[0:01]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay ta sẽ nói về đề tài về ý chí, nghị lực là một trong những sức mạnh của tinh thần. Và có một danh nhân đã nói thế này: "Vĩ nhân là gì? Thiên tài là gì? Là 5% là thông minh và 95% là nghị lực." Ta thấy họ quan tâm tới cái ý chí, cái nghị lực đến như vậy. Và bây giờ ta nhìn lại trong cuộc đời của mình, cũng giống như nhìn những người chung quanh, ta thấy có những người thành công bởi vì, bởi vì họ kiên trì đi theo đuổi mãi một cái sự nghiệp, một công trình, phải không ạ? Cuối cùng họ thành công. Và có những người thất bại bởi vì ta thấy dường như là họ không đủ cái
[0:51]sự kiên trì để đi theo đuổi một cái sự nghiệp gì đó, thấy như vậy. Nhưng mà thực sự cũng không đơn giản, tại vì cái sự kiên trì, cái ý chí đó không phải là tất cả, còn nhiều điều khác nữa. Ví dụ cũng có những người ý chí ngất trời nhưng mà thời vận không có, sự may mắn không có, những người hợp tác không có rồi cũng thất bại. Ví dụ như là Đặng Dung khi mà thất cơ lỡ vận cũng than một cái câu: "Thời lai đồ điếu thành công dị, vận khứ anh hùng ẩm hận đa." Cái thời mà đến thì cái hàng bán thịt, cái hàng mà câu cá như Khương Tử Nha này cũng thành công dễ dàng, mà cái vận nó đi mất rồi thì anh hùng cũng ôm nỗi hận.
[1:41]Tức là ta thấy họ là cũng người ý chí lắm nhưng mà cái thời cơ không đủ, may mắn không đủ, cái gì đó rồi cũng thất bại. Tuy nhiên thì ý chí vẫn là một yếu tố quan trọng trong cái cuộc đời của con người và trong cái sự nghiệp tu hành. Cái cái nghị lực, ý chí mọi điều đều rất quan trọng. Có những người mà ta gặp trên đời họ bạc nhược đến một cách kỳ lạ. Làm việc gì cũng bỏ dở nửa chừng, thương ai cũng thương nửa chừng, cưới ai cũng cưới nửa chừng. Nửa chừng rồi cuộc đời không đâu ra đâu cả, hơi khó khăn một chút xíu là nản, nên không thành công gì cả. Và có những con người vậy, cũng đeo đuổi một sự nghiệp cho tới cùng,
[2:24]có khi cũng thất bại nhưng mà cũng quyết theo đuổi để giữ vững được cái ý chí của mình, vì họ xem rằng con người mà không có ý chí thì người không có không có đủ phẩm chất để sống làm người. Cho nên dù khó khăn nhiều khi biết là thất bại mà cứ vẫn cố gắng thì cái đó không thôi cái vấn đề hay đúng sai đúng là ta tính sau. Tuy nhiên là cái người mà sống biết kiên trì, biết nỗ lực đã là một cái phẩm chất rất là đáng khen trong cái cuộc đời này. Bây giờ là vấn đề hôm nay là ta ta nghiên cứu cái ý chí là như thế nào, ở đâu mà có, rồi làm sao để cho ta có được ý chí, có nghị lực trong cuộc sống này, phải không ạ?
[3:11]Bởi vì ta biết rằng là cuộc đời không ít những điều khó khăn đang chờ đợi ta. Rồi cái người lớn tuổi thì bước vào việc tu thì trong cái cái cái sự nghiệp tu hành cũng không ít những điều khó khăn, gian khổ. Rồi nói những người nào tu tu tốt rồi, phải đi giáo hóa chúng sinh thì sự nghiệp giáo hóa chúng sinh còn muôn trùng trắc trở. Nên ta thấy rằng là cái sự có mặt của ta trên cuộc đời này, để sống được trên cuộc đời này hoặc là ta bước vào cái đời sống tu tập thì luôn luôn đều cần, đều cần ý chí, nghị lực. Mà cái người nào mà trong tâm mình có một cái nguồn nghị lực vô tận thì người đó đã là một ưu thế lớn, phải không ạ?
[4:02]Là có một ưu thế lớn. Còn cái người nào mà trong tâm không có cái nguồn nghị lực mạnh thì rõ ràng cái người này đã là một người kém ưu thế trong cuộc đời này. Giữa hai người cùng đi mà một người thì tràn đầy cái sức mạnh của ý chí, sự kiên trì, còn một người thì lúc nào cũng buồn, cũng chán, cũng lấy lý do này, lý do kia để ngừng lại, thì rõ ràng là cái người mà thiếu ý chí là đã đã thua rồi, đã thua cuộc ngay trên từ lúc bắt đầu đi. Còn cái người mà trên đường đi thì phải có nắng, có gió, có mưa, có hầm, có hố, có gai, có chông, có những lời chửi mắng, có những sự khen ngợi, có những điều cám dỗ.
[4:45]Nhưng mà cái người thiếu ý chí thì hễ đụng cái gì cũng than, đụng cái gì cũng vấp, ai dụ cũng ngã lòng thì không đi tới nơi. Còn cái người đủ ý chí, họ sẽ đi mãi, đi mãi, vượt qua tất cả để rồi đến được cái mục đích mình mong muốn. Hôm nay ta không nói đến cái mục đích đúng hay sai, ta chỉ nói cái sức mạnh ý chí mà ta cần phải trang bị cho tâm hồn của mình. Như vậy. Thì ý chí nó là cái sức mạnh để đây nó có những cái cái giá trị của ý chí trong cuộc đời của mình đây: Thứ nhất là ta theo đuổi một công việc bền lâu, đó là cái định nghĩa căn bản, là cái sức mạnh giúp để ta theo đuổi một công việc bền lâu.
[5:30]Bởi vì có những công việc mà không phải chỉ làm trong một ngày, hai ngày. Có những công việc, có những công trình mà ta phải làm 5 năm, 10 năm hoặc cả một đời ta vậy. Ví dụ như vậy, có hai người bạn cùng nghiên cứu khoa học, một người bạn mới ngả qua làm kinh doanh rồi nhanh chóng là khá giả. Còn một người thì không biết ông say mê cái gì á, ổng cứ lủi thủi ổng nghiên cứu tiếp, ổng không ngả qua kinh doanh, cứ lặng lẽ đi nghiên cứu. Thì cái người vợ của cái người mà lo nghiên cứu á lúc nào cũng trách hờn chồng mình. Cứ nhìn thấy cái người bạn của chồng giàu lên, cái vợ của cái người kia được ăn mặc
[6:18]sung sướng hơn, bắt đầu mua được ô tô, thay đổi được nhà, không còn ở nhà tập thể nữa, bắt đầu mua căn hộ riêng, rồi quần áo đẹp hơn, rồi bắt đầu có đi du lịch. Cứ lại cái tủi thân, thấy ông chồng mình giống như là người bất tài, vô dụng. Thì cứ cứ nhiều năm tháng như vậy, ổng cứ lủi thủi ổng làm cái gì trong cơ quan cũng chả biết, mà không thấy có đồng nào. Cho đến một ngày cái công trình công bố thì trường đại học và nhà nước tổ chức cái buổi vinh danh, vinh danh là cái sự nghiên cứu ổng trong bao nhiêu năm vậy đã đến cái lúc thành công và đem lại rất là lợi cho cái nền khoa học của Việt Nam.
[6:55]Thì hôm đó mời cả vợ chồng, cả nhà đến để nghe cái buổi vinh danh cái công trình của ông thì bà vợ lúc đó mới thấy hạnh phúc. Và mới thấy rằng là đúng là mình thiệt thòi về vật chất nhưng mà cái giá trị tinh thần, cái niềm vui, cái sự tôn vinh, cái sự kính trọng ngưỡng mộ của của mọi người, của cộng đồng, cái này nó có khi nó lớn hơn cái vật chất rất nhiều lần. Nhưng mà ông chồng thật là con người kiên trì, cái công trình nghiên cứu 15 năm trời cứ lặng lẽ nghiên cứu trong phòng, tính toán đủ thứ, về nhà thì cơm thiếu ăn, áo thiếu mặc mà cứ lặng lẽ cứ theo đuổi cho đến ngày đem lại được cái công trình cho quốc gia rồi được nhà nước vinh danh, trường đại học vinh danh.
[7:36]Thì vậy ta thấy vậy cái nghị lực là cái gì? Giúp cho ta theo đuổi một công việc bền lâu mà trên đời này có những công việc rất lâu mới xong, phải không ạ? Mới xong. Ví dụ bây giờ trong cái ngành an ninh của nhà nước cũng vậy. Ví dụ có cái vụ án đâu phải là hễ ra vụ án là phá trong 2 tháng là phá án được đâu. Có khi đưa vào hồ sơ rồi 20 năm sau bắt đầu vụ án này mới được phá. Mà cái hồ sơ cứ đi truyền từ đời này truyền tới đời kia, thay đổi thủ trưởng rồi truyền lại cho thủ trưởng khác, cứ tiếp tục theo đuổi cái vụ án suốt 20 năm. Rồi mới có cái ngày, có một đời thủ trưởng thứ tư, thứ năm gì đó mới phá được cái vụ án đó.
[8:16]Nhưng nếu mà không đủ nghị lực thì nhiều khi vụ án bị xếp mất luôn là ta có để một cái vết lở trong cái hệ thống an ninh chính trị của mình cũng không biết chừng. Cho nên vì vậy, cái sức mạnh của nghị lực là giúp ta theo đuổi một một công việc gì bền lâu. Đó là chưa nói khó khăn, gian khổ nha, chỉ cái thời gian của mỗi công việc đó thôi đã làm vất vả rồi. Hoặc là ví dụ như vậy, có những cái công trình mà nhiều khi đi vào ngõ cụt, đi vào ngõ cụt ha. Như hiện nay vậy, cái hiện tượng mà các đĩa bay của người ngoài hành tinh đến viếng trái đất nó nhiều quá. Khắp nơi đều báo động những cái hiện tượng như vậy.
[8:54]Nơi này thấy những UFO, đĩa bay xuất hiện ra đa bắt được mà không biết thế nào. Cái đường di chuyển nó rất là khác lạ. Và có những loại đĩa bay nó nằm chìm dưới đáy biển, nó giấu dưới đó. Có khi ta phát hiện ra đa thấy nó thì nó nó nó đi mà ta không thể tưởng tượng là nó đi dưới nước mà với cái vận tốc của máy bay phản lực bay trên trời, ta không hiểu nó di chuyển cách gì. Thì các phòng khoa học trên thế giới đều mày mò đi tìm cái công nghệ đó. Họ họ di chuyển bằng cách nào, bằng công nghệ gì mà đi đi nhanh quá. Dưới nước mà đi như máy bay phản lực mà ở trên giữa không khí thì họ đi như ánh sáng.
[9:31]Và nếu có ai nắm được cái công nghệ đó, người đó là bá chủ thế giới. Cho nên các nhà lãnh đạo các nước mà khoa học tiên tiến đều bí mật lập ra những cái phòng nghiên cứu. Buộc là những cái người khoa học mà họ ký hợp đồng đặc biệt là âm thầm vào trong đó nghiên cứu tìm cho ra cái công nghệ đó mà có thể di chuyển nhanh đến như vậy để đuổi kịp cái nền văn minh ngoài trái đất. Thì ta nghĩ bao lâu họ nghiên cứu xong? Có khi chết rồi chưa xong, phải không ạ? Bởi vì những cái nền văn minh ở ngoài vũ trụ đến với ta là họ văn minh cách ta vài triệu năm. Thì trong vòng 5 năm, 10 năm của ta, ta không tìm ra được cái đó,
[10:12]ta không tìm ra được cái nguyên lý của cái việc mà di chuyển nhanh đến như vậy. Nhưng mà rồi cứ mày mò, thôi kệ cứ nghiên cứu. Nhưng biết đâu, trong cái sự nghiên cứu đó, dù chưa đạt được cái trình độ của người ngoài hành tinh, nhưng ta đã bất ngờ nảy ra, bất ngờ đẻ ra những cái phát minh cũng rất là giá trị. Cũng giống như ngày xưa vậy, ngày xưa người ta cũng yêu vàng như bây giờ ta cũng yêu vàng vậy. Nghĩa là họ mê vàng, họ tham vàng giống hệt như chúng ta ngày hôm nay. Và cái số lượng vàng dĩ nhiên là có giới hạn, ít. Và ai ôm được một cục vàng bằng cái cốc nước này là coi như là cũng cũng giàu sang.
[10:55]Nhưng mà vàng đâu có dễ tìm. Thì những người mà có một chút kỹ thuật, khoa học thì họ mơ ước có một cái kỹ thuật mà biến sắt thành thành vàng. Và họ nghiên cứu về cái điều đó. Và cái họ cứ nối nhau đi tìm cái cách làm sao để biến một cái cục sắt thành vàng. Làm không thành công, đời này không thành công truyền qua đời sau nữa, rồi đời sau nữa. Suốt mấy ngàn năm trong lịch sử vậy đó, mấy ông cứ nối nhau mà đi tìm cái mà chế sắt thành vàng. Đến hôm nay chế được chưa ạ? Và còn có ai ngu dại đi chế nữa không ạ? Không, vì biết không bao giờ làm được. Câu trả lời là không làm được. Nhưng mà ngày xưa họ không có câu trả lời đó nên họ cứ làm.
[11:35]Và không thành công, đến ngày nay vẫn không thành công. Nhưng trên đường đi đó, nó đẻ ra, nó nảy ra bao nhiêu vấn đề, thành cả một môn Hóa học đồ sộ như ngày hôm nay ta ta được kế thừa. Nên hôm nay trong trường học mà ta học được cái môn Hóa học, các phân tử, các nguyên tử nối với nhau, hóa trị, phương trình phản ứng này nọ, chất lỏng, chất khí đồ, ôi đủ thứ chuyện hết, phân loại nguyên tố tuần hoàn của Mendeleev hay vân vân, đều từ mấy cái ông thần mà tham vàng đó ra. Tức là không chế được cái này, nhưng mà lại nảy ra cả một nền khoa học lớn lao, làm mình học cực thấy mồ luôn vậy, phải không ạ?
[12:12]Đó là mấy ổng nghiên cứu. Phải không có mấy ông mà luyện vàng đó thì ta đỡ được một môn không phải học môn Hóa học.
[12:22]Trên con đường mà ta thực hiện những công trình trên cuộc đời này, có những công việc rất là là dài và đòi hỏi cái sức mạnh, nghị lực trong lòng ta rất là là lớn, đó là một cái. Cái giá trị của ý chí thứ hai là giúp cho ta chịu đựng được những sự khó nhọc, khó nhọc. Hồi nãy là ta nói về thời gian lâu dài, cái nghị lực đưa ta đi được quãng đường dài. Bây giờ cái thứ hai là nghị lực đưa ta vượt qua những khó nhọc. Vì trên đời này đa phần là mọi điều đều khó khăn cả, ít có cái chuyện gì mà mà dễ dàng, ít có chuyện gì mà dễ dàng. Nhiều khi thầy ngồi thầy nghĩ, thầy ngồi thầy nghĩ ngẫm lại những cuộc chiến tranh mà cha ông mình đã đi qua,
[13:13]thầy cũng không hiểu làm sao mà cha ông ta làm được, thật sự không hiểu. Không hiểu. Ví dụ như ta nói mở một con đường dọc Trường Sơn đi vào. Chỉ nhiêu đó chuyện thôi. Chỉ cái chuyện mà mở một con đường Trường Sơn, mở dọc Trường Sơn đi cứu nước mà lòng phơi phới dậy tương lai. Nhiều khi thầy ngồi thầy nghĩ hoài thầy không hiểu sức mạnh ở đâu ra. Mà đi thì không có hẹn ngày về. Đi là ôm trong mình cái lòng chấp nhận hy sinh. Mà cái sự khổ nhọc là không thể tưởng tượng được, đúng không ạ? Nhiều khi thầy nghe các anh bộ đội kể chuyện, nói đi đến đây cái trồng đám khoai sắn ở đó rồi đi. Đi đến nơi khác thì mình lại nhổ cái khoai sắn mà đơn vị trước đã trồng
[14:02]để mà ăn, còn cái mình trồng là đơn vị sau sẽ đến đó mà ăn. Nhiều khi thầy nghĩ cái ý chí của một dân tộc nó khiếp đảm như vậy, không hiểu ở đâu ra, không hiểu ở đâu ra. Rồi ta chiến thắng. Nhiều khi thầy ngồi thầy nghĩ như trong cơn mơ. Rồi thầy lật ngược lại cái đời xưa lúc mà quân Minh chiếm ta, Lê Lợi cũng 10 năm kháng chiến cũng vô cùng gian khó. Rồi cái khi mà giặc Nguyên đánh ta, ba lần ta kháng chiến chống quân Nguyên, cả một đất nước đứng lên. Ta nói là bao nhiêu sự gian khó mình không hiểu nổi. Rồi lúc đó ta không hiểu cha ông ta lấy đâu ra cái nghị lực đó để mà mà mà chiến đấu, để mà hy sinh, không hiểu nổi.
[14:45]Và nhiều khi ta nghĩ, ví dụ ta đặt ta vào cái hoàn cảnh đó, mình cứ nghĩ giống như mình không làm nổi vậy đó, không làm nổi. Nhưng mà lúc đó sức mạnh nào mà khiến cho tổ tiên ta, cha ông ta có cái ý chí phi thường làm những việc mà tưởng là không làm được? Vì sao vậy? Tại sao gọi là tưởng là không làm được? Bởi vì khi giặc họ đánh ta, họ cũng lường hết mọi đường rồi. Họ nói họ đánh đường này họ chặn đường kia rồi thì cái đất nước này chỉ có nước gì? Chết mà thôi, chỉ có nô lệ mà thôi. Tại họ tính hết rồi chứ họ đâu có ngu. Khi một cái người xâm lược, họ đi vào một đất nước họ đã tính hết rồi. Họ đã cho tình báo xâm nhập hết cái đất nước đó rồi và họ nói rằng cái chiều cao
[15:30]trung bình của người Việt Nam là 1 thước 45, cân nặng chừng 35 kg, phải không? Nói chung là cơm thì chỉ đủ ăn ngày 2 bữa, với cái sức mạnh của mình thì hai tay mình nắm hai người Việt Nam giở lên giở xuống bình thường. Cái dân tộc nhỏ thó, ốm yếu, nghèo, không có gì cả. Và nếu muốn chiếm cái dân tộc đó thì chỉ làm thế này thế này thế này, bao nhiêu bước rồi, tính chặt chẽ rồi, có vùng vẫy thêm được vài năm nữa rồi cũng tiêu, cũng phải trở thành nô lệ. Họ tính hết rồi. Và khi họ đánh ta thì ta đã lọt vào một cái bàn cờ mà họ đã chụp xuống, không đường vùng vẫy. Vì giặc họ cũng thông minh lắm chứ họ không có ngu.
[16:14]Họ vừa khỏe, vừa mạnh, vừa thông minh, vừa giàu, vừa đầy đủ lực lượng. Còn ta thì ốm yếu, nhỏ thó, nghèo nàn. Nhưng mà rồi cuối cùng ta chiến thắng là vì cái gì? Cái ý chí nào đó ta không hiểu nổi, ta không hiểu nổi. Mà sẽ là một điều rất là hổ thẹn, điều xấu hổ nếu các bậc cha mẹ không truyền lại được cái ý chí này cho cho con cháu mình, nha. Ta sẽ có tội lớn đối với tổ tiên của mình. Cho nên vì vậy là ngày hôm nay xã hội ta đã khá lên. Như hồi nãy bài hát đã nói vì đất nước đã reo vui, nha. Đất nước lệ con khóc thương Người, Người nơi ấy xa xôi. Làm sao nói nên lời vì đất nước reo vui. Đất nước bây giờ ta khá hơn, các lớp nhỏ chúng ta nó sống dễ dàng hơn.
[17:12]Mà chính điều này cũng làm cho các bé nó sao? Nó bạc nhược đi. Nên nếu cha mẹ mà không có một phương pháp gì để rèn luyện cái ý chí cho con cháu mình, ta có tội lớn đối với tổ tiên ta lắm á nha, thầy nói. Vì sao vậy? Vì cha ông ta với cái nghị lực phi thường đưa đất nước vượt qua những khó khăn tưởng chừng như không thể nào vượt qua được. Và trên đường đời sắp tới cũng vậy. Dù ta không còn phải bị giặc ngoại xâm, không cái này cái kia, nhưng mà những công việc bình thường trong cuộc đời chắc chắn là ai cũng phải đối diện với khó với khó khăn, với vất vả thì ở đây ta cần cái gì? Cần, cần ý chí để vượt qua.
[17:56]Và đừng có cái chuyện mà hễ khó khăn một chút là than thở. Không có cái chuyện than thở. Cái người nào mà vừa gặp khó người than thở thì người đó không phải là người Việt, không phải người Việt Nam. Thầy nói câu này có giận không? Hổng có giận nha, hổng có giận thầy nha.
[18:18]Người Việt Nam không được quyền than thở khi gặp khó khăn, nhớ như vậy, nhớ như vậy. Được không à? Kêu mấy đứa con kìa. Mấy đứa trẻ trẻ nó nói, chứ người lớn người ta đi qua chiến tranh hổng sợ. Cái thứ ba là cái ý chí giúp ta điều gì? Giúp cho ta dằn lòng không nổi nóng khi ta bị xúc phạm. Cái khó nhọc làm ta nản, nhưng mà cái bị xúc phạm thì ta nổi nổi nóng, ta nổi sân. Thì nếu ta không đủ ý chí ta làm sao? Ta nổi sân lên. Nên cái người nổi sân, nổi nóng là người gì? Kém, kém ý chí, kém nghị lực. Cũng là người yếu đuối đó. Cho nên thấy cái người hùn hụt hỏ hỏ hung dữ, ta hiểu rằng người này coi vậy chứ yếu, yếu, nghị lực kém lắm, không có gì.
[19:09]Còn cái người mà chửi gì chửi vẫn cười cười, cười cười, thì gặp mấy người đó mình trốn đi nha. Vì cái người đó họ phi thường, cái sức mạnh nội tại họ khủng khiếp. Họ có cái gì vững mạnh họ cười cười, họ không giận. Một, họ là thánh thì mình xúc phạm họ mình đọa địa ngục chết. Hai, là người cái sức mạnh ý chí trong tâm họ rất là vững. Ba, họ đã tính xong cái kế hoạch trả thù rồi nên họ cười cười. Thấy họ cười cười là coi chừng nha. Họ cười cười, không nói năng, họ cười cười. Nên đó, gặp cái người mà khi ta chửi gì chửi mà cười cười thì mình mình bán nhà mình đi khỏi chỗ đó luôn, đừng ở lại chỗ đó nữa nha, vậy.
[19:50]Tại một, đó là ông thánh, ổng không giận, mà đụng nhằm ổng thì mình chắc chắn mình đọa địa ngục. Hai, cái người mà có cái sức mạnh phi thường, họ sẽ bám theo mình tới nơi để trả thù. Ba, họ cười cười vì họ đã tính xong kế hoạch rồi, trả thù mình ngày mai, chiều chiều mai là có chuyện ngay. Cẩn thận. Mà cái người mà không giận khi bị xúc phạm mới là người có sức mạnh. Mà ta không biết là cái sức mạnh này là thiện hay là ác. Ví dụ cái sức mạnh của một bậc thánh là sức mạnh của ý chí điều thiện nha, họ tiêu diệt cái bản ngã họ. Cho nên mình chửi gì chửi họ im lặng. Họ tha thứ, họ nhẫn nhục để không làm tình hình xấu hơn.
[20:36]Nói bây giờ, ví dụ bây giờ đụng xe nhau trên đường, hai người đụng quẹt xong, mình chưa có tính được cái lỗi của ai, vì công an chưa phân xử. Nhưng một người dừng xe xuống, hung hổ lại chửi, đòi đánh người ta. Rồi nếu người kia cũng chửi lại, thì lúc đó có người nước ngoài họ đi ngang thì họ nghĩ gì? Họ nghĩ gì? Họ chê hết cả cái đất nước Việt Nam mình, đúng không ạ? Người Việt Nam rồi bất lịch sự, kém văn hóa, không biết kiềm chế, thô lỗ. Vì cả hai người đều chửi nhau. Ừ, thì như vậy là cả người Việt Nam đều như vậy, thấy đụng xe là chửi nhau. Nhưng nếu mà chỉ có một người chửi, còn một người cứ chắp tay:
[21:14]"Thôi thôi tôi xin lỗi bạn nhé, tôi xin lỗi. Ồ vâng, lỗi của tôi, thôi thôi từ từ." thì cái người nước ngoài nếu họ chứng kiến điều đó, họ không dám phê bình cả một cái dân tộc này. Họ chỉ nghĩ: chỉ có một cái thằng mất dạy, còn phần còn lại người Việt Nam là người biết kiềm chế, có văn hóa. Đúng không ạ? Vì nghĩ lợi ích chung cho cả cái dân tộc, nên người kia đứng dằn lòng lại cứ xin lỗi, vì liếc liếc đằng xa thấy có một người nước ngoài đứng đấy, chứ nếu không có người nước ngoài đứng đấy thì có khi tính khác. Đó, nên cái mà kềm mình lại, không nổi nóng là một cái sức mạnh tinh thần. Còn nếu là một bậc thánh thì họ diệt được bản ngã rồi, không sao.
[21:59]Còn cái người mà cái ý chí của điều thiện, họ nghĩ đến cái lợi ích chung như vậy. Đó ví dụ như vậy, như thầy hay kể câu chuyện vậy: Ông thầy, ông sư phụ ổng chết, để lại cái chùa có hai huynh đệ. Thì ông sư huynh là đương nhiên được kế thừa, nhưng ông sư đệ thì không đành lòng để cho ông sư huynh kế thừa và tìm cách giành. Thì ông sư huynh ổng phát hiện ra cái ý của ông ông em mình, nửa đêm ổng xách gói ổng đi mất, nhường cái chùa cho ông em. Thì nhìn chung tình hình mọi người thấy làm sao? À, đạo Phật rất êm đẹp, phải không ạ? Quý thầy đồ rất đạo đức, rất yêu thương nhau. Tại vì cái chuyện mà ông sư đệ mà bắt đầu tính toán để tính mà diệt ông
[22:41]sư huynh chưa thành, chưa xong, chưa ai phát hiện điều gì, thì ông sư huynh đã bỏ đi, thì ông sư đệ ổng ổng kế thừa trụ trì ngôi chùa rất là đẹp, nên bên ngoài không có gì xảy ra cả, không có gì sóng gió cả. Nhưng mà nếu ông sư huynh ở lại ổng chiến đấu, bắt đầu mọi người đều nhìn thấy, nói: hai ông thầy giành chùa nhau, và như vậy xấu ai? Xấu xấu cả cái Phật giáo này. Nên ông kia nhịn một cái để cho mọi người nhìn vào vẫn giữ được niềm tin đối với đạo. Thì đó là cái gì? Cái sức mạnh kềm chế của một bậc một bậc thánh, một bậc thiện. Trên cuộc đời này là như vậy. Có khi người ta nhịn là không phải vì người ta yếu đuối
[23:21]mà người ta nghĩ đến cái danh dự chung của đoàn thể. Nó vậy, những người đó cái sức mạnh khủng khiếp lắm, vừa là ý chí, vừa là cái cái tâm vị tha, cái tâm mà nghĩ tới cái cái tổng thể rất là rất là lớn. Còn cái người mà xúc phạm người khác thì thôi ta không kể tới nữa nha, ta không xem người đó là người Việt Nam nữa nha. Người đó là người Việt Việt, Việt gian hay Việt gì đó không biết. Người Việt Nam là gì? Là nhã nhặn nha, yêu thương, đoàn kết, hòa hợp, nhường nhịn, đó mới là người người Việt Nam. Chịu không ạ?
[24:01]Đó là cái thứ thứ ba. Ý chí có cái giá trị thứ tư là giúp ta làm lại từ đầu, tái khởi động công việc sau khi đã thất bại. Mà vậy là con thông minh, thầy chưa giảng mà con đã hiểu ý đó, con thông minh đó. Đúng như vậy. Có ai làm một lần thành công không? Cũng có mà hiếm, phải không ạ? Đa phần ta cứ cứ thất bại đi, thất bại lại. Mà cái người mà thất bại xong bỏ luôn, người mà thất bại xong bỏ luôn thì người đó là kém ý chí. Còn người thất bại rồi khởi động lại, tìm cách sửa sai, làm lại từ đầu thì đó là người người có ý chí như vậy. Mà làm lại có thành công không? Cũng chưa chắc đâu, chưa chắc, nhưng mà dù sao đó là cái ý chí đáng khen trên cuộc đời này.
[24:54]Chứ cũng chưa chắc làm lại đã thành công, nhưng đó là người đáng khen, người có ý chí, có nghị lực. Còn cái người mà hễ thất bại là bỏ liền thì đúng là vứt đi. Vì sao vậy? Vì trên cuộc đời này hơn 90% là đều thất bại lần đầu, nha, 50% thất bại lần thứ hai, 80% thất bại lần thứ ba, vậy đó.
[25:18]Nhớ như vậy. Cho nên vì vậy là lúc nào cũng vậy, làm lại từ đầu. Như có người vậy, lại than với thầy, nói: "Thưa thầy, con đã thất bại, con đã phạm giới." Thầy nói: "Rồi, thôi làm lại từ đầu, xóa, xóa, làm lại, tu lại nữa." Phải không ạ? Chớ đâu phải hễ con đã thất bại, con phạm giới rồi thôi con bỏ tu luôn, bỏ Phật, không đến chùa, bỏ thầy luôn. Phải không? Đâu được. Làm lại. Thôi coi như là mình mới tu, coi như hôm nay mới quy y thầy lại, rồi, tu lại nữa giùm thầy. Làm lại, nó vậy, không sao hết cả. Còn hôm nay, ví dụ nói: "Thầy, con tu thiền đã được hai năm, rồi bệnh quá chừng, bệnh cả tháng không ngồi thiền được luôn.
[26:02]Rồi thôi chắc bỏ." Được không? Không! Phải ngồi trở lại, mặc dù ngồi lại thì khổ sở như là hai năm xưa mới bắt đầu tu thiền. Thì bây giờ làm lại, nhưng mà thực sự không phải lâu đâu. Khi mà ta bỏ mất một tháng bệnh cho đến khi mà ngồi lại rồi, thời gian rút lại nhanh lắm, chừng nửa tháng ta đã phục hồi lại cái trình độ đó rồi, chứ không phải là khó khăn lắm đâu, đúng vậy. Rồi có người ví dụ như là làm những việc thiện, ừ cứ hay đi làm việc từ thiện, giúp nơi này, giúp nơi kia, bất ngờ cái sự sản sụp đổ, thất bại, nghèo, mọi người quay lưng, rồi dèm pha, và nói rằng là: "Đó, tại cái người này cứ đem tiền đi cho người khác mà,
[26:49]mà bây giờ cuộc đời thất bại không còn gì." Nghe câu này mình nản không ạ? Nản không? Nản không? À, câu trả lời thông minh, chứ nếu nản thầy nói không phải người Việt Nam rồi nha. Không. Không có nản, vì ví dụ ta đi làm từ thiện rất nhiều mà tại sao ta lại thất bại? Vì một trong hai lý do. Một lý do là ta đổ thừa kiếp, kiếp trước chắc là kiếp trước mình cũng cũng có cái nghiệp gì đấy ha, nên nay đã đến cái giờ nó rồi thì phải phải thất bại. Còn cái ta đã làm điều thiện trước đây thì sẽ nuôi lại ta sau này, không sao, đó là cái nguyên nhân thứ nhất. Nguyên nhân thứ hai là trong cái việc thời gian qua ta
[27:34]đi làm từ thiện á, ta có cái gì sai lẫn ở trong đó. Ta có cái sai lẫn trong cái việc làm từ thiện đó mà ta không hay. Nói: "Ủa, làm từ thiện mà có cái gì sai?" Có nhiều cái sai trong một điều tốt lắm. Trong một điều đúng nhiều khi ẩn giấu những cái sai đi kèm theo mà ta không ngờ, ta không ngờ được. Thầy nói ví dụ gì? Ví dụ như à ví dụ hôm nay ta tổ chức một chuyến đi lên Sơn La, đi vào cái làng dân tộc ta tặng quà cho cái người dân tộc. Nào, như vậy là được bao nhiêu? "Dạ, kỳ này đem được tới 1.000 phần quà." Mỗi một gói quà nhiêu? "Dạ, một gói quà được 200.000 đồng." 1.000 mà 200.000 là bao nhiêu tiền nha?
[28:14]Ai tính giùm thầy. Hai mươi triệu phải không ạ? Đúng rồi, ta đem, ta sắp xếp hết rồi rủ nhau chuyến xe đi lên tặng. Tặng xong ta mới ghé qua Sơn La ta đi chơi, ta đi ăn, đi uống, và cái số tiền ta đi chơi, ta nghỉ phòng khách sạn hạng sang thì nó sáu chục triệu.
[28:32]Mà cái ta tiêu 60 triệu đó là ta mất cái phước đó rồi, đúng không ạ? Còn cái ta làm phước 20 triệu đó, bao nhiêu người góp vô mà ta được cái tiếng thơm. Ta đi xin đầu này: "Dạ hôm nay em sắp đi cứu trợ ở Mộc Châu, chị cho có góp không?", người này bỏ ra 500.000đ, kia bỏ 1.000đ phải không ạ, triệu, 2 triệu bỏ vô, ta đi làm ta lấy tiếng 20 triệu. Còn cái ta tiêu xài hoang cá nhân ta 60 triệu, phước ba hết. Đúng không ạ? Mà đi chơi thì mau hết phước lắm. Nên thầy rầu khi thầy thấy người ta thích đi du lịch thầy thấy sợ. Vì những cái trong thời gian đi du lịch chả làm được miếng phước nào, chỉ chơi vui hưởng thụ,
[29:11]mà cái người biết đạo một ngày không làm việc phước đã là run rồi. Như ở trong đạo vậy đó, hôm rồi thầy giảng cho ở Thanh Hóa, thầy nói cách ăn của các loài. Thú thì ăn sao? Giành nhau mà ăn, phải không ạ? Cắn nhau mà ăn. Người thì sao? Người thì ăn lịch sự nha, mời mọc để lại bớt. Nên ai mà ăn biết mời, biết mọc á là cách ăn của con người, biết nhường, biết nhịn, nhìn cái mâm nhiều, ít mà mình biết mình gắp vừa chừng để còn lại thì đó là cái ăn của con con người. Còn thánh ăn thì sao? Thánh cầm bát cơm lên lại nghĩ: "Ngày hôm nay mình làm được điều gì để đáng ăn bát cơm này không?". Bậc thánh như vậy.
[29:53]Thì cũng vậy, ta sống trên đời mà cứ hưởng thụ, hết phước không hay. Cho nên thấy ớ ủa tội sao? Tại sao tôi đi làm từ thiện mà mà tôi lại thất bại? Vì trong cái từ thiện nó có cái sai ngấm ngầm ở trong á. Nhưng mà thôi, thất bại rồi thì thì làm lại. Rút kinh nghiệm lại, lần sau đi làm từ thiện không có đi chơi nữa nha, không có phung phí nữa, làm đâu ra đó đàng hoàng, tìm cái sai của mình mà sửa. Đổ thừa kiếp trước, kiếp trước khó biết lắm. Bây giờ kiếp này cũng phát hiện ra rất nhiều điều sai trong trong kiếp này. Và ta làm lại, bắt đầu cũng bòn mót lại từng đồng, đi giúp người từng chút, từng chút lại nha.
[30:38]Đẩy xe đi bán xôi, bị hết tiền rồi đó, bắt đầu mình đẩy xe mình đi bán xôi khúc, xôi gì, dạo, nhưng mà mỗi ngày đều để dành vài phần xôi đó cho những cái người nghèo hơn mình. Đó làm phước lại từ làm lại từ đầu. Đó là những người có ý chí như vậy. Ở đây có ai bán xôi không ạ?
[30:59]Cái thứ năm, cái giá trị của ý chí đem đến cho ta là gì? Là giúp cho ta vượt thắng cái tâm lý chán nản. Vì cái tâm lý chán nản này nó bất ngờ lắm, nó không phải là vì công trình quá lâu, cũng không phải là vì có nhiều khó nhọc, cũng không phải bị người ta gièm pha, mà nhiều khi nó là một dạng bệnh của tâm lý, một dạng bệnh của tâm lý nó cũng phát sinh ra một sự chán nản. Mà nếu nó nặng, cái chán nản mà nó nặng thì ta gọi là bệnh gì? Bệnh gì? Trầm cảm. Đúng rồi, nó là dạng bệnh trầm cảm. Mà bệnh trầm cảm nặng cuối cùng là gì? Tự tử chết. Đây là một dạng bệnh, cho nên có khi ta bị mắc cái bệnh tâm
[31:44]lý, ta cứ bị buồn buồn, nản nản mà nó chưa bước tới cái trầm cảm, chớ bước tới trầm cảm rồi bắt đầu nguy hiểm rồi. Bước tới trầm cảm là phải được trị liệu rất là đúng mực. Còn bây giờ nói trước khi nó tới trầm cảm là nó có hay cái nản nản, cái người cứ nản nản, buồn buồn mà nó chưa nặng lắm. Nhưng mà nếu người này có ý chí thì vượt thắng cái tâm lý chán nản của mình để mà bước tới. Cho nên đây là sự trị liệu nội tâm, ta chưa nói cái khung cảnh bên ngoài. Hễ tâm mình xuất hiện cái sự chán nản thì lập tức có cái nguồn nghị lực lớn mạnh trong tâm ta dập tắt cái sự chán nản đó liền, giữ tâm ta lúc nào cũng bình thản, cũng lạc quan, cũng bước tới.
[32:27]Đây là chiến đấu trong nội tâm mà nghị lực là là cái nguồn sức mạnh cho một cái nội tâm như thế. Ví dụ như cái ngoại cảnh đưa đến cho ta cái chán nản thì có nguyên nhân. Cái sự khó khăn quá làm là có nguyên nhân, hoặc cái sự gièm pha có nguyên nhân, nhưng ở đây nhiều khi nó không có nguyên nhân rõ ràng, nó do một dạng bệnh tâm lý. Thì ở đây cần một cái nguồn ý chí rất là lớn để vượt thắng cái tâm lý chán nản đó, là vậy. Có người nào hay có tâm lý buồn buồn không? Có không? Không? Nhiều khi có. Nhiều khi vậy, như cái mặt con buồn buồn là cũng coi chừng đó con, con bé này nè. Nó có những người như vậy, cứ nhìn mặt cứ buồn buồn, đượm buồn buồn, đượm buồn buồn.
[33:10]Trong tướng số mà cái mặt mà đượm buồn buồn là sau này sẽ gặp chuyện thất bại trong đời. Nên mình muốn biết cái người nào mà sau này thành công, giàu sang hay không, cứ nhìn cái mặt người ta vui hay không. Hôm nay là thầy chỉ cho một cách để đi bói, coi bói. Hễ mà nhìn thấy mặt người ta vui vui là biết người này tương lai sẽ thành công, còn nhìn người ta buồn buồn sau này có một thất bại rất là lớn. Nếu còn nhìn trơ trơ thì sao ạ? Trơ trơ thì không thành công cũng chẳng thất bại, cứ trơ trơ vậy. Rồi cái cái cái tâm lý buồn buồn đó nó cũng là một cái tướng xấu, một cái phá tướng nhưng mà cũng là một bệnh,
[33:51]và ta phải vượt qua bằng bằng ý chí của mình nha. Cái thứ sáu, cái giá trị của ý chí là gì? Là giúp cho ta kềm giữ những ham muốn mà giữ sự trong sạch. Trong tâm của chúng sinh đều có những ham ham muốn. Ta ham muốn điều gì? Ta ham gì? Tiền. Ham gì nữa? Ham tình. Ham gì nữa? Nó nhiều thứ ham lắm, nói chung là. Mấy đứa trẻ trẻ bây giờ ham game, ma túy, cờ bạc, nhưng mà có cái căn bản là tiền và tình, đó. Mà cái xấu hổ nhất là gì?
[34:44]Tình. Nó mới lạ. Ham tiền thì người ta cũng chê chê, mà ham tình tự nhiên lại khác. Mà chừng nào thì tới tuổi nào thì ta hết ham tình?
[34:58]Ta sống tới năm nào đạt được tuổi thọ bao nhiêu thì ta chấm dứt cái ham tình? Đáp án là nếu ta sống được 160 tuổi ta sẽ hết ham tình.
[35:11]Nghĩa là lúc nào ta cũng còn bị, nha. Và nó là sự thử thách trong tâm con người cả cuộc đời, bất cứ ai. Thầy nói cái này không tin đi hỏi hết tất cả mọi người đi, tìm người già mà hỏi: "Cụ hết yêu chưa?". Không, thầy nói thật á! Hỏi: "Biệt tuổi cụ vậy cụ nhìn con gái đẹp cụ còn thích không?". Thầy nói thật nha! Câu trả lời sẽ là: "Tôi nói thật nhưng cậu đừng nói cho ai biết là vẫn còn dạt dào. Đừng có nói!".
[35:49]Nhưng mà con người ta khác với thú ở chỗ nào? Là ta cứ đắn đo miệng đời, phải không ạ? Dư luận, gia phong, lễ nghĩa, luật pháp mà ta kềm lại. Kềm thôi chứ không có hết, đúng không ạ? Kềm thôi, nhưng mà nhờ kềm lại vậy thì người này cũng giữ được cho xã hội ổn định, còn nếu không kềm được, làm bậy thì làm cho xã hội phức tạp lên, đúng không ạ? Chớ còn ai cũng còn. Còn thầy tu còn không?
[36:29]Có tu không mà biết là không? Như hôm vừa rồi ở Bà Rịa - Vũng Tàu có cái giới đàn, thì một số thầy mới đi thọ giới về, tức là từ Sa-di đi thọ thành Tỳ-kheo đi về, thì về mới, thọ giới xong mới về mới tác bạch tức là trình với đại chúng, trình với đại chúng là cũng mười mấy thầy đó đang là nhập hạ an cư ở một cái trường hạ, thì mười mấy thầy mới quỳ trước quý thầy đông vì đại chúng mới quỳ là cũng nhờ thầy tổ, nhờ đại chúng chúng con đã đăng đàn được thọ giới, lãnh thọ được giới pháp Tỳ-kheo, bây giờ là từ Sa-di đã lên được Tỳ-kheo nên cám ơn này kia nọ. Nói: "Chúng con đã đắc giới." Thì lúc đó thầy mới
[37:11]thay mặt đại chúng thầy đáp từ, thầy nói: "Quý thầy chỉ mới thọ giới thôi chứ chưa đắc giới." Chừng nào mới đắc? 3 năm, 5 năm, 10 năm, 30 năm hay 30 kiếp nữa? Là vì sao vậy? Bởi vì cái giới tướng là ví dụ như không phạm nha, nhưng giới trong tâm thì sao? Động hoài. Bởi vì sao? Những cái bản năng ham muốn chưa hết. Chưa hết. Vì giới luật nha, vì danh dự, vì uy tín nên quý thầy ráng kiềm chế, không làm điều sai, nhưng trong tâm không không bình yên được trước cái những điều sai, những sự cám dỗ, mà nhất là sắc giới, giới về sắc, về tình ái, về ái dục. Vậy chừng nào mới hết? Chừng nào mà quý thầy tu cho đến khi lòng mình dứt khoát không còn cái
[38:14]lợn cợn, gặp người đẹp cách mấy lòng vẫn phẳng lặng như không. Lúc đó mới gọi là đắc được cái giới thể, lúc đó mới gọi là đắc giới. Và nói ví dụ, thầy lọt vào một cái phòng, trong đó chỉ có một cô gái, cổ cởi quần áo lõa lồ mà lòng quý thầy lạnh như băng. Lúc đó mới gọi là đắc được cái giới thể, còn bây giờ mới lãnh thọ được cái giới tướng mà thôi. Cho nên phải khiêm tốn, thúc liễm, tinh tấn, lễ Phật tu tập cho đến cái ngày nào mà đắc được cái giới thể này. Là ai đẹp cách mấy xuất hiện trước mặt mình, hở hang cách mấy, hình ảnh nó khiêu gợi cách mấy, lòng mình chỉ có gì? Một sự quyết tâm giữ gìn sự trong sạch, thà chết chứ không bao giờ phạm.
[39:05]Thì lúc đó mới gọi là đắc được cái gì? Giới thể. Nên ở đây cái ý chí là chỗ này, là giúp cho ta vượt qua khỏi sự ham muốn mà giữ được sự trong sạch. Đây mới là ý chí. Mà ý chí đến độ như quý thầy mà tôi đắc được cái giới tướng giới thể đó, ta thấy ý chí nó phi thường không? Quá phi thường. Vậy mà chưa ăn thua gì. Vì sao? Vì đó mới chỉ là đắc giới chứ chưa phải đắc thánh quả. Chứng được thánh quả còn nghìn lần khó khăn hơn nữa. Như vậy. Còn với những người thế tục của chúng ta không bị cấm những điều này, cho nên ta hay tự cho phép mình được hưởng thụ. Nhưng cái ý chí ở đây là cái gì? Là giữ cho ta nếu có hưởng thụ, hưởng thụ trong khuôn phép,
[39:58]mà đừng vượt ngoài khuôn phép mà xã hội lên án, luật pháp kết tội. Ráng giữ trong đó thôi, thì giữ được trong khuôn phép cũng là người có ý có ý chí như vậy. Còn đối với thầy tu là phải dứt cho sạch, cái khó là như vậy. Vậy nha, đó là cái thứ sáu. Còn cái thứ bảy là cái nghị lực giúp cho ta biết bẻ lái cái tình cảm yêu ghét của mình sang cái đối tượng đúng hơn. Cái này ta nghe chưa? Mới bài vừa bài vừa rồi phải không? Yêu và ghét vừa rồi, đó. Làm chủ tình cảm thì cái làm chủ đó cũng là nhờ nghị lực, ý chí, đó. Ta yêu và không yêu, ta làm chủ cái tình cảm của mình chứ không có cái sướt mướt, không có lụy tình, không có chuyện mà:
[40:49]"Lỡ yêu rồi làm sao quên được người ơi!" Có biết cái bài nhạc sến không ạ? Có nghe không? Hay chưa? Nghe hết trơn, biết. Gì đó: "Lỡ yêu rồi làm sao quên được người ơi." Cái bài nhạc hơi sến sến vậy.
[41:07]Bây giờ là không có làm sao mà được mà quên, quên phắt liền, không nói chuyện gì hết trơn. Hễ mà biết mình đã nhầm rồi là cắt đứt liền, cắt đứt dây chuông liền con nha.
[41:19]Nhầm rồi là vô chùa cắt đứt dây chuông liền, không nói gì hết. Cho nên bởi vậy, nhờ có những người mà khi đã biết mình đã nhầm, vào chùa cắt đứt dây chuông liền, ta mới có những ni sư như là ni sư... Thôi không nói đụng, tàn thu nha, không có nói, không có, không có đụng. Rồi ví dụ vậy, có những người họ chiếm cảm tình của ta, họ nói ngon nói ngọt với ta, làm cho ta yêu mến, họ giúp đỡ ta, họ tôn trọng ta, lo lắng cho ta, tức là ta thấy họ là một người tử tế, tốt với ta, nên ta yêu mến. Cho đến một ngày ta phát hiện họ là nằm trong tổ chức tình báo phản động, mà họ đi vào đây họ móc người, và ta cũng là một người bị họ móc.
[42:02]Thì ngay lúc đó làm sao? Cắt đứt lập tức liền. Mặc dù ta quý mến họ suốt ba năm dài, ta rất tin tưởng họ, rất quý mến họ, nhưng mà khi phát hiện rằng đây chỉ là một âm mưu, thì ngay đó làm sao? Một dao chặt làm hai đoạn liền. Thầy vừa nói chữ "một dao chặt làm hai đoạn" là một thiền ngữ của các thiền sư. Các thiền sư hay nói về cái sự dứt khoát trong tình cảm. Lúc đó có một cái thiền sinh đến nói chuyện thiền sư đó, ổng nói câu này: "Giết người không ngó lại, gan dạ cùng mình." Cái câu nói ủa thiền sư mà gì có giết người ở đây? Nhưng ý ổng nói cái tâm dứt khoát cái tình cảm này đó. Một dao chặt đứt làm hai đoạn liền,
[42:45]dứt khoát liền, không có cái vương vấn, lợn cợn, do dự, dây dưa. Là cái sức mạnh của một người mà họ tu tập chứng đạo là vậy đó, điều chỉnh được tình cảm mình. Yêu thương rất là thắm thiết, thủy chung, đậm đà, nhưng mà nhầm rồi là cắt đứt cái bụp, không còn gì hết. Như vậy, phải dứt khoát như vậy, không có lụy tình. Ta xem trên mạng có những câu chuyện tình mà lỡ lụy là mình thấy rất là tội nghiệp. Ông này phản bội em mà em còn yêu quá, thế này thế kia, vân vân. Nhưng đó là cái nợ, nhưng mà cũng là gì? Cũng là kém nghị lực. Nên ta phải vậy, đủ nghị lực mà làm chủ cái tình cảm của mình. À đó là thứ bảy.
[43:29]Cái thứ tám là cái giá trị của nghị lực là giúp cho ta tu tập về về tâm linh giác ngộ, ta bước vào con đường tu hành tâm linh. Thì cái này mới khủng khiếp ạ. Bảy điều trước ta nói thì điều nào cũng hay và cũng khó, phải không ạ? Nhưng mà chưa có đáng là gì so với cái ý chí ta cần có để mà mà tu tập. Vì sao vậy?
[43:58]Vì cái công trình mà đưa ta từ cái thân phận phàm phu mà tiến lên cái thân phận của một bậc thánh là sao? Là vô cùng lâu dài và gian khó, vô cùng không thể tính kể được. Nên khi mà ta bước vào cái đời sống tu tập, bước vào cái công trình tu tập thì phải hiểu là cái ý chí của ta từ lâu ta có bao nhiêu, bây giờ phải thêm đúng gấp một tỷ lần, thì ta bắt đầu mới bước vào cái con đường này. Sợ chưa? Sợ chưa? Nói: "Thưa thầy, bây giờ con không đủ một tỷ lần thôi từ từ con tu nha." Thôi lúc khác chừng nào đủ một tỷ rồi con tu. Không phải, tu đi rồi từ từ mới có một tỷ lần ý chí. Khi ta tu tập đúng, công đức ta tăng lên thì bắt
[44:46]đầu ý chí phát sinh dần dần, phát sinh dần dần. Cái sức mạnh trong lòng ta phát sinh lên, mạnh dần, lớn dần, lớn dần, nó đủ một tỷ lần, đủ một tỷ lần rồi ta tung bay luôn. Như vậy, ha. Những vấn đề quanh của ý chí là thế này. Thứ nhất: Ý chí và bản ngã là anh em sinh đôi. Khi ta cố gắng nhiều thì luôn luôn có một cái sự tự hào, kiêu mạn khởi lên đi kèm theo. Nhớ như vậy. Luôn luôn có một cái sự tự hào, kiêu mạn. Ví dụ một người vậy, bao nhiêu năm đằng đẵng ừ đắp được một con đường, à thấy cái làng quê mình khó khăn thì cứ đi làm kiếm tiền, ngày rảnh về là cứ mua xe đất, xe đá cứ đổ lấp dần dần,
[45:32]lấp dần dần, tráng bê tông lại từ từ bằng tiền của chính mình, bằng mồ hôi của chính mình, thì đó. Và địa phương họ cũng không đủ ngân sách, thấy mình làm họ cũng vui, thôi hỗ trợ tinh thần thôi chứ địa phương không giúp được. Rồi mình cứ tự mày mò một mình và năm năm rồi ta mới làm được cái con đường cho quê mình. Thì cái đó là sao? Hết sức là đó là một sự nỗ lực của bản thân, của cá nhân rất là rất là lớn và làm được cái công trình công ích cho cho đồng bào, cho dân làng mình. Cái nỗ lực quá sức như vậy, làm việc rất vất vả để kiếm tiền, rồi cái cố gắng gì, nhịn ăn nhịn mặc không hưởng thụ, rồi lại cố gắng gì, mua xe đất rồi ngày rảnh là lấy cuốc rẫy đồ tự
[46:11]mình lao động để làm con đường, rồi bớt tới ngày đi làm rồi bỏ quê đó đi làm, đi làm để cực khổ để kiếm tiền nhiều rồi không dám ăn, dám xài, quay về mua đất, mua đá lên đổ con đường đó đắp rồi tự mình làm. Cực không? Quá cực. Ý chí nhiều không? Quá nhiều. Nhưng khi làm xong con đường rồi thì bản ngã lên theo, phải không ạ? Bắt đầu luôn luôn thấy có cái tự hào, luôn luôn thấy có cái kiêu mạn, nhìn những người đi qua lại con đường đó đều thấy những người này phải chịu ơn mình, đúng không ạ? Đó, nên nhớ như vậy, ý chí và bản ngã là anh em sinh đôi. Khi ta nỗ lực theo đuổi một điều gì, ta nỗ lực thành tựu được một công trình gì mà quá càng
[46:50]gian nan, càng vất vả, càng khó khăn thì cái nghị lực rất lớn cũng có nghĩa là cái bản ngã ta cũng đã rất là lớn theo. Và đây là cái chỗ mà gì, tại sao chúng ta không thành thánh được. Vì ta nỗ lực làm điều tốt rồi thì chính cái nỗ lực đó làm bản ngã ta lớn lên, kéo ta tuột xuống trở lại. Mà muốn thành thánh thì bản ngã phải làm sao? Phải rất là mỏng, rất là nhẹ thì mới làm thánh được. Nên là cái ý chí và cái bản ngã là anh em sinh đôi. Nên cái chỗ này cái người tu tập, cái người có trí tuệ phải biết là gì? Xem như hư không. Nỗ lực rất lớn mà lúc nào cũng khước từ cái công lao của mình, cũng xem như là không có gì là là ta cả.
[47:40]Thì như vậy cứ đi mãi, đi mãi, làm hết công trình này tới công trình kia, đi hết kiếp người này tới kiếp người kia, thành tựu hết điều này tới điều nọ mà không có bị tăng bản ngã thì người đó mới thành mới thành thánh được, cái khó là chỗ này. Thì ở đây cái điều khó khăn, phức tạp này chỉ có ta tự kiểm soát lấy ta, không ai giúp ta được. Có ai biết mình đang bị bản ngã tăng lên đâu mà nói, mà nhắc? Họ chỉ khen mình cái điều mình làm được: "Ồ bạn hay quá, bạn bao nhiêu năm trời bạn gian lao vất vả hôm nay thành tựu điều này thật là điều rất là là quý giá, may mắn, thật là vĩ đại." Họ cứ khen mình lên mây,
[48:23]càng khen thì mình càng càng càng mau chết. Vì bản ngã tăng lên. Có ai dám nói với mình cái câu này, khi mình thành công đang lớn, đang vinh quang như vậy, có người đến nói câu này nè: "Anh, anh phải xem mọi cái công trình này như không đi nha, đừng có chấp công chấp lao để mà giữ sự khiêm hạ nhé." Có ai dám nói câu đó lúc đó không? Không, mọi người chỉ khen thôi. Cho nên ta lại càng mau chết nữa. Cho nên chỉ có mình sao? Tự khuyên mình, tự nhắc mình, tự bảo lấy mình. Chỉ có mình là tự kiềm chế lấy mình, đừng có kiêu mạn. Nỗ lực rất nhiều, ý chí rất lớn nhưng mà kềm cái bản ngã bên cạnh xuống lại, không cho nó đi theo.
[49:05]Chỉ có ý chí thôi, không được tăng cái bản ngã đi theo. Được không ạ? Được không? Cái này là là là rất khó nha. Bây giờ nói, thầy nói vậy nguy hiểm rồi làm sao? Bây giờ hỏi câu này: "Vậy ở đâu ra ý chí? Làm thế nào để xuất hiện được cái nguồn ý chí, nghị lực lớn trong tâm mình để nuôi dưỡng cái cuộc đời của mình nha, nó thành cái sức mạnh mà mình đi qua hết đoạn đường này tới chặng đường kia? Ở đâu ra ý chí?" Thì có người nói: "Dạ, con cứ quyết tâm là được thôi, phải không ạ? Cứ khởi quyết tâm." Xin thưa không phải. Cái ý chí không do ý muốn. À! Ý chí không do ý muốn. Ta có mấy câu ngạn ngữ của Pháp là cái gì đó:
[49:54]Vouloir c'est pouvoir - Muốn là được. Không đơn giản như vậy. Cái người muốn là được là người có phước. Có phước lớn rồi, muốn sẽ được như ý. Còn không phải là hễ muốn là được, có phước thì mới được chứ không phải muốn là được. Cái ý chí cũng vậy. Bây giờ nghe nói cái ý chí nó quan trọng như vậy đối với cuộc đời của một con người, đối với giá trị của một con người, thì bây giờ là: "Vậy là chúng tôi cứ khởi quyết tâm lên, tôi quyết quyết thôi là sẽ có ý chí chớ gì?" Dạ không. Quyết ta chỉ khởi ý nghĩ được thôi, ba bữa nản chí bỏ mất liền. Bởi vì nó không phải là một sức mạnh thực sự mà chỉ là một ý nghĩ thôi.
[50:34]Nói "Tôi quyết tâm làm là được", cái nói "Tôi quyết tâm làm" đó chỉ là một ý nghĩ, chớ nó không phải là ý chí. Ý chí nó không phải là ý nghĩ đó, ý chí nó là cái khác. Nó là một sức mạnh vô hình mà nó cuồn cuộn, đầy đặn và dày dặn, chất chứa đâu đó một cái nguồn sức mạnh vô tận cứ đưa ta đi, đưa ta đi mà nó không cần nói lời nào. Còn cái người mà càng nói thì càng không có ý chí. Càng nói càng không có ý chí. Ví dụ như có cái cái ông đó ổng cứ bị lụy tình, ổng tức quá ổng uống rượu say xong ổng đưa ngón tay ổng ra ổng chặt cái bụp đứt cái ngón tay: "Thề từ nay không có yêu cô nào nữa." Rồi hết yêu chưa ạ?
[51:17]Sau đó ổng lấy tới ba bốn người vợ kế tiếp nữa. Thấy không đại chúng? Vì cái đó chỉ là ý nghĩ nhất thời, chứ không phải là một cái ý chí đi theo bền bỉ để giữ gìn cái tâm hồn ổng lại, nên lại vấp ngã lại. Cho nên có người thề quyết tâm dữ lắm rồi không được. Có những người bị nghiện ma túy, sau khi gia đình than thở nói: "Bây giờ chết rồi con ơi, bố mẹ hết tiền, bố mẹ đã già, không nuôi con nổi, con không tự nuôi tấm thân nữa." Sau khi nghe bố mẹ nói và mọi người nói cũng cũng sao? Cũng cảm động thì bắt đầu mới nghĩ: "Rồi thôi, con sẽ cai nghiện nha." Mà đó chỉ là cái gì? Ý nghĩ thôi, không phải ý chí.
[51:59]Nhịn được ba bữa, tới chừng cơn nó lên rồi thì sao? Thì sau khi mà không tìm được ra nguồn tiền nào nữa thì cũng về nói lại: "Bố mẹ, thôi bố mẹ cho giúp con một lần này nữa thôi." Là lần gì con? "Bố mẹ bán nhà đưa con đưa tiền, con đi hút một lần nữa thôi à." Nó vậy, không đủ ý chí. Mặc dù lúc đó có những lúc ý nghĩ khởi lên sẽ bắt đầu làm lại cuộc đời cho tốt lên, nhưng đó chỉ là ý nghĩ chứ không phải ý chí. Còn cái người mà có ý chí, họ không nói, họ làm, họ làm quyết tâm, kiên trì và chịu đựng gian khó, vất vả. Nên ta đừng có lầm giữa cái ý nghĩ "ta sẽ quyết tâm" với cái ý chí thật sự vô hình mà đầy cái sức mạnh đưa ta đưa ta đi.
[52:44]Hai cái đó khác nhau, ta đừng có nhầm. Nên những lúc mà ta vừa khởi lên một cái tâm quyết tâm điều gì, đừng nghĩ rằng ta sẽ đã có ý chí rồi. Đừng nghĩ là ta đã đủ sức mạnh đi hết cuộc đời còn lại rồi nha, đừng nghĩ như vậy. Vì nó chỉ mới là ý nghĩ vừa vừa thôi chứ chưa đủ sức đâu. Đây là điều ta cẩn thận nha. Nói: "Ủa, vậy nãy giờ thầy nói làm sao có ý chí?" Đố ai biết cái gì tạo ra ý chí? Tạo ra cái sức mạnh tiềm tàng, tiềm tàng trong tâm mình để đủ mình vượt qua tất cả, thành tựu được tất cả? Đố ai biết cái gì tạo ra ý chí? Diệt bản ngã hả? Phải có ý chí mới diệt nổi bản ngã, mà bây giờ ta đang chưa tìm chưa ra ý chí đây nha.
[53:32]Cái gì tạo ra ý chí? Trí tuệ hả? Trí tuệ chỉ là mới là ý nghĩ hay thôi chứ chưa phải là sức mạnh, chưa phải là sức mạnh của nghị lực. Cái gì tạo ra ý chí? Phước! Đúng. Đó, ai trả lời cái này là cho đậu đại học.
[53:57]Phước tạo ra ý chí nha. Nên ví dụ như thế này. Đó, như cái ông Edison, ổng cứ mày mò ổng chế hết cái món này tới cái món kia, rồi ổng nổi danh vì những phát minh của ổng. Ta thấy ổng cứ cặm cụi, cặm cụi phát minh và ổng cũng rất là thông minh, vừa thông minh mà vừa quyết tâm rồi ham thích theo đuổi mãi thành một nhà phát minh nổi tiếng, chế ra nhiều thứ, ổng hơn cả 3.000 cái bằng phát minh. Thì ta gọi ổng là người có ý chí, phải không ạ? Nhưng mà sự thực gì? Cái phước dắt ổng đi, tạo thành một cái sức mạnh của ý chí khiến cho ổng cứ cặm cụi, cặm cụi làm hoài, không có cái gì nản hết, không có gì nản hết.
[54:44]Nên ta nhớ như vậy, cái cái phước của ta thành tựu điều gì, nó cũng tạo thành một ý chí kèm theo để đẩy ta đi cho đến cái mục tiêu đó. Ví dụ có một cái người nhà nghèo muốn làm bác sĩ, muốn học để trở thành bác sĩ. Nhưng mà phải là người này có cái nhân quả sẽ trở thành bác sĩ cái đã, đời trước đã gieo cái nhân đó cái đã. Đời trước đã gieo cái nhân là thích chữa bệnh cho người khác, đời trước đã gieo cái nhân là biết quý trọng những người làm nghề y, vân vân. Đó, và làm bao nhiêu điều phước, biết bố thí, biết cúng dường, tức là bao nhiêu cái phước bảo vệ hết thì đời này nó thành tựu cái nhân quả sẽ trở thành một bác sĩ rất nổi
[55:28]tiếng và rất mát tay, rất giỏi, có thể thành được tiến sĩ và có những luận văn, những công trình nổi tiếng trên thế giới. Nhưng mà xuất thân lý do gì đó thành một nhà nghèo, học hành rất là vất vả, khởi lên cái ý muốn là muốn học để đi vào Đại học Y khoa mà nhà thì rất là nghèo, vừa học vừa làm, vừa buôn bán vừa chạy vạy, cực khổ. Thì khi mà người này sau này nổi danh lên, người ta xem lại cuộc đời của người đó thấy trải qua không biết bao nhiêu gian truân rồi đi thành tựu được cái này, ta cứ khen người này có ý chí. Nhưng phải hiểu có một cái bí mật đi kèm với cái ý chí, tạo ra cái ý chí đó là gì?
[56:05]Là phước! Chính cái phước cứ đẩy sau lưng, đẩy sau lưng. Chính cái phước đó nó tạo thành một sức mạnh tinh thần làm cho người này không bao giờ nản chí, vượt qua được tất cả để để đi tới. Nên cái phước vô hình nó tạo thành cái sức mạnh tinh thần này, cái ý chí này. Cho nên là phước tạo ra ý chí. Và cái ý chí do phước tạo ra nó nhẹ nhàng, nhẹ nhàng, nhẹ nhàng mà nó bền vững. Còn cái ý chí mà do cái bồng bột, cái ham muốn, cái nông nổi, thấy coi vậy chớ nó mau nản, mau tắt mà làm cho bản ngã khởi lên rất là mạnh. Còn cái ý chí do phước tạo ra nó vô hình vô tướng mà nó đẩy ta đi tới một cách bền vững, nó là một cái nguồn sức mạnh thực sự.
[56:52]Mà phước do đâu mà có? Ý chí thì do phước mà có, vậy phước do đâu mà có? Phước do ý chí mà có.
[57:05]Tức là trước đây ta cũng phải cố gắng làm phước, phải không ạ? Thì mới có, mới có phước. Có phước rồi đời sau mới có ý chí, đúng không ạ? Cho nên thực sự là cũng là ban đầu do ý chí, nhưng mà cái ý chí ban đầu nó nhỏ thôi. Ví dụ cái ý chí ban đầu ta gì? À ta thấy cái ông lương y trong làng ổng đi ổng chữa bệnh cho người ta. Thấy ổng đi cái thời xưa thì còn nghèo khổ mà mỗi lần mà có bệnh nhân người ta đâu có xe chở tới, phải người nhà chạy tới: Thầy thầy thầy, mẹ tôi thế này hoặc là vợ tôi thế kia, thầy đến giùm. Thì ổng lại gom gom một số tay nải cái ngải cứu, kim châm, bốc mớ vị thuốc nghe thoáng thoáng đoán ra bệnh
[57:46]gì, bốc rồi bắt đầu là xách gói đi, hai người lại chạy đi. Chạy đi tới nhà bắt bệnh rồi bốc thuốc xong rồi lại đi về. Thời xưa là như vậy, chứ không bây giờ không có xe taxi mà chở tới bệnh viện cấp cứu đâu, mang đi. Thì lúc đó một cái chú bé ở trong làng mới thấy như vậy cái mới nói là: Khi nào mà mà thầy đi thầy kêu con. Thế là ông thầy nói: Ờ thầy đi, cái chú chạy lại chú phụ chú khiêng cái tay nải cho ông thầy thuốc. Thì cái đó nó không đòi ý chí nhiều lắm. Cứ mỗi khi mà có việc đi chữa bệnh xa rồi chú bé lại tình nguyện khiêng cái đồ nặng để cho ông thầy đi cho khỏe. Đi bộ thôi, lúc thời đó chả có xe ngựa, nhiều khi cũng chả có thuyền bè gì,
[58:24]cứ đi bộ băng cầu, lội dốc chữa bệnh người ta đi về. Thì chú chỉ có cái việc là khiêng cái tay nải. Đó cũng là một ý chí, nhưng đó cũng là gì? Cái nhân để gieo trở thành một bác sĩ ở đời sau. Mà ý chí lúc đó không cần nhiều lắm, nhưng mà đời sau đó để từ cái nhà nghèo mà học thành bác sĩ thì cái ý chí là sao? Nó xuất hiện gấp ngàn lần cái thời mà chú xách cái tay nải đi theo hầu ông thầy thuốc, trợ duyên cho ông thầy thuốc đi cứu người. Ý chí thời đó không nhiều, nhưng mà qua sinh qua đời sau từ một cái nhà nghèo trở thành một bác sĩ có những công trình nổi tiếng, ý chí đó gấp ngàn lần. Cho nên ý chí ít, dùng ý chí để tạo phúc,
[59:04]cái phúc đó nó tạo trở lại một ý chí gấp ngàn lần cái ý chí của của kiếp xưa. Nó cái công thức để tạo thành ý chí là như vậy. Nên bây giờ, ví dụ ta thấy mình bạc nhược, ta thấy mình kém nghị lực thì bây giờ ta làm sao? Ta cố gắng làm phước chút chút chút từ từ nha, nhớ như vậy. Cố gắng, cố gắng làm từ từ, vậy chớ mà sau này khi quả báo nó đến rồi thì cái phước ta vượt lên bội lần, ý chí ta cũng vượt lên nghìn lần là như vậy. Ví dụ như thế nào? Ví dụ bây giờ nói: Sao con bạc nhược quá à, không thấy mình có cố gắng gì hết. Nói: Thôi bây giờ con cố gắng làm phước. Nói: Cố gắng làm phước điều gì? Cố gắng làm phước là à bây giờ chùa sắp có lễ,
[59:51]tới đó con phụ dọn dẹp, phụ lau, phụ quét. Ở nhà mình con cũng chưa bao giờ biết quét nhà, lau nhà tại có ô-sin làm, nên bây giờ tự mình làm. Mà lúc mà bắt đầu lau quét thì sao? Cảm giác nó làm sao? Mỏi mệt. Nhớ cái người mà không lao động, bắt đầu lau quét đồ cảm giác nó mỏi mệt lắm. Vân vân, dọn cầu tiêu hôi hám cứ phải ráng làm. Thì cái ráng đó đó là một loại ý chí, mà ý chí của gieo nhân ban đầu. Sau này khi mà phước nó đến rồi tự nhiên mình có cái sức mạnh ý chí lên gấp 1.000 lần lần trước. Tự nhiên sau này ta cứ mạnh mẽ lên dần, kiên định lên dần, từ cái ban đầu gì? Làm những điều khó khó, nhỏ nhỏ, nhè nhẹ như vậy.
[1:00:34]Nói bây giờ con muốn bố thí không biết bố thí cái gì? Nói nhà con có cái ghế nhựa mà có tựa lưng không? Nói: Dạ có hai cái. Con xin đem đến cúng dường chùa tương mai cho mọi người ngồi nghe Pháp đi. Thì cũng là một cái bố thí chút chút, không tốn tiền lắm phải không? Nhưng mà phước rất là lớn vì sao? Vì người ta được ngồi nghe Pháp. Ở dưới kia ngồi ghế có tựa lưng không? Có không? Lắc đầu không. Đó như vậy là mọi người quên lời Thầy dặn lần trước nha. Thầy dặn lần trước là làm sao? Khi đi nghe Pháp phải mà xoay xở xoáy cho được một cái ghế nhựa có tựa lưng nha, đem đến đây ngồi xong rồi bỏ lại đó luôn đi về không.
[1:01:15]Như là người đã quên lời Thầy dặn. Quên lời Thầy dặn.
[1:01:23]Thầy nói xoáy là làm sao đó làm Thầy không biết, nhưng mà đừng đi vô cái quán cơm mà xoáy của người ta rồi rượt theo tới chùa đấy, rượt tới chùa. Nên từ cái ý chí nhỏ qua trung gian cái việc tạo phúc thì ta sẽ thành cái ý chí lớn. Nhớ nha, công thức nó là như vậy. Chứ cái ý chí lớn không tự có, không phải do ý nghĩ mà có, cũng đừng nghĩ là ta cứ khởi cái tâm lý quyết tâm là có, không có đâu. Nó phải qua trung gian một cái phúc. Mà có phúc thì cũng phải sao? Do ý chí. Ý chí nhỏ làm việc phúc, rồi phúc đó sẽ tạo thành một ý chí lớn, công thức là như vậy. Thuộc chưa ạ? Rồi đó, bây giờ cứ bắt đầu làm làm phúc từng chút từng chút đi nha.
[1:02:08]Ha, mà việc nhỏ nhất là gì? Vào trước quét sân chùa cho sạch, dọn hết cái nhà vệ sinh cho cho sạch. Lát nữa mọi người đến nghe Pháp có mọi thứ đều sạch sẽ. Trong bếp của Ni sư còn cái gì mình làm chén cho sạch, cho nó sạch hết, cái gì cũng phải sạch. Bếp sạch, nhà vệ sinh sạch, sân sạch nha. Rồi. Được không ạ? Dạ được. Nhớ như vậy. Ừ, từng chút chút như vậy thôi. Ừ. Một cái phước nữa để cho ta có ý chí nữa là ta thấy ai mà bạc nhược, sống trên đời yếu đuối, thiếu nghị lực thì ta lúc nào cũng kèm cặp họ, khuyên bảo họ để họ cố gắng thêm nha. Chính cái lời khuyên ta nhẹ nhàng ờ ta dắt dìu họ đi để họ làm điều phúc từng chút
[1:02:57]từng chút, rồi ta dắt dìu họ để họ làm những việc khó nhọc hơn dần dần dần dần. Khi họ nản, ta một bên ta động viên, ta khuyên bảo thì cái đó cũng là cái nhân quả để cho ta xuất hiện cái sức mạnh ý chí trong lòng mình. Nhớ như vậy. Ai có nghị lực rồi thì ta ca ngợi cho cả làng cả nước biết hết. Ta ca ngợi cái người có nghị lực, còn ai không có nghị lực thì ta kèm cặp, dắt dìu, trợ duyên, khuyên bảo ờ và khuyên cho họ làm những điều tốt. Khi họ muốn nản thì lúc nào cũng có ta bên cạnh khuyên bảo. Như có một bài nhạc á Seasons in the sun, có ai biết bài đó không? Những mùa nắng đẹp á, Seasons in the sun, những mùa nắng đẹp.
[1:03:43]Trong đó có một cái câu là: Chào Michelle, ờ người yêu của anh. Trong cuộc đời này mỗi khi mà anh vấp ngã thì lúc nào cũng có em bên cạnh để nâng anh dậy. Đó, cái người mà nâng ổng dậy và đưa ổng đi tới đó ổng biết ơn đến khi mà ổng về. Goodbye Michelle, my little one. You gave me love and helped me find the sun. And every time that I was down. Đó, những khi em vấp ngã rồi.
[1:04:21]Cha mẹ thương con thì phải ráng rèn cho con ý chí nha. Chứ đừng ôm ấp, chiều chuộng, làm giúp mà con mình bạc nhược. Khi mà không còn mình bên cạnh nữa thì nó nó trở thành vô dụng, yếu đuối và thất bại giữa cuộc đời này, lúc đó nó mới khổ á. Lúc đó con mình mới khổ. Thương con thì phải dạy con, chớ đừng có làm giùm con mọi chuyện. Nhớ như vậy. Đừng làm giùm con. Đừng nghĩ thương là làm giúp, mà thương là phải phải rèn luyện, phải dạy dỗ. Mà dạy dỗ là phải đưa con mình vào cái tình huống gì? Cực khổ nha để cho con mình có ý chí. Như vậy, nhớ bố mẹ như vậy. Bây giờ mùa hè có nhiều nơi hay tổ chức những khóa đạo đức mùa hè cho học sinh.
[1:05:19]Ta xem cái chùa nào mà có cái chương trình hay thì ta cứ gửi con đến, như vậy nha. Có một lần Thầy đọc cái bài trên mạng, đọc nửa bài rồi Thầy bỏ Thầy không đọc nữa, tại thấy nó chán quá. Bài như thế này: Tôi rất yêu vợ tôi nha. Tôi xem nàng như bông hoa mà tôi làm đúng bổn phận của người đàn ông là yêu thương, chiều chuộng, lo lắng, bảo bọc đủ thứ. Và bây giờ thì nàng hư, đổ đốn ra hư. Thì Thầy nói ổng đi đúng công thức để hư mà. Yêu thương, bảo bọc, chiều chuộng, giúp đỡ đủ thứ thì thì phải hư thôi, nhớ như vậy. Ai được yêu thương, chiều chuộng, bảo bọc đều từ từ phải hư, nhớ giùm Thầy câu đó.
[1:06:05]Nói như vậy, Thầy nói vậy thì con yêu nhau làm thế nào? Thầy con yêu nhau thì phải làm sao? Yêu nhau thì phải dạy nhau. Nói vậy nếu mà yêu mà dạy thì cổ không thèm yêu con, thì mình nghỉ không thèm yêu nữa. Cứ vậy.
[1:06:23]Nhớ như vậy, chứ không có yêu thương mà là chiều chuộng, bảo bọc thì hư liền. Trong tình yêu cũng vậy, mà trong cái tình cảm cha mẹ với con cái cũng vậy. Cho nên, yêu thương thì nhớ phải làm sao? Phải dạy dỗ. Có những lúc mình thể hiện cái sự quan tâm, yêu mến, nhưng mà có những lúc mình phải làm sao? Phải cứng rắn, phải dạy dỗ, rèn luyện. Không chịu thì nghỉ yêu có sao đâu, đi tu ngay. Đó, nếu mà nói muốn chia tay, được, em chia tay anh đi tu ngay, suy nghĩ kĩ đi nha, suy nghĩ kĩ đi. Không dám liền, không dám chia tay liền, nha không? Mà phải chấp nhận sự sự dạy dỗ, như vậy nha. Yêu là dạy dỗ.
[1:07:01]Giữ lời hứa cũng là một ý chí. Cái này khó lắm à nha. Trên đời ta, ta hứa bao nhiêu lần rồi? Và ta cái tỉ lệ mà ta thực hiện được cái lời hứa mình là bao nhiêu phần trăm? Ngẫm lại giùm thầy. Cứ mỗi lần ta thất hứa thì kiếp sau ta có một lần thất bại, nha. Thất hứa là nhân, mà thất bại là quả, nhớ giùm thầy. Điểm lại hết cuộc đời mình bao nhiêu lần mình thất hứa. Tối nay về ghi sổ lại, nha, đưa lên Facebook, nha. Coi là: "Trong đời tôi cho đến ngày nay tôi đã thất hứa tất cả là..." coi là "...57 lần" thì yên chí, kiếp sau ta có 57 lần thất bại trong cuộc đời. Nên vì vậy, là phải ráng mà giữ lời hứa,
[1:07:56]thực hiện cho được lời đã hứa thì ta tránh được cái thất bại. Mà khi ta hứa, ta thực hiện được lời hứa thì kiếp sau ta có một cơ hội để thành công. Ví dụ, ta đã hứa 100 lần và ta thực hiện được 100 lần, kiếp sau ta có 100 lần thành công, sướng không ạ? Rất là sướng, cho nên đừng thất hứa. Mà để giữ được lời hứa thì cần phải có cái gì? Ý chí, nhớ như vậy. Nha, ý chí. Cái ý chí đó làm gì? Là tự cứ nhắc cái lời hứa mình trong đầu hoài: "À, ngày đó mình đã hứa điều đó, ngày đó mình đã hứa điều đó". Đôi khi có quên thì ai nhắc lại mình rất là rất là mừng, đó. Nên cố gắng giữ lời hứa trong đời này. Nhiều khi đời lời hứa nó quan trọng, có những khi lời hứa những chuyện nhỏ nhỏ,
[1:08:45]nhưng mà chuyện lớn hay chuyện nhỏ, cố gắng giữ gìn cái lời lời hứa của mình. Cái người Đảng viên thì có cái lời gì? Lời thề với Đảng phải không ạ? Bởi vì thầy không phải Đảng viên, thầy cũng chả biết thề cái gì ở trỏng. Nhưng mà cái lời thề đối với Đảng, đối với đất nước, đối với Tổ quốc, đối với nhân dân thì nó là một điều rất là thiêng liêng, rất là lớn. Và nếu ai giữ được cái lời thề đó, một lòng sắt son chung thủy, trung thành với đất nước thì sao? Thì đời sau là gì? Đời sau họ thành công mãi, vì cái lời hứa làm sao? Lời hứa đó phải kéo dài, phải không ạ? Lời hứa đó phải kéo dài cả đời thì kiếp sau cái thành công nó làm sao?
[1:09:31]Nó cũng kéo dài. Nhớ như vậy, nhân thế nào thì quả thế đó. Nên những lời hứa tốt đẹp, sự thực hiện những lời hứa tốt đẹp thì quả báo của nó là đem đến những sự thành công rất là cũng tốt đẹp, nhớ như vậy nha. Còn nói bây giờ có những người rất kiên trì, nhưng mà kiên trì làm điều ác thì làm sao ạ? Ví dụ như bây giờ có một người đó, ổng đó ổng làm nghề sát sinh, ổng sát sinh để ổng ổng ổng mở nhà hàng ổng bán thịt, rồi trong nhà đôi khi gặp những chuyện xui, thì có người mới lại nói: "Anh bỏ nghề này đi, nghề này tàn bạo quá". Ổng nói: "Không, tôi nào giờ sống nhờ cái nghề này, tôi quyết tâm theo đuổi cái nghề này",
[1:10:23]và ổng kiên trì ổng làm, ai nói gì cũng không được. Thì cái ý chí mà quyết tâm như vậy thì quả báo là gì?
[1:10:33]Quả báo là sau này đọa không có đường thoát. Đọa luôn không bao giờ ra được. Hễ đọa làm trâu rồi vài ngàn kiếp trâu, thế giới tận thế rồi vẫn còn làm con trâu gặm cỏ vì cái quyết tâm của mình, cái bướng bỉnh của mình trong điều ác làm cho mình không có ngày trở lên được, như vậy. Chứ còn nếu lúc đó có người khuyên thì cũng sẽ đọa làm trâu đó, nhưng mà bao nhiêu chục kiếp thôi rồi lại được quay lại làm người. Còn bướng bỉnh nói một câu quyết tâm, khởi một cái quyết tâm để đi theo điều ác thì đến khi thế giới này cháy hết, chết hết rồi, mình cũng đang còn là cái con trâu, như vậy. Vừa rồi trên báo ta thấy đăng một chuyện
[1:11:15]là Úc không chịu xuất khẩu bò cho Việt Nam nữa, vì khi nó qua đây nó xem cái quy trình giết mổ, nó thấy mình giết mổ rùng rợn quá, cầm búa đập đầu con bò, con bò nó giãy đành đạch đành đạch nó la, nên họ nói cái sát sinh ác quá họ không xuất khẩu bò. Rồi bây giờ, trong đời ta có khi nào ta bị oan ức chưa ạ? Có. Có bị bạc đãi chưa ạ? Có. Có bị hiểu lầm chưa ạ? Có. Rồi ta làm sao? Thì ta làm sao? Ta đau khổ phải không ạ? Ta khóc lóc, ta đòi nhảy xuống cầu Chương Dương phải không ạ? Ta để xe lại phải không ạ? Có không? Không. Nhưng mà nếu mà muốn vượt qua những nỗi oan ức, hiểu nhầm đó, cái sự bạc đãi đó thì ta phải làm sao?
[1:12:00]Phải có ý chí, nhớ như vậy. Chớ trên đời này không thiếu những cái lúc mà ta bị bạc đãi. Mình có công mà họ cứ xem mình như có tội. Mình làm điều tốt, họ cứ gán cho mình cái điều xấu. Mình không nói điều đó, họ gán cho mình nói câu đó. Đó là chuyện đó xảy ra rất là nhiều. Và ta cần một ý chí để gì? Để chịu đựng và vượt qua những điều đó. Để đi tiếp, để sống tiếp, tiếp tục làm điều tốt, và đó là câu trả lời nha. Coi chớ lúc đó sự thật không có minh oan được. Nhưng mà sao? Chấp nhận, chịu đựng, bước tới, tiếp tục làm điều tốt thì sẽ có câu trả lời khúc sau. Như thầy cũng vậy, đời của thầy vô số điều oan ức, vô số điều oan ức.
[1:12:51]Những cái điều mà người ta gán cho thầy thiếu điều phải ở tù không có ngày ra, như vậy, nhưng thầy kiên trì chịu đựng, tiếp tục làm điều tốt thôi, tiếp tục đi giảng dạy những đạo lý tốt đẹp cho con người, rồi cuối cùng mọi người cũng phải hiểu ra. Và những kẻ nói xấu lần lần nó không có nghĩa nữa, như vậy. Cố ráng phải dùng ý chí như vậy ha. Bây giờ nói dùng ý chí để tu tập, nha, bởi vì khi bước vào cuộc đời tu hành thì ta có những cái điều khó. Hễ tu rồi là phải biết làm phước, phải không ạ? Mà làm phước rất nhiều. Dễ không? Không dễ. Ta làm phước chút chút thì được, chứ làm những cái công đức lớn rất là khó làm.
[1:13:35]Mà khi bước vào cuộc đời tu hành rồi phải tránh điều tội, đúng không ạ? Phải tránh, tránh từng chút nhỏ nhỏ, dễ không? Cũng rất khó. Phải tránh từng điều tội, tránh từng điều sai lầm nhỏ nhỏ, mà ta nhiều khi không biết cái nào sai, cái nào đúng, phải không? Vì trong vô minh mà, ta không biết điều nào sai, điều nào đúng, mà phải tránh cho tội. Rồi trên con đường tu hành thì luôn luôn có nhiều nghịch cảnh vây bủa, ta phải đủ ý chí mà vượt qua hết để mà bước tới. Trên con đường tu hành đầy những cám dỗ chập chùng, phải làm sao? Vượt qua hết nha, không bị vấp ngã lại. Trên con đường tu hành sau những cái khó khăn,
[1:14:17]gian khổ, có dấu hiệu của những thành công thì coi chừng cái tâm kiêu kiêu mạn, lại phải vượt qua được cái tâm kiêu mạn đó, khó không? Rất khó vô cùng. Rồi khi trên con đường tu tập như vậy, buộc phải giáo hóa chúng sinh, vừa phải tự tu mà vừa phải chia sẻ những điều đạo lý tốt đẹp này đến với mọi người, mà dễ không? Có ai chịu nghe mình nói không? Không, không ai chịu nghe mình nói hết, tại vì mình chưa có duyên, phải tạo duyên, bao nhiêu điều điều vất vả như vậy. Mà những điều vất vả nó chập chùng, chập chùng hết kiếp này đến những kiếp khác, mà ta phải đủ ý chí để đi qua hết, thành tựu được hết thì mới chuyển
[1:14:59]được cái thân phận từ phàm thành thành thánh được, chứ không phải là dễ. Còn cái chuyện mà thành Phật thì chỉ trong mơ thôi, nha, chỉ trong mơ thôi. Thì ở đây vậy, trong cái cuộc đời này đầy những khó khăn, đầy những cám dỗ, từ những nghiệp xưa, từ những cái điều bất thiện vốn có của cuộc đời thì ta cần rất nhiều ý chí để đi tới, để vượt qua, để bước lên. Vậy.
[1:15:32]Và ta cũng cám ơn những vĩ nhân, những thánh nhân, những con người mà ý chí phi thường, họ đã đến với cuộc đời để mà thay đổi được thế giới này, đúng không ạ? Thay đổi. Và ta cũng nguyện như vậy, ta cũng nguyện hết sức là nỗ lực nơi bản thân mình làm những điều phước chút chút để sau này tạo thành một cái ý chí lớn hơn và nối bước các bậc thánh nhân, các bậc vĩ nhân đã đến trong cuộc đời này để ta đóng góp dựng xây cái thế giới này thành một nơi yên vui, hạnh phúc hơn nữa nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.