[0:00]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Không biết ta gián đoạn khóa thiền mấy tháng rồi nhỉ?
[0:10]Dữ vậy đó hả? Rồi trong năm tháng đó ở nhà có ngồi thiền đều không? Giờ ta nghe tiếp về thiền.
[0:21]Thiền dễ hay khó ạ? Câu này thầy hỏi không biết bao nhiêu trăm lần rồi, thì hỏi lần nào ai cũng than khó, đúng như vậy. Mà bởi vì sao? Bởi vì đi từ phàm lên Thánh rất là rất là khó nha, đi từ phàm lên Thánh khó lắm. Chứ nếu mà dễ làm Thánh thì cũng không ta không có vinh danh những bậc thánh nhân nhiều như vậy. Mà chúng ta biết ở giữa cái cuộc đời này, chúng ta sinh trong cái thân phận con người này thì biết bao nhiêu điều khổ đau, tầm thường và tội lỗi. Thầy nói lại: Khổ đau, tầm thường và tội lỗi, tức là làm thân con người là khổ đau. Mà vì sao chúng ta khổ đau? Bởi vì chúng ta sống tầm thường,
[1:04]chúng ta chẳng những tầm thường rồi mà chúng ta còn gây nhiều tội lỗi. Và cái vòng lẩn quẩn đó, từ cái tầm thường, tội lỗi và tội lỗi lại làm cho ta khổ đau mãi. Nên bây giờ khi ta hiểu ra thì ta không có cam phận, không có chấp nhận cứ tiếp tục làm con người tầm thường và tội lỗi mãi, ta phải vượt thoát đi. Mà tại sao mãi đến bây giờ ta mới bắt đầu có cái ý nghĩ là thoát khỏi cái thân phận tầm thường và tội lỗi của kiếp người? Chỉ bởi vì chúng ta nhìn thấy ánh sáng. Chúng ta nhìn thấy ánh sáng, ta mới biết rằng nào giờ mình sống trong bóng tối. Ta thấy ánh sáng là là ánh sáng gì? Đúng vậy, ánh sáng Phật pháp.
[1:54]Và từ Đức Phật soi rọi lại suốt mấy nghìn năm thì có lẽ là những kiếp trước chúng ta cũng đã vài lần được soi rọi, đến bây giờ chúng ta được cơ duyên trở lại, được soi rọi tiếp tục. Nhưng mà lần này thì không may cho chúng ta là chúng ta được nhắc nhở nối tiếp cái ánh sáng Phật pháp đó bởi một con người ốm ốm, xấu xấu, hổng hổng ngon. Chớ những kiếp xưa, có khi ta được soi rọi bởi những bậc Thánh, những bậc Tổ nào đó không biết chừng, nhưng kiếp này hơi bị xui, thôi ráng chịu nha, ráng chịu.
[2:31]Nhưng mà dù sao ánh sáng cũng đã soi rọi vào vào lòng ta, thế là ta nhớ lại. Thầy nhắc lại một lần nữa, cái kiếp tu hành này chỉ là một lần nhớ lại. Vì nếu mà một người nào mà lần đầu tiên biết Phật pháp, không ngồi đây. Ngồi đâu? Ngồi trong quán nhậu ở đâu á, mải những trò chơi bê tha của cuộc đời ở trong những cái cái tội lỗi nào đó, chứ không dễ gì mà lần đầu tiên gặp Phật pháp mà có cái tâm say mê, sùng kính được. Còn ta, ta gặp Phật pháp trong kiếp này bỗng nhiên khởi cái tâm say mê, sùng kính thì không phải kiếp này là lần đầu gặp Phật pháp. Nói: "Ủa, nếu vậy con đã gặp nhiều lần rồi sao kiếp này con
[3:17]con con cũng tầm thường và tội lỗi?" Không đâu. Thực sự là đúng là những kiếp trước ta cũng biết Phật pháp rồi, nhưng mà chưa đủ mạnh để lấp hết những cái sai lầm của ta, nên kiếp này có khi ta phải trả nghiệp, nên ta mang cái thân phận cũng có vẻ như tầm thường và tội lỗi, nhưng coi vậy chớ cái thiện căn, cái chủng tử Phật pháp đã in dấu trong trái tim ta và từ từ nó cứ nẩy nở, nẩy nở sẽ phát triển dần. Và nếu may trong kiếp này, ta gặp đúng Chánh pháp, ta tinh tấn tu tập thì hứa hẹn ở những kiếp sau ta vượt lên một cách là lừng lững, phi thường. Cho nên ăn thua còn kiếp này. Bây giờ ta ý thức được Phật pháp rồi, mình không có chấp nhận sống kiếp
[4:07]người khổ đau, tầm thường, tội lỗi nữa mà phải vượt lên trên. Cho nên vì vậy ta dành hết cả cuộc đời, cả trái tim mình để đi theo Phật pháp là như vậy. Tuy nhiên, ta trở lại một lần nữa, để có thể mà đi theo Phật pháp như thế, không dễ dàng chút nào, không dễ dàng chút nào. Nói đơn giản thôi, bây giờ ta lỡ nghiện thuốc lá kêu bỏ dễ không? Chút xíu đó thôi cũng không dễ bỏ rồi nha, không dễ bỏ à. Rồi bây giờ, ví dụ có cái người thích ăn ngon, mà ăn ngon thì phải sát sinh, bây giờ biết Phật pháp rồi, mình muốn từ bỏ cái ăn ngon đó thôi, mình sống thanh đạm dễ không? Cũng không dễ. Tức là những cái chuyện nhỏ nhỏ vậy thôi đã là không dễ dàng,
[4:55]huống hồ là ta sống thành trở thành con người thanh khiết, trong sạch, đàng hoàng, đứng đắn và cao thượng thì không phải dễ. Mà những cái đó nó mới bảo đảm cho ta có cái quả Thánh. Nghĩa là ta tu sao không biết, ta ngồi thiền sao không biết, tụng kinh, lễ Phật sao không biết, nhưng mà nó phải hiện ra thành một cuộc đời của ta là một cuộc đời trong sạch, thanh tịnh, cao thượng, tử tế, từ bi trước mọi người. Phải là như vậy. Thì để chuyển từ một cái con người nhỏ nhoi, ích kỷ trước kia trở thành một con người độ lượng, nhân ái, từ bi, đàng hoàng và trong sạch không phải là một bước đi dễ, bước đi đó khó lắm.
[5:40]Tuy nhiên, là cái hay của ta là ví dụ bây giờ cứ một người bình thường không biết gì hết, từ một người ích kỷ giờ trở thành một người vị tha, độ lượng khó lắm, không làm nổi nếu không có phương pháp. Hoặc là một người nóng tính, sân hận, bây giờ thành một người hiền lành, nhẫn nhục, trầm tĩnh khó lắm nếu không có phương pháp tu tập. Giờ từ một con người mà cứ suy nghĩ mưu mô, hơn thua, tính toán trở thành con người buông xả, độ lượng, nhân ái không dễ nếu không có phương pháp tu tập. Nên ở đây ta theo Phật pháp, ta có phương pháp. Ta có cái công đức để gieo, ta có phương pháp để tu tập chuyển được cái tâm của ta.
[6:33]Và một trong những phương pháp đó là chính là thiền định, đó là lý do mà ta phải tu tập thiền định là như vậy. Mà cái tu tập thiền định này nó đòi hỏi sự nỗ lực của bản thân của chúng ta rất là nhiều. Ngoài cái việc ta lễ bái cầu Phật gia hộ, ngoài cái việc ta phải làm rất nhiều phước đức, công đức để hỗ trợ cho tâm linh của mình, thì còn lại là chúng ta phải chính cái sức của mình để mà ngồi thiền, tập định. Nên cái việc ngồi thiền, tập định nó là một cái lõi, cái lõi của sự tu tập và nó rất là khó. Bắt chước như Đức Phật, ta ngồi kiết già, cứ ngồi mãi, ngồi mãi như thế không phải dễ dàng. Chân thì đau, người thì cứ muốn nhúc nhích,
[7:18]tâm thì loạn, mà để có thể ngồi như thế yên lắng, thanh tịnh, bình an, hạnh phúc không phải là điều dễ dàng. Đó là cả một bước đi rất là dài, đòi hỏi sự quyết tâm rất là cao. Nên có những người mà không đủ cái căn cơ, à khi nghe thiền thì thích, tới chừng bước vô ngồi, ngồi một lần một, lần sau không quay lại khóa thiền nữa. Cái lần đầu tiên thầy mở khóa thiền đây thầy nhớ đông lắm, rồi lần sau mất hết trơn, đau chân quá, trốn hết. Đó là người không có thiện căn. Còn cái người mà có thiện căn, chân đau thì đau, cứ trở lại mãi, ngày nào ở nhà mình cũng ngồi thiền thì cứ nó tu ba năm chưa thấy gì,
[7:55]năm năm chưa thấy gì, vậy chớ mười năm, hai mươi năm rồi có kết quả. Mà mười năm, hai mươi năm qua rất nhanh. Tới chừng nó qua rồi mình đạt được kết quả nội tâm rồi mới thấy là vô giá, không tiền, không bạc, không có gì có thể so sánh được. Vì ở ngoài Bắc này thầy cũng mới mở khóa thiền, không biết thầy mở được bao lâu rồi nhỉ? Một, hai năm gì nhỉ? Hai năm. Ở trong Nam thì thầy mở gần hai mươi năm rồi. Cái khóa thiền trong đó mở gần hai mươi năm và suốt hai mươi năm có những người cứ đằng đẵng bám theo khóa thiền tu tập. Ngày hôm nay có nhiều người có kết quả, có những người chứng quả Thánh luôn, chứng Tu-đà-hoàn ít nhất.
[8:36]Những thời gian sau này thầy thường hay nhận được những cái trình báo, những cái cái trình kiến giải tu tập thì tạo xuất hiện những kết quả Thánh rất là nhiều, từ từ, từ từ. Ví dụ khi mà kết quả nó hiện đến thì người ta không xác định được đó là cái gì, thì khi người ta hỏi thầy thì thầy xác nhận đó là quả vị gì, hay đó là một trạng thái thiền định gì thì kết quả bắt đầu rất là nhiều. Mà hai mươi năm qua coi vậy chứ qua cái vèo có tới liền à. Cho nên vì vậy có thể là vì thầy về đây thầy mở khóa thiền muộn thì thôi thì chúng ta vẫn kiên trì hai mươi năm nữa nha, đừng bỏ. Coi vậy chứ qua rất là nhanh.
[9:16]Mà không phải đợi hai mươi năm đâu, không phải đợi hai mươi năm, vì như thầy nhớ khi mà thầy mở khóa thiền, có người đi ba khóa thiền, tức là ba tháng, bắt đầu xuất hiện kết quả liền. Và họ theo suốt luôn. Có những người trầm tĩnh, trầm lắng, sống giữa cuộc đời họ cũng nghèo chứ không phải giàu, nhưng mà cái tâm hồn và tư cách như một bậc Thánh. Có những người vậy mau nhanh lắm. Có người thì năm năm và đúng là có người tới hai mươi năm mới đạt được. Thì cái con đường đó thấy thì xa chứ không phải là là xa. Nhưng mà khi bước vào thiền rồi, ta đã xác định là mình phải đi bao lâu?
[9:54]Xác định mình phải đi cho thầy ba trăm năm nha, qua vài kiếp, xác định tinh tấn ba trăm năm cho thầy, để mà đừng có sợ. Khi nói sao tu lâu quá? Nói không, dạ tôi định tới ba trăm năm lận nên mới có mấy năm chưa ăn thua gì, vẫn phải tinh tấn. Cái lòng mình phải chuẩn bị như vậy nha, chuẩn bị cái tâm thế là phải đi cho thầy ba trăm năm. Hẹn ba trăm năm sau gặp lại nhau, ai nấy đắc đạo hết.
[10:19]Thì những bài giảng trước thì thầy bắt đầu đi trở lại cái căn bản về cái năm ấm, cái cấu trúc năm uẩn là thân tâm của con người. Mà cái cấu trúc về năm uẩn về thân tâm của con người này là bài học khó, bài học rất là khó. Nên khi ta nghe những phần mà thầy giảng sắp tới đây sẽ hết sức là khó hiểu. Mà nó càng khó hiểu chừng nào thì nó xuất hiện một cái dễ. Dễ gì? Dễ ngủ, đúng. Càng khó hiểu chừng nào thì lại càng dễ ngủ chừng nấy nha. Thôi thì không được cái này, ta cũng sẽ được cái khác nha. Hiểu không được thì mình ngủ ngon lành, không sao hết. Nhưng mà bài này nó sẽ khó lần, khó lần đấy. Càng về sau, những cái bài về năm uẩn này khó dần, khó dần.
[11:06]Nhưng mà nếu may mà ta hiểu được thì mình là giáo sư tâm lý học. Mình là giáo sư tâm lý học, mà cái môn tâm lý học là cái môn hết sức quan trọng trong cuộc đời này. Ta cứ tưởng, ví dụ như ở ngoài đời, những cái nước mà văn minh á, những bác sĩ về tâm lý học tiền nhiều lắm. Họ chữa trị cứ ngồi hỏi qua nói lại, hỏi qua nói lại mà lấy không biết bao nhiêu tiền của người ta. Còn trong những ngành nghề quan trọng như là quân đội, an ninh, tình báo, lãnh đạo, chính trị gì thì những cái người mà kiểm tra về tâm lý là hết sức là quan trọng. Nhưng mà cái tâm lý học của Tây phương nó không có gốc vì họ không biết cái nhân quả
[11:49]và không biết về cái cấu trúc năm uẩn như là Đức Phật đã nói. Họ càng không biết về thiền định cho nên họ cứ đi lơ mơ, không có gốc, họ rối rắm. Càng học càng rối rắm. Mà chính bác sĩ tâm lý học, cái ông đó mới là cần cố vấn tâm lý trước hết, cái ông đó. Còn bây giờ mà ta học theo cái tâm lý của Phật thì ta có một hệ thống rành mạch, rõ ràng đâu đó hết. Hôm trước thầy đã nói về sắc ấm rồi, phải không? Thọ ấm rồi, và chúng ta cũng đã quên hết rồi, đúng không ạ? Quên hết. Giỏ mặt ngơ ngơ biết quên hết rồi còn nhớ đâu nữa đâu. Bây giờ thầy lại nói về tưởng ấm, bắt đầu nó cao hơn nữa thì không biết làm sao nữa.
[12:31]Thôi, không hiểu thì sẽ ngủ, không sao hết. Tưởng ấm là gì?
[12:39]Như nhắc lại là Đức Phật dạy là cấu trúc thân tâm của người gồm năm phần, phải không? Thứ nhất là sắc, sắc ấm; thứ hai là thọ ấm; thứ ba là tưởng ấm; thứ tư là hành ấm; thứ năm là thức ấm. Mấy này phải thuộc cho chắc nha. Nói cái rẹt: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Rồi, vậy đó, giống như phải thuộc như chắc vậy đó. Bát chánh đạo là gì? Phải nói ra liền không sai. Tứ diệu đế là gì? Không sai, vân vân, vậy. Năm năm uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Sắc là gì? Sắc là gì? Hình hài, nó có cái hình dáng nha. Mà tại sao ta không gọi là sắc thân? Bởi vì ở con người á thì nó là sắc thân vật chất, nhưng mà lên trên chư thiên thì nó không phải là sắc thân vật chất,
[13:26]nhưng mà nó cũng có hình hài, vẫn là sắc ấm nha, vẫn là sắc ấm, đó. Chứ nếu ta nói là cái sắc là tứ đại thì ta sai, bởi vì tứ đại nó sẽ tan rã theo cái chết, nhưng mà cái hình hài trong cái thức ấm, trong cái vong linh á, trong cái phần thần thức á thì nó vẫn còn, sắc ấm nó chưa hết. Nên chư thiên vẫn còn hình hài mà. Thọ ấm là gì? Thọ ấm là cảm giác. Cảm giác vui hay là khổ, hay khó chịu, hay chán nản, hay sung sướng, hay phấn khởi, đó, đại khái đó là những cái cảm thọ, ta gọi là cảm thọ hay gọi là cảm giác. Mà cái cảm thọ, cảm giác này nhiều khi ta bị lầm bởi tình cảm yêu ghét, mà ở đây Đức Phật tách ra làm đôi liền, cái hay là như vậy.
[14:14]Ví dụ, cái điều gì làm ta vui, ta sẽ thích, yêu thích phải không ạ? Cái điều gì làm cho ta khó chịu, ta sẽ ghét. Cho nên cái yêu thích, cái ghét thuộc về tình cảm, còn cái mà sung sướng hay khó chịu thuộc về cảm giác, cảm thọ. Ta phân biệt được chưa ạ? Đó, ví dụ như là nói: "Tôi thích cái món phở này quá." thì thích là thuộc về tình cảm, nhưng mà tại sao ta lại thích món phở? Bởi vì phở cho ta cảm giác ngon miệng, phải không ạ? Nó vậy. Nói: "Tôi không ưa cái bà hàng xóm đó.", tức không ưa tức là thuộc về tình cảm, nhưng mà tại sao ta không ưa? Bởi vì mỗi khi bả xuất hiện, hai cái tay bả chống nạnh,
[15:04]bả nhe cái răng ra bả gầm gừ, bả chửi từ đầu làng tới cuối xóm làm cho ta khó chịu, phải không ạ? Cái khó chịu đó thuộc về gì? Cảm thọ. Giờ ta phân biệt được chưa ạ? Rồi. Rồi vì sao ví dụ những người đàn ông nhìn thấy một cái cô người mẫu thì thích, tại sao? Ai nói đúng khen hay. Nhìn cái cô người mẫu ăn mặc hở hang cứ đi qua đi lại đi qua đi lại, mấy ông nhìn thấy rất là thích, tại sao? Tại vì lúc đó không có vợ bên cạnh nha, phải rồi. Rồi bây giờ tới tưởng ấm. Đây là cái bắt đầu cái mức độ cao của tâm lý, của cấu trúc tâm lý. Tưởng thì ta sẽ bị nhầm thế này là: tưởng tượng hay là suy tưởng. Ta hay gắn cái chữ suy tưởng đi theo phải không ạ?
[15:57]Ta gắn cái chữ tưởng tượng đi theo, ta hay gắn cái chữ ảo tưởng đi theo, đúng không ạ? Chính vì vậy làm cho ta hiểu nhầm cái chữ tưởng ấm. Thí dụ như chữ ta nói là ta suy tưởng, thì trước cái chữ tưởng nó có chữ gì? Suy. Mà suy là gì? Là hành động, nó là suy nghĩ, suy luận, rồi bắt đầu hình dung ra, tưởng tượng ra. Hai cái đó chúng ta ghép chung một cái, cái ta cứ tưởng rằng, thêm cái tưởng nữa, ta cứ nghĩ rằng tưởng ấm này là suy nghĩ, không phải. Tưởng ấm không phải là suy nghĩ. Rồi ta ghép cái chữ tưởng với chữ tượng, tức là tưởng tượng, nên ta tưởng rằng là tưởng ấm này là cái cơ quan của sự tưởng tượng, hình dung, cũng không phải. Không phải.
[16:55]Vậy tưởng ấm là cái gì? Tưởng ấm là, là gì cũng không biết nữa. Ở đây có ai ai xài vi tính rồi phải không? Ở đây ta biết hết rồi, mấy cụ già biết vi tính không? Không, đó, bây giờ tới cái giai đoạn bắt đầu ta sẽ từ từ chìm vào giấc ngủ đây nha. Ví dụ như ta có cái vi tính ha, thì vi tính nó gồm những cái gì? Thứ nhất là cái gì? Màn hình, phải không? Ta nhìn vào màn hình để biết coi chúng ta đang làm cái gì. Thứ hai là gì? Thứ hai là gì? Cái cục bộ vi xử lý ha, nguyên cái hộp của nó, nguyên cái bộ vi xử lý có vi mạch, con chip, bộ nhớ, ổ cứng gì tùm lum trong đó hết trơn, cái bộ đó ha. Rồi cái gì nữa?
[17:42]Cái điều khiển là gồm có bàn phím và con con chuột, tức là ta thao tác. À, thì cái bàn phím, con chuột á là có phải gắn vô cái màn hình không hay là gắn vô cái bộ xử lý CPU? Gắn vô bộ vi xử lý CPU, phải không ạ? Mỗi khi ta gõ một cái cái phím trên cái bàn phím thì cái lệnh nó chạy vào trong cái con CPU, CPU mới đưa cái đó lên trên màn hình, cái nó hiện cái chữ đó ra. Nó đi một vòng như vậy. Thì như vậy cái màn hình với cái bộ vi xử lý đó cái nào mới là cái thật sự hoạt động?
[18:22]Cái nào? Cái cục CPU đó, phải không ạ? Cục to CPU vi xử lý đó, bao nhiêu con chip, bao nhiêu mạch, bao nhiêu bo, những ổ cứng trong đó, cái đó mới là cái hoạt động chính. Nha, cái đó mới cái là tính toán cho ta. Nếu nói là máy điện toán tức là cái sự tính toán nằm trong cái cục đó. Vậy còn màn hình là cái gì?
[18:44]Chức năng của màn hình là gì?
[18:49]Chức năng màn hình là gì? Là nó hiện ra một phần rất bé ha của cái hoạt động của cái cục máy bên trong. Ngủ chưa? Mấy bài giảng bắt đầu ngủ rồi đó ha. Nhớ nha, những bài về sau này càng lúc càng khó hiểu nhưng không sao, khó cái này thì dễ cái, dễ cái kia nha. Nhưng mà nếu mà ta không ngủ mà ráng căng mắt mà nghe mà hiểu được thì mình thành bác sĩ tâm lý học. Ráng có cái giá của nó phải trả. Thì cái màn hình á và cái loa nó phát ra ta nghe tiếng, cái màn hình hiện ra hình, là nó hiện ra một phần nhỏ cái hoạt động của cái cục CPU đó. Mọi cái hoạt động rắc rối là trong CPU đó. Những cái con chip cực kỳ tinh vi mà cứ mỗi ngày,
[19:35]mỗi tháng các nhà khoa học cứ tìm cách chế ra những con mạch cực kỳ nhanh, cực kỳ nhạy, cực kỳ lớn đó để thực hiện cái cái chức năng tính toán. Nhưng mà cái màn hình là hiện ra một phần. Ví dụ như ta hiện ra cái hình một cái bản đồ Việt Nam thì không phải là thì ở đằng sau nó có con chip này nó hoạt động gấp một triệu lần. Thì nó hiện ra chỉ có một hình người. Ví dụ ta bấm một bài nhạc nó hiện ra thì nhưng mà sự thật cái xử lý ở bên trong đằng sau nó là nó xử lý gấp một triệu lần, một ngàn lần cái hoạt động đó. Nhưng màn hình chỉ hiện ra có nhiêu đó thôi. Thì tưởng ấm trong đầu ta cũng vậy. Tưởng ấm trong đầu ta gồm hai phần chính, một là cái hình ảnh đang hiện
[20:15]ra trong đầu và hai là cái ngôn ngữ, lời nói đang lải nhải trong đầu. Hai cái đó. Ta nhìn lại tâm có thấy không? Thấy tâm mình đang nói không? Có không? Ví dụ đang nghe thầy giảng thì đáng lẽ là một mình thầy nói thôi nhưng mà trong đầu mỗi người cũng đang nói theo. Đúng không à? Thầy nói một câu dưới trong bụng mình nói hai câu. Hoặc là thầy nói hai câu trong bụng mình nói một câu, rượt theo thầy cứ nói lải nhải theo thầy ở trong á, phải không à? Cho nên nếu mà ai có cái tai mà phi thường thì sẽ thấy cái hội trường ta cực kỳ ồn ào. Vì sao? Vì ở trên thì một ông giảng sư nói phát ra loa, ở dưới này một rừng người nói lải nhải trong tâm.
[20:59]Ai cũng đang nói trong tâm mình. Đúng không à? Và cái nói đó là gì? Tưởng ấm. Mà cái nói đó có phải là cái suy nghĩ của ta không? Phải không? Không.
[21:16]Nhớ như vậy, cái nói đó không phải là cái suy nghĩ của ta. Cái đang nói lải nhải, lải nhải: "Ông thầy này ổng nói kỳ quá. Ông thầy này mặt ổng đẹp ha, có lúc mặt ổng xấu quá ha." Ngồi nói. Cứ lải nhải lải nhải nói trong... Cái đó không phải cái suy nghĩ mà cái đó là cái gì? Cũng giống như cái loa của máy vi tính vậy. Nó đang phát ra âm thanh, nó phát nó phát ra ngoài thì cái loa đó không phải là cái cái hoạt động của máy. Mà cái hoạt động của máy nằm ở đâu? Cái cục bự nằm ở dưới, giấu ở dưới á. Ở trong đó mới là cái suy nghĩ, cái đó mới là cái suy tính, đó là mấy cái hoạt động. Còn cái loa nãy giờ nó phát ra, cái loa đó chỉ là gì?
[21:54]Chỉ là biểu hiện thôi. Cũng vậy, cái âm thanh mà nói trong đầu ta, ngôn ngữ mà đang nói trong đầu ta, những lời nói mà lải nhải lải nhải trong đầu ta, nó chỉ là cái loa. Chứ còn cái suy nghĩ thật sự nó nằm ở đâu? Sâu hơn. Ở đâu? Trong hành ấm. Lần sau mà ta bắt đầu học tới hành ấm ta mới thấy dễ sợ. Tới bữa nay ta học tưởng ấm là cái mà ta còn thấy được một phần. Ví dụ như thầy nói là cái lải nhải đang nói trong đầu là tưởng ấm. Bây giờ mình có thấy không? Có thấy không? Thấy, phải không? Mình biết mình đang suy nghĩ, biết mình đang nói mà, đúng không à? Biết không? Không biết nữa thầy nghỉ chơi à.
[22:32]Mình đang suy nghĩ mình biết chứ phải không à? Biết không? Biết. Cũng như cái loa nó phát ra mình nghe rõ ràng, cái loa vi tính nó phát ra mình nghe thì cái câu nói đang nói trong đầu mình lải nhải mình biết được hết. Và nó không phải là cái suy nghĩ. À vậy nó là cái gì? Định nghĩa nó là cái gì? Nó là gì? Nó là hiện ra một phần, biểu hiện ra một phần của cái cái suy nghĩ giấu ở bên trong. Cũng giống như cái loa vi tính mà nó phát ra vậy, nó phát âm thanh ra chứ nó không phải là cái suy nghĩ mà nó chỉ là gì? Cái công cụ nó hiện ra thôi. Thế còn cái suy nghĩ nằm giấu dưới cái vi tính dưới đó, cái cục CPU con chip nằm ở dưới á.
[23:11]Cũng vậy, cái hành ấm của ta ở trong não á nó mới là bộ phận suy nghĩ. Còn cái mà lải nhải lải nhải nói trong đầu ta nó không phải cái suy nghĩ mà nó chỉ là hiện ra một phần triệu của cái suy nghĩ ở trong đầu ta. Trong đầu ta lúc đó đang suy nghĩ một triệu chuyện mà nó chỉ hiện ra vài câu nói lải nhải lải nhải nãy giờ thôi. Ta thấy chưa ạ? Đang nói phải không? Đang nói câu gì? Nói: "Ông này ổng nói kỳ quá à." Bắt đầu miệng thì không nói ra nhưng trong đầu mình đang nói câu đó, đúng không à? Thấy không? Đó là tưởng ấm. Tưởng ấm có cái thứ hai nữa là những hình ảnh hiện ra trong tâm ta. Hình ảnh ví dụ ta thường hiện ra cái hình gì trong tâm mình?
[24:00]Ví dụ bây giờ mình nói ha: "Hôm qua mình đi viếng tang Bác Giáp." Thì cái câu nói đó trong đầu nó hiện ra thì cùng lúc cái hình ảnh nó hiện ra cái gì? Cái khung cảnh phải không? Nhà tang, dòng người đi đón, mọi người trầm mặc buồn bã, thương tiếc. Hình ảnh hiện ra liền. Thì cái hình đó là hình ảnh đó là gì? Tưởng ấm. Cũng giống như màn hình vi tính nó hiện ra cái cảnh đó vậy. Nhưng mà nó phải là suy nghĩ không? Hình ảnh đó có phải là cái gốc của sự suy nghĩ không? Không. Nó cũng chỉ là màn hình vi tính thôi. Còn cái suy nghĩ thật sự là gì? Nó giấu ở dưới cục CPU á. Cái hoạt động nằm ở dưới đó đó.
[24:39]Cũng vậy, cái suy nghĩ thật sự của ta, cái hình dung tưởng tượng thật sự của ta nó nằm sâu trong hành ấm mà những lần sau ta mới học tới. Hôm nay ta đang học cái tưởng ấm là một phần tâm thức cạn ở bên ngoài, dễ thấy, còn trông thấy được. Ví dụ bây giờ nói: "Anh đang nghĩ gì vậy?" Nói là: "Dạ, tôi đang hình dung là mình trúng số. Mình cầm tờ vé số đi lãnh một đống tiền bỏ trong bao mà nhìn quanh quất coi có ai ăn cắp không rồi lén chạy lên xe đi." Tức là đang suy nghĩ về cái hình ảnh nó hình dung ra. Hình ảnh nó hiện ra, mình thấy rõ ràng được. Tức là mình thấy được cái tâm đó. Mình thấy được, mình biết được cái câu nói lải nhải trong tâm mình.
[25:22]Mình thấy được cái hình ảnh hiện ra trong tâm mình. Thì cái mà hình ảnh hiện ra trong tâm, cái lời nói lải nhải trong tâm gọi là gọi là tưởng ấm. Hiểu chưa? Dễ hiểu chưa? Nếu dễ hiểu thì là khó ngủ ạ. Còn nếu khó hiểu thì là dễ ngủ. Nó vậy đó, cái nào cũng được hết trơn á. Hôm nay vậy là ta bắt đầu hiểu ra nó là tưởng ấm rồi. Tức là tưởng ấm là những hình ảnh mà ta hình dung ra. Rồi đó là những cái lời nói mà lải nhải trong đầu ta, ta biết rồi đó. Nhưng mà hôm nay ta học để ta gỡ ra một cái hiểu lầm là ta tưởng đó là cái gốc của sự suy nghĩ. Nhưng bây giờ hôm nay ta học để biết rằng cái đó không
[26:05]phải là gốc của sự suy nghĩ mà đó chỉ là một biểu hiện ra thôi và nó rất thụ động nha, nó hết sức thụ động. Nó không phải là cái gốc của sự suy nghĩ. Nên cái bản ngã không nằm nơi cái đó. Bản ngã của ta, cái ngã chấp sâu kín của ta không nằm nơi cái tâm tưởng đó, không nằm nơi những hình ảnh hiện ra trong đầu ta, không nằm nơi những câu nói đang lải nhải trong đầu ta. Bản ngã nó sâu hơn bên trong. Mà cái hình ảnh đó, ngôn ngữ đó, lời nói đó chỉ là tưởng ấm thụ động ở bên ngoài và ta thấy nó rõ ràng. Thấy không? Hỏi: "Anh đang nghĩ gì vậy?" mình kể ra liền vì mình thấy cái suy nghĩ của mình. Mà cái mình thấy được gọi là tưởng ấm. Còn hành ấm thì sao?
[26:52]Đừng hòng ta thấy được nha. Sau này ta sẽ học tới cái phần hành ấm, ta mới biết rằng cái hành ấm là cái không thấy được. Nó đang hoạt động gì đó ta không biết. Và ta chỉ biết được tâm mình một phần nhỏ nhờ có tưởng ấm. Nhờ có tưởng ấm hiện ra hình ảnh và hiện ra lời nói. Như vậy cái công năng của tưởng ấm là gì? Chức năng của tưởng ấm là gì trong cái tâm hồn ta, trong tâm thức ta? Chức năng của tưởng ấm là xác định cái hoạt động của tâm ta. Xác định thôi. Và ta làm cho ta biết rằng tâm ta đang hoạt động về điều đó. Ví dụ như là một người đi xa quê hương cái tự nhiên nhớ về cái quê hương của mình.
[27:45]Nhớ rồi có cảm giác nó man mác buồn, man mác yêu thương. Thì cái mà cảm giác buồn, cảm giác man mác yêu thương đó là thuộc về cái gì? Cảm thọ, phải không ạ? Man mác buồn, man mác yêu... Cái man mác buồn là cảm thọ, man mác yêu thương nó là gì? Tình cảm. Nhưng mà nó không phải chỉ là man mác buồn, không phải chỉ là man mác yêu thương mà nó đang nói nữa, phải không? "Tôi nhớ quê tôi quá", phải không ạ? "Tôi nhớ quê tôi quá. Tôi nhớ quê tôi có cái bờ đê chạy xa tít. Tôi nhớ quê tôi có con sông vào những mùa lũ nước dâng cao. Tôi nhớ quê tôi có cái mái nhà tranh buổi chiều cái khói bếp bay lên tỏa ngát.
[28:35]Tôi nhớ quê tôi có những hàng cau già. Tôi nhớ quê tôi có những đàn trâu..." vân vân. Thì cái câu nói lải nhải đó đó là gì? Tưởng ấm. Tưởng ấm. Ta phân biệt ra chưa ạ? Đó. Cho nên cái tưởng ấm lải nhải nói nó biểu hiện ra cái tình cảm bên trong, nó biểu hiện cái cảm thọ, nó biểu hiện những hoạt động của tâm thức nhờ những câu nói lải nhải đó. Và cái câu nói lải nhải đó nó xác định cái hoạt động của tâm thức ta lúc đó. Tức là tâm thức ta lúc đó đang nhớ quê hương thì cái câu nói nó xác định: "À, tôi nhớ quê tôi quá." Cái câu nói nói trong đầu như vậy. Và câu nói đó nó xác định và nó chỉ biểu hiện một phần thôi chứ còn cái tình nhớ
[29:16]quê yêu quê hương đó lớn hơn nhiều nhưng mà nó nói được một câu ngắn ngắn thôi. Nghe tới đây ngủ chưa? Hiểu không? Hiểu ha? Khó không? Khó. Đúng rồi, cái này cao đó nha. Cái bài mà thầy giảng ở đây bài hơi cao cấp mà thầy nói rằng cái trình độ này là trình độ gì? Đại học. Thầy nói câu này không phải thầy quảng cáo đâu, thật sự. Cái trình độ mà ta học ở cái bài hôm nay trình độ đại học nha. Nên người nào mà nghe được bài này là có thể đi khoe với mọi người rằng sao: "Tôi đang học đại học Phật giáo." Chỉ có cái không ai cấp bằng thôi nha, nên học đó. Nhưng mà cái tưởng ấm đó cái chức năng của nó là
[30:02]xác định hoạt động của tâm nhưng nó cũng gây phiền cho ta lắm, nó gây phiền lắm.
[30:09]Gây phiền cho ta thế này, ví dụ như một em học sinh à đang mở mắt nhìn lên bảng nghe giáo viên giảng bài, nhưng mà tưởng ấm nó vẫn đang hoạt động. Cái hành ấm nó hoạt động bất chừng rồi tưởng ấm hiện lên những hình ảnh trong đó, mắt thì mở nhưng không thấy ông thầy giáo, không thấy giáo viên, mà thấy cái gì? Thấy cái hình ảnh trong tâm mình phải không ạ? Ví dụ là cũng ngồi ngay ngắn như vậy, mắt mở trừng trừng ra nhìn lên bảng và giáo viên đang nói nhưng nhưng sự thật là cái hình ảnh trong tâm bé hiện ra cái gì? Hiện ra trận bóng đá cái đội tuyển của Việt Nam U19 với cái đội nào ở bên gì đó Brunei gì đó phải không? Trọng tài sao? Đá làm sao?
[30:56]Cứ mắt cứ mở và nó cứ cười vui vẻ. Ông thầy tưởng là hiểu bài nó vui vẻ nó cười. Không, nó đang vui sướng vì sao? Vì cầu thủ lừa bóng vô đá được vô gôn người ta. Rồi nó vỗ tay nữa. Ông thầy tưởng thằng này nay nó hiểu bài nó vỗ tay. Không, nó đang vỗ tay cho cái đội bóng đá tối hôm qua nó coi. Rồi nó rắc rối vậy mà con bé nó không biết gì hết trơn. Tới chừng khi làm bài tập thì nó được không điểm. Ổng nói: "Ủa, sao bữa mà thầy giảng em có vẻ hiểu bài quá mà bữa nay em làm không điểm?" Em vui vẻ mà thì mới thú thật: "Dạ, lúc đó em đang quay lại cái khúc phim bóng đá tối hôm qua xem." Đó là cái cái tưởng ấm nó lừa ta như vậy, lừa như vậy.
[31:32]Cũng như anh lái xe cũng vậy, đang lái xe mắt mở trao tráo vậy đó nhưng mà không thấy con đường. Mà thấy cái gì? Thấy cái gì? Hải quân. Thấy người yêu hiện lên: "Em nhớ anh quá", mỉm cười tông cái rầm vô xe người ta. "Vì em nhớ anh quá", thì mắt không thấy đường nữa mà mà mà mắt thì mở chứ không thấy con đường mà thấy hình ảnh hiện lên trong tâm mình. Cho nên cái tưởng ấm nó rắc rối là như vậy. Rồi cũng vậy, ví dụ như là mình nghe bài giảng ví dụ bây giờ như thầy đang giảng đây, thầy đang nói, nhưng mà trong tâm mình cũng đang nói, chồng lên cái nói của thầy, phải không ạ? Thầy đang nói tâm mình cũng đang nói, nhưng mà nếu may mắn á
[32:15]cái nói của mình nó nó hòa với cái nói của thầy thì mình hiểu bài. Mà nếu xui á, thầy đang nói về giáo lý mà tâm mình nó nói chuyện khác. Ví dụ, thầy cũng đang nói về tưởng ấm, thọ ấm, hành ấm, thức ấm, ừ thì trong tâm mình bắt đầu nó lại nói, nói bún bò, bún Huế, phở, hủ tiếu, chả, cháo, nem cái gì. Nó nói cái đó thì bây giờ còn còn còn hiểu bài không? Không. À bởi vì cái nói nó phá nó phá hết. Và ta không nhớ bài nữa. Tới chừng ra nãy ông thầy ổng giảng cái gì? Nói ông thầy ổng giảng tưởng ấm và có cháo, rồi ổng nói thọ ấm rồi có bún bò Huế, phải không? Nó nó trộn hai cái lại cái thành ra không hiểu bài.
[32:53]Mệt. Rồi à rồi ví dụ nói a ví dụ những người mà họ có trí nhớ nói à ồ, nghe qua cái nhớ hết vanh vách là vì sao vậy? Là bởi vì lúc mà họ nghe họ không bị cái tưởng ấm nó phá, tâm họ trong, không có hình ảnh hiện ra và không có lời nói lải nhải, cho nên cái người kia họ nói bao nhiêu ý tưởng rớt vô tâm nó rớt luôn vô bộ nhớ hết, nó ghi lại hết. Trong cái chánh niệm tỉnh giác đó nó ghi hết và người ta nhớ rất rõ những điều mình đã học. Nên nói tại sao có những người thiên tài, học hiểu mà nhớ vì không bị cái tưởng ấm nó che. Cho nên cái tưởng ấm nó có cái lợi là nó xác định cái cái hoạt động của tâm,
[33:37]nhưng nó cũng ngăn che trí tuệ của ta, nó ngăn che cái sự tiếp thu của ta, nó ngăn che cái sự hiểu biết của ta, và nó ngăn che cái sự nó phá sự tập trung của ta đối với công việc đang làm. Ta đang làm việc này chứ sự thật là đang ngồi hình dung tưởng tượng việc khác. Thì nhớ có một lần hồi thầy còn nhỏ, cái này thầy kể mọi người nghe ở đây cho vui thôi, cái chuyện riêng của thầy, mai mốt không được kể cho ai nghe nha, không được ra ngoài kể à. Lúc đó là thầy ở trong rừng á, hồi còn nhỏ thầy với bố thầy đi cưa củi. À cái cây tìm được một cái khúc cây không biết ai cưa nó ngã xuống rồi đó, hai bố con mới ngồi kéo cưa để về lấy làm củi.
[34:16]Thì khi đang cưa như vậy cái tự nhiên bố thầy nhìn qua thấy thầy mỉm cười. Thì bố thầy không biết ổng cũng không hỏi thầy là cười cái gì, lẽ ra ổng nên hỏi thầy cười chuyện gì? Thì thật ra lúc đó là bởi vì đêm xuống là thầy phải ra thầy phụ trách thiếu nhi nhi đồng ở ngoài xã, thì ra đó thầy phải dạy dỗ hướng dẫn mấy đứa nhỏ đạo đức cái này cái nọ lúc đó vậy. Nhưng mà thấy thầy mỉm cười cái ông bố ổng ngồi ổng nhìn thầy cái ổng ổng mới suy luận chuyện khác, ổng mới về ổng nói với mẹ thầy: "Thấy thằng nhỏ hình như nó muốn lấy vợ sao đó, cái tâm lý nó..."
[34:50]Thế là hai ông bà đi kiếm hỏi cho thầy một cô, à hỏi cho thầy một cô.
[34:57]Thôi chuyện này bí mật không kể nữa. "Rồi sao nữa?", thôi không kể, bị mắc kẹt. Nhưng mà nó có cái tức cười thế này, tức là thầy đang cưa nhưng mà thầy có cưa không? Tay thầy cưa chứ cái đầu cái tưởng ấm nó dắt thầy đi, nó nhớ lại cái chuyện mà thầy mấy đứa nhỏ đêm hôm nó xếp hàng không ngay sao thầy phải la sao cái thầy phì cười, nên thầy cười cái chuyện mà mấy đứa nhỏ thiếu nhi, còn bố thầy thì ổng bắt đầu ổng suy tưởng qua chuyện khác. Ổng nói: "Cái tuổi thằng này mới lớn chắc chắc nó muốn lấy vợ rồi hay sao bà?" Kêu mẹ thầy đi kiếm vợ, cười thấy mồ. May là cái chuyện nó không thành công, không thành công.
[35:34]Nên chúng ta cũng vậy, nhiều khi đang làm việc này nhưng mà tưởng ấm tưởng nó dắt ta đi bao nhiêu chuyện khác làm ta mất tập trung. Cho nên cái công năng của tưởng ấm á làm cho ta biết cái hoạt động của tâm, nhưng mà nhiều khi nó chạy bậy làm xáo trộn, do đó vậy. Ờ như cũng như trong cái máy vi tính vậy, cái màn hình nó làm cho ta biết rằng là ta đang làm việc gì, ta đang xử lý công việc gì, vậy đó. Tuy nhiên, có nhiều khi ví dụ như màn hình thì ta không thấy, ví dụ như bị virus như vậy đó, tự nhiên ta đang xử lý việc này màn hình nó lại hiện ra cái hình khác làm cho ta mất tập trung, thì tưởng ấm lại cũng như vậy.
[36:11]Vậy thì ta hiểu được tưởng ấm chưa? Hiểu rồi phải không? Đó, rồi bắt đầu ta đi vào thế giới của tâm lý học là vậy đó. Ta hiểu thế này, tưởng ấm là thụ động nha. Tưởng ấm là thụ động. Mặc dù nhìn vào có vẻ như đang tích cực hoạt động, tức là ta thấy những hình ảnh hiện ra liên tục và âm thanh nói lải nhải liên tục, nhìn vô thấy tưởng ấm có vẻ như đang hoạt động tích cực, nhưng sự thực bản chất của tưởng ấm là hết sức thụ động. Vì sao? Vì nó chỉ là phản ánh những cái hoạt động sâu kín hơn của tâm, hay nói thẳng ra nó phản ánh hoạt động của hành ấm, của thọ ấm, vậy đó, thức ấm. Nó phản ánh một cách thụ động,
[36:57]ở trong có cái gì cứ đem ra chiếu ra chiếu ra làm nó hiện ra hết cái này, hiện ra hết cái kia, chứ còn chính nó không có gì hết, chính nó chỉ là màn hình thôi. Như nãy ta biết là nó hiện ra hoạt động của tâm một phần, nhưng nó cũng ngăn cản cái độ linh mẫn của tâm. Và cái người mà tu tập thiền định như chúng ta là phải gì? Phải dừng tưởng ấm xuống liền, phải không? Khi ta ngồi thiền nghĩa là sao? Đừng cho hình ảnh nó hiện ra, phải không ạ? Đừng cho lời nói lải nhải nó nói tiếp, đúng không ạ? Đó, ta ngồi thiền và ta hết sức vất vả vì nó. Đúng không? Hết sức vất vả vì cái tưởng ấm này. Vì ngồi đó mà nó hiện ra đủ thứ chuyện,
[37:41]hình ảnh hiện ra rồi cái lời nói nó cứ lải nhải nói đi nói lại. Và có khi chúng ta tu cả ba kiếp chưa vượt qua được, chưa lắng nó xuống được. Có khi tu ba chục kiếp chưa lắng nó xuống được, không phải là dễ đâu. Vì nó là một cái cấu trúc của tâm, chặt chẽ của tâm như vậy. Thì bây giờ á ta so sánh giữa con người với con vật thì chúng ta cũng không phải là con vật để ta không biết nó như thế nào. Tuy nhiên trong cái bộ não, cấu tạo của những con vật những con vật mà nó sơ đẳng á như con cá rồi đó, nó sơ đẳng bộ não sơ đẳng thì tưởng ấm nó rất yếu. Tưởng ấm nó rất yếu, tức là trong tâm của một con cá đó nó không
[38:26]có nhiều hình ảnh hiện ra, không có những lời nói hiện ra. Ví dụ như con chim cũng vậy, cái tưởng ấm rất yếu không như con người. Con người là số một về tưởng ấm, con người là thông minh nhất nhưng mà tưởng ấm cũng hoạt động mạnh nhất. Và đó chính là lý do mà con người nhiều khi thua con vật.
[38:46]Đó cũng là lý do mà con người thông minh hơn con vật, nhưng cũng chính là lý do con người thua con vật, vì tưởng ấm hoạt động mạnh quá, con người hình dung ra mạnh quá, lời nói lải nhải trong tâm liên tục. Như vừa rồi vậy, các nhà khoa học có cái thí nghiệm, nhưng mà họ kết luận sai, họ nói rằng con voi hiểu được cử chỉ của con người. Ví dụ như có đứa bé người ta mới cho thí nghiệm là nó giấu cái thức ăn của voi trong trong mấy cái thùng, sau đó đứng chỉ cái thùng mà có thức ăn, con voi nó lại nó dở thùng ra nó ăn liền. Và người ta bèn kết luận rằng: “À, như vậy con voi nó hiểu được cái cử chỉ của con người muốn chỉ cho
[39:25]nó biết là vào đó thùng đó ăn.” Nhưng có phải hiểu cử chỉ không? Không, nó hiểu cái gì? Hiểu trực tiếp vô tâm con người. Con voi nó hiểu trực tiếp vô tâm con người. Nên có những loài vật, và voi trong rừng sự thật cũng là một loài linh vật á. Nó thông minh vậy nè, vì nó có trực giác. Cái sức tưởng nó ít hơn con người, và như vậy trực giác nó mạnh hơn con người. Một số con cá cũng vậy, ví dụ như con cá voi, cá ông trên biển. Khi người đi biển người ta bị nạn, bão tố, người ta cầu khấn, quỳ xuống bó tay cầu khấn, thì nếu mà cách đó khoảng xa xa có một con cá ông, nó nhận được cái tư tưởng nó lại đỡ cái thuyền người ta đưa vào bờ.
[40:04]Mà các nhà khoa học thì không hiểu cái trực giác phi thường của loài cá ông, cứ cho rằng cá ông nó vô tình nó nổi lên. Không có chuyện vô tình. Không có cái chuyện vô tình mà nổi lên đưa người ta vào bờ xong rồi đi ra. Cái hành động đó là hành động có chủ ý, có chủ ý, mà vì sao vậy? Vì nó đọc được tư tưởng người ta. Trong lúc sóng gió bão bùng như vậy, tư tưởng con người phát ra voi nó nhận được, cá voi nhận được lại đỡ thuyền đưa vào. Nhiều trường hợp, ví dụ nhiều con vật ở trong rừng cũng vậy, cái tưởng của nó, cái tưởng ấm nó yếu hơn con người, nhưng mà trực giác nó phát ra mạnh hơn con người là vì vậy.
[40:40]Nên và cái người nào mà càng hình dung, tưởng tượng, cái người nào mà tưởng ấm hoạt động mạnh thì người đó cái trực giác lại lại kém, trực giác lại kém, lạ như vậy.
[40:54]Có lần nọ vậy, ừm có hai vợ chồng Phật tử lại thăm thầy, thì cái cái cô vợ là Phật tử của thầy cũng lâu năm rồi, từ hồi còn bé á, ừm cái gia đình cũng thân thiết, rồi lớn lên rồi lấy chồng, thì chồng là giáo sư đại học, giáo sư về môn khoa học, là vật lý và toán, rất là giỏi. Thì thì sau khi lấy chồng rồi thì cũng ít có duyên để gặp thầy, rồi mãi tới lâu năm lắm, rồi đâu tới bảy, tám năm gì đó, cái hai vợ chồng mới tìm lại thăm thầy. Thì chồng bây giờ thì thì cũng như như có vị thế trong xã hội, rồi hai vợ chồng thì cũng hạnh phúc đại khái vậy, ngồi nói chuyện, thì là người trong lĩnh vực hoạt động về toán học
[41:35]và rất là giỏi, mà ngồi nói chuyện một lát thì mới phát hiện ra là ông chồng rất là nể bà vợ, tại vì cái trực giác bà vợ mạnh hơn ông chồng. Mới kể chuyện sao nói: “Dạ, đi đâu á, đi qua con đường đó một lần rồi mà đi ra thì con phải dắt đường đi ra, tại đi vô rồi là con nhớ đường đi ra liền, còn ảnh dắt đi vô xong dắt đi ra đi lạc mất, hoặc lần thứ hai đi không nhớ nữa.” À, là vậy. Rồi cái thứ hai nữa, ví dụ như bạn bè rất là đông tới nhà thì con chỉ cho ảnh biết là người này sao, người này sao, người này sao, nói hết tính chất và đúng như vậy hết. Tức trực giác người vợ rất là mạnh, nhưng mà ông chồng là giáo sư dạy toán đại học.
[42:11]Thì vì sao vậy? Vì ông chồng tuy là thông minh nhưng mà hoạt động của gì? Tưởng ấm nó mạnh quá thì nó lại ngăn cái trực giác lại, còn bà vợ thì có lẽ là tưởng ấm không mạnh nên trực giác nó phát ra. Thì chúng ta cũng vậy, ví dụ bây giờ mà chúng ta muốn trực giác mình mạnh thì chúng ta phải làm sao? Bớt cái bớt cái hoạt động của tưởng ấm lại, tức là đừng để cho tâm mình những hình ảnh hiện ra, phải không? Đừng để tâm mình cái lời nói nói lải nhải nhiều. Nếu ta lắng bớt được cái hoạt động của tưởng ấm thì trực giác phát ra. Và như vậy dễ không? Dễ. Ai tu rồi cũng sẽ được như vậy. Và khi ta tu một thời gian dài,
[42:59]bỗng nhiên mình thấy mình đoán việc được giỏi hơn thì nó chính là gì? Chính là trực giác đã phát ra, đúng không ạ? Đó, ta tự nhiên ta thấy ta thông minh hơn, ta biết nhiều hơn, ta hiểu con người nhiều hơn, hiểu tình đời nhiều hơn. Mà hiểu nhiều hơn thì sao? Có cái ông sư ổng viết cái câu thơ trong phòng ổng thế này: “Từ khi hiểu được lòng người...” Không biết ổng có đắc đạo không mà ổng viết câu này: “Từ khi hiểu được lòng người, về chơi với chó còn vui hơn nhiều.” Chả biết.
[43:37]Thì ổng chả biết ổng hiểu được lòng người kiểu gì mà sau đó ổng bỏ con người ổng thích chơi với chó, chả hiểu nổi. Ông sư đó ổng hài hước nhưng mà ổng mất rồi, ổng tịch rồi, vui.
[43:51]À cái cái ông sư đó cũng vậy, là cái người mà thầy vừa nói á là ổng tập khí công rất là giỏi và khi ổng tập thiền theo Nam Tông ổng cũng đắc thiền, gì đó, đại khái là như vậy. Không biết có phải là ổng đắc thiền, đắc khí công không rồi bỗng nhiên ổng hiểu được lòng người. Sau khi hiểu được lòng người rồi cái ổng về chơi với chó, chẳng hiểu. Giờ chúng ta cũng vậy. À chúng ta tu thiền, chúng ta lắng bớt được tưởng ấm thì chúng ta sẽ làm sao? Hiểu được hiểu được lòng người nha. Nhưng mà chúng ta đừng có mà bỏ con người để mà chỉ chơi với với chó nha. Ta hiểu được lòng người và chúng ta phải thương thương con người nhiều hơn.
[44:35]Ta thương ta thấy con người vô minh. Hiểu được lòng người rồi mà đúng là nếu mình không bình tĩnh mình dễ bi quan. Nếu không bình tĩnh mình dễ bi quan, tại nói sao lòng người nó đen tối, tham sân, phản bội, mưu mô, ích kỷ, hẹp hòi, vân vân, đại khái là như vậy. Nhưng mà vì vậy ta phải có cái đạo đức đi kèm theo với cái trực giác là vậy, hiểu được lòng người nhưng mà lòng vẫn gì? Vẫn bao dung, vẫn độ lượng là là như thế. Nãy giờ mình hiểu được nhiều về tưởng ấm chưa? Chưa đâu, một chút thôi. Thực ra đó, tưởng ấm thì không có nhiều việc lắm, nó rất là rườm rà, nó rất là rắc rối, bao nhiêu cái hình ảnh,
[45:18]cái hoạt động ráo riết, liên tục, gay gắt trong tâm, nhưng mà nó lại không có gì cả. Nó lại không có gì cả, nó lại là bị động. Ví dụ thế này, ví dụ như ta thấy ta suy nghĩ rất nhiều, cái lời nói nói liên tục liên tục liên tục thì tức là tưởng ấm hoạt động rất là mạnh, nghĩa là gì? Nghĩa là gì? Nghĩa là cái hành ấm bên trong đang suy nghĩ rất là gay gắt. Tưởng ấm nó chỉ báo lại cho ta thôi là ta đang suy nghĩ rất nhiều. Mà bây giờ ta muốn bớt suy nghĩ lại thì ta cứ ngay cái tưởng ấm mà ta bớt, à ta bớt nói, bớt nói lại, nhưng sự thực cái bớt nói ở nơi tưởng ấm nó không phải là cái gốc, vì cái gốc nó nằm ở trong cái hành ấm sâu hơn.
[46:12]Do đó mà khi tâm ta loạn quá, ta căng thẳng, ta bị stress mà nếu ta không biết, ta cứ nhè ngay cái tưởng ấm mà ta kềm ta giữ, ta kềm ta giữ thì ta đứt luôn, ta bệnh luôn, tại vì nó không phải cái gốc, nó là cái ngọn. Nên lúc đó là phải biết bao nhiêu phương pháp để phối hợp: vừa phải lễ Phật sám hối nè, vừa phải luyện tập khí công cho lắng lực xuống dưới, vừa phải uống thuốc để bổ âm. Thế là nhiều cái phối hợp lại để mà chữa cái bệnh suy nghĩ nhiều, chữa cái bệnh stress, chứ không phải là cứ đè cái suy nghĩ xuống. Nếu ta không biết mà ta dằn ép, ta đè cái suy nghĩ thì lại bệnh thêm vì tưởng ấm chỉ là cái ngọn.
[46:55]Ở đây nói có người nói ngồi thiền nói: “Thưa thầy, con ngồi thiền con con mệt quá, con dằn con thấy con tim con nó mệt, rồi hơi thở con nó căng khó thở và đầu nó nó đau.” Thì vì vì sao? Bởi vì gì? Bởi vì nói: “Tại vì sao vậy?” Nói: “Con ngồi thiền con thấy tâm con nó động nên con cố gắng diệt vọng tưởng.” Cho nên cái diệt đó là diệt ngọn hay gốc? Ngọn. Cứ đè cái tưởng ấm đó, cứ nhìn thấy cái ý tưởng trong đầu đó mình mà diệt đi, bỏ đi, buông đi, xóa đi, diệt đi, sự thật nó không phải cái gốc. Cái gốc nó nằm ở đâu? Nằm ở dưới á, nó nằm trong sâu trong hành ấm á, cho nên ta cứ đè càng đè, càng dằn ép, càng căng cái não thì ta ngồi thiền càng mệt. Nói:
[47:39]“Sao ngồi thiền không thanh tịnh mà con thấy đau đầu?” Là lý do là cứ nhè cái ngọn. Nhưng vì vậy, Phật dạy ta là Phật dạy diệt cái gốc. Diệt cái gốc là gì? Cái phép quán thân vô thường á. Nói: "Ủa, là ngồi thiền là đã không suy nghĩ, mà tại sao Phật lại dạy là quán thân này vô thường, tức là suy nghĩ?" Đó, bởi vì Phật dạy ta diệt cái gốc. Những cái suy nghĩ của ta đều ở trong hành ấm, trong đó cái sự cố chấp, sự bám chặt cái sự sống, ham muốn của sắc thân, trong đó nó mới tạo thành bao nhiêu cái cái tư tưởng, rồi nó mới hiện ra ngoài tưởng ấm, chứ không phải tưởng ấm là cái suy nghĩ. Nên cái gốc ở trong đó của hành ấm,
[48:27]cái chấp trong đó mới sợ, nên Phật mới dạy ta quán thân vô thường là ta thấy thân mình là vô thường, nghĩa là sao? Thân này rồi sẽ gì? Sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, chết rồi sao nữa? Tiêu tan, tan hoại hết. Mà cái suy nghĩ đó có cực không? Không, phải không ạ? Nó chỉ là một sự nhận thức khách quan. Thân này sẽ như vậy, đó là sự thật không thể chối cãi được. Và như vậy ta có cần tưởng tượng cái thân vô thường nhiều không? Có người hỏi Thầy nói: "Sao con quán thân vô thường con bị nhức đầu?" Nghĩa là sao? Bởi vì lúc đó lại đang lại tưởng tượng tiếp. Mà đây cái thân vô thường nó không phải là cái tưởng tượng, mà nó là cái gì?
[49:14]Là một sự nhận thức khách quan. Thân này rồi sẽ như vậy. Thân này rồi sẽ bệnh, sẽ già, sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, chết rồi sẽ tan hoại không còn gì nữa, theo thời gian mất hết. Và đó là một sự thật. Và cái nhận thức đó không cần ta phải tưởng tượng, không cần ta phải tưởng tượng là bắt đầu mình già, cái da mình nó nhăn nhăn nhăn nhăn, cái người mình xấu, răng rụng, tóc bạc, uổng ghê ha, tội nghiệp quá ha! Cứ ngồi cứ tưởng tượng, hình ảnh hiện ra tiếp, nó lại làm thúc đẩy cái cái suy nghĩ thêm. Rồi bắt đầu thấy ta bệnh, chắc lúc đó mình đau lưng, đau chân ha, đi như vậy, tức là hiện ra một vở một cuốn phim mới.
[49:51]Trong khi cái quán vô thường mà Phật dạy chỉ cho ta một sự nhận thức khách quan, rõ ràng và nhanh chóng. Còn ở đây khi ta quán vô thường, ta lại nhầm là ta hình dung ra một cuốn phim, trong đó ta đóng vai chính, tài tử chính. Và cái người tài tử này bắt đầu già, bắt đầu bệnh, bắt đầu chết, chung quanh ta có những người yêu thương ta than khóc, kêu réo, tức là tự nhiên ta đóng luôn nguyên cuốn phim trong đầu mình. Nên càng quán vô thường thì càng nhức đầu, bị nhầm, nên ai mà quán vô thường bị nhức đầu sửa lại giùm Thầy nha, tại Thầy nghe có có có có người hỏi, người phản ánh câu này. Nhớ như vậy, ta chỉ là một nhận thức khách quan
[50:30]đơn giản, chính xác, sâu sắc và nhanh chóng. Thân này rồi sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, chết rồi sẽ tan hoại hoàn toàn. Cái nhận thức nó nó đơn giản vô cùng. Và khi ta nhận thức được điều đó thì sâu thẳm trong cái hành ấm của ta cái suy nghĩ nó lắng lại. Và cái tưởng ấm bên ngoài làm sao? Nó lắng lại luôn, nó dãn ra. Cho nên cái mà Phật dạy ta quán vô thường là dạy dừng cái gốc của sự suy nghĩ. Còn ta ví dụ ta thấy mình suy nghĩ liên tục, rồi ta tìm cách đè nó, ta diệt nó, ta diệt cái ý nghĩ đó, ta diệt cái hình ảnh đó, ta đang đè cái cái ngọn. Và chính vì ta đè cái ngọn cho nên ta mệt và không kết quả.
[51:20]Còn cái ta biết như đúng như Phật, cứ quán vô thường là ta đang diệt cái cái gốc, mà diệt cái gốc đó rồi nó hay lắm, nó hay. Khi mà ta ý thức được vô thường nơi cái thân mình thì cái tham chấp trong cuộc đời bỗng nhiên bớt. Ví dụ bây giờ có một cái phi vụ mua bán, làm ăn gì đó có thể đem lại cho ta cái cái 10 tỷ tiền lãi, nhưng mà trong đó ta phải làm một chút tội, phải làm chút tội chỗ này thì mới được cái 10 tỷ kia. Thì nhưng mà mình là người có ngồi thiền, có quán vô thường thì mình thấy làm sao? Thân này làm sao? Nó vô thường. Tiền bạc làm sao? Cũng vô thường, chết có đem theo được không? Không, mà cái làm tội đó thì sao?
[52:05]Đi theo ạ. Tiền thì không đi theo, chứ cái tội đi theo hết kiếp này tới kiếp kia. Như vậy mình có khờ dại mà mình mình làm một điều để rước lấy cái tội mãi mãi mà phải bỏ lại cái cái món lợi, danh phải không ạ? Nhìn hiểu được điều này, ta sống trên đời làm sao? Thanh thản, không ham muốn. Phải làm phước giúp ai được thì làm, chứ còn làm tội để kiếm lợi cho mình thì sao? Hổng cần nữa, không cần, sống thanh thản như vậy. Rồi bây giờ khi ta quán vô thường như vậy, những cái điều mà ta ham muốn trên đời này thì bỗng nhiên làm sao? Bỗng nhiên hết. Ví dụ bây giờ ta ham trên đời này ta ham điều gì nhất ạ?
[52:51]Cho mỗi người khai báo Thầy coi! Khai báo giùm đi! Như các ông thì ham điều gì? Sắc phải không ạ? Thí dụ như là các ông ham sắc, sắc nghĩa là thấy một cô gái đẹp thì mình thích. Nhưng bây giờ nếu ta hiểu được thân vô thường thì ta nhìn cô gái đẹp đó ta thấy cái gì? Cái đôi mắt đẹp đó ra sao? Nó sẽ lòa, nó sẽ làm sao? Chảy ghèn tèm lem phải không ạ? Dạ đúng rồi. Rồi cái cái miệng mà cười lúm liếm đồng tiền và cười có cái răng khểnh sẽ thế nào? Không còn cái răng nào nữa và thay vào đó là cái hàm răng giả, vâng. Và cái miệng xinh tươi như là đóa hoa hàm tiếu sẽ thế nào? Khều khào, mỗi những ngồi đó mà mở miệng há lớn ra
[53:44]chảy nước miếng nhiễu nhão ra nếu lau không kịp. Còn cái làn da mà đẹp như bông bưởi đó thì như thế nào? Nó sẽ bệu rã và mục rã theo theo với gió bụi nha. Nên bây giờ ta nhìn thấy con người, ta không còn nhìn thấy cái hiện tướng đó nữa mà nhìn thấy cái vô thường, cái sự thật. Và đằng bên trong đó chứa cái gì trong đó nữa? Chứa cái tâm gì trong đó nữa? Đức Phật nói cái gì? Hả? Một cái đãi da nha, vô thường, bên trong chứa những gì? Dối gian và kiêu ngạo. Mà rước cái đó là rước cái gì? Phiền toái. Cũng giống như con cá khi nó nhìn thấy cái con trùng ngon ngoe ngoe đó, ngon không? Thèm không? Táp vô một cái thì sao?
[54:34]Cái bên trong cái con trùng nó mới đáng sợ, nó là cái gì? Cái lưỡi câu sắt. Cũng vậy, khi nhìn một cái đẹp đẽ, bên trong nó có lưỡi câu ở trỏng á. Nha, mấy đứa trẻ trẻ tụi con, mấy đứa nam thanh niên trẻ trẻ tụi con nhớ giùm Thầy nha! Từ đây mỗi khi nhìn thấy con gái tụi con phải hiểu gì? Bên trong có cái lưỡi câu.
[54:57]Và con gái tụi con cũng vậy, mấy đứa tụi con ở nhà con gái thì nhớ nha không? Nhìn thấy nam là thấy gì? Bên trong có lưỡi câu, đừng có mà táp vô. Như vậy nhớ như vậy giùm Thầy. Thì khi mà mình hiểu được, quán được cái vô thường á, Thầy nói thì đụng chạm mấy đứa đang yêu á, mấy đứa tụi con, mấy đứa tụi con. Mấy đứa mình đang yêu Thầy nói đụng chạm quá ha! Mai mốt giận Thầy không thèm tới nghe pháp nữa. Bởi vậy khi ta quán vô thường là ta đánh sâu ở trong cái hành ấm á, cái làm lắng cái tưởng ấm, chứ còn mà thấy cái vọng tưởng ta khởi lên rồi ta đè nó hay ta diệt nó, chỉ là cái ngọn, chỉ là cái ngọn thôi.
[55:36]Cái gốc bên trong mới là đáng sợ, mà để được cái gốc bên trong thì nó cần một phương pháp thiền định rất là chuẩn. Ví dụ như việc mà ta biết rõ toàn thân, ta buông lỏng toàn thân, ta biết rõ toàn thân là ta làm thư giãn cả cái vùng vỏ não này. Mà vỏ não này là gì? Hành ấm. Ủa như vậy tưởng ấm nằm đâu, ai biết?
[56:01]Nếu đối chiếu theo cái cấu trúc năm ấm của Phật với não bộ vật lý, thì sự thật nó cũng không có chắc, nó không có hoàn toàn như vậy, nhưng mà tổng quát thì nguyên cái vùng vỏ não này chính là hành ấm nha. Nên cái vùng vỏ não này mà căng thẳng tức là ta đang bị stress. Vỏ não này mà bị hư, ta mất nhân cách liền, ta bị rối loạn nhân cách liền. Cho nên có nhiều người khi bị đánh nặng quá vào trong cái vùng vỏ não này bỗng nhiên người đó man man luôn, khờ khờ dại dại luôn là vì bị đánh vào cái hành ấm. Thế còn cái tưởng ấm nằm đâu? Tưởng ấm nằm ở đáy não và nằm một phần ở cái thùy trán chút xíu, ở đáy não.
[56:41]Cho nên cái vùng đáy não đó nó gần cái cái vùng ngôn ngữ Broca và nó gần xuống dưới cuống họng, nó gần tới cái lưỡi của ta để nó điều khiển ngôn ngữ, điều khiển cái cái ngôn ngữ lời nói ta phát ra. Cho nên cái vùng đáy não đó nó tiếp giáp với cái hành ấm của vỏ não, nó tiếp giáp với cái lưỡi để ta điều khiển cái nói của mình, nên nó nằm ở đó chính là tưởng ấm nằm ở đó. Ta bệnh gì về tưởng ấm là nằm ngay đáy não á, và đến hôm nay khoa học chưa có cách chữa, không ai dám mổ vô tới đáy não hết. Nhưng mà tưởng ấm nằm đó, hiểu? Nên cái đáy não hư người đó chưa có mất nhân cách, người đó chưa bị phát điên, mà vỏ não hư phát điên liền,
[57:21]tại vì vỏ não nó là hành ấm, nó chứa đựng nhân cách của ta. Nên cái hành, cái vỏ não này mới đáng sợ nha. À nó có những cái bệnh về tưởng ấm.
[57:33]Ví dụ như khi một người bị điên là bị tâm thần, thì cái tưởng ấm nào giờ á nó hiện cái hình ảnh và cái lời nói, bây giờ cái tưởng ấm nó hiện ra những hình ảnh lạ, những âm thanh lạ. Thí dụ như khi cái tưởng ấm nó bệnh, có khi nó thấy ánh sáng hào quang, rồi nó thấy cái người hiện ra khen ngợi, thấy ma, thấy quỷ, thấy nói chuyện với với thần thánh, thì cái hình ảnh đó là ảo tưởng. Và cái ảo tưởng đó ở đâu ra?
[58:12]Cái ảo tưởng ở đâu ra? Nó có hai loại. Ví dụ bây giờ có một người đó cứ ngồi đó mà ta thấy cái người điên mà đi ngoài đường cứ nói chuyện như nói với ai phải không ạ? Ta thấy chưa? Thì họ đang nói với ai? Ma hả? Không phải. Họ đang nói với chính họ. Họ đang nói với cái ảo ảnh do tưởng ấm hiện ra. Đó. Nhưng mà sự thật, nó không phải là tưởng ấm nó tạo ra, mà chính hành ấm nó tạo ra mà tưởng ấm hiện ra. Nhớ, hành ấm tạo ra và tưởng ấm hiện ra. Thầy lặp lại cái câu này là là cái công thức của tâm thức. Hành ấm thì tạo ra và tưởng ấm thì hiện ra. Lặp lại câu này giùm thầy để cho nhớ cái công thức.
[59:04]Hành ấm là tạo ra, tưởng ấm là hiện ra. Đó, nhớ như vậy nha. Đó, cấu trúc tâm thức của ta là như vậy. Nên khi một người điên mà họ đi ngoài đường họ nói lải nhải lải nhải, họ như đang nói với một người nào, tức là họ đang nói với cái cái ảo ảnh hiện ra của tưởng ấm. Nhưng mà sự thực, cái ảo ảo ảnh đó được tạo ra từ đâu? Từ trong hành ấm, nhớ như vậy, ha. Còn trường hợp mà cái người mà cũng đang nói lải nhải lải nhải mà không phải là ảo ảnh của mình mà nói với ma có thật, đó là trường hợp khác. Đó là trường hợp mà một người cái đầu họ, cái não họ có một cái kênh nó mở ra, cái họ thấy được vong.
[59:47]Và cái vong nó đến tiếp xúc với họ, họ nói chuyện với vong nó được. Họ nói chuyện được thì ta thấy người đó cũng đứng nói chuyện nhưng mà không phải họ điên, mà họ thấy được cái vong mà ta không thấy. Mà mấy người đó là nhà ngoại cảm á, chứ đừng tưởng họ điên. Nhưng mà có những trường hợp cả hai: cái người đó điên và thấy được ma. Họ nói lải nhải mà đúng là nói với ma thật và họ cũng điên luôn. Nó nó có ba cái trường hợp như vậy. Thầy nói lại: một là cái người điên mà cái ảo ảnh nó hiện ra làm cho họ đối thoại, họ tiếp xúc với cái ảo ảnh đó, mà sự thực ảo ảnh đó là chính họ tạo ra, chính hành ấm tạo ra, chứ không có thật.
[1:00:31]Trường hợp thứ hai là cái người mà thấy được vong, nói chuyện với vong thì người này là nhà ngoại cảm, không phải là... không phải điên. Trường hợp thứ ba là trường hợp mà vừa điên mà vừa thấy được vong luôn. Đúng là nói chuyện với ma thật nhưng mà cũng là điên luôn. Nên và thường khi người ta điên thì người ta hay bị rơi vào trường hợp thứ ba này: bộ não hư, đồng thời cũng thấy được vong luôn. Nên khó chữa. Khi đưa vào bệnh viện tâm thần thì các bác sĩ họ không có biết chuyện về vong, họ không tin về vong, mà cái người bệnh tâm thần cứ nói chuyện ma, chuyện quỷ, chuyện Phật, chuyện Thần, chuyện Thánh và các bác sĩ tâm thần mới
[1:01:15]viết một cái cái văn bản, y văn để kết luận đưa vào hồ sơ tham khảo rằng: người bệnh nhân tâm thần với yếu tố tôn giáo rất nhiều, họ chỉ kết luận như thế thôi. Và họ cho rằng cái người mà đi theo tôn giáo, tín ngưỡng dễ bị điên. Vì sao? Họ thấy cái người điên vô trong đó nói chuyện ma, quỷ, trời, Phật nhiều quá. Nhưng họ đâu biết rằng có thật. Rồi ví dụ bây giờ thầy nói cái này: có một người điên xưng mình là chư thiên ở trên trời xuống, làm những chuyện kỳ quái như cười, ngã ngớ, múa rồi đứng ngoài đường mặc đồ đẹp rồi múa rồi chửi người này, mắng người kia. Đó là gì? Hôm nay ta học tâm lý học, ta phải chữa được những bệnh điên đó.
[1:01:58]Phải biết nó tại sao. Ở đây ta thấy cái người nào mà mặc đồ đẹp đứng giữa đường múa chưa? Ừ. Ở đây có ai mặc đồ đẹp không? Có. Vô khóa tu thiền mà mặc đồ đẹp là thầy hơi bị lo nha. Dạ. Tức là thấy đứng ngoài ngã tư đường, đôi khi thì làm như ông công an giao thông ấy, chỉ trỏ; đôi khi thì đứng múa như diễn viên vậy đó, mặc đồ đẹp, có bao nhiêu cái gì đẹp cuốn lên người hết trơn. Dạ. Thì đó là, mà hễ hỏi tới xưng mình là Mẫu, xưng mình là Thánh thì bệnh đó là gì? Đâu đoán giùm thầy coi. Bệnh đó là gì? Bệnh đó là điên, phải không ạ? Vì sao điên? Vì sao điên? Mà cái cảm giác của người đó là gì mà tại sao nhận mình là thần thánh?
[1:02:45]Đâu thử suy luận cho thầy xem. Cảm giác người đó là gì mà tại sao họ tự nhận họ là thần thánh? Chúng ta biết điều này để chúng ta tránh. Bởi vì trước đây có lúc nào đó có ai đó đã dạy họ, hoặc là dạy trong đời sống thực tế này hoặc là dạy trong mơ hoặc trong ảo tưởng, dạy rằng họ là sắp thành thành thánh rồi.
[1:03:12]Và họ phát điên liền. Nhớ như vậy. Hôm trước có cái người Phật tử ở đây nè kể cho thầy nghe một câu chuyện là cô có người bạn cũng đi đến biết đạo trước cô, rồi cũng nghe băng giảng của Sư phụ trước cô mới đem cái băng giảng cho cô nghe. Thì cô nghe xong thì cô ấy; còn cái người bạn đó, sau này mất niềm tin với Sư phụ rồi đi tu qua chỗ khác. Rồi chỗ khác người ta hứa hẹn tu vài tháng đắc đạo. Thì đúng vài tháng sau cổ đắc thiệt mà cổ điên luôn. Cởi trần cởi truồng thấy đàn ông là cứ lao vào ôm.
[1:03:50]Lý do tại sao? Lý do là vì tưởng mình là thần thánh. Cho nên cái mà nghĩ mình sẽ là thần thánh, tưởng mình sẽ là thần thánh làm ta phát điên rất là nhanh. Cho nên ta tu vậy đó, trong khi tác ý lúc ngồi thiền, lúc nào mình cũng nghĩ mình chỉ là gì? Cát bụi là cỏ rác, nhờ vậy mà ta không điên. Còn nếu mà ta nghĩ mình là thần, là thánh, ta phát điên liền. Mà khi phát điên lên thì cái hành ấm nó tạo ra vô số ảo tưởng, nó hiện ra ở tưởng ấm, trong đó thấy mình là thần thánh thật và thấy chắc như đinh đóng cột. Có người khác nói: "Không, chị chỉ là bà điên thôi", không tin đâu vì mình thấy rõ ràng mình là...
[1:04:35]vì mình thấy rõ ràng mình là là thần, là thánh. Nên lúc đó tự mình thấy mình là thần, là thánh rất rõ và không ai sửa được nữa và phát điên, cuộc đời vứt bỏ luôn mà không biết kiếp nào mới có thể hồi phục lại. Nên để ngăn chặn điều đó, mỗi khi ta ngồi thiền ta phải luôn luôn nhắc mình chỉ là gì? Cát bụi là cỏ rác thì cái ý nghĩ mà làm thần thánh nó không bao giờ hiện ra nữa, mãi mãi không bao giờ hiện ra. Vì ta đã quán, ta đã nhắc mình là cát bụi rồi, không bao giờ bị cái ảo tưởng thần thánh. Mà nhớ, ảo tưởng thần thánh chính là nguyên nhân của điên loạn mà trong các bệnh viện tâm thần là bệnh nhân hầu hết đều bị điều này.
[1:05:18]Nên cái tác ý lúc ngồi thiền là thứ nhất là gì? Tôn kính Phật. Thứ hai là gì? Từ bi yêu thương chúng sinh. Thứ ba là tâm khiêm hạ thấy mình như cỏ rác. Ba cái tác ý trước khi ngồi thiền nó cực kỳ quan trọng, giữ cho ta thiền không bao giờ bị điên. Còn mà tại sao người ta thiền hay ta tu cái gì bị điên? Vì người ta cứ luôn luôn nghĩ rằng mình sắp chứng, mà bậy nhất là do mấy ông thầy. Mấy ông thầy ổng nổ quá, ổng quảng cáo quá. Ổng nói: "Ờ, con tu theo thầy là con đắc liền, con chứng liền, trong kiếp này con chứng liền, ha, tu nhanh vô cùng, không có giống như mấy cái ông thầy ốm ốm xấu xấu mà nói con tu mấy trăm năm, không có đâu.
[1:05:56]Con qua tu thầy là chớp mắt chứng liền". Mấy ông thầy đó mới là người hại người ta. Mấy ông thầy đó mới là giết người ta. Cái mà nói người ta mau chứng, mau đắc là giết không biết bao nhiêu người, rồi nhất là những lời khen làm cho người ta ảo tưởng tự kiêu, thấy mình là cao quý, điên liền. Nó phát nó phát hư trong hành ấm rồi nó nó tạo ra những ảo tưởng hiện ra nơi tưởng ấm, mà khi tưởng ấm nó hiện ra rồi mình thấy rõ quá. Khi mà tưởng ấm nó hiện ra rồi ta thấy chắc như đinh đóng cột hoặc là những tiếng nói nghe như tiếng nói bên tai, sự thật là cái tiếng nói của tưởng ấm thôi. Nó được tạo ra từ từ hành ấm, nó hiện ra ở tưởng ấm và ta cứ nghe nói lải nhải.
[1:06:43]Có người nghe nói rồi thúc đẩy đi đi làm bậy. Ví dụ như có người vậy, nghe nói bên tai nó phải cầm dao giết nhỏ đi, con nhỏ đó là ác quỷ trên trời ở ở dưới địa ngục lên đó cầm dao, cái cầm dao lại đâm người ta mà con bé đó chỉ là gì? Người bé, học trò vô tội. Thế rồi công an lại bắt. Có bắt rồi nói khai ra nói là bị có tiếng nói bên tai kêu phải giết nhỏ đi, nó là ác quỷ. Thì cái tiếng nói đó là của chính mình tạo ra mà mình tin chắc như đinh đóng cột. Nên vì vậy nhớ là đừng tin vào những ý nghĩ của mình là vậy đó. Phật dạy đừng bao giờ tin vào ý nghĩ của mình khi mình chưa chứng A-la-hán, vì có khi ý nghĩ đó là của mình nhưng có khi ý nghĩ đó là từ cái sự điên loạn
[1:07:27]và có khi ý nghĩ đó từ cái ma bên ngoài tác động vào cũng có nữa. Nhưng mà qua cái tưởng ấm hiện ra làm ta thấy rất là rõ. Đó cái tưởng ấm là nguy hiểm như vậy. Ngủ được chưa? Nghe mệt chưa? Bài này khó không? Khó. Bài này khó nha, thôi ráng. Vậy khi mà ta tu thiền ta được ngộ đạo thì chuyện gì xảy ra? Ví dụ như ta được chánh niệm tỉnh giác, ta được cái ngộ đạo buổi đầu thì cái chuyện gì xảy ra? Ta được cái trạng thái là tưởng ấm yên lắng.
[1:08:08]Hình ảnh không hiện ra, âm thanh không nói lải nhải thì lúc đó tâm ta thấy thế nào?
[1:08:17]Tâm đang làm sao? Trống rỗng, phải không ạ? Trống rỗng. Hình ảnh không hiện ra, âm thanh không nói nữa thì trống rỗng. Và cái trống rỗng đó thì là cái gì? Nó là một trạng thái gọi là chánh niệm, tỉnh giác. Nhưng mà nó chưa sâu, chưa sâu, chưa gì cả. Vì sao? Vì cái hành uẩn chưa dừng, những cái hoạt động bên trong chưa dừng mà Phật gọi là còn tầm, còn tứ. Những cái ngầm ngầm ngầm ngầm bên trong, cái suy luận bên trong, tính toán bên trong nó chưa hết. Nó bớt cũng bớt nhưng mà nó chưa hết, còn cái tưởng uẩn thì nó lắng. Tưởng uẩn lắng nên tâm mình trống rỗng. Có ai mà ở đây được chánh niệm tỉnh giác, tâm trống rỗng chưa?
[1:09:03]Giơ tay lên để thầy hỏi. Có chưa? Bây giờ nha, bây giờ thầy hỏi, thầy không biết là dưới này có ai là tâm đã trống rỗng chưa hay là chưa, nhưng mà tưởng tượng cho thầy là tâm mình trống rỗng thì mình thấy cái gì? Ví dụ như có một ông thiền sư ổng hỏi mình, "Giờ tâm con đã trống rỗng chưa?" Cái mình nói với ngài, "Dạ, thưa thầy tâm con đã trống rỗng." Cái ổng hỏi tiếp, "Vậy con thấy cái gì?" Mình ngồi mình ngồi suy nghĩ coi thấy cái gì là ổng lấy cây ổng đập mình ba chục cây, tại lúc đó không được suy nghĩ, thấy cái gì nói liền. Thấy cái gì nói liền, chớp mắt thì nó là thấy mà, cần gì phải suy nghĩ, phải không ạ? Thấy gì nói liền.
[1:09:44]Bây giờ thầy hỏi mọi người, nếu tâm mình trống rỗng thì thấy cái gì? Thấy gì? Trời ơi có gì đâu mà không thấy, thầy ngồi đây thì thấy thầy chứ còn thấy ai ở đâu mà bày đặt phải suy nghĩ. Nó suy nghĩ chi cho dài dòng, đúng không ạ? Rồi nghe cái gì? Nghe tiếng vỗ tay, phải không? Mọi cái nó rõ ràng như vậy, có gì đâu mà phải suy nghĩ. Nhưng mà trước đây ta cũng nhìn lên mà không thấy thầy, vì sao vậy? Vì ta mãi thấy cái hình ảnh trong tâm ta nên không thấy thầy. Trước đây ta không nghe tiếng vỗ tay, bởi vì sao? Vì ta mắc nghe cái tiếng lải nhải trong trong đầu mình, nên là nói cái người tâm trống rỗng là thấy gì?
[1:10:27]Thứ nhất, có gì thấy nấy, ha. Phải không? Nhưng mà nói cái câu đơn giản là có gì thấy nấy là nói sơ sơ thôi, chứ mà tâm càng tĩnh lặng thì cái cái có gì thấy nấy đó nó trở nên vi diệu. Thầy nói ví dụ, Thầy nói ví dụ như là một hạt mưa rơi, ta thấy cái gì? Cánh hoa rơi phải không ạ? Ta vừa thấy cánh hoa rơi, nhưng mà ta thấy không hết, ta thấy không hết cánh hoa rơi đó, vì sao? Vì trong tâm ta còn quá nhiều hình ảnh, nhưng mà nếu mà tâm ta trống rỗng thì cánh hoa này nó trọn vẹn là cánh hoa,
[1:11:11]nó là trọn vẹn cánh hoa, nó không có lẫn với cái suy nghĩ của ta, mà nó trọn vẹn với tất cả sự mầu nhiệm của trời đất.
[1:11:24]Nghe thầy nổ rồi về nhà bắt chước chết rồi nha.
[1:11:32]Thôi, tới chừng đó rồi tính nha, nhưng mà đại khái như vậy. Khi tâm trống rỗng rồi, chúng ta bước qua một cuộc sống một cuộc sống mới, nha. Cuộc sống mới hiền lành hơn, thanh bình hơn, hạnh phúc hơn và tất cả mọi điều hiện ra đều đều dễ thương cả, đều dễ thương. Và trong cái dễ thương đó, ta biết hết mà ta yêu thương hết. Biết hết nghĩa là sao? Ví dụ, cái người xấu đến với ta lòng ta cũng thương như vậy, cái người đẹp đến với ta, ta cũng thương như vậy. Chứ không phải là trước đây, cái người này đẹp, người này dễ thương, cái người xấu quá, khó chịu, không có. Lúc này bây giờ đẹp đến, biết là đẹp,
[1:12:11]cũng thương, người xấu đến, biết là xấu, cũng yêu thương, biết hết. Nhưng mà trong đó tất cả đều mầu nhiệm, tất cả đều đáng yêu, đáng quý, tất cả đều bình đẳng. Cái cái nhìn khác, cái sống khác nó thay đổi hết, tự nhiên nó thay đổi, không cần phải ai nhắc nhở điều gì cả. Đó là cái người ngộ đạo á, cái người mà đạt được chánh niệm tỉnh giác, tưởng uẩn yên lắng, hình ảnh không còn hiện ra che tâm, lời nói không còn lải nhải trong tâm nữa.
[1:12:43]Hình dung ra được không? Thôi cứ hình dung đi nha. Cứ hình dung để hiểu rằng đó là con đường mình phải đi, phải đi tới. Bây giờ mình đang còn bị hình ảnh trong tâm, đang còn bị lời nói lải nhải trong tâm, nhưng mình sẽ đi đến cái ngày mà không còn bị như vậy, tâm trống rỗng. Vậy tâm trống rỗng thì thấy gì? Có gì thấy nấy. Nhưng mà cái câu có gì thấy nấy thì nó đơn giản, chứ sự thật càng lúc mọi vật nó hiện ra mầu nhiệm dần, mầu nhiệm dần. Ừ, nhất là thấy được cái vô thường. Thấy thật sự mọi việc trên đời đều vô thường. Cho nên sống tâm rất là thanh thản, tự tại, an lạc và tùy duyên, không mong cầu, sướng không? Sướng!
[1:13:28]Nên cái người ngộ đạo họ sướng hơn mình là vậy. Như thầy trò ta chưa ngộ đạo thì mình còn cái gì? Mình còn phiền muộn, phải không? Khổ đau, ích kỷ, ham muốn, tham lam đủ thứ, nhưng mà lỡ trong đây có ai ngộ đạo một cái rồi thì sao? Tất cả những điều đó chỉ là chuyện đùa, không còn gì nữa nha. Có gì thấy nấy, tiếng gì nghe nấy, thanh thản, tất cả đều hiện ra thanh tịnh và mầu nhiệm. Rồi, nghe thầy nổ rồi mai mốt đi nói lại với người ta giống như ngộ đạo, chết á.
[1:14:06]Ở đây thế này, ngang cái chỗ mà tâm ta rỗng rang, trống rỗng rồi đó, coi vậy chứ chưa yên, vẫn còn có thể phát điên, vì thế này là vì cái tưởng uẩn yên lắng, mọi việc cái ta thấy trống rỗng hết rồi, trời đất trống rỗng hết rồi, vì cái cái cái hình ảnh trong tâm nó hết rồi. Tâm trống rỗng hết, đất trời trống rỗng hết, nhưng mà sự thật cái hành uẩn bên trong vẫn sao? Chưa yên, vẫn còn bí mật hoạt động. Vì nó là con chip CPU mà, màn hình ta trắng hết rồi, nhưng mà con chip bên trong vẫn còn hoạt động, cái bộ CPU đó vẫn còn chạy, nên ta chưa vào định thật sự. Ta chưa vào định thật sự, vẫn còn tầm,
[1:14:48]vẫn còn tứ, mà chỗ này nếu không được gặp thầy, một vị thầy chân chính nhắc nhở, ta sẽ bị tưởng là ta đắc đạo. Và sao? Phước ta mất sạch, phát điên liền. Bởi có những người sao? Thấy chứng rồi mà lại phát điên, thấy chứng rồi mà lại phát điên là vì chỗ này, vì không có người nhắc. Ứ, vào thời xưa Đức Phật nói rất rõ, ví dụ một vị Tỳ kheo chứng được tới đó thì Đức Phật nói liền, "Đây là trạng thái gì? Tỉnh giác chánh niệm, còn tầm, còn tứ. Thấy sơ thiền còn tầm, còn tứ." Thì vị đó cũng chả biết tầm tứ là gì, nhưng nghe Phật nói, cái tin. Tin là biết rằng mình chưa vào định thật sự, nhờ vậy không bị kiêu mạn.
[1:15:30]Còn bây giờ Đức Phật đã nhập Niết bàn lâu, không còn những bậc đạo sư, khó còn những bậc đạo sư mà siêu đẳng thấy được điều này. Khi mà ta tới trình kiến giải, "Thưa thầy, con ngồi thiền được ba tiếng đồng hồ, tâm con thanh tịnh không suy nghĩ gì nữa, lòng con trống rỗng, trời đất sáng trưng." Ông thầy nói, "Ờ con đã chứng rồi." Đệ tử về điên liền. Lúc ông thầy phải có những phép thử hoặc ông thầy sáng mắt nhìn biết ngay đệ tử mình chưa tới đâu. Nó chỉ là trạng thái tỉnh giác tạm thời, mà cái trống rỗng đó nó phủ trùm lớn, nhưng mà bên trong hành uẩn vẫn còn hoạt động. Và nếu mà người này khởi tâm kiêu mạn tự cho mình
[1:16:06]chứng một cái, tháng sau phát điên liền. Có nhiều người đã bị như vậy, thậm chí có người có thần thông rồi vẫn phát điên. Khiếp như vậy, khi ngồi thiền nó nổi phát thần thông, ngồi ở trong mùng phát hào quang nó sáng lòa cả cái nhà, ớt, tháng sau điên luôn. Ghê như vậy. Có người mà chứng rồi nói thiền ngữ vanh vách rồi phát điên luôn. Rồi có người nghĩa là ngồi là có thần thông biết quá khứ, vị lai hết rồi, bắt đầu xé quần, xé áo ra đi ngoài đường. Khiếp như vậy, bởi vì cái kiêu mạn. Cho nên là ta ngồi thiền ta phải luôn luôn giữ cái tâm khiêm hạ, từ bi, tôn kính Phật. Đầu giờ ngồi thiền là phải tác ý ba cái tâm hạnh á:
[1:16:49]thứ nhất là tôn kính Phật, thứ hai là từ bi yêu thương chúng sinh, thứ ba là tâm khiêm hạ thấy mình như cỏ rác, để đến khi sau này một lúc nào đó, cái trạng thái tâm nó biến chuyển vi diệu, mình vẫn giữ lại tâm khiêm hạ, biết mình chỉ là cỏ rác, là cát bụi. Lúc đó, nó có hai cái tác ý thì tâm trống rỗng hết rồi, thì lúc đó nó xuất hiện hai cái tác ý ngầm bên trong của hành uẩn á: một, hành uẩn sẽ tự cho rằng mình đã chứng đạo thành thánh; hai, hành uẩn lúc đó thấy trong cái trống rỗng đó mình chỉ là gì? Là gió, là bụi. Tại lúc mà tâm trống rỗng rồi, rất dễ thấy mình là cát, là bụi. Thì cái người nào đó, lúc tâm trống rỗng rồi,
[1:17:33]hòa với trời đất hư vô, thấy mình là cát, là bụi, người này chứng tiếp, sẽ đi tiếp nữa. Còn người nào tâm trống rỗng rồi cái tự tác ý cho mình là ngộ đạo rồi, người này sẽ điên. Cho nên vì vậy mà thầy cứ dặn, trước khi ngồi thiền mình cứ phải nhắc tới nhắc lui mình chỉ là gì? Cát bụi, cỏ rác, để sau này lỡ mà quý Phật tử chứng một cái thì cái tác ý của hành uẩn từ trước giờ đó, bắt đầu nó hiện ra lại, nó giữ tâm mình. Nó giữ tâm mình không cho mình nghĩ mình là thánh. Lúc đó, mình thênh thang đi giữa đất trời chỉ thấy mình là gió, là bụi mà thôi. Gặp mọi người vui cười, vui vẻ. Ừ, là cần cứ quỳ, ai thích mình lạy,
[1:18:17]quỳ xuống lạy liền, chả thắc mắc gì nữa, tại mình chỉ là gì? Cát bụi, cỏ rác mà thôi. Thì người đó đi tiếp được, không bị điên. Người đó sẽ làm thánh được.
[1:18:32]Ở đây thế này, cái tưởng ấm mà tăng thịnh, ở đây thầy không nói tới hành ấm nữa mà thầy đang nói tới tưởng ấm. Cái tưởng ấm là cái hiện ra, nhưng mà vì lý do gì đó mà ta khơi động nó cho nó tăng mạnh lên, gọi là tăng thịnh, thì bắt đầu sân sẽ mạnh lên, dục sẽ mạnh lên, kiêu sẽ mạnh lên, cái kiêu mạn mạnh lên, cái dục, cái ái dâm dục cũng sẽ mạnh lên, rồi cái nổi sân cũng sẽ mạnh lên nếu ta khơi động cái tưởng ấm mạnh lên. Hồi đó thầy nhớ có một lần thầy đang học ở trong ký túc xá, tối rồi thì bắt đầu đứa nào nấy lên giường, giường chồng, giường tầng đó mà, rồi leo lên đó mà nằm ngủ. Thì một thằng bạn của thầy nó mới nằm,
[1:19:23]nó nói bây giờ tôi đang ngồi, tôi đang tưởng tượng tôi đi chơi. Tôi sẽ ra bờ biển, tôi thấy biển xanh rì, gió thổi, sóng nhấp nhô, cảnh trí đẹp và tôi thấy tôi rất hạnh phúc. Cái thầy mới nói nè bạn, bạn làm như vậy bạn điên á vì nó không phải là sự thật. Nó chỉ là sự tưởng tượng mà bạn cứ cứ gợi cho cái tưởng tượng nó tăng lên, sau này bị bệnh không chữa được á. Cái nghe lời thì nó dừng lại, nhờ như vậy mà sau này nó học hành thành tài luôn mà không bị. Đó, ví dụ như ta thích tưởng tượng là ta làm cho cái tưởng ấm nó tăng thịnh, nó tăng động. Mà cái người mà làm cho tưởng ấm nó tăng động thì tự nhiên
[1:20:03]sân nổi lên, dục nổi lên, rồi kiêu mạn nổi lên. Nên có một lần Trời Đế Thích mới hỏi Phật, để thầy nhắc cái bài này không biết bao nhiêu lần, hỏi Phật là tại sao mà chúng sinh khổ đau thế này thế kia vì những lớp tâm lý phức tạp. Đức Phật mới phân tích bao nhiêu lớp tâm lý mà đưa đến những cái tội lỗi, khổ đau chúng sinh, nhưng mà bắt đầu từ đâu? Đức Phật đều nói rằng bắt đầu từ sự tăng động của suy nghĩ. Cái suy nghĩ nó vô tội, nhưng mà nếu nó tăng mạnh quá thì bao nhiêu phiền não, tham dục nổi lên hết luôn, theo nó luôn. Nên cái người nào đó cứ sống trên đời bình thường, cứ suy nghĩ bình thường, thì người đó mãi mãi chìm trong gì?
[1:20:50]Trong tham, trong sân, trong si, trong dục nha.
[1:20:56]Còn khi chúng ta mà biết tu tập thiền định để lắng bớt cái tưởng ấm, cái sự tăng động của tưởng ấm đó, tức là chúng ta đang đi ngược lại, tự nhiên chúng ta bớt cái gì? Bớt sân, bớt dục, bớt tham, bớt si, bớt kiêu, bớt mạn, nhớ như vậy. Nên chính cái con đường thiền định này làm cho ta giữ gìn được đạo đức, giới hạnh, nhớ như vậy. Như có người nói nói thưa thầy, con nghe nói là vô chùa là năm năm đầu không có được tu thiền, chỉ lo trì giới luật, đúng không? Thật ra thì ý kiến đó chỉ là ý kiến của một vị luật sư vào đời Tống bên Trung Hoa chứ không phải ý của Phật. Ý của Phật là từ hồi cư sĩ đã phải biết ngồi thiền,
[1:21:42]mà khi xuất gia rồi là càng phải tinh tấn ngồi thiền. Vì sao? Vì thiền mới là gốc của giới luật. Tâm ta lắng rồi, ta bớt tham, bớt sân, bớt si rồi thì tự nhiên mình giữ giới luật dễ dàng. Chứ không phải dằn ép, không phải kìm mình để giữ giới luật, mà bởi vì thanh thản mà giữ giới luật. Cho nên cái lắng được vọng tưởng, lắng được hoạt động của tưởng ấm là cửa ngõ ban đầu của sự tu tập. Tưởng ấm chính là chính là cái cửa ngõ để ta đi vào tâm linh. Ví dụ nói bây giờ tôi muốn đi vào cái thế giới tâm linh thì đó nội tâm đó mà đi, nhưng mà ngay cái cánh cổng ban đầu có một cái đoàn quân cầm dao, cầm kiếm hung hậu đứng chận không cho ta đi vào cái thế giới tâm linh.
[1:22:34]Cái đội quân mà hung hậu đứng cầm gươm, cầm kiếm mà đứng ngay cửa chận không cho ta đi vào thế giới tâm linh đó là gì? Là tưởng ấm. Chính những hình ảnh, những âm thanh hiện ra trong tâm ta đó là hàng rào chận đứng luôn, ta không đi vào thế giới tâm linh mầu nhiệm được. Còn nếu ta tu thiền mà cái hàng rào tâm cái hàng rào tưởng ấm nó nó dạt ra, lắng đi thì ta bắt đầu bước vào cuộc sống mới, ta đi vào được thế giới, thế giới tâm linh mầu nhiệm. Ở trong đó không biết bao nhiêu là sự phi thường, không biết bao nhiêu là điều hạnh phúc, cao quý ở trong đó, nhưng mà cái hàng rào nó không dễ vượt qua.
[1:23:14]Cái hàng rào tưởng ấm nó không dễ vượt qua. Những hình ảnh hiện ra trong tâm, những lời nói nói lải nhải mãi trong tâm không dễ vượt qua, mà vượt qua được ta bước vào thế giới tâm linh, nhưng thầy chưa nói là Thánh này nha. Có người mới hỏi là ủa vậy giữa thiền và Thánh khác nhau thế nào? Thiền là tâm ta yên lặng, ta bước vào thế giới tâm linh, có thể phát thần thông. Thế còn Thánh là gì? Thánh là ta diệt được kiết sử, ta thay đổi bản chất con người luôn, thay đổi bản năng. Nhớ như vậy. Thiền là diệt được vọng tưởng, lắng được vọng tưởng để đi vào thế giới tâm linh mầu nhiệm, có khi thấy được cả thần thông. Còn Thánh là gì?
[1:23:54]Thánh là phải vào thế giới tâm linh đó mà diệt luôn kiết sử, thay đổi bản năng, thay đổi bản chất con người luôn. Nhớ cái đó nó khác nhau như vậy, khó hơn. Làm Thánh khó hơn, chứng thiền dễ hơn chứng Thánh, vậy đó. Nhưng mà để gieo cái nhân chứng Thánh thì sao? Nhớ phải kính bậc Thánh nha, phải tôn kính Phật là bước đầu tiên. Thường tôn kính Phật là bước đầu tiên. Thầy nói thường nghĩa là gì? Là không phải chỉ những lúc ta đến trước bàn Phật lễ Phật mới là kính Phật, mà suốt trong đời sống của mình nha. Lúc nào có thể được đều tưởng Phật, nhớ Phật. Mà cái tưởng Phật, nhớ Phật đó không phải bằng tưởng tượng,
[1:24:37]mà đó chỉ là một ý niệm vô hình, dâng niềm tôn kính lên Phật nha, cầu Phật gia hộ cho mình tu hành chân chính. Cái ý niệm đó vô hình vô ảnh thì nó không tăng động cái tưởng ấm của ta. Và suốt trong cuộc sống này, bất cứ lúc nào kính Phật, tác ý kính Phật được ta đều phải phải tác ý. Ta đi trên đường, ta ngồi trên xe, ta ra ta cuốc rau, ta đi gánh nước, ta làm việc gì, lúc nào có thể tác ý kính Phật được đều phải tác ý nha, chứ không phải chỉ lúc mà đến trước bàn thờ mà thôi. Thì ta gieo được cái nhân đó là ta gieo cái nhân để sau này mà chứng được quả Thánh. Chứng được quả Thánh nghĩa là gì? Thầy nhắc lại:
[1:25:18]diệt được kiết sử, thay đổi bản năng, thay đổi bản chất của của tâm hồn mình luôn, hay như vậy. Ta kiểm soát
[1:25:30]cái tưởng ấm của mình bằng cái thiền định, tức là bằng chánh niệm, bằng quán niệm, bằng thức ăn. Có những loại thức ăn ăn vào cái nó tăng động tưởng ấm lên. Cái thức ăn nào mà vào nó tăng động tưởng ấm? Ví dụ như ta ăn thức ăn động vật nhiều, nó làm tăng động tưởng ấm. Ta dùng những loại thuốc kích thích như ma túy, hay là thuốc lá cũng vậy, hay rượu cũng vậy, đưa vào người nó làm tăng động tưởng ấm mạnh lên, tự nhiên hình ảnh trong tâm, lời nói trong tâm hiện ra rất là mạnh. Đó là làm tăng động tưởng ấm lên. Nên ta biết chọn thức ăn, nó cũng lắng bớt cái hoạt động của tưởng ấm xuống. Thuốc men cũng vậy, nếu ta uống nhầm cái loại thuốc vô là đầu óc mình hoạt
[1:26:15]động căng thẳng lên, mệt cái bộ não, nhưng nếu ta biết dùng cái loại thuốc men thì tưởng ấm ta lắng xuống, lòng mình cũng yên, yên tĩnh. Và quan trọng nữa là tập khí công nha. Có những thế khí công mà đúng đó như cái chim bay của ta, hay là cái thục dầu khí công nguyên pháp á, ta biết tập nhẹ nhàng, nhẹ nhàng rồi ta cũng kiểm soát được tưởng ấm. Nhớ là lúc ta tập chim bay, thấy lòng mình cũng rỗng rang hơn đúng không ạ? Nên ráng mà ráng mà tập mỗi ngày. Hôm nay ta nói về cái bài tưởng ấm để ta thấy rằng là tưởng ấm, thầy nhắc lại, là một cái phần tâm thức trạng bên ngoài ta nhìn thấy được nha.
[1:26:53]Nhưng mà tưởng ấm chỉ là cái thụ động, nó nó hiện ra những cái mà hành ấm tạo ra nha, nhớ như vậy. Và tưởng ấm chính nó là đoàn quân nó đứng chận ngay cửa ngõ của thế giới tâm linh. Mà ta muốn đi vào được thế giới tâm linh thì ta phải vượt qua cái hàng rào tưởng ấm này. Đó, khó là như vậy. Và con đường vượt qua rất là khó. Và nếu ngày nào đó ta vượt qua được cái hàng rào tưởng ấm này, ta đạt được chánh niệm tỉnh giác, tâm rỗng rang, trong sáng rồi, thế giới thay đổi, quan điểm thay đổi rất là nhiều. Ta bước vào thế giới tâm linh, ta bước vào vào thiền định, nhưng chưa phải là Thánh. Nhớ như vậy nha. Thánh là sâu xa hơn nữa.
[1:27:37]Thánh là phải thay đổi cả bản chất sâu xa của con người luôn, như vậy mới là Thánh. Thôi thầy chúc cho mọi người sớm mà vượt qua được cái hàng rào tưởng ấm để tất cả cùng bước vào thế giới tâm linh. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.