chết chôn theo vua cha không phải người thật. Biết chứ không phải nói, có chuyện gì giấu hoài được đâu. Nên tức, đánh, trả thù. Mà lúc đó binh mã từ đời Chế Mân đã gầy dựng quá mạnh rồi, chỉ vì ta giao hảo nên không đánh thôi, chứ ông Chế Mân để lại đạo quân quá mạnh.
[15:10]Thế là Chế Bồng Nga sử dụng nó, nhưng mà trước khi trước khi mà muốn đánh Thăng Long á thì ổng muốn quấy loạn để lấy lại cái châu Ô, châu Lý từ Quảng Bình về tới Huế tới Quảng Nam là phải lấy lại cho được, dân là phải theo Chiêm Thành trở lại. Cho nên vùng đó dân bất an, bắt đầu nổi loạn rầm rầm lên. Cái tin báo báo tới tấp về kinh thành Thăng Long, thì Trương Hán Siêu cứ nghe tin báo hoài, và những cái tin báo Trương Hán Siêu đều thấy không đủ để ông có thể xử lý được triệt để vấn đề. Những cái người báo cáo ra nhìn không ra vấn đề. Nên đích thân ổng đi từ Thăng Long về tới Huế, ổng nằm ở đó ổng coi.
[15:44]Ổng về thì ổng sau khi nghiên cứu xong ổng mới phát hiện ra nó hai lý do: một là cái đám tình báo của Đồ Bàn nó gởi lên nó quậy, nó xâm nhập vào các cộng đồng của người Chiêm Thành, suốt từ Quảng Bình đi tới Quảng Nam nó quậy, kích động những người đó nổi loạn. Thứ hai là những người Chiêm Thành và người Việt Nam văn hóa khác nhau, ngôn ngữ khác nhau, giống như nó trộn lộn ở chung, kích động, cứ khó chịu hoài. Cho nên ổng bắt đầu ra kế hoạch. Kế hoạch thứ nhất là ổng cho tình báo rải từ Huế rải về tới Đồ Bàn, chặn hết những con đường nối của tình báo từ Đồ Bàn gởi ra, ra đứa nào giết đứa đó. Bắt được tên nào chặt đứt tên đó, không cho cái nối một cái mạch
[16:25]từ tình báo từ Đồ Bàn nối ra hai cái châu Ô, châu Lý nữa. Và đây ổng cho may đồ Đại Việt thật nhiều, bán với giá thật rẻ. Xuất quỹ, xin kinh thành Thăng Long xuất quỹ ra may thật nhiều đồ Đại Việt. Và chuẩn bị viết giấy viết thật nhiều cái cái ngôn ngữ Đại Việt, người Đại Việt rất nhiều làm thầy giáo dạy cái tiếng Việt. Sau đó bắt đầu ổng mới ra lệnh, "Trong 1 tháng, còn người nào mà mở miệng nói tiếng Chiêm Thành, mặc đồ Chiêm Thành, chém liền trong 1 tháng 1". Cái lệnh dứt khoát. Mà đúng 1 tháng cái là người ta thấy người chết phơi đầu ngoài chợ đầy hết, những người mặc đồ Chiêm Thành đó, đầu rơi và cắm cái cọc đó, người cái thân hình gục đi, chết như rạ.
[17:06]Trời, người Chiêm Thành tái mặt hết trơn, ổng lấy mấy tướng tuồng ra ổng giết. Người Chiêm Thành sợ hết, thế là lật đật phải học tiếng Việt Nam và lật đật mua đồ Đại Việt mặc, mà đồ bán giá rất rẻ, nên họ mua rất dễ dàng. Còn bao nhiêu đồ Chiêm Thành là đem lụn hết, nên không được nói tiếng Chiêm Thành, không được mặc đồ Chiêm Thành, chỉ được mặc đồ Đại Việt thôi. Ổng làm 1 tháng 1, tháng thứ hai toàn hóa sắt người Chiêm Thành. Và cái người Chiêm Thành đó họ học tiếng Việt, học tiếng Đại Việt họ nhanh quá cho nên họ nói không chuẩn, thành cái thành cái giọng Quảng Nam, Đà Nẵng mà nói méo méo chữ.
[17:36]Ha. Ai có vô lồng bè ngoài biển đó nghe chưa? Có chưa? Ta có tiếp xúc với người Quảng Nam, Đà Nẵng chưa? Thấy hai cái mà nói thành gì? "Hơ cớ". Rồi "anh tám, anh tố", nó nói bậy bạ đó. Nó méo chữ hết là bởi vì học nhanh quá, một tháng học không kịp, rồi họ giữ cái sai đó tới bây giờ luôn. Là là đó là bản lĩnh Trương Hán Siêu. Sau Trương Hán Siêu chết, triều đình bắt đầu suy. Tại vì ổng là người còn giữ được cái cái cái thần thái của Đại Việt. Ổng sống lâu quá, cho nên tới chừng ổng chết rồi cái là bắt đầu cái đám loạn thần nổi lên. Thì mỗi một cuộc đời của một con người như vậy khủng khiếp. Hoặc là bây giờ ta nói Trần Ích Tắc,
[18:13]nguyên nhân Trần Ích Tắc tại sao lại theo quân Nguyên Mông? Trong khi ổng á là em ruột của vua Trần Thánh Tông, con ruột của vua Trần Thái Tông, là chú ruột của vua Trần Nhân Tông. Thì lúc đó đó là có hai cái nguồn sức mạnh của một triều đình, mà triều đại nào cũng vậy: một là quân đội, hai là tình báo. Thì quân đội là Trần Hưng Đạo nắm giữ rồi. Thì tình báo thì Trần Ích Tắc nắm giữ. Trần Ích Tắc là có một cái cái trại tình báo riêng để đào tạo tình báo cho quốc gia. Và Trần Ích Tắc rất giỏi, mà chính vì Trần Ích Tắc giỏi, giỏi quá, cho nên Trần Ích Tắc trong lòng mình cứ coi thường ông anh là Trần Thánh Tông.
[18:57]Cứ nghĩ thật sự cái ngôi vua này vào tay mình mới đáng, chứ không phải Trần Thánh Tông. Nhưng mà vua cha vì chấp cái thứ bậc, con ngôi vua phải giao cho con trưởng, cho nên Trần Thánh Tông, chứ sự thực tài mới là Trần Ích Tắc. Cho nên khi mà mà Trần Thánh Tông lên ngôi vua thì Trần Thánh Tông cũng theo theo cái ý lời dạy của vua Trần Thái Tông mà giao hết binh quyền cho Trần Hưng Đạo. Tại Trần Hưng Đạo chứng tỏ là con người trung thành, người đạo đức, trung thành. Và sau đó theo yêu cầu của Trần Ích Tắc, giao cho Trần Ích Tắc nắm hết cái tình báo. Hai cái đó, tình báo và quân đội để giữ nước. Thì Trần Ích Tắc á có nguyên một cái trại nằm bên ngoài kinh thành,
[19:41]mà cái trại đó được xây cũng là không khác gì kinh đô. Nhà ngang, dãy dọc và rất bí hiểm, đi vào có những mê cung. Một người ngoài nào nếu không có bản đồ, không phải là người trong, không biết đường đi vào cái trại đó. Vì ông rất là giỏi, mà thời nhà Trần ai cũng biết ngồi thiền, ai cũng giỏi võ, mà Trần Ích Tắc giỏi nhiều thứ. Thì Trần Ích Tắc á có một... nhớ giùm Mạc Đĩnh Chi cũng là học trò Trần Ích Tắc nha, nhớ như vậy. Chứ không phải đâu xa lạ cả, Mạc Đĩnh Chi. Nguyễn Văn Long là đệ tử trưởng tràng, người mà Trần Ích Tắc rất yêu thương. Mà chính Nguyễn Văn Long là người mà có tham vọng nếu mà thầy mình là Trần Ích Tắc mà lên làm vua thì mình đương nhiên là tể tướng.
[20:23]Cái Nguyễn Văn Long nhắm nhắm là nhắm cái đó, và chính Nguyễn Văn Long mới móc qua bên với quân Nguyên Mông, với tình báo quân Nguyên Mông. Và ta đừng coi thường quân Nguyên Mông là cái thứ võ biền. Ta học lịch sử hầu hết ta bị nhầm. Ta cứ nghe nói là vó ngựa quân Nguyên giẫm tới đâu cỏ không được mọc tới đó, oánh một người của quân Nguyên Mông oánh chết được 100 người cùng một lúc. Một người lính của quân Mông Cổ á, nó ngồi trên ngựa rất cao, cái gươm nó mạnh và nó đánh khủng khiếp lắm, đánh tốc chiến tốc thắng, một người nó đánh 100 người cùng một lúc người ta đánh không lại. Và ta cứ tưởng là sức mạnh của Mông Nguyên nằm ở đó,
[20:58]không có, sức mạnh của Mông Nguyên là cái đầu. Từ cái thời mà Thành Cát Tư Hãn nổi lên ở những cái vùng mà đại mạc, sa mạc của Mông Cổ thì cái con người này đã phi thường về tình báo. Chứ ông không phải chỉ là người giỏi võ không. Trước khi ông muốn xâm chiếm một cái bộ tộc nào ổng cho người lại móc nối trong đó hết, mua chuộc hết, thăm dò hết. Đến khi mua chuộc rồi, ông ông lập kế hoạch xong rồi thì cái cuối cùng mới là đội quân ông tới đánh. Để bên kia nó không đánh không có đỡ. Vì cái người mà quan trọng nó bị ổng khống chế hết. Ổng mua chuộc hết rồi, ổng khống chế hết rồi, ổng oánh rầm thì chiếm ta liền. Và người ta nói ổng giỏi quá,
[21:38]sự thật là tình báo đi trước. Thì cũng vậy, xâm nhập tình báo của các quốc gia xung quanh Trung Hoa hết. Đánh chiếm hết, vào Trung Hoa cũng vậy, và vào Việt Nam cũng vậy nha. Trước khi đánh Đại Việt ta thì tình báo của Mông Cổ đã xâm nhập rất nhiều. Và móc nối được với Trần Ích Tắc. Cái thắng của quân Mông Nguyên là móc nối được với Trần Ích Tắc. Và hứa với Trần Ích Tắc rằng nếu quân Mông Cổ thắng, Mông Nguyên sẽ cho Trần Ích Tắc lên làm An Nam Quốc Vương. Đây đúng cái ước mơ, đúng cái tim đen của Trần Ích Tắc. Và đúng cái tim đen của Nguyễn Văn Long. Nên là móc liền, mà cái lý do của thế này, lý do mà Nguyễn Văn
[22:18]Long đưa ra để dụ thầy mình theo giặc là cái câu này:
[22:24]Quân Mông Nguyên đánh chiếm hết cả cái cõi đất này, không nước nào chịu nổi. Kể cả Trung Quốc to lớn như vậy mà đánh tiêu, thì đánh Việt Nam ta sẽ chắc chắn là thắng. Đó là điều không cưỡng lại được. Điều không cưỡng lại được là ta sẽ thua, mà nếu ta thua trễ một ngày thì dân ta bị tàn sát một ngày. Tại vì hễ cứ kháng chiến chống lại thì nó giết. Còn nếu ta thua sớm một ngày ta cứu được bao nhiêu sinh mạng của dân. Xin thầy hãy vì dân mà dàn xếp cho nó êm thấm. Cái câu này nó lại khơi được cái có vẻ giống như là cái thiện, cái anh hùng của Trần Ích Tắc, dụ Trần Ích Tắc theo giặc. Mà cái lợi cuối cùng ai hưởng là Nguyễn Văn Long hưởng.
[23:09]Tức là thầy mình lên làm vua, mình làm tể tướng. Tể tướng chỉ dưới một người thôi nhưng mà trên muôn triệu người. Cái cái thâm độc này là của Nguyễn Văn Long mà Trần Ích Tắc bị dụ, bị dụ bởi cái câu thuyết phục là đừng để dân bị tàn sát. Cho nên lúc đó là Trần Ích Tắc mà để cái thế trận này thì cái tay tình báo của Mông Nguyên nó nằm ở trong đây nó chỉ đạo. Nó chỉ đạo, theo cái cách mà nó đã xâm chiếm cả thế giới bằng cái cách này, thì nó đem vô Việt Nam nó cũng làm như vậy. Bắt đầu nó hướng dẫn Nguyễn Văn Long, hướng dẫn Trần Ích Tắc, nói: "Bây giờ trong triều đình nè, tụi bay có bao nhiêu quan,
[23:42]bao nhiêu tướng bày ra cho tao coi." Thì Nguyễn Văn Long với Trần Ích Tắc trải ra một cái tờ giấy bản đồ hết: "Vua ở đây, chức này ở đây, chức ngự sử ở đây, thượng thư ở đây, ông này tên gì, ông nằm chức nào, ông nắm ngành nào ngành nào." Rồi khi Mông Cổ nó quan sát hết rồi nó nói: "Bây giờ mày phải mua thằng này cho tao, mua thằng này, mua thằng này." Mày khống chế hết, ký vào đây cho tao. Đưa tờ giấy ra, đưa cái hợp đồng, cái bản ký xưa. Nó lăn tay, nó viết giấy, điểm chỉ vô, in cái bàn tay nó vào đây cho tao. Và mỗi đứa mà được vậy tao cho nó bao nhiêu vàng. Tao hứa cho nó cái chức này. Sau khi tao chiếm xong cái nước này rồi nó được chức này, thằng này được chức này, kia được chức này. Mày thì An Nam Quốc Vương,
[24:15]mày tể tướng, này chức này chức này. Đó, Còn tụi tao chỉ giám sát thôi chứ tao không rảnh cai trị cái nước nhỏ bé tụi bay. Nó nói câu đó. Thế là Trần Ích Tắc với cái tư cách mình là chú của vua, em của vua, móc nối kêu từng người lại móc móc, móc hết, thuyết phục hết, thế là mọi người cứ in bàn tay vào, chấp nhận đi theo giặc hết. Cái hồ sơ nó chất được mấy bao tải lận đó. Cứ cái hợp đồng hồi xưa nó dài dòng lắm, chất mấy bao tải và Mông Cổ nó gom về để cất để dành ở biên giới. Đó là những cái bí mật của lịch sử. Sau khi nó thua trận thứ hai, thì nó về nó bàn với nhau, nói cái đám mà An Nam quỷ quái,
[24:57]nó chơi cái màn nó giấu đồ ăn hết làm mình tới đây mình đói mình thua. Bây giờ mình đem lương thực theo và không lệ thuộc, không chơi cái màn mà đánh cướp lương thực nữa. Ta đánh tới đâu từ từ vì nó không dám đánh ta. Ta không cần tiến nhanh tới đất nước này. Ta tới đâu chiếm đó, tiến đâu chiếm đó, và ta tới đâu lương thực ta từ bên phương Bắc ta chở xuống tới đó, không cần của nó nữa. Thì đó, rồi chắc chắn, không ngờ là Trương Hán Siêu cũng đoán ra được điều đó. Tại lúc đó Trương Hán Siêu là khi mà Trần Ích Tắc lộ mặt ra đi theo quân Nguyên rồi thì Trương Hán Siêu từ bỏ cái núi Ninh Bình của mình về luôn với
[25:29]Vạn Kiếp, ở với Trần Hưng Đạo luôn và ngày đêm bàn việc việc quân. Thì đó, thì có Trương Hán Siêu và những lập cái hệ thống tình báo cho Trần Hưng Đạo luôn. Hồi đó là tình báo Trần Ích Tắc nắm, rồi bị Trần Ích Tắc mua hết vỡ, giờ Trương Hán Siêu với cái tài nghệ của mình dựng lại nguyên hệ thống tình báo lại mới cho Trần Hưng Đạo. Nên Trần Hưng Đạo lúc đó có hai lực lượng luôn, vừa là quân đội, vừa là tình báo. Thì tin tình báo từ bên Trung Hoa gửi về là kỳ này nó chở lương thực qua để nó đánh, ta nằm lọt luôn trong lòng giặc luôn. Anh Văn Lượng nhớ cái kịch bản này, anh nhớ là ta gài tình báo vô tới
[26:03]cái bộ chỉ huy cao nhất của Mông Cổ nằm bên Trung Quốc. Nhớ đây mới là cái anh hùng của ta. Ngoài những cái màn mà ta lặn rừng lội núi để về ta thu phục hết các tù trưởng mà cùng ta chiến đấu, tình báo ta phải nói tiếng Trung Quốc như là người Trung Quốc và có những người nói được cả tiếng Mông Cổ luồn vô sâu trong những bộ chỉ huy của quân Mông Cổ đặng lấy tin tức. Cái anh hùng là chỗ này mà muôn đời sử không bao giờ ghi chép. Nhớ vậy. Những công chúa, những tiểu thư ta toàn là những nữ tình báo xuất sắc mà sử không bao giờ viết ra được hết. Nhưng ngày hôm nay anh phải tái hiện ra hết để đền ơn những người đó.
[26:39]Đó, những người mà nhiều khi sử không biết, nhưng bây giờ bộ phim này anh sẽ tri ân họ. Chứ còn Trần Hưng Đạo ai cũng biết cả. Mà còn nhiều người mà tên tuổi không được nói tới mà cực kỳ họ thực sự là những anh hùng vĩ đại. Tình báo ta gởi vô luồn vô sâu tới bộ chỉ huy của giặc nữa. Cho nên cái tin kỳ này báo về là giặc chở lương thực đi theo. Báo về rồi cái Trần Hưng Đạo sau khi hội ý với Trương Hán Siêu nói sao? Trương Hán Siêu nói: "Dạ, vì nó chỉ còn một đường để đi là đi đường biển. Vô sông, vô Hải Phòng đi đường Ô Tráp, Trừng Hải đi vô trên này. Vì chở lương thực bằng ngựa đi chậm, đi trên đường đi ăn hết sao?
[27:20]Nội đoàn quân nó đi ăn hết, tới nơi chiến trường không còn thì cũng rơi lại vào cái cảnh ngày xưa là vườn không nhà trống của ta, đất nước ta biến mất như ma và oánh giết. Nếu nó chở bằng ngựa thì ta sẽ lui dần lui dần cho tới khi nó hết lương thực, ta trở lại cái thế trận cũ là nó chết. Cho nên nó biết rồi nó chỉ đi bằng đường biển, nó đi đường biển thì ta đón đường biển."
[27:43]Nghề của ta là nghề sông nước. Còn như Mông Cổ là nó vung vẩy đại mạc. Cái giỏi của nó là kỵ binh thôi. Chứ nó không thể giỏi mà thủy quân được. Trong khi thủy quân là nghề của Đại Việt ta. Ta đánh cả Chiêm Thành, đánh khắp nơi là thủy quân mà. Cho nên là ta sẽ thắng nó trận này, ta phá hết cái thuyền lương thực của nó. Nó rơi trở lại cái thế trận như ngày xưa đó là nó chết. Nên kỳ này về đây. Nên lúc đó là vua Trần Nhân Tông mới gọi Trần Hưng Đạo lên hỏi, Tiết chế, nó chuẩn bị đem quân qua đánh ta nữa, kỳ này như thế nào? Trần Hưng Đạo nói: Dạ. Trận này dễ đánh. Ta nhớ trong sử có ghi câu đó.
[28:09]Trần Hưng Đạo cười cười, trận này dễ đánh. Vua trợn mắt ra dòm. Mình oánh tới oánh lui hoài, mà cái lần sau nó oánh mạnh hơn lần trước, mà nói trận này dễ đánh. Thì lúc đó là Trần Hưng Đạo mới ghé tai vua nói nhỏ cái kế hoạch. Vua mới yên lòng. Và phối hợp cả triều đình cũng phối hợp đánh. Thì như là ta biết trong cái chiến, đoàn thuyền quân Mông ta chặn ta đánh ngay tại Hạ Long. Ta tính cướp hết luôn. Mục đích ta là
[28:44]cướp lấy lương thực về cho lính mình ăn. Tại bỏ chi một hột gạo của trời đất uổng. Nhưng mà có một cái làng ở ngoài Hải Phòng, bỗng nhiên theo giặc, nó chỉ cho quân Mông Cổ biết chỗ ta cướp lương thuyền giấu. Thế là quân Nguyên Mông ù ù quay ngược lại để nó lấy lương thực. Ta phải đốt sạch lương thực hết luôn. Là ở chùa, ở Bãi Cháy. Anh Văn Lượng có biết không? À Bãi Cháy là ta cháy quá chừng hết luôn. Đốt cháy hết lương thực nó luôn. Cho nên nếu mà không bị cái làng đó phản thì ta lấy được lương thực đó về ta nuôi quân ta luôn. Chứ ta cũng không muốn là đốt bỏ làm chi uổng của trời đất. Nhưng bị có một cái làng phản. Phản nên ta phải đốt bỏ hết.
[29:22]Thế là ta quýnh lại bằng cái chiêu của ta chứ không có lấy của địch đánh địch được. Vì có cái làng phản mà cái làng đó sau này bị vua đì. Vua không có giết, nhưng mà trù cả làng không được đi thi. Chỉ làm cu li thôi. Rồi người của làng đó đi là chỉ đi làm ở đợ thôi, làm nô lệ, không cho một cái chức nào nhỏ trong cái đất nước này. Sau này ta quên, quên lãng dần dần, dần dần. Nhưng thời đó có như vậy. Thì cái vụ nó có những cái điều mà bí mật ẩn chứa ở phía sau. Thì hôm nay anh tái hiện lại thì còn nhiều người mà lịch sử chưa biết. Ví dụ cái giỏi của Yết Kiêu, cái giỏi của Dã Tượng. Yết Kiêu thì là những kỹ năng về cái thủy binh đúng không?
[30:07]Mà thực sự á, Yết Kiêu không phải là con người chỉ huy thủy binh giỏi, mà chỉ huy thủy binh giỏi lại là Nguyễn Khoái. Đúng người đó. Còn Yết Kiêu là đặc công nước. Bây giờ người ta gọi là đặc công nước. Là ổng có khả năng gì đó, mình không biết ổng nín thở bao lâu, mà ổng đi xuống nước ổng đục thuyền giặc, rồi, hoặc là ổng tiếp cận vào thuyền của giặc mà giặc không hề hay biết. Tức là hễ nhảy xuống nước rồi là không tìm ra, mà ở dưới nước mà leo lên thuyền giặc bằng cách nào mình không biết, vì con thuyền nó nghiêng nghiêng, cái be nó nghiêng nghiêng thế này, thì làm sao ta leo lên được? Hải tặc bây giờ nó phải quăng dây lên, móc lên rồi nó mới leo lên.
[30:44]Còn ngày xưa Yết Kiêu leo lên mà giặc không hay, quỷ không hay thần không biết, mà ổng đi lòn từ đâu á, không biết ổng từ xuất phát ổng xuống nước từ chỗ nào, mà ngày xưa thì không có bình lặn. Ta không hiểu luôn. Ha. Còn Dã Tượng thì là
[31:01]bây giờ người ta nói giống như là những con người mà gọi là những cái mũi, những cái mũi mà khó nhai nhất thì ổng lại đi tiên phong. Con người không có đầu chỉ huy, hai người đó Dã Tượng, Yết Kiêu không phải là người chỉ huy giỏi, nhưng người chiến đấu xuất sắc. Khi mà nói tới cuộc chiến thắng nhà Trần á, ta so sánh lại với nhà Hồ. Khi mà Hồ Quý Ly nắm quân á, nhà Minh sang đánh á, nhà Hồ thua. Thua bởi vì dân không theo. Dân không theo nên nhà Hồ thua, vua Hồ bị bắt hết. Trong đó cái một đứa con của Hồ Quý Ly là Hồ Nguyên Trừng đi qua bển được làm bộ trưởng bộ khoa học công nghệ của Trung Quốc, hay gọi là Thượng thư Bộ Công.
[31:46]Một tù nhân mà trở thành một bộ trưởng một đất nước lớn. Đó, nhà Hồ cũng dễ sợ lắm chứ không phải không. Nhà Hồ, ba cha con nhà Hồ giỏi lắm chứ không phải không, nhưng chỉ vì không được lòng dân. Mà tại sao không được lòng dân? Vì thiếu cái tố chất Đạo Phật. Hồ Quý Ly không phải là người mộ Đạo Phật, Hồ Quý Ly thua Trần đó, Hồ Quý Ly khinh đời, ổng giỏi quá, ổng không cần tôn giáo đâu. Mà nhà Trần vì có cái yếu tố Đạo Phật mà thu phục được hết lòng dân. Ở chỗ nào? Ta nhớ điều này, đi qua cái triều đại nhà Lý thì toàn dân ta theo Đạo Phật. Vì ông tổ nhà Lý là Lý Công Uẩn từ trong chùa đi ra đó nha.
[32:27]Cả nhà Lý theo Đạo Phật, cả toàn dân ta theo Đạo Phật. Cho đến khi Trần Thủ Độ cướp ngôi của nhà Lý thì theo lẽ thường dân họ phải ghét nhà Trần. Theo lẽ thường. Giống như ngày sau đó không bao lâu thì toàn dân họ ghét nhà Hồ vì là cướp ngôi nhà Trần. Một cái triều đại kéo dài gần 200 năm mà họ yêu mến, cái từng cái chiến công lẫy lừng của họ, họ yêu mến như vậy, bây giờ cướp ngôi của người ta là họ ghét thôi. Nên đáng lẽ ra dân cũng ghét nhà Trần vì là cướp ngôi nhà Lý, ai cũng biết cái chuyện đó, rõ ràng là gạt lừa là lấy mất ngôi người ta. Đáng lẽ dân ghét, nhưng chỉ vì một yếu tố: Khi mà Trần Cảnh
[33:11]được ông chú mình gài thành vua, rồi ép coi như là coi như lấy công chúa ha, lấy lấy lấy Chiêu Hoàng, rồi sau này cái lấy luôn cái công chúa Thuận Thiên cái nọ đó. Đủ trò, Trần Thủ Độ này không từ chuyện gì hết trơn á, miễn sao lấy được ngôi vua về cho nhà Trần. Thì Trần Cảnh nửa đêm trốn kinh thành đi lên Yên Tử tu với Quốc sư Phù Vân. Chuyện này ta biết rồi. Lúc đó Trần Thủ Độ mới kéo quan quân lên tới Yên Tử, thuyết phục Trần Thái Tông về. Trần Thái Tông nói: "Không, ta đi tu rồi, quyết chí ta ở đây tu." Mà Trần Thái Tông ổng là người tu thật và ổng là người ngộ đạo. Ổng đọc cái câu mà "Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" ổng ngộ
[33:58]đạo, sau này ổng thành thiền sư, một cư sĩ thiền sư, viết kinh viết sách để lại tới bây giờ, thiền sư vĩ đại lắm á. Trần Thái Tông ổng nói: "Không, ta không về, ta đi tu vui rồi. Chú làm việc chú làm." Trần Thủ Độ mới nói câu này: "Vua ở đâu thì triều đình ở đó. Rồi! Tất cả cái khu núi này biến thành kinh đô cho ta!" Tức là dẹp chùa dẹp chiền hết. Nhà sư rồi dẹp qua một bên hết, chùa dẹp hết, tượng Phật dẹp hết, xây kinh thành lên cho ta. Trời ơi, ông Trần Thủ Độ đúng là mình đọc lại mình sợ cái cái quyết đoán của ổng. Một con người mà nói, nói lời nói như sấm như sét, như nhát dao chặt xuống không lấy lại.
[34:36]Rồi cái câu chuyện đó ta phải hiểu cái cái uy phong. Ổng lật đổ cái kinh thành nhà Lý rồi ổng xoay chuyển cả kinh thành, và làm chủ cơ đồ, dứt khoát mình không lên làm vua. Cái sức lãnh đạo của mình đủ để mọi người theo mình tôn mình lên làm vua, mà kiềm chế lại không lên làm vua, giao cho cháu mình lên làm vua. Cái con người Trần Thủ Độ này khủng khiếp lắm, vĩ đại lắm. Cho nên khi anh làm bộ phim này, anh cũng phải nhắc lại nè. Ví dụ anh dồn vào cái giai đoạn của Trần Nhân Tông, nhưng mà phải có những cái người nói qua nói lại bình luận lại về Trần Thủ Độ. Con người khủng khiếp quá! Nắm được hết thiên hạ mà không thèm lên làm vua,
[35:13]kiềm chế mình lại không lên làm vua, vì biết rằng bản lĩnh mình thì đủ nhưng đức mình không đủ, mà để làm vua, trị dân cần cái đức. Nên mới giao cho Trần Cảnh mà không giao cho Trần Liễu vì hai thằng này cái thằng anh đức nó kém quá. Cái thằng em này thích tu, thằng em này ngộ đạo, cho làm vua được. ổng sắp xếp được hết mà đúng là ổng sáng suốt thiệt, ổng nhìn ra được, ổng nhìn ổng thấy được vua của một đất nước. Mà đúng là Trần Liễu sau này hư. Trần Liễu sau này bất mãn, ấm ức trong bụng đủ thứ mà trong đó có một vết dơ của Trần Liễu là thế này. Có một lần đó là Trần Liễu đi vào cung thăm Trần Cảnh,
[35:51]tức là em mình á, em mình là Trần Thái Tông, mình là anh vua thì đi vô cung. Ổng bước vô trong cung vua, trong khi đang chờ đợi gặp vua ổng thấy cung nữ đẹp quá, ổng chộp bắt đè người ta ra làm bậy tại chỗ. Cái vết dơ được ghi trong sử thì ta thấy rõ ràng con người này thất đức, không biết kiềm chế. Mà Trần Thủ Độ là người thấy điều đó, khiếp như vậy. Nên cái, nên sau này mà, mà Trần Hưng Đạo lại là con của Trần nào? Trần Liễu. À, Trần Hưng Đạo nhưng mà lại là một bậc thánh. Bởi vì ta không hiểu nổi, giữa cha mẹ con cái có bao giờ chứ nó cũng không phải giống như hết. Trần Hưng Đạo là một bậc thánh vĩ đại là bởi vì sao?
[36:30]Quyền lợi của đất nước trên hết, không có cái mối thù cá nhân. Ba mình sai là ba mình sai, dù là bố mình nhưng sai là vẫn là sai, đất nước này vẫn trên hết. Chính vì vậy ta thờ Trần Hưng Đạo là thánh là như vậy. Cái vĩ đại là như vậy. Thì khi mà cái tin mà Trần Cảnh trốn ngôi vua đi lên núi tu nó đồn ra khắp các xứ thì người dân họ đang trong cái tâm trạng lấp lửng lấp lửng để ghét nhà Trần mà chưa dám nói nhiều, vì nói nhiều sợ chém đầu. Đang trong cái giai đoạn lấp lửng lấp lửng lấp lửng chuẩn bị để khinh, để mà khinh ghét nhà Trần vì căm ghét nhà Trần vì đã cướp ngôi nhà Lý, bỗng nhiên nghe tin ông vua nhà Trần được ông chú bắt lên làm
[37:13]vua cũng đi trốn đi tu một cái thì người dân sao? Thay đổi cái tâm này liền, yêu mến ông vua đó liền. Một con người không màng cái ngôi vua, không màng danh lợi, mà con người yêu đạo, mà trong khi họ đang yêu đạo, họ đang kính đạo Phật thì ông vua này bỏ đi tu theo đạo Phật, không cần làm vua. Nên từ cái tâm mà căm ghét nhà Trần, thù ghét nhà Trần vì đã cướp ngôi nhà Lý bỗng nhiên đổi ngược lại là yêu mến nhà Trần, cảm đức. Lúc mà Trần Cảnh ổng không hay đọc kinh. Ổng đi tu thật. Nhưng mà không ngờ ổng nắm hết được cái lòng nhân từ cái triết lý đó. Và ổng đem đất nước êm ru luôn, ổng cai trị đất nước bằng
[37:50]đức độ, chiến thắng được quân Nguyên Mông lần thứ nhất. Và cái ảnh hưởng đó kéo dài, lan dài cho tới sau này đời con mình rồi tới đời cháu mình. Chiến thắng quân Nguyên lần thứ hai, thứ ba. Để lại một cái, một cái chiến tích oai hùng trong lịch sử thế giới luôn. Nhật Bản không bị Mông Cổ đánh, bởi vì trời đánh giùm. Quân Nguyên Mông hai lần kéo thuyền qua, Nhật Bản thì bão tố xua hết. Thế là trời giúp Nhật Bản, nên Nhật Bản không bị. Hàn Quốc, đánh thắng tan luôn. Tức là ở lúc đó Triều Tiên á, đánh thắng tan giặc Nguyên Mông. Cũng rất anh hùng. Nhưng Việt Nam, bởi vì xin thưa chỉ huy đội quân đó là người Việt Nam.
[38:34]Chính là Lý Long Tường. Tức là con cháu nhà Lý trốn qua bên đó chỉ huy đội quân đánh tan Mông Cổ. Cho nên vào thời điểm đó, vào thời điểm đó, Việt Nam ta thắng quân Nguyên Mông nơi hai hai chiến tuyến ở cách xa nhau vòi vọi. Người Việt Nam ta thật là anh hùng, phải không? Nên điều này, không mong được thấy đưa vào trong cái kịch bản này. Tức là kịch bản lừa khéo léo như thế này, tức là sẽ có người bóng báo về với vua Trần Nhân Tông, là tâu hoàng thượng, hoặc tâu bệ hạ, tâu đại vương, tâu hoàng thượng nha. Ở nước Triều Tiên xa xôi kia, khi mà Trần, tức là, tức là, tức là là là thừa hướng Trần Thủ Độ đó,
[39:19]là tiêu diệt nhà Lý, thì có những người con của nhà Lý đã trốn về tới Triều Tiên, và đã chỉ huy cái quân đội Triều Tiên đánh tan quân Nguyên Mông tại đó, giống như bên đây ta cũng đánh tan quân Nguyên Mông. Và vua Trần Nhân Tông mới ca ngợi, lúc ta sẽ dựng kịch bản này. Tức là người Đại Việt của ta thực sự là anh hùng, đi tới đâu là giữ yên đất nước ở đó, và phá tan giặc Nguyên Mông tới đó. Nghĩa là anh dẫn cái lời người Trần Nhân Tông để khen ngợi cái dòng họ Lý ở bên kia, cũng là khen ngợi của người Đại Việt mình. Đất nước ta thời nào cũng anh hùng, và vua Trần Nhân Tông muốn khen nhà Lý cũng là anh hùng.
[39:52]Cũng khen ngợi như vậy luôn. Tức là nhà Lý, ông là đi cướp của nhà Lý, nhưng ông công nhận nhà Lý cũng là một, một triều đại anh hùng. Đó, gài vô thấy kịch bản để cho nó toàn vẹn. Đó là phải. Nhớ lại cái thủ đoạn mà của giặc Nguyên Mông mà trước khi đánh ở đâu là gài tình báo tới đó, anh phải coi lại. Chứ không phải nó chỉ là một cuộc chiến về quân sự. Nhớ ta thắng Nguyên Mông không phải ta thắng bằng quân sự không. Mà đây cũng là một cuộc chiến thắng về tình báo. Ta đi trước Nguyên Mông một bước, là ta thu phục hết các bộ tộc ở phía, ở biên cương phía Bắc, biến thành của ta hết, thành phên giậu của ta.
[40:27]Nhớ như vậy, ta đi trước một bước. Nguyên Mông nó bỏ hết, tù trưởng không cần, nó đàng nào nó tàn sát chết liền, vô nó chiếm kinh thành ta cái đã. Còn ta thì có người gài hết nguyên cái dàn phên giậu đó hết. Tức là, cái tình báo, ngoại giao ta đi trước một bước, mà ta kéo thêm được lực lượng để bảo vệ đất nước ta. Nên đây là cuộc chiến về ngoại giao, ta cũng chiến thắng. Ta gài được người đi ngược về cái, cái cái cái thế trận nằm trong đó để mà ta biết được đường đi của giặc. Đây là một cuộc chiến về tình báo và ta cũng chiến thắng. Nhớ lại cái cuộc chiến thứ ba, ta đoán được cái việc mà nó chuyển quân lương đi đường nào, để ta đón ta đánh.
[41:00]Đó là cuộc chiến thắng về tình báo. Và một cuộc chiến thắng tình báo nữa là như thế này. Khi giặc tan hết rồi, thì cái tình báo của Trần Hưng Đạo tức là do Trương Hán Siêu chỉ huy á, vô tới tận sào huyệt, cái bộ chỉ huy của giặc, lấy hết mấy cái bao tải mà hợp đồng ký kết giữa các quan tướng triều thần của nhà Trần ký kết với quân Nguyên, đem toàn bộ được về đây giao nộp cho Trần Hưng Đạo. Ta nhớ có chuyện này. Đó là một cái giỏi về tình báo, ta chiến thắng tình báo phần đó. Cho nên đây là một cuộc chiến toàn diện đa chiều phương diện. Từ cái xã hội, từ cuộc chiến rồi chiến tranh nhân dân, từ chiến lược và chiến thuật, tình báo,
[41:40]ngoại giao, tính thoái hóa cảnh và cả tôn giáo, ta chiến thắng giặc hết. Cho nên kịch bản nó phải nêu ra được hết những điều này, thì ta mới thấy được cái tầm vóc của cha ông ta vào cái thời đại đó. Thì khi đem hết về thì trong cái mật thất, Trần Hưng Đạo và Trương Hán Siêu giở ra coi từng trang, biết hết triều đình ai đã bí mật ký tên trong đó.
[42:07]Thì bây giờ Trần Hưng Đạo nói Hán Siêu, việc quyết định này là việc quyết định của thánh thượng, ta không có quyền. Lớn quá. Cả cái tôn thất, hoàng tử mà còn viết thư rồi công tử gì ở trỏng vô đây trơn. Thì nếu mà nếu ta xử thì bay tất cả cái dòng họ luôn, cả triều đình bay sạch luôn, không còn ai làm quan nữa. Cái việc này lớn quá, thôi để vua quyết định. Thế đem hết cái mấy bao tải nó về nộp cho vua, đem ra đó. Thì vua Trần Nhân Tông bữa đó mở hội triều thần lại. Đem chồng chồng chồng những cái tấm hợp đồng để đó. Ở dưới kia mấy cái quan mấy tướng kể cả các hoàng tử, tôn thất này nọ mồ hôi chảy lột độp, lột độp.
[42:49]Cái đầu không biết là còn bị, còn dính trên cổ, hay là hễ giở ra thấy tên nào đem ra chém tên đó liền. Thì theo đúng luật, phản quốc là bị chém. Nên ngồi đó mà mặt cắt, mặt không còn giọt máu, mồ hôi đổ lột độp, lột độp hết, thấy không? Vua Trần Nhân Tông mới nói, ta đã thắng giặc, và trong cuộc chiến thắng này, ta mất mát rất là nhiều. Trong cái mất mát rất là nhiều đó ta mất người thân của ta, ta mất xương, ta mất máu, và có khi ta đã mất cái lương tâm của ta. Và trong một trận chiến, cái điều mất này là bình thường. Bây giờ, ta lấy lại được đất nước rồi, ta dựng lại, ta lấy lại con người, ta nuôi dưỡng lại con người, ta xây dựng lại ruộng đồng,
[43:35]xây lại nhà, ta xây lại kinh thành, và phải xây dựng lại lương tâm của ta. Những người đã mất lương tâm rồi, phải xây lại lương tâm, hôm nay trẫm tha thứ. Bật lửa lên đốt sạch. Dưới kia mọi người thở phào phào phào phào ra, mồ hôi mới ngưng chảy, biết mình thoát chết. Và ta nhớ, chính vì vậy mà Trần Nhân Tông đắc đạo thành Bồ Tát.
[44:04]Nhưng mà Trương Hán Siêu thì lòng không được như Trần Nhân Tông. Vì ổng là nhà chính trị, lúc mà ổng ở với Trần Ích Tắc, thì ổng khuyên theo đạo Phật, mà cuối cùng Trần Ích Tắc theo giặc. Nên cái ổng không thích, không ưa đạo Phật lắm. Là cái thứ nhất mà Trương Hán Siêu không ưa đạo Phật. Cái thứ hai, là ổng là người yêu nước, kiểu quân tử, mà bây giờ vua tha hết cho mấy cái đám mà phản nước theo giặc, ổng ức. Bảo rằng cái này, cái nhu nhược của đạo Phật. Ổng lại càng không ưa đạo Phật lần thứ hai. Nên Trương Hán Siêu cả đời ổng không ưa đạo Phật. Ổng là đạo Nho, đâu ra đó, quân xử thần tử thần bất tử bất trung, thấy không?
[44:49]Phải trung quân ái quốc, rạch ròi giữa trắng và đen, đúng và sai. Không có kiểu này kỳ quá. Nên ổng không ưa. Nhà vua thì là vua Trần Nhân Tông là theo đạo, Trần Thánh Tông theo đạo, các vua các quan các chúa, ai mà theo vua mà thấy vua ngộ đạo rồi, tất cả mọi người đổ xô theo đạo Phật, riêng ổng không thèm theo. Con người rất ngang tàng, con người quân tử, có tài có công và ngang tàng. Ông già rất giỏi, hội đồng bồi thẩm Thăng Long. Thế vua, thế lại ổng mới về, ổng viết bài Bạch Đằng giang phú thì lại hay, bộc lộ được cái tinh thần của đạo Phật. Trong đó có cái câu là, anh minh hai vị thánh quân,
[45:26]ổng ca ngợi là Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông, anh minh hai vị thánh quân, sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh. Giặc tan muôn thuở thanh bình, bởi đâu đất hiểm, cốt mình đức cao. Tức là ta thắng giặc, thật ra không phải tại mình giỏi, mà vì đức của mấy ông vua lớn quá, đức của đất nước này lớn quá, giặc không thắng được. Khi cái đức, cái phước của một đất nước lớn, thì đất nước đó không được quyền bại trận. Tức là cuộc chiến thắng là cuộc chiến thắng giữa phước hay không phước thôi. Ổng đã nhìn ra được cái nhìn của đạo Phật. Thấy hay không? Nên sau này cái ổng đổi dạng vì cái bài Bạch Đằng giang
[46:01]phú, chứ thật ra ổng làm thơ văn nhiều lắm. Trương Hán Siêu là người cực kỳ giỏi về văn thơ. Ổng là người văn võ song toàn, đánh võ cũng rất giỏi, mà văn thơ cũng rất giỏi, mới được đeo văn miếu thờ vậy. Thì lúc đó là vua Trần Nhân Tông mới khó xử, cái tay này giỏi quá, cái công nó lớn quá, đạo đức nó tốt quá. Có điều nó không theo triều đình để mà theo đạo Phật. Nó cứ chống theo đạo Nho và nó cứ hơi chống chống đạo Phật. Cái vua Trần Nhân Tông mới viết một cái chiếu chỉ, cái chiếu chỉ mà muôn đời chưa từng có. Nay, tức là tức là phụng thánh thiên thừa vận ha, nay trẫm gì đó ha, đời thứ mấy đây nè,
[46:40]phong cho Trương Hán Siêu về trụ trì chùa Quỳnh Lâm. Ở Quảng Ninh, Yên Tử. Mà lệnh vua mà viết chiếu chỉ đàng hoàng không dám cãi ha? Hả? Tội mổ lại cũng không dám cãi. Mà thời xưa mà ổng là người trung quân ái quốc, nghĩa là vua bảo chết là chết. Cho nên vua đưa chiếu chỉ là quỳ xuống mà nghe đọc rồi, là thôi là thất tha thất thểu, xách gói đi vô chùa tu. Bỏ lại vợ dại con thơ. Mà không biết bao nhiêu vợ mình cũng không biết, sử không ghi rõ. Về chùa Quỳnh Lâm tu, chùa Quỳnh Lâm bây giờ còn... Chùa Phật giáo lớn, chùa đó là nơi mà tăng sĩ tu học về rất là nhiều. Một ông cư sĩ vô cái chùa trong đó toàn tăng không
[47:19]mà những vị cao tăng mà đời các vua Trần để lại mà, những vị thiền sư không ấy chứ. Ổng thì là cư sĩ, mà ổng vô ổng làm trụ trì người ta khi dễ. Mà lệnh vua, vua ra cái lệnh đó không ai dám đuổi ổng ra được. Nhưng bây giờ lỡ làm trụ trì rồi thế là ông ngồi ông đọc kinh Phật. Ngồi rảnh không làm gì. Một mặt thì vẫn chỉ huy cái lực lượng tình báo ngầm, một mặt thì lấy kinh Phật ra ngồi dò từng câu đọc từng chữ. Đọc biết ổng thấm. Thế là cuối đời Trương Hán Siêu mới là người mộ đạo Phật. Bắt đầu ổng thấy là cái sai là của con người thôi, chứ sự thực kinh Phật, đạo lý rất là hay. Đó thì đó. Và cái chiến công cuối cùng của ổng là về Huế,
[47:55]ông đứng đó mà ông dẹp cái loạn của Chiêm Thành. Dẹp cái loạn Chiêm Thành rồi ông về ông mới chết. Tức là ông sống rất là dai, nó lạ vậy. Đó là những cái điều mà những tế nhị trong cái phần lịch sử của của Đại Việt thời mà ta đánh cái quân Nguyên Mông. Mà trong cái đánh Nguyên Mông này, cái ta làm phim, cái điều này nó khó này. Chắc chắn ta sẽ bị đem ra so sánh những cái thế võ ta đánh trong phim với thế võ của Trung Quốc trong cái phim Tàu. Chắc chắn luôn. Nên nếu diễn viên mà bản thân họ không giỏi võ, họ không tái hiện được những thế võ đẹp, ta thua. Ta thua đậm vì nó đem ra phê bình liền. Người coi nó cứ đem
[48:31]phim Tàu ra mà so sánh với phim ta, chắc chắn là sẽ có chuyện đó. Nên buộc lòng những thế võ đánh trong đó phải thật hay. Muốn thế võ hay phải có hai điều kiện: một là bản thân diễn viên cũng phải là người có trình độ võ thuật; hai, ta có một người chỉ đạo võ thuật cực kỳ xuất sắc, tạo những thế võ bất ngờ nhất, dợt tới dợt lui rồi mới đem vô phim quay. Một, còn bên cạnh cái màn mà câu dây mà để phi thân phi đồ nữa, thì đó là chắc là nghề của anh Lượng rồi phải không? Cái mấy cái đó là biết rồi. Đó, nhưng mà những thế võ hiểm hóc, thì ta phải có người chỉ đạo võ thuật cực giỏi. Mà diễn viên phải là người có bản lĩnh mới thể hiện được cái thế đó cho hay.
[49:11]Có một thời gian cái phim của miền Nam đánh võ nó oánh vậy nè, mấy cái tát. Chiếu lại lên người ta ngoài đời đòi đánh ghen đánh đại không, nó không hiểu, cười chết luôn. Vậy mà nó có ẩu vậy mà nó đem lên phim. Cả cái người đạo diễn cũng dở, không có chỉ đạo võ thuật. Còn diễn viên thì nào giờ chỉ biết uống rượu, hút thuốc, không biết tập luyện. Mình biết tại sao mà Hollywood nổi tiếng giỏi vậy? Những diễn viên mà nổi tiếng Hollywood mà ta thấy đăng trên báo này kia nọ đó, là các báo rất là dở, vì không bao giờ đăng được cái quá trình tập luyện. Ví dụ như là cái bà mà Angelina Jolie á, cái bà đó bả là một võ sư.
[49:52]Bả uốn mình bả dẻo như con trăn, bẹt chân rộng ra, đánh những cái thế đòn rất hiểm. Bản thân bả là một nữ võ sư. Như Brad Pitt cũng vậy, chồng bả cũng vậy, cũng là một diễn viên hạng nhất của Hollywood này, là những võ sư. Múa gươm, múa đồ đánh rất hay. Còn diễn viên ta, mình cứ tưởng biết cười biết khóc là vô đóng phim được rồi. Chết chưa! Biết cười biết khóc thì đây, bà con tưởng mình ai cũng biết cười biết khóc hết trơn á. Nhưng mà để rèn luyện những kỹ năng giỏi, mình chưa có, mình chưa xứng tầm. Cho nên vì những kỹ năng cá nhân không giỏi, thì cái thần ta yếu. Nhớ vậy. Để mà cái thần đôi mắt nó mạnh, thì
[50:38]từ cổ trở xuống này người ta phải rất giỏi. Từ cổ trở xuống ta phải rất giỏi, thì cái thần đôi mắt nó mới mạnh. Não ta mới mạnh, thì ta muốn buồn là ta buồn, ta muốn vui ta vui, ta muốn nghi ngờ ta nghi ngờ, ta muốn hoang mang hoang mang, ta muốn ta lo sợ ta lo sợ, ta tạo hình, ta tạo cái thái độ trên gương mặt được, vì cái tinh thần ta mạnh. Mà cái đầu này mạnh là do từ cổ xuống nó mạnh. Thầy nói nội đầu tiên thôi, chưa có luyện tập gì khó khăn, tập cho đứng vô một tấn này nè, đứng yên lặng như vầy được bao lâu để thử xem cái sức của con người. Đứng xem mà đừng bỏ chân mà đừng té, hoặc là hít đất được bao nhiêu cái,
[51:10]lăn trườn bò lết được bao nhiêu, lộn nhào được bao nhiêu, dầm mình trong nước lạnh được bao lâu, đứng giữa trời đổ lửa chịu đựng được bao lâu. Mà rèn luyện khắc nghiệt như vậy, tinh thần nó mạnh lên được. Mà tinh thần mạnh lên rồi á thì bắt đầu muốn mình muốn ra cái thái độ nào nó ra cái thái độ đó. Mà muốn rèn luyện cực khổ vậy không được sống ăn chơi gì nha, phải sống hết sức nghiêm túc và sống rất đạo đức, rất khiêm tốn. Cái người nào mà đối với mọi người mình hiền lành, nhã nhặn, khiêm tốn, cung kính thì tự nhiên người đó có cái thần mạnh. Còn mình gặp ai mình cũng kênh kênh hống hách, làm như mình là sao, thì người đó tinh thần là yếu, thể hiện không ra cái nhân vật.
[51:45]Đó là đạo đức tạo thành sức mạnh tinh thần, sự rèn luyện cơ thể tạo thành sức mạnh tinh thần, ngồi thiền tạo thành sức mạnh tinh thần, lạy Phật nhiều tạo thành sức mạnh tinh thần. Nên người diễn viên phải đi qua được bao nhiêu vấn đề mới bộc lộ ra được những nhân vật anh hùng phi thường của dân tộc qua thời đại đó. Mà khi họ đóng xong cái bộ phim đó rồi, họ hiện ra được cái nhân vật đó rồi, ta cũng xếp họ là anh hùng luôn. Vì họ xứng đáng như vậy luôn. Khi họ lột ra được nhân vật đó, họ thể hiện ra được, họ hoàn toàn đáng, đáng để ta kêu là anh hùng. Vì lột ra được anh hùng, lột ra được cái thần thái để cho mọi người ngưỡng mộ,
[52:25]khâm phục, thật sự công nhận cái anh hùng đó, thì họ cũng là anh hùng. Vì họ phải sống rất là đẹp, rèn luyện rất là gian khổ, tu dưỡng nội tâm rất là hoàn hảo, thì khi vào phim họ mới biểu lộ ra được cái nhân vật thời xưa. Mà ta nhớ những nhân vật đó là những nhân vật mà cả cái đất nước này cúi đầu thì họ không có làm giả được.
[52:49]Báo cáo với Thượng tọa là chúng con cũng đã có ý tưởng thông qua âm nhạc để vun đúc lại cái dòng máu hào hùng. Và cái điều này không phải hôm nay chúng con mới nói mà đã nói với à Hội Âm nhạc Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, rồi à Hội Lịch sử, các hội, à ý định của đoàn làm phim là sẽ có một cuộc thi cả trong và ngoài nước. Trong đó sẽ dùng một cái cuộc thi có lẽ là theo như các vị ấy đã cho biết là hầu như ở thế giới chưa có, là dùng ca từ của Hịch tướng sĩ văn, lấy ca từ đó, lấy tinh thần đó để sáng tác các ca khúc cho phim. Thông qua đó thì bộ phim sẽ được gặt hái bằng tinh thần của thời Đại Việt chống Nguyên Mông.
[53:41]Nhưng đồng thời cũng là chính đó là cái một sức mạnh, nội lực, tăng cường tính đoàn kết cũng như là ý chí chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta. Và vì thế trong cái triển khai thì à cũng báo cáo với Thượng tọa và tất cả các bác các anh các chị là à về diễn viên thì đoàn làm phim đã thể hiện một sự kỳ công.
[54:10]Tuy nhiên, thời gian nó không được nhiều nhưng mà trong vòng 3 tháng thì à các diễn viên đã trải qua cả một khóa đào tạo. Và khóa đào tạo ấy nó đặc biệt đến mức là rất rất nhiều em cũng cảm nhận như là chúng ta đào tạo những tinh binh đặc công. Tất cả anh em từ trong đến ngoài khi vào học lớp học là luôn luôn có cấm vệ binh giám sát. Và tất cả mọi người thưa gửi phong tục tập quán cũng như là các cái trình diễn khi ví dụ như là Thượng tọa để nói chuyện thì cũng như là một cuộc họp của triều đình. Tất cả là đều được tập và anh em đều được sống trong cái không khí của triều đại nhà Trần. Và sống trong cái không khí của lịch sử của 700 năm trước.
[55:01]Vì vậy là hầu hết các em diễn viên sau khi triển khai, sau khóa đào tạo thì hiện tại bây giờ là có một đoàn các em đã trở thành những diễn viên chính và những diễn viên thứ của một số đoàn làm phim mà các đạo diễn khác đang sử dụng để triển khai. Ờ, nói một mặt khác nữa thì về công tác chuẩn bị, ví dụ như là cái xây dựng cái phim trường ở ngoài Yên Tử, thực ra là đoàn làm phim cũng như là chúng con là có ý định là sẽ xây dựng để đưa thẳng vào bộ phim này. Thế nhưng do có những cái điều khúc mắc nhất định về mặt thủ tục hành chính thôi. Họ ở tỉnh Quảng Ninh thì họ rất là đồng tình ủng hộ, thế nhưng do cái họ vẫn cứ phải có thủ tục hành chính,
[55:47]tức là cứ bên này xong rồi đến bên kia, bên kia bắt đầu thi hành, thành ra thời gian nó quá dài, dẫn tới cái việc mà chúng ta triển khai là tiến độ nó chậm. Nhưng mà ờ thầy có thể hình dung là sau bộ phim thì những ngôi nhà, hàng trăm ngôi nhà ở trong đó có đầy đủ những đồ đạc, đồ gốm, đồ gỗ, đồ sắt mà mang phong cách của thời Đinh - Trần. Cái thứ hai là những quần áo trang phục bây giờ là mấy nghìn bộ mẫu
[56:19]về giáp trụ, về triều phục, về thứ dân, thì ý tưởng của chúng con là muốn là tạo thành một cơ sở vật chất hùng mạnh cho tất cả những đoàn làm phim sau này có cơ sở khoa học để dựa vào đó dân ta có thể làm được rất nhiều bộ phim.
[56:44]Vì vậy là có thể nói là một cái đoàn làm phim gọi là ăn chơi hết mức. Ăn chơi hết mức ở khía cạnh gì? Là chịu chi. Và chịu tập hợp lực lượng. Có hàng chục họa sĩ đã tham gia để chế tác các cái trang phục, giáp trụ, rồi triều phục, rồi thứ dân. Và đều được kiểm soát dưới cái sự phản biện của xã hội và của các giáo sư, tiến sĩ về cái về lịch sử, về trang phục, về cổ trang. Và nếu như không có gì thay đổi thì khoảng hơn chục đến hai chục ngày nữa chúng con có làm một cái cuộc có lẽ cũng là duy nhất mà đoàn làm phim từ xưa đến giờ ở Việt Nam mình chưa làm. Là làm một cái tên gọi là trình diễn, một cuộc trình diễn sắp đặt với tiêu đề là Trên con đường thiên lý.
[57:42]Dùng cái cái quãng đường mà hôm nay Thượng tọa đi qua để sắp đặt toàn bộ và trình diễn về trang phục, về đạo cụ, về đồ gốm, đồ gỗ, về các cái phục trang cũng như là các cái đạo cụ trong phim. Trong đó thì à và mời tất cả nghệ sĩ, nghệ nhân và đặc biệt là các nhà nghiên cứu mời họ phản biện lần cuối cùng. Để trước khi chúng ta bấm máy, trước khi chúng ta đưa ra sản xuất là nó tương đối đúng với những cái gì mà cha ông ta đã từng đã từng có, hoặc là có thể sẽ đẹp hơn bởi vì vẫn mang cái tinh thần là vinh danh tổ tiên. Nếu chúng ta mà trung thực quá mà chúng ta sao gọi là theo sát, bám sát với lại những cái tư liệu lịch sử
[58:34]chúng ta suy diễn ra thì không bao giờ chúng ta đẹp bằng phim Tàu và phim Hàn cả. Vì thế thực sự ra trong phim thì chúng con cũng có những cái phải thoát cái lịch sử, nhìn một cách trần trụi và chân thật theo kiểu ngày xưa, bằng cách là cũng phải thăng hoa, cũng phải phiêu bồng, và trong một chừng mực nào đó là cũng phải có sự phóng khoáng, để chúng ta không...
[59:04]À một cái điều nữa là để triển khai thì chúng con đã mua ngựa Mông Cổ và ngựa của à Sơn Đông, Trung Quốc, những con ngựa to, hay là à đồ đạc thì triển khai rất là kỹ. Thì sau đây thì chúng con sẽ triển khai sau khi cái cuộc hôm đó, cái cuộc mà phản biện lần cuối cùng. Bởi vì nhà sử học Dương Trung Quốc là anh ấy nhận đảm đương là nhiệm vụ là trưởng ban cố vấn. Thì anh ấy cũng đã hoàn toàn nhất trí theo cái hướng như thế và mời tất cả các vị học giả, các vị trong ban cố vấn mà như lần trước thì con cũng đã có cái lời mời trân trọng và đã có gửi thư. Thì ngài cũng là một trong số 14 cố vấn của phim Phật hoàng Trần Nhân Tông.
[59:57]thì có, con cũng rất muốn là thay vì cái là lời mời khác mà để chúng con muốn là cố gắng gì đó thì mời thầy ra, để thầy cùng chung sức và góp vào cái phản biện chung, thì con xin hết.