[0:09]Thời sự là vì hiện nay chúng ta thấy nhiều giáo phái xuất hiện
[0:16]rồi bị phê bình, cũng như trong đất nước mình vậy, giới tăng lữ, giới tu sĩ có những biểu hiện rồi bị phê bình. Cho nên là nhiều người mới nhìn thấy vấn đề tín ngưỡng với sự băn khoăn và nghi ngờ. Hôm nay chúng ta hoặc là đệ tử Phật hoặc không phải là đệ tử Phật, chúng ta bàn về vấn đề tín ngưỡng một cách dứt khoát rõ ràng để chúng ta có một thái độ đúng đắn về nó, không nghi ngờ, không có cái thái độ mờ mịt không biết là nên tin hay nên không tin, kính trọng hay không kính trọng. Hôm nay mình đặt thẳng vấn đề đó mà nói về tín ngưỡng. Bây giờ trước hết mình nói về khái niệm. Chữ "tín ngưỡng" nó gồm hai cái chữ ghép lại.
[1:04]Tín là niềm tin, ngưỡng là sự ngưỡng mộ, sự kính trọng, tức là cái tình cảm. Đầu tiên khi chúng ta đến với tôn giáo, đến với tín ngưỡng là chúng ta đến bằng niềm tin trước, hầu hết đều như vậy chứ không có lý giải rõ ràng. Đó là cái cơ sở đầu tiên mà làm cho tín ngưỡng làm cho tôn giáo được xuất hiện. Mà tại sao con người ta đến với tín ngưỡng bằng cái niềm tin mà không bằng cái lý trí? Nó có cái nguyên nhân từ cái thời rất là xa xưa. Từ cái thời xưa khi mà khoa học chưa có tiến bộ, chưa có thể giải thích được hết mọi vấn đề mà người ta không thể nào mà không có lý do để giải thích mọi sự kiện.
[1:56]Như tại sao sấm chớp nổi lên là đùng đùng đùng đùng? Tại sao bão, tại sao lụt, tại sao động đất? Tại sao có ngày, có đêm? Tất cả những hiện tượng đó không giải thích được nên buộc lòng con người ta phải sáng tạo ra thần linh, cho thần linh đó là nguyên nhân của tất cả mọi hiện tượng trong trời đất. Cho nên những nhà triết gia sau này họ nói thường thì các tôn giáo đều nói rằng Thượng đế sáng tạo ra con người, nhưng mà các triết gia nói không phải Thượng đế tạo ra con người mà chính con người đã tạo ra Thượng đế là vì lý do này. Chính con người đã tạo ra Thượng đế, con người đã tưởng tượng lập nên các thần linh và cho rằng thần linh đó tạo ra con người.
[2:47]Nhưng mà đầu tiên cũng chính con người tạo ra ông trời trước. Đây là một cuộc cách mạng, một cuộc lật đổ ghê gớm trong cái ý niệm về tín ngưỡng. Đó là cái thời sau này phê bình. Nhưng mà trước kia đó thì người ta phải nhờ đến thần linh để giải thích các hiện tượng mà con người không biết. Chúng ta thấy như vậy đầu tiên á là người ta đặt ra một cái vấn đề, đặt ra một cái thần linh. Đây là những quan điểm thần học đầu tiên, đơn giản phôi thai. Người ta lập ra những quan điểm về thần học đầu tiên và người ta chấp nhận, thầy dùng cái chữ chấp nhận, tức là niềm tin đó. Niềm tin nghĩa là chấp nhận. Nhưng nó có hai loại niềm tin, hai loại hình thức chấp nhận.
[3:33]Một là chúng ta chấp nhận mà không giải thích thêm được nữa, chấp nhận luôn. Và thứ hai là chúng ta chấp nhận khi mà chúng ta đã giải thích nó một cách rõ ràng, lý giải nó một cách tức là minh bạch hết, không còn gì phải nghi ngờ. Đó là hai cách chấp nhận. Giống như bây giờ chúng ta chấp nhận rằng tại sao có mưa, bởi vì hơi nước gặp lạnh đọng lại thành giọt nước phải không? Đó chúng ta chấp nhận cái lý thuyết đó khi chúng ta đã giải thích rồi. Đó cái thái độ của khoa học hiện nay là chấp nhận với sự giải thích hợp lý, còn cái tín ngưỡng cái niềm tin là chấp nhận mà không cần giải thích hợp lý.
[4:10]Cái chấp nhận mà không cần giải thích hợp lý, mình gọi là niềm tin. Vậy thầy đố tụi con trong khoa học, trong toán học có cái gì mà mình phải chấp nhận mà không giải thích không? Hả? Cái gì? Tiên đề, nhất là gì? Tiên đề Ơ-clit. Đó là cái định đề đầu tiên mà mình bước vào khoa học mình phải chấp nhận không giải thích được. Từ cái tiên đề Ơ-clit đó, chúng ta dựng lên cả một hệ thống toán học vô cùng phức tạp hoàn chỉnh. Bây giờ chúng ta trở lại cái chỗ mà cái điểm chấp nhận mà không giải thích. Cái chấp nhận mà có giải thích thì thôi mình chấp, mình đồng ý hết phải không? Tụi con với thầy ai cũng đồng ý hết.
[4:55]Như vậy đó là một cái sự chấp nhận, một cái niềm tin, cái chấp nhận đó là đúng. Nhưng bây giờ chúng ta nói tới cái chấp nhận một điều mà không giải thích, trong toán học cũng có, mà trong tín ngưỡng cũng có. Cả một hệ thống toán học chúng ta dựng lên trên một cái nền tảng của một cái định đề Ơ-clit là cái mà chúng ta phải chấp nhận mà không giải thích được. Từ một điểm ở ngoài một đường thẳng, chúng ta chỉ vẽ được một đường thẳng song song với đường thẳng đó và chỉ một mà mà thôi. Đó là tiên đề Ơ-clit. Tụi con có thuộc bài không? Không thuộc là 0 điểm nha. Đó, chúng ta cũng không chấp nhận, không giải thích phải không?
[5:32]Chúng ta phải chấp nhận mà không giải thích. Nhưng mà cái điều mà chúng ta chấp nhận đó đúng hay sai? Sai hả? Sai làm sao nó tạo nên cả một khoa học hoàn chỉnh ngày hôm nay? Nó đúng. Cái định đề Ơ-clit chúng ta không giải thích được, không chứng minh được, nhưng mà qua thực tế chứng minh kiểm nghiệm nó đã nó đã đúng, phải không? Như vậy cái tiền đề đầu tiên mà chúng ta chấp nhận, chúng ta may mắn là chúng ta chấp nhận được một cái tiền đề đúng nên nó hình thành được cả một hệ thống khoa học phức tạp như ngày nay. Bây giờ trở lại tín ngưỡng, cũng có những cái tiên đề đầu tiên mà tín đồ phải chấp nhận mà không giải thích.
[6:11]Nhưng nếu may mắn, nếu may mắn cái tiên đề đó đúng thì cái giáo phái đó, cái tôn giáo đó, cái tín đồ đó đi vào con đường đúng, sẽ trở thành con người có nhân cách hoàn chỉnh, có đạo đức, lần lần phát triển tri thức trí tuệ để thành con người đáng nghĩa con người và một con người vượt lên trên được cái thân phận của con người. Nếu may mắn chúng ta có cái tiên đề đúng, nếu may mắn thôi, cũng giống như chúng ta đã may mắn với cái tiên đề Ơ-clit, phải không? Đó bây giờ cái tôn giáo cũng vậy. Nếu chúng ta gặp một cái tôn giáo nào đó có những cái tiên đề mà đúng là may mắn, cả cuộc đời chúng ta nó sẽ được hạnh phúc, được an lạc, được đạo đức.
[6:49]Nhưng mà nếu không may mắn, chúng ta lỡ chấp nhận một cái tiên đề nó sai, cái tiên đề thì không có tiên đề nào giải thích được hết, nhưng mà cái tiên đề đó sai thì chúng ta rơi vào, trong đạo Phật gọi là tà kiến hay vô minh, tà kiến. Cả cuộc đời chúng ta đi vào cái sự lầm lạc, đạo đức thì suy thoái, trí tuệ thì lần lần giảm sút và chúng ta đi đến cái không còn cái tư cách đúng nghĩa của một con người nữa. Đó là cái buồn. Nhưng mà đây là cái chỗ cái chỗ mà cái tiên đề đầu tiên chúng ta chấp nhận nó nó đúng hay không đúng là cuộc đời mình nó sẽ đi vào cái ngõ khác nhau hoàn toàn. Bây giờ chúng ta khoan nói về đạo Phật.
[7:33]Nếu chúng ta nói về đạo Phật thì giống như là bênh vực mình quá. Chúng ta cứ điểm qua một số tiên đề của các tín ngưỡng khác. Bây giờ ví dụ như có một số tiên đề thế này, là có một Thượng đế tạo ra vũ trụ, tạo ra trời đất, tạo ra con người. Vậy cái tiên đề đó đúng hay sai? Tụi con cẩn thận nha, nói xong coi chừng mấy người Hồi giáo họ kiếm họ bắn chết đó.
[8:02]Có một số, lát nữa mình nói tại sao mà họ cuồng nhiệt đến cái độ, trong cái tín ngưỡng họ cuồng nhiệt đến như vậy. Giờ mình cứ nói trên khái niệm cái chữ tin trước, cái chữ chấp nhận mà không giải thích trước. Giờ cái tiên đề mà có Thượng đế tạo vật thì tụi con nói sai chứ thầy chưa dám nói nha. Nhưng mà đó cũng là một cái tiên đề, không biết đúng sai, đó một tiên đề. Hoặc có một tiên đề nó như thế này: là có cái ông Thần Tài, ổng phụ trách về vấn đề tài chánh cho con người. Mình phải thờ ổng ở trong nhà. Nếu mình thờ ổng đàng hoàng thì ổng làm cho mình trúng số, buôn may bán đắt. Còn mình thờ ổng lộn xộn, không thờ ổng thì coi
[8:42]chừng mình buôn bán lỗ và trở nên nghèo. Đó cũng là một tiên đề. Con có chịu tiên đề đó không? Không. Không biết, nhưng mà thầy thấy người ta thờ cũng nhiều lắm. Để hỏi mấy người đó coi có trúng số không? Vì thầy cũng chưa thờ. Rồi có một tiên đề khác giống như nói rằng là khi mà những người do yếu bóng vía, họ sẽ bị một cái linh hồn khác nhập vào trong cái con người của họ để họ trở thành một cái nhân cách khác hẳn. Họ có thể có thần thông, tiên tri, chữa bệnh là bởi vì cái linh hồn khác đã nhập vào người họ, một cái thần linh khác ở trên cao đã nhập vào người họ. Gọi là đồng bóng, đó cũng là một tiên đề phải chấp nhận, phải không?
[9:26]Rồi như mà các tôn giáo đều nói về ngày tận thế, hiện nay có một số giáo phái ra đời cũng nói về tận thế. Nói rằng cái tận thế sắp tới rồi, cho nên bây giờ chúng ta phải hết sức là tu hành, bao nhiêu tài sản phải đưa cho giáo chủ, đừng có giữ lại một cách vô ích, tham lam mà không được cái gì sau khi chết. Phải đưa hết cái tài sản cho giáo chủ để sau khi chết mình được giáo chủ sắp xếp cho một chỗ ở lên cõi thiên đường. Đó, đó là một tiên đề mà cũng có nhiều người đã chấp nhận. Tụi con có xem tivi cái giáo phái mà Aum Shinrikyo của Nhật vừa rồi chưa? Giáo phái mà đầu độc người ta bằng hơi độc á, cũng là một cái tiên đề.
[10:09]Hoặc là có một cái giáo phái ở Ấn Độ, ông này vẫn còn tồn tại, quên mất tên rồi. Ổng nói thế này: Ổng là một giáo chủ vượt lên trên tất cả những giáo chủ từ trước, kể cả Phật Thích Ca, Chúa Giê-su, Mahomet gì ổng vượt lên trên hết. Và ổng nói là phải phủ nhận hết tất cả mọi giáo điều của các tôn giáo. Là các giáo điều tu hành ép xác thế này thế kia của các tôn giáo đều sai lầm và người ta chỉ nên đi tìm cái sự giải thoát bằng tự do tình dục. Thế là các tín đồ của các tôn giáo đó bước vào cái đền thờ đó rồi là hỗn loạn dâm lẫn nhau. Chỉ có điều với điều kiện khi vào cửa phải đưa trình cái giấy bác sĩ chứng nhận là không có vi khuẩn HIV
[10:49]thôi, là được vô cửa tự do thoải mái, mà cái giáo phái này vẫn tồn tại, đang tồn tại ở Ấn Độ. Đó, chúng ta thấy, đó là nó có những cái tiên đề đầu tiên mà không biết đúng sai, mà nếu tiên đề đó sai thì tất cả tín đồ nó đi vào con đường tăm tối, sai lầm, nguy hiểm hết. Đó là cái niềm tin á. Tức là chúng ta nói lại khái niệm chữ tin này: Chấp nhận một cái tiên đề không thể giải thích, nhưng trong cái tiên đề không thể giải thích đó, có những tiên đề đúng và có những tiên đề sai, có như vậy. Và cái người tín đồ nếu mà chấp nhận được cái tiên đề đúng thì đó là một cái tôn giáo đúng, cái tư cách con người ta phát
[11:30]triển lên, thăng hoa lên, trở thành một con người đúng nghĩa và nếu đi sâu hơn là vượt lên trên được cái thân phận của con người mà mọi người ca ngợi là một bậc thánh. Còn nếu cái người tín đồ lỡ chấp nhận một cái tiên đề sai thì cuộc đời họ coi như tan vỡ, nhân cách họ thấp kém. Đó là cái tín. Giờ chúng ta nói về cái ngưỡng. Ngưỡng tức là ngưỡng mộ, lòng kính trọng. Ngưỡng mộ, lòng kính trọng. Như vậy cái khái niệm mà ngưỡng này là nó thuộc về cái gì? Thuộc về gì? Tình cảm phải không? Đó, nó thuộc về tình cảm. Đó. Tin rồi sau đó khởi lên một cái tình cảm, cái tình cảm đó gọi là sự kính trọng, sự kính trọng là thuộc về tình cảm.
[12:14]Chúng ta thấy con tim với cái lý trí á cái nào mạnh?
[12:20]Để coi nó mạnh hay không mạnh thì nó tùy trường hợp. Nhưng mà nó có trường hợp thế này, ví dụ như là nhất là mấy đứa con gái hay mấy đứa con trai á, tụi con lỡ thương ai, lúc đó ba má nói hổng được, vì lý do này lý do kia. Tức là ba má con đứng trên lập trường của lý trí phải không? Phân tích là cô đó như thế này thế kia, anh đó như thế này thế kia không được quan hệ. Mà lúc tụi con lỡ thương rồi, thiệt tụi con nghe lời con tim của mình hay là nghe lời ba má? Đó, thiệt thà thẳng thắn đó, thường thua thiệt là vậy đó. Đúng, cho nên như vậy, thường thì con tim nó mạnh hơn cái lý trí. Cho nên a một nhà văn nào đó nói rằng:
[12:59]Con tim nó có những lý lẽ mà lý trí không hiểu nổi. Lý trí không hiểu nổi. Nghĩa là trong đa phần á, người ta vẫn nghe theo tiếng gọi của con tim. Mặc dầu đầu óc mình thấy nó cũng có cái gì kỳ kỳ nhưng mà mình lý luận lát lấp lấp lấp đi mất tiêu hết trơn rồi mình vẫn đi theo cái tình cảm của mình, nên thường con tim nó có sức mạnh hơn cái lý trí. Cũng vậy, khi một người tín đồ họ đến với một ông giáo chủ nào đó, ờ họ chấp nhận một cái tín điều nào đó, họ thờ cúng một vị thần linh nào đó, họ phát sinh cái tình cảm, một sự ngưỡng mộ mãnh liệt rồi thì bao nhiêu cái lý trí phân tích cũng vô nghĩa đối với họ.
[13:37]Họ sẵn sàng chết vì cái đạo của họ. Như là chúng ta thấy hiện tượng đạo Hồi, nói cái không biết có ai lại bắn thầy không. Bên Hồi giáo có cái khuynh hướng cực đoan ghê gớm lắm, mà hiện nay cũng vậy, nó hình thành những nhóm Hồi giáo cực đoan rải rác ở khắp các quốc gia Hồi giáo, họ sẵn sàng khủng bố bằng bạo lực. Họ dùng súng, dùng mìn rồi họ cho nổ tung những ai mà chống đối lại họ. Cái thế lực nào mà cảm thấy chống đối họ là họ tiêu diệt liền bằng bạo lực chứ không có dùng cái lý lẽ, họ không dùng lý lẽ. Mà họ cho rằng cái việc làm của họ là làm vừa lòng Thánh Allah, tức là Thượng đế trên trời.
[14:13]Trong đạo Hồi nó có một câu là: Nếu các con giết một người nào đó mà vừa lòng Thánh Allah thì các con sẽ được lên thiên đường. Giáo lý cực kỳ nguy hiểm. Mà bây giờ biết, biết người nào vừa lòng Thánh Allah? Ai đứng ra nói cho mình biết rằng giết người này là vừa lòng Thánh Allah mà giết người kia là không vừa lòng, ai đứng ra nói? Ông giáo chủ. Thì như vậy rõ ràng là chỉ cần ông giáo chủ ổng hiểu, cái đầu ổng là hư một khối hạch gì đó là tiêu hết chúng ta, phải không? Ổng nói: Giết người này đi, vừa lòng Thánh Allah, là tín đồ lại giết liền, bắn liền. Cho nên á, đó là nó phát sinh cái tình cảm bằng
[14:49]cái quan niệm sai lầm đưa tới cực đoan. Bây giờ các thế lực chính trị trên thế giới họ không sợ các vấn đề chủ thuyết nữa, mà họ sợ tôn giáo cực đoan mà nhất là Hồi giáo cực đoan hiện nay. Trên thế giới là các chiến tranh nổ ra là bây giờ hiện nay á, là dính líu nhiều tới Hồi giáo. Như Algérie họ cũng có cái lực lượng Hồi giáo cực đoan cứ chuyên khủng bố. Bây giờ ở Philippines cũng đang nổ ra một cái trận, rồi những người Hồi giáo họ đi khủng bố khắp nơi trên thế giới từ cái niềm tin nó như vậy. Một lát mình sẽ bàn lại cái số đó. Chúng ta thấy nè, thì mình điểm qua các cái tình cảm của tín đồ đối với cái giáo phái của họ,
[15:27]bởi vì trong cái giáo lý mà được dạy bởi các thầy tu, nói rằng các con phải tin cái vị thần mà họ gọi, hoặc là tin Chúa, hoặc là tin Thượng đế, mình là tin Phật, với một cái niềm tin tuyệt đối, không nghi ngờ, phải không? Tuyệt đối không nghi ngờ, các con mà có một chút nghi ngờ là, là mang tội, đọa địa ngục. Đó cũng là những cái tiên đề không giải thích được. Và người tín đồ ở trong lòng họ phát sinh một cái tình, một cái tình cảm ngưỡng mộ mãnh liệt và như vậy đó, ai đụng tới cái giáo chủ họ, đụng tới giáo phái họ, đụng tới cái vị thầy của họ thì sao? Họ sống chết với người đó. Đó là cái tình cảm trong tôn giáo
[16:06]mà nó phát sinh ra bao nhiêu là cái hệ lụy rắc rối. Đó là cái quan niệm về tín ngưỡng. Chúng ta nói tiếp. Ngày xưa á, thường thường lúc đó là thế giới chưa giao lưu nhiều, vào cái thời nguyên thủy con người ta sống trong từng cái cộng đồng, từng cái bộ lạc thôi. Và mỗi bộ lạc có một vị thần của mình. Mỗi bộ lạc đều có vị thần. À họ lập ra, ví dụ như họ, ông thần này đặt tên là Mobu, ông thần kia đặt tên là Dico, vân vân, mỗi bộ lạc họ đặt tên. Nhưng mà cái khái niệm rất giống nhau là cũng ông thần đó tạo ra trời đất, làm cho mùa màng tốt, làm cho họ đi săn bắn được thành công, bảo vệ cho họ không bị ma quỷ quấy phá.
[16:44]Khái niệm đều rất giống nhau, nhưng mà tên gọi khác nhau. Rồi có một vị phù thủy, thường là một vị tù trưởng luôn mà cũng là phù thủy. Họ đứng trung gian giữa những cái người trong cộng đồng bộ lạc và vị thần linh đó. Đó, họ đứng trung gian. Họ là người có khả năng nghe được tiếng nói của thần linh để mà truyền lại cho cái người trong bộ lạc. Đố tụi con là ông phù thủy đó, ổng nói rằng ổng là người đứng trung gian giữa thần linh và con người á, ổng nói thiệt hay nói xạo? Chắc không? Thường ổng nói thiệt. Thầy nói như vậy, thường là ổng nói thiệt chứ ổng không có xạo. Mà tại sao nói thiệt? Tại vì ổng thấy như vậy, ổng nói như vậy.
[17:39]Một cái niềm tin mà khi được tin một cách mãnh liệt thì nó tác động vào trong cái tâm vô thức của con người. Thầy đã nói với tụi con về cái vô thức chưa nhỉ? Chưa? Có khi nào có dịp thầy sẽ phân tích về tâm lý con người để con nghe các lớp tâm lý ha. Trong tâm con người nó có một cái cõi tâm gọi là cõi vô thức. Cái vô thức là cái hoạt động nó mình không có biết được. Cái ý thức thì mình thấy thôi, ví dụ tụi con suy nghĩ cái gì tụi con thấy được á, cái đó gọi là ý thức. Nhưng mà trong sâu hơn nữa nó có những cái hoạt động của tâm lý mà mình không thấy được, cái đó gọi là vô thức. Nhưng mà cái sức mạnh của vô thức nó khủng khiếp lắm. Khủng khiếp.
[18:20]Tụi con đã nghe nói tới người mộng du chưa? Cái người mộng du là người họ đang ngủ, họ vẫn say ngủ, họ đứng lên họ đi, họ làm những việc mà họ không biết. Có những người mộng du mà đến độ có thần thông là như thế này: Họ đi lên tường đó, họ thấy tường họ nghĩ rằng trong cái cơn mơ họ nghĩ cái tường này là đường đi, họ đi lên tường á. Tức là người họ song song với mặt đất, chân họ dính lên tường. Và có người đi lên ngược trên trần nhà, chân vẫn dính trần nhà, đầu cúi xuống đất mà vẫn đi dính nha. Trong cái cơn say ngủ của họ. Có những người họ đi trên đường dây điện, cao thế mà không giật họ chết.
[18:55]Họ đi trên đó, đi như người đi xiếc vậy á, không sao. Nhưng mà nếu ai kêu họ thức dậy lúc đó, ý thức họ sống dậy là họ rớt chết liền, điện giật chết liền. Thì ra người ta nói con người có khả năng đặc biệt nhưng mà chưa khai thác được, chính là khả năng của vô thức. Hôm khác thầy sẽ nói về vô thức, ý thức kỹ cho tụi con nghe, bây giờ thầy chỉ nói lướt qua. Cái ông phù thủy trong bộ lạc như vậy đó, ổng là cái người mà có cái vô thức rất mạnh. Khi ổng tin rằng có một cái ông thần linh, thì ông thần linh ổng hiện ra liền và nói cho ổng biết điều này điều kia. Ổng thấy điều đó thật, mặc dầu ông thần linh đó là do đâu?
[19:33]Cái vô thức nó tạo nên. Cái vô thức nó mạnh quá. Và ví dụ như là ông phù thủy đó đó, khi mà cái vô thức ổng mạnh á, ổng có thể tiên tri được nữa, ổng chữa bệnh được cho dân làng nữa. Ví dụ ổng nói: "Cái thằng này ngày mai không được đi săn, mày đi săn ngày mai là cọp vồ xé xác mày." Mà cãi lời ổng đi săn, cọp xé xác liền. Tiên tri được như vậy thì người ta tin. Ổng nói là sao? Nói thần linh mách cho ổng. Mà đúng là ổng nghe bên tai có tiếng nói, ổng nghĩ rằng đó là của thần linh nói, cho nên ổng nói thiệt thôi, ổng nói là đúng là thần linh giao tiếp với ổng, mách cho ổng chuyện này chuyện kia, điều đó có thật, ổng không nói lộng nói láo...
[20:09]nói nói nói láo. Nhưng mà bây giờ mình hiểu thì thần linh đó là của ai? Của ổng, do vô thức ổng tạo nên bởi cái niềm tin mãnh liệt. Chúng ta bây giờ cũng vậy. Có những người tin cái cõi thiên đường quá mãnh liệt đi, trong giấc ngủ họ cũng thấy thiên đường. Hoặc có một người tin Chúa Giêsu quá mạnh đi, họ quỳ trước bệ thờ của Chúa, họ dâng hết cả tâm hồn với cái niềm tin sâu sắc Chúa, họ chợt thấy vầng hào quang sáng rực lên và Chúa hiện ra nói với họ vài điều. Điều đó vẫn xảy ra, và họ thuật lại điều đó họ không nói láo, họ không nói dối, họ nói thật. Thì ông phù thủy ở các bộ lạc như vậy. Cho nên phù thủy á là những người có cái tâm linh mạnh,
[20:49]có tâm linh mạnh, họ đứng giao tiếp giữa cái tín ngưỡng thần linh và con người. Đó là cái cái cái manh nha của cái giai cấp tăng lữ về sau này, đó. Mà về sau các tôn giáo đều thành lập cái giới thầy tu là từ cái ông phù thủy buổi đầu, là có một người đứng trung gian giữa thần thánh và con người. Nên từ từ phát triển mạnh, các tôn giáo sau này cứ phát triển lớn thì họ cần nhiều phù thủy hơn, thì mỗi phù thủy đó bây giờ mình gọi là ông thầy tu. Chứ như thầy hồi xưa sống trong bộ lạc chắc là kêu ông phù thủy lắm. Rồi các bộ lạc á ngày xưa họ hiếu chiến, họ hay đánh lẫn nhau, giết lẫn nhau lắm, họ xâm chiếm lẫn nhau, thì họ mới tiêu diệt
[21:32]các cái tín ngưỡng của cái bộ lạc khác. Ví dụ ông thần của bộ lạc kia tên là Dobu, bên đây là Doki, họ giết cái bộ lạc này xong rồi họ tiêu diệt cái ông thần Dobu đó luôn. Cái ông thần Doki bên đây lớn lên lại, thành phát triển rộng ra. Cứ bộ lạc cứ lớn dần lớn dần và cái ông thần của họ cứ lan lan lan lan ra theo cái bộ lạc ban đầu chiến thắng. Đó là cái khái niệm. Đó là chúng ta nói cái cái khái niệm tín ngưỡng, bây giờ mình bước sang tôn giáo. Cứ theo sự phát triển của xã hội á thì tín ngưỡng cứ lớn lên từ từ thành cái tôn giáo. Và tôn giáo mới phát triển có cái hệ thống giáo điều phức tạp, các nghi lễ rườm rà hơn,
[22:13]sự thờ cúng thần linh quy mô hơn, cái tổ chức nó chu đáo hơn. Đó, từ cái tín ngưỡng của những bộ lạc nguyên thủy nó đơn giản phát triển thành những cái tôn giáo lớn lên dần theo thời gian.
[22:27]Nhưng mà mình nói như vậy chứ nó không đơn giản như vậy. Thường á là một tôn giáo được sáng lập là do một cái vị... kêu là gì? Giáo chủ, phải không? Ban đầu là một vị giáo chủ đầu tiên. Có những tôn giáo mà lập được do những vị giáo chủ đầu tiên như là đạo Phật, là mình thấy à Đức Phật Thích Ca là vị giáo chủ đầu tiên sáng lập; đạo Thiên Chúa là do Chúa Giêsu cải cách cái đạo Do Thái thành lập ra một cái đạo Thiên Chúa, nên Ngài là vị giáo chủ đầu tiên; đạo Hồi do Mahomet cũng là một loại cải cách mới giữa tôn giáo của các dân tộc Ả Rập và đạo Do Thái lập nên đạo Hồi; hoặc là Nho giáo của Trung Hoa là do Khổng Tử
[23:08]san định các kinh thư cũ lập nên một cái Nho giáo hệ thống hoàn chỉnh; hoặc là đạo Lão do Lão Tử, Ngài không có tín đồ, Ngài để lại cuốn kinh rồi cái tư tưởng đó phát triển thành một tôn giáo; vân vân. Hoặc như là... nó đại khái nó nhiều như vậy. Đó, có một vài tôn giáo do một vị giáo chủ ban đầu lập nên, nhưng có một số tôn giáo không có một vị giáo chủ rõ rệt, không có một vị giáo chủ rõ rệt, mà do một thời gian kéo dài, từng vị tiên tri xuất hiện cứ bổ sung bổ sung dần dần cho cái tôn giáo đó lớn lên. Ví dụ như là đạo... ví dụ như là đạo Do Thái. Đạo Do Thái thì nói về cái sự thành lập của dân tộc Do Thái,
[23:52]từ khởi nguyên của trời đất dựa vào kinh Cựu Ước. Trong kinh Cựu Ước thì có nhiều vị tiên tri lắm, các vị đó xuất hiện dần dần dần dần bổ sung cho cái hệ thống giáo lý của của Do Thái. Nhưng mà đầu tiên họ tin một Thượng Đế tên là Giê-hô-va, Thượng Đế tên là Giê-hô-va. Nếu mà chúng ta đọc kinh Cựu Ước, chúng ta sẽ thấy là Thượng Đế Giê-hô-va ngày xưa đó tiếp xúc với con người hằng ngày hằng giờ. Còn bây giờ mình tìm ổng đâu ổng trốn mất tiêu à, chứ còn ngày xưa là ổng xuất hiện rất là thường xuyên. Ổng sai ông này làm việc này, sai ông kia làm việc kia, là giáng họa cho dân tộc này, tưởng thưởng cho dân tộc kia, mà ổng xuất hiện rất là thường.
[24:30]Là ổng ổng thường hay giận dữ, ổng khen người này, ổng giận người kia, cái tình cảm y như một con người bình thường mà một con người có quyền lực rất mạnh. Những vị tiên tri mà được ổng coi như ban cho cái chức mạng, nó từ cái vị này nối qua vị kia như là Môi-se, Sa-mu-ên, Ê-li, Ê-xơ-ra, Ê-sai, Giê-rê-mi gì đó, nó cứ nối lần lần lần lần nó tới Chúa Giêsu mà ra đời. Cuộc ra đời của Chúa Giêsu cũng được báo trước trong kinh Cựu Ước nữa, cũng là một cái lạ, nhưng mà khi Ngài ra đời thì Ngài cải cách đạo Do Thái lại, không chấp nhận cái giáo lý cực đoan như trước nữa, nên Ngài bị những người giáo sĩ của đạo Do Thái
[25:07]muốn tiêu diệt, khai trừ Ngài, bắt Ngài giao cho cho người La Mã, bởi vì Ngài là người cải cách đạo Do Thái.
[25:17]Mà đạo Do Thái là nối tiếp nhiều á, hoặc là như Thần đạo của Nhật Bản, họ tin rằng có một vị nữ thần là Nữ thần Mặt Trời đó tạo nên cái dân tộc Nhật Bản. Người Việt Nam mình cũng có một cái truyền thuyết tương tự phải không? Là gì? Là con Rồng cháu Tiên đó, đó, cũng là một loại tín ngưỡng của dân tộc Việt Nam. Mà sau này mình không phát triển thêm nữa, bởi vì mình có cái ánh sáng Phật pháp đến nhanh, mình không nhìn cái điều đó, mình chỉ nhìn như là một chuyện ngụ ngôn đẹp, tiêu biểu cho cái văn hóa của dân tộc thôi, chứ mình không có lấy đó làm cái niềm tin, không lấy đó làm niềm tin nữa, mình chỉ xem nó là một cái nét văn hóa thôi.
[25:55]Nó có một cái điều lạ là từ cái tín ngưỡng Giê-hô-va đó, khi mà các người sau này họ đọc lại, họ thấy cái ông ông gọi là Thượng Đế Giê-hô-va này ổng can thiệp vào cái việc làm của con người cụ thể quá, ổng cứ xuất hiện từng giờ từng phút à, ổng ra lệnh này ra lệnh kia, ổng ban sức mạnh cho người này, ban sức mạnh người kia và tiêu diệt nhóm người này, tiêu diệt nhóm người kia, cái tình cảm giống như con người mà có năng lực. Cái bây giờ bắt đầu họ mới giải thích: à, như vậy Giê-hô-va là một cái người ngoài Trái Đất, là một cái người ổng ở hành tinh nào đó mà có một cái nền văn minh quá cao, nên cũng là một con người như mọi người thôi,
[26:29]có cái tình cảm thương ghét như mọi người, nhưng mà ổng thì có kỹ thuật quá tân tiến đi, cho nên ổng xen vào cái việc của Trái Đất này ổng làm đủ trò đủ trổng hết trơn. Và nhiều người còn nghĩ rằng có khi người Trái Đất mình là do ổng cấy gen ổng tạo nên cái giống người, chứ ngày xưa trên Trái Đất này chưa có con người mà có con khỉ, con gì đó tùm lum á. Nghĩa là họ cũng tạo gen ra Trái Đất này nhiều lắm nhưng mà tạo cái đầu, tạo một lát lòi sao ra con heo, rồi họ tạo lại, tạo một lát cái lòi ra con con con con hổ, họ tạo lại, tạo một lát cái lòi ra con khỉ chưa đúng, tạo ra con vượn cũng chưa đủ thông minh,
[27:00]rồi họ tạo thêm cái gen mới thành ra được con người. Con người tương đối có cái trí thông minh tương đồng, mà từ đó họ bắt đầu mới dạy con người tiếp. Nên cái quan niệm sau này nó xuất hiện tới mấy giáo phái mà nói về vấn đề này. Có một giáo phái ở bên hình như bên Pháp, thầy nhớ mang máng vậy. Ông này ổng mới nói thế này, ổng nói rằng như kinh nói Chúa Giêsu là con của Giê-hô-va phải không, con Chúa Trời Giê-hô-va xuống đây để mà thực thi cái đạo của Trời này đó, thì ông này ổng mới nói ổng là em của Chúa Giêsu, Chúa Giêsu là anh Hai, ổng là em thứ Ba. Mà cả hai đều được tạo ra bởi Giê-hô-va,
[27:37]mà Giê-hô-va là một người ở ngoài hành tinh, một người vũ trụ. Và ổng nói ổng có một lần ổng đã được cái đĩa bay đáp xuống đưa ổng về cái cõi đó, và ổng lên cõi đó ổng gặp lại tất cả những vị thánh mà ngày xưa trong Trái Đất đã nói tới như là Phật Thích Ca, Mahomet, Chúa Giêsu, gặp hết á. Và trên đó ổng nói văn minh tiến bộ lắm, là không phải là người ta tạo cái người máy rô-bốt máy móc như mình đâu mà người máy sinh học. Ổng tạo về đây cái ổng nói con người ta phải tin tưởng Giê-hô-va là người ngoài Trái Đất và đón nhận cái nền văn minh từ ngoài cõi trời tới. Rồi ai vào đạo ổng mỗi người đóng bao nhiêu số tiền đó, thầy nói.
[28:10]Cuối cùng cũng tiền thôi. Mà giáo phái cũng đang thịnh lắm, hiện nay bên Âu châu họ theo đó cũng nhiều. Rồi cái giáo phái hiện nay mà bên Nhật vừa rồi mà cái vụ mà thải hơi độc để giết người ta đó, là cái ông gì nè, A A Ê Ê gì người Nhật cái tên rất dài thầy cũng không nhớ nữa. Nhớ cái tên giáo phái ổng là Chân Lý Tối Thượng Om. Cái chữ Om là bắt nguồn từ giáo lý Ấn Độ, còn Shinrikyo là Chân Lý Tối Thượng. Thì ổng cũng vậy, à ổng cũng nói là... cũng có ngày tận thế, đại khái ổng cũng lấy ăn cắp giáo lý của các nơi, có ngày tận thế nên phải giao hết gia tài cho ổng để ổng đi mua đất, ổng làm kinh doanh bất động sản. Rồi... eh...
[28:52]coi như là chúng ta chuẩn bị đón người ngoài trái đất, cái nền văn minh này là do sự sáng tạo của người ngoài trái đất. Đại khái ổng cũng lai những cái kiến thức khoa học hiện nay và những giáo lý cũ một cách khập khiễng. Ổng nói rằng sau này cả trái đất này sẽ bị tiêu diệt bởi chất độc hóa học. Đó, nó cái thảm họa. Tình thế nó không phải là bom nguyên tử, không phải là động đất, không phải là hành tinh đụng vô, mà ổng cho biết là do hơi độc hóa học mà làm cho con người chết hết. Và để chứng minh cho lời nói ổng là đúng á, ổng lo chế cái chất hóa học trước, chế chất độc trước. Ổng có nguyên cái xưởng mà chế chất độc sarin á,
[29:24]chất độc hơi ngạt không màu, không mùi gì hết, mà người ta hít phải thì tê liệt thần kinh, mù mắt chết. Mà ổng, ổng biểu diễn đầu tiên là ổng, ổng thả xuống cái đường xe điện ngầm, làm mấy người chết, bao nhiêu người tê liệt bị thương luôn. Là ổng nói đó, điều ổng nói là đúng á, trái đất những ngày sau này sẽ chết bởi cái chập khoa học. Mà đúng, ổng nói đúng thiệt, tại ổng làm, nói đúng ổng làm. Bây giờ bị bắt. Chúng ta thấy cho đến ngày nay, con người ta vẫn còn chấp nhận những cái tiên đề không giải thích, mà chấp nhận quá dễ dãi. Đó là lý do mà tại sao tín ngưỡng tôn giáo vẫn còn tồn tại. Vì con người ta vẫn còn dễ tin lắm.
[30:03]Cái lớp trẻ tụi con bây giờ là bớt dễ tin rồi nè. Tại vì tụi con được học trong mái trường xã hội chủ nghĩa, nói rằng tôn giáo là thuốc phiện của quần chúng, thấy không? Nghe nên tụi con bắt đầu có cái dè dặt đối với tôn giáo rồi. Nhìn mấy ông thầy tu nghi nghi, ông này như là như là ăn bám xã hội này cái nọ. Đó, mê tín là đại khái tụi con bớt, bớt cái niềm tin rồi. Nhưng mà ở các quốc gia khác mà học đường không được dạy về điều đó, người ta vẫn còn dễ tin lắm. Bằng cớ là mình thấy các giáo phái họ nở rộ trong cái thời buổi rất là khoa học mà người ta vẫn còn dễ tin, dễ tin những cái tiên đề, chấp nhận tiên đề không giải thích một cách quá dễ dãi.
[30:43]Mình điểm vào một vài tôn giáo nữa cho vui để tụi con có cái, có cái khái niệm. Tụi con biết về đạo Thiên Chúa rồi chứ hả? Không biết, biết sơ sơ ha. Có ai biết kỹ không? Cũng không có thì giờ, nhưng đại khái là như vậy, là sự cải cách của đạo Do Thái nhưng mà tiến bộ hơn, tiến bộ hơn. Có một lần thầy gặp một ông này, ổng là giảng viên ở trường Nguyễn Ái Quốc. Ổng là đảng viên Cộng sản, là ổng giảng ở trường Nguyễn Ái Quốc, giảng về chính trị thì ổng rất là giỏi. Thì khi ngồi nói chuyện với ổng về các vấn đề tôn giáo, khi thầy có đề cập về vấn đề đạo Thiên Chúa và Chúa Giê-su, thầy còn nhớ câu của ổng, Giê-su vĩ đại chứ.
[31:23]Nên là họ có nghiên cứu hết. Khi họ đọc cái kinh Tân Ước, đời sống của Chúa Giê-su, cái lời nói Chúa Giê-su, họ vẫn công nhận Chúa Giê-su là hay, con người cải cách cái mê tín của đạo Do Thái. Như thời đó như có cái giáo điều thế này, ngày Sa-bát, tức là ngày nghỉ trong một tuần 7 ngày thì phải nghỉ một ngày. Vì theo cái lệ của Chúa Trời, Chúa Trời đã tạo ra trời đất trong 6 ngày và ngày thứ 7 Ngài, Ngài nghỉ ngơi. Thì con người cũng vậy, chúng ta chỉ làm việc 6 ngày thôi, còn một ngày nghỉ ngơi tuyệt đối. Điện thoại không được nhấc lên gọi. À, không được ra rồ máy xe chạy tầm bậy tầm bạ. Nó có nhiều cái bệnh viện đóng cửa,
[31:59]bữa đó cấp cứu chết thì không biết, thầy không hiểu sao. Cho nên thời đó Chúa Giê-su, Ngài có cái năng lực chữa bệnh giống như bà mà Juna Liên Xô vậy đó. Ngài để tay là hết bệnh hoặc là Ngài chữa bệnh từ xa được. Có một người mang cái người què tới cho Ngài chữa, Ngài bảo con đứng lên đi. Người đó đứng lên đi rồi. Ngài xin nói một tiếng. Mấy người Do Thái phản đối là tại sao ông chữa bệnh trong ngày Sa-bát. Thì Chúa mới nói thế này, vì nếu trong nhà ngươi có nuôi một con bò, trong ngày Sa-bát nó rớt xuống cái hố, nó kẹt dưới bìa, ngươi có xuống cứu lên không? Ông nói cũng phải cứu. Nói đó là con bò, ngươi còn phải cứu, huống hồ là một con người. Thì tại sao đó?
[32:35]Nên Ngài có cái giáo lý Ngài cải cách lại, nó không có cực đoan nữa. Nó là như vậy. Hoặc là trong đạo Do Thái thì họ tin Thượng Đế cuồng nhiệt. Chúa Giê-su ổng có kể câu chuyện thế này. Đây là một cái chuyện ngụ ngôn mà Chúa Giê-su ổng đặt ra. Lúc đó, theo tin Cựu Ước thì người ta vẫn nói có một ngày tận thế và Chúa Trời đó sẽ gọi tất cả mọi linh hồn ra trước mặt Chúa hết. Người đã chết từ xưa hoặc là người mới chết đứng trước mặt Chúa để Chúa phán xét, là ngày phán xét cuối cùng. Cho nên cái ngày tận thế trong tiếng Anh nó còn gọi là cái ngày gọi là Judgment Day. Chết. Chết là gì? Tôi học tiếng Anh.
[33:16]Chết, phán xử, phải không? Phán xét á. Chết. Chết đê là ngày phán xét cũng là ngày tận thế. Thì Chúa Giê-su mới dựa vào cái truyền thuyết về ngày tận thế đó, Ngài mới lập nên một cái ngụ ngôn của Ngài nghe rất là lý thú để dạy lại cái đạo đức cho dân Do Thái như thế này. Ông nói rằng cái ngày tận thế, Đức Chúa Trời sẽ hiện ra trên tòa mây vinh hiển và Đức Chúa Con, tức là Ngài á, sẽ ngồi bên phải Đức Chúa Cha. Lúc đó, muôn dân sẽ được tập họp lại trước mặt Chúa để phán xét. Chúa sẽ dùng thần lực của mình để tách đôi người thiện và người ác ra, như người chăn cừu tách đôi à con cừu và con lừa ra khỏi làm hai, người thiện bên và người ác bên.
[34:00]Chúa mới bảo với người thiện rằng: Này hỡi những người thiện, vì ngày xưa khi ta đói ngươi đã cho ta ăn, khi ta khát các ngươi đã cho ta uống, khi ta tù đầy ngươi đến viếng thăm, khi ta bệnh hoạn ngươi cho ta thuốc thang, khi ta trần truồng ngươi cho quần áo mặc. Cho nên giờ đây các ngươi sẽ được lên thiên đường và sống với ta vĩnh viễn. Lúc đó những người thiện mới nói với Chúa Trời rằng, lạy Chúa, có bao giờ con thấy Chúa đói để cho Chúa ăn, có bao giờ con thấy Chúa khát để cho Chúa uống đâu. Chúa Trời mới nói rằng, không, bởi vì trước kia các ngươi đã đối xử với anh em của các ngươi như vậy, tức là đã đối xử với ta như vậy.
[34:41]Như vậy là Chúa Giê-su muốn nói rằng mình đối xử với con người ra sao, tức là đối xử với Chúa Trời như vậy. Còn ngày xưa cái người Do Thái, hễ con người mặc kệ mình đánh giết ta sao không được mà vô cái đền thánh á, quỳ lại cúng dường ở đền thánh là hết tội. Chúa sẽ che chở mọi điều. Còn bây giờ Chúa Giê-su mới lập ngược lại, Ngài kể câu chuyện mụ ngô đó ra, Ngài nói đối xử với với con người ra sao, tức là đối xử với Chúa. Nên đó là một sự cải cách. Rồi Chúa Trời mới quay sang người ác nói rằng: Hỡi những kẻ ác kia, bởi vì ngày xưa khi ta đói ngươi không cho ta ăn, khi ta khát ngươi không cho ta uống,
[35:15]cho nên đến bây giờ ta sẽ đọa các ngươi xuống hỏa ngục vĩnh viễn. Những người kia mới giãy nảy la lên: Có bao giờ con thấy Chúa đói mà không cho Chúa ăn, vân vân. Thì Chúa nói, bởi vì ngươi đã đối xử với anh em của các ngươi như vậy, tức là đã đối xử với ta như vậy. Như vậy chúng ta thấy tư tưởng Chúa Giê-su ổng cũng lợi dụng những cái truyền thuyết của đạo Do Thái mà ổng gài cái tính nhân bản và cái đạo đức vào. Tức là Ngài không phủ nhận cái niềm tin cũ, bởi vì phủ nhận nó đụng quá mạnh đi, không thể phủ nhận nổi. Nhưng mà Ngài gài thêm, Ngài gài thêm vô để cho con người ta bớt cực đoan, bớt cuồng tín và thương yêu nhau hơn.
[35:48]Đó, đó là cái hay với Chúa. Đó là lý do mà tại sao muôn đời đến bây giờ Chúa Giê-su vẫn được ca ngợi là vậy đó. Ngài dám cải cách một cái đạo mà quá cực đoan, cuồng tín, làm cho nó tốt đẹp hơn. Rồi đạo hồi sau khoảng mấy trăm năm sau Chúa Giê-su lại xuất hiện giáo chủ Ma-hô-mê. Mới đầu đó, giáo chủ Ma-hô-mê này là ông một người chăn cừu cho một cái bà già, bà điền chủ giàu có. Ông chỉ là người chăn cừu thôi, cái đàn cừu lớn chăn ở trên sa mạc, trên đồng cỏ vậy. Rồi sau đó thì bà điền chủ đó mới thấy ông khỏe mạnh, mới thương ông và lấy ông luôn, thì bà là người vợ đầu tiên của ông. Khi lấy vợ rồi, ông trở nên giàu có, rảnh rỗi, ông mới nghiên cứu vấn đề tôn giáo.
[36:26]Rồi có những lần ổng lên những cơn nhập đồng, rồi ổng tiếp xúc được với Thượng Đế. À, lúc đó ổng mới nói rằng ổng là tiên tri cuối cùng của trái đất này. Chúa Giê-su là một tiên tri gần chót, ổng là tiên tri cuối, sau ổng không còn ai được là tiên tri hơn ổng nữa. Ổng dặn trước như vậy. Và nhiều người tin ổng, cũng là chấp nhận một cái tiên đề mà không giải thích đó. Chấp nhận rồi có nhiều người có lẽ chống đối ổng khi mà ổng lập nên một tôn giáo được nhiều người tôn sùng á. Lúc đó ở các nơi họ nghe tiếng họ dè bỉu, nói trời cái thằng ba trợ, cái thằng đi chăn cựa bây giờ cũng lên làm giáo chủ.
[36:56]Ổng tức quá, ổng dẫn quân ổng, dẫn tín đồ ổng lại đánh giết người ta và ổng truyền đạo. Đó là cuộc chiến thắng đầu tiên á. Cuộc chiến thắng đầu tiên và ổng thấy coi bộ truyền đạo bằng cách này có bộ hay. Là ai không nghe lời lại giết nó, à mấy người xui xẻo nghe theo mình là xong chuyện. Bắt đầu ổng chặn đường đi về La Méc. La Méc là cái thánh địa của của đạo Hồi á. Ai đi ngang đó ổng cướp hết lương thực để ổng có cái lương thực để mà nuôi quân của ổng, nuôi tín đồ của ổng. Rồi đến một ngày cuối cùng ổng dẫn quân về ổng bao vây La Méc. Ổng mới nói rằng tất cả những gì trong cái thủ đô La Méc này
[37:27]là của các con, đàn bà là của các con, của cải tài sản của các con, Thượng Đế Allah đã cho các con trong cái thành phố này rồi, các con hãy vào chém giết mà lấy hết. Thế là họ ào họ đánh tiêu cái thành phố đó, họ chiếm được cái thủ đô để dựng nên được cái kinh đô của đạo Hồi. Sau đó thì bắt đầu ổng mới viết cái kinh Koran dạy đạo đức, trong đó là cái người trong tín đồ đạo Hồi phải giúp đỡ thương yêu lẫn nhau, cũng là một cái đạo đức. Nhưng mà có cái điều thế này, giết một người nào mà làm vừa lòng Thánh Allah thì sẽ được lên thiên đường. Và ai mà không tin Thánh Allah, không tin giáo chủ thì cũng
[37:58]không nên để cho nó sống trên cuộc đời này làm gì. Nên đạo Hồi trong thời gian phát triển ở Á Rập, phát triển cũng mạnh khiếp đảm lắm. Bởi vì không ai dám chống lại hết, ai chống giết liền. Mà họ có được cái họ làm phước dữ lắm. Có những người họ đem hết tài sản rồi họ bố thí cho người khác, nên họ giàu lần lần, nhờ cái phước bố thí họ giàu lần lần. Cái nền văn minh của Ả Rập cũng lớn lên lần lần. Cái nền văn minh Tây Phương hiện nay là mắc nợ của nền văn minh Ả Rập nha. Những cái môn toán học, thiên văn học, y học khởi nguyên từ Ả Rập trước, mới tràn qua Tây Phương Thiên Chúa giáo sau. Lúc là có những nhà họ rất là giàu có, họ theo lời dạy của giáo chủ
[38:37]Mahomet, họ mới bố thí, họ tài trợ cho những cái người làm khoa học giúp đỡ những bác sĩ, những nhà toán học, những nhà khoa học. Mấy người kia mới rảnh rỗi mà từ đó mới nghiên cứu về thiên văn, địa lý, toán số, y lý, đủ thứ hết. Cái nền văn minh của Ả Rập phát triển lên dần dần dần dần. Sau này nó mới lan qua bên Âu Châu rồi, Âu Châu mới kế thừa cái nền văn minh của Ả Rập mà lần lần phát triển lớn lên như hiện nay. Ban đầu là của Ả Rập, là do những người Ả Rập mà họ làm phước á, họ dám nuôi, họ giúp đỡ những người mà làm công việc nghiên cứu như vậy. Nên ngày nay nó để lại cái di chứng là đạo hồi rất là mạnh, nhưng mà cũng rất là cực đoan.
[39:16]Còn đạo Khổng. Đạo Khổng thì ngài không có lập thành một cái hệ thống thần linh. Ngài cũng nói về các vị trời, quỷ thần, nhưng mà nói với một khái niệm trừu tượng thôi. Ví dụ nói trời, thì họ, ngài không có nói ông trời tức là một cái ông già râu dài ngồi ở trên ngôi cao, mà trời giống như là một cái nguyên lý của vạn vật, một cái nguyên lý trừu tượng mơ hồ, có chi phối con người một phần nào. Cho nên cái khái niệm về trời của Khổng Tử khá tiến bộ, khá tiến bộ. Mà tinh thần của Đông phương, của Viễn Đông, của Thần Nông đó, khái niệm về Thượng đế hay hơn cái quan niệm về trời của cái miền, miền Cận Đông, của miền Trung Đông, hay hơn, cái miền Cực Đông hay hơn.
[39:55]Mà ngài để lại cái hệ thống đạo đức. Trong cái thời Xuân Thu loạn lạc của Trung Hoa, ngài lập nên một hệ thống làm cho đất nước nó được ổn định, con người nó nề nếp hơn. Mặc dầu ngài không thành công trong khi ngài còn sống, nhưng mà cái đạo lý của ngài lập nên nó truyền đi rất là nhiều. Cũng làm, như là thành một cái nét văn hóa quan trọng suốt của Á Đông từ Triều Tiên, Nhật Bản, Trung Hoa qua tới Việt Nam. Rất là hay. Ngài có những cái câu hay lắm, ví dụ như là nhiều lắm, thầy không dẫn được hết, thầy có dẫn câu: "Nhi đệ tử nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cẩn nhi tín, phiếm ái chúng nhi thân nhân", nên là "hành hữu dư lực tắc hữu học văn".
[40:35]Nghĩa là cái một con người khi đi vào thì hiếu với cha mẹ, đi ra ngoài thì tôn trọng mọi người, cẩn thận mà luôn luôn giữ cái chữ tín, thương yêu tất cả mọi người như người thân. Khi mà hành cái đạo đức đó dư lực rồi đó thì bắt đầu mới học thêm văn chương, học thêm văn hóa. Nghĩa là những cái đạo đức như vậy làm căn bản cho cái, cái văn hóa của Á Đông bao nhiêu ngàn năm. Cho nên người Trung Hoa tôn ngài là Vạn thế Sư biểu, một bậc thầy tiêu biểu của muôn đời. Bên cạnh Khổng Tử thì có Lão Tử. Ngài là một con người tiêu diêu, thanh tịnh. Ngài lập ra một cái đạo ngược lại với Khổng Tử. Kỳ lạ, ngược lại.
[41:16]Nghĩa là Khổng Tử nói là phải "chính danh", cái gì nó phải có một cái tên gọi, có một cái nề nếp của nó. Nghĩa là ông thầy thì phải gọi tên là ông thầy, học trò phải gọi tên học trò, không có lo, thầy trò mà lộn xộn. Còn Lão Tử ngược lại, lập cái thuyết "vô danh". Cái tên gọi là giả, không cần phải chấp vào cái tên, không cần gọi tên. Hai ông ngược nhau, nhưng mà cái nền văn hóa của Trung Hoa ngày xưa đó, vươn lên cao bởi hai cái tôn giáo ngược đời. Hai cái tôn giáo dường như đối lập, nhưng mà nó quân bình, nó bổ sung lẫn nhau, nó tạo thành cái một cái nhà Nho của Trung Hoa, một nhà Nho vừa nề nếp như Khổng Tử mà vừa tiêu dao như là Lão Tử.
[41:54]Rất là hay, hai ông bổ sung nhau rất là hay. Như Lão Tử có nói mấy câu là: "Hiểu rõ đạo thì giống như mờ mịt. Tiến được đạo thì giống như thối lui. Hành đạo một cách bằng phẳng dường như là không bằng phẳng. Cái đức cao vời thì làm như cái hang thấp. Đang ở trong vinh quang thì cái thái độ giống như là đang chịu nhục. Cái đức độ mình đã lớn rồi mà luôn luôn coi nó như không có đủ." Ừ. "Người rất là siêng năng thì làm cái vẻ bên ngoài như là biếng trễ. Người rất là chân chất thì giống như mình trống rỗng." Đó là cái cái tư tưởng của Lão Tử. Tư tưởng rất đặc biệt mà tạo nên cả một cái y lý, cái võ học của Trung Hoa cũng từ cái đạo của Lão.
[42:37]Cái có mà làm như không đó, cái hay mà làm như dở. Nó làm thành một cái nhân cách con người nó có một cái thâm trầm, sâu thẳm mà Tây phương không hiểu nổi. Nên tạo thành cái nét văn hóa độc đáo của Á Đông. Nó tạo nên cái hay như tụi con thấy cái khí công của trong võ học á, xuất phát từ tư tưởng của Lão Tử rất nhiều. Nên nó thành cái hiệu quả. Cái tư tưởng mà nghe như chơi, như đùa mà nó thành ra cái hiệu quả. Ví dụ nói áp dụng trong võ học thế này: Bên Tây phương á, cái gì có là có mà không là không, phải không? Muốn mạnh thì phải sao? Phải gồng lên chứ gì, phải làm những việc nặng, nâng tạ, chạy cho nhanh, thấy không?
[43:12]Đó. Muốn nhảy cao thì phải chạy rồi ráng nhảy, ráng nhảy bổ. Nhưng mà cái người võ học của Trung Hoa họ theo tư tưởng của Lão Tử á, họ không làm, họ muốn đi tìm cái sức mạnh, họ không có gồng cơ bắp, mà họ đi tìm cái hơi thở, hơi thở nhẹ nhàng như sương như khói. Họ đi tìm cái sự thanh tịnh, yên lắng. Vậy mà cuối cùng họ tìm được một cái gọi là nội công mà làm cho họ có thể là đánh một chưởng cách từ xa người kia bị thương. Cái người Tây phương không quan niệm nổi cái đó. Như một cái ông võ sĩ rất là giỏi bên Mỹ, hỏi ổng về cái nội công của Trung Hoa mà đánh từ xa không trúng cái đối phương mà đối phương hộc máu, ổng nói ổng không tin. Ổng nói:
[43:51]"Bởi vì cái gì cũng phải có tương tác vật lý thôi, không thể nào mà tay không đụng tới mà người kia bị thương." Nhưng mà thật sự bên Trung Hoa điều đó có, đánh không trúng tới người kia bị thương. Hoặc là chữa bệnh từ xa nữa. Nghĩa là ổng ngồi đằng này mà cách mấy trăm cây số ổng chữa được cái bệnh của người ta. Mà Trung Hoa làm được, xuất phát từ tư tưởng của Lão Tử, nhiều quả như vậy rất là hay. Hoặc là tụi con nghe nói tới đạo Ấn Độ, đạo Ấn Độ là một tôn giáo lớn của thế giới, mà đạo Ấn Độ Hindu á cũng có rất nhiều vị giáo chủ nối tiếp nhau chứ không phải là một vị lập ra. Mà gần đây nhất là có ngài Ramakrishna hoặc là Vivekananda.
[44:30]Ông này ngộ lắm nha, ông Vivekananda này cũng hơi lạ đời. Bên đạo Ấn Độ đó thì cũng tin có một cái Thượng đế tạo vật, mà tư tưởng của đạo Ấn Độ sâu lắm, nó không có cạn như là bên Thiên Chúa hay là bên Hồi giáo. Tư tưởng của đạo Ấn Độ sâu sắc nên đạo Ấn Độ như là cái phôi thai cho đạo Phật ra đời, phát triển thêm nhiều tư tưởng của đạo Phật thật là hay. Mà tin Thượng đế cũng tuyệt đối lắm, mà tới đời ông Vivekananda cái ổng chê, ổng lộn quẻ lại. Nãy giờ chúng ta nói về cái khái niệm về tín ngưỡng đối với cái thần linh. Thứ ba là cái giai cấp tăng lữ ra đời để làm trung gian giữa thần thánh và con người.
[45:05]Rồi chúng ta nói đến các quan điểm khác nhau giữa các giáo phái, giữa các tôn giáo, vân vân. Mà thường người ta nhìn vào tôn giáo á, người ta nhìn trên hai biểu hiện: một là đạo đức và hai là năng lực tâm linh. Hai cái điều đó làm con người bình thường khó có được. Con người bình thường khó có được cái đạo đức sâu thẳm, cho nên họ tin tưởng cái gì đem lại đạo đức cho cuộc đời mà biểu hiện là ở giới tu sĩ. Con người không có những năng lực tâm linh phi thường nên họ quý trọng những người mà có cái năng lực tâm linh phi thường như là những người tu đắc đạo trong các tôn giáo. Đó là hai biểu hiện chính của tôn giáo.
[45:43]Ngày nay, hai biểu hiện đó lần lần nó bị, bị giảm bớt. Cái đạo đức cũng xuống, năng lực tâm linh thì ít gặp. Cho nên, cái con người đối với tôn giáo không có gì cuốn hút nữa, không được cuốn hút. Đồng thời, cái sức cuốn hút của khoa học quá mạnh. Do đó, cái niềm tin của con người ngày nay đối với tôn giáo nó phai nhạt dần dần, phai nhạt dần dần. Nhưng có một cái điều thầy vẫn không hiểu tại sao là: Trước cái sự kiện khoa học tiến bộ thu hút như vậy mà các giáo phái lạ vẫn nở rộ, nở rộ lên. Một giáo phái thu hút được chừng mười mấy ngàn tín đồ rồi bể, được mười mấy ngàn tín đồ rồi bể, được mấy ngàn tín đồ rồi cũng bể lần lần.
[46:19]Mình không hiểu tại sao. Và tại sao con người thời nay vẫn dễ chấp nhận những cái tín ngưỡng, những cái niềm tin không lý giải mà quá vô lý? Có lẽ, có lẽ thầy nghĩ thế này: Là ở bên các nước Tây phương tự do đó, có cái quan niệm về tự do tín ngưỡng ghi trong hiến pháp. Rồi một số trường học á được giảng dạy giáo lý, coi như là giảng dạy đạo đức. Vì các nhà nước đó họ nghĩ rằng tôn giáo giữ được cái đạo đức truyền thống cho xã hội, điều đó đúng. Do đó, họ đem cái giáo lý của cái tôn giáo vào trong học đường. Từ nhỏ là các em nhỏ phải được học là gì? Phải tin có Chúa, và phải lễ phép với người trên người dưới,
[46:59]phải thương nhau, phải ăn hiền ở lành, không thì Chúa phạt. Đó, nên từ nhỏ mặc dầu khoa học tiến cứ tiến, nhưng mà niềm tin vẫn được xác lập từ hồi còn bé, nên con người ta đã quen chấp nhận những cái tiên đề không giải thích, đã quen từ nhỏ rồi. Do đó lớn lên mà gặp cái ông nào, ông giáo chủ mới nào đó ổng nói hay, nói hay chắc hơn thầy chứ thầy chưa làm giáo chủ nổi. Ông giáo chủ nào ổng nói hay, thuyết phục quá, thôi tin luôn. Là do trong lòng mình quen chấp nhận những tiên đề không cần giải thích một cách dễ dãi. Còn như tụi con rồi đó, nhờ học trong mái trường xã hội chủ nghĩa nên tụi con
[47:35]cái mà việc mà chấp nhận những cái tiên đề không giải thích mình sao? Mình mình dè dặt, phải không? Dè dặt. Bây giờ ví dụ nói ở đâu mà có con thần bàng ấn tụi con sao? Có tin liền không? Như bây giờ tụi con đó thầy hỏi thiệt á? Giờ tụi con bớt tin liền, phải không? Nghe còn dè dặt, nghe nói để kiểm tra lại, để nhờ công an kiểm tra lại. Ít bữa coi báo Công an, báo Tuổi Trẻ coi đăng ra làm sao rồi mới tin, chứ không dám tin liền. Đó, thái độ mình bây giờ vậy. Cho nên đối với cái tín ngưỡng mình phai nhạt. Nó có cái hay mà nó cũng có cái dở trong vấn đề đó. Rồi bây giờ tại sao nó hay nó dở, bây giờ mình nói về đạo Phật của mình chút.
[48:11]Đạo Phật cũng là một tôn giáo, cũng là một tôn giáo, nhưng mà không giống với những tôn giáo khác lắm. Đây là điều lạ. Ví dụ thế này: Ví dụ như các tôn giáo khác, đa số đều tin rằng có một Thượng đế tạo nên muôn loài vạn vật, phải không? Nhưng riêng đạo Phật, Đức Phật phủ nhận điều đó. Nên người Tây phương khi mà họ nghiên cứu Phật giáo, họ ngạc nhiên lắm. Nói: "Ủa, sao kỳ vậy nè? Sao cũng là tôn giáo mà vô thần, không tin Thượng đế?" Và Đức Phật khẳng định, trong một cái xã hội mà bất cứ tôn giáo nào cũng tin Thượng đế, thì Đức Phật nói không có Thượng đế tạo vật. Mọi vật xuất hiện đều do nhân duyên, tức là nhiều yếu tố tạo thành.
[48:49]Đó là cái thứ nhất nha. Đó là cái lạ thứ nhất trong đạo Phật. Cái lạ thứ hai là thế này: Thường các tôn giáo đó, một vị giáo chủ ra đời lập được cái tôn giáo rồi thì những người về sau không ai được quyền bằng vị giáo chủ đó, không ai được quyền bằng vị giáo chủ đó. Nhưng trong đạo Phật không phải vậy. Đức Phật là một con người bình thường, do tu tập đúng đường mà giác ngộ. Và cái giá trị của sự giác ngộ đó quá cao quý, nên được gọi là đấng vô thượng, bậc thầy của trời người, nên được xưng tụng rất nhiều danh hiệu. Bởi vì cái giác ngộ đó nó quá cao quý. Nhưng mà Ngài nói làm sao? "Ai cũng có thể làm được điều đó." Cho nên cái địa vị Phật
[49:34]á, địa vị của sự giác ngộ không của riêng một mình Ngài. Đây là cái lạ thứ hai trong đạo Phật. Ở các tôn giáo khác không có chuyện đó. Không có ai được quyền bằng Chúa Giê-su, không ai được quyền bằng giáo chủ Muhammad. Chỉ riêng trong đạo Phật là nếu chúng ta đi đúng con đường, chúng ta có thể bằng Phật được. Nên cái tính nhân bản của đạo Phật nó cao hơn hẳn các tôn giáo khác. Khi mà người Tây phương họ nghiên cứu qua đạo Phật á, từ lâu họ cũng chán những cái tôn giáo cũ của họ, khi bắt buộc họ phải tin những điều mà không giải thích được, họ không tin, họ buồn họ chán rồi. Đến khi họ gặp đạo Phật họ họ ngạc nhiên, họ họ ca ngợi.
[50:09]Nên như là ông Bertrand Russell, ông nói thế này: Nếu mà, ổng là nhà văn, một nhà tư tưởng rất nổi tiếng, ổng nói vậy: "Nếu bây giờ mà buộc tôi phải theo tôn giáo, tôi sẽ chọn đạo Phật." Lạ ghê không? Hoặc là nhà vật lý học nổi tiếng Oppenheimer, ổng chấp nhận cái thuyết luân hồi của đạo Phật. Nên đa số là những nhà tư tưởng hiện nay đều kính trọng đạo Phật bởi tư tưởng lạ của đạo Phật. Mà nhiều người Tây phương họ nói đạo Phật sẽ là tôn giáo của thế kỷ 21. Đạo Phật sẽ chinh phục cả thế giới ở thế kỷ sau này. Vì lúc đó là người ta được học nhiều rồi, người ta nghiên cứu tôn giáo này, tôn giáo kia, cuối cùng người ta sẽ thấy đạo Phật là hợp lý nhất.
[50:52]Có một cái điều như là bài kinh Kalama, là kinh mà họ nói rằng không bao giờ có một giáo chủ nào mà nói được như Đức Phật nói. Như bài kinh đó như thế này: Hôm đó Đức Phật đi đến cái xứ Kalama, rồi có người đến mới nói là: "Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi không muốn xuyên tạc Tôn giả, nhưng mà chúng tôi nghe nói rằng Tôn giả có một loại bùa gì đó dụ đệ tử người ta. Người ta gặp cái là theo Tôn giả làm đệ tử, kể cả đệ tử của các tôn giáo khác nữa. Gặp Tôn giả là theo và người ta nói rằng Tôn giả có một cái loại bùa đặc biệt. Chúng tôi gặp Tôn giả, chúng tôi hỏi cho ra, bởi vì chúng tôi không muốn xuyên tạc." Đức Phật mới nói thế này:
[51:33]"Trên đời thì đúng là có nhiều điều chúng ta được nghe, nhưng đừng bao giờ tin một điều gì do người khác nói lại, dù điều đó được nói bởi một vị giáo chủ khả kính, dù điều đó được nói với bậc thầy của mình, dù điều đó được truyền lại bởi truyền thống của cha ông của tổ tiên, dù điều đó được nghe dư luận nói như vậy, dù cho điều đó được cái ý nghĩ mình cảm nghĩ là nó như vậy, cũng đừng có tin. Hãy xem xét nó dưới nhiều góc độ, hãy thực hành nó thử, nếu thấy nó đem lại cái lợi ích, nếu thấy nó là điều đúng thì hãy chấp nhận, đừng tin điều gì." Cho nên Ngài nói cái cái giáo lý đó được truyền rộng lại.
[52:10]Kể cả những điều Đức Phật dạy, Ngài không buộc đệ tử phải tin, mà phải xét trước khi chấp nhận. Đó, như vậy chúng ta thấy là trong đạo Phật hạn chế tối đa những tiên đề phải chấp nhận mà không được giải thích. Đây là cái tính cực kỳ khoa học của đạo Phật. Thường các tôn giáo buộc chúng ta phải chấp nhận những cái tiên đề không cần giải thích nhiều, nhưng trong đạo Phật thì Đức Phật hạn chế tối đa cái điều phải chấp nhận những cái tiên đề đó. Chúng ta chỉ chấp nhận điều gì mà nó phải được giải thích rõ ràng, nó phải được kiểm chứng kỹ lưỡng, chứ không được chấp nhận dễ dãi. Đây là cái đặc tính của đạo Phật mà làm cho thế giới họ khâm phục.
[52:50]Đây là cái cái đặc biệt. Có một số điều cũng gọi là những tiên đề phải chấp nhận trong đạo Phật, ví dụ như là cái khái niệm luân hồi, chúng ta chết rồi không phải là kiếp duy nhất, chúng ta sẽ tái sinh qua một kiếp khác, hoặc là có cái luật nhân quả, chúng ta làm một điều gì đó nó đều có cái quả báo, chúng ta đem một niềm vui cho người khác chúng ta sẽ nhận lại một hạnh phúc, chúng ta gây cái đau khổ cho người khác chúng ta phải chấp nhận cái sự đau khổ trở lại, vân vân. Đó, những cái đó nó cũng giống như một cái tiên đề mà chúng ta phải chấp nhận. Hoặc là một cái tiên đề thế này nữa là về cái khái niệm Niết bàn.
[53:28]Đức Phật nói rằng ngoài cái thế giới hư ảo trần gian này, nó có một cái chỗ gọi là Niết bàn. Niết bàn này nó là một cái thể tánh tuyệt đối. Nơi đó nó phát sinh ra con người được sáu thánh chứng, được sáu loại thần thông. Nơi đó con người ta an nghỉ, không có luân hồi nữa. Nơi đó là chỗ tuyệt đối. Đó, thì cái tiên đề về cái Niết bàn cũng không giải thích được, chúng ta phải chấp nhận. Tuy nhiên ba cái tiên đề đó, thầy gọi là ba đi, là một là Niết bàn nè, hai là luật nhân quả nè, ba là khái niệm về luân hồi nè. Đó cũng là ba cái tiên đề trong đạo Phật mà chúng ta phải chấp nhận chứ không có giải thích được.
[54:08]Tuy nhiên nó giống như là cái định đề Ơ-clit. Từ một cái định đề đúng, chúng ta đã phát triển thành được cả một cái khoa học, phải không? Đó thì bây giờ cũng vậy, từ ba cái tiên đề của đạo Phật này nếu mà đúng, nếu mà đúng, thì làm sao? Chúng ta tin theo ba tiên đề đó, chúng ta sẽ trở thành những con người đạo đức, an lạc. Chúng ta sống đúng cái ý nghĩa của một con người và có thể vượt lên trên khỏi thân phận của con người. Cái vượt lên trên được thân phận của con người mà đôi khi chúng ta gọi là những bậc thánh, hoặc là một vị Phật, một vị Bồ-tát, một vị A-la-hán. Đó, đó là như vậy. Bây giờ như thầy hỏi trên cái lương tâm tụi con,
[54:49]tự tụi con bình tâm lại tụi con suy nghĩ. Tụi con thấy cái cái tiên đề về cái luân hồi, về cái nhân quả, hay về cái Niết bàn, cái này không thể giải thích được, tụi con bằng cái tự cái suy nghĩ, từ cái cảm nhận sâu sắc của mình, tụi con cứ nói thật cái ý nghĩ của tụi con cho mọi người nghe là tụi con thấy cái tiên đề đó trúng hay sai. Cứ bình tâm suy nghĩ, không cần phải chấp nhận một cách vội vàng. Ba cái tiên đề: một về Niết bàn, tức là một cái thể tánh tuyệt đối của vũ trụ; thứ hai là cái luật nhân quả; thứ ba là cái hiện tượng luân hồi. Tụi con cứ bình tâm xem ba cái tiên đề đó, dĩ nhiên không có giải thích được rồi,
[55:32]nhưng mà tụi con bằng cái cảm nhận sâu sắc á coi nó đúng hay không, hợp lý hay không hợp lý, lý ở điểm nào hay có điểm nào tụi con chưa rõ cần giải thích thêm thì có thể thầy sẽ giải thích thêm. Đâu, ai giơ tay phát biểu? Thầy mời. Lên đây.
[55:51]Dạ thưa thầy, theo con hiểu trong ba cái luận điểm như vậy thì thứ nhất luận điểm thứ nhất là về Niết bàn thì thật sự con con nghe nói nhiều lắm, nhưng mà con cũng chưa có ừm bằng cái cái cái lịch sử, cái việc con chưa có thấy được. Nhưng mà cái luận điểm thứ hai là về cái nhân nhân quả thì theo con, con suy nghĩ nhiều lắm, nhưng mà con thấy như vầy: ừm con thấy nó đúng. Thí dụ con con lấy thí dụ giống như giả sử con có một cái hạt hạt cam, thì con muốn trồng hạt cam thì tất nhiên con phải gieo hạt cam rồi con sẽ được trái cam. Còn con lấy hạt ớt mà con gieo xuống, con sẽ được trái ớt chứ con không được trái cam.
[56:41]Cho nên con thấy nó đúng. Và luận điểm thứ ba là luận điểm luân hồi. Thì trong cái luận điểm luân hồi này thì con cũng suy nghĩ và con cũng lấy một ví dụ giống như giả sử từ một cái hạt, từ một hạt cam chẳng hạn, con gieo xuống nó sẽ trở thành một cây cam, rồi cây cam nó sẽ trở thành một trái cam, rồi trái cam nó sẽ có hột cam ở trong đó và con gieo xuống trở lại thì nó cũng là Như vậy thì ừ con nghĩ là con người cũng như vậy. Mình là một con người nếu mình sống, sống xong rồi mình sẽ luân hồi theo cái cái vòng luân hồi nhân nhân quả thì nó sẽ được như vậy. Cho nên con nghĩ là hai cái luận điểm mà luân hồi và nhân quả thì con thấy
[57:28]nó đúng, còn cái cái Niết bàn thì con chưa con chưa có nhận được. Thầy cảm ơn nha. Tụi con có ý kiến gì nữa không? Thầy mời. Dạ thưa Thầy, con có một số thắc mắc như thế này: Cái thứ nhất, ví dụ như đầu tiên là cái tiên đề tiên đó là nhân quả. Thì thường thường trong cuộc sống thì trước mắt thì cũng có thể thấy, thấy được một vài cái cái hiện tượng đơn giản. Thì những cái phức tạp thì con nghĩ rằng đối với con thì con chưa thấy được, nhưng mà những cái đơn giản, đơn thuần những cái nhân quả trong một thời gian ngắn thì con có thể thấy được. Nhưng còn về cái cái định cái chuyên đề thứ hai đó là
[58:12]luân hồi đó Thầy, từ vị từ đời này sang đời khác. Tự nhiên mình chết đi rồi qua cái đời khác nữa, thì theo con nghĩ như thế này: Ví dụ như mình sống ở đời này, nhưng đời sau mình sống thì làm sao mình biết mình sống được? Và cái nhân quả nó là như thế nào? Thứ ba này là cái Niết bàn. Có người đặt một câu hỏi như thế này: Niết bàn ở đâu? Nó là gì? Và nó có thật hay không? Làm sao biết được nó? Vâng, tất cả những cái đó, con hỏi. Thầy cảm ơn. Có ai có ý kiến gì nữa không? Cứ nên thẳng thắn nói đi, Thầy thích như vậy. Thầy mời Vĩnh Phú. Chúng ta không cần phải chấp nhận một cái điều gì không được giải thích rõ ràng.
[58:53]Thưa Thầy, theo con á thì con tin vào cái tiên đề là nhân quả. Còn về tiên đề Niết bàn với lại tiên đề luân hồi á thì con không có tin lắm. Bởi vì cái tiên đề Niết bàn á thì nó nói về vấn đề tuyệt đối. Mà theo như khoa học bây giờ đó thì không có cái gì tuyệt đối cả, chỉ là một mức độ tương đối thôi. Ngay cả vũ trụ người ta cũng chưa có thể xét đoán được nó có tuyệt đối hay không. Còn về luân hồi á theo một số tạp chí bây giờ á Thầy, như tạp chí Kiến thức Ngày nay đó có đề cập đến một số vấn đề mà luân hồi giữa người ở những kiếp trước họ chết, thế rồi họ sống lại những kiếp sau họ kể lại như vậy.
[59:35]Nhưng mà theo như Thầy cô ở trường con á dạy thì có thể giải thích một cách khác theo khoa học. Đó là một số tính chất của gen di truyền lại. Cho nên về tiên đề luân hồi với lại tiên đề Niết bàn á thì con không tin lắm. Còn tiên đề nhân quả thì đó cũng như là một cái vấn đề mà qua bao nhiêu đời người ta đã rút ra được những kinh nghiệm, đó là có nhân mới có quả. Có cha mẹ, ông bà thì mới có đến ta, tức là một cái trái cây thì đầu tiên phải có một cái hạt, có nhân, rồi nó mới dẫn đến một cái quả. Cho nên theo những kiến thức của con á con được biết thì con chỉ có tin cái tiên đề nhân quả thôi. Thầy cảm ơn Vĩnh Phú.
[1:00:18]Dạ thưa Thầy, con trong ba cái tiên đề thì con tin hai cái tiên đề về nói chung cả ba con không có nói về không tin thì không tin cho đều tin hết, nhưng mà có điều á tin tuyệt đối vào hai cái: luân hồi và cái nhân quả. Còn cái Niết bàn thì bởi vì đơn giản là chưa nhìn thấy rõ nó như thế nào, mà nghe nói rất nhiều trong kinh. Đó, thì về cái cái cái con trước hết nói về cái nhân quả thì coi như nó cũng như của ông cha ta cũng như nhân dân ta từ xưa đến giờ á cũng thường có câu là gieo à gieo gì? Gieo gieo gió thì gặt gặt bão. Thì nên là nếu mà con ví dụ cái câu này từ cái cái nhân quả mà huân suy qua qua cái luân hồi, nếu mà một người cỡ sáu hoặc
[1:01:14]bảy chục tuổi, nếu họ gây ra một cái nhân cái cái ác. Như vậy á theo cái quy luật họ phải họ phải nhận lấy cái bão đó. Nhưng mà nếu họ một hôm ai biết hết, họ chết thì họ thì họ sao họ nhận? Nếu mà không có cái luân hồi, tạo thành cái đời sau thì làm sao mà họ nhận lại cái điều họ gây ác đó. Nên là con tin vào cả hai cái đó. Cảm ơn em. Xin mời.
[1:01:38]Thưa Thầy, theo em thì em tin rằng có cái Niết bàn. Bởi vì theo Phật đó thì con người tồn tại là do thân, khẩu và ý. Mà khi thân làm điều tốt và miệng nói điều tốt cũng như ý nghĩ là tư tưởng tốt thì con người sẽ cảm thấy thoải mái và cái thoải mái đó chính là Niết bàn. Cái thứ hai là luân hồi. Nếu mà tin vào luân hồi á thì em chỉ tin vào cái gì mà tự nhiên, chẳng hạn như tuần hoàn, luân hồi về nước, về tự nhiên, về động vật, thực vật. Còn về kiếp sau thì em không tin. Nhân quả thì dĩ nhiên là em tin nhân quả. Thầy cảm ơn. Có ai có ý kiến gì nữa không? À Thầy mời... Thầy mời.
[1:02:36]Thưa Thầy và các bạn, là con xin nói thêm một chút về linh hồn về cái thuyết luân hồi mà con à con so sánh với triết học Mác - Lênin á về kiếp hồn và cái luân hồi của Phật giáo là ở triết học Mác - Lênin á hồi con học lớp 9 á con nhớ là là họ họ nói rằng ờ vật chất cũng không không tự sinh ra, không không tự mất đi, mà nó chỉ chuyển hóa từ từ trạng thái này sang trạng thái khác. Thì con thấy là cái phần này nó giống như là cái thuyết luân hồi của đạo Phật của đạo Phật ở về mặt vật chất. Nó chỉ khác về mặt tâm linh mà thôi. Mà theo con nghĩ á thí dụ về nói luân hồi về vật chất chẳng hạn, thí dụ ờ một tờ giấy, nếu mà mình đem mình đem lửa mình đốt á thì cái
[1:03:22]tờ giấy nó không mất đi mà nó chỉ chuyển cái trạng thái của nó thôi. Đó, thì thì ờ con nghĩ về cái thuyết luân hồi của đạo Phật á thì nó cũng gần giống như vậy, nhưng mà nó giống ở mặt vật chất. Còn về mặt tâm tâm linh theo đạo Phật, theo con hiểu á về đạo Phật không có có gọi không có nói là cái linh hồn bất tử mà chỉ nói là cái thần thức. Thần thức thì nó không hình, không tướng, nó không mùi, nó không vị. Đó, cho nên khi mà cái vật chất con người mà nó chuyển sang cái trạng thái khác á thì cái thần thức đó nó không mất đi mà nó chuyển sang nó trụ ở một cái dạng vật chất khác nữa. Theo con hiểu là như vậy. Cảm ơn.
[1:04:01]Có ai có ý kiến gì nữa không? Nãy giờ tụi con nói lên cái quan điểm của mình phải không? Tin hoặc là không tin trong cả ba cái tiên đề đó. Giờ Thầy cũng xin phép Thầy được nói quan điểm của Thầy, phải không? Nhưng mà thiệt ra thời gian ít quá. Thì dĩ nhiên là Thầy tin cả ba cái tiên đề đó. Thầy tin cả ba. Nhưng mà tại sao Thầy tin thì Thầy phải giải thích. Mà Thầy không biết có đủ thời giờ hay không. Tại vì nói vấn đề nó rộng quá. Nếu hôm nay mà không nói hết thì Thầy hẹn lần sau Thầy sẽ nói về ba cái tiên đề quan trọng của đạo Phật, mình sẽ trao đổi tiếp cho nó ra hết luôn, phải không? Ra hết luôn, tại vì đây là ba tiên đề khá quan trọng.
[1:04:48]Hồi nãy như Vĩnh Phú nói về cái luân hồi được giải thích bằng gen, như cái lối đó là một trong những loại giải thích mà chưa hoàn chỉnh lắm. Có một vài người tìm cách giải thích là trước cái hiện tượng đó, họ muốn tìm một cái câu giải thích khác hơn cái câu giải thích là luân hồi, thì nói là cái gen của trí nhớ. Ví dụ như là khi đứa bé đó tự nhiên nó nhớ được nó nói đời sống kiếp trước là nó ở cái thành phố đó, với nhà cửa như vậy, nhà như vậy như vậy. Thì người ta kiểm tra lại là đúng. Là đúng là nó sinh được 3 năm. Bây giờ nó sinh được 5 năm, 6 năm, 8 năm gì đi, thì trước đó 8 năm có một người như vậy
[1:05:26]đã sống và chết ở thành phố đó, làng xóm, nên người ta tin luân hồi. Nhưng mà một số nhà khoa học khác thì không muốn, Thầy dùng chữ không muốn, tức là vấn đề của con tim ha, của tình cảm. Họ có cái tình cảm là sự phản đối với tôn giáo từ rất lâu. Nên bây giờ đem một cái giáo lý của tôn giáo để giải thích họ không thích, họ muốn đem cái lý thuyết của khoa học đi giải thích, và họ có dùng đến gen là cái ký ức được ghi vào trong gen. Ký ức được ghi vào trong gen và người nào mà có cái gen đó sẽ nhớ lại những cái điều gì mà của một người xa xưa của tổ tiên họ đã sống, đã nhớ. Đó là họ ghi như vậy.
[1:06:06]Nhưng mà câu giải thích này nó không hoàn chỉnh lắm trong các trường hợp mà người ta kiểm tra lại. Bởi vì giữa cái người đã chết ở kiếp trước á với cái đứa bé kiếp này nhớ lại không có quan hệ về huyết thống, nên không có cái gen dính qua. Mà đứa bé này vẫn nhớ lại được cái đời sống của cái người chết trước kia, nên cái gen nó không hoàn chỉnh. Một lần nào đó khi có thì giờ Thầy sẽ giải thích về cái não bộ của con người, cái gọi là trí nhớ là gì, tư tưởng là gì, khuynh hướng, khả năng, tình cảm, tâm lý con người là cái gì nó nằm trong não bộ. Tụi con có học về máy tính chưa? Máy vi tính. Học phần cứng, phần mềm, đĩa cứng,
[1:06:41]đĩa mềm rồi đó, bộ nhớ RAM, bộ nhớ ROM học hết chưa? Nếu học rồi lần sau Thầy giải thích về não bộ của con người thì sẽ dễ hiểu hơn một chút. Có sự so sánh nó sẽ dễ hiểu hơn. Cho nên cái mà giải thích về gen là một lối cố gắng để giải thích nhưng mà không hợp lý lắm, tại người ta đối chiếu qua nhiều trường hợp. Đó là Thầy nói vậy. Còn như nói là như cái nhân quả Thầy nói cái nhân quả nghiệp báo nó không giống như là cái tụi con gieo cái cây trồng, không giống. Mặc dầu khi mà những nhà tôn giáo, nhất là những nhà Phật giáo, họ muốn giải thích về nhân quả họ thường lấy cái hình ảnh của cây trồng để minh họa cho cái luật nghiệp báo.
[1:07:24]Nhưng mà không bao giờ đúng. Cứ nói rằng có gieo cái hạt ớt mới thành cây ớt, có gieo hạt xoài mới thành hạt xoài, cho nên thế giới này là nhân quả. Nhưng Thầy nói: Không! Cái ví dụ đó không bao giờ minh họa được cho cái luật nghiệp báo nhân quả. Bởi vì luật người báo nhân quả nó nằm ở khía cạnh thiện ác, báo ứng. Là khi tụi con gây cho người khác một cái hạnh phúc thì tụi con nhận lại một cái hạnh phúc. Cái báo ứng này nó không giống với cái việc mình trồng cái cây xoài ra cây xoài, nó không giống. Cho nên rồi có người nói là: Lửa là nguyên nhân mà nước sôi là kết quả, họ cũng cố gắng giải thích theo khoa học con đường của nghiệp báo.
[1:08:01]Nhưng Thầy nói những cái đó cũng không minh họa được cho con đường của nghiệp báo, bởi vì nghiệp báo nó đi con đường khác nữa. Đó là luân hồi, hôm nay nói phớt phớt chứ không thể nói hết được. Còn về Niết bàn, vì rõ ràng cái khái niệm này tụi con khó chấp nhận, khó chấp nhận, nó quá trừu tượng. Nhưng để Thầy gợi ý vài điểm. Tụi con đã nghe những trường hợp mà à hồi nãy như là con nói là cái an lạc phải không? Con gọi là Niết bàn cái gì? Ví dụ khi mình làm cái gì đúng, tâm mình được an lạc, thanh thản, cái đó gọi là Niết bàn phải không? Ủa ai nói mà, phải phải con? Con con nói đó phải không? Ừ. Nhưng mà cái đó chưa.
[1:08:41]Bởi vì Niết bàn nó là tuyệt đối lận, còn những cái niềm vui mà mình đạt được do mình sống một cuộc đời đạo đức, do mình làm được cái việc thiện, cái niềm vui đó chưa phải là cái tuyệt đối, chưa phải là cái an lạc tuyệt đối. Cho nên nó chưa phải là Niết bàn, nó vẫn còn tương đối lắm. Nó vẫn có thể mất, có thể thay đổi, nên nó còn tương đối. Còn cái Niết bàn nó là tuyệt đối hẳn á. Nhưng mà để Thầy gợi ý cho tụi con có thể thấy là nó có hay không. Giờ Thầy nói lại rằng Tụi con có nghe những trường hợp mà người ta dùng tinh thần để tác động trực tiếp vào vật chất chưa? Ví dụ như là một nhà khí công,
[1:09:18]họ ngồi thiền, họ đưa thân họ lơ lửng lên giữa hư không vậy đó. Tụi con đã nghe nói chuyện đó chưa? Hoặc như là một nhà yoga họ ngâm mình trong nước đá luôn, họ ngồi hàng mấy giờ đồng hồ chung quanh là nước đá lạnh, không sao. Hoặc là người ta có khả năng nhìn xuyên qua tường qua vách, hay là người ta nhìn cái là cái thìa nó cong lại, cái đồ vật chất bằng sắt nó cong lại. Đó là những hiện tượng mà tinh thần tác động trực tiếp vào vật chất. Tụi con đã nghe báo nói nhiều về cái đó mà họ vẫn không giải thích được phải không? Họ vẫn không giải thích được, nhưng mà có trình bày ra. Điều đó có thật trong cuộc đời này.
[1:09:56]Và các nước đang bí mật nghiên cứu về vấn đề đó mà chưa công bố tại vì họ chưa giải thích được, nhưng nó có. Bây giờ thầy lặp lại câu hỏi mà thầy đã hỏi tụi con rất lâu. Thầy đố tụi con tại sao tinh thần tác động được vào vật chất? Nó cùng trong một cái trường. Nó cùng trong một trường, tinh thần mới tác động vào vật chất. Ví dụ như người có năng lực tinh thần, họ bảo cái ly này rớt xuống dưới, cái ly nó rớt xuống liền. Họ nghĩ trong đầu, họ muốn cái ly rớt xuống, cái ly nó rớt xuống liền. Họ không thò tay đụng tới. Tinh thần của họ tác động được vào vật chất. Như vậy là giữa cái tâm linh và cái vật chất nó chung một
[1:10:27]cái trường, nó mới tác động với nhau được, phải không? Cũng giống như là cái âm thanh mà muốn truyền từ nơi đằng này tới đằng kia, nó phải đi chung một cái trường là gì, là không khí. Phải không? Chung một cái trường là không khí. Nó nếu có không khí là môi trường thì cái âm thanh nó mới đi từ nơi này tới nơi kia. Như vậy giữa cái tâm và cái vật chất nó có một cái trường chung. Như vậy tụi con thấy cái khái niệm cái trường chung giữa vật chất và tinh thần khoa học chưa biết. Nó trừu tượng không? Nó quá trừu tượng chứ gì nữa. Đó là nó mà nó chưa phải tuyệt đối. Thầy nói rằng cái trường mà nó làm cái chung giữa vật chất và tinh thần
[1:11:01]nó chưa phải là cái Niết Bàn tuyệt đối mà Đức Phật chứng được. Dĩ nhiên ba cái điều này nè là nhân quả, luân hồi, Niết Bàn mà Đức Phật nói cũng như các vị A-la-hán nói là không phải là các ngài chấp nhận nó như một tín điều mà các ngài chứng nghiệm được nó. Chứng nghiệm được nó trong cái sự tu hành của mình. Là khi các ngài đắc đạo là tâm các ngài đạt được tới cái cõi tuyệt đối, nên các ngài thấy có Niết Bàn, ngài nói lên điều đó. Và trong cái tuyệt đối đó cái trí tuệ nó mở ra, nó vượt cả thời gian và không gian. Các ngài nhìn thấy con người ta chết có tái sinh, chứ không phải là chết là mất. Nên các ngài nói lại cái luân hồi là một sự
[1:11:41]chứng kiến, chứ không phải một tín điều. Thứ hai là các ngài nhìn thấy con người ta bị báo ứng bởi cái nghiệp thiện ác, nên các ngài nói lại điều đó. Như vậy những cái tín điều, ba cái tiên đề mà chúng ta gọi là tuy tiên đề phải chấp nhận á, nhưng mà đối với Phật và các vị A-la-hán, các ngài nói là đó là những điều các ngài chứng kiến, chứ không phải là điều mà các ngài tin. Không phải là cái điều mà các ngài chấp nhận, tin mà không cần giải thích, không phải. Ba điều đó là ba điều mà các ngài chứng kiến, các ngài nói lại. Nhưng đến mình thì bắt đầu mình sao? Mình tin hay không tin thôi, phải không? Chứ mình chưa chứng được.
[1:12:17]Nếu mình chứng được thì mình sẽ thấy giống như các ngài, nhưng mình chưa chứng được thì mình hay lắm là mình tin thế. Còn mà không thì mình không tin. Nhưng tuy nhiên, cái điều quan trọng là chúng ta phải đi tìm một sự giải thích về ba điều đó. Có thể là chúng ta có một sự giải thích không đầy đủ hoàn toàn, nhưng tạm thời nó có cái gợi ý đủ để mình có một cái cảm nhận rằng ba điều đó có. Thầy muốn nói tới chữ cảm nhận thôi, chứ chứng minh một cách đầy đủ như khoa học thì mình chưa đủ cơ sở để chứng minh. Trừ trường hợp tụi con tự tu chứng đạo thì sẽ tự thấy. Ơ, không chứng minh được, nhưng mà chúng ta sẽ có một cái gợi ý nào
[1:12:54]đó đủ để cho mình một sự cảm nhận thấy ba điều đó là hợp lý. Nhưng ba điều đó lớn quá, ba điều đó lớn quá thì thầy không đủ thì giờ để nói. Thôi thì thầy hẹn tháng sau thầy sẽ nói về ba điều này. Chịu không? Hết giờ rồi. Hết giờ rồi. Bởi vì thầy tôn trọng cái quan điểm của tụi con là tụi con có quyền tin hoặc không tin, thầy tôn trọng hoàn toàn. Và ở đây thầy cũng trên cái cơ sở bình đẳng đó, sự tôn trọng lẫn nhau đó, tháng sau gặp lại, thầy sẽ trình bày quan điểm của thầy về ba cái tiên đề đó.