[0:02]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Trước khi đến với thời thuyết giảng của sư phụ, chúng con xin thành kính cung thỉnh trên quý thầy cô và tất cả toàn thể hội chúng cùng thưởng thức một sáng tác do chính sư phụ sáng tác. Bài hát song ngữ được mang tên Vì Có Phật sẽ được thể hiện qua phần trình bày của thầy Pháp Trưởng ạ. Xin hãy dành một tràng pháo tay thật lớn.
[0:46]Thanks to the Buddha's teachings, we learn to love each other.
[1:11]Thanks to Holy peers, the sun purifies newsprint.
[1:32]Thanks to the temples, we are, for the sheet to be left be.
[1:47]Yeah who's got to my time, little lie I've seen. We all, all, all overcome, and all trouble.
[2:02]Honesty, the Buddha gives a shelter to our lives. Even evil days, always mourn the stars, lead me to the brighter path, run from dusk.
[2:26]Let's
[2:47]make our belief lighter, and breathing with more colors.
[3:13]Vì ánh sao khuê dịu dàng, trời đất tưng bừng reo hân hoan.
[3:28]Vì trái tim từ bi rạng ngời,
[3:35]tỏa sáng cho trần gian muôn lối. Vì nhớ chuông chùa sớm ngập lòng, nguyện mãi theo người chân mây mông.
[3:58]Loài người lạc vào trong sương, đi về trong mộng mơ. Tìm lại trong đêm lắng sâu khi hoài nghi sụp đổ. Phật là vội cây bóng che cho cuộc đời luôn tươi mát. Giữa chông gai bể dâu, ánh sao mai trời cao cho bàn chân đường gập ghềnh vượt phong ba.
[4:35]Cùng thắp lên niềm tin nhiệm mầu, để thấy con người yêu thương nhau.
[4:50]Cùng ước mong ngày sau nhiệm mầu,
[4:58]trần thế được yêu thương nhau.
[5:09]Yêu thương nhau. Yêu thương nhau.
[5:27]Xin trân trọng cảm ơn giọng ca hào sảng, rất nội lực và rất tuyệt vời của thầy Pháp Trưởng đã thể hiện rất xuất sắc ca khúc rất ý nghĩa ca ngợi Đức Phật của sư phụ ạ. Xin hãy dành một tràng pháo tay thật lớn nữa cho thầy ạ. Và giờ này đạo tràng chúng con đã trang nghiêm thanh tịnh, chúng con xin đê đầu thành kính cung thỉnh sư phụ quang lâm pháp tòa.
[5:55]Chúng con xin thành kính cung thỉnh toàn thể hội chúng niệm Phật cầu gia hộ. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[6:15]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[6:29]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[6:40]Chúng con xin thành kính cung thỉnh trên sư phụ cùng toàn thể hội chúng đồng an tọa.
[6:53]Có cái anh An ảnh là Chủ tịch Học viện Hàng Không á con, mời lên gần gần trên này ngồi với lại... Nguyệt Bảo đâu con kêu.
[7:09]Hỏi Nguyệt Bảo đâu, Nguyệt Bảo Quỳnh Nga đó có đưa cái anh Chủ tịch Hội đồng Học viện Hàng Không tên là An ở đâu ha.
[7:25]Tụi con biết số điện thoại không, gọi hỏi. Biết số điện thoại thì gọi hỏi thử coi. Tới chưa? Sư phụ mới thấy ảnh mới nhắn tin cho sư phụ.
[7:42]Có Thượng tá Hồ Văn Lảnh không kìa. Á Hồ Thị Lảnh chứ quên, I'm sorry, lộn giới tính.
[7:51]Lát lên thuyết trình cái về cái căn cước điện tử cho cho huynh đệ nghe một chút không? Không, lúc đó là vì nhà nước khuyến khích á, mình phải đăng ký định căn cước định danh gì á, điện tử hết. Có gọi hỏi? Không thấy.
[8:10]À đây nè.
[8:14]Thôi mời lên rồi tụi con sắp sắp thêm ghế đi con, kiếm chỗ ngồi. Anh An đây hả? À à, thầy chào nha. Mời qua đây ngồi, sắp thêm ghế đó. Kiếm chỗ ngồi đi con, kiếm chỗ ngồi gần gần đi con.
[8:41]Ở đây nói ngoài sân có nghe không kìa? Nghe hả?
[8:51]Dạ.
[9:02]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay thì đáng lẽ sư phụ đang ở Nghệ An giảng khóa thiền ngoài đó định kỳ hàng tháng. Nhưng cái tháng này cũng có vài việc, rồi cái sư phụ cứ giảng online ở chùa. Từ Tân cũng ở đây, mà Pháp Vân cũng ở đây, hôm nay Nghệ An thì con qua Thanh Hóa ai giảng kìa? Nói: "Thầy Tự Long ngoài đó". Ừ thôi cũng được. Ừ nên hôm nay ta nghe là nghe cái bài nghe ké của Nghệ An nha, chùa Viên Quang Nghệ An.
[9:43]Ở ngoài đó thầy cũng lo đàng hoàng há? Bố trí đàng hoàng hả? Hôm nay ta trao đổi một cái đề tài nó nho nhỏ chút vậy thôi, Các Mức Độ Đạo Tâm.
[10:00]Nhiều ta nói ta tu hành thì ta là người có đạo, ta có hiểu đạo lý.
[10:09]Ta có một cái tôn giáo hay còn là một cái đạo để ta đi theo, ta tin tưởng. Nhưng cái lõi của mọi vấn đề đó, ta gọi là đạo tâm, cái tâm đạo. À cái tâm đạo này nó sai khác giữa mỗi người với nhau, có người nhiều, có người ít. Ừ ta có thể phân biệt từ thấp nhất lên tới cao nhất. Cái người mà ví dụ như người có tâm đạo ít á là người mới mới nghe một vài cái đạo lý hoặc là nghe bạn bè mình nói cái tự nhiên thấy thích thích, rồi sau đó quên. Hoặc ai dụ dỗ mình đi nghe một buổi giảng, mình ngồi nghe được một buổi giảng ngủ lên ngủ xuống ngáp tới ngáp lui thì cũng thích, hỏi thì cũng thích nhưng mà sau đó năm phút quên sạch.
[11:05]Thì cái này cái người cái tâm đạo chập chờn, rất là yếu. À còn một người cao nhất, cái tâm đạo cao nhất là một bậc A La Hán, bậc chứng đạo. Toàn bộ cái tâm hồn của người đó chỉ là đạo, không có một chút sơ suất, không chút một hạt bụi sai lầm. Ta gọi là chữ vô lậu. Lậu tức là sơ suất, vô lậu là không có một chút sơ suất nào trong từng cái ý nghĩ, trong từng cái lời nói, trong từng việc làm. Đó là bậc A La Hán, tức là người có tâm đạo tuyệt đối. Còn chúng ta ngồi ở đây là ở chắc đâu khoảng lưng chừng. Đâu lưng chừng ở giữa. Bây giờ thì ta ta đánh giá lại cái đạo tâm chúng ta một chút. Tại vì cái đạo tâm nó quan trọng và nó định hướng
[11:59]cho cuộc đời tu hành của ta những kiếp này và những kiếp sau. Thì có một cái mức độ đạo tâm nào mà đến mức độ nào mà nó thành thuần thục, chín muồi thì ta có thể chứng đạo được. Còn nếu cái mức độ đạo tâm nó yếu thì ta cứ bị luân hồi, bị tái sinh. Rồi khi thì làm điều thiện, rồi khi thì làm điều ác. Cứ vậy mà trôi lăn, khi thì hưởng được điều phúc lành, may mắn, khi thì phải thọ nhận những quả báo đau khổ, cứ rất là khổ sở. Đa số loài người bị như vậy, cứ cái thiện, ác, tội, phước, tốt, xấu cứ đan xen lẫn nhau làm cho cái chúng ta cứ phải trôi lăn không có điểm dừng. Nên cái điều chúng ta hướng đến là làm sao ta đi dần cho tới cái đạo
[12:54]tâm tuyệt đối, vĩnh viễn chấm dứt cái luân hồi, sinh tử, khổ đau.
[13:02]Cái ừ mà cái đạo tâm á ta chia ra nhiều mức độ cho nó cụ thể để ta biết nhìn lại mình và biết làm gì, biết phấn đấu, biết tu tập thế nào cho đạo tâm ta càng lúc càng hoàn hảo hơn. Vì đạo tâm giống như là cái nhân và để thành cái quả. Cái quả là quả thánh á, là đắc đạo. Thì nơi cái như như ví dụ ta nói một vị A La Hán á, tâm hồn thuần thiện đến mức độ đó gọi là đạo tâm tuyệt đối, cũng là đạo quả tuyệt đối. Lúc có nhân cũng trở thành quả luôn. Còn ở mức độ của chúng ta á, đạo tâm là cái nhân, còn cái cuộc sống chúng ta, cái sự tu hành chúng ta, cái ảnh hưởng của chúng ta với người khác là là quả.
[13:47]Nên ở đây hễ có nhân thì có quả, nhân tốt đẹp chừng nào thì cái quả sẽ tốt đẹp chừng nấy. Ừ ta ta nói về cái đạo tâm để ta nhìn kỹ lại mình một chút hôm nay vậy. Ờ đạo tâm là gì? Thì ta nói thì mênh mông nhưng ta định nghĩa lại ba điều thôi cho dễ hiểu.
[14:11]Cái đạo tâm thứ nhất là ta hiểu về cái mục tiêu giác ngộ.
[14:20]Đây là cái định nghĩa cơ bản á, tới ba điều lận, nhưng mà mà mà thứ nhất: hiểu về sự giác ngộ, thứ hai là hiểu về nhân quả, và thứ ba là tôn kính được bậc thánh, đây nhất là Đức Phật. Có ba điều này gọi là ta có đạo tâm. Điều thứ nhất là hiểu về sự giác ngộ thì ta không hiểu. Ta chưa giác ngộ lấy gì mà hiểu? Nên cái gọi là nghĩ đến sự giác ngộ, hiểu về sự giác ngộ thì thường là chúng ta tin, có một cái sự hình dung mơ hồ nhưng làm chúng ta yêu thích thì đó gọi là tạm gọi là chúng ta hiểu về sự giác ngộ. Có cái yêu thích. Như nói bây giờ, ví dụ một người đang mê lầm, đang chạy theo cái danh vọng, dục lạc của cuộc đời, bây giờ ta đến ta nói với họ:
[15:18]"Ồ có một điều giác ngộ cao quý là vượt khỏi cái sự mê mờ,
[15:25]u minh tối tăm của thế gian. Đây là một sự sáng suốt tột cùng". Mình nói rồi càng nói người ta càng ngủ, không hiểu gì hết. Giữa cái điều người ta ham mê dục lạc với cái mục tiêu, cái trạng thái của sự giác ngộ, nó không dính gì nhau hết, người ta không hiểu. Mình càng nói người ta càng không hiểu. Mà tại sao vậy? Tại chính mình cũng chưa giác ngộ. Mình cố gắng mình giải thích gì giải thích cũng chỉ là chữ nghĩa bằng cái sự hình dung của mình, người ta cũng không hiểu. À vậy làm sao để bước đầu mà gieo cái đạo tâm cho một người khác khi người ta chưa hình dung gì, không hiểu gì về sự giác ngộ?
[16:06]Bởi vì sự giác ngộ là một điều trừu tượng cực kỳ, trừu tượng hơn tất cả mọi điều trừu tượng trong cuộc đời này. Ta nói triết lý gì trừu tượng thì trừu, không bao giờ có một triết lý nào có thể trừu tượng hơn sự giác ngộ. Vậy làm sao mà ta hiểu, ta tin, ta yêu thích cái sự giác ngộ để ta nhắm tới mà ta tu hành? Đây là điều cực kỳ khó. Nên ngay cái đầu tiên để gọi là ta hiểu, ta yêu thích sự giác ngộ là một điều cực kỳ khó khăn. Mà nếu không hiểu, không tin, không yêu sự giác ngộ, ta không có đạo tâm. À hồi lúc ừ hồi lúc sư phụ làm à làm điệu ở một cái chùa Đại Tòng Lâm á, thì chùa Đại Tòng Lâm là sự cai quản của Ấn Quang.
[16:53]Là các vị thầy Ấn Quang cứ lên xuống để coi ngó Đại Tòng Lâm. Thì lúc đó là sư phụ làm điệu đó, cứ đi chẻ củi, cấy lúa đồ, đại khái vậy. Thì tới lúc cái mấy thầy xuống mấy thầy cất cái cái chánh điện lại, tại cái chánh điện hồi xưa đâu từ xưa trước giải phóng làm bằng tôn, vách tôn, mái tôn đồ, mấy thầy thấy sập sệ quá thì mấy thầy tháo ra, cất lại bằng à bằng bằng bằng gạch đồ cho đàng hoàng. Tại vì sư phụ cũng có học về xây dựng kiến trúc cho nên lúc đó mình có nhiều ý kiến. Lúc ở trên Ấn Quang đưa xuống ông thầu, đưa xuống ông thầu. Thì làm việc với ổng thì ổng cũng lịch sự, nhã nhặn, tri thức lắm, cũng người Bắc, nói năng đồ đàng hoàng.
[17:32]Nhưng mà khi làm một chút xíu phát hiện ra ông này không hề biết gì về cái kỹ thuật xây dựng cả, ổng chỉ là làm theo kinh nghiệm. Nên nhiều cái ổng sai lắm, cũng may là lúc đó sư phụ có học, nên sư phụ mới chỉ lại ổng hết, từng cái mấu thép, từng cái thép cách này kia hết. À rồi rồi quý thầy đó thấy sư phụ cũng cũng hiểu biết cho nên cũng giao, cũng phụ làm vậy. Thì đặc biệt là có thầy Minh Phát, thầy Minh Phát. Ở Ấn Quang thầy giống như tri sự Ấn Quang, thầy cũng lên xuống. Thầy da thì trắng, người mũm mĩm, đẹp. Thì thầy nói là thầy là đàn ông nhưng mà thật nói nói đẹp như con gái cũng được, không sao hết.
[18:13]Ừ và những lời đồn về thầy dễ sợ lắm, đồn thầy như Bồ Tát, như có thần thông, phép lạ nhiều. Thì thì có những khi rảnh việc, thầy ngồi ở trong cái rừng cây. Bởi hồi đó cái Đại Tòng Lâm còn rừng cây nguyên sinh, sau này bị đốn hết trơn. Cứ ngồi chơi vậy đó. Thì thì thì sư phụ là người gan dạ lắm, tới sư phụ ngồi kế bên cạnh liền. Cứ nói: "Thưa thầy, con nghe thầy có phép, thầy thầy kể con nghe với." Ngồi... dạ... nói: "Tôi thì có phép gì?" thì Sư phụ mới lôi từng cái câu chuyện mà đã được nghe đã hỏi lại từng câu để nhờ thầy xác nhận lại, cái câu chuyện người ta nói về thầy như vậy là có đúng hay không.
[18:50]À thì khi mà thầy kể lại thì nó khác với người ta đồn hết trơn à, ta không có không có đồn gì đúng hết trơn. Nhưng mà cái câu chuyện của thầy thầy kể thì nghe khiêm tốn, nhưng mình hiểu cái đạo lực của thầy khủng khiếp lắm. Ví dụ có câu chuyện thế này: có một cái người nào đó có một cái cô nào đó cô bị ma nhập mà nói là quỷ nhập đúng hơn á, vì nó dữ quá đi. Là là là là là nó không sợ ai hết, mà rồi gia đình rất là khổ sở, nhờ hết thầy này tới thầy kia mà nó tỉnh queo. Tỉnh queo thì cái cô đó cô bị nhập thì cô cũng nghe hết, cái ma nó nhập ra nhập vô mà cả bầy ma vậy đó, bầy quỷ chứ không phải ma, nó nhập ra nhập vô nó nói chuyện
[19:26]gì cô cũng nghe hết, nhưng cô bị khống chế không làm gì được. Trong đó sau này khi cô tỉnh rồi cô mới kể, cô mới nói là khi mà ở nhà mà rước mấy ông thầy lại tụng á thì cô mới nghe nói: "Ôi, mình thấy nó chứ nó đâu thấy mình đâu mà sợ gì", nó cứ tỉnh queo, ông thầy tụng xong rồi đi về kệ ổng, còn nó cứ nó nó nhập. Cái sau không biết rồi ai đồn cái cái mới mời thầy Minh Phát tới. Thì người ta nói chuyện người ta đồn người ta kể thì lâm ly lắm: thầy tới thầy làm phép, thầy làm đồ, thầy trấn quỷ, nghe sợ, nhưng mà tới khi mà Sư phụ hỏi thầy thì thầy nói: "Đâu không, tôi không có làm gì. Cái khi mà mời tôi tới nhà, tôi chỉ hỏi:
[20:05]"Ai, ai bị ma nhập?"" Thì nói cái là ma mất tiêu luôn. Thì cái cô đó cô cũng cô cũng thuật lại, cô nói khi mà thầy vừa tới nhà thầy hỏi một cái tất cả ma nó chạy mất biến mất luôn, cô coi thoát ra liền. Đến như vậy, cái tức là cái cái uy lực, cái đạo lực của thầy cũng rất là mạnh chứ không có đùa. Nghe nghe thầy kể cái khiêm tốn, tức là thầy nói thầy không làm gì cả, nhưng mà giải được cái bệnh nhập vong. Thì Sư phụ nghe xong Sư phụ biết là thầy thầy là đạo hạnh rất là cao cường chứ không phải đùa đâu, không phải đùa. Nhưng mà đặc biệt là ý thầy muốn nói là mấy cái người phật tử đi theo thầy á.
[20:45]Chùa Ấn Quang thì gần cái ngã bảy ở Lê Hồng Phong nhớ không à? Mà Lê Hồng Phong là bến xe, hồi xưa đó là cái bến xe, nguyên cái dãy đường đó là bến xe không, bến xe Miền Đông lội chạy về đó đó. Miền Đông là đổ về đó là cái bến xe nó nhếch nhác dữ lắm, Từ Ân không biết có nhớ không? Nhếch nhác dữ lắm, trời ơi nó bê bối mà dân lơ xe mà dân bến xe mà thôi. Phát hiện ra là đệ tử của thầy Minh Phát toàn là cái dân lơ xe, dân bến xe không. Mặt ông nào ông nấy như xã hội đen bặm trợn thấy ớn lắm. Nhưng mà một tiếng là sư phụ tui, hai tiếng sư phụ tui, tức là cực kỳ kính nể thầy Minh Phát. Rồi Sư mới mới mới tìm hiểu coi thầy thầy dạy cái gì thì thầy cũng đơn sơ
[21:29]chả có gì dạy, thầy thích làm chẩn tế và niệm Phật, đơn sơ vậy thôi. Nhưng mà đặc biệt những cái lời đồn hoặc là những cái hành trạng về những điều giống như có thần thông của thầy á, chinh phục cái đám bến xe đó. Cái đám bến xe là cái đám hung dữ, ít có nể ai, ít có tin ai, nhưng mà mà thầy thì cũng không có dạy gì nhiều, thầy chỉ có lẽ là bởi cái cái cái cái cái thần lực siêu nhiên gì của thầy mà mấy đứa đó nó thấy á nên nó mê. Ở đây Sư muốn nói điều này: khi ta nói giải thích cho người khác về sự giác ngộ bằng cái lý thuyết cao siêu rất nhiều người không hiểu, trừ những người có thiện căn đời trước.
[22:15]Chỉ những người đã từng có thiện căn đời trước thì bây giờ nghe nói về cái sự giác ngộ, bỗng nhiên ta mơ hồ ta yêu thích thì ta có thiện căn lắm mới được như vậy. Còn bắt cái đám bến xe mà nói về giác ngộ cho nó nghe coi chừng nó chửi thề à. Tại nó không hiểu, nhưng có một ông thầy có thần thông thì nó mê liền. Và đối với nó, sự giác ngộ là gì nó không cần biết, nhưng biết phải có thần thông, rồi có phép lạ là được. Và cái chuyện và cái chuyện mà mà mà thầy Minh Phát lúc đó nổi tiếng, sau này thầy mất sớm rất là uổng. Mất sớm chứ trong đạo Phật mình cũng mất một người đặc biệt phi thường, cũng cũng rất là uổng.
[23:00]Thì cái cái câu chuyện về thầy Minh Phát cũng ly kỳ. Ví dụ như hồi đó thì có người cũng bà con với...
[23:09]bà con bên thầy Minh Phát mới kể câu chuyện là lúc đó có Hòa thượng Thiện Hòa trụ trì Ấn Quang á, Hòa thượng đức độ lắm á, Hòa thượng đức độ lắm. Thì có một cô gái tới
[23:23]xin xuất gia, Hòa thượng nói: "Trời ơi, con con gái mà vô đây xuất gia gì con?"
[23:31]Sư nghe có tiếng gì... Máy của con đó con?
[23:44]Thì khi cái cô bé đó tới xin xuất gia thì Hòa thượng nói: "Thôi, con gái mà xuất gia gì". Thì cô về cô chết liền. Chết liền thì đâu khoảng bảy, tám năm sau, cậu bé tới trở lại xin Hòa thượng xuất gia. Hòa thượng nói: "Trời con còn nhỏ quá xuất gia gì", cái cậu bé mới nói: "Trước xin xuất gia nói con gái không cho, bây giờ tới làm con trai rồi tới xin xuất gia còn nói còn nhỏ", Hòa thượng giật mình liền. Tự Hòa thượng nhớ cái chuyện đó. Có hồi xưa có một con có đứa bé gái đến xin xuất gia không cho nó về nó chết liền, bây giờ trở lại nên cái gương mặt của thầy Minh Phát nó na ná cũng là người nữ, tức là muốn làm con trai thì làm,
[24:22]muốn làm con gái thì làm, dễ sợ như vậy đó chứ không phải không đâu. Ừm thầy có cái nhiều cái câu chuyện đặc biệt người ta thấy cũng lạ, nhiều lời đồn về thầy lắm. Mà chính vì cái đặc biệt đó cứ làm cho những người họ không cần hiểu gì nhiều về lý thuyết, bỗng nhiên họ có niềm tin đạo, niềm tin đạo. Mà cái hay của thầy như vậy. Nên một người mà họ có cái đạo lực mạnh như vậy thì hơn cả ngàn lời giảng Pháp. Ví dụ như Sư phụ Sư phụ thuyết Pháp rất là vất vả, nhưng mà thực sự là không có độ được mấy đâu, không được bao nhiêu. Chứ bây giờ chỉ cần ai đó có thần thông bay lên ngồi đó thôi là rồi, người ta đổ qua bên đó hết người ta không cần theo đây nữa.
[25:05]Nhìn cái người bay lơ lửng hay hơn là cái người nói lải nhải lải nhải nghe mệt lắm, nghe buồn ngủ lắm. Ừ nhưng mà nếu mà ai bay ngồi lơ lửng giữa hư không vậy là ngon hơn nhiều, đại khái như vậy. Nên ở đây cái yếu tố đầu tiên của đạo tâm là cái việc mà hiểu về sự giác ngộ, tin về sự giác ngộ, yêu thích sự giác ngộ, thực sự không hề dễ dàng. Mà đó là cái cái thềm đầu tiên để gọi là ta có đạo tâm. Đó là lý do mà cái thế gian đông nghẹt người này không mấy người có đạo tâm, vì cái yếu tố thứ nhất này quá khó. Trừ trường hợp trong cuộc đời họ gặp được một vị thánh, giống như mấy ông bến xe mà ổng gặp thầy Minh Phát á, thấy yêu đạo Phật mà không
[25:49]có hiểu gì nhiều, cũng không có hiểu lý thuyết gì nhiều, chỉ việc biết là trong đạo Phật có ông thầy mình ổng cao siêu quá rồi mình tin mình theo, đó đặc biệt. Trong suốt cái lịch sử của Phật giáo, đạo Phật cũng vậy, có nhiều vị phát tâm tu hành vì họ may mắn gặp được một vị thánh, vị thánh nó đắc đạo cũng là một ẩn sĩ nào đó, nhưng thực sự có những điều phi thường cái khiến cho họ tin, chứ còn nói về sự giác ngộ họ không hiểu. Nên ở đây nó có hai trường hợp để nói về làm cho ta tin yêu sự giác ngộ. Có hai trường hợp: một là ta có trí tuệ mà ta mơ hồ hình dung hiểu về sự giác ngộ để ta tin yêu, đây là người có trí tuệ lắm chứ không đơn giản
[26:29]đâu, phải có thiện căn lắm á, bởi vì sự giác ngộ là một điều siêu trừu trừu tượng, siêu trừu tượng không điều gì, không một lý thuyết nào có thể trừu tượng hơn sự giác ngộ nữa. Nên đây là hạng người thứ nhất. Cái hạng người thứ hai là ta gặp được một bậc thánh thật sự, thế là ta yêu thích sự giác ngộ mà cũng không cần giác ngộ là cái gì, không cần hiểu giác ngộ là cái gì, nhưng mà ta yêu sự giác ngộ chỉ bởi vì ta thân cận, chứng kiến cuộc đời của một vị thánh nào đó. Đây là hai trường hợp. Đó, nếu ta may mắn mà gặp được một trong hai trường hợp này thì ta có được cái thềm của đạo tâm. Vì những người ta ngồi đây cũng vậy,
[27:12]chịu khó nghe nói về sự giác ngộ là có thể ta là người trường hợp thứ nhất. Còn nếu ai may mắn đi đâu lên rừng, lên núi, ra biển, ra đảo mà gặp một vị thánh nữa thì ta thuộc loại người thứ hai. Nha. Ở đây ai là là là người thứ nhất, thứ hai? Nói nghe coi.
[27:34]Cái yếu tố thứ hai của đạo tâm là niềm tin về luật nhân quả, vì niềm tin này cho ta đạo đức, cho ta sự hiền thiện. Khi mình muốn làm cái điều gì cái mình cân nhắc cái quả báo. Khi mình nhìn thấy mọi người cái sự việc cái cuộc sống của mọi người ta suy luận về quả báo, về nhân quả, cái điều đó làm cho ta có đạo tâm. Nên cái thứ nhất là nói về cái cao siêu của sự giác ngộ là một, nhưng cái thứ hai cho ta có cái có cái đạo đức. Ừ ví dụ bây giờ vậy.
[28:22]Tắt đi con.
[28:29]Như bây giờ ấy, ta nghĩ
[28:34]khi ta hiểu đạo rồi, ta yêu đạo rồi cái ta muốn làm điều gì tốt đẹp cho cuộc đời, muốn làm nhưng không có tiền. Người thì bệnh hoạn, sức khỏe kém,
[28:48]kiến thức cũng không có, bằng cấp cũng không có gì. Cái ta mới cảm thấy là thực sự muốn làm phước ta phải có phước cái đã. Bây giờ không có gì hết, không làm chuyện gì phước lớn nhưng mà mình tin nhân quả, cái làm phước chút chút. Giúp ai được điều gì giúp, hoặc là lấy mấy hột cơm ra cho con mèo, con chó gì nó ăn cũng gọi là biết bố thí buổi đầu. Khi nào mình có tiền thì mình giúp người được nhiều hơn, vân vân vậy. Như mấy hôm nay mấy em nó đi nó đi vá đường buổi khuya, tại thường vá đường buổi khuya lúc xe ít, đi về thấy một bà bả đang cắm cúi bả lục thùng rác ra bả ăn. Cái mấy em này dừng bả lại, ngăn bả lại liền.
[29:30]Đưa bả lên ghế, nấu một mì gói, đập cái trứng gà cho bả ăn. Đó, bả vừa ăn bả vừa khóc. Tức là cuộc đời ta tới cái tột cùng của sự bi đát. Trong đêm khuya không ai nhìn thấy mặt mình, mình mới lén mà đi lục thùng rác ăn. Thì đồ ăn trong thùng rác đâu có bảo đảm vệ sinh, nó dơ bẩn, ăn vô nhiễm trùng có khi chết liền. May mấy em Phật tử mình đi vá đường nhìn thấy một người phụ nữ lục lục, tưởng cái gì, đứng nhìn thì thấy bả bóc cái gì trong thùng rác bỏ vô miệng thì mới hiểu rồi. Hiểu đã đói đến, mặt thì xơ xác không còn, mấy em ngăn lại, mời bà lên ghế ngồi. Một người phụ nữ ốm yếu, đói khổ, đi lục thùng rác ăn trong đêm là thấy những cảnh đời quá bi đát á.
[30:15]Nhưng mà mấy em đi làm đường, tức là cũng có phước á, biết chuyện làm phước để làm, rủ nhau đi làm, có có đồng đạo, có huynh đệ để làm. Đối diện trước cái người mà cái tình cảnh người ta quá thê thảm, cũng không có mặt mũi nào đi lục thùng rác ban ngày, phải đợi khuya không còn ai mới đi lục thùng rác, coi trong đó có ai vứt đồ ăn thừa mà ăn, mà đồ ăn thừa thì nguy hiểm vô cùng, bẩn thỉu. Nên những điều này ta thấy trong cuộc đời còn đầy rẫy những điều đau khổ. Mà tại sao ta bị rơi vào cái cảnh khốn cùng như vậy thì có lẽ đây cũng là quả báo. Quả báo lúc nào đó ta cũng cũng đối xử tệ bạc với ai.
[30:55]Nhưng bây giờ người ta trong cơn khốn cùng mà mình đi mình hỏi: "Chắc hồi xưa chị cũng tệ bạc với ai lắm ha?" Nói vậy thì thì không có tác dụng giáo dục. Cho nên mình ngang lúc đó, trong cảnh khổ ta đừng nói về về cái nhân, ta chỉ giúp thôi và hướng họ về tương lai thôi, nói rằng nếu ta muốn thoát cảnh khổ này thì vui lòng giúp ai được chút nào thì giúp. Giống hồi xưa cái ITC cái ITC ở Sài Gòn nó cháy, cũng chết đâu khoảng sáu bảy chục người. Lúc Sư giảng, có người đưa tờ giấy lên hỏi: "Thưa thầy, nhân quả gì mà ta bị chết cháy?" Sư mới trả lời: "Đây không phải là lúc ta hỏi về cái nhân quả. Đây là lúc ta nói lời yêu thương, chia sẻ, hỗ trợ, giúp đỡ.
[31:40]Chứ đừng có nói..." Tại vì nói nhân quả là toàn nói lỗi người ta, mà lúc đó không phải là lúc nói lỗi nhau nữa, lúc là lúc yêu thương. Như vừa rồi cũng vậy, vừa rồi cái Maroc động đất chết cũng phải là ba bốn ngàn người, chết hay mất tích. Libya quất một cái trận cơn vỡ đập, lũ lụt tràn một cái dứt đi luôn ba chục ngàn người, vừa chết vừa mất tích. Bây giờ là thi thể cứ trôi dạt vào trong bờ biển, không xử lý nổi và sẽ sinh dịch bệnh. Rồi ta thì vừa có cái trận hỏa hoạn ở ngoài Hà Nội, cháy hết 56 người, trong đó có hai bác sĩ, nhiều sinh viên, nhiều mảnh đời rất là đáng thương. Bây giờ ngồi mà hỏi nhân quả gì thì đúng là chọc giận.
[32:23]Lúc này là lúc chỉ yêu thương. Nhưng mà qua những cái sự biến động đau khổ cuộc đời đó, ta nghiệm sâu về nhân quả cho chính mình. Ta làm sao để biết đâu mình cũng có cái nghiệp đó, nó chưa tới thôi. Và cái nhiệm vụ, trách nhiệm của ta là cố gắng làm những điều điều phúc, lỡ ta trả quả báo rồi ta vẫn còn một số phúc để để đi qua sau đó. Rồi biết bao người chung quanh ta có những con người cũng còn kém phúc, ta phải làm sao giúp đỡ nhau cùng cùng biết đạo để tránh những điều lầm lỗi mà tránh những tai họa trong tương lai. Nghĩ như vậy. Nên cái yếu tố thứ hai của tâm đạo là luật nhân quả, niềm tin về luật nhân quả, và ta hiểu sâu sắc chừng
[33:11]nào thì đạo tâm của ta càng lớn chừng nấy. Mà luật nhân quả nó cao hơn cả trình độ tiến sĩ. Ví dụ sau này người ta có một cái môn gọi là Nhân quả nghiệp báo học thì có thể học từ vỡ lòng cho tới tiến sĩ luôn, vẫn chưa hết, vẫn chưa hết về cái sự sâu xa của luật nhân quả. Nhưng mà tiếc rằng là thế giới ta chưa sẵn lòng để đón nhận điều này. Chứ nếu thế giới ta có mở ra một môn học gọi là Nhân quả nghiệp báo học, ta đẩy cái văn minh của loài người lên cực cao liền, thế giới này sẽ cực kỳ tốt đẹp. Do đó, nếu có điều kiện chúng ta cố gắng soạn biên soạn cái giáo trình về luật nhân quả từ thấp lên rất cao.
[33:55]Biết đâu đây là một cái gợi ý mà ta cứu được cái thế giới này. Thì suy nghiệm về nhân quả, về những mảnh đời, sự đau khổ, rồi những may mắn. Và dựa trên cái niềm tin về nhân quả, sự hiểu biết về nhân quả, ta thay đổi cuộc đời mình nhiều lắm á. Làm cái gì cũng cân nhắc nhân quả, cân nhắc nhân quả. Không có ỷ tài, không ỷ tiền, không ỷ thế lực mà mà xử lý công việc. Mà làm gì cũng cân nhắc nhân quả. Mình có thể thắng người ta đó, nhưng không thắng, là như vậy có oan trái để qua nhiều đời sau phiền lắm. Cứ dùng nhân quả mà thay đổi cái cái cái cái tình huống vậy đó. Có khi ta chấp nhận, có khi chịu đựng, không cần phải thắng.
[34:42]Có khi ta cần phải thắng, có khi ta cần phải thua, cứ vậy, thanh thản vậy, vì ta hiểu nhân quả. Đó là yếu tố thứ hai của tâm đạo. Yếu tố thứ ba của cái tâm đạo là có bậc Thánh để ta tôn kính. Chứ còn nếu mình nói tôi có tâm đạo cao mà ta không có tôn kính ai, đó là giả dối á, sai lầm á. Phải có bậc Thánh nào đó để ta tôn kính. Mà cái may mắn của chúng ta, ta có một bậc Thánh siêu tuyệt giữa cuộc đời để tôn kính đó là là Đức Phật, cực kỳ may mắn của ta. Chứ còn biết bao nhiêu người họ không có bậc Thánh để tôn kính, cuộc đời họ không có định hướng, không có cái bến đỗ, không có chỗ nương tựa. Cái hạnh phúc nhất của ta là có người để ta tôn kính.
[35:32]Mà cái hạnh phúc đó đó, ví dụ như là
[35:37]Đức Phật là tuyệt đối rồi, đó là điều không thể thay đổi. Nhưng mà nếu may mắn trong cuộc sống của ta như thế này, có cái người để ta tôn kính cũng là điều rất hạnh phúc. Ví dụ nói trong đạo tràng, trong huynh đệ với nhau thôi, trong huynh đệ với nhau thì mình ai cũng huynh đệ bằng bằng với nhau vậy mà, ai cũng cùng tu, cùng thầy, là cùng là đệ tử Sư phụ. Nhưng mà trong đạo tràng nó tự nhiên có một người rất là gương mẫu, rất là đàng hoàng, rất là tử tế, rất là tỉ mỉ, chu đáo, ở trong lòng của ta cũng kính trọng, đó cũng là một điều hạnh phúc của cuộc sống này. Ví dụ ngày xưa anh Thiện Tâm cũng là một mẫu người mà để cho chúng ta yêu kính là vậy.
[36:20]Anh anh không giàu,
[36:24]nhưng mà anh từ khi làm chúng trưởng đạo tràng, anh giữ cái đạo tràng rất là nề nếp, rất là chỉn chu, rất là căn bản. Là nói tới đạo tràng Phật Thịnh là là huynh đệ trong đó phải giỏi giáo lý, ảnh đào tạo giáo lý kĩ lắm, nề nếp, đàng hoàng, mà mẫu mực. Nên khi ảnh qua đời ai cũng yêu quý. Bây giờ trong huynh đệ với nhau là tuy nói là ngang hàng, nhưng sự thực mình thấy được cái điều khả kính của huynh đệ mình và mình làm gì mình cũng nghĩ tới người đó, làm gì mình cũng so sánh đối chiếu với người đó, ta thấy cuộc đời mình cũng là, đó cũng là một niềm hạnh phúc, cũng niềm hạnh phúc. Trong cuộc đời này cũng là như vậy.
[37:09]Nên ngoài Đức Phật tuyệt đối cao ra, mà còn vô số những người khác trong cuộc sống này mà nếu ta nhận ra được cái hay của họ để ta yêu, ta kính cũng là điều điều hạnh phúc. Và đó cũng là một yếu tố của đạo tâm. Còn khi một người ta sống trên đời này chẳng kính trọng ai hết á, thật ra đó là một điều bất hạnh. Mà hiện nay cái lối giáo dục của Tây phương nó đưa mấy đứa trẻ đi đến cái tình trạng đó đó, rất là đáng lo. Về nhà thì nói chuyện cha mẹ nó xấc xược, không biết trường dạy cái gì không biết, về nhà nói chuyện cha mẹ hỗn hào. Nói chuyện thầy cô giáo nó cũng mất dạy. Và trên đời gặp người lớn nó coi thường như như giẻ, như rách á, không hiểu.
[37:52]Hồi xưa Sư coi mấy cái phim mà của của Tây phương, Mỹ, thấy mấy đứa nhỏ nói chuyện xấc xược cái mình nói chắc tại cái phim này. Rồi sao là sau mấy chục năm coi phim mới phát hiện ra tất cả phim đều như vậy. Tất cả các phim của Tây phương, Âu Mỹ, con nít đều mất dạy. Không biết cái lối giáo dục kiểu gì không hiểu nổi luôn. Mà đó là đặc trưng của lối sống vậy, là cha mẹ muốn thuyết phục, nói chuyện nó rất là vất vả, vì nó ngang tàng, nó không coi ai ý kiến ai ra gì hết. Mà nói mình sống trong cái thế giới mình sống cũng không nổi. Rất may mắn mình sống trong cái văn hóa Việt Nam là cái điều là phải ta phải tập,
[38:35]huân tập tạo nên cái lòng kính trọng người khác, cha mẹ, với thầy cô, với người lớn, với những bậc đáng kính. Rồi bây giờ đi qua cuộc đời rồi ta thấy ta lớn lên được là chính là nhờ cái tâm kính trọng đó. Chứ còn nếu không có cái tâm kính trọng giờ này mình cũng không biết mình là cái gì. Như bây giờ cái văn hóa Tây phương nó tràn qua, có cái ông gì ông giáo sư gì bên Trung Quốc ổng nói: "Chúng tôi bây giờ là giáo sư. Chúng tôi cái lớp của chúng tôi, thế hệ chúng tôi là những người thành đạt như thế này bởi vì thời nhỏ chúng tôi bị ăn roi, bị đánh đòn, bị bắt quỳ, bị bắt phạt, chúng tôi rất là kính trọng,
[39:15]sợ thầy cô giáo của mình, sợ cha mẹ của mình nên ngày hôm nay chúng tôi là những người trí thức đẳng cấp của quốc gia. Bây giờ thay đổi lối giáo dục, đứa nhỏ đừng đụng tới nó, phải sợ nó cái nọ, thì tôi không hiểu sau này Trung Quốc cái lớp người nào sẽ thay thế chúng tôi? Tại không được giáo dục trong môi trường giống chúng tôi". Câu nói ổng rất là hay. Nó biết cái gì? Và ừm lúc bây giờ cũng vậy, chúng ta vừa nghe có một ông nào đó làm trong sở giáo dục ông nói đừng có dò bài mấy đứa nhỏ bất chợt sợ nó căng thẳng. Nó không căng thẳng lấy gì giỏi? Rồi làm gì đất nước có nhân tài? Nghĩa là lúc nào cũng phải sẵn sàng chiến đấu đó mới là chiến sĩ chứ.
[39:57]Chứ làm chiến sĩ mà nói: "Thôi đừng đánh vào giờ này, giờ này nó đang ngủ, tội nghiệp nó căng thẳng". Thì thì làm sao mà giữ nước được? Thì cũng đi học cũng vậy, đi học cũng đừng có dò bài, dò bài nó căng thẳng, tội nghiệp, thì thôi làm sao mà học hành gì nữa. Con người ta phải được rèn luyện trong khó khăn, trong gian khổ, trong căng thẳng mới có người tài chứ. Đó. Cho nên cái mà mà mà ta đánh mất cái sự kính trọng trong tâm hồn mỗi đứa trẻ là ta giết mấy đứa trẻ. Đó, vì đó là một yếu tố của tâm đạo rất là quan trọng. Và còn nhiều yếu tố khác nữa, thương yêu, tử tế, nhưng mà ta nói ba điều đó thôi.
[40:34]Một là sự tinh hiểu về giác ngộ để ta hướng tới, yêu thích á là đòi hỏi trí tuệ, thiện căn ghê gớm. Thứ hai là tin sâu được luật nhân quả. Và thứ ba, có những bậc thánh để ta kính trọng. Ba điều này, nếu ta có được ba điều này trong tâm thì gọi là ta có đạo tâm. Và cái đạo tâm này
[40:57]thấp hay là cao thì tùy ba điều đó được phát triển nhiều hay không, vậy đó. Bây giờ ta phân biệt từng cái cấp độ đạo tâm một chút. Cấp độ thứ nhất là không có đạo tâm. Tức là cái người này chỉ sống theo ý thích của mình, không cần biết đạo lý, không học đạo lý, sống ích kỷ và sẵn sàng...
[41:23]Đóng cái cửa sổ lại con. Sau lưng con kìa.
[41:34]Đóng cái cửa cái lại luôn.
[41:49]Cái người mà không có đạo tâm là người ích kỷ,
[41:56]chỉ biết có mình, chỉ tìm lợi cho mình, chỉ hưởng thụ cho riêng mình và sẵn sàng làm đau khổ người khác. Đó là người không có đạo tâm. Nên cái người mà không có đạo tâm xuất hiện giữa cuộc đời chỉ gây rối à, với làm phiền, làm phiền toái. Mà cái điều ta lo nhất là thế này, Đức Phật dạy ta từ bi yêu thương chúng sinh, nhưng mà có những người mặc đồ của Đức Phật nhưng mà dạy yêu chính mình, mấy người đó đang giết cái thế giới này vì nói ngược với Đức Phật. Kêu yêu chính mình là không có đạo tâm. Tại vì người có đạo tâm là người yêu được nhiều người khác. Kể cả những người không nằm trong cái trách nhiệm
[42:43]của mình, mình vẫn yêu, đó mới là đúng. Còn đây không yêu ai hết, chỉ yêu chính mình, hoàn toàn vô trách nhiệm, những người này phá hoại thế giới. Đây là cái cấp mà thấp nhất gây đau khổ cho người khác. Mà cái người viện một cái bất cứ lý do gì để không yêu đạo, không thích đạo, không tin nhân quả, không tin có sự giác ngộ và chẳng kính trọng thần thánh, đó là những người cực kỳ nguy hiểm cho thế giới này, cho cuộc đời này, họ không có đạo đức. Họ chỉ tìm cái lợi cho mình và sẵn sàng làm đau khổ kẻ khác. Mà thế giới mà cứ có nhiều những con người như thế này thế giới này tận thế liền. Họ chỉ lừa qua đảo lại,
[43:31]trục lợi cho mình, tiêu diệt những sự sống, tiêu diệt mầm xanh,
[43:37]lừa lọc lẫn nhau rồi cả thế giới chết hết, chỉ còn mình họ sống, không biết họ sống với ai không biết, nhưng mà rất nhiều người như vậy. Mà cái người mà không có đạo tâm như thế này nó cũng hai, ba loại. Một loại không có phước, tức là họ chỉ là cặn bã cuộc đời này thôi. Không có đạo tâm mà cũng chẳng có phước, phước họ cũng hết rồi. Họ đi ăn cắp vặt rồi sống, đi lượm rác rồi để sống, lừa ai được thì lừa rồi chết sớm, bên lề đường, bị xe tông chết đâu đó rồi chết làm ma đói đâu đó, không có nói. Nhưng có những người không có đạo tâm mà họ có phước rất là lớn. Không biết đời xưa họ làm phước gì ta không hiểu,
[44:14]nhưng đời này họ chủ trương không có đạo lý, không có đạo tâm, không tu hành, không hướng về sự giác ngộ, chẳng tin nhân quả, chẳng kính trọng thần thánh, mà họ có phước. Nghĩa là họ có thể chi phối được cuộc sống của người khác. Đây là những cái mối họa cho thế giới thực sự. Thôi ta không nói nữa, nói quá rồi tới đây họ lại cào nhà mình ra, phiền lắm. Nói họ càng nói họ càng tức, họ càng tức vì họ không có thiện tâm. Họ tự ái cái là họ sẵn sàng tiêu diệt tất cả, rất là đáng sợ. Rồi cái một cái cấp cao hơn một chút là có vẻ
[44:55]có đạo tâm chập chờn, là khi mà ngồi bạn bè với nhau trong một cái bữa tiệc thì có những người nào đó trong cái buổi trên cái bàn tiệc đó nói chuyện về đạo lý họ cũng thích, họ cũng nghe hay hay. Ví dụ người ta kể chuyện có cái bà đó trong xóm tôi có cái bà đó bả nghèo, nhưng mà bả làm được đồng nào bả lại bả lại có miếng cơm, miếng bánh gì bả cũng đem qua bả chia cho cái nhà hàng xóm, vì cái thằng bé nhà hàng xóm nó đi học cũng khó khăn. Thấy tội ghê, thấy cảm động, thấy bả nghèo chứ bả cũng biết thương người, giúp người. Cái cái một hôm cái bả đi đường bả lượm được cái bọc tiền. Bả lượm được bọc tiền bả đem lại công an.
[45:39]Cái công an mới đi tìm cái người chủ. Thì người chủ quay lại họ tìm được bọc tiền. Thì bà cái người chủ mới tìm hiểu cái gia đình bà này, biết bà này rất là nghèo mà rất là tốt, cái người chủ họ cưa đôi cái bọc tiền đó cho bả. Cái mình mới nói: "Đúng là nhân quả trên đời này, nhân quả có thật. Cả một đời bả sống tốt nên bây giờ bả được phân nửa số tiền cũng một mớ kha khá. Đây cuộc đời có nhân quả, bởi vậy mình làm gì làm dù nghèo khổ gì chứ cũng đừng có làm điều ác, điều sai. Dù nghèo khổ gì cũng cố gắng mà làm điều phúc". Trong một bữa tiệc người ta kể vậy cái mình nghe mình cũng sao? Cũng rất là phấn khởi, cũng rất muốn làm điều tốt,
[46:17]cũng muốn kiếm bà già đó hỏi mượn ít tiền, ví dụ vậy. Rồi mình cũng có tâm đó. Nhưng mà qua khỏi bàn tiệc thì sao? Quên. Trở lại như cũ lại. Tức là người này họ không có chống lại đạo lý. Nghe điều đạo lý họ vẫn chấp nhận, nhưng mà trong tâm họ nó không có cái chỗ để cho đạo lý bám rễ. Cho nên bám đạo lý rớt vô rồi trật trật trật trật, nó trôi đi mất tiêu. Cái chỗ mà không có đạo lý bám rễ này có một thiền sư nói câu này rất là hay.
[47:00]Ngài Thạch Đầu khi ngài đi qua mỏm đá ngài thấy đệ tử của ngài ngồi thiền, ngài Dược Sơn Duy Nghiễm... thì thấy thì hai thầy trò biết nhau là đắc đạo hết rồi. Mới hỏi: "Con như thế nào?"
[47:17]Khi mà thì ông thầy đó, ngài Thạch Đầu ngài nói trước: "Ta trong đó không một mũi kim, một mảnh bụi lọt vào". Tức là tâm của ngài Thạch Đầu trong sạch tới mức độ đó, không một mũi kim, một mảnh bụi lọt vào tâm. Và ngài Duy Nghiễm nói: "Con trong đó như trồng hoa trên đá". Trồng hoa trên đá có dính không? Tức là không có gì, không bụi trần nào dính được. Hai thầy trò tự diễn tả cái cảnh giới nội tâm của mình rất là thú vị. Sau này ngài Dược Sơn rồi rời đi rồi ngài cũng giáo hóa rất là nổi tiếng, ngài Dược Sơn Duy Nghiễm. Thì ở đây ngài Dược Sơn là bụi trần không dính giống như trồng hoa trên đá, trồng đâu có sống được, nó rớt à.
[48:02]Còn mấy cái người mà ở đạo tâm ở cấp độ hai này đó cái đạo lý giống như trồng hoa trên đá, nó không có dính. Nghe vui vui tai cái trật cái trôi mất tiêu à. Lúc mà nghe người ta nói đạo lý thì cũng thích lắm, nói: "Vâng, sống trên đời ta phải từ bi, phải yêu thương, phải hỷ xả". Nghe thích: "Ờ ờ ờ hay quá ha". Ra khỏi bàn tiệc rồi mất liền. Ta không có cái cái cái tâm của ta nó không phải là đất, tâm của ta nó là cục đá khô cằn, đạo lý dính vô đó không bám rễ được, rồi quên. Còn những người mà có đạo tâm tốt á thì một lời đạo lý ở đâu nó vào tai ta, nó rớt vào tâm ta, nó mọc rễ à. Bắt đầu rễ nó bò nó bám vô đó, nó nảy nở.
[48:40]Ta cứ suy ngẫm về cái chuyện mà bà lão nghèo mà vẫn giúp người, rồi quả báo tốt lành đến với bà, vân vân. Những điều đó nó ở lại, nó đọng lại trong tâm ta. Ta hay suy ngẫm về điều đó và ta và ta nghĩ về cuộc đời của mình, nghĩ về những việc làm của mình, tức là rễ nó cứ mọc và cái đạo lý nó cứ lớn dần, lớn dần. Đó là ta là người đạo tâm cao. Còn cái người mà đạo tâm chập chờn á, nghe thích không nghe quên liền. Nhưng mà không đến nỗi chống đạo lý. Còn cái hạng thứ nhất mà hồi nãy ta nói thấp nhất là cái người chống đạo lý luôn á. Nói tới đạo lý: "Gạt, thôi! Dẹp đi! Không có đạo lý". Giống như là là bữa hôm trước như sư phụ có kể ở
[49:20]đâu á, trong cái phim của Hồng Kông á đang bàn chuyện bán ma túy thì một cái người nó ngăn lại. Nói: "Chà, làm mấy cái này thất đức á". Thì cái tay trùm nó quay lại nói: "Thôi mày về mày làm mày mở cái cái cái trại mồ côi đi". Nghĩa là sống trên đời phải làm ăn, làm ăn thì chuyện gì cũng phải làm chứ. Tức là gạt phăng cái đạo lý ra. Một cái người thuộc hạ thì còn có chút lương tâm, nói mà đem đạo lý vô đây mà bán ở Hồng Kông này chắc nó tiêu á. Nhưng có vẻ hơi có lương tâm, cái gạt liền. Nói: "Như mày thôi về mở trại nuôi mồ côi đi". Tức là muốn làm từ thiện là đó là lĩnh vực riêng, còn lĩnh vực mà đầu tư làm ăn này bất kể mọi điều gì cứ phải làm ra tiền cái đã.
[49:59]Nên họ chống đạo lý. Đó là hạng người chống đạo lý, đó là người không có đạo tâm. Còn cái hạng người mà ta đang nói đây là những người không chống đạo lý nhưng mà đạo lý dính không được, dính không được, nó chập chờn chập chờn. Hạng người hạng người cao hơn đây là hạng người mà khi nghe về đạo lý, ví dụ nghe nói về luật nhân quả thấy thích, có suy ngẫm,
[50:28]có thực hành. Có thực hành là sao? Là hôm trước nghe kể chuyện mà nhân quả thiện ác, tội phước, thích. Cái hôm tự nhiên có bạn bè rủ: "Ồ, có con đường hư này, mình đi nha, đi vá". Ờ đi liền. Nói: "Trời ơi hôm qua bên kia có cái nhà cháy người ta tội quá chừng. Giờ người ta bơ vơ không nhà ở, mình đi mình gom gạo, gom quần áo mình cho người ta nha". Đi, ôi làm liền. Chạy vô mở tủ quần áo coi cái đồ nào xấu nhất đem gói gói đem cho người ta, vân vân. Ví dụ nào mình không thích nữa đó, nó đề mốt rồi đó, hết ai mặc rồi cái mình gói đem cho người ta. Thì à coi là cũng bắt đầu có thực hành một điều phúc thiện,
[51:08]có thực hành, nhưng, nhưng, cái khổ là cái "nhưng". Nhưng một hôm nào đó, cái nghe nó có một cái buổi hội thảo cũng đi, đi nghe một cái tay nào đó nói: "Trên đời này á nghĩa là vô độc bất anh hùng." Ta có nghe câu đó chưa? Chưa nghe câu đó hả? Câu đó ở đâu? Ai nhớ? Phim Trung Hoa cổ trang. À nó cũng mê phim. Phim Trung Hoa cổ trang ta hay nghe nói đó. Một cái tay dũng tướng ha, rút cây gươm ra: "Vô độc bất anh hùng!" Nghĩa là sao? Muốn làm anh hùng thì phải độc ác. Cái nghe có lý. "Ồ, đúng rồi!" Trong cuộc đời nghĩa là nghĩa là cái gì? Nghe đạo lý á thì thích, mà qua nghe cái tà kiến sao cũng bị nhiễm liền.
[51:53]Ta không đứng vững được. Đây là dạng cái người mà cũng chập chờn. Không chống đạo lý, nhưng mà bị ảnh hưởng bởi tà kiến vì không đủ trí tuệ để để phân biệt đúng sai. Nghe nó nói mạnh quá: "Vô độc bất anh hùng, muốn làm anh hùng thì phải độc ác chứ, còn không độc ác làm sao mà làm anh hùng được. Vô độc bất anh hùng." Ờ rồi, đúng rồi, đúng, hay, hay, nghĩa là phải quơ phải quào, phải tranh tranh đấu, phải thủ đoạn đồ để sống trên đời này. Nghe nhiễm liền. Ta không đứng vững được. Còn nếu ta đứng vững ha, nói câu đó biết thằng này nói tào lao. Tại vì cái người anh hùng là những con người không có độc ác.
[52:31]Nếu họ ra tay cứng rắn, chỉ bởi vì lúc đó điều đó điều bất đắc dĩ cần thiết để bảo vệ lương dân vô tội. Vậy thôi, chứ họ không muốn hại ai để giành cái lợi cho mình. Còn cái chữ "vô độc bất anh hùng" là muốn nổi lên, muốn vươn lên vị trí cao thì phải tiêu diệt hết những người khác. Cái câu đó hoàn toàn không có đạo đức, ích kỷ, lợi ích cá nhân thôi. Nhưng mình nghe, nghe nó nói mạnh quá cái ngả theo. Nhớ trên đời này nhiều người nói mạnh nói hấp dẫn lắm mà nói bậy. Lúc đó ta không đủ ta không đủ cái cái cái
[53:08]cái đạo tâm à trước những cái tà kiến. Ý là như vậy ha.
[53:16]Phải phải nói là phải nói cái trình độ giảng của sư phụ đến lúc này rất là cao nha. Trình độ giảng cao.
[53:25]Đưa nhiều người nhập định mà nghe đó chứ không phải. Trời ơi! Chắc vụ hôm qua thiếu ngủ múa Lân Trung Thu thiếu ngủ hay sao mấy con? Thầy chào.
[53:48]Ở đây á nãy thầy mới nói cái ví dụ. Ví dụ như ai rủ mình đi làm, ví dụ nói đi vá đường nha. "Ờ rồi rồi rồi đi liền." Nghĩa là rồi đi ra đi tay không à. Hỏi: "Có đem gì không?" "Hông, không có gì hết." Rồi người thì họ đem cuốc, đem xẻng, đem xi măng, đem nhựa, đem đá này nọ, còn mình đi tay không. Rồi "Làm gì?" "Đi làm đi tôi đứng tôi coi cho, tôi coi tôi ngăn xe đồ." Đại khái vậy nhiệm vụ rất quan trọng. Là đó, là xe nào chạy gần tôi quơ quơ cho nó tránh mình đi. Là làm phước mà không nhiều. Cũng giống như nói về đem đem quần áo, sách vở cho cái người bị cháy nhà. "Cũng được được được." Vô mở tủ coi cái nào mà không mặc nổi nó
[54:26]chán nó xấu quá đem gom cho người ta, tức là làm phước mà sao? Thiện chí mình ít. Đó là hạng người cũng bắt đầu có làm phước. Nhớ làm chút chút nên phước cũng không nhiều, nhưng cũng gọi là bắt đầu có đạo tâm nha. Nghe không biết có đụng ai ở đây không biết nữa.
[54:49]Một hạng người có cái đạo tâm cao hơn chút thế này: là có yêu thích đạo lý, có cố gắng thực hành và có thể nói lại đạo lý cho người khác nghe. Đây là hạng cấp cao hơn. Nhưng, cũng "nhưng" nữa, vẫn còn bị tà kiến. Tại vì sao vậy? Bởi vì tà kiến nó cao siêu lắm, nó tinh vi lắm, mà ta không đủ để tách ra, để nhận ra. Ta nghe ai nói hay là vẫn còn bị thuyết phục, vì tà kiến nó cũng rất nhiều cấp độ. Có những cấp độ ta nghe ta nhận ra liền, nhưng có những cấp độ ta nghe ta không nhận ra, ta không biết đó là tà kiến. Là ví dụ như thế này, ví dụ như thế này:
[55:41]à mình nghe đạo mình thích, nghe nói tới thiền bắt chân lên mình thực hành, tức là đạo tâm cao rồi đó mới chịu ngồi thiền mà nhiếp tâm ấy chứ không phải dễ đâu. Nói về nhân quả mình tin, kêu đi làm phước, đi làm. Nghĩa là người ok rồi nha, ok rồi. Là cái cái là là khi mà nếu ai hỏi gì về đạo lý mình trả lời được. À ví dụ như có người hỏi mình chứ: "Sao có người đó bị cái tật về chân phải đi cà nhắc vậy? Có phải hồi trước họ họ họ chặt chân ai không?" Nói: "Không đâu. Cái cái nhân quả mình đi cà nhắc thật sự nó nhiều nhân quả ta không có lường được, chứ không phải chỉ có một cái nhân là đi chặt chân người khác.
[56:27]Ví dụ như thế nào? Cũng nhiều lắm. Ví dụ như bây giờ mình mình mình có cái con đường, à mình làm con đường mà lúc đó bỗng nhiên mình ẩu, mình làm không ngon, ngay khúc đó mình làm gập ghềnh, ai đi ngang đó họ phải cà nhắc một cái họ mới đi qua được á. Thì cứ đếm cái cà nhắc của người khác họ đi qua, mai mốt mình đi cà nhắc đủ mấy triệu lần mình sẽ hết. Nhưng mà mình đắp một con đường cho nên đời sống mình khá giả. Khá giả thì khá giả, nhưng cà nhắc thì cứ cà nhắc. Vì cái nhân quả nó như vậy á." Cho nên cái như nhìn thấy đi cà nhắc chứ nó nhiều loại nhân, là mình cũng biết nhân biết quả, biết tinh tế trả lời cho người ta làm cho mọi người rất là hài lòng.
[57:08]À nói chuyện đạo lý người khác rất là hài lòng, vậy. Nhưng một hôm có một người nói chuyện: "Anh có biết là trên Tây Tạng người ta tu sao không?" Nói: "Không, tôi chưa đi Tây Tạng." "Các sư Tây Tạng họ ngồi trên các các đỉnh núi mà là những điểm có cái khí thiêng của vũ trụ, ngồi đó và họ ngồi thiền họ đón nhận được cái luồng điện của vũ trụ xuống, cho nên họ tu họ dễ đắc đạo hơn mình." Mình nghe cái mình nhốm rồi, bắt đầu đi mua vé đi Tây Tạng liền ha, đi thiền. Mà nghe đã không? Nghe đã tai. "Ờ, trên cao có những điểm có khí của vũ trụ nó đổ xuống, mình ngồi đó mình hứng cái khí vũ trụ." Mà nghe tinh vi không?
[57:50]Cao siêu, tinh vi vô cùng. Lúc đó mình không đủ để lọc ra. Chứ không phải nói tà kiến là nó bác nhân quả đâu, bác nhân quả mình biết là sai liền là mình gạt ra liền. Nhưng ở đây nó nói cũng tu cũng hành đồ, chỉ cần chút xíu sai thôi, mình nhìn không ra.
[58:08]Thế là quay qua rủ nghĩa là Trí Thành đi mua vé đi Tây Tạng liền. Nói: "Chứ còn vợ con?" "Hông hông, bây giờ là khí thiêng vũ trụ nó hay hơn vợ con. Bỏ vợ con lại lên ngồi đón cái khí vũ trụ cho mau đắc đạo liền." Nói vậy nghe không nhận không ra liền. Trong khi Đức Phật mình không hề nói điều đó. Hoặc là đến ông đạo ngồi trầm ngâm cái gì cái nói: "Dạ thầy dạy cho con." Nói, ngồi bấm bấm xong cái nói: "Con phải ngồi quay hướng đông nam, cái tuổi của con ngồi thiền nhìn về hướng đông nam mới đắc đạo nghe con." Thế là ngồi cứ chẳng biết quay cái hướng đông nam. À mà cứ ờ nghĩa là là là những cái điều đó nó tinh vi
[58:46]vô cùng, thì thấy người ta cũng ngồi thiền, cũng nhiếp tâm, nghe nói cũng thở này thở kia, nhưng mà ngồi phải đúng hướng cái tuổi con là phải quay hướng này. "Con hướng tây bắc nhưng mà đừng có tây bắc hẳn, phải chệch 15 độ thôi mới đắc đạo." Nghe cũng lấy cái la bàn để trước mặt ngồi canh cho đúng 15 độ, không biết sao. Nghĩa là nó nó nó chút xíu như vậy. Rồi hoặc là nói
[59:09]nói sao mà mà mà mà "Thầy cúng cái gì vậy? Con con con hôm nay là nhà con khai trương, con mở cửa hàng. Con mời thầy cúng mà thầy cúng cái gì dài mà con nghe không phải Phật?" Thì mới giải thích: "Tại con không hiểu, đây phép vua thua lệ làng. Là sao? Phật cao quá, Phật không có nghe. Ở đây là mình cúng cô nè, cúng mẫu nè, cúng cái ông này ông kia, ông bóng ông vía, ông gì đó, ông Tạ, ông Thiết gì, ở quanh quanh đây nè. Ổng gần mình hơn ổng mới độ cho mình, Phật cao lắm. Nên thầy cúng nãy giờ nghĩa là mình lấy cái lệ làng đó, tiện hơn con." Nghe cũng xuôi xuôi tai. Vì có mấy cái câu của tục ngữ người ta áp dụng vô đó:
[59:48]"Phép vua thua lệ làng." Nghĩa là mình không đủ sức phân biệt vượt qua, không đủ sức. Cho nên là tuy mình cũng có thiện tâm, cũng yêu đạo, tin nhân quả, hướng thiện cũng có làm, nhưng mà đạt cái mức độ mà tà kiến nó tinh vi rồi cái mình buông tay, mình không có không đủ sức tách ra. Đó là cái cái cái trình độ này đó nha. Đây bắt đầu nhiều người bị á. Đó là lý do mà tà kiến nó lọt vào trong đạo Phật được là ở cái mức độ này. Thấy cũng tu đó, thấy cũng đi chùa, thấy cũng hiền thiện, thấy cũng làm lành lánh dữ vậy đó, nhưng mà thấy cứ sai sai. Sai sai bởi vì đụng cái tà kiến tinh vi mình không tách ra được, không tách nó ra.
[1:00:33]Mà bây giờ mình nói thì đụng chạm, cũng may là giáo hội đã tuyên bố cấm cúng sao. Chứ cúng sao cũng là ảnh đó, cũng là một anh. Tu gần chết, làm phước gần chết cái nói: "Mày bị sao Kế Đô, sao con sống nổi năm nay con ơi! Thôi, qua đây, qua đây cúng sao." Mà sao là cái gì? Không ai biết. Mà mà cả cuộc đời cả mấy tỷ con người này, gần mười tám chín tỷ con người này được quy định trong gì? 10 cái sao, 12 cái sao gì ấy nhỉ? Mấy sao thầy quên mất rồi. Ở dưới có ai thuộc sao không? À Liên Thảo nè, thuộc sao sao gì không? La Hầu, Kế Đô gì thuộc không? Gì đó tôi cũng không nhớ nữa, gì.
[1:01:13]Đúng không?
[1:01:22]Mà mà hỏi ra là Phật tử quy y năm giới cấm nha, hỏi là cũng tu thiền, tu Tịnh độ gì cũng dễ sợ lắm á, nói giáo lý ro ro, nhưng mà đưa sao tới dính liền. Tức là không đủ sức tách ra, không đủ sức, không đủ sức mạnh dạn tách ra khỏi những cái tà kiến mà nó hơi cao cấp một chút. Thì cái trường hợp này bị bị nhiều lắm á. Đây là số đông nằm đây hết á, số đông Phật tử mình nằm ở cái trình độ cái cái cái thứ tư này, hỏi trả lời đạo được liền. À đủ sức trả lời. Làm phước làm liền, nhiệt tình làm liền. Đi tu ngồi thiền ngồi liền, ừ nhưng mà ai bơm tà kiến một chút cũng dính liền. Cái này nhiều lắm á. Là cái lỗi này là của ai?
[1:02:14]Thật ra thương thì thương mà giận thì giận, mà giận thì giận mà thương thì cũng thương. Là là là ta không đủ đạo tâm, không đủ trí tuệ để gạt ra những cái tà kiến. Đó là lý do mà có những tà sư họ nói bậy được mà nhiều người theo là vì cái chỗ này nữa nè. Họ là tà sư, nói bậy. Và cái tà sư này không phải là ông này ổng hiểu sai mà ổng giảng bậy, mà ổng được thế lực phía sau kêu ổng phải giảng thế này, để gieo cái tà kiến vô, để phá hỏng cái xã hội đó cho nó suy yếu đi. Một xã hội mà nó đoàn kết, nó yêu thương nhau thì làm sao mà bên ngoài người ta đánh được, phải làm cho nó suy yếu bằng cách chia rẽ nó đi.
[1:02:53]Đứa nào nó phải ích kỷ đứa đó đi thì cái đất nước đó nó mới suy yếu mình mới đánh được, thì những cái tà sư đó họ được đưa vào để họ họ giảng theo kiểu tà kiến. Mà họ nói hấp dẫn quá, cái thế là bị dính. Dù trước đó mình cũng theo Phật, cũng phát nguyện từ bi, yêu thương chúng sinh vô hạn, tới chừng buông kêu yêu chính mình cái nghe liền. Đó là chúng ta không đủ cứng rắn, không đủ xác quyết giữa đúng và và sai. Ai nói gì cũng nghe, mà thấy cứ mặc áo cà sa này là tin. Đâu phải ai mặc áo cà sa nói cũng đúng đâu. Rất nhiều người mặc áo cà sa này mà cứ thuyết phục đừng tôn kính Phật. Sư phụ gặp hoài, rất là đau lòng. Họ cũng có vai vế lắm.
[1:03:36]Ừ mà mở miệng nói là không cần phải tôn kính Phật, Đức Phật cũng giống như chúng ta. Nói câu đó rồi đọa không biết bao nhiêu kiếp á. Đức Phật là đấng tuyệt đối, mình chưa là một hạt bụi của Ngài, mà nói cái giọng cái điệu đó, là dễ ghét thiệt.
[1:03:57]Nhưng mà mà mà mà vì ổng mặc cái áo này, rồi nói ai cũng tin. Nên đây mà cái người mà Phật tử chúng ta ngang cái tầm này bị nhiều lắm, cái số gọi là số đông đó, hết 95% nằm ở cái số này, rất là uổng. Nên ta làm sao mà để nâng cái cấp độ của những người đệ tử Phật lên khỏi cái cái số này, cái cấp độ này, là ta có đạo tâm có đạo lý vững đến nỗi không một tà kiến nào có thể chen vào được, thì ta không bị thoái đọa, chứ còn rất dễ bị thoái đọa.
[1:04:29]Tới qua tới tập à Đến Núi Tuyết 53 là ta sẽ thấy, như có
[1:04:38]hôm trước sư kể chuyện dã can đó, thấy không? Có người mà đắc vô sắc giới á, chết là ở trong cõi đó mấy triệu năm, tới chừng khi mà hết phước rớt xuống làm con chó rừng dã can. Tại sao? Tại sao mà mà chứng đến mức độ mà có thể an trú trong cõi trời vô sắc giới cả mấy triệu năm, mà hết phước vô sắc giới rớt trở lại làm con chó rừng làm súc sinh liền?
[1:05:08]Thấy Ngọc Vịnh ổng ngồi ổng nghe thấy ổng lim dim ổng nhắm mắt, không biết ổng nhắm mắt nghe hay ổng nhắm mắt ổng thiền không biết nữa. Sư phụ giảng trình độ dữ lắm á, dữ lắm á. Nhưng mà lần này chưa siêu, có một lần ở Từ Tân sư phụ giảng tới trình độ xuất thần, giảng có người xỉu luôn, sư thấy ba bốn người chạy vô bưng một người đi ra, nói cái gì? Chạy xỉu rồi. Nói: "Ồ, sao trình độ hôm nay dữ vậy ta?" Ta giảng là mọi người thiu ngủ hết, chớ hôm nay giảng xỉu luôn. Bữa nay là chưa cao lắm á, chưa cao lắm. Sư kể chuyện cái ông đó ổng rớt xuống làm dã can, lý do là bởi vì
[1:05:46]trước khi ổng chết, để ổng lên cõi trời vô sắc giới, ổng đạt cái định rất là sâu, mà trong cái định sâu ổng không tìm thấy luật nhân quả,
[1:05:58]nó có cái cõi giới của của thiền cái đó đó. Vào trong cái thế giới hư vô đó rồi không còn gì hết, và không thấy đường đi của nhân quả.
[1:06:09]Nhưng mà ổng không nói cho ai nghe, ổng chỉ để trong tâm ổng thôi, là đến mức độ này không còn bị luật nhân quả chi phối, để trong tâm ổng thôi, nên ổng không bị quả báo liền, và khi chết thì theo cái định ổng đạt được ổng sinh lên cõi trời vô sắc giới ở đó mấy triệu năm. Nhưng mà cái ý nghĩ rằng tới mức độ này không còn bị luật nhân quả chi phối, nghiệp nó còn nằm đó, chờ ổng hết cái phước vô sắc giới rớt xuống làm con chó rừng liền. Nhớ như vậy, ai phủ nhận luật nhân quả thì sẽ đọa súc sinh. Còn cái ông già chồn mà đọa, đang là một vị cao tăng đắc đạo vậy đó, chết cái đọa làm chồn 12 ngàn năm,
[1:06:53]là 500 kiếp chồn, chỉ bởi vì ổng nói cho nhiều người nghe quá. Lúc ổng còn sống ổng nói truyền cái đó rồi, tu tới độ cao đó rồi thì không có luật nhân quả nào đánh vô được nữa, chết lập tức đọa súc sinh liền, không được sinh lên đâu hết, tại vì ổng nói ra, ổng gây hại cho người khác. Còn cái ông đạo sĩ mà chết không đọa liền, phải đi lên trên kia mấy triệu năm rồi mới đọa sau, bởi vì ổng không gieo rắc tà kiến đó cho ai, để trong tâm mình thôi. Hai cái đó khác nhau. Ta nhớ những cái tà kiến nó cao cấp cực kỳ khó nhận ra chứ không phải là dễ. Mà ai hỏi ổng nói: "Tôi thấy rõ ràng." Cho nên những điều ta thấy trong thiền
[1:07:34]định bởi sự chứng nghiệm tự thân vẫn có thể sai lầm. Nhớ này nguy hiểm vô cùng. Mới có hôm trước có ai hỏi sư phụ đó, không biết phải ai, nói: "Khi trong thiền định tụi con cố gắng xoay xở", sư phụ nói: "Làm ơn đừng." "Không có xoay xở, làm ơn hỏi sư phụ." Tại vì cái tụi con xoay xở sai tụi con không hay. Nó sai trong đường tơ kẽ tóc đi mất luôn, nguy hiểm vô cùng.
[1:08:06]Có những người đạt được những cảnh giới rất là cao, mà sư phụ nói thẳng là chứng á, mà vẫn sai như thường, trong dụng công vẫn sai như thường. May mà hỏi sư phụ, may còn cái khiêm hạ để hỏi sư phụ, sư phụ chặn cái sai đó lại liền, không là chết luôn.
[1:08:27]Vì vậy nói cái thiền là vậy đó, mình chứng nghiệm tự thân rồi nhưng nó là sai đó, nó là tà đó. Không biết đường, nên thật sự mà trên đời mà không gặp được một bậc minh sư mà ta tu thiền rất dễ rơi vào sai lầm nguy hiểm, không biết làm sao bây giờ. Thời Đức Phật ta không có bị, tại có cái gì có Đức Phật gỡ, có các vị A-la-hán gỡ. Nhưng khi Đức Phật nhập diệt rồi, các vị A-la-hán qua đời hết rồi, ta rất dễ phạm sai lầm. Dù là mình có kết quả, dù mình có kinh nghiệm, nhưng nó đang sai trỏng á, không hay. Cái tà kiến, cái sai nó ở cấp độ cao quá ta nhận không ra, ta nhận không ra. Tôi nói ví dụ trong cuộc đời này cũng
[1:09:15]vậy, có những người giáo sư, những người ta gọi là nhà khoa học, thực sự rất nhiều kết luận của các vị đó sai lầm, rất nhiều kết luận sai lầm. Như hồi xưa sư phụ nghe cái việc mà nói loài người xuất hiện ở châu Phi, hỏi: "Sao?" Tại vì đào tìm được cái bộ xương xưa nhất ở châu Phi, nên kết luận loài người nguồn gốc loài người ở châu Phi. Sư phụ nói: "Sao ngây thơ quá vậy trời?" Vậy mà cả thế giới tin á. Mấy chục năm qua cả trăm năm qua là cứ học như vậy á. Thiệt nói tại sao mà ngây thơ đến mức độ như vậy? Chỉ vì đào được bộ xương xưa nhất ở châu Phi, bèn kết luận nguồn gốc loài người ở châu Phi.
[1:09:55]Sẽ có những bộ xương xưa hơn nằm chỗ khác mà đào chưa ra hoặc nó mục xong rồi. Sao mà kết luận vội vàng vậy trời? Vậy mà cả trăm năm qua cứ cái giáo trình là cứ học như vậy trong cái ngành cổ sinh vật học á, cứ học như vậy. Thiệt là là là ngây thơ á, thiệt là ẩu á. Mà họ là những người kết luận cái đó là những người có quyền lực về tri thức, họ là giáo sư, là tiến sĩ, viết không biết bao nhiêu sách, nhưng mà sai cứ sai.
[1:10:24]Kết luận rất là ẩu. Đó là, ta nói khoa học, khoa học còn nhiều kết luận sai. Ví dụ như nói: đếm cái số cá thể đó nên phải bảo tồn thú hoang. Trong cái thú hoang nó có thú dữ, bảo tồn luôn thú dữ. Bắt được ai bắt rắn hổ mang đem phạt bốn năm tù. Nói bảo tồn thú hoang đúng, nhưng bảo tồn thú dữ là bậy à. Nó làm mất đa dạng sinh học. Nói tại sao phải bảo toàn? Vì giữ gìn đa dạng sinh học. Giữ gìn đa dạng sinh học là đúng nhưng mà bảo tồn thú dữ, chính thú dữ nó diệt mất cái đa dạng sinh học. Đó, kết luận rất vội vàng. Cho nên ta đừng có tin hết. Trong thiền định cũng vậy, có những bậc ta gọi là thiền sư,
[1:11:08]mà có những dấu hiệu của sự chứng ngộ, nhưng sai vẫn sai. Mà đến cái chỗ này thực sự ta không biết đường đâu mà ta lần. Tại vì ta không đủ trình độ cao hơn họ để biết cái sai của họ và ta rất dễ bị họ thuyết phục tại nghe nói rằng họ có kinh nghiệm, nên ta theo. Nhưng mà cái chỗ này là là cái 95% người ta bị, không nói 95% thực sự đây 99% và có thể là 99,9% là nằm ở chỗ này hết á. Cái đạo tâm của chúng ta chỗ này ta rất nhiệt tình với đạo, rất yêu đạo, yêu sự giác ngộ, tin nhân quả, kính trọng thần thánh, có hết á. Nhưng mà không đủ lọc ra cái tà kiến ở mức độ tinh vi, nên ta vẫn bị nguy hiểm đời tu của mình và vẫn bị cái gì?
[1:12:01]Vẫn có thể bị thoái đọa kiếp sau. Thậm chí có khi đọa luôn súc sinh luôn, một đời tu hành vất vả xong rồi đọa súc sinh, rất là uổng phí chỉ vì không thoát ra nổi những cái tà kiến quá tinh vi kiểu này.
[1:12:17]Nghe rồi sợ chưa? Sợ. Giờ phải làm sao? Cứ lễ Phật miệt mài, xin: "Xin cho con chỉ được gặp minh sư đó dẫn dắt, chứ đừng gặp tà sư", tại vì mình không biết ai tà ai minh. Nói: "Mình xin cho con được gặp minh sư để dẫn dắt, dù ổng minh sư đó ổng ốm ốm, xấu xấu cũng được, không sao". Thì đó. "Xin cho con đừng bao giờ tin vào ý mình, lúc nào cũng phải làm sao là đừng bị lọt vào tà kiến". Chính nhờ ngày nào ta cũng lễ Phật xin như vậy, mà đến khi ta gặp việc, ta chứng ngộ, ta chứng nghiệm, ta trải nghiệm, ta dè dặt, ta không có tin vào cái ý của mình, không tin vào cảnh giới của mình. Không tin đâu. Như có một cái vị đó thầy cũng biết á,
[1:13:09]ngồi thiền ở Sài Gòn á, ổng tu rồi ổng xuất hồn ra được. Xuất hồn ra được là bắt đầu là là là là có đạo nhãn á, chứ không phải không. Mà thấy thành phố náo nhiệt quá, ổng bỏ lên núi Cấm ở Châu Đốc ổng tu. Ổng tu rồi thần thông từ từ phát ra. Biết chuyện này, biết chuyện kia. Là Phật tử mà ở dưới làng mà đi lên thăm là ổng biết trước, ổng ra ổng đón. Biết hết á. Đêm ổng ngồi thiền có một vị hiện ra nói: "Con đã đắc được Lăng Nghiêm Đại Định". Một vị ngồi râu dài, tóc bạc phơ đẹp vô cùng xoa đầu: "Con đã đắc được Lăng Nghiêm Đại Định". Ba ngày sau phát điên liền. Ba ngày sau bắt đầu vô quậy tiêu cái bàn thờ ở chùa người ta luôn.
[1:13:56]Rồi bỏ xứ đi lang thang làm đủ thứ cách hết trơn. Bởi vì sao? Bởi vì tin cái ông già trong trong cái ảo ảnh của mình. Tin ổng, ổng nói cái tin. "Đó là cái mà tôi trải nghiệm, tôi chứng nghiệm, đâu phải người phàm nói đâu. Tiên, Phật hiện ra nói với tôi mà, nói là tôi chứng ngộ mà". Đâu ngờ đó là một cú cú lừa lịch sử.
[1:14:20]Tự ta cho mình chứng hay có người nào nói ta chứng đều nguy hiểm, đều gieo cho ta cái sự kiêu mạn cả. Nên ai nói ta là cát bụi, người đó là người thương ta nhất trên đời này. Mà ai?
[1:14:44]Ai nói ta là cát bụi? Người này.
[1:14:51]Cho nên người này là người thương ta nhất trên đời, nhớ vậy đó nha. Nhớ người này là người thương nhất. Nên có những điều ta thật sự ta trải nghiệm, ta chứng nghiệm nhưng nó không phải sự thật. Đó là những cái điều sai lầm ẩn khuất đâu đó, rất là nguy hiểm.
[1:15:14]Bây giờ ta nói một cấp độ cao hơn của đạo tâm: Là người này là người tu hành, thực hành đạo lý một cách sâu sắc,
[1:15:28]có kinh nghiệm, ừ có đạo đức chuẩn mực, có trí tuệ và không bao giờ bị lung lạc bởi một tà kiến nào cả. Và cuộc đời này
[1:15:45]gây được cảm hứng cho những người chung quanh, gây được cảm hứng về đạo lý cho những người chung quanh mình, một người sống rất mẫu mực, tuy chưa phải chứng đạo nhưng như là một ông thánh. Đây là một cấp độ rất là cao. Cái kiến giải rất chuẩn. Ai hỏi gì cũng trả lời được hết. Cái tà kiến dù rất nhỏ, rất cao cấp đều phân biệt gạt ra được hết. Có kề súng bên đầu, bắt phải nói một điều mà ngược với chánh kiến thì nói: "Thôi bóp cò đi". Thà chết mà chết trong đạo lý, trong chánh kiến, chứ không có khờ dại mà sống trong tà kiến. Tại vì mở một lời nói một điều sai kiếp sau mình đọa súc sinh uổng. Thà nó bắn mình chết cái bùng kiếp sau mình làm người
[1:16:39]trở lại và trả cái nghiệp chết yểu gì đó, rồi. Chết, không có ai đe dọa là lấy cái hàn xì mà hàn vô mắt mình nè, bắn cho đuôi con mắt: "Mày phải nói không có nhân quả trên đời". Nói thôi kệ, xì cho đuôi mắt đi. Thà là đuôi mắt nhưng mà vẫn còn con mắt đạo, vẫn còn niềm tin nhân quả, rồi không bị đọa. Chứ còn mở miệng nói không nhân quả thì nó không có lấy cái đèn xì nó nó phá đuôi mắt mình nữa nhưng thực sự mình đã mù rồi, kiếp sau mình đọa súc sinh mất rồi. Cho nên muốn cắt cái bàn tay, cắt đi, nữa đeo tay giả cũng được. Nó làm đuôi mắt mình, cứ làm cho đuôi, chống gậy đi cũng được. Muốn giết mình chết, giết đi kiếp sau đầu thai lại tu tiếp.
[1:17:26]Nhưng không bao giờ có một cái áp lực nào, một sự đe dọa nào bắt mình nói ngược lại với chân lý, với đạo lý. Rồi ta coi trong các phim á, nhiều khi nó đe dọa giết không sợ mà nó lấy cái hàn xì nó phun lửa xè xè đưa vô con mắt là ai cũng sợ tái mặt mày hết. Có không? Tại vì chết không sợ, mù một con mắt rất đáng sợ. Nhưng sự thật đâu có biết rằng mù một con dòm đẹp lắm, thật sự vậy. Thấy không nè? Mù một con đeo bịt cái mắt kiếng đen một bên như vậy, thấy mấy người mà tướng cướp vậy đó, đẹp lắm, không có sao. Nên đừng có sợ. Cho nên ai đe dọa mình gì đe dọa, đừng sợ. Cái sợ nhất là mình mất đạo tâm,
[1:18:06]cái sợ nhất là mình nói ra một lời tà kiến là chết luôn á. Nên sống trên đời này đừng để ai lấy tiền bạc mà hứa hẹn, dụ dỗ hay là lấy ai những cái chết, cái đau khổ cái gì để đe dọa mình mà làm cho mình nói ngược lại với với đạo lý. Thì cái người mà ở cấp độ thứ năm này là những người họ đạt được tới mức độ đó, sống vì đạo, chết vì đạo; sống với lòng tôn kính Phật và chết với lòng tôn kính Phật; sống với lý tưởng giác ngộ, chết với lý tưởng giác ngộ, không ai làm gì khác được. Thường ở mức độ này là người này đã chứng Tu-đà-hoàn rồi. Và đặc biệt cái người này khi nghe Pháp không bao giờ để điện thoại reo.
[1:18:59]Thường mà cái người mà cái đạo tâm kiên cường như vậy, thực sự họ có chứng cái gì rồi, có thể là sơ quả Tu-đà-hoàn. Nhưng mà người ta không có kết luận, chỉ có nói một cái điều thế này là ở cái mức độ thứ năm này cả cuộc đời của họ, cái đạo lý của họ lại gây được cảm hứng cho cho vô số người chung quanh.
[1:19:21]Và cuộc sống rất là đẹp. Ta ở gần được người đó, ta bị ảnh hưởng liền. Ta ở gần người đó giây phút nào, ta bị ảnh hưởng liền. Từ cái đạo tâm, cái từ trường của họ nó tỏa ra. Họ làm gì cũng là đạo, nói gì cũng là đạo. Ánh mắt nhìn, nụ cười gì cũng là đạo. Ta chỉ thấy đạo lý thôi. Đây là những con người cũng vĩ đại. Ít ra cũng là quả Tu-đà-hoàn. Mà ở đây thì ta nói ta chưa biết chứng gì, nhưng mà người này sống là đạo lý, chết là đạo lý. Và trước những cái thử thách khủng khiếp nhất vẫn không nao núng. Nhớ như vậy. Còn cái người mà ở cấp thấp hơn đó là nao núng à. Ai đem tiền ra dụ quá cái có thể là thay lòng đổi
[1:20:06]dạ, hoặc là ai đe dọa quá, thay lòng đổi dạ. Có những người rất là thân với sư phụ nhưng mà chống sư phụ quyết liệt, chống điên chống cuồng. Nhiều người cũng không giải thích. Nhưng sư phụ biết nó bị đe dọa gia đình nó. Con cái bị đem ra dọa, là nó sợ an toàn tính mạng con nó, nó phải nghe lời mà cứ chống sư phụ. Thì đó là cũng là một cái nao núng, cũng là một cái nao núng. Nên ở đây ta phải có cái lập trường á. Ví dụ bây giờ có một kẻ xấu lấy người thân ta ra họ đe dọa, nếu ta không theo họ, không làm theo họ, họ giết người thân của ta. Nhất là cha mẹ mà đem con cái ra hù là cha mẹ rớt hết. Nhưng ở chỗ này đây là cái chỗ thử thách quyết liệt nhất
[1:20:57]của một người đệ tử Phật, ta phải suy nghĩ thế này: Họ có chết kệ họ, đó là nghiệp họ phải trả. Đời sau gặp lại ta độ lại họ, đền bù lại cho họ ở kiếp sau. Chứ dứt khoát không phải vì đe dọa mạng sống họ mà ta đánh đổi cái đạo trong lòng mình. Tại vì cái đạo lý, đạo tâm của mình nó mới là hơn tất cả. Phải dám nghĩ như vậy. Cũng giống như vậy, có những kẻ vậy họ muốn ta phản bội Tổ quốc, họ cũng đưa ra những cái món tiền lớn hoặc họ đe dọa gia đình ta, đừng khờ dại. Gia đình ta có chết, chấp nhận chết. Chứ ta không thể sống mà phản bội Tổ quốc được. Phải lập trường phải kiên cường như vậy.
[1:21:48]Phải dám nghĩ tới mức độ đó thì ta mới đi được trong đạo lý vững vàng. Tại vì các thế lực xấu kinh hồn lắm. Nó xem điểm yếu ta là cái chỗ nào, cái ta thích nhất là cái gì, cái ta sợ nhất là cái gì, nó khai thác chỗ đó, nó điều khiển được ta liền. Mà nó điều tra nó biết hết á.
[1:22:08]Nên ví dụ bây giờ muốn thao túng cô Tâm Long. Vậy, xem cô Tâm Long thương ai nhất trên cuộc đời này. Lấy người đó ra nó hù. Tìm mãi không ra, không thấy cô Tâm Long thương ai, trong chùa bình thường. Điều tra lý lịch của cô, phát hiện xưa chưa cô đi tu có một mối tình say đắm. Lấy người đó ra. Nếu mà không nghe lời là dứt cái ông này thì có thể làm cô nao núng. Nhưng may mắn là cô đó thoát vòng tục lụy. Nói: "Ổng chết kệ ổng." Nghĩa là: "Ổng chết kệ ổng, còn đạo tôi tôi cứ cứ giữ, cứ sống." Đó, vậy. Không biết có không ta? Nói chuyện, sư phụ nói chuyện giả ngộ thôi nha, không phải thiệt đâu. Nhưng vậy, nhưng mà cái sợ nhất đó, cái đó là tình yêu nam nữ.
[1:22:56]Và cái sợ nhất là con. Cái tình yêu cha mẹ với con cái là kinh khủng lắm. Nó cứ lấy con ra nó hù là nó nắm cha mẹ được hết. Rất là đáng sợ. Nên cái chỗ này sư phụ cũng dừng lại không dám nói nữa. Nhưng nếu bắt sư phụ nói, sư phụ cũng khuyên một điều, nếu nó lấy con mình nó hù mình, ta chấp nhận kiếp sau mẹ con ta gặp lại. Chứ không bao giờ vì đe dọa con mà mẹ phản bội đạo hay phản bội Tổ quốc này. Ta phải dám suy nghĩ tới mức độ đó.
[1:23:37]Ngay cả sư phụ cũng vậy, nó đi nó cứ rình mò coi sư phụ thương ai, cứ rình mò gia đình sư phụ. Mấy người anh em á, nó chết thì cứ chết.
[1:23:48]Nghiệp của họ chết thì họ phải chết. Không có can thiệp vào đời sống đạo của sư phụ được. Rồi bây giờ những đệ tử sư phụ thương ai nhất? Tất cả đệ tử sư phụ thương hết. Lấy một đệ tử nào hăm sư phụ thì thôi thầy trò ta kiếp sau gặp lại nhau. Thì con cứ yên lòng ra đi, hãy yên lòng ra đi. Bây giờ hỏi bây giờ trong hàng đệ tử sư phụ là sư phụ thương ai nhất?
[1:24:18]Sư phụ ngồi suy nghĩ một lát coi chừng thương ông Đạt Tiếng Ngộ nhất. Ví dụ vậy, phải không? Hay ông Từ Ân nhất, ví dụ vậy, phải không? Thương hai ông đó nhất trên đời này, ví dụ vậy. Đem hai ông đó ra đe dọa, nếu mà không nghe lời là giết hai ông đó liền. Nó giết hai ông đó, hẹn thầy trò ta kiếp sau gặp lại nha, goodbye. Nhớ.
[1:24:43]Nên nói mà lấy cái chỗ mà ta yêu thương nhất để hù thì đây là ranh giới cuối cùng của gì, của thử thách cái đạo tâm của ta. Mà ta dám suy nghĩ tới đó, người ta yêu thương nhất có bị đe dọa thì ta cũng goodbye luôn, không vì người đó mà ta mất đạo tâm, mất Tổ quốc của mình. Dám nghĩ tới đó không? Dám không, Nguyệt Bảo? Nghe là run rồi. Có một cục vàng đó mà làm sao mà nó bị. Cả đời có một cục vàng đó ha con. Cô hỏi sư phụ: "Cục vàng là ai?" Sư phụ nói: "Cục vàng của tôi nè, quá chừng vàng ở đây nè." Nhưng mà lấy cứ lấy à, nấu cứ nấu chảy nấu đi. Vì sao? Vì thà ta chết trong đạo, kiếp sau ta gặp lại nhau trong đạo lý.
[1:25:33]Còn sư phụ nao núng một cái, thầy trò sau này tan vỡ, chia ly hết, tất cả đều là khổ đau. Như vậy. Nhớ giữ giùm nha. Bây giờ ta nói tới cái cấp độ thứ sáu là những người có chứng quả thật sự. Người đắc đạo và tỏa ánh sáng đạo, tỏa ánh sáng giác ngộ vào tâm mọi người. Đây là những người sống ở cuộc đời nhưng sự thực là tâm hồn họ đã siêu thoát khỏi cái thế gian này. Là một cái đóa hoa sen tinh khiết, là viên ngọc không tì vết, là ánh sáng chói lọi giữa cuộc đời. Có thể họ sẽ sống rất thầm lặng. Họ sống thầm lặng là họ không phô trương, họ cũng không có duyên giáo hóa. Đôi khi viết sách rất ít hoặc nói vài lời nhưng họ là một bậc Thánh.
[1:26:27]Đó là những người ta gọi là đạo tâm tuyệt đối.
[1:26:33]Nhưng mà thực ra chứng quả cũng nhiều hạng, chứng A-la-hán mới là đạo tâm tuyệt đối, còn cái người tuy chưa phải A-la-hán nhưng mà họ đã chứng quả Thánh thì cũng là đem lại cái đạo, là người gọi là đạo tâm ở rất cao và lây lan, tỏa ánh sáng đạo tâm tràn ngập ra chung quanh. Nếu ta có duyên ở gần những người đó, bắt buộc ta bị nhiễm đạo tâm liền, đạo tâm ta tăng trưởng liền, bắt buộc, nếu ta may mắn như vậy. Trong kinh Phật cũng kể nhiều câu chuyện. Hỏi: "Sao ông đắc đạo?" Nói: "Thì ngày xưa cũng gặp được một vị Bích Chi Phật, một vị A-la-hán cúng dường, cho nên bây giờ mấy ngàn năm sau đắc đạo." Cho nên cái một cái vị Thánh mà xuất hiện
[1:27:15]giữa cuộc đời đem lại nhiều lợi lạc cho nhân sinh dữ lắm. Thì ở mức độ đạo tâm này thì thôi ta tuyệt vời, là tu tới mức độ có chứng đạo rồi. Là họ thực hành thiền định, họ sống thuần thiện, họ làm phước. Trong từng hành vi, ý nghĩ, lời nói, tất cả đều trong vắt á. Tất cả là trong vắt.
[1:27:39]Cái chữ "trong vắt" này cũng là cái sư phụ cảm hứng từ một lời nói mà vừa rồi báo đăng Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh vừa mới mất á. Trong đó ổng có một cái câu nói mà mình đọc nghe cảm động: "Niềm tin đối với chế độ, đối với Đảng phải trong vắt á, không có lợn cợn." Câu nghe chữ "trong vắt" nghe rất là hay, rất là cảm động. Chúng ta cũng vậy. Đối với đạo vậy, cái cái tin, cái hiểu, cuộc sống đối với đạo cũng trong vắt như vậy. Đó là cái người chứng đạo á, không có gì không có gì lợn cợn, họ không sống gì cho mình nữa. Mà cái cảnh giới của người đắc đạo thì thôi tuyệt vời. Nói về đạo đức thì họ là thuần thiện.
[1:28:28]Nói về trí tuệ thì họ cao siêu. Nói về những oai nghi tế hạnh họ chuẩn mực.
[1:28:37]Ta sống gần họ ta không cần phải lo toan, phải đối phó.
[1:28:43]Chứ bình thường chúng ta sống với nhau ta phải có cái lo toan, có cái đối phó. Nghĩa là sao? Không biết có người vừa lòng người đó hay không, không biết họ có mưu tính gì với mình hay không, thường ta cứ bị phải đối phó. Trong đối tác làm ăn cũng bị cái đó. Không biết nó có lừa mình hay không. Rồi trong hợp đồng đưa ra vậy có chỗ nào sơ hở hay không, cứ phải luôn luôn đối phó. Và ta sống trên đời ta mệt mỏi vì điều này, ta không đủ niềm tin với nhau. Nhưng khi ta sống gần một bậc Thánh, ta không bị cái tâm trạng phải đối phó như vậy. Ví dụ ta có sai, chắc chắn vị đó họ cũng bao dung, họ sửa sai cho ta, hoặc có kỷ luật có nghiêm khắc
[1:29:24]nhưng coi vậy chứ họ không ghét ta. Còn ở trong cuộc đời này, chưa đợi ta làm sai họ đã ghét ta rồi. Con người cứ ghét lẫn nhau, còn bậc Thánh bảo đảm không ghét ai.
[1:29:40]Dù bây giờ ta sống gần một người chứng đạo đi. Ta yên tâm trong cái tâm từ bi của họ. Ta cứ lặng lẽ học theo họ. Học được ít, học được nhiều. Có khi ta nhầm lẫn, nhưng ta yên tâm điều ta không bị ghét, ta không bị họ ghét. Chính vì ta yên tâm ta không bị họ ghét, ta yên tâm ta không bao giờ bị họ mưu hại. Làm cho ta sống yên vui trong cuộc đời này. Còn giữa cái thế gian đầy cái ác độc, đau khổ này, ta cứ phải đối phó. Mình làm không biết có bị ghét không? Người đó có hại mình không? Nội tính toán nhiêu đó không phát đuối. Mệt rã rời. Nên ở đây bị ví dụ như ta có cái ngôi chùa. Chùa Phật Quang của ta ở đây.
[1:30:35]Những ngày lễ, những ngày rảnh, các Phật tử ta thích về đây. Vì sao vậy? Ở đây ta không có người đắc đạo. Tuy nhiên, các thầy cô ở đây ta cũng học theo cái hạnh của chư thánh, không ghét ai. Làm cho những ngày, một hai ngày ta rảnh ta về núi, ta thấy lòng mình yên, về không phải đối phó, không có sợ thầy cô ghét mình, không bao giờ có cái chuyện thầy cô muốn hại mình cái gì, vậy đó. Mình cứ vô mình làm bánh trung thu thôi. Vậy đó. Mà hễ cái bánh nào bể thì mình nhìn nhìn không có ai thì mình ăn, hay vậy. Cuộc đời mình nó nó yên vui vô cùng, vậy đó. Cái cái cái môi trường vậy. Cái môi trường của đạo rồi về ta về với đạo tràng của ta, về với chúng thanh niên.
[1:31:23]Mà nếu trong đạo tràng của ta, trong chúng thanh niên các huynh đệ với nhau thì chưa có ai tu phải cao siêu gì, nhưng mà ai cũng cố gắng tu. Và làm cho ta ở bên cạnh nhau, ta ta yên vui, ta hạnh phúc. Những giây phút mà đạo tràng ở bên cạnh nhau, ta không phải đối phó vất vả. Cho đến một ngày có những kẻ xấu nó luồn vào. Nó trà trộn trong đạo tràng, trong chúng thanh niên, nó rỉ tai nói bậy, chê người này, nó móc người kia, nó chiếm cảm tình riêng của mình. Bởi Sư phụ có dặn, tôi nói thầy Khương Nhất á, nói các huynh đệ đạo tràng cảnh giác. Hễ mà ai trong đạo tràng, trong chúng thanh niên mà chiếm cảm tình
[1:32:02]riêng với mình thì đó là dấu hiệu đầu tiên của những kẻ xấu. Vì huynh đệ mà họ tu hành chân chính họ không có muốn chiếm cảm tình riêng của mình. Họ cứ chan hòa mọi người, ai cũng như ai. Tốt, chan hòa, ai cũng như ai. Còn có người nào họ đối xử với mình rất đặc biệt, tối mà hỏi sao, ờ, chị ngủ chưa? Anh ngủ chưa? Anh ngủ, chúc anh ngủ ngon nha. Đâu mà rảnh dữ vậy trời. Cuộc đời Sư phụ đau khổ nhất là Sư phụ đang ngủ thiu thiu có cái tin nhắn mở ra: Con chúc Thầy ngủ ngon. Thiệt, dễ ghét thiệt. Đang ngủ ngon rồi, cần gì phải chúc. Vậy đó mà. Nhưng mà vậy, vậy... Không.
[1:32:48]Giờ ta phân biệt các đạo tâm như thế này. Những người yêu thích đạo lý, những người thực hành đạo lý, những người có khả năng phân biệt được tà kiến, những người có khả năng truyền bá đạo lý và những người có khả năng bảo vệ đạo pháp. Đó là mấy cái tiêu chuẩn? Là bốn cái tiêu chuẩn như vậy, à năm cái tiêu chuẩn như vậy. Để ta xem mình đã đạt được cái tiêu chuẩn nào. Để biết cái đạo tâm mình đã vững hay chưa. Cái thứ nhất là yêu thích đạo lý. Yêu chưa? Chắc là yêu phải không ạ? Đó. Thực hành đạo lý, thực chưa? Hơi hơi à, bữa được bữa cái à? Có hay không? Có ngồi thiền không? Bữa ngủ bữa tỉnh à?
[1:33:37]Có bố thí chưa? Bữa cho bữa lấy, không biết, không biết được. Đó, đó là cái thứ hai rồi. Rồi cái thứ ba nè, phân biệt được tà kiến. Phân biệt được chưa? Hơi run run rồi nha, có cái được có cái không rồi nha. Họ nói nghe mê quá cũng tin à. Mà thường khổ vậy đó. Mấy tà sư họ nói hay. Họ nói hay, nhưng mà thực sự họ nói sai bét à. Vậy á. Rồi cái thứ tư là khả năng truyền bá. Ta có truyền cái cảm hứng đạo lý cho người khác chưa? Có chưa? Có chưa? Phải ráng nghe hôn. Và cái thứ năm là khả năng bảo vệ đạo pháp. Bảo vệ đạo pháp là sao? Cái bảo vệ đạo pháp là nó nhiều thứ. Hôm trước Sư phụ cũng giảng được khoảng 10 bài về hộ pháp á.
[1:34:23]Họ đánh phá đạo pháp ta nhiều mặt, ta phải có kiến thức, khéo léo, biết ứng xử. Rồi bảo vệ đạo tâm cho huynh đệ mình cũng là bảo vệ đạo pháp. Cứ quan sát chung quanh huynh đệ mình, ai mà đạo tâm lui sụt thì ta tìm cách nâng đỡ, khuyến khích, an ủi, giữ gìn lại, tạo lại cho họ, cũng là bảo vệ đạo pháp. Mà tà, giặc nó phá ta cũng là gì? Nó phá đạo tâm ta thôi. Nó đánh cho đạo tâm ta te tua tan nát hết rồi thì đạo cũng mất luôn. Nên cái việc mà gọi là bảo vệ đạo pháp, chính là bảo vệ đạo tâm cho huynh đệ của mình, lúc nào cũng quan sát chung quanh. Cái người chưa có đạo tâm thì ta gieo trồng đạo tâm
[1:35:03]vào lòng họ, người đã có đạo tâm rồi thì ta giúp cho đạo tâm được nảy nở, được phát triển, đừng để nó bị bị suy giảm, bị hư hao, đó cũng là bảo vệ đạo pháp. Nên ta nhắc lại, ta phân biệt đạo tâm là: Thứ nhất là yêu thích đạo lý. Yêu thích, nó là một loại tình cảm. Yêu mà. Nhưng mà tại sao ta có cái tình cảm yêu thích đạo lý? Chỉ bởi vì ta ta hiểu được đạo lý. Hiểu được đạo lý. Khi hiểu được đạo lý, ta thấy cái hay của đạo lý làm cho ta yêu đạo lý. Chứ còn nếu ta không hiểu đạo lý sâu sắc, ta không yêu được đạo lý. Nên nói cái người đó yêu đạo lý là ta biết người đó rất trí tuệ, họ mới hiểu được những đạo lý rất trừu tượng. Giống như nói:
[1:35:53]Con học con thích nhất môn gì? Dạ thích nhất môn Văn. Nó lãng mạn, chơi vui. Hỏi thích môn gì? Thích môn Toán, là người đặc biệt rồi. Tại sao vậy? Tại vì hiểu được Toán mới mới yêu môn Toán, mới thích môn Toán. Còn giải bài toán không ra rồi thì thôi mình có yêu môn Toán nổi không? Không. Phải giải được hết bài toán này tới bài toán kia làm cho mình cực kỳ lý thú và mình yêu môn Toán. Nên nói hỏi thích môn gì, thích môn Toán, là người này rất có trí tuệ vì họ đã giải được rất nhiều bài toán mới yêu được môn Toán. Mà Toán có có gì để thích không? Không. Số mà lũy thừa, căn, logarit phiền thấy mồ luôn.
[1:36:38]Lượng giác sin, cos là cái gì không dính gì trong cuộc đời của mình hết trơn á. Tức là Toán mà đi lên cao siêu cao siêu rồi hoàn toàn không dính gì cuộc sống này hết á. Kéo một căn thiệt dài, trong cái căn đó một đống cộng, trừ, nhân, chia trong đó, mà giải khùng luôn, biết ra, để ra được con số gọn nhất. Tìm ra kết quả gọn nhất, ra kết quả gọn nhất rồi không biết để làm cái gì. X bằng là 2a + 1 gì đó, rồi mình không biết để làm cái gì trên cuộc đời này nữa. Tại tôi không bao giờ ăn a, ăn b gì, ăn x gì ở đây hết trơn á. Tôi ăn cơm, ăn gạo mà. Nhưng thấy Toán là cái gì mà nó không dính gì cuộc đời mà tại sao người đó yêu?
[1:37:14]Bởi vì họ hiểu được Toán, họ hiểu cái logic chặt chẽ của nó. Cái logic mà dường như không dính gì với cuộc đời, nhưng nó làm cho ta logic đến nỗi mà từng milimét một không thể nào sai, từng dem một không thể nào sai, ta yêu cái độ chính xác tuyệt đối của Toán. Nên cái người mà yêu đến mức độ đó mình hiểu họ rất có trí tuệ. Thì cũng vậy, cái đạo tâm, cái yếu tố đầu tiên của đạo tâm là yêu thích đạo lý. Nghe câu yêu đạo lý thì hỏi: Yêu không? Dạ yêu. Có hiểu không? Hiểu hơi hơi. Hiểu hơi hơi thì yêu đậm sâu hay yêu hơi hơi? Cũng hơi hơi.
[1:37:53]Chừng nào ta hiểu đậm sâu kìa, ta mới yêu đạo lý đậm sâu được, ta mới sống mới chết vì vì đạo lý được. Mà để hiểu đậm sâu đạo lý thì đòi sao? Trí tuệ ta sắc bén vô cùng, không phải dễ. Nên cái yếu tố đầu tiên của đạo tâm là yêu thích đạo lý, là một bước thử thách ta, chưa chắc vượt qua nổi. Chưa chắc, bởi vì đạo lý cao siêu quá, trừu tượng quá. Ta mới hiểu được. Nói: Hôm nay sao? Trời ơi, tôi mới đi chùa nghe giảng hay quá. Vậy là sao rồi? Chưa có gì cả. Ít bữa bị tà kiến đánh bay mất bây giờ. Phải là một người hiểu rất nhiều đạo lý, thực hành rất vất vả, đi qua rất nhiều trải nghiệm khó khăn, vậy mà nhiều khi còn bị tà kiến tinh vi nó lừa đi mất.
[1:38:41]Nên đầu tiên ta nói cái ải mà yêu thích đạo lý đã là cái ải rất khó vượt qua. Nhưng mà đó cũng là một yếu tố của của đạo tâm. Và thứ hai là thực hành đạo lý. Giữa thực hành và cái yêu thích này nó nó hỗ tương. Ta có thực, càng thực hành thì ta càng càng yêu đạo lý. Ví dụ thế này. Ví dụ bây giờ ta đi vá đường. Ta vác cuốc đi, đó là thực hành đạo lý đó. Ta làm phước. Đó là thực hành làm phước. Đi đi vá đi vá cái cái cái hố đường trong ban đêm hôm. Đợi ít xe, ta đi vá đường. Ta thực hành đạo lý. Khi thực hành vậy, bỗng nhiên ta yêu đạo lý nhiều hơn. Giữa cái thực hành và cái yêu đạo lý nó tương quan với nhau.
[1:39:23]Bỗng nhiên ta thấy cuộc đời mình nó cao thượng. Cả một ngày cứ sống cho mình không à. Sống lo cho mình ăn cái gì, quần áo được chưa, rồi email trả lời chưa, tin nhắn trả lời chưa, mọi người có vừa lòng với nhau chưa? Cứ phiền vô cùng. Nhưng hôm nay quên hết mọi chuyện đó đi. Cứ bưng từng miếng đá đổ xuống cái hố, đổ miếng nhựa lên, tráng cho bằng rồi mọi người đi qua đi lại cho nó êm ả đừng vấp. Toàn là nghĩ tới người khác không à. Làm cái cái vá lỗ đường đó, nghĩ nhìn tới nhìn lui nói: Cái này người ta đi hơi bị dằn rồi nha, sửa lại. Cứ toàn là người ta không à. Sửa con đường cứ nghĩ tới người ta, người ta.
[1:39:57]Người ta đi qua cho lại cho an toàn chưa, êm qua, nó khô chưa? Sợ chưa đi khô, người ta đi qua đây lại lún trở lại, ngày mai con đường nó bị hư. Ráng làm sao canh canh giữ giữ cho nó khô cứng rồi hãy đi về. Khuya tới 2 3 giờ mới đi về nhà. Nhưng suốt cả cái công trình đó toàn có người ta, người ta, chứ không phải có mình. Tự nhiên mình thấy sao cuộc đời nó đẹp. Ồ, thì ra ta làm, ta cứ nghĩ tới người ta, người ta. Tự nhiên mình thấy hạnh phúc. Cái hạnh phúc đó không lý giải được. Cái hạnh phúc, cái vị tha nó đem đến, cái vị tha đem đến hạnh phúc ta không lý giải được, nhưng ta thấy rõ ràng cái này nó hạnh phúc.
[1:40:27]Còn cả một ngày trước đó, cứ phải đối phó gì cũng cho mình, cho mình, cho mình, nó mệt gì đâu, và nó buồn buồn, cái gì lạ lạ, nó chán chán. Nói I am boring, tôi chán quá, chắc chắn có lý do của sự ích kỷ ở trỏng. Còn mình cứ người ta, người ta, vì người ta, bỗng nhiên cái chán nó mất tiêu. Cuộc đời sao nó vui thế, đáng yêu thế.
[1:40:51]Này hỡi chú chim non nho nhỏ, lời hát líu lo như muốn ngỏ. Cuộc sống hôm nay sinh động và bầu trời ơi ta mến yêu. Vậy đó, cái bài... Vỗ tay cái gì? Hát dở ẹc mà vỗ tay gì! Nhưng đại khái là ta yêu cuộc đời, cuộc đời nên vui bởi vì ta sống được cho người khác. Nên cái khi ta thực hành đạo lý bỗng nhiên ta yêu đạo lý hơn vì ta thấm thía cái đạo lý ở trong đó, nó trở thành máu, thành tim mình. Có gì không con? Đói bụng chưa? Chưa phải không? Ừ, thế thì được. Cái thứ cái yếu tố thứ ba của đạo tâm là tà kiến, bởi vì tà kiến đánh mất đạo tâm của ta. Nhưng mà vì tà kiến nó nhiều cấp độ quá, nó tới cấp độ rất cao vẫn còn tà kiến.
[1:41:37]Mà khi ta tu tiến tới đâu cái tà kiến nó nó bám theo tới đó. Như nãy sư phụ nói, tới khi ta nhập định sâu xa rồi cái nó hiện ra một tà kiến là không có nhân quả. Tới mức độ đó vẫn đeo theo ta. Ta chết sinh vào cõi Vô sắc giới mấy triệu năm vẫn đang là tà kiến, khiếp chưa? Nên cái việc mà mà tà kiến này thật là ta phải nương một bậc minh sư, ta phải lễ Phật rất nhiều, chứ tự mình chưa chắc vượt qua được cái tà kiến này, nói như vậy. Nhưng mà cái tà kiến này nó cũng có cái nhân quả là ta cứ cố gắng chia sẻ những điều đúng nhất cho người khác thì ta được cái phước bảo vệ lại tâm ta không rớt vào tà kiến.
[1:42:18]Ta cứ giữ tà nhân quả để nói với người khác, ta giữ mục tiêu vô ngã nói với người khác, ta giữ cái lòng tôn kính Phật để nói với người khác, thì những cái chuẩn căn bản đó cái nó giữ lại tâm ta, ta không bị tà kiến làm làm lung lạc. Còn mà mình không chia sẻ được cái chính kiến với ai, coi chừng có ngày tà kiến nó mò tới tâm mình á, nó làm hư mất cái tâm mình. Nên các vị. Rồi cái yếu tố thứ tư của đạo tâm là khả năng truyền bá.
[1:42:45]Ta trở thành nguồn cảm hứng của người khác. Ta trở thành niềm hy vọng của người khác, ta trở thành chỗ nương tựa của người khác. Giống như bây giờ ta cứ nhìn cuộc đời anh Thiện Tâm, ảnh làm chúng trưởng thì trên cơ chế tổ chức ảnh là chỗ nương tựa của huynh đệ. Nhưng mà là cái cái cái mà ảnh trở thành chỗ nương tựa của huynh đệ nó là cái cơ chế cứng, bởi vì sư phụ phong chức, sư phụ bổ nhiệm ảnh làm chúng trưởng, ảnh trở thành cái cơ chế cứng. Nhưng từ từ cái đời sống đạo hạnh của ảnh, ảnh trở thành cơ chế mềm là người ta tin yêu ảnh thật sự, ảnh trở thành chỗ nương tựa cho huynh đệ của mình thật sự trong cái suy nghĩ, trong niềm tin yêu của huynh đệ của mình.
[1:43:29]Thì chúng ta cũng vậy, ta thực hành cái đạo lý, ta sống với đạo lý cho đến cái ngày mỗi một lời ta nói ra là niềm cảm hứng cho cho mọi người chung quanh mình. Ai cũng theo cái lời của ta mà họ hướng về đạo pháp và tu hành. Đó như vậy, cái khả năng truyền bá. Cái thứ năm là bỏ bảo vệ đạo pháp thì thôi, nói phớt qua thôi. Biến đi nhiều. Rồi có những người mà họ có cái đạo quả đến mức độ họ có thần thông, họ có trí tuệ biết quá khứ, vị lai và có thể chết một cách tự tại. Tới ngày chết họ không phải là quá vật vã, quá đau đớn mà có thể họ chết theo ý muốn của họ. Nên có một số Thiền sư vậy, họ đạt tới cái mức độ đó,
[1:44:12]họ có thể chết theo ý muốn, chứ họ không có phải mà để hành hạ người khác quá. Thấy mình có thể rơi vào cơn bệnh mà hành hạ người khác là thôi họ bỏ thân họ ra đi. Đó là những con người mà làm cho ta có cái niềm tin rất là lớn đối với đạo vì vì cuộc sống như vậy. Ta để ý điều này: ta xây đắp cái đạo tâm cho mình, cho mọi người, nhưng đạo tâm nó có thể bị phá hỏng bởi tâm lý kiêu mạn. Nhớ cái này, coi chừng. Mà cái kiêu mạn này tới A-la-hán mới hết, nên ta ở giai đoạn nào thì nó có kiêu mạn đi theo giai đoạn đó.
[1:44:54]Và cái kiêu mạn nó tinh vi lắm, nó tinh vi, nó cứ luồn lách, nó cứ tàn phá tâm hồn ta. Nên cố gắng kiềm chế cái nội tâm của mình, đừng để cho cái kiêu mạn nó phá mất cái đạo tâm của mình. Mà kiêu mạn là gì? Cái tự khen á. Ta ngầm ngầm trong tâm mình mà thấy mình có ý niệm tự khen, nó đó. Mà có những cái tự khen mà không phải do mình, mà do mình được mớm. Nên cái này vừa giận, vừa đáng trách mà cũng vừa đáng thương.
[1:45:32]Đây là cái cảnh giới tới Trung thu sư phụ sẽ nói điều này, hoặc là tới khi giảng tới phần Đạo đế, tới phần Chánh định sư phụ sẽ nói điều này lại. Ví dụ như khi ta tu thiền tâm được thanh tịnh, tâm vằng vặc, ổn định, thanh tịnh. Nhưng mà nó đã đã thật sự thanh tịnh chưa? Thật sự chưa? Chưa. Ở trong nó còn những niệm sâu kín ở trong, những quan điểm bí mật ở trong á. Thì khi tâm ta thanh tịnh thì ở đây ta có hai cái suy nghĩ thầm kín ở bên trong: Một cái suy nghĩ là ta được mớm, đây là chân tâm, Phật tánh. Cái này là phải cái tự khen không? Phải không? Nó đó, là kiêu mạn đây. Còn cái suy nghĩ thứ hai, cái trạng thái này chỉ là
[1:46:25]đồng xu hoen rỉ, chỉ là cái giẻ rách, chưa là phải là vàng ròng, chẳng là cái gì cả. Mà thẳm sâu bên trong vẫn còn cái gì? Vô minh, chấp ngã, kiêu mạn, ích kỷ, tham dục, tội lỗi. Hiểu điều đó thì cái hiểu thứ hai này là hiểu đúng và nó ngăn chặn cái tâm lý kiêu mạn của ta. Nhờ vậy mà ta không bị thoái đọa. Nên nhớ, khi tâm thanh tịnh ta đứng trước hai ngã rẽ: một là ta tự khen mình, hai là ta tự cảnh giác mình vì biết cái thanh tịnh đó chưa chưa là gì cả. Nhưng mà cái tâm lý tự khen mình khi tâm ta được thanh tịnh có phải lỗi của ta không? Không, ta được dạy như vậy.
[1:47:15]Không phải lỗi của ta, nhưng quả báo là của ta.
[1:47:21]Ta tiêu tan hết đạo tâm, không còn một chút phước nào. Đọa lại thành một người tầm thường, hạ liệt chứ không phải là người bình thường nữa, chỉ bởi vì cái tâm lý tự khen, tâm thanh tịnh một chút đưa mình lên mây. Mà lỗi không phải mình. Cho nên ta học cái bài Tập đế vừa rồi, nhìn chúng sinh đau khổ vì lầm lỗi, mà cái lầm lỗi của chúng sinh thấy vừa đáng thương mà vừa đáng đáng trách, vừa đáng trách mà vừa đáng thương là vậy đó. Thật sự có những cái lỗi không phải của ta. Lạ như vậy, rất là tội nghiệp. Là coi chừng cái kiêu mạn. Nên cái đạo tâm tuyệt đối của một người là vị A-la-hán. Toàn bộ cuộc đời của người đó, tâm hồn người đó là Đạo.
[1:48:10]Họ đã đạt tới cái cảnh giới của sự tuyệt đối giải thoát, không còn luân hồi sinh tử. Đạo nhãn của họ phủ trùm hết cả Pháp giới này. Cho nên nếu ta có duyên gặp được một vị A-la-hán là cái phúc lớn trong đời mình, hãy đảnh lễ các ngài, hãy cúng dường, phụng sự nha.
[1:48:30]Và ta thấy cái đạo tâm là cái quan trọng, cái đạo tâm giữ cho cuộc đời ta, giữ cho đạo pháp, giữ cho thế giới này. Nếu càng nhiều người có đạo tâm thì Phật pháp sẽ bền vững và thế giới được tồn tại trong hạnh phúc. Muốn thế giới này suy tàn, diệt vong cứ tìm cách phá hết đạo tâm của mọi người. Không ai tin đạo lý nữa hết, không ai hướng về sự hiền thiện, giác ngộ, ai cũng câu mâu, chửi mắng, hận thù nhau, ai cũng muốn hại nhau, thế giới này diệt vong liền. Còn nếu ta giữ được đạo tâm cho nhau để mọi người sống hiền thiện bên nhau, yêu thương, giúp đỡ nhau thì thế giới này tồn tại mãi mãi, Phật pháp này tồn tại mãi mãi.
[1:49:16]Nên cái đạo tâm là điều vô cùng quan trọng. Muốn phá thế giới này cứ phá đạo tâm là hết, ta ngăn chặn lại. Những cái cách mà để ta làm ta tăng trưởng đạo tâm thì thế này: Thứ nhất, là ta tụng kinh rõ nghĩa. Những bài kinh có đạo lý và rõ nghĩa được tụng mỗi ngày làm cho ta tăng trưởng đạo tâm. Cái cách này rất là dễ nhưng rất là hiệu quả. Đó là lý do mà chùa ngày nào cũng phải tụng kinh. Ta mới đi tu ngày nào cũng phải tụng kinh. Tu lâu rồi đôi khi cái giờ tụng kinh ta bị bận ta không tụng, nhưng đó là một điều đáng tiếc. Ai cũng phải cố gắng tụng kinh cho đều. Vì cái lời kinh tụng rõ nghĩa, đạo lý đúng nuôi dưỡng đạo tâm của ta.
[1:50:04]Còn nếu cái bài kinh đó cái đạo lý nó sai mà nghĩa chập chờn thì ta tụng nhiều không có kết quả, đạo tâm không tăng trưởng. Mà đạo tâm đã không tăng trưởng rồi cả Phật pháp suy tàn chứ không phải chỉ mỗi đạo tâm của ta suy yếu. Nhớ như vậy. Vì ta nhìn cái cảnh Phật giáo điều hiu, các chùa vắng vẻ, ta coi chừng, đạo tâm đã xuống hết rồi. Mà tại sao đạo tâm xuống hết rồi? Coi chừng cái kinh tụng. Kinh tụng không hiệu quả, không rõ nghĩa, đạo lý không chân chính thì từ từ chùa cảnh suy tàn hết luôn. Cho nên muốn cải cách đạo Phật, cải cách nghi thức tụng niệm trước á. Cái tụng cách nào mà người sống cũng hiểu và người
[1:50:50]chết cũng hiểu thì đạo tâm mọi người tăng lên. Cách để làm tăng đạo tâm bằng cách tụng kinh là điều đầu tiên là tụng kinh, nhớ như vậy. Cách thứ hai...
[1:51:04]Để tăng trưởng đạo tâm là,
[1:51:09]nhất là trong cái hoàn cảnh khó khăn ta vẫn cố gắng giúp được người thì đạo đức của ta tăng lên liền. Chứ trong lúc ta dễ dàng ta giúp người, coi vậy chứ đạo đức ta không tăng lắm. Mà lúc mình đang khó khăn vẫn cố gắng giúp người, đạo tăng tăng, đạo tâm ta tăng lên. Rồi khi ta bị dụ dỗ bởi ng-, người khác người ta hứa hẹn danh lợi, ta khước từ, ta không bị dụ để, người ta giữ được đạo tâm và lúc đó đạo tâm nó tăng vượt lên một bậc nữa khi ta vượt qua được sự, sự dụ dỗ. Hoặc là khi thấy ai oan ức ta dám bênh vực mạnh mẽ, đạo tâm ta vượt lên một, một bậc nữa. Và lòng tôn kính Phật lúc nào cũng huân tập cũng trau dồi
[1:51:53]cho đến vô tận vô biên thì đạo tâm ta được tăng lên rất là mạnh. Nhớ lòng tôn kính Phật, Phật là nguồn phước vô tận, ta cứ cung kính Ngài, tôn kính Ngài, lễ kính Ngài. Vậy mà đạo tâm cứ mỗi ngày được, được dày lên từ từ từ từ vậy.
[1:52:11]Ta độ cho nhiều người hiểu đạo thì cái nhân quả ngược lại với ta, đạo tâm ta không bao giờ suy xuyển, không bao giờ lay chuyển. Còn người cả đời không nói được một câu đạo lý cho ai nghe thì người đó đạo tâm chắc chắn là thuộc diện chập chờn, nay có mai không, kiếp sau trôi lạc mất. Nên trong kiếp này ta hiểu đạo rồi, cố gắng truyền bá đạo lý cho người khác, vì đó là nhân quả đánh ngược lại tâm hồn ta, bảo vệ lại đạo tâm của ta. Đừng bao giờ tu một mình, đừng bao giờ biết đạo lý rồi làm thinh. Như vậy, lúc nào phải tìm cách chia sẻ, lúc nào phải tìm cách làm cho người khác cũng biết đạo lý, nhân quả trở lại cho ta.
[1:52:59]Rồi ta hỗ trợ cho huynh đệ tu hành, hỗ trợ cho huynh đệ làm Phật sự. Có khi ta không trực tiếp làm nhưng ta hỗ trợ. Giống như ở đây ta có hai ông chồng tuyệt vời, hai bà vợ là chúng trưởng, hai ông chấp nhận đứng đằng sau hỗ trợ tối đa, lái xe đưa đi, nấu cơm cho ăn, gì gì nữa thì tôi không biết ạ. Đó, những a những người đó đạo tâm sau này cực kỳ vững vàng là vậy, vì hỗ trợ cho huynh đệ mình làm Phật sự, mà nhất là cái người huynh đệ đó là vô cùng đặc biệt, ví dụ vậy.
[1:53:35]Khi thấy huynh đệ mình tiến đạo, mình vui mừng cũng là làm cho đạo tâm của chính mình được tăng lên. Huynh đệ mình được khen ngợi, được tiến đạo, được làm Phật sự tốt, có kết quả, ví dụ như trong chúng những vị xuất gia, các thầy, cô vậy. Nghe cô nào đi ra ngoài giảng người ta thích quá, mình trong lòng mình hoan hỷ vui mừng thì đạo tâm mình cũng vừa mới tăng lên một cái. Nghe thầy nào đó ra giảng, ồ Phật tử thích quá, mình vui mừng, đạo tâm mình cũng vừa tăng lên một cái, ý là như vậy. Và cái quan trọng, tất cả chúng ta ước mơ một điều xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Cái lý tưởng đó, ước mơ đó cứ nằm trong lòng của
[1:54:19]ta và nó nuôi lớn đạo tâm ta từ từ từ từ từ từ. Ai cũng phải cùng nhau có một cái mơ ước vậy: xây dựng thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ. Nha, vỗ tay đi, vỗ tay. Tốt đẹp.
[1:54:38]Giờ ta mời Thượng tá Hồ Thị Lãnh lên nói về cái cái yêu cầu của Nhà nước về làm cái căn cước điện tử gì đó. Sao lắc đầu? Hôm thấy phát biểu trên đài truyền hình hùng tráng lắm mà. Cô là Trưởng phòng Hành chính của Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh. À phó hả, I'm sorry, ờ thôi, tính cho lên chức mà không chịu thì thôi. Phó phòng Hành chính nên hôm giờ phải đi triển khai việc làm cái căn cước định danh điện tử gì đó nha, VNeID đó. Ừ, thì khi mà có cái căn cước đó thì ta mới tích hợp được rất nhiều loại giấy tờ vào trong đó và Nhà nước cũng dễ quản lý ta và ta cũng thuận lợi trong việc đi làm thủ tục giấy tờ hành chính nó rất là hay. Nha.
[1:55:23]Như chùa mình làm cũng nhiều rồi phải không con? Chùa mình làm cũng gần hết rồi thì phải. Hả? Chùa mình làm gần hết chưa con? Dễ làm mà, ở đâu cũng làm được, không cần phải về thường trú, ở nào đâu cũng làm được, bởi vì ở cái mặt bằng của cái internet rồi ta ta cái thông tin nó dễ dàng nha. Rất cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Xin kính chào tất cả các Phật tử ở Nghệ An nha, ở chùa Viên Quang đang nghe pháp hôm nay. Rồi, giờ có gì nữa không? Hay giờ ta mời ăn cơm? Mời anh An nha, lát đưa lên cơm nha cùng với huynh đệ Đạo tràng Trí Thành nha. Chúng con xin thành kính tri ân Sư phụ. Kính thỉnh toàn thể hội chúng khởi thân niệm hồi hướng ạ.
[1:56:10]Nguyện pháp giới chúng sinh cùng
[1:56:19]tinh tấn tu hành, thoát chốn ngã vô minh, đồng viên thành Phật đạo.
[1:56:39]Thay mặt cho toàn thể hội chúng, chúng con xin thành kính tri ân những lời pháp âm vô cùng gần gũi, thiết thực mà sâu sắc của Sư phụ đã khai sáng cho chúng con những đạo lý cao quý của Đức Phật, như tiếp thêm năng lượng cho hàng hậu học chúng con có động lực lớn lao hơn để tinh tấn tu học, hoằng truyền Chánh pháp, bảo vệ đạo tâm cho nhau, hộ trì đạo pháp, xây dựng một tinh cầu giác ngộ.