[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính thưa các anh chính quyền lãnh đạo ở địa phương Nông Cống này, kính thưa tất cả quý thầy, quý cô, cùng quý Phật tử. Thì ở trong cái mùa hè oi bức, thì chúng tôi có cái nhân duyên về đây, về điều cơ về Nông Cống, để thăm cái chùa Khánh Long đang xây dựng, rồi có cái buổi trao đổi về đạo lý, cũng thật là hạnh phúc. Khi mà có cái dịp về cái miền thôn quê xa xôi của Thanh Hóa, đi đến đâu cũng nhìn thấy những cánh đồng bát ngát, cái núi, sông, con suối, đầm, ao rất là đẹp. Hiện hình ra một cái miền quê ở cái miền Bắc thế này, như là cái trí tưởng tượng của chúng tôi từ khi mình còn bé thơ vậy.
[1:00]Nhỏ mình sống ở trong Nam, thì cứ qua thơ văn mà cứ tưởng tượng về cái đời sống con người, cái phong cảnh của miền quê miền Bắc như vậy. Thì sau này thì được đi đây đi kia thì thỏa lòng ước mơ. Nhưng hôm nay vào cái vùng Nông Cống lại thấy rất là đẹp, thấy cái rất là thích. Mà trời hôm nay lại cũng không oi bức lắm nha, hôm nay tự nhiên lại thanh mát mát. Nhìn thấy cái cây đa, cây đa rồi con người thế này, cứ thấy cái lòng mình thật là bồi hồi, sung sướng vậy. Về đây thấy cái cảnh chùa đang được xây dựng lớn, nơi Thượng tọa Trưởng ban Trị sự tỉnh Thanh Hóa là Thượng tọa Tâm Đức, chủ trì, lãnh đạo Phật giáo địa phương,
[1:40]rồi quý thầy cũng là đệ tử của Thượng tọa Tâm Đức đi nơi này nơi kia trong tỉnh nhà để dần dần khôi phục xây dựng lại Phật giáo, là một cái điều rất là hạnh phúc. Hồi nãy anh Đỗ Bá Mẫn, anh Chánh Văn phòng của Ủy ban huyện, anh cũng nói rằng chủ trương của chính quyền vậy, chăm lo đời sống tinh thần, tín ngưỡng của nhân dân, mà nhất là việc khôi phục lại những cái đền chùa mà từ lâu đã bị hư hoại qua những năm tháng mà từ thời xưa ta trong cái thời Pháp đến trong chiến tranh, rồi đến khi trong xây dựng kinh tế. Đến hôm nay, đất nước ta đã tương đối ổn định, mọi điều được phát triển thì đã tới lúc là lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhìn thấy cái tầm quan trọng trong cái đời sống
[2:23]mà tinh thần, tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân nên Đảng và Nhà nước cũng hết sức là chú trọng việc này, để đáp ứng lại cái nhu cầu của đồng bào ta như vậy. Thì nay là Thanh Hóa ta đang làm cái công tác này rất là tốt, rất là tốt. Rồi ai cũng biết rằng là thật sự cái tâm linh, tín ngưỡng là một cái gì nó thẳm sâu trong tâm hồn của con người. Con người ta chết ta đi về đâu? Mà trước khi sinh ra đây ta từ đâu đến? Đó là những cái câu hỏi nhiều khi không nói lên thành lời mà ai cũng thắc mắc. Có ai nghĩ rằng mình chết là mất hết không? Có không? Nếu mình nghĩ chết mất hết, mình không bao giờ thờ bố mẹ mình, thờ ông bà mình.
[3:03]Mình nghĩ vẫn có một cái gì nó sau cái chết này. Mà nếu còn cái gì sau cái chết này, thì trước cái sinh ra ta từ đâu đến? Đó là những câu hỏi ta không nói với nhau thành lời nhưng trong thẳm sâu tâm hồn ta, ai cũng day dứt, cũng băn khoăn cả. Và chính vì những cái day dứt, những cái băn khoăn này, chính vì tìm những cái câu trả lời như thế này mà rất nhiều đạo giáo đã xuất hiện. Và vì đạo giáo đã xuất hiện như vậy, từ nghìn xưa để trả lời cái câu hỏi này, "Ta chết ta đi về đâu? Trước khi ta sinh ra ta từ đâu đến?" Chính vì để trả lời câu hỏi này mà nhiều tôn giáo đã xuất hiện và mỗi tôn giáo là
[3:40]có cái cách trả lời của mình mà ta chẳng biết tôn giáo nào đúng, tôn giáo nào sai. Mà không biết đúng sai thì tùy duyên của người quần chúng người ta chọn thôi. Có người chọn đạo này vì thỏa mãn với câu trả lời này, có người chọn cái đạo kia vì thỏa mãn với câu trả lời kia. Và cũng có người không biết đường đâu mà chọn lựa bởi vì ở chỗ tôi có một ông truyền đạo, ông nói thế nên tôi theo, nên không được chọn lựa và ta chọn đại một cái đạo nào đó để ta theo để cho có cái chỗ dựa tinh thần mà để tạm thời ta có cái câu trả lời rằng à chết rồi ta sẽ có một chỗ để đi về, hoặc là trước khi sinh ra ta thực sự có một nơi nào đó để từ đó mà ta đến đây.
[4:19]Ta tạm thỏa mãn với những câu trả lời vậy và tạm yên tâm để sống tiếp và để sống bằng hy vọng rằng là với cái tôn giáo đó, với cái đạo giáo đó dạy cho ta ăn hiền ở lành, rồi ta không có làm con người xấu, ta sống xứng đáng để sau khi từ bỏ cõi đời này, ta về một nơi rất là an vui, rất là hạnh phúc, tức là ta được cái phần thưởng sau cái cái đời sống này. Rồi ai cũng hy vọng như thế mà ta đã chọn một tôn giáo để đi theo. Tuy nhiên, khi mà đào sâu vào các tôn giáo rồi, bắt đầu ta thấy cái sự sai khác. Đây là điều phức tạp nhưng hôm nay ta sẽ không bàn về cái sự sai khác giữa các tôn giáo, vì nếu mà bàn sâu quá thì không khéo lại thành chia
[5:06]rẽ, trong khi ta đang cần cái sự đoàn kết của quốc gia. Nhưng mà chỉ cho ta biết một điều như thế này, là có một lần vậy, có một người Phật tử đến hỏi chúng tôi nói: "Thưa thầy, con thấy đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành cả. Quý Phật tử có thấy như vậy không ạ? Cũng đồng ý như vậy không? Đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành. Nhưng mà tại sao là ta cứ phải bênh vực đạo mình và chống đạo khác?" Chúng tôi mới trả lời thế này: "Đúng vậy, đạo nào ban đầu cũng dạy ăn hiền ở lành. Khi vừa mới gặp ta thì các đạo đó đều nói rằng đạo tôi dạy ăn hiền ở lành, đạo nào cũng nói vậy. Và nói vậy ta mới tin theo đạo chứ.
[5:47]Nhưng mà đi sâu vào rồi á thì bắt đầu khác ở phía sau. Cái khác là khác ở phía sau, chứ còn cái ban đầu thì đạo nào cũng giống nhau, ăn hiền ở lành. Và ta đến với cái đạo cũng vì cái họ dạy ta ăn hiền ở lành ở buổi đầu. Nhưng mà cái ăn thua đó, cái thắng hay thua là chính là cái khúc sau của cái tôn giáo đó. Cái khúc sau của tôn giáo đó là gì, đưa ta đi về đâu mới là cái quan trọng, chứ còn cái chiêu bài ban đầu là đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành cả, và ta đều bị dẫn dụ bởi cái lý thuyết ban đầu này là ăn hiền ở lành. Nhưng mà nếu đào sâu rồi, bắt đầu ta thấy khác nhau. Khác nhau ở những điểm nào?
[6:27]Khác nhau ở điểm là nói ta ăn hiền ở lành nhưng mà khi đi sâu vào họ có dạy ta là hiếu kính với cha mẹ, ông bà mình nữa hay không? Hay là ta theo đạo họ rồi họ nói là đạo họ là nhất và ta không cần phải hiếu kính với ông bà, cha mẹ? Khác nhau cái đấy. Hoặc là khác nhau thế này, khác nhau đi sâu vào nữa rồi, cái đạo đó có dạy cho ta yêu nước hay không? Hay là nói họ chỉ cần yêu đạo thôi, tin đạo là đủ rồi, không cần phải yêu nước nữa? Khác nhau như thế. Có cái đạo thì khi đi sâu vào rồi vẫn dạy ta vừa yêu đạo vừa yêu nước, nhưng có cái đạo mà đi sâu vào rồi họ dạy ta yêu đạo là đủ, không cần yêu nước.
[7:04]Hai cái đó nó khác nhau không ạ? Khác nhau nhiều. Và ta chọn đạo nào ạ? Ta chọn đạo nào? Rồi chưa hết rồi, khi đi sâu vào thì khi nói ờ tôi ăn hiền ở lành rồi, bây giờ tôi làm gì nữa? Thì có cái đạo là tới đó dừng lại hết. Rồi bắt đầu họ sinh ra những cái chuyện nhiều khi là thành ra khủng bố, mưu mô, thủ đoạn ở phía sau. Còn có cái đạo khi đi sâu vào rồi ngoài cái ăn hiền ở lành rồi, có con đường để dạy ta phát triển tâm linh, tìm sự giác ngộ của nội tâm. Ta càng lúc ta thánh hóa được tâm hồn mình lên, ta không còn là con người bình thường nữa mà càng lúc ta càng tốt hơn, sâu hơn, giỏi hơn, sáng hơn, trí tuệ đạo đức nhiều hơn,
[7:51]nâng ta từ một con người phàm phu trở thành một bậc Thánh thật sự. Thì đó nên cái đi sâu về sau thì mỗi đạo lại khác nhau dần. Nên vì vậy, từ đây về sau quý Phật tử phải nhớ nói với bà con mình thế này, trong khi gặp gỡ bà con làng xóm láng giềng mình ta phải nói thế này: Cái đạo nào ở buổi đầu cũng dạy ta ăn hiền ở lành, nhưng mà khoan vội tin, phải tìm hiểu là tìm hiểu phía sau của đạo đó như thế nào, khi mà đi sâu hơn nữa họ dắt ta đi về đâu, chứ buổi đầu đạo nào cũng lấy cái ăn hiền ở lành ra để làm cái chiêu bài mà dẫn dụ tín đồ cả. Nhưng cái về sau đó, cái phía sau mới là cái cái quan trọng.
[8:32]Vì ta đã đặt niềm tin rồi, ta đã đặt cuộc đời mình vào đó rồi, mình khó rút lui lại lắm nên phải hết sức là là cẩn thận. Bây giờ ta không nói nữa, giờ ta nói về đạo Phật của ta. Đạo Phật của ta thì cái con đường đi thênh thang, cứ càng đi sâu vào thì chân lý, đạo lý càng mở ra cho đến vô tận mà không bao giờ một kiếp người có thể hiểu hết nổi đạo Phật. Đạo Phật thâm sâu, vi diệu đến mức độ như vậy. Nên những nhà trí thức trên thế giới vậy, những nhà trí thức hàng đầu của thế giới, sau khi mà họ đi hết cái con đường tri thức của họ, đi hết cái con đường khoa học của họ, họ đi tìm tới tôn giáo. Mà đi tìm tới tôn giáo thì họ đi qua nhiều tôn giáo bằng cái
[9:14]trí tuệ sắc bén của họ, mà cuối cùng họ phải dừng chân ở đạo Phật, bởi vì đạo Phật mở ra cho họ con đường tâm linh, trí tuệ không cùng không tận, không bao giờ dừng lại. Trí tuệ của họ có thể có giới hạn nhưng mà cái đạo lý của Phật dạy không có giới hạn. Cứ đi mãi là có con đường nữa, đi nữa là có con đường nữa, không bao giờ đứng lại. Còn một số tôn giáo, chúng ta đi vài bước, vài năm, đứng lại hết đường đi, bắt đầu đi qua tầm bậy những cái cái lối rẽ khác. Còn đạo Phật, cứ đi là cứ có con đường mở ra, cứ đi nữa là có con đường mở ra nữa. Và khi hiểu được điều này, ta mới nghĩ rằng đúng là nếu
[9:52]ta theo Phật, ta phải đi qua ngót nghét vài trăm kiếp, vài nghìn kiếp, chứ không phải là là đơn giản như vậy. Và chính vì vậy là khi một người hiểu được đạo Phật thâm sâu rồi, khi ta quỳ xuống lạy Phật rồi, ta lạy với tất cả cái trái tim tôn kính của mình. Lúc đó mới biết rằng cái trí tuệ của Phật đã quá sâu xa, bao la, mầu nhiệm, chứ không có đơn giản như là chỉ một vài lời nói bằng cái niềm tin đơn sơ được. Những cái người mà càng có trí tuệ chừng nào, càng có tri thức chừng nào thì lại càng yêu quý, tôn kính đạo Phật chừng nấy. Mà điều may mắn cho chúng ta, cho quốc gia của chúng ta chính là đạo Phật đã đến đây hơn 2.000 năm
[10:34]và các vị vua của ta đã bằng cái trí tuệ của mình đã xác định chọn đạo Phật như là một cái quốc đạo. Và nhân dân ta cũng nhờ thế mà đã hiểu biết đạo Phật, lấy đạo Phật làm lẽ sống cho cuộc đời của mình, đã xây dựng nên thôn ấp, làng xóm, đời sống văn hóa của ta suốt mấy nghìn năm qua. Và cũng chính vì cái văn hóa này mà ta có một nước Việt Nam kiên cường, độc lập, không bao giờ bất khuất trước những kẻ thù xấu xa nào, và ta đã dệt nên không biết bao nhiêu thiên anh hùng ca, chiến thắng ngoại xâm. Cho đến ngày hôm nay, khi mà cả thế giới bước vào cái nền văn minh mới, ta cũng không có hổ thẹn mà kịp thời bước chân với các nước bạn,
[11:18]hội nhập cùng các nước bạn để xây dựng một thế giới thanh bình, ấm no, hạnh phúc. Trong năm nay ta có một sự kiện rất lớn, đó là Hà Nội tổ chức 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội kể từ khi mà vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long. Thì cái sự kiện này, trong năm nay, cùng với cái sự kiện nghìn năm Thăng Long này, bỗng nhiên đất nước ta lại có rất nhiều cái sự kiện cũng đáng ca ngợi, đáng tôn vinh, nhưng mà tất cả đều hòa theo cái sự kiện là Lễ hội Nghìn năm Thăng Long. Thì ta đây cũng vậy, đến nơi cái tỉnh thành Thanh Hóa này, nơi cái vùng quê Nông Cống này thì ta cũng xin phép là nhân dân ta cũng hướng về Thủ đô với cái tâm nguyện là mừng
[12:03]cái đại lễ Nghìn năm Thăng Long - Hà Nội sắp tới. Tất cả chúng ta đồng ý không ạ?
[12:11]Vừa rồi thì chúng tôi có có về Hà Nội đến giảng cái đề tài là Nghìn năm Văn hóa Thăng Long ở tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Cũng giống như là một cái sự kiện nho nhỏ để mở đầu cho cái chương trình lễ hội hàng loạt sắp tới, tất cả đều hướng về mừng Nghìn năm Thăng Long - Hà Nội. Mà trong cái mừng Nghìn năm Thăng Long - Hà Nội đó thì cái dấu ấn của Phật giáo để lại trên đất nước rất là nhiều. Sao vậy? Bởi vì ta biết rằng thế này, vua Lý Thái Tổ ta là từ chùa đi ra, Ngài tu trong chùa, nhưng bởi vì Ngài có cái tướng đế vương, học tài thì phi thường nên thầy của Ngài là nhà sư Vạn Hạnh, mặc dù là một thiền sư đắc đạo,
[12:53]nhưng lại không cho Ngài xuất gia mà bắt Ngài phải đi ra làm quan. Mà đúng là khi Ngài ra làm quan rồi, Ngài cứ tiến lên, tiến lên cho đến khi trở thành một vị vua đầu tiên trong đất nước Việt Nam mà được quần thần bầu chọn, tôn vinh lên, chứ không có phải là vua là do dòng tộc hay là vua là do phải cướp ngôi, phải chiến đấu, mà được quần thần đồng ý tôn xưng đưa lên luôn, đặc biệt như vậy. Và dĩ nhiên với một vị vua mà từ trong chùa bước ra như vậy thì ta phải hiểu rằng là Ngài đã ra sức mà xây dựng, ủng hộ, truyền bá Phật pháp trong cái quyền hành của mình. Và chính vì vậy mà đời Lý, đời Trần,
[13:32]những triều đại là mộ Phật, sùng kính Phật giáo, mà chính vì vậy, từ quan cho đến dân cũng đều hết lòng là yêu kính đạo Phật. Nhưng mà ta thấy có một điều rất là hay, tuy là yêu kính đạo Phật nhưng mà cái tư tưởng trong đạo Phật không đem lại cái sự cực đoan, độc tôn, nên là những người yêu mến đạo Phật nhất không bao giờ là những người mà độc tôn cho rằng là chỉ có đạo Phật là nhất. Đây là cái hay của đạo Phật mà ta khó tìm ở một tôn giáo khác. Ở các tôn giáo khác á, hễ là khi mà mình nắm được ưu thế rồi, vua mà theo mình rồi thì mình tìm cách loại trừ các tôn giáo khác hết, không cho, chỉ một đạo mình mà thôi.
[14:14]Còn riêng ở trong đạo Phật rất là lạ, trong đó có cái tư tưởng hòa bình, bao dung, độ lượng ở trong đó sẵn. Nên vì vậy, từ đời vua Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông nối theo là các vị bắt đầu tìm thấy cái hay của đạo Nho, dạy con người ta những cái đối nhân xử thế cũng rất là sâu sắc, uyên áo, và các vị vua đã bắt đầu xây dựng Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chùa thì nhiều rồi, bây giờ xây cái Văn Miếu để khẳng định cái tư tưởng đạo Nho trong cái việc mà trị nước, trong cái văn hóa của quốc gia, và do đó ta bắt đầu có cái Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Và nền tư tưởng học thuật của đạo Nho được truyền
[14:54]vào trong cái xã hội Việt Nam mạnh hơn nữa. Và chính vì cái song song hai cái hệ tư tưởng này mà ta có một cái người Việt Nam vừa yêu nước, vừa sâu sắc, vừa hiền lành mà vừa kiên cường. Có nhiều cái yếu tố hội lại trong cái tư tưởng văn hóa của người Việt Nam ta là như thế, mà suốt mấy nghìn năm cứ như vậy. Và cái nề nếp đó, cái hồn hậu đó, cái đạo đức đó, cái đạo lý đó nó chảy vào trong tâm hồn của người Việt ta như một dòng máu thiêng liêng đi từ đời này sang những đời kia, thành một cái gì? Thành một di sản văn hóa vô giá mà không có một cái vàng bạc nào có thể mua chuộc được. Tuy nhiên, ngày hôm nay có một điều làm ta hết sức là lo lắng:
[15:40]cái di sản văn hóa quý giá của cha ông ta từ nhiều đời có cái tư tưởng đạo Phật và đạo Nho đó truyền lại làm cho ta sống hài hòa, sống đoan trang, sống chân chính, sống đạo đức, lễ độ, khuôn phép, kiềm chế, bây giờ có nguy cơ là bị đánh vỡ bởi vì những cái văn hóa ngoại lai của Tây phương truyền qua cái internet, truyền qua những cái mạng, mà những lớp trẻ nó tiếp thu rất là nhanh. Nhưng mà lớp trẻ tiếp thu nhanh nhưng không chọn lựa được, không chọn lọc, không phân biệt được đúng sai, tốt xấu, chúng nó cứ tiếp nhận hết và tự chúng nó phá hủy mất cái tâm hồn của mình, làm cho những thế hệ cha ông khi mà nhìn đến
[16:21]cái con cháu ngày hôm nay hết sức là lo lắng và không biết làm cách nào để mà giữ gìn tâm hồn của con cháu mình lại như thuở ngày xưa. Mà muốn như vậy thì đúng là ta phải dùng đến đạo Phật trở lại. Nghĩa là ngày hôm nay, ông bà, cha mẹ phải hết sức là nhanh chóng đem đạo Phật đến vào trong gia đình mình để cái tư tưởng mà tu tập, siêu thoát, giác ngộ, đạo đức chuẩn mực của đạo Phật để cứu tâm hồn của của gia đình ta, của con cháu ta và tìm lại cái di sản văn hóa vô giá mà cha ông ta nhiều đời đã đã xây đắp, là như vậy. Hôm nay là ta nhắc nhau điều này chút xíu để trước khi ta đi vào đạo lý của cái bài giảng hôm nay.
[17:05]Hôm nay ta nói với nhau cái đề tài là Tranh giành sự sống. Ta đi vào đạo Phật như vậy. Tranh giành sự sống nghĩa là sao? Nghĩa là chúng ta muốn sống, ta phải tranh giành sự sống của một loài khác. Nếu ta quan sát, ta sẽ thấy thế này, là bất cứ sự sống nào cũng là sự tranh giành của sự sống khác. Ví dụ như ta sống, ta phải ăn, phải không? Phải ăn. Mà ta ăn cái gì ạ? Ta ăn cái gì? Đâu khai thật coi sáng ăn cái gì rồi đi đây? Hôm qua ăn cái gì? Ăn có vài con cá à phải không? Nhưng cũng không nhiều lắm, còn ai khá khá thì ăn vài lạng thịt. Thì đúng là cái con cá đó hay lạng thịt đó cũng là sự sống của một con vật khác, phải không?
[17:53]Và ta vì sự sống của mình, ta buộc lòng phải tước đoạt cái sự sống của nó, đúng không ạ? Đúng rồi. Chắc chắn như vậy. Giờ có người nói: "Dạ, con ăn chay, ăn rau cỏ". Rau cũng là sự sống, phải không? Cỏ cũng là sự sống, mà là sự sống của thực vật, nhưng mà cũng đều là sự chiếm đoạt cái cuộc sống lẫn nhau để tồn tại. Đó là một cái quy luật hết sức là khắc nghiệt của cuộc đời này. Và như vậy, khi ta có mặt trên cuộc đời này, vô tình ta đã bị đặt vào một cái dòng chảy khắc nghiệt, đó là ta phải đoạt sự sống của loài khác để cho ta được tồn tại. Ta vô tình chứ ta không muốn. Chứ bây giờ nếu trước khi ta sinh ra trên đời này
[18:38]mà có người hỏi ta à người ta nói thế này: "Nhà ngươi khi mà đầu thai sinh xuống trần gian này, nhà ngươi phải cướp đoạt sự sống của loài khác thì nhà ngươi mới sống được. Như vậy thì nhà ngươi có chịu đầu thai xuống trần không?" Chắc chắn lúc đó mình sao? Nói: "Dạ không, không dám." Không dám đầu thai xuống mà đi cướp sự sống của loài khác để mình sống thì thôi, không đầu thai. Nhưng mà bởi vì lúc đó không ai hỏi ta câu đó, mà nghe nói đầu thai xuống trần vui lắm, sinh về Thanh Hóa, Nông Cống vui đẹp lắm, nên ta lật đật đầu thai, xúm nhau đầu thai hết trơn. Nhưng mà tới chừng khi đầu thai rồi thì ta bị đặt vào một dòng chảy
[19:15]nghiệt ngã là ta phải đoạt sự sống của loài khác để cho ta sống. Mà trong suốt mấy mươi năm qua, cả một đời làm người như thế thì ta đã đoạt sự sống là không biết bao nhiêu là là là chúng sinh, có đúng không ạ? Giờ có đếm được bao nhiêu con tép mình đã ăn không? Bao nhiêu con cá mình đã chặt đầu chưa ạ? Chưa nói nhiều, nói gà thôi, không biết cắt tiết không biết bao nhiêu con rồi, phải không ạ? Đó, và bây giờ nhìn lại, như vậy cái sự sống ta có mặt hôm nay là một sự sống đẹp hay là nó đã xây dựng trên xương thịt của các loài? Nghe thấy sợ chưa? Nhìn lại thấy sợ. Nhìn lại thấy sợ chứ không phải không.
[19:55]Quên thì thôi, nhưng mà nếu suy xét lại, bắt đầu ta thấy run, run là đúng là ta đã tước đoạt sự sống của nhiều loài. Mà không phải ta đâu, mấy loài vật kia cũng vậy. Cá lớn thì nó đớp cá bé, phải không? Con vật mạnh thì xé xác con vật yếu, cứ như vậy, ở trong rừng là cứ như vậy. Ta thấy con chim sáng sớm nó chuyền cành, nó reo, nó hót như vậy thấy là hạnh phúc, nói nhiều khi ước ao mình như chim. Sự thật con chim cũng chẳng hạnh phúc gì, vì sao vậy? Nó nhảy từ cành này sang cành kia nó đi tìm những con con sâu. Con sâu mà nằm khuất ở trong những cành những cái lá đó, tưởng mình núp trong cành, trong lá được bình yên rồi,
[20:34]không, đang có những con chim nó chuyền cành, nó nhảy từ cành này nó đi bằng con mắt tinh quái của nó đi rò, nó rình, nó mò, con sâu bé bé vậy nó bị lượm ăn hết trơn, cũng như vậy. Cũng là cái sự sống của loài này là sự tranh giành, chiếm đoạt sự sống của của loài khác, tất cả đều như vậy. Và như vậy cái thế giới này khi ta nhìn thấy ánh nắng lên đẹp đẽ, thấy là cây lá xanh tươi, đồng ruộng mơn mởn, chó sủa văng vẳng bên kia, gà gáy te te bên nọ, thấy tất cả đều đẹp, nhưng đằng sau cái sự đẹp đẽ đó là gì? Là các loài giết hại, tranh giành sự sống lẫn nhau. Đúng không ạ? Đúng như vậy, bây giờ bắt đầu ta mới giật mình:
[21:14]Nếu sự sống đặt trên cái nền tảng của cái việc mà tranh giành lẫn nhau như vậy thì cái tội phúc này ta phải xử lý thế nào? Cái tội phúc này ta xử lý thế nào? Rồi con người trong cái việc mà tranh giành mà sự sống để tồn tại á thì cái khủng khiếp nhất là con người. Nói: "Sao khủng khiếp nhất là con người? Tại thấy con người là là cũng nhỏ bé, ốm yếu chứ đâu có mạnh như cọp mà lớn như voi." Không, cái con người với cái đầu óc của mình nó mới khủng khiếp. Trên đời không có con vật nào mà cạp đứt nguyên một cái cây. Có không ạ? Hay lắm là chỉ ăn lá cây là hết rồi đó. Hoặc là nó đợi hái quả, ăn hoa, hút mật hoa, rồi ăn lá cây là hết rồi.
[21:58]Con người ta cạp đứt luôn cái cây, đào luôn rễ đem luôn về nhà luôn, làm ghế ngồi luôn. Có không ạ? Ta đã từng ngồi lên cái ghế là cái gốc cây chưa? Có rồi phải không? Không có loài nào dễ sợ như con người cả. Không loài nào dễ sợ. Là ta ăn đọt lá cây non ăn luôn, hoa ta ăn luôn, trái ta lượm luôn, cây ta cưa sạch luôn về nhà làm nhà luôn. Con người là dễ sợ lắm. Và đây là một cái dấu hiệu nguy hiểm. Nguy hiểm thế nào? Nguy hiểm thế này: Trên thế giới họ thỉnh thoảng nơi này nơi kia, các nhà khảo cổ học đào được những bộ xương khủng long. Có những con khủng long mà cái đuôi nó nằm ở đằng cái góc nhà
[22:37]đó, cái đầu nó nằm ở góc nhà này, nó lớn đến như vậy. À có những con khủng long nó bay được, có những con khủng long ở dưới nước, có những con khủng long trên bộ. Và một con khủng long mỗi lần một bữa ăn của nó ăn như vậy là nó xơi hết vài ba cái cây, hết lá cây đó. Còn những con mà ăn thịt, mà ăn một lần vậy á là phải mấy tấn, mấy tấn thịt à nó mới đủ no. Và trong cái thời đại mà có những con khủng long nó tiêu thụ nhiều quá, thịt nó cũng ăn, lá cây nó cũng ăn, và nó tiêu diệt sự sống, thế là bị trời phạt. Trời phạt. Trời phạt là khiến cho một cái sự việc, một cái sự cố xảy ra mà các nhà khoa học
[23:14]cho rằng là có một thiên thạch rất là to đâm vào Trái Đất cái nổ bùng ra. Thế là đất bụi bốc lên che hết cả trời đất, khiến cho Trái Đất chìm trong băng giá lạnh lẽo. Rừng cây chết sạch, mọi loài chết sạch và khủng long chết luôn. Là thế giới bị một lần đó là tận thế do một cái thiên thạch rất là to. Mà tại sao thế giới bị tận thế, cái nhân quả gì? Chính nhân quả là phá hoại sự sống lẫn nhau. Phá hoại nghĩa là con khủng long đó nó đã ăn quá nhiều thịt, ăn quá nhiều cây rừng, cho nên bị trời phạt là phải, phải tận thế. Thì ngày nay con người cũng đang bắt chước khủng long. Ta ăn sạch cá dưới biển, giết sạch thú trên rừng,
[23:55]bắn sạch chim trên trời, cưa sạch cây trong rừng hết, và ta đang lặp lại cái công việc của khủng long làm ngày xưa. Và chắc chắn rằng sao? Trời sẽ phạt ta. Thế giới sẽ tận thế bởi vì cái nhân quả này. Và thế giới sẽ tận thế như thế nào? Hiện nay bỗng nhiên có nhiều nguồn tin xuất hiện ở trên internet, cũng giống như là Hollywood đã làm cái cuốn phim là năm 2012 sẽ tận thế. Thật ra đây không phải là thông tin khoa học, nó chỉ là lời đồn đoán thôi. Mà đồn đoán từ đâu mà có cái lời đồn đoán mà lấy đúng năm 2012? Thì ta còn sống được hai năm nếu được lời đồn nó đúng. Đồn đoán như thế nào? Là bởi vì ở bên Nam Mỹ á, có một cái nền văn minh cổ của một quốc gia gọi là Maya.
[24:40]Cái quốc gia Maya đó họ xây nhiều cái công trình rất là lớn, rất là đẹp mà bây giờ ta nghiên cứu lại, ta giật mình vì họ giỏi quá. Trong các giỏi của họ có một cái giỏi là họ làm lịch. Từ đời xưa không biết bằng phương tiện gì mà họ biết là Mặt Trời di chuyển thế nào, Trái Đất di chuyển thế nào, Mặt Trăng di chuyển như thế nào, các sao di chuyển như thế nào mà họ làm thành lịch số rất là chính xác. Mà trong cái lịch của họ có đặc biệt là họ làm cho đến đúng nếu mà so sánh á là họ làm đúng đến năm 2012 họ dừng lại không làm nữa. Họ không làm lịch nữa. Câu trả lời là vì sao? Họ trả lời rằng: "Bởi vì đến năm 2012 tận thế, cho nên không cần làm
[25:17]lịch nữa." Cái câu trả lời nghe hết hồn luôn. Thế là khi mà các nhà khảo cổ lịch sử nghiên cứu đến cái đoạn lịch số của người Maya và đến cái câu trả lời của họ là đến năm 2012 họ không làm lịch nữa vì tới đó thế giới chết hết rồi, nghe sợ liền! Bắt đầu các nhà khoa học bắt đầu lo. Lo mà không biết lý do gì, không biết là tại sao tận thế nhưng bắt đầu đang run, đang run và các phim là đang làm về chuyện này. Nếu mà người Maya nói đúng thì ta còn sống được hai năm nữa. Hai năm nữa, và trong hai năm này nếu biết rằng hai năm nữa tất cả sẽ chết thì bây giờ ta làm gì ạ? Câu trả lời. Ai có câu trả lời hay nhất xin đưa lên sẽ được thưởng một thùng mì.
[25:59]Nếu biết rằng hai năm nữa thế giới này chết hết thì bây giờ ta làm gì?
[26:09]Tức cười lắm nha, ví dụ như khi mà một ông bác sĩ ổng khám bệnh cho một bệnh nhân mà ổng biết rằng bệnh nhân này không sống được, không qua khỏi, thì ổng nói với người nhà sao? Ổng trả bệnh nhân lại ổng nói người nhà sao ạ? À thôi về thích ăn gì cho ăn. Như vậy bên bác sĩ họ có cái tâm lý rất quái lạ là nếu mà không thể sống được mà sắp chết thì sao? Hưởng thụ phải không? Thì hưởng thụ cho đã đi rồi chết. Có cái tâm lý rất vậy. Hoặc là trong nhà tù cũng vậy, nhà nước ta cũng vậy. Trước khi mà đem mấy người tử tù đem bắn thì thường là sao? Cho một bữa ăn cuối cùng rất là rất là ngon. Nhưng mà người tử tù ăn nổi không?
[26:44]Sắp sửa đem bắn rồi mà nhòm cái mâm cơm thịnh soạn ăn không nổi! Cái tinh thần nó đâu có vui đâu mà ăn. Nhưng mà con người ta có một cái tâm lý rất là lạ là nếu biết ngày mai ta chết rồi thì họ cứ tranh nhau mà hưởng thụ. Nhưng bây giờ hôm nay ta ngồi đây ta tỉnh táo, ta không phải là bệnh nhân nan y sắp chết, ta không phải là tử tù, nhưng mà ta chỉ nghe cái lời đồn đoán không biết có thật hay không hai năm nữa tận thế. Mà nếu sự thật hai năm nữa tận thế, bây giờ ta bằng cái tâm mình bình tĩnh nhất, khôn ngoan nhất, ta sẽ làm gì trong hai năm này? Từ bây giờ? Ai trả lời được tặng một thùng mì Hảo Hảo liền.
[27:25]Bây giờ thôi thì thế này: Hôm nay thì ta sẽ không trả lời câu này ở đây nha, nhưng mà để cho mọi người về nhà suy ngẫm. Nếu quả thật hai năm nữa tận thế thì từ hôm nay ta sẽ sống như thế nào nha? Là có bao nhiêu tiền dốc ra mua gà ăn hết hay là sao? Để cho đủ hai năm rồi mà là lúc đó cũng vừa hết tiền, ta cũng ăn quá ngon rồi lúc đó là tận thế luôn? Hay là ta còn cách nào khác hay hơn thì sẽ góp ý nha. Ta sẽ viết thư, ta trao đổi với nhau gửi về chùa phải không? Để coi ai có câu trả lời hay nhất. Lúc đó thầy sẽ gửi ra một thùng mì ngon nhất để mà tặng cho người đó, thưởng người đó. Thì trong cái việc mà trong các loài tranh giành sự sống với nhau như thế
[28:09]thì nếu mà cái loài nào nó ác độc thì họ giết hại nhau tàn nhẫn luôn. Giết hại nhau tàn nhẫn mà càng sống chừng nào thì càng tích lũy tội lỗi chừng nấy. Ta xem trong những cái phim mà Discovery họ quay phim ở trong rừng, họ đặt cái máy họ quay ở trong rừng, một bầy sư tử đang sống với nhau vui, chợt thấy một cái đàn ngựa vằn đi ngang phóng theo nó rượt, nó vật cổ một con ngựa vằn xuống, ba bốn con nó câu cổ một con xuống nó cắn cái cổ, giết rồi xúm nhau nó xâu xé. Những con khác đứng lại nhìn cái đồng loại của mình nước mắt chảy ròng ròng. Và ta thấy nhìn cảnh đó rất là thương tâm. Mà các nhà khoa học thì không thể nào mà lúc đó mà đứng ra cản không cho nó
[28:47]ăn con ngựa vằn, vì nếu cản không cho ăn thì loài sư tử cũng sẽ chết. Và họ đành phải chấp nhận một điều đúng là trong cái thiên nhiên mạnh được yếu thua. Muốn cho con cọp tồn tại phải cho nó ăn cái con bò rừng, vậy thôi, cũng không còn cách nào khác. Chứ không phải vì lúc đó là để bảo tồn bò rừng mà đành cho cọp nhịn đói. Và cái hiển nhiên đó nó khắc nghiệt và nó ác độc mà ta đành phải, phải chấp nhận. Nhưng mà cái người biết đạo như chúng ta thì ta không chấp nhận. Ta muốn đi tìm một cái gì nó đẹp hơn, nó thiện hơn, đạo đức hơn, chứ không thể mà xây dựng cái sự sống của mình bằng cách là tranh giành sự sống của loài khác.
[29:26]Vì như vậy ta cứ sống mà tích lũy tội lỗi thì khiến cho cái ngày tận thế sẽ đến gần. Ta sẽ tìm cách sống như thế nào đó mà con người ta sống chỉ để làm lợi cho nhau, xây dựng nhau, giúp nhau và làm cho Trái Đất này thành hạnh phúc hơn, đẹp như một cái cõi thiên đường, Tịnh độ vậy. Bây giờ ta là người biết đạo, ta sợ tội, ta yêu quý cái điều phúc, thì ta không muốn rằng là ta sống bằng cách giành giật cái sự sống của loài khác. Hết muốn rồi, vì biết rằng cứ giành giật sự sống của loài khác là cái tội nó tích lũy mà thôi. Cứ sống qua từng ngày, ăn thêm một con tép là tính thêm một chút tội, ăn một con cá tính thêm một chút tội, mà tích lũy cả đời như vậy nó nặng nề,
[30:12]chết rồi không bay lên cao được, chết rồi không về trên những cõi trên cao được. Cứ lẩn quẩn mà có khi đọa thành con này con kia cho người khác họ ăn lại. Ta không thích điều đó. Cho nên ta biết cái tội, ta yêu quý điều phúc. Ta không muốn bị cái nhân quả báo ứng đáo đầu là ta làm cái gì rồi ta sẽ bị trở lại cái đó. Ta không muốn là mình cứ ăn hết con này tới con kia mai mốt chết mình đọa thành con vịt, con gà cho người ta cắt cổ người ta ăn lại, mình không muốn. Và mình đã được làm con người, có trí tuệ thế này, đẹp đẽ thế này, phúc đức thế này, ta muốn mình phải phát triển điều đó. Nghĩa là khi từ bỏ thân này, ta phải trở lại làm người
[30:50]là ít nhất, hoặc là ta sẽ sinh lên trên cao thành những vị thánh cao siêu, chứ không thể mà bỏ thân này rồi trở xuống làm con chó. Mình không thích điều đó, không muốn điều đó. Không muốn là cái nhân quả nó đáo đầu một cách bi đát như vậy, nên ta phải thay đổi cuộc sống của mình. Và ta không muốn rằng cái cuộc sống của mình nó được tích lũy, xây dựng bằng cái sự giết hại của loài khác để mà tội cứ chồng thêm tội từng ngày, nên ta phải thay đổi điều này. Đó, ta phải làm sao cho là ta hạn chế sự giết hại sự sống mà ta phải sống cách nào chỉ có lợi cho muôn loài. Ta sống thế nào có lợi cho con người chung quanh ta,
[31:31]có lợi cho những loài vật chung quanh ta, có lợi cho cái môi trường sinh thái của cả cái hành tinh, của cả cái Trái Đất này. Đây là điều quan trọng. Sau khi ta hiểu rằng nếu mà thả trôi tự nhiên thì ta sẽ sống bằng cách là tranh giành sự sống của loài khác, nếu thả trôi tự nhiên. Còn bây giờ ta có đạo lý trong tâm ta, ta có Phật soi đường dẫn lối ta, ta có quý thầy, quý cô, có chư Tăng Ni dạy dỗ ta từng ngày, thì ta không chấp nhận một cái cuộc sống mà được xây dựng trên xương máu của loài vật nữa. Ta muốn thay đổi cái cuộc sống đó. Ta muốn thay đổi. Và như vậy mà muốn thay đổi như vậy thì ta phải xác định cái lập trường thế này:
[32:13]Là ta sống để đem lại cái lợi ích, cái an vui cho đồng loại ta là con người. Ta sống để đem lại cái điều lợi ích cho các loài khác là muôn loài. Ta sống để xây dựng, để vun đắp cho cái môi trường sinh thái của cả cái hành tinh này. Đó là ta xác định ba mục tiêu ta sống trên đời. Ba mục tiêu gần. Xin nhắc lại: Ta sẽ xác định ta sống là đem lại lợi ích yên vui cho cho ai ạ? Cho đồng loại, tức là con người. Ta sẽ sống đem lại cái lợi ích yên vui cho Ai nữa? Muôn loài. Ngoài con người ra, ta cũng đem lại lợi ích cho các loài khác. Thứ ba, ta sống đem lại cái gì? Cái lợi ích, cái sự bảo vệ, cái sự bình yên,
[33:01]cái an ổn, cái phát triển, cái bền vững cho môi trường sinh thái của địa cầu này. Đó là ba cái mục tiêu mà ta xác định trong đời sống của mình. Trước khi ta đi đến một cái mục tiêu cao xa hơn đó là giác ngộ, giải thoát. Đồng ý với nhau không ạ? Hôm nay ta đồng ý với nhau điều này không? Có người vỗ tay là đồng ý phải không? Còn người không vỗ tay thì sao? Không đồng ý. Còn người giả vờ vỗ tay thì sao?
[33:34]Vỗ tay chứ quan trọng lắm nha, vỗ tay quan trọng lắm nha. Tại vì khi ta vỗ tay vậy là ta đồng ý, ta đồng ý tức là ta hứa, hứa trước Phật. Hứa trước Phật là từ nay ta sẽ sống để đem lại cái yêu thương, yên vui, hạnh phúc cho muôn loài, cả loài người ta và muôn loài khác. Chứ ta không sống mà để tiêu diệt lẫn nhau, để giành sự sống loài khác trở thành cái sự sống của mình nữa. Đây là cái điều mà ta phải phải xác định như vậy. Còn cái người mà sống không có mục tiêu, sống nhàn rỗi, không làm gì rồi lại sống hưởng thụ thì cái tội nó tích lũy từng ngày từng ngày, phước mất hết, chết chắc chắn sẽ đi về nơi đọa xứ
[34:20]hoặc là địa ngục, hoặc là ngạ quỷ, hoặc làm súc sinh. Đó là điều chắc chắn. Nên ta thấy một cái người nào mà họ sống thảnh thơi, phe phẩy đi ra đi vào, an vui nhàn rỗi chẳng làm gì, lâu lâu rồi tổ chức chơi vui thì xin thưa, mặc dầu bây giờ họ có phúc họ giàu đó, nhưng mà ta yên trí một điều chắc chắn chết làm súc sinh, không có con đường nào hết. Ở đây có ai vậy không ạ? Ở đây có ai là sống nhàn rỗi, vui chơi hưởng thụ không làm gì phúc cả, có không? Hi vọng là không, phải không? Vì những người đó chắc chắn chết xong đi làm súc sinh. Còn người nào sống trong từng ngày mà ta phấn đấu để làm lợi cho con người thì trước hết ta bù lại cái tội
[35:06]mà ta đã chiếm đoạt sự sống của loài khác bằng thịt, bằng cá. Bởi vì cũng cái người ăn thịt ăn cá nhưng mà để sống nhàn rỗi, hưởng thụ, phung phí và ác độc nó khác với cái người cũng lỡ phải ăn thịt ăn cá nhưng mà sống có làm được điều phúc, giúp đỡ được cho con người, giúp đỡ được cho xã hội, hai cái đó nó khác nhau, phải không ạ? Và như vậy, có rất nhiều người chưa thể ăn chay được, rất nhiều người chưa thể ăn chay, vẫn còn phải ăn thịt ăn cá. Nhưng mà ta biết, thôi bây giờ tôi vay mượn cái sự sống của loài khác, nhưng bù lại, tôi đem lại cái hạnh phúc, cái niềm vui, cái lợi ích cho cộng đồng tôi,
[35:50]cho xã hội tôi thì như vậy cũng là, cũng là sự bù đắp lại rất là xứng đáng. Chỉ sợ những người ăn thịt ăn cá nhưng mà sao, không làm được điều gì tốt cho đời mà lại cứ sống nhàn rỗi, phung phí, hưởng thụ thì ta biết là cái tội nó tích lũy từng ngày từng ngày rồi chết chắc chắn làm súc sinh, làm gà làm vịt cho người ta cắt cổ lại, không còn con đường nào khác. Như vậy nếu ai mà muốn đời sau mình đưa cổ cho người ta cắt thì đời này sao ạ? Cứ tiếp tục mà ăn thịt ăn cá và đừng tu hành gì cả, đừng làm điều phúc gì cả, đừng lo cho xã hội nhân quần gì cả, thì kiếp sau đưa cổ cho người ta cắt. Vâng. Còn người nào mà không muốn đưa cổ cho người ta cắt,
[36:34]mà đời sau vẫn làm được một con người danh giá, có phúc đức, có giá trị, có uy tín trước mặt mọi người thì làm sao? Thì phải sống một cách là cực nhọc, vất vả, lo toan, lo lắng để phục vụ cho cuộc đời, phục vụ cho xã hội và biết tu hành. Nhớ như vậy. Và như vậy ở đây hồi nãy ta vỗ tay, tức là ta đã chọn lựa cái con đường thứ hai là ta nguyện ta sẽ sống để phục vụ cho cuộc đời chứ không phải sống nhàn rỗi và hưởng thụ. Đó là điều ta phải xác định để sau này khi từ giã cõi đời này, ta trở lại làm người hoặc lên một cõi cao hơn chứ không có lui lại để làm súc sinh, ngạ quỷ như vậy nha. Thì bây giờ, như ta nói với nhau
[37:20]là sống là tranh giành sự sống của loài khác cho mình. Giờ ta lựa chọn cái sự ăn uống làm sao mà để ít chiếm đoạt sự sống của loài khác, thì như vậy ta ít tội. Nhiều khi ta chưa làm được điều phúc nhưng mà cũng đã không làm điều tội thì cũng là điều rất là hay. Giờ ta ăn những thứ gì mà không phải là chiếm đoạt sự sống của loài khác? Ta ăn cái gì ạ? Ăn cái gì?
[37:51]Tính ra chứ thật ra nhiều lắm, cũng nhiều lắm chứ không ít đâu. Lúa, gạo. Là sao vậy? Bởi vì khi hạt lúa mọc lên như vậy, tới lúc mà ra quả nó chín rồi cây lúa nó tự nó chết, phải không? Ta không cần phải giết cây lúa nó cũng tự nó chết. Còn cái hạt lúa là cái thành quả cuối cùng của cái cây, ta ăn nó không phải là chiếm đoạt sự sống mà nó là một điều tự nhiên. Cho nên ăn lúa, ăn gạo coi vậy chứ không có tội. Mà khi ta trồng ra được những cánh đồng bát ngát màu xanh như vậy, ta đã góp phần xây dựng cái sinh thái của Trái Đất. Cho nên những người nông dân mà trồng lúa coi vậy chứ phúc rất là nhiều, vừa là đem lại cái lương thực cho xã hội,
[38:27]mà vừa góp phần xây dựng, bảo vệ cái sinh thái cho Trái Đất. Nên ta hoan hô những người nông dân làm lúa.
[38:38]Thứ hai nữa là ta ăn trái cây. Tại vì cái cây nó mọc lên, ra hoa ra quả mà nếu ta không ăn tự nó rụng, và ta hái cái quả đó cây nó cũng không chết. Cho nên ăn quả ăn trái là cái điều ăn rất là tốt, không hề tiêu diệt sự sống nào cả mà ta chỉ đón nhận cái thành quả của một sự sống. Ta không tranh giành sự sống, ta không tiêu diệt sự sống mà ta chỉ đón nhận cái thành quả của sự sống của cái cây đó mà thôi. Cho nên ăn trái cây rất là rất là tốt. Những người mà làm vườn, trồng trái cây vậy đó, ngoài cái việc là cung cấp trái cây là lương thực cho con người, mà cái cây rừng, cái cây ăn quả đó nó đem lại lá xanh,
[39:15]đem lại bóng mát cũng là góp phần mà xây dựng, bảo vệ môi trường của Trái Đất nữa. Nên một lần nữa, ta hoan hô những nhà nông trồng cây ăn quả. Mà ta ăn những loài đó rất là tốt, nên không có bị là sát sinh, không có bị cái tội tranh giành sự sống. Một cái nữa là sữa, sữa của con bò. Có tranh giành sự sống không ạ? Suy nghĩ kỹ rồi nói nha. Sữa có tranh giành sự sống không? Thứ nhất là không giết hại, phải không? Ta có bao giờ mà ta giết con bò cái để lấy sữa không? Phải nuôi nó gần chết mới có sữa đấy hả? Dụ cho nó ăn cỏ gần chết rồi ăn thêm cám thêm đồ cho nó bổ béo để mới có sữa, phải không?
[39:53]Nhưng mà thật sự á, thì chính ra thì thầy cũng không có nuôi bò nên thầy cũng không biết chuyện này. Để thầy hỏi có ai nuôi bò trả lời giùm thầy. Là khi mà con bò cái nó có sữa là do nó nó đẻ con mới có sữa phải không ta? Thế còn lớn lên tự nhiên nó có sữa không? Không, cái này thầy không biết thật ấy nha. Nó đẻ con bò nghé rồi nó mới có sữa phải không? À, như vậy ta phải dụ cho nó đẻ con rồi ta mới lấy sữa, phải không ạ? Thầy không biết mấy cái trang trại lớn họ nuôi làm sao ta? Cũng vậy hả? Cũng cũng ép cho nó đẻ con để lấy sữa, phải không? Nhưng mà khi nó có con rồi thì ta không cho con nó bú thì ta mới giành sữa nó được chứ, phải không?
[40:27]Chứ con nó bú hết rồi lấy đâu mà sữa mà uống. Sao ạ? Nhưng mà có cái hình như là con bê nó cũng không có bú hết cái lượng sữa của con bò cái, phải không ạ? Chính vì nó bú không hết nên ta cũng xin một phần, phải không? Nhưng có điều ta xin hơi bị nhiều. Sao ạ? Bò sữa nuôi riêng, không cần con bê nó vẫn có sữa hả? Tuyệt vời, tuyệt vời! Thế vậy được, vậy là sữa là tốt nha. Như vậy là ta uống sữa bò ta không tranh giành sự sống với ai hết. Nuôi riêng và không cần phải có bê, hay quá nhở! Thật ra hôm nay thầy mới biết á, cũng chưa có ai cho thầy một con bò để nuôi lần nào nên chẳng biết, ừ. Như vậy là sữa, ta uống sữa tốt, không tranh giành sự sống.
[41:06]Trứng gà có giành sự sống không ạ? Nếu trứng gà có trống á thì nó có sự sống ở trỏng. Nhưng mà con gà mái nó có cái lạ là khi lớn lên tới tuổi, tự nó đẻ trứng mà không cần trống, đúng không ạ? À, cho nên là cái trứng đó và nó cũng không nở được, cho nên ta ăn được. Nó giống như là thành quả của cái trái cây nó tự nó có vậy. Ta ăn cái trứng gà mà không trống giống như ăn trái cây, nó không có tranh giành sự sống, phải không? Đó. Nên nó khác với phụ nữ ta, phụ nữ ta mà lớn lên mà tự động đẻ là không được, chết à. Phụ nữ mà lớn lên mà tự động đẻ kiểu đó chắc chết nhà nước phải không? May là không có tự động.
[41:43]Rồi mật ong, mật ong có tranh giành sự sống không ạ? Có không?
[41:49]Xin thưa, mật ong là sự cướp đoạt. Con ong á là cả một bầy ong của nó tốn rất nhiều công nó đi khắp nơi nó hút từng cái giọt mật, phải không, ở trong cái hoa, đem về nó bỏ rồi nó giấu trong kho nó để nó dành nó sống qua một cái mùa nào đó, mùa mà không còn hoa nữa. Còn ta sao? Cứ canh nó làm cho đầy tổ rồi ta lấy khói lửa ta đốt đuổi nó đi và ta cướp cái ổ đó. Đối với ta một lít mật ong hay hai lít mật ong có đáng bao nhiêu tiền không? Một lít mật ong giờ nhiêu tiền nhỉ, thầy cũng chẳng biết. Bao nhiêu? 60 đến 100.000 một lít mật ong là không nhiều lắm phải không? Nhưng mà đối với con ong á 1 lít, 2 1 lít mật ong đó là gì?
[42:30]Gia tài của cả một quốc gia của nó. Đúng không ạ? Vì vậy, khi ta cướp lấy mật ong của nó ta cướp cả một cái tài sản quốc gia của cái ổ ong đó và ta phải trả giá. Ta phải mắc quả báo, nên có nhiều người khóc lóc quá chừng nói: "Trời, con sống ăn hiền ở lành từ nhỏ tới lớn, không bao giờ có ăn trộm cắp ai dù một cái trứng gà. Vậy mà ăn trộm nó vô nó phá cửa nhà con nó dắt mất chiếc xe máy, nó đập cái tủ con nó lấy luôn cả mấy lượng vàng con để dành cả đời." Khóc bù lu bù loa quá chừng. Nhân quả sao? Nói: "Con đâu có làm gì ác đâu." Đâu có biết kiếp xưa mình đã lần mình lấy mất cái ổ ong của một bầy ong.
[43:06]Kiếp xưa đã từng mình lấy ổ ong của bầy ong, lấy hết tài sản của một quốc gia. Bán thì chỉ được có 60.000, 100.000 nhưng mà đời này ta phải mất hết tài sản một lần. Lấy mất cái xe máy ta, đập cửa, cạy tủ lấy hết mấy lượng vàng của ta luôn. Ta phải trả lại cái nghiệp ăn cắp á. Nên nhiều người nói: "Hơi hiền lành mà tại sao bị?" Thật ra là ăn ổ ong, mật ong như vậy. Còn mật ong nuôi thì sao nhở? Mật ong nuôi thì thầy không rành lắm, thì đại khái vậy. Còn cái hái rau coi vậy chứ mà là phá sự sống. Tại rau nó đang còn tươi còn xanh á ta ngắt ngang, nhưng mà thôi thì nó cũng không bao nhiêu, thì thôi kệ cũng ăn rau, chứ ăn chay mà không cho ăn rau chắc chết á.
[43:44]Ví dụ như có một con cá nó chết trôi vào bờ, ta lấy thịt đó ta ăn được không ạ? Được không? Sự thực là được, không mang tội nha, bởi vì ta không có giết con cá đó. Nhưng chỉ sợ nó nhiễm độc thôi, chứ còn nó chết vì một lý do nào tự nhiên mà cái người ta lấy vào ta ăn là hoàn toàn không có tội. Hoặc là có một con thú rừng nó ngã chết xuống vì một lý do gì đó rồi ta xẻ thịt ta ăn đó hoàn toàn không tội, vì ta không giết nó. Mà bỏ thì cũng phí. Nếu thật là không có tội, nhưng mà chỉ có cái là ví dụ như quý thầy tu mà ăn thì nhiều khi người ta hỏi thôi. Thấy nhiều người ngồi nhìn cái thấy quý thầy đang ngồi ăn con gà.
[44:23]Cái hỏi cái quý thầy phải đính chính: "Không, cái con gà này tự nhiên nó lại chùa nó chết à, cái thầy ăn chứ thầy không có giết nó nha." Nói ngồi lúc đó là người ta tin không? Nó không có tin. Hoặc là bước vào chùa thấy thầy ăn con cá, cái ngồi hỏi: "Thầy, ủa sao thầy ăn cá?" "Nói: Không, không biết sao cái con cá nó nó trôi ngang đây cái nó chết à cái thầy lượm vô thầy ăn chứ thầy đâu có sát sinh." Thì người ta người ta hoài nghi không? Vì vậy mà chùa nhiều khi cái bực quá rồi quý thầy ăn chay luôn cho nó tiện để khỏi ai hỏi này hỏi kia. Như vậy. Thì nãy giờ là ta nói cái việc mà ăn uống để tránh cái tội là cướp đoạt sự sống của loài khác.
[44:58]Đó, nhưng mà trên đời này á cái sự mà tranh giành sự sống á nó diễn ra trên nhiều lĩnh vực chứ không phải chỉ là sự ăn uống không. Ví dụ như là những cuộc chiến tranh mà giành đất, giành tài nguyên, xâm chiếm nó thảm khốc trong nhân loại. Cũng là như vậy, cũng là sự tranh giành sự sống. Quốc gia này xâm chiếm quốc gia kia. Ví dụ ta xem phim, xem lịch sử một cái quốc gia ở phía bắc của Trung Hoa họ hùng mạnh lên, một bộ tộc nó hùng mạnh lên mà nó sống ở sa mạc, thiếu thốn chỉ toàn cát không mà nó rất là mạnh mẽ về võ công. Thì nó thấy cái người Trung Hoa sống là có đồng lúa, có ngựa, có xe, có nhà, nó thèm cái sự sống đó và đem quân
[45:39]qua nó đánh chiếm một cái nước lớn của Trung Hoa. Trung Hoa lúc đó chia làm nhiều nước, nó chiếm bứt một nước đi để làm chi? Để giành cái sự sống đó, giành cái sự văn minh, cái sang trọng, cái đời sống vật chất đó. Thì đó cũng là tranh giành sự sống mà tạo thành một cuộc chiến tranh khốc liệt, là máu đổ, đầu rơi, rất là bi thảm là như vậy. Hoặc là ví dụ nói như là nhiều lần đất nước ta cũng bị ngoại xâm mà nó xâm chiếm ta là cũng vì những lý do mà để giành cái nước ta. Rồi có người sẽ hỏi, nói: "Ủa thế thì Chiêm Thành, Chiêm Thành là bị ta chiếm mất, vậy ta có tội không?" Có tội không ạ? Có không?
[46:16]Không ai dám trả lời hết. Có tội không ạ? Có hả? Như vậy cha ông ta có tội không? Có hả? Bây giờ ta có trả quả báo không? Sự thật á cái việc mà nước Việt Nam cha ông ta mà xâm chiếm Chiêm Thành á nó có cái lý do thế này: là cái người Chiêm Thành á, lúc đó là người miền bắc ta là từ Thanh Hóa thế này, cái người Chiêm Thành ở phía phía nam ta dần dần. Nhưng mà người Chiêm Thành á thường hay quấy nhiễu biên giới ta. Thứ nhất là do Trung Hoa xúi, Trung Hoa nó đi biển đi bọc xuống dưới, Chiêm Thành nó xúi là quấy nhiễu ta phía nam để cho Trung Hoa đánh phía bắc. Ta phải phân lực lượng ra chống đỡ phía nam thì phía bắc nó chiếm mất.
[46:55]Cũng vì như vậy là cha ông ta nói: "Cứ nằm sát ta phía nam mà nó cứ quấy ta hoài, ta buộc lòng ta phải đánh nó, đánh cho nó yên." Mà đánh rồi là ta cứ phải chiếm đất để giữ cái biên giới xa xa nó đừng có quấy nhiễu gần kinh thành. Ví dụ nó có quấy nhiễu phía nam thì ta còn thời gian đánh tan giặc phương bắc cái đã rồi ta sẽ kéo xuống nam sau, do đó phải đẩy nó xa xa về phía nam. Mà muốn đẩy nó xa xa phía nam thì mình phải làm sao? Mình phải chiếm bớt đất của họ phải không? Chiếm bớt đất của họ. Chỉ có một lần là vua Trần Nhân Tông gả công chúa Huyền Trân mà ta lấy được mấy tỉnh thì không có tốn giọt máu nào.
[47:28]Nhưng mà cái người Chiêm họ cứ quấy nhiễu, có lần Chế Bồng Nga đem quân ra đánh tới thành Thăng Long của ta. Vậy nên buộc lòng là ta cứ phải đẩy họ lui về hướng nam lần lần để bảo vệ sự bình yên của đất nước và đẩy lần lần cái mất luôn cái nước Chiêm Thành. Đó lỡ xui đó. Lỡ xui mình đẩy dần dần cái mất nước Chiêm Thành, thôi mình đành phải giữ nước Chiêm Thành giùm cho họ. Nhưng mà ngày hôm nay thì ta cũng đã xây dựng thành một nước Việt Nam rất là tươi đẹp trên cả cái dải đất này xem như là sự bù đắp lại. Chứ còn để những nước nhỏ nhỏ mà quấy phá nhau thì thì không tốt lắm. Rồi ta coi chừng những cái sự cướp đoạt thế này để nó
[48:02]trở thành cái sự sống bình thường ta để ý một chút. Những cái vụ mà cướp trộm tài sản của nhau, cái sự lừa đảo trong làm ăn nhau cũng là cái tranh giành sự sống mà phá hoại lẫn nhau cũng đều thành cái tội và cái tội này rất là rõ. Mà trong luật pháp đã cấm: cấm trộm cướp, cấm lừa đảo; và trong đạo ta cũng vậy: cấm trộm cướp, cấm lừa đảo. Thì ta là người đệ tử Phật thì ta ta biết rõ điều này thì không cần cần phải nói. Còn các sòng bài, các sòng bài hiện nay đang là mối hiểm họa của quốc gia. Mặc dù là rất nhiều nước trên thế giới kinh doanh bài bạc vì họ đóng thuế rất là mạnh, nhưng mà sự thực rằng khi mà sòng bài xuất hiện
[48:43]ở đâu thì những cái vùng lân cận đó cái người thanh niên rồi con người ta hư hết. Người ta mê bài bạc nướng vào trong đó, mất hết cả tâm hồn, mất hết cả lương tri, đem hết những gì mình có bán sạch kể cả nhân phẩm mà hy vọng rằng là sẽ thắng được cái ván bài nhưng chẳng bao giờ thắng được. Bởi vì cái sòng bài nó mở ra luôn luôn là cái bẫy, không bao giờ cho ta cho ta thắng cả. Ta vào sòng bài chơi chỉ để thua mà thôi. Ở đây có ai ghiền đánh bài không? Những người ghiền đánh bài không đến đây nghe Pháp ha, mắc đi đánh bài cả rồi. Mà công an đang đi lùng bắt họ hết rồi, như vậy. Nhưng mà ở đây là một hiểm họa, nhưng mà lần lần nó sẽ tìm tới.
[49:25]Những cái ảnh hưởng bài bạc đó sẽ tìm vào quốc gia của ta và do đó cái người Phật tử của ta trong cái việc mà bảo vệ cái văn hóa cho đất nước mình còn phải bảo vệ một điều là tránh cho gia đình ta rơi vào cái nghiện ngập về bài bạc. Tại sao người ta nghiện đánh bài? Ai biết ạ? Ở đây có ai từng nghiện đánh bài chưa, nói kể cho mọi người nghe? Tại sao ta nghiện đánh bài?
[49:52]Ta nghiện đánh bài vì thế này: khi chia những lá bài trong cái may rủi mà ta không biết trước, mà nếu may bỗng nhiên ta lấy được cái tiền của người khác vào túi mình chớp mắt. Thí dụ một ván bài nó đặt một triệu đi, mà thắng một cái ta lấy một triệu người khác liền. Mà nếu đi làm ở bên ngoài thì bao lâu ta mới có một triệu? Một tháng phải không? Mà làm công nhân một tháng mới có một triệu, nhưng mà chỉ nếu may một cái ta lấy mất một triệu người khác vào túi mình liền. Thì cái mà không tốn công nhiều mà lấy được số tiền lớn nó làm cho người ta ghiền và tham. Đâu biết rằng cái tham đó là cái tội.
[50:27]Cướp tiền người khác chớp mắt không cần công lao động nhiều đó là tội ác, mà nó tạo thành cái ghiền và thành tội. Do đó, bất cứ ai ham mê cờ bạc rồi đều hết phước, đều mang tội và sau này danh giá, uy tín, sự sản đều sẽ tiêu sạch. Đó là đương nhiên, mà nó cũng là cái tham mà cướp đoạt của người khác, cướp đoạt sự sống của của người khác đó. Còn cái phá rừng là cái phá sự sống của toàn thế giới luôn. Mỗi lần ta đi ngang ta thấy những cái thớt gỗ mà to to thế này ta hết sức là đau lòng. Vì sao vậy? Vì ta biết rằng sự sống của cả Trái Đất đã bị cướp đoạt. Nhưng mà nó có một cái thế này là con người vẫn còn nhu cầu sử dụng gỗ để xây dựng những công trình.
[51:16]Mà trong khi xây dựng cái công trình để ở thì ta vô tình ta tiêu diệt sự sống của toàn Trái Đất, vì hết rừng này Trái Đất sẽ chết, hết rừng này là sự sống sẽ bị tiêu diệt. Nhưng mà ta cứ phải sử dụng gỗ nên đây là một bài toán rất là là nan giải. Đâu ai biết rằng ta dùng miếng gỗ để xây nhà là ta đang phá dần cái sự sống của toàn Trái Đất này, ta cướp đoạt sự sống của toàn nhân loại từng chút, từng chút này. Nên đây là một bài toán rất là khó lý giải mà nhiều khi người ta lại cho rằng dùng gỗ mới sang. Đâu biết rằng cái sang đó là là sự cướp đoạt sự sống của toàn nhân loại. Vì vậy, ta kêu gọi mọi người hạn chế sử dụng gỗ để sao?
[52:00]Để cho nhân loại này bớt phá rừng mà bảo vệ được cái cuộc sống của Trái Đất thêm ngày nào là hay ngày đó nha. Rồi một cái người chủ họ có quyền và họ bóc lột người làm công, họ bắt người làm công phải làm việc vất vả hơn và họ có quyền trả lương ít hơn, đó cũng là một cái tranh giành cướp đoạt sự sống của người khác và làm nên mâu thuẫn xã hội, gây thêm không biết bao nhiêu là là đau khổ. Và vì vậy, cái người Phật tử ta nếu ta là người có giàu có thì nhớ rằng ta phải yêu thương cái người làm công của mình. Đó là cái đạo đức. Và đây cũng chính là cái điều mà nhiều khi nhà nước họ thích đặt vào cái chỗ này.
[52:41]Sau khi mà nhà nước họ đi điều tra qua nhiều cái công ty, xí nghiệp thì họ thấy rằng nếu một cái người chủ đó là một là một người Phật tử thuần thành thì chắc rằng trong cái xí nghiệp, trong cơ quan, trong công ty đó cái người nhân viên được đối xử tử tế. Nếu mà ta nói ngoài cái ý thức xã hội chủ nghĩa thì ta không nói, nhưng mà nói trong cái tinh thần từ bi của đạo Phật, đây là một cái sự thống kê rất là là có giá trị. Nếu cái người chủ là người Phật tử thuần thành thì chắc chắn là người công nhân được đối xử tử tế, không có sự bóc lột. Tức là người chủ họ vẫn hưởng lãi, nhưng mà cái lãi của họ trong cái mức mà người công nhân viên
[53:20]cảm thấy được thoải mái, chứ không giống như cái người chủ tàn bạo mà chỉ vơ vét cái lãi, mình tăng cái lãi cho nhiều và ép cái người công nhân phải làm vất vả hơn mà lương thì trả thấp. Nó khác hẳn như vậy, nó khác hẳn. Nên do đó, cái tinh thần của đạo Phật là sống từ bi, yêu thương mà ta yêu thương gần nhất là những người trong cái quyền hành của mình. Cái người cha mẹ yêu thương con cái của mình, cái người thầy cô yêu thương học trò của mình, cái người chủ yêu thương những người công nhân viên của mình, những cái người cán bộ yêu thương cái người dân trong cái địa phương của mình và lớn nhất là những người lãnh đạo đất nước yêu thương đồng bào toàn dân của mình.
[53:58]Nó từ cái đạo lý yêu thương này mà cái thế giới này càng ngày càng đẹp hơn, con người càng lúc càng càng hạnh phúc hơn. Cho đến khi mà ta yêu thương được muôn loài, ta yêu thương được cả cây cỏ, đó là cái cuộc sống mà đẹp nhất như vậy. Cho nên có thể là ta là một người bình thường, ta không làm chủ của ai cũng chẳng làm cán bộ, nhưng ta học được cái đạo lý yêu thương để mà để mà sống là với từng người trong cuộc sống này ta đều yêu thương, với từng cái con vật, từng cây ngọn cỏ ta đều yêu thương thì tức là ta đã học được cái nhân cách của một bậc thánh. Và khi từ bỏ cuộc sống này, chắc chắn ta sinh về cái cõi mà chỉ có yêu thương.
[54:41]Bởi vì trong kiếp này ta sống bằng cái lòng yêu thương, nên ta sẽ sinh về một cõi mà tràn ngập yêu thương. Đó là cõi gì ạ? Đúng vậy, cõi Phật hay là cõi trời hay ta gọi là cõi thánh nha. Vì vậy là để tu hành chưa cần đạo lý cao siêu nào, mà nếu lòng ta tràn ngập yêu thương đến với mọi loài, đến cả cái ngọn cỏ, lá cây thì biết rằng khi từ bỏ thế giới này ta sẽ về một thế giới chỉ có tình yêu thương, không có thù hận. Ta muốn điều đó không? Tốt lắm á! Nên đừng đừng sống mà trong lòng ta còn có cái sự ghét bỏ, hận thù, vì ta sẽ sinh về một nơi mà còn hận thù, còn ganh ghét. Và trong cái cõi mà chỉ còn hận thù,
[55:29]còn ganh ghét thì chắc chắn ta phải chịu nhiều đau khổ. Nên do đó, cái triết lý của cuộc sống là hãy sống yêu thương, yêu thương tất cả. Còn những người mà có trách nhiệm, ví dụ như bậc cha mẹ đối với con cái, thầy cô đối với học trò, người chủ đối với công nhân, cái người cán bộ đối với cái nhân dân, vân vân, thì cái yêu thương này nó còn là một bổn phận thôi thúc nhiều hơn nữa. Ta nói cái người mà không có bổn phận gì hết cũng đã phải yêu thương rồi, huống hồ là cái người mà có bổn phận. Thì cái yêu thương là một trách nhiệm thiêng liêng. Cha mẹ phải yêu thương con cái, thầy cô phải yêu thương học trò,
[56:10]người chủ phải yêu thương công nhân, cán bộ phải yêu thương nhân dân thì nó là một cái trách nhiệm còn thiêng liêng gấp bội lần nữa. Nếu ta thực hành được cái đạo lý yêu thương này thì cái phúc của ta còn gấp bội lần nữa. Cái người cán bộ khi chết, cái người chủ khi mất, cái người cha mẹ, thầy cô khi qua đời chắc chắn sẽ sinh về một nơi mà phúc lạc viên mãn, nơi đó tràn ngập tình thương yêu và sự sự hạnh phúc nha. Vậy ta mong cho rằng chính ta, ta sẽ học cái đạo lý yêu thương này để yêu thương tất cả và ta cũng cầu mong cho từ cái người cán bộ đến cái người chủ, người thầy cô và các bậc cha mẹ vậy, đều biết yêu thương những người ở trong
[56:57]cái quyền của mình để mà cái thế gian này chỉ được xây dựng bằng tình thương chứ không có phải xây dựng bằng cái xương cái máu, thù hận và và sự ác độc. Và như vậy là dù ta chưa có từ bỏ thế giới này để sang một thế giới khác thì thế giới này đã đầy ắp yêu thương nha, để nhớ nghen! Có những người là do cái nghiệp gì của họ ta không biết là họ bị nghiện ngập.
[57:27]Họ nghiện cái gì ạ? Ma túy, nghiện gì nữa? Rượu, gì nữa? Thuốc lá! Thuốc lá hơi bị nhiều nha, mấy anh có bị nghiện thuốc lá không ạ? Có! Nghiện gì nữa? Cờ bạc, gái trai chơi bời, đó vậy. Tức là trên đời này có nhiều thứ nghiện. Bây giờ còn cái nghiện gì nữa ạ? Mấy em bé còn nghiện gì nữa? Game điện tử, đó! Tức là càng lúc thế giới càng chế ra nhiều cái loại để cho ta ta nghiện, ừm. Mà trong cái thế giới nghiện ngập đó thì giữa người nam và người nữ ai là người nghiện nhiều hơn? Đàn ông, à! Và tại sao là ta cứ khoái sinh con trai? Hả? Thấy rõ ràng phải xét lại nha, bởi nhiều người cứ đòi phải sinh con trai cho bằng được.
[58:15]Mà trong khi ta biết rằng con trai mà sinh ra đời thì mười cái loại nghiện đang chờ đợi nó, phải không? Vậy mà cứ đòi sinh con trai. Mà sinh con trai mà đi tu như thầy là đỡ, ha.
[58:33]Nó có cái tâm lý thế này, khi mà bị nghiện rồi đó thì người ta trở nên ích kỷ, ta nhớ nha, đây là nguyên tắc của tâm lý. Cái người nghiện rồi chỉ biết có mình, không còn biết ai nữa, không còn biết tới gia đình thì đừng nói tới xã hội, nói tới quốc gia. Và họ sống là trở thành cái gánh nặng của xã hội. Và việc chữa cái nghiện của họ là cái chữa cái sinh lý não, nhưng mà còn cái tâm lý họ là họ quyết tâm vượt qua cái sự nghiện ngập đó để họ sống thành cái người có ích cho cuộc đời thì đây là một điều rất là khó, vì chính bản thân người đó phải có ý chí, có nhận thức vượt lên trên sự tầm thường của mình nào giờ.
[59:12]Nhưng mà thường thì người nghiện họ không đủ ý chí, không đủ nhận thức, vì vậy họ sống rất ích kỷ. Mà ta đã biết rằng cái cuộc sống này nó là tự nhiên nó đã là sự tranh giành sự sống của loài khác về cho mình. Mà nếu mình không có sống có ích để bù lại, mà lại sống nghiện ngập, hưởng thụ ích kỷ thì chắc chắn là tội rất là rất là nặng. Nên do đó, cái nghiện ngập luôn luôn là mối nguy của xã hội, là mối nguy của xã hội. Mà cái hay là người ta cứ coi thường phụ nữ, nhưng chính ra phụ nữ lại ít nguy hiểm hơn nam giới vì ít nghiện ngập hơn, phải không? Ít nghiện ngập hơn. Nhưng mà người ta cứ coi thường phụ nữ chẳng hiểu
[59:54]tại sao, chứ phụ nữ dễ thương vô vô cùng. Ví dụ đi chùa thì nam với nữ ai đi nhiều hơn? Nữ đi nhiều hơn. Vô trong cái tiệc nhậu, nam với nữ ai đi nhiều hơn? Nam đi nhiều hơn. Vô sòng bài, nam nữ ai đi nhiều hơn? Bằng nhau, xin thưa bằng nhau, cái nghiện bài ở nữ cũng nghiện dữ lắm không phải không đâu. Vân vân, nhưng mà xét đi xét lại thì người ta thấy nữ vẫn có vẻ dễ chịu hơn. Nhưng mà không hiểu là người ta lại cứ ưu tiên cho người nam, chính vì vậy khi một xã hội văn minh lên bỗng nhiên họ đòi hỏi nam nữ phải bình quyền. Khi xã hội văn minh lên, mà nước Việt Nam ta là một trong những nước mà có cái văn minh tiến bộ là tương đối là nam nữ bình quyền.
[1:00:40]Hiện nay trong vai trò cán bộ cũng vậy, ta sẽ gặp rất nhiều cán bộ cao cấp là người nữ. À vậy, nên đất nước Việt Nam coi vậy chớ mà lại tốt, tốt hơn nhiều nước trên thế giới. Còn có những nước trên thế giới mà người nữ, cái thân phận người nữ bị coi thường đến nỗi mà làm cho ta đau lòng. Ví như người nam á, đi bồ bịch không sao, mà người nữ bồ bịch cái là nó đi cắt tai, cắt mũi, nó ném đá cho tới chết, rất là bất công. Nếu mà như vậy thì phải đem mấy ông ra xử trước, tại mấy ông mới bồ nhiều hơn mấy nữ nữa, phải không? Đó, nhưng mà có nhiều vậy. Nhưng mà Việt Nam ta thì tương đối là là bình đẳng.
[1:01:13]Tuy nhiên tuy nhiên, không phải vì sự bình đẳng đó mà người nữ đòi hỏi bồ bịch nha! Thầy nói vậy. Tất cả ta đều phải phải tu. Nãy giờ là ta nói cái đạo lý thế này, ta nói về cái sự tranh giành sự sống, hễ ta sống trên đời là ta cứ phải giành sự sống của loài khác để duy trì sự sống của mình và ta biết rằng đó là điều tội lỗi, ai cũng vô tình bị như thế hết. Cho nên là ta đã nhất trí với nhau, ta sống trên đời này ta đi theo cái đạo lý là tất cả cùng có lợi. Tất cả cùng có lợi, nghĩa là ta sống, ta hưởng thụ, ta ăn uống, hạnh phúc thì ta phải làm điều gì đó có lợi cho cho cuộc đời này. Ta trồng lại cây cho cho rừng, ta thả lại cá cho cho
[1:02:01]sông, ừ ta nuôi lại chim cho trời, rồi ta chăm sóc lại cái cuộc sống của gia đình mình ở chung quanh. Vậy tức là ta đem lại hạnh phúc, ta đem lại niềm vui cho muôn loài để bù lại cái sự sống mà ta đã lỡ lấy đi của bao nhiêu loài khác từ nhỏ đến đến bây giờ. Và ta phải đặt vấn đề là ta sống để làm gì? Ta tồn tại để làm gì mà không uổng phí cho cuộc đời này? Đây là cái câu hỏi mà ta phải đặt ra. Khi ta đã biết rằng cuộc sống là một sự tranh giành sự sống với nhau mà hễ đã tranh giành sự sống thì thành tội. Và bây giờ ta đặt lại mục tiêu: Sống để làm gì? Vậy ta sống để làm gì? Sống để làm gì khi mà cái tội lỗi càng lúc càng chồng chất
[1:02:46]khi ta tranh giành sự sống với loài khác về cho mình? Vậy ta phải sống để làm gì? Ai trả lời được ạ?
[1:02:54]Sống để làm gì?
[1:02:59]Từ bi hỷ xả không sát sinh các loài vật, dạ vâng. Sống để có thương yêu, vâng.
[1:03:08]Bảo vệ môi trường, vâng. Quyết tâm đi theo bước chân của Phật. Rồi, thầy cảm ơn nha! Xin cho tràng pháo tay người có câu trả lời như vậy. Ai có câu trả lời gì khác không ạ? Sống để làm gì? Vâng!
[1:03:27]Biết vớt rác trên dòng sông ha, yêu thương cả dòng sông, vâng, thầy cám ơn nhiều. À, cả con gà con gì cũng thương rồi thì cám ơn nha. Rồi, cho tràng pháo tay.
[1:03:40]Tức cười lắm, hôm lần thầy đi trên đường thì thấy nó có một cái bảng hiệu nó quảng cáo, nó đề cái chữ là "Sống để yêu", sống để yêu. Có người nói "Sống để ăn", nhưng mấy cái đó là sống tào lao. "Sống để yêu", "sống để ăn" là sống tào lao. Vậy ta sống để làm gì?
[1:04:00]Thì dĩ nhiên là hôm nay ta ngồi đây dưới bóng Phật đài, ta tỉnh táo và ta xác định lại mục tiêu cuộc sống của mình để làm sao cho ta sống không không uổng phí, phải không? Hồi nãy ta nói rất nhiều về một cuộc sống mà ta đem lại lợi ích cho muôn loài. Ta không sống làm tổn hại muôn loài nữa mà sống đem lại lợi ích cho muôn loài. Nhưng mà sự thực, ta còn một cái mục đích tối cao ta phải nhắm đến, đó là phải đi tìm sự giác ngộ tâm linh. Đó mới là mục tiêu tối cao. Chứ còn sống bây giờ ta giúp người, giúp đời rồi cũng mọi việc cũng trôi qua, tất cả đều sẽ vô thường. Thế giới này rồi cũng sẽ biến mất.
[1:04:39]Ta cũng sẽ chết, người ta thương yêu cũng chết, người ta giúp đỡ cũng chết, con vật mà ta nuôi nấng cũng chết. Tất cả đều vô thường, biến đổi. Mặc dù rằng còn sống trên đời này giây phút nào, ta cố gắng yêu thương nhau, giúp đỡ nhau, tốt rồi, nhưng mà rồi tất cả đều vô thường, cũng đều biến mất cả. Cho nên ta phải đi tìm một cái mục tiêu tối cao, đó là sự giác ngộ tâm linh như là Phật đã dạy. Đây mới chính là cái mục tiêu cao cả nhất. Nhưng mà cái giác ngộ tâm linh là gì? Cái giác ngộ tâm linh là cái gì mà ta không hiểu nổi, ta cũng không tưởng tượng ra được, không hình dung ra được mà ta chỉ biết rằng chính Đức Phật đã giác ngộ cái tâm linh này mà thành Phật.
[1:05:25]Bao nhiêu đệ tử Phật đã giác ngộ cái tâm linh này mà thành những bậc thánh vĩ đại. Những vị đó rời xa khỏi cái tam giới đau khổ, luân hồi, sinh tử này để mà đạt được Niết bàn siêu việt. Thì đó mới chính là cái mục tiêu ta nhắm đến. Thì ta không thể nhắm đến cái mục tiêu mà ta không hiểu. Mới nói: "Thưa thầy, con không hiểu. Nói giác ngộ tâm linh là gì? Bởi vì con muốn nhắm đến cái mục tiêu nào thì con phải hiểu mục tiêu đó. Ví dụ như bây giờ con thấy có một người đi học làm bác sĩ thì con hiểu ông bác sĩ là ổng cầm cái gì, ổng tai tai ổng nghe, ổng nghe ngực người ta rồi ổng chích thuốc người ta, rồi cái ổng cho thuốc người ta,
[1:06:02]rồi ổng lấy tiền ổng bỏ túi, con hiểu làm bác sĩ là được người ta, chữa bệnh người khác, con hiểu, con có mục tiêu là làm bác sĩ." Thì như vậy, khi chọn cái mục tiêu cho đời sống này, ta phải hiểu mục tiêu đó là gì rồi ta mới có lý tưởng. Còn bây giờ ta nói cái lý tưởng là giác ngộ giải thoát là cái mục tiêu ta không hề ta không hề biết. Vậy mà ta vẫn phải hướng về nó. Như vậy thì dễ hay khó ạ? Rất khó, phải không? Chính vì rất khó như vậy mà nhiều người theo đạo Phật rồi nhiều khi không hiểu rồi đi sai hoặc là thoái lui hoặc là đã đi lạc. Đây là cái điều khó mà khi ta đến với Phật pháp. Vì vậy, ta hiểu một điều thế này:
[1:06:44]cái lý tưởng cuộc đời ta, cuối cùng rồi ta phải đi tìm cái tâm linh giác ngộ, không có con đường khác. Nhưng cái tâm linh giác ngộ là cái điều mà ta không hiểu được. Không hiểu được mà vẫn phải đi tìm nên rất khó. Nhưng mà chính cái khó này mới là cái đánh giá khác nhau giữa người có thiện căn hay là người không có thiện căn. Cái người không có thiện căn thì khi họ không hiểu được cái mục tiêu giác ngộ giải thoát rồi họ thoái lui, họ đi lạc tầm bậy, đi ra ngoài đời hưởng thụ rồi sống tội lỗi. Còn ta là những người có thiện căn á, có khi ta chưa hiểu hết về cái giác ngộ tâm linh nhưng mà ta đã đặt niềm tin, đã hướng về đó, đặt đó là mục tiêu tối thượng trong đời mình.
[1:07:29]Thì ta là người có thiện căn. Mặc dầu điều này rất là khó. Nhưng mà khó thì khó, ta vẫn vẫn làm được. Cho nên bây giờ nếu có người hỏi ta "Sống để làm gì?" thì ta có thể trả lời thế này: "Tôi sống để đi tìm tâm linh giác ngộ." Câu trả lời này không sai. Đồng ý không ạ? Đồng ý. Người ta sẽ hỏi câu thứ hai: "Vậy tâm linh giác ngộ là gì?" Thì ta trả lời sao ạ? Nói: "Tôi chưa hiểu hết." Mình khi mình nói "Tôi chưa hiểu hết" thì người ta sẽ cười mình liền, nói: "Anh chưa hiểu hết mà tại sao anh lại đi tìm? Anh lại đặt đó là mục tiêu?" Nói: "Đây là điều mà anh cũng không hiểu. Tôi không hiểu tâm linh giác ngộ là gì hết nhưng tôi vẫn đi tìm.
[1:08:16]Mà chính vì cái tôi đi tìm cái mà tôi không hiểu hết là điều anh không thể bao giờ anh ngờ tới được, anh không hiểu được." Là vì sao vậy? Bởi vì tôi có Đức Phật từ bi, cao siêu. Ngài đã là một con người như mọi người, cao sang, quyền quý hơn mọi người, nhưng bằng cái nỗ lực phi thường của Ngài của nhiều kiếp và Ngài đã chứng đạo, đã thành được một Đức Phật cao siêu, để lại một giáo lý mênh mông, vô tận, làm thành ánh sáng soi đường cho cả thế gian này. Và rất nhiều người đi theo Ngài cũng đã trở thành những bậc thánh lỗi lạc. Nên mặc dầu tôi chưa hiểu được cái chỗ giác ngộ của Ngài, của Phật là như thế nào, tôi chưa hiểu được cái chỗ giác
[1:08:58]ngộ của các bậc thánh đệ tử của Phật là như thế nào, nhưng tôi tin rằng có một con đường như thế, con đường giúp cho người ta vượt lên cái thân phận tầm thường của mình để mà cũng trở thành một bậc thánh cao siêu như thế với cái tâm linh giác ngộ sáng chói không cùng. Nên đây là chỗ mặc dầu tôi chưa hiểu nhưng tôi quyết đặt cuộc đời của mình để đi theo mục tiêu này. Tôi chưa hiểu nhưng tôi sẽ đi tìm rồi tôi sẽ hiểu. Và tôi mong rằng anh cũng vậy, mặc dầu anh cũng chưa hiểu nhưng anh hãy đi tìm và cuộc đời anh sẽ tìm thấy ánh sáng. Được không ạ? Hãy trả lời điều đó với mọi người và xác định cái con đường đi đi cho mình.
[1:09:40]Và trên cái con đường mà ta đi tìm cái tâm linh giác ngộ như thế, ta phải đi qua rất nhiều giai đoạn. Thứ nhất là sống một đời có ích cho mọi người chung quanh mình. Ta sống có lợi cho gia đình, cho xã hội mình là cái thứ nhất để tạo nên rất nhiều cái công đức, rất nhiều cái phúc đức tích lũy cho bản thân mình. Và khi đã có nhiều cái công đức, cái phúc đức đó rồi, ta không đem cái phúc đó trở thành cái sự giàu sang, hưởng thụ mà ta đem hết cái công đức đó chuyển vào trong tâm linh sâu xa để ta ngồi thiền, nhập định và đạt được sự giác ngộ, nhớ như vậy. Thay vì người ta giúp đời, giúp người, làm phúc rồi, người ta lấy cái phúc đó làm giàu,
[1:10:21]để tạo ra cái phúc vật chất, có nhà lầu, xe hơi rồi sự hưởng thụ, còn ta không. Ta làm rất nhiều phúc cho đời, đem lại lợi ích rất nhiều điều cho cuộc đời này, nhưng ta lấy cái phúc đó đem vào trong ngồi thiền. Ta siêng năng ngồi thiền, tinh tấn ngồi thiền, ngồi thiền như Đức Phật ngồi vậy, bắt hai chân kiết già, đặt hai tay lên lên lòng bàn chân, khép mắt lại, nhiếp tâm trong thanh tịnh, theo dõi hơi thở để tâm mình đi nhập vào định dần dần dần dần. Và dĩ nhiên việc nhập định là không dễ, nhưng ta nhờ cái công đức, nhờ cái phúc đức mà ta sống tốt với cuộc đời, ta đem vào trong cái tâm linh đó, thế là ta vào được thiền định.
[1:10:59]Và đi bằng con đường thiền định này, ta sẽ tìm được cái tâm linh giác ngộ cuối cùng. Đó, đó là cái mục tiêu cuộc sống của ta khi mà ta biết rằng cuộc sống này là một sự tranh giành sự sống lẫn nhau, nhưng từ nay ta sẽ thoát ra khỏi cái sự tranh giành đó. Ta sống một cách đạm bạc, đơn giản, sống mà không phải tiêu diệt sự sống của loài khác, sống mà để đem lợi ích lại cái cuộc sống của loài khác và ta đem hết những cái công đức lành của mình hướng vào trong nội tâm để đi tìm cái tâm linh giác ngộ. Chúng ta đồng ý với nhau không ạ? Nha, vậy. Và hôm nay, trong một ngày đẹp trời của cuối tháng ba âm lịch,
[1:11:39]tất cả chúng ta đang hướng về lễ Phật đản sắp tới, vì đến rằm tháng tư sẽ là đại lễ Phật đản mừng Đức Phật đản sinh. Thì ắt hẳn rằng tất cả chúng ta những ngày đó đều đi chùa, sẽ đi tìm về chùa đến tham dự cho các chùa mà tổ chức lễ Phật đản để ta được quỳ xuống dưới dưới Phật, dâng lên Ngài cái lòng cung kính vô biên vì sự có mặt của Ngài đã đem lại lợi ích, hạnh phúc vô biên cho cho thế giới này. Vậy, thì hôm nay, trong cái không khí đó, ta hướng về đại lễ Phật đản sắp tới, chúng ta ngồi đây với nhau trong cái khung cảnh thanh bình, êm ả của huyện Nông Cống này, nơi ngọn núi xa xa, những cánh đồng xanh rì,
[1:12:21]con người thì hiền hòa, dễ mến như thế này, chúng ta nói với nhau những lời đạo lý của Phật dạy và hứa với nhau rằng dù cuộc sống đúng là khắc nghiệt, là muôn loài giành sự sống với nhau nhưng ta hứa rằng ta sẽ sống thế nào để đem lại lợi ích cho cuộc đời này, cho xã hội, cho đất nước, cho thế giới này và đem tất cả những công đức lành đó dồn hết vào trong tâm linh thiền định để ta đi tìm cái mục tiêu tối hậu, tối thượng mà ta đeo đuổi, đó là sự giác ngộ tâm linh. Xin kính chúc cho tất cả quý vị ở đây được vô lượng an lành. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
[1:13:22]Ngày trần gian reo hát vang mừng Đản sinh, từ muôn phương trong gió vương câu an lành. Báo tin rằng Tất Đạt Đa, ngài Đản sinh, được giác ngộ đem sáng tươi cho quần sinh.
[1:13:43]Vang tiếng kinh ca ngợi ngài tràn sắc hương, niềm an vui Thích Ca bóng Người cha lành. Và từ đây bốn phương tràn ngập hào quang, tim hân hoan ta đón ánh thiền Đạo vàng.
[1:14:04]Vườn Tỳ Ni hương ngát bay ngoài trời mây, mầm từ bi gieo giống thơm khắp muôn lòng.
[1:14:14]Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sinh, ta hát mừng hồn thế gian ngập hào quang.
[1:14:46]Ngày trần gian reo hát vang mừng Đản sinh, từ muôn phương trong gió vương câu an lành. Báo tin rằng Tất Đạt Đa, ngài Đản sinh, được giác ngộ đem sáng tươi cho quần sinh.
[1:15:07]Vang tiếng kinh ca ngợi ngài tràn sắc hương, niềm an vui Thích Ca bóng Người cha lành. Và từ đây bốn phương ngập tràn hào quang, tim hân hoan ta đón ánh thiền Đạo vàng.
[1:15:27]Vườn Tỳ Ni hương ngát bay ngoài trời mây, mầm từ bi gieo giống thơm khắp muôn lòng.
[1:15:38]Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sinh, ta hát mừng hồn thế gian ngập hào quang.
[1:15:48]Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sinh, ta hát mừng hồn thế gian ngập hào quang.
[1:15:59]Đón tâm tình Đức Thế Tôn thương quần sinh, ta hát mừng hồn thế gian ngập hào quang.