Transcript: Thuận Lợi Và Trở Ngại

[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

[0:25]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu

[0:40]Ni Phật. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Mời đại chúng ngồi xuống.

[0:58]Hôm nay chúng ta học... Ờ chúng ta học bài này là bài lý thuyết cuối cùng. Qua Tết mình sẽ học a bắt đầu đi vào thực hành và sẽ thực hành thiền định và khí công. Cho nên bây giờ lo mà tập ngồi thiền đi nha, bẻ chân bẻ đồ cho nó mềm đi. Qua Tết thì bắt đầu à ta học cái môn về thực hành. Thực hành bài đầu tiên sẽ về à thiền định và khí công. Những bài sau nữa thì đi vào những cái thực hành này, thực hành kia. Thực hành này, thực hành kia thì hao tốn lắm, tốn vật dụng dụng cụ, như về âm nhạc. Âm nhạc thì mình sẽ báo bên a ban giám hiệu, xin phép tổ chức một buổi thi Tiếng Hát Nhà Chùa. Tức là tháng trước mình học về âm nhạc thì tháng sau tổ chức

[1:39]thi, thi hết toàn bộ như người này, ai cũng phải hát hết. À thầy sẽ mời nhạc sĩ Bảo Chấn xuống về đây ổng chấm luôn, ổng chấm, chấm thi. Như vậy, rồi à sẽ nhờ cái nhạc sĩ ở Long An này xuống đệm đàn cho mọi người hát. Không cái đó phải làm thôi, nói chung buộc buộc lòng buộc lòng phải làm chứ không còn cách nào khác. À hôm nay chúng ta học cái bài Những Thuận Lợi Và Những Trở Ngại, cái này là mấy thầy mấy cô phải để ý điều này. Khi ta tổ chức một điều gì, phải nhìn thấy trước hai mặt này của vấn đề. Mà nhìn cái trở ngại nhiều chừng nào thì mình bảo đảm thành công chừng nấy. Còn khi mình tổ chức mà mình chỉ thấy thuận lợi

[2:21]không thì chắc chắn là thất bại, nhớ giùm. Ví dụ qua cái dàn bài này tôi soạn hai trang. Soạn bài soạn hai trang thì cái phần khúc này là phần khúc nhỏ trên đây là phần thuận lợi, còn phần còn lại là tất cả đều là trở ngại, phân tích trở ngại không. Mà nhớ như vậy, từ đây về sau trong suốt cuộc đời của quý thầy quý cô khi tổ chức việc Phật sự gì là phải phân tích cái trở ngại cho ra cho hết là mình mới tổ chức giỏi được. Còn cứ hễ mà tính làm chuyện gì phân tích chỉ thấy toàn là thành công không là chắc chắn bữa đó thất bại. Nhớ giùm cái đó. Hôm nay ta học. Bây giờ thì đầu tiên ta cũng a phân tích cái

[2:59]những cái thuận lợi trong việc tổ chức lớp học một chút. Phần một là thuận lợi, những thuận lợi.

[3:09]À ở đây quý thầy cô mình đều có học thiền rồi phải không? Ở đây bắt chân kiết già được hết không? Ai không đâu? Ai không, quỳ nửa tiếng đồng hồ cái là bắt được à.

[3:25]Nó phải bắt được nha. Thì ngay từ bây giờ là phải về nhà phải khẩn trương mà tập ngồi nha, tập ngồi ngày ngồi đêm tập cho ngồi kiết già, giữ cái lưng cho thẳng nè, tập cho quen. Để cho qua Tết bắt đầu đi vào cái môn thực hành này ta ngồi có quay phim á. Ngồi quay phim từng mặt từng mặt, ai ngồi sao vô phim để kỷ niệm. Ngồi mà sai nhúc nhích kỳ lắm á, ngồi một lát rên rồi mặt xanh lè xanh lét đi rồi phải không? Kỳ lắm. Trong cái thuận lợi thì thứ nhất là ta sẽ được phụ huynh ủng hộ cái việc dạy đạo đức cho thanh thiếu nhi. Nhớ dạy đạo đức và dạy các kỹ năng chứ không phải là chỉ dạy giáo lý không, nhớ như vậy.

[4:08]Hầu hết là các phụ huynh khi nghe chùa mà mở lớp dạy đạo đức thì phụ huynh nào cũng rất mừng, nên ta sẽ được cái sự đồng thuận ủng hộ rất lớn từ phía phụ huynh. Đây là thuận lợi chính á, thuận lợi chính là từ đây. Ngày hôm nay thì tình trạng đạo đức của trẻ rất là đáng báo động. Nhiều khi trong nhà nhiều khi cha mẹ nói con không nghe, nó hỗn láo, xấc xược vì bị ảnh hưởng bạn bè mà cha mẹ thì không thể bỏ con được. Nên đứa nhỏ nó biết là cha mẹ không thể nào bỏ nó được, nên nó cứ làm nư, làm tới. Nhưng mà nếu nó được trong nhà chùa phân tích, cảm hóa cho nó biết hơn thiệt, đúng sai, phải quấy, rồi về nhà nó thay đổi thái

[4:51]độ với cha mẹ, nó ngoan ngoãn hơn, nó biết vâng lời hơn, đó thì một hạnh phúc lớn của người cha người mẹ. Cho nên vì vậy mà cha mẹ rất hy vọng rằng nhà chùa sẽ giúp cho con mình ngoan hơn. Cho nên có những người mà nhiều khi nghèo cũng muốn gửi con tới chùa, nhiều khi giàu cũng muốn gửi con tới chùa. Mà thậm chí có những người họ sẽ ủng hộ cả tài chánh nữa. Cho nên đây là cái thuận lợi rất là lớn mà đây cũng chính là cái niềm an ủi của ta khi ta tổ chức cái lớp học cho thanh thiếu niên này. Cái thuận lợi thứ hai là phía Giáo hội sẽ ủng hộ ta vì đây là một Phật sự chính đáng mà Giáo hội cũng đang nhắm vào, tức là dạy cho lớp trẻ.

[5:29]Vì từ rất là lâu, Giáo hội vẫn có cái phương hướng đi tìm cái cách mà giáo dục thanh thiếu niên Phật tử. Thì có một cái tổ chức là tổ chức Gia đình Phật tử nào giờ truyền thống bao nhiêu năm, thì cũng là một cái tổ chức mà thu hút trẻ lại để sinh hoạt, vui chơi, cũng có giáo dục. Tuy nhiên, là bên cái Gia đình Phật tử họ độc lập quá, và thậm chí có một mảng lớn Gia đình Phật tử họ lại không theo Giáo hội. Đôi khi lại có phảng phất cái dấu vết của chính trị, nên Giáo hội rất là ngại. Rồi một số Gia đình Phật tử thì đi theo Giáo hội, vân vân. Nhưng mà đường lối nó lại không thích ứng, không biến chuyển kịp, không nâng cấp kịp với thời đại.

[6:09]Là cứ đường lối cách đây sáu chục năm là bảy chục năm rồi vẫn y nguyên như vậy, mà ngày nay tình hình đã thay đổi. Hồi xưa không có game điện tử, hồi xưa không phải nhà nào cũng có cái máy tivi để coi. Lúc đó trẻ cái niềm vui nó vào chùa nên hay dở gì nó cũng theo chùa, theo gia đình theo sinh hoạt. Bây giờ những cái niềm vui bên ngoài thu hút nó nhiều hơn, do đó những cái mà trò chơi vui của Gia đình Phật tử mà theo cái chương trình của bảy tám chục năm trước giờ hết xài. Hết xài. Có một lần vậy, cái tôi nghe a một cái đứa thanh niên cũng vậy, nó nói con tham gia Gia đình Phật tử một bữa con bỏ luôn, tại không thấy có gì hay.

[6:50]Mà điều đó tôi đã lường trước. Hồi xưa tôi cũng tham gia, tôi nhìn xong tôi nói rồi đường lối này thua, không thu hút được. Mà đường lối Gia đình Phật tử có thêm cái nữa, ví dụ huynh trưởng ở cấp nào đó tự nhận mình là bằng với Đại đức, người xuất gia. Rồi huynh trưởng tu theo cấp nào nữa tự nhận mình là bằng với Thượng tọa, rồi cái huynh trưởng cấp nào nữa thì tự nhận mình bằng với Hòa thượng, bản ngã rất là lớn nên Giáo hội rất là khó chịu. Còn bây giờ ta tổ chức dạy cho trẻ thì chỉ là một lớp học không có tổ chức, không có hệ thống lớn ở khắp nơi. Chùa nào chịu trách nhiệm chùa đó. Ví dụ cái lớp ở chùa nào thì chùa đó chịu trách nhiệm.

[7:25]Giáo hội có khiển trách hay rầy mắng gì cứ nắm ông trụ trì mà la, là kiểm soát được liền cái tình hình của trẻ. Chứ trẻ nó không tách ra khỏi Giáo hội thành một lực lượng riêng. Nó vậy. Vừa rồi cũng có một vài thầy định thành lập một cái liên đoàn thanh niên Phật tử, thanh thiếu niên Phật tử độc lập ra. Giáo hội và Nhà nước gạt liền. Tại vì chưa thể kiểm soát được tình hình, trong khi trẻ rất cần được dạy, nhưng mà chưa phải lúc để tổ chức thành hệ thống. Nên do đó là cái việc mà ta tổ chức một cái lớp học ở trong chùa dạy cho trẻ ngoan hơn, đạo đức và giỏi giắn hơn là điều ai cũng cần, ai cũng mừng, Giáo hội cũng mừng, Nhà nước cũng mừng.

[8:07]Mà cái hay của ta nữa là gì? Là ta không tổ chức, không tổ chức thành đoàn thể, thành cấp hàm, thành cái quy mô gì hết, chỉ là một lớp học đơn thuần. Mà tâm ta khi ta tổ chức như vậy, lòng ta rất trong sáng, ta không có tham vọng lợi dụng những em đó để mà hoạt động cái gì cho ta. Trong lòng ta chỉ vì yêu thương các em, muốn cho các em tốt lên mà thôi. Chính cái tấm lòng trong sáng của ta đó, chư Phật nhìn thấy, Giáo hội nhìn thấy, Nhà nước nhìn thấy. Cho nên họ yên tâm và họ sẽ ủng hộ. Cho nên vì vậy đây là một cái thuận lợi về phía Giáo hội và về phía chính quyền. Là khi ta làm với động cơ rất là trong sáng,

[8:46]ta không có cái gì mờ ám mưu đồ riêng gì cho mình thì việc này Nhà nước sẽ ủng hộ, thấy không? Về phía thầy tổ của ta, nếu ta là trụ trì thì thôi không có gì để nói, thì ta toàn quyền quyết định. Nhưng nếu ta là tăng ni sinh mình đi học ở đây thầy tổ gửi mình đi học, rồi khi trở về mình phục vụ lo cho chùa thì mình còn thầy tổ. Thì khi mình đề nghị cái việc mà à là thưa thầy bây giờ con muốn tổ chức một cái lớp dạy về đạo đức kỹ năng cho thanh thiếu niên Phật tử quanh xóm mình, quanh làng nè. Để cho mấy đứa nhỏ nó quanh đây nó ngoan rồi cũng thành Phật tử sau này mà kế thừa phụ hộ pháp này kia nọ.

[9:24]Thì ông thầy đầu tiên ý kiến thầy làm sao? Đúng, chính xác. Cái câu nói đó rất là hay. Đó, mình phải hiểu ông Thầy mình như vậy đó. Con nhắm làm nổi không con? Thấy không? Tại nào giờ cả đời Thầy, Thầy không quen vụ này. Nhất là các Thầy quê đó, tội nghiệp lắm, Thầy sống chân chất hiền lành, đạm bạc, nghe cái gì mà quy mô rùm rà mấy ổng sợ lắm. Tiền tốn con ơi, làm nổi không? Gì đó đó. Câu nói đó chính xác: Nhắm làm nổi không con? Nên sẽ dè dặt. Nhưng mà khi mà ta cho biết là là phụ huynh thì rất là thích, Giáo hội cũng ủng hộ, chính quyền cũng sẽ ủng hộ lớp đạo đức này thì Thầy Tổ mình sẽ theo liền.

[10:03]Tức là Thầy mình cũng muốn điều tốt lắm, nhưng chỉ có cái là Thầy mình chưa quen nên dè dặt thôi. Nhưng mà khi thấy mọi người ủng hộ rồi thì Thầy mình cũng sẽ sẽ ủng hộ. Rồi ta còn thuận lợi nữa là cái huynh đệ xa gần của ta. Là khi mà nghe ta tổ chức cái lớp cho trẻ và cần giáo thọ thì sẽ có rất nhiều huynh đệ ta sẵn lòng giúp cho ta làm công tác giáo thọ, về dạy: "À, nếu huynh làm hả? Được rồi, tôi về tôi sẽ dạy mấy bữa mấy môn cho." Đó, rồi mình nói: "Khi huynh về huynh nhớ mang theo gạo, mắm rồi nha, chứ chùa không có ăn." Nhớ, khi mình nói câu đó rồi về dạy dám đòi tiền không? Không. Mình kêu về khi đi dạy phải mang theo gạo nữa làm

[10:45]sao về cho tôi ít tiền đi xe về dạy không? Không có. Mà muốn về dạy thì làm ơn là tự lo, tự túc xăng cộ, xe cộ gì đó. Chẳng những vậy còn phải đèo về đây giùm mấy bao gạo giùm cho tôi cho nuôi mấy đứa nhỏ nữa. Nên là huynh đệ ủng hộ thôi chứ không có gì. Với thật ra là các huynh đệ ta cũng còn trẻ, ai cũng đang còn nhiệt huyết, ai cũng đang còn nhiệt huyết và thích đóng góp. Cho nên khi mà mà nghe ta tổ chức cái lớp học này sẽ rất nhiều người thích. Rồi khi huynh đệ ta về phụ dạy với ta rồi, huynh đệ ta sẽ bắt chước về chùa mình để tổ chức cái lớp giống như vậy. Cho nên vì vậy đây cũng là một cái thuận lợi,

[11:21]thuận lợi là có sự hỗ trợ giữa giữa nhiều huynh đệ ở nhiều chùa chùa với nhau. Một cái thuận lợi nữa là nếu cái không gian chùa ta mà rộng thì cực kỳ thuận tiện để việc mở lớp học. Nhưng mà nếu ngược lại mà chùa hẹp thì đây là vấn đề khó đó, vấn đề khó. Nhưng mà đặt vấn đề một cái thuận lợi là chùa ta được tương đối rộng rãi. Nhưng mà hầu hết chùa nào cũng rộng, phải không? Chùa nào cũng rộng. Ở đây chùa ai mình thấy chùa Thầy Tổ mình bị chật? Đâu giơ tay lên Thầy coi, để Thầy hỏi. Chật là như thế nào, nói nói nói tôi nghe thử. Đứng lên, đứng lên, đưa cái micro đó em. Con đưa micro. Không, hỏi thiệt á, cái này mình phải phân tích thiệt chứ không phải không đâu.

[12:01]Chùa chật là làm sao? Chật là bao khoảng bao nhiêu mét vuông, thế nào?

[12:13]A Di Đà Phật, thì khuôn viên của chùa con là chỉ có 600m². Chưa được, hơn nửa công. À chùa cất được mấy tầng?

[12:25]Dạ, chưa có cất.

[12:31]Trời, chùa bèo quá vậy trời! Thôi cứ phát ta mình khen kể có nhỏ mình nhận ít ha, làm nhỏ. Vậy chứ nhiều khi là chùa tranh vách đất như vậy đó, mấy đứa nhỏ nó vẫn tới học cái lớp lụp sụp lụp sụp, rồi sau này mình đủ phước cái chùa nó thành to. Thì kệ, cứ vững lòng nha, không sao. Ở dưới kia thấy có ai giơ tay nữa kìa. Có người nào cũng nói chùa nhỏ nè. Ai? Hồi nãy tôi thấy có người nào giơ tay á. Giơ lại Thầy coi coi. Không, này Thầy Thầy nói thật á, mình cũng phải phân tích ra, phải phân tích ra.

[13:05]Ai, ai nãy mới giơ tay? Thôi giấu thì thôi, rồi qua phần khác. Một cái thuận lợi là vấn đề tài chính. Nói tài chính không bao giờ thuận lợi, nhưng mà thế này, tài chính ta có khi dễ, có khi khó. Nhưng mà thôi ta vững lòng, ha, ta vững lòng coi vậy chứ rồi sẽ qua, rồi sẽ thành, Hộ pháp sẽ gia hộ. Đó là những thuận lợi nãy ta vừa phân tích đó, còn bây giờ bắt đầu ta sẽ đối diện với vô vàn khó khăn, trở ngại. Mà cái giỏi của ta là cái này, là đối phó với trở ngại, chứ còn thuận lợi nói làm chi nữa. Thì cái trở ngại thứ nhất nè, là chùa chật, thiếu phòng học và nhất là thiếu nhà vệ sinh. Thiếu nhà vệ sinh là cực kỳ khổ sở.

[13:49]Tôi đi đâu tôi giảng cho quý Thầy, tôi đều nói một điều: Quý Thầy làm ơn xây dựng nhà vệ sinh chút, chỉ nhiêu đó thôi. Và có rất nhiều buổi lễ ở các chùa bị vỡ chỉ vì thiếu nhà vệ sinh. Hoặc là nhà vệ sinh bữa đó hết nước, Phật tử trốn hết liền, sạch liền. Đáng lẽ họ ở lại hai ngày để họ dự lễ, nhưng họ dự sáng tới chiều xong là trốn sạch, không còn bóng người trên chùa chỉ vì chùa không có không đủ nhà vệ sinh. Coi vậy nhà vệ sinh rất quan trọng. Tức là người ta được ăn rồi sau đó người ta phải được cái gì? Không không nói nữa, nhưng mà cái phần thứ hai cũng quan trọng vô cùng, phải không? Vào mà không thể ra được thì không bế tắc à, đời bế tắc á.

[14:32]Cho nên vì vậy là khi mà thiết kế xây dựng chùa, quý Thầy quý cô làm ơn thiết kế cái phần nhà vệ sinh cho kỹ. Và nhớ một điều là nhà vệ sinh đó không phải chỉ dành cho Tăng Ni trong chùa mà dành cho quần chúng đông đảo đến. Khi mà nhìn một cái ngôi chùa mà thấy ta có thiết kế cái phần vệ sinh mà cho đông đảo quần chúng tới, ta biết rằng ngôi chùa đó văn minh. Có lần tôi ra ngoài Bắc, tôi đi giảng cái bài ngoài Bắc, nhưng cái chùa cái chùa đó cũng ở cái quận ngoại thành của Hà Nội. Thì trước khi giảng thì tôi mới hỏi cái nhà vệ sinh để lên giảng cho nó thoải mái mà. Nhưng mà mọi người mới chỉ vào một cái phòng,

[15:17]vô trong đó không có gì trỏng hết, có cái phòng không có cái gì hết. Không có một cái gì, chỉ là cái phòng trống và cái mặt sàn nó phẳng. Không có cái ống thoát luôn, không có nước. Mà nếu đây nói thôi nói nói nói thẳng luôn, nếu mà đi tiểu nước sẽ chảy ra ngoài cái sàn cái sân ra ngoài bên phòng bên ngoài, mà cái phòng bên ngoài người ta đang rửa rau, người ta xắt để gọt để nấu bếp. Có ai dám không? Không ai dám xử lý gì, không ai dám hành sự gì trong cái phòng đó hết. Bên ngoài ngoài cái phòng đó thì người ta đang xắt gọt để nấu ăn chuẩn bị đãi ông giảng sư cho ngon, nhưng mà vô phòng đó nếu mình có đi vệ

[15:53]sinh thì nó chảy luôn ra ngoài ngay đó trực tiếp đó luôn. Thế làm sao? Nhịn, giảng xong lật đật chạy về Hà Nội liền, không ở lại được. Mặc dù người ta mời tha thiết, nói là: "Xin Thầy bố thí ở lại dùng con bữa cơm." Không thể nào ở lại được. Tại vì đã hết sức ngặt nghèo rồi, hết sức bức xúc quá bức xúc. Quá bức xúc. Thấy nhà vệ sinh mà rồi rồi cái nên là tôi rất là lo khi mà đi giảng ngoài Hà Nội, tại ngoài Bắc cái vùng Bắc tại vì không biết sao người ta ít để ý. Nhưng đến cái chùa Tứ Kỳ, chùa đó xây rất là lớn. Khi hỏi nhà vệ sinh, đi vô đó họ xây nhà vệ sinh đúng tiêu chuẩn nước ngoài. Chùa đó một khu vực riêng hẳn để thành vệ sinh công

[16:35]cộng, vô đó bên nam bên nữ riêng, có hệ thống là tất cả đều là gạch men, hệ thống nước rất là đẹp. Cái tôi mới hỏi: "Tại sao chùa này văn minh như vậy?" Nói: "Dạ thưa có một cái Phật tử nước ngoài về họ cúng nguyên một hệ thống vệ sinh, chỉ cúng nhà vệ sinh thôi." Bởi đúng, cái người đó đầu óc họ rất là văn minh, họ không cúng chánh điện, không cúng tượng Phật. Sau khi xây chùa ai cúng gì đó cúng, họ chỉ xin nhận cái nhà vệ sinh. Cái người đó mới rất là công đức. Nên có lần tôi giảng cái bài Công Đức Căn Bản, lúc đó tôi giảng dưới Cà Mau, thì tôi nói rằng: "Khi vào chùa, ai thích làm điều gì?" Mọi người nói:

[17:08]"Dạ, con thích lên quét lau tượng Phật." Tôi nói: "Cái người đó lâu hết nghiệp lắm. Khi mình đến chùa công quả mình đến phải xin Thầy, cô trụ trì xin cho con quét cầu tiêu. Quét nó mới mau hết nghiệp." Nên nhờ đó khi Phật tử ý thức đó rồi vô là cứ giành ngay cầu tiêu mà làm. Nên cầu tiêu chùa rất là sạch mà những cái người Phật tử họ làm như vậy thực sự họ mau hết nghiệp, rửa nghiệp rất là nhanh. Đừng coi thường mấy cái người đi quét cầu tiêu, người đó mới là Bồ tát á, còn mình đi lên quét chánh điện, quét tượng Phật coi chứ mình chỉ là phàm phu à. Nên để ý giùm cái nhà vệ sinh. Nên khi ta đi học rồi rồi mình bây giờ là mình chưa ra trường nhưng mình đã gửi

[17:46]thư về Thầy Tổ rồi đó, xin Thầy thương con cất giùm cho con cái dãy nhà vệ sinh 10 cái rồi con mới về, không cất con không về, ai lỗ cho biết á, nói vậy.

[18:00]Mà nếu mình có tin phong thủy địa lý thì mời thêm ông thầy địa lý về cất cái vị trí nào cho nó đừng có bị ám gì đó, thì tính sau. Nên đó, cái trở ngại là cái đó. Nên thiếu phòng ốc mà thiếu nhà vệ sinh, thiếu phòng ốc thì được, đừng thiếu nhà vệ sinh. Nhớ giùm cái đó. Ví dụ là nói bây giờ muốn mở lớp học nhưng mà nhìn đi mình có mấy chánh điện, có mấy nhà tổ, nhà tổ cũng vừa làm nhà ăn, bên đây là phòng trụ trì nghỉ, bên đây là phòng chúng nghỉ, không còn cái chỗ nào để mở lớp học thì bây giờ làm sao? Cất, chỉ cất nhà vệ sinh thôi, đừng cất lớp học. Nhớ giùm, chỉ cất nhà vệ sinh, cái đó mới là cái quan trọng.

[18:37]Mà cất đẹp, tráng gạch men đàng hoàng, hệ thống nước cấp, nước thoát đồ rất là tiện nghi, rất là văn minh. Nhưng đừng cất lớp học, lớp học chừng nào có đất, có tiền cất. Để cho học ở đâu? Lên chánh điện mà học. Ta tận dụng những không gian đó nhưng chỉ đừng có cái thiếu nhà vệ sinh là mất văn minh. Khi mà đứa trẻ nó đến chùa mà không có nhà vệ sinh đầy đủ, cái nó bị nó bị đè nén, bị căng thẳng, như vậy. Đó là một cái trở ngại nha, để ý giùm. Thì trong trường hợp mà chật hẹp, thiếu phòng ốc thì ta chỉ lo cái nhà vệ sinh thôi, còn phòng ốc thì ta tận dụng những không gian khác, đó là vậy. Rồi một cái trở ngại nữa là việc xin phép có khi

[19:18]phải chờ đợi, có khi phải giải thích nhiều. Vì ta mở cái lớp học như vậy buộc lòng ta phải xin phép, chứ không thể mà mở ngang được, sẽ có người đến hỏi. Thì ta xin thì tùy theo cấp nào đó, cái cấp xã hay cấp huyện hay cấp tỉnh gì đó tùy cái quy mô của ta. Nếu lớn quá thì có khi phải Ban Tôn giáo của tỉnh cấp, nhưng có khi quy mô ta nhỏ thì xã họ đồng ý là ta cũng đã mở được. Nhưng mà ta phải viết trong cái đơn đó ta giải thích có tình, có lý. Thì đó, thì cái việc mà xin như vậy cũng là một cái trở ngại vì có khi là không nhanh được, không nhanh được. Nhưng mà thôi ta phải kiên nhẫn, vì cái lòng thành của ta,

[19:54]Phật sẽ chứng minh, rồi Giáo hội biết, Nhà nước biết rồi dần dần các vị sẽ ủng hộ. Ủng hộ bằng tinh thần cũng có khi ủng hộ bằng bằng vật chất. Rồi một cái trở ngại nữa là thế này. Có những người chưa hiểu nên nói ra nói vào. Tức là họ nói theo cái hướng bàn lui đó, bàn để ngăn cản ta đừng tổ chức cái lớp nữa. Rồi có người nghĩ rằng ta làm sẽ được, nhưng mà họ đố kỵ nên họ nói xấu, họ gièm pha. Tức là hai hạng người, có người nghi kỵ, nghi ngờ chưa hiểu nên nói ra nói vào, bàn lui; và hạng người là có thể nghĩ rằng ta làm được nhưng ganh tị rằng ta sẽ làm được nên họ họ nói bậy nói bạ, nói gièm pha.

[20:40]Thì trong trường hợp này mình làm sao? Ai có ý kiến? Ai trả lời câu này? Đó thầy quà thì thấy hợp lý rồi. Ông cụ già nó phải quà, phải năn nỉ họ, rồi cảm ơn thầy, nha, dạ. Phải chìu lòn họ, thấy không? Nhẫn nhục thấy không? Người ta tu lâu rồi người ta đạt được cái nhẫn nhục như vậy, cao độ như vậy. Ai có ý kiến gì nữa không? Kính bạch Thầy, theo con thì mình phải can đảm và bước tới đó Thầy. Đó là một ý kiến hay, có ai có ý kiến bổ sung không? A Di Đà Phật, theo con thì mình phải giữ đúng lập trường và phải tin tưởng khả năng của mình có thể làm được cho nên là mình không bị ngả theo cái lời gièm pha bên ngoài.

[21:23]Hai đứa con nói đều giống cái ý nhau, ngôn ngữ khác nhưng ý giống và đây là cái ý hay, cả hai đều là ý hay, đúng như vậy, nhưng mà Thầy muốn có ai có ý kiến gì thêm không? Ý đó đều hay đó, tức là, rồi, Thầy này.

[21:40]À, ừ ừ ừ, đúng rồi. Ừ ừ ừ. Ừ ừ ừ ừ, đó ý kiến này cũng rất là hay. Đó, tức là hai bên ni tụi con đưa cái ý kiến giống nhau là mình, mình can đảm, không, không có lung lay ha, thì đó là điều kiện căn bản. Rồi Thầy Trung Tánh thì nói thêm cái ý cũng rất là hay là ta tìm thêm sự đồng thuận để cho bớt đi cái, cái ảnh hưởng của sự chống đối họ nói ra nói vào là nhờ chư Thầy Tổ hoặc là đến với nơi đó giải thích cho cái người họ nói ra nói vào. Đó là thêm cái bước đó cũng, cũng rất là hay. Ta được ba ý kiến rất là hay, nha. Ta cho một tràng pháo tay. Ba ý kiến này hay.

[22:24]Bây giờ ta có một cái khó khăn này nữa nè, là có những lúc thiếu thốn ngặt nghèo, lớp mình tổ chức rồi đó, nhưng mà gạo thì hết, tiền thì thiếu, những vật dụng để làm, mua các vật dụng mà dạy cho các em không có tiền sắm. Đây mới là vấn đề, chìa khóa nằm ở chỗ này, có thực mới vực được đạo là chỗ này, mà gạo mình thiếu, thực mình không có nè, thiếu thốn về tài chánh. Rồi, ai cho ý kiến? Giỏi, xử lý được cái này mới giỏi nè. Kính thưa Thầy, con thì con ăn rau một thời gian, rồi con đi năn nỉ xin. Dạ. Nghĩa là mình chịu khổ, con, ăn rau một thời gian rồi đi năn nỉ xin ha, đó, ông Thầy, Thầy hay chưa? Rồi rồi.

[23:13]Theo con nghĩ là viết một lá thư ngỏ kêu gọi các nhà hảo tâm ủng hộ vì đây là việc làm Phật pháp. Ừ, đó, đó là một giải pháp cũng rất là hay. Rồi khen con, rồi ai có ý kiến gì nữa? Thầy thì thôi thà không có thì nhịn, còn con thì phải đi xin, ý kiến nào cũng hay. Ai có ý kiến gì bổ sung? Nhớ cái vấn đề là vấn đề cốt tử nè, không có tiền là bí á, ờ. Rồi ai có ý kiến gì nữa? Phải bàn cái vấn đề này cho ra nha, tại đây là điều mình sẽ đối diện. Đây là điều mình sẽ đối diện chắc chắn ở trong tương lai khi mình tổ chức là sẽ gặp cái này. Trừ trường hợp là Thầy Tổ mình quá giàu. Ở đây có ai Thầy Tổ quá giàu không? Dạ.

[23:55]Khôn quá à, nói không liền à.

[24:02]Rồi, cho Thầy thêm giải pháp này. Rồi, Trung Tánh. Lấy lấy lấy micro đưa lên đi để Thầy thu vào đĩa Thầy. Khi ai trả lời đều đưa cái micro lên để Thầy thu vào trong máy luôn. Giữ làm kỷ niệm để khi 30 năm sau bạn mở này lại cho đệ tử mình nghe vui lắm. Kính bạch Thầy, theo con mình sẽ tùy cơ ứng biến, ừ gọi là liệu cơm gắp mắm á, tùy cái khả năng của mình, Liệu cơm gắp mắm. à mình có những cái điều kiện gì thì mình cứ tận dụng triệt để những cái cái vật dụng mình sẵn có. Còn tiền hoặc là gạo đồ hết á thì nó cũng vấn đề mình tổ chức mà có lợi ích, có cái đức độ thì con nghĩ ơ Chư Thiên, Hộ Pháp sẽ gia hộ cho mình. À.

[24:51]Và những nhà hảo tâm, những mạnh thường quân họ thấy được cái lợi ích của cái cái công việc của mình làm thì từ từ cái duyên nó sẽ đưa đến mình có vượt qua cái trở ngại này. Ý kiến này hay. Dùng cái chữ liệu cơm gắp mắm rất là khéo nè, rồi cảm ơn Thầy. Liệu cơm gắp mắm là sao? Tức là hễ mà cơm mình nhiều thì mình mới bỏ mắm nhiều nhiều vô, chứ còn cơm ít bỏ mắm nhiều nó mặn phải không, ăn không được. Ông bà mình nói hay đó, tức là liệu khả năng mình có nhiều hay không thì mình cái việc tổ chức mình quy mô hay không, ha. Nên nhìn cái tài chánh mà trong đó mình cân đối khéo léo, uyển chuyển là mình nhắm trước cái tình hình là thôi chắc kỳ này mình tổ

[25:31]chức chỉ được 20 em, chứ trong đầu mình mới đầu mình định tổ chức là huy động 100 em, nhưng mà sau đó nhắm trong tương lai năm nay mình chưa thể huy động được nhiều tài chánh, xin được nhiều, cho nên tổ chức 20 em thôi. Đây là dùng chữ liệu cơm gắp mắm, giải pháp này rất là sáng suốt. Còn như ông Thầy, Thầy, Như Ráng hả? ông ông ở và Vàm Biền già. Chư Thiên, Long Thần, Hộ Pháp cho ông Thầy hay, không biết Thầy pháp hiệu gì ta chứ? Thầy no thì chịu nhường nghe, bần cơ nhịn đói Thầy hay thấy không? Nói đâu ra kệ, ra thơ Thầy thì ông dùng cái chủ trương là dè sẻn, đó, thôi thì cứ nhịn, ăn rau đó, bắt mấy nhỏ nhịn ăn rau hết.

[26:11]Còn con á kia thì con xin. Thật ra đây đều là giải pháp, cả ba cái này đều là giải pháp đúng hết. Vì ta sẽ phải đối diện với việc khó khăn tài chánh, nhớ như vậy, không cách nào tránh khỏi. Trong tương lai ta tổ chức ta đều phải gặp khó khăn tài chánh, trừ trường hợp ta rất có phước, nói một tiếng bao nhiêu người ủng hộ, thì đó là một vài trường hợp. Còn đa phần ai có lòng lo cho Phật pháp đều phải gặp khó khăn tài chánh. Mà khi gặp khó khăn tài chánh như vậy thì đây là ba giải pháp. Trong ba giải pháp này, cái giữa là cái hay nhất, liệu cơm gắp mắm, còn cái dè sẻn cũng là hay, nhưng mà không phải là tối ưu vì sao?

[26:51]Vì ta hà tiện thì tức là khả năng ta đã yếu rồi, ta không hoạt động mạnh được. Còn ta đi xin thì phải hết sức khéo léo, xin để làm thế nào mà đừng cho người ta nghĩ rằng mình lợi dụng hay làm tiền, cái việc xin nó cũng phải rất là khéo và hễ đã xin rồi thì tài chánh phải minh bạch. Tiền của mình thì thôi mình muốn xài gì đó xài, còn đã xin vào trong lớp học hoặc xin vào trong từ thiện thì buộc là chi thu phải ghi ra bảng rõ ràng để cho cái người họ đóng góp á, lúc nào họ đến thăm chùa, họ không có ý kiểm tra nhưng bỗng ngờ họ thấy cái bảng ghi rõ ràng, có tên của họ trong đó, số tiền họ đã đóng góp, tổng thu bao nhiêu và tổng chi

[27:30]trong lớp học đó bao nhiêu, ghi minh bạch rõ ràng, bỗng nhiên họ tin tưởng lần sau họ sẽ đóng góp và mọi người sẽ đóng góp. Nên cái sự minh bạch thì rất là cần khi mà ta dùng tới giải pháp xin. Nhưng mà ba điều này đều cần phải áp dụng hết, tiết kiệm nè, liệu cơm gắp mắm nè và vận động khuyến hóa đều cần thiết hết.

[27:52]Và một cái trở ngại nữa nè, có một số trẻ đến học vậy chứ không ngoan, nó bướng bỉnh, nó gian dối, nó nghịch ngợm, làm ta rất là vất vả. Rồi, mọi người cho giải pháp giùm Thầy. Đến học vậy chứ nó quậy tùm lum, ngang, vậy đó, mà kỳ nó dối nữa. Vậy đây là vấn đề ta phải gặp hết, những vấn đề này đều phải đối diện hết và ta không được bất ngờ, ta đã biết trước hết, lường trước hết. Ai trả lời câu này?

[28:24]Trung Tánh. Kính bạch Thầy, theo con trường hợp này thì trong các trường hợp người ta nói là nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò thì mình không thể nào tránh khỏi được rồi. Thì vấn đề cái tình thương chân thật mình dành cho trẻ thì nó xuất phát từ cái tấm lòng thực sự thì mình sẽ có nhiều cách để mình thuyết phục, cảm hóa bằng nhiều cách. Có thể mình nêu ra những đứa trẻ mà nó đạo đức tốt để để động viên, rồi hoặc là hướng các em tốt kèm kẹp cho những cái bạn chưa tốt.

[29:07]Và khi mà các em này với cái bản tính nghịch ngợm không thể sửa đổi thì dĩ nhiên mình sẽ đưa ra những cái biện pháp mạnh tay hơn, thí dụ như kiểm điểm, phạt trước lớp, vân vân, hoặc là có thể mình nói là nếu mà không nghe nữa thì sẽ trả về gia đình, mét mẹ, vân vân, thì thường là vì thương cha mẹ thì các em sẽ cố gắng sửa đổi. Thường thường là như vậy, dạ.

[29:31]Cảm ơn, Thầy trả lời rất hay, nhưng mà có một chữ Thầy nói hơi thiếu, nếu mà không mình sẽ mách mẹ, mách mẹ nó hay mách mẹ mình, phải nói cho rõ.

[29:42]Thầy Trung Tánh là có nhiều ý niệm hay rồi đó, bắt đầu đó, ai có ý kiến gì bổ sung không? Đây là vấn đề phải đối diện. Rồi, con. Con, con, cầm micro đưa. Dạ Mô Phật, thưa Thầy, có thể là chúng ta có thể là mình nói là mình nêu lên những cái cái câu chuyện về nhân quả mà ừ đức hạnh, hiếu, kính để cho những đứa em nó thấy nó học theo những đức hạnh đó, thưa Thầy. Ừ tốt, cũng là ý kiến. Nè, hôm nay là hầu hết là tất cả phải trả lời nha, tất cả tôi sẽ nêu ra từng cái trở ngại và mọi người phải trả lời chứ tôi không có trả lời, bữa nay học bài này là vậy đó. Bữa nay học bài này, giáo thọ không giảng gì hết,

[30:23]mọi người giảng không à nha, thêm ý kiến nữa rồi. Ai có ý kiến gì nữa vấn đề này? Đây là vấn đề chính yếu.

[30:31]Trong cái bài này đó là trưởng lớp nghe để ý nè, ai trả lời ta thêm điểm, ai không trả lời trong bài hôm nay ghi rõ không trả lời và khi nữa bài làm tới bài này trừ điểm. Trừ một điểm vì không trả lời bài này trong lớp ngày hôm nay. Bài ngày hôm nay là phải trả lời hết, nên không có được giữ nguyên cái bài làm, một là được cộng thêm điểm vì đã trả lời, hai là bị trừ bớt điểm vì không trả lời, chứ không có được mà cái bài tập đưa ra bao nhiêu là giữ đúng điểm nhớ, nhớ nha trưởng lớp nhớ bài này, riêng cái bài này. Bài này là bài của mọi người, ai tổ chức lớp chứ không phải của tui, à. Khi trẻ không ngoan thì sao? Nhớ.

[31:11]Ai giơ tay lên trả lời tiếp đi, nhanh lên. À, con. Dạ Mô Phật. Con nhớ cái tên để con con con ghi vô, con ghi đánh dấu, rồi. Dạ Mô Phật, bạch Thầy. Thí dụ như trường hợp khi mà giảng những đứa trẻ mà những đứa trẻ ngỗ nghịch á, Trước hết là ta phải có lòng kiên nhẫn, kiên trì để mà theo dõi quan sát cái tính cách, hành động của đứa trẻ đó để mà có những cái tích cực, phương pháp mà phù hợp với đứa trẻ đó. Rồi, thì cũng là một ý kiến, phải không? Kiên nhẫn quan sát kỹ, tìm xem vì sao, phải không? Đó, vì sao để có giải pháp thích hợp, đó. Rồi, thầy cảm ơn. Ý kiến hay. Rồi ai? Ai có ý kiến nữa nhanh lên nha, không có ý kiến là có chuyện á, mất điểm bài làm nha.

[31:57]Dạ Mô Phật. Thưa thầy, đó là theo con nghĩ đó là nêu lên những cái câu chuyện của những người ngỗ nghịch không vâng lời cha mẹ và cuối cùng phải ân hận đó thầy. Cuối cùng phải ân hận hả? À, con. Dạ Mô Phật, kính bạch thầy. Nếu mà đứa trẻ nó nó ngỗ nghịch mà nó không biết nghe lời, lúc đó mình phải biết tâm lý nó đang nghĩ gì, mình phải hiểu được tâm lý nó đang nghĩ gì. Rồi lúc đó rồi mình mới biết được, mình mới hòa nhập vào nó để mình dạy nó. Từ từ, rồi từ từ nó quen. Ý thì hay đó, nhưng mà nói chưa ra hết thôi. Cái ý này hơi lớn nè. Ý này lớn lắm chứ không phải nhỏ đâu, nhưng mà thôi có khái niệm vậy là được, mai mốt từ từ, tự mình triển khai ra nha.

[32:38]Ta nghe thì thầy hiểu đó, con nói chưa hết nhưng mà ý con cũng hay đó. Rồi ai nữa? Ai có ý kiến nữa? Dạ Mô Phật bạch thầy. Đối với những đứa trẻ như vậy thì trước tiên con phải làm bạn với nó trước và quan tâm chăm sóc đặc biệt hơn một chút. Rồi để con hiểu được tâm lý và từ từ kiếm để nói nó nghe. À à à, tức làm bạn trước ha. Không, ý con cũng cũng đặc biệt lắm nha. Không biết này thầy nhớ, hồi nhớ lúc đó là hồi lúc đó hồi thầy còn nhỏ, thầy khoảng chừng mười mười mấy, 16 17 tuổi á, thầy đến thầy thăm cái gia đình bà con của thầy. Thì lúc đó có một thằng bé nó nhỏ xíu à.

[33:18]Gia đình ba thì đi vắng, mẹ thì đi làm, nhà có bà nội giữ đó, bà nội giữ không nổi. Nó hỗn quá, nó chửi bà nội nó. Thằng bé lớn chút xíu à, mà lúc đó, mà thầy chỉ đùa chơi với nó thôi. Lúc thầy đùa thầy giỡn với nó xong, cái bắt đầu khi thấy nó thương rồi, bắt đầu thầy mới nói, "Nè, em không có được hỗn với nội, nghe không? Với lại xin lỗi nội đi." Tại lúc đó là thầy trên lầu thầy đi xuống cái thầy thấy nó cầm đá nó chọi vô nhà, vì nó đòi chọi bà nội nó. Nó, "Tao oánh mày chết." Nó nói giọng Huế, "Tao oánh mày chết," nó chọi đá ầm vô. Thầy phải bước ra bồng nó vô nhà. Thấy sao, không được vậy, mà lúc lại nghe lời vì

[33:53]lúc mình có làm bạn với nó, nó thương mình. Ý con hay đó, tại thầy nhớ từng thầy cũng từng áp dụng như vậy. Rồi ai có ý kiến gì nữa không? Vấn đề này lớn nè. Dạy trẻ một cách cho nó những đứa không ngoan thành ngoan. A Di Đà Phật, thưa thầy là ví dụ như trẻ không ngoan á, thì mình có thể là dùng những cái phương pháp như là phạt để hù dọa để cho... Con thì lại hơi sắt máu một chút ha. Thôi cũng được, không sao, thì cũng phải cần. Nói chứ biện pháp cứng rắn cũng cần lắm nha, chứ không phải lúc nào cũng chiều cũng nuông đâu, đúng vậy. Ờ, ý kiến đó được. Ủa sao con thục, con nói xong chưa? Thục xuống mất tiêu rồi.

[34:30]Có ai có ý kiến chuyện này nữa không? Không thì thầy qua vấn đề khác. Thôi ha, rồi thầy qua vấn đề khác. Rồi không phải lớp học nó yên ả, có những lớp mình nội trú đó, nhiều khi ở đêm lại cái nó xảy ra sự cố, tai nạn, bệnh hoạn. Vì nó trợt chân nó té ngã, trầy sứt đồ, hoặc là bệnh bỗng nhiên nó sốt. Có những trường hợp nó sốt lây lan, mà nhất là trong cái mùa hè mưa xuống á. Trong mùa hè mưa xuống mà dịch sốt nổi lên cái lây sạch hết trơn luôn. Mà nhất là sốt, sợ nhất là sốt, mà sốt xuất huyết mà nó lây một cái là nó chết liên tiếp luôn. Mà nó chết trong chùa mình là có chuyện lớn à. Sợ lắm chứ không phải đơn giản.

[35:10]Mà đâu phải là hễ nó sốt là đứa nào mình chở đi bệnh viện, đi sập bệnh viện hết rồi, cuối cùng mình dạy ai? Phải không? Sợ nhất là cái sốt.

[35:21]Cái sốt này mà dễ đưa tới cái sốt xuất huyết nữa. Cho nên vì vậy ta để ý, nó có một cái vị thuốc, hiện nay là cái hãng dược...

[35:32]Ủa, sao biết hết trơn vậy? Không phải, Doragon, Doragon. Doragon chứ phải chứ không phải Đôrêmon đâu. Hiện nay là cái hãng dược ở Đồng Tháp có chế thành viên con nhộng theo cái quy trình hiện đại là đóng gói con Địa Long là con trùng đất á, thành ra viên con nhộng là Doragon. Thì đây là cái thuốc mà trị sốt cực kỳ siêu đẳng, như là một món quà tặng của thiên nhiên cho con người. Nó là đúng là động vật á, nhưng mà không dùng nó không được. Có một thời gian ngoài Bắc nổi lên cái dịch sốt xuất huyết, con nít chết hàng loạt, thì cái nhờ ông Nguyễn An Bình, ổng là con của nhà chí sĩ Nguyễn An Ninh lúc ổng đang ở

[36:10]ngoài đó, ổng mới thủ đắc được cái bài thuốc này, ổng mới phổ biến kịp thời, ngăn chặn diệt luôn cái dịch sốt xuất huyết luôn, cứu sống lại con người ta. Uống thì, ngoài hồi đó là phải nấu, bắt trùng lên phơi khô rồi rang rồi nấu chung với cái cái đậu đen, đậu xanh và cây bồ ngót. Còn sau này thì bên hãng dược họ làm tinh chất cái con này, đóng thành viên con nhộng rồi uống vô luôn. Cứ việc uống liều cao, uống 10 viên, 20 viên, 30 viên một ngày như vậy là hết sốt liền mà nó ngăn chặn cái dịch liền. Đây là cái sợ nhất, chứ đừng bao giờ cho uống thuốc tây. Như thuốc mà Paracetamol hay kia nọ là nó làm hư xương

[36:46]sống mấy đứa nhỏ hết, nó làm suy thoái hệ miễn dịch hết, và kháng sinh cũng vậy, mà chỉ nên dùng cái Doragon này thôi, nhất là sốt xuất huyết. Hồi đó có một lần ở trên chùa, có cái ông bác sĩ ở bệnh viện, bác sĩ ở một cái tỉnh gọi đến nói, "Thưa thầy, có những cái sốt rất lạ mà tụi con không biết được, chưa bao giờ trong y văn tụi con học. Vô là chết, vô là chết, mà hễ lây trúng con con cũng chết luôn, con không có thuốc con không biết thuốc chữa, sốt rất lạ." Thầy nói, "Bây giờ mua gấp liền cái này đưa xuống bệnh viện, cho bác sĩ và nhân viên y tế uống hết và cho bệnh nhân uống liều cao." Sau khi người bác sĩ đó nghe lời tôi đem

[37:21]thuốc này về uống là dập tắt cơn dịch nó liền, hết luôn. Cái thuốc này trị sốt rất là hay, nên nhớ để ý thêm kinh nghiệm, tại vì mùa hè mấy đứa em nó đến hay bị sốt lắm. Sốt uống liều cao. Đó là bệnh, rồi những tai nạn. Thí dụ té gãy tay, gãy chân, rồi nghịch ngợm ôi nhiều chuyện mình không lường được hết thì cái này xử lý làm sao? Xử lý làm sao? Thôi cái này thôi tùy duyên ha, chứ làm sao mà nói trước được, đâu biết tai nạn gì xảy ra đâu, xử lý không? Nhưng mà tuy nhiên theo nguyên tắc mà luật pháp thì ta phải có bình chữa cháy trong chùa. Ta phải có cái bình chữa cháy trong chùa, đó là về cái phòng hỏa.

[38:01]Đó là luật pháp quy định rồi thì thôi ta không nói gì. Hễ mà ở đông tập thể này kia nọ, nhà nào cũng phải có cái bình chữa cháy, có những quy định phòng cháy chữa cháy nghiêm ngặt theo mà luật định của nhà nước đưa ra, đó vậy. Rồi bây giờ có một cái sự cố, một cái trở ngại nữa là trẻ nó cặp bồ lén lút trong khóa học. Tại vì lớp học mình có nam có nữ, mà nó còn tuổi còn nhỏ nhưng nó đã yêu sớm. Vì tình trạng yêu sớm bây giờ nó đã xảy ra rồi. Nó không phải đợi là cho đến 16 17 đâu, nhiều khi 12 13 yêu hết trơn. Thậm chí bây giờ lớp mầm lớp lá nó cũng yêu luôn á. Bữa kể chưa? Bữa kể rồi. Có người Phật tử lại hỏi nói, "Thưa thầy,

[38:42]con trai con hôm qua nó mới lớp mầm nó về nó kể nó khoe nó có người yêu, giờ thầy dạy con làm sao?" Nói cái đó thì thầy bó tay rồi, thấy cái đó... Thì bây giờ là thì đây là trường hợp đó nè, trẻ cặp bồ lén lút trong khóa học. Rồi, cho ý kiến đi.

[39:00]Mình ngăn ngừa và nếu nó đã xảy ra rồi thì làm sao mà chấm dứt cái việc đó, không cho cặp bồ lén lút nữa? Rồi, mời thầy. A Di Đà Phật. Thì theo con thì biện pháp ngăn ngừa đầu tiên á là mình phải thường xuyên đi kiểm tra. Rồi rồi. Cũng là một ý kiến, đúng đó. Phải thường xuyên kiểm tra thôi, dạy mấy đứa nhỏ là phải thường xuyên kiểm tra, đúng rồi. Còn cái thứ hai mà nếu xảy ra rồi thì mình phải giáo dục giới tính cho trẻ. Giáo dục giới tính cho trẻ, rồi. Giáo dục làm sao? Thì mình Giáo dục giới tính này là một bài học lớn đó, không phải đơn giản, lát chúng ta sẽ nói tới nó nữa nè. Ừm. Thì mình nói cho trẻ là cái tuổi đó là cái tuổi chưa thể mà

[39:47]tiến tới tình yêu được, mà phải là tuổi ăn, tuổi học. Còn cái việc yêu đương thì tính sau.

[39:59]Ừm, không thì nói đúng chứ không có sai đâu. Nhưng mà cái điều là nó sẽ hỏi tại sao. Có nhiều điều rất là lạ nha. Có nhiều ví dụ thế này. Mình cấm con nít hút thuốc phải không? Cái nó thấy người lớn hút mới hỏi tại sao cấm nó mà người lớn hút được. Mình trả lời sao? Lớn mới được hút. Nhỏ không được hút. Cái câu trả lời đó không hề sai, nhưng mà không hợp lý. Nếu đó là xấu thì người lớn phải bỏ chứ. Nó nhỏ nó không biết thì coi như nó lỡ hút thì thôi rầy đúng rồi. Nhưng mà người lớn càng lớn càng hút, vậy điều đó là tốt hay xấu? Có nhiều điều không trả lời được nữa nha nếu mà ta không biết lý luận.

[40:35]Vấn đề tình yêu cũng vậy. Nó hỏi tại sao nhỏ không yêu được mà đợi lớn mới yêu? Phải trả lời cho ra theo cơ chế khoa học. Có lẽ lúc nào đó ta cũng phải giảng một bài về cái giáo dục giới tính cho trẻ, mà đưa vấn đề này thành khoa học: Tại sao nhỏ chưa yêu được mà đợi lớn bắt đầu cho yêu? Còn những người nào khước từ tình yêu luôn thì tại sao? Ví dụ như quý thầy, quý cô đi tu là khước từ tình yêu luôn. Tại sao? Rồi còn trong cái sinh lý, tâm lý con người ta thì lớn tuổi phải yêu, nhưng mà đến tuổi nào thì chín chắn để yêu, và luật pháp cho phép, cơ thể cho phép, khoa học cho phép, luân lý cho phép.

[41:11]Cái đó phải cả một hệ thống đấy nha, cả một bài học. Và quý thầy, quý cô về soạn bài đó cho kỹ, đầy sức thuyết phục. Phải soạn bài đó để sau này chính mình dạy chứ không ai dạy đâu, mà đầy sức thuyết phục vì nó là vấn đề chính. Nó thì nói đúng đó. Rồi ai cho ý kiến thêm vụ này? Con. Con trả lời hoài. Đưa mic rô xuống đây, mic rô. Dạ Mô Phật, thưa thầy. Khi mà nếu như chưa xảy ra thì mình ngăn ngừa, còn khi mà đã xảy ra rồi á thì mời cả hai hai người tới hỏi chuyện luôn thầy.

[41:47]Mời cả hai người tới để mà giải thích cho, phân tích cho nó hiểu là còn nhỏ. Yêu thương như vậy là giống mình đem những cái tấm gương, những tờ báo mà mình đã từng đọc xảy ra những chuyện sau này mất tương lai á để cho hiểu để mà ngăn chặn cái cái cái cái chuyện của đứa nhỏ đó thầy. Theo con vậy. Rồi, có ai có ý kiến? Hồi nãy thấy có ai định giơ tay? Có không? Cảm ơn. Cảm ơn con. Mô Phật, thưa thầy. Theo con nghĩ là giải thích, nếu chuyện đã xảy ra rồi thì giải thích cho các em biết nếu mà chưa tới tuổi mà yêu sớm á là về mặt pháp lý không hợp lệ vì chưa tới tuổi vị thành niên. Còn về tâm lý thì không đúng tới lứa tuổi mà giống cũng giống như mình

[42:40]làm việc quá sức thì sau này sẽ kiệt sức mà chưa biết yêu mà Chưa tới nữa.

[42:51]Chưa tới lứa tuổi yêu mà Không, cũng là ý kiến hay. Kệ, cứ nói vậy cứ nói.

[43:01]Chưa tới lứa tuổi yêu mà yêu sớm quá thì giống như nó toàn bộ bộ phận trong cơ thể sẽ bị rối loạn. À ha. Đó cũng là ý kiến hay. Rồi rồi, được rồi. Rồi ai có ý kiến gì nữa không? Rồi, Trung Tánh. Thấy có mấy người trả lời hoài, phải ráng thêm nhiều, những người nào chưa trả lời phải ráng mà trả lời. Dạ thưa thầy, theo con thì cái vấn đề mà trẻ cặp bồ với nhau thì mình nhìn dưới góc độ là mình người lớn thì đôi khi chưa có cái sự tìm hiểu chính xác á thì mình dễ ngộ nhận. Bởi vì trẻ quen với nhau đôi khi có nhiều cái lứa tuổi, ví dụ em nó còn bé thì quen với nhau với tính cách là bạn bè hay là cái mức độ tâm sinh lý của trẻ như thế nào.

[43:51]Thì phải tìm hiểu cho kỹ chứ không khoan vội đánh giá là trẻ yêu thương nhau theo cái kiểu của người lớn. Ừ. Thì khi mình đã biết được quan hệ của hai em nó như thế nào thì mình mới đưa ra cái những biện pháp cụ thể. Ví dụ trường hợp mà hai em nó quan hệ vượt cái giới hạn cho phép ở cái lứa tuổi còn trẻ thì mình sẽ giáo dục cho các em biết là cái lứa tuổi các em là chỉ nên ăn học là chính. Vì thứ nhất là là sức khỏe rồi trình độ nhận thức và các cái điều kiện cần thiết để mà yêu nhau

[44:30]chưa đủ. Và nếu mà mình đi quá cái giới hạn đó thì về cái tương lai sau này mình sẽ khổ rất nhiều. Bởi vì cái nền tảng học mình chưa có, sự nghiệp thì chưa vững, vân vân. Thì nếu mà yêu nhau như vậy rồi giá dụ như tiến tới hôn nhân nữa thì nó nó nó rất kẹt vì không cho phép, luật pháp không cho phép. Rồi nhiều cái nó không cho phép nữa. Được rồi, vấn đề này nhiều thứ, thôi được rồi. Dạ. Không, vấn đề này quý thầy, cô phải nghiên cứu chút xíu để mình có lý luận mà thuyết phục nó, nha. Cái tự mình phải tìm hiểu, tự mình nghiên cứu tại vấn đề này lớn, nó mênh mông mà phải sâu sắc đó, chứ không phải dễ, không phải nói một, hai lời hết được.

[45:08]Nên mỗi người phải trang bị cái kiến thức này để thuyết phục mấy đứa nhỏ. Đừng có yêu sớm, vân vân. Và nếu có thể là vượt khỏi ái dục để có thể xuất gia được thì rất là hay. Mà mình phải trang bị lý luận, mình phải có lý luận. Vì chính bản thân mình, mình đã có cái kinh nghiệm như thế nào thì đó cũng là một trong những kinh nghiệm của mình, nhất là mình là người tu nữa. Mình là người vượt qua ái dục, thắng được ái dục mới đi tu được thì đó là một kinh nghiệm rất lớn. Tuy nhiên là mình là mình không thể nói nói theo cái kiểu mạnh như mình được vì nhiều đứa nó không đủ căn cơ xuất gia mà mình nói mạnh mạnh kiểu

[45:42]đó cái người ta cũng không hài lòng, cái cha mẹ họ không hài lòng. Nhưng mà ta mở hai, ba lối, một cái lối là đừng yêu sớm, một cái lối nữa là vượt thắng ái dục để xuất gia luôn. Nhưng mình phải đủ lý luận, phải đủ lý luận, phải không? Có ai có ý kiến gì nữa không? Thì ta qua phần khác. Giờ qua phần một cái trở ngại nữa nè: Là có những khuôn viên chùa không thích hợp cho việc nội trú, trẻ lén bỏ ra ngoài đi chơi. Tức là cái chùa mình nhiều khi mình sống kiểu này cái hàng rào, cửa đồ không đóng kín được, không thể kiểm soát được như một cái trại giam hay nhà tù hay một trại lính. Cho nên nó có cái lỏng lẻo.

[46:16]Rồi ban đêm trẻ lén bỏ ra ngoài đi chơi hoặc là ban ngày nó lén bỏ đi chơi mình không kiểm soát được hết. Mà nếu mà nó lén bỏ đi được không kiểm soát được rồi coi như lớp học mình có một cái điểm sơ hở cũng gọi một phần thất bại. Thì làm sao? Ai cho ý kiến? A Di Đà Phật. Bạch thầy, theo con thì con chia thành tổ rồi từng em này quản em khác. Chính xác, đó là một ý kiến rất là hay. Trong khi ta vẫn nghĩ tới việc xây hàng rào phải không? Nhưng mà trong khi chưa xây kịp thì tìm cách tự quản theo từng tổ, đó là một ý kiến rất hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Nhớ ai trả lời đây đánh dấu hết nha để cho điểm thêm bài làm.

[46:56]Còn lại ai không trả lời thì nhớ trừ điểm bài này hết.

[47:02]Ai có ý kiến thêm về vấn đề này? Rồi, con. Mô Phật. Bạch thầy, theo con là vấn đề này về vấn đề này là mình phải đưa ra cái quy lực nghiêm khắc ngay từ đầu khi mình tổ chức cái lớp học cho các em hiểu

[47:21]đó là một cái quy định cũng như là không có được vi phạm. Ờ, tức là ngay từ đầu mình đưa ra cho nó biết trước vấn đề đó là sai phạm phải không? Rồi khi nếu nó có sai phạm thì sẽ bị cái gì? Mình sẽ phạt thế nào? Có ý kiến gì không? Có tính trước chưa? Nó phải sợ cái hình phạt nó mới không dám đi, chứ mình dặn không được đi nha! Nhưng mà nếu lỡ đi không có chuyện gì xảy ra thì nó cũng cứ đi. Nhưng mà nếu nó đi thì sẽ bị cái gì đó nó mới cảm thấy sợ, phải có cái gì đó.

[47:55]Dùng cái chữ nghiêm khắc là như vậy đó, phải có một cái sự kỷ luật gì thích hợp mới gọi là nghiêm khắc.

[48:03]Tức là mơ mơ hồ hồ nhìn thấy rồi phải không? Nhưng mà chưa có thấy chi tiết. Rồi thôi được rồi, thầy cảm ơn, thôi ngồi xuống đi. Ai có ý kiến gì thêm? Dạ, bạch thầy. Nếu như mà khi mình tổ chức lớp học mà chưa có hàng rào ngăn chặn lại á thì đầu tiên mình vô mình phải nói các em nếu đi học thì phải đầy đủ. Và mình phải thường xuyên á là điểm danh các em, nếu mà đi đầy đủ á thì sẽ được khen thưởng. Còn nếu mà nếu các em mà cứ trốn đi ra ngoài nhiều lần như vậy á thì sẽ trừ lại trong quá trình học mà của cái cái lớp học đó cuối năm sẽ không được khen thưởng, mình sẽ dụ bằng cách như vậy. Thì thì đó cũng là một cách dụ và hù ha.

[48:46]Nhưng cố gắng nghĩ thêm nhiều thứ nào cho nó hiệu quả, nha. Có những đứa nó nghịch lắm, dụ, hù như đó cũng chưa sợ. Ở đây có thêm có người có ý kiến đây. A Di Đà Phật. Kính bạch thầy, theo con nghĩ á thì trong cái viên chùa nếu mà không có để cho đủ cho các em để có đủ đồ chơi cho các em chơi thì ta phải tổ chức cho các em có buổi chơi trò chơi lành mạnh làm cho các em thích thú mà không để lén ra ngoài. Đâu phải chơi suốt ngày suốt đêm cái lúc mình ngừng chơi nó chạy đi mất à. Thôi cũng là trả lời. Rồi thôi được rồi. Giờ có một cái trở ngại nè: Là nơi khóa học nội trú dài ngày á, ban đêm trên giường ngủ trẻ quậy phá bất ngờ.

[49:36]Ai cho ý kiến ngăn ngừa tình trạng này? Nhiều khi đứa thì nằm ngủ, đứa thì nó không chịu ngủ cái lấy nước nó dội lên đầu đứa kia, cái nó chạy lên giường nó đắp mền lại giả vờ như nó ngủ, đó nó quậy kiểu đó cả lớp không ai ngủ được hết.

[49:51]Bạch thầy, theo con những việc này nó thuộc về cái trách nhiệm của cái cái anh trưởng Huynh trưởng. Dạ, huynh trưởng. Ừ. Thì khi đã có trách nhiệm như vậy thì phải có trách nhiệm giám giám sát các em. Như thầy đã từng dạy là trong đêm nhiều khi anh phải thức giám sát các em trong quá trình học để mà tránh trường hợp xảy ra. Nếu có bất trắc xảy ra phải báo ngay cho thầy biết liền. Rồi rồi, được rồi. Và trường hợp mà quậy phá như vậy thì sẽ nhốt riêng cho em này ngủ riêng một phòng. Rồi báo cho biết là phòng đó có nhiều ma, ví dụ vậy đó. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Ý kiến này hay đây. Rồi, có ai có ý kiến gì thêm?

[50:34]Phải có phát biểu ý kiến mà để đừng bị trừ điểm nha. Ai có ý kiến gì nữa không? Thôi thì qua vấn đề khác.

[50:46]Có những em học kém làm mất thời gian lây của cả lớp.

[50:53]Có đứa giảng chút xíu hiểu, có đứa giảng hoài không hiểu, nhận thức không ra, mình phải nói đi nói lại làm mất thì giờ những đứa khác. Đây là tình trạng lớp nào cũng bị. Giờ phải làm sao?

[51:08]Rồi con, đưa micro qua đây nè. Dạ Mô Phật thưa thầy, theo như con nghĩ nếu như có những em mà yếu kém dạy hoài không hiểu thì sau buổi học đó mình nhờ vào một em nào đó giỏi kèm giùm hoặc là chính bản thân mình kèm một đứa em đó. Cũng là một ý kiến hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Ai có ý kiến gì bổ sung thêm? Thấy người gãi đầu thì nhiều mà người đưa tay thẳng lên thì ít. Rồi, đây đây, đưa mic qua đây.

[51:39]Mô Phật bạch thầy, thì theo con nghĩ thì nếu mà trong lớp mà có em học kém mà làm mất thời gian của lớp thì mình phải coi lại cái bài giảng của mình. Là mình giảng sao mà cho mấy em kém vẫn tiếp thu, Vẫn thuần nhuần. mà mấy em mà Giỏi thì Giỏi thì vẫn Thích thích thú. Hay, ý kiến này hay thấy không? Đây mình nói kèm riêng, còn đây là nhận trách nhiệm về phía giáo thọ, cũng là một ý kiến rất là hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa thêm không? Rồi con, đưa đưa xuống cái micro dưới kia. Cầm chạy xuống dưới. Mô Phật thưa thầy, theo con á thì tổ chức đôi bạn cùng tiến á thưa thầy. Đôi bạn cùng tiến? Dạ. Để kèm lẫn nhau.

[52:25]Dạ, một bạn khá giỏi một bạn yếu á thầy. Ờ bạn bạn khá kèm bạn yếu, phải không? Dạ. Tốt, đó, cũng là một ý kiến rất là hay. Rồi, có ai có ý kiến gì nữa không nè? Không. Rồi, thầy qua phần khác. Khó mời thêm các chuyên viên dạy kỹ năng vì không tìm được người phù hợp với từng môn. Ví dụ như hôm đó là mình muốn dạy cái môn về kỹ thuật điện ở trong nhà, biết cách câu dây, thay bóng đèn rồi bắt ốc vít đồ này nọ, về an toàn điện, tước kềm điện nhưng mà cái khu vực mình ở không có người. Hoặc là mình muốn dạy các em cắm hoa, mình cắm thì không được đẹp, mình muốn cái người nào mà họ có thẩm mỹ, đã từng kinh nghiệm,

[53:07]dạy cắm nó sẽ có chiều sâu hơn, hiệu quả hơn, mà tìm không ra. Như cái môn nó vậy. Hoặc là như cái môn mà cái kỹ thuật về chạy bộ cho nó đúng cách, thì mình cũng biết chạy, đâm đầu mình chạy đại nhưng mà mình không có chiều sâu, mình muốn tìm một người mà trong cái chạy jogging á, trong tiếng Anh nó gọi là jogging, tức là chạy bộ thể dục á, mà nó cũng giống như marathon đó, Đó, nó chạy đều đều á, nhưng mà người ta có kỹ thuật gì chiều sâu, mình không nắm hết mà mình muốn mời không có người. Ví dụ vậy. Thì phải làm sao?

[53:45]Thiếu giáo thọ về các môn kỹ năng. Ví dụ giáo lý mình dạy được, đạo đức mình dạy được, lịch sử dạy được, lòng yêu nước mình dạy được, nhưng các môn kỹ năng cái nhiều khi mình lại thiếu người mà mình không phải mình Ví dụ nội cái môn âm nhạc thôi. Âm nhạc là nếu mà cái người không có từng học nhạc, không có từng đánh đàn rồi không biết đường mà dạy. Nên tuy mình ví dụ cái trong cái khóa này mình sẽ được học về nhạc sơ sơ, cũng thi Tiếng hát nhà chùa hát cho vui, nhưng mà để thật sự đi dạy mình không đủ sức dạy mà lúc đó tại cái vùng mình mình tìm người không ra.

[54:23]Thì bây giờ làm sao?

[54:55]Hả? Trung Tánh trả lời là sắp xếp dạy sau, cũng là một ý kiến ha? Hoãn binh, khất lần, từ từ xử

[55:12]lý, cũng là một cái sự khôn ngoan, đối phó. Rồi ai có ý kiến gì nữa? Ai có ý kiến? Rồi, con. Dạ thưa thầy, nếu trong trường hợp mà chúng ta khó mời thêm các chuyên viên để dạy kỹ năng cho các em thì theo con nghĩ thì

[55:49]ngay bây giờ mình hãy học các kỹ năng đó và học một cách thí dụ mình không có điều kiện học thì mình hãy học cơ bản. Vậy là trong trường hợp này mình sẽ sơ cấp cứu, nghĩa là mình tạm thời dạy cho các em các kỹ năng cơ bản đó thôi. Tức là mình biết bao nhiêu, mình dạy bấy nhiêu? Dạ Mô Phật. Tức là khi mà chưa có người chuyên sâu thì mình cũng đã biết sơ sơ rồi, thì thôi mình cũng dạy sơ sơ, cơ bản. Đây cũng là một ý kiến rất là hay, phải không? Bởi tụi con thông minh lắm chứ không phải không đâu. Tại không chịu trả lời, chứ ráng đi, sau này đứng ra làm thầy người ta, mấy cái này phải biết hết. Ai có ý kiến gì nữa không? Đi qua phần khác.

[56:22]Rồi bây giờ ví dụ cái này: Vô đây là mình thiếu những thiết bị dạy học như ví dụ như đàn trong cái âm nhạc nè, rồi các chướng ngại vật để mình tạo những cái địa hình, hoa để cắm nè, giấy để cắt chữ, sơn màu để trang trí, băng ca để di chuyển người bệnh, vân vân vân vân. Dây thừng rồi ối đủ thứ chuyện, tức là nhiều cái mình thiếu. Tức là thiết bị để mà dạy đó mình bị thiếu. Thiếu thiết bị này chắc chắn là do thiếu gì? Tiền! Đúng. Nó nằm trong cái thiếu tiền đó. Giờ mình làm sao?

[57:01]Chẳng cần nói đâu xa đâu, qua Tết rồi bắt đầu mình đi vào trong thực hành á là là thầy phải tốn rất là nhiều tiền mua đồ về đây chứ không phải không đâu. Ví dụ tới cái môn mà cắm hoa, thầy phải mua một đống hoa về đây, mua bình lọ này nọ để mọi người ngồi cắm cắm cắm cắm hết trơn. Rồi thí dụ như là tới học tới điện, thầy phải mua bao nhiêu cái ổ cắm rồi con nít dây điện với đồ tua vít rồi bắt đầu ngồi cắm xoay gài nè, thiết bị cho nó này đó, tức là nó nhiều lắm. Rồi thí dụ như là chướng ngại vật mà vượt địa hình, leo trèo là phải xin phép chùa, vác tre, vác đồ về đây, bắt dây kẽm gai đồ về giăng một

[57:33]bãi vậy đó, bắt đầu cho bò leo qua, tốn lắm chứ không phải không. Rồi ví dụ như ít bữa nữa mà tổ chức mà đi lên rừng ra biển rồi rồi rồi tiền xe ai chịu? Thầy. Câu trả lời hay nhất trong năm.

[57:55]Rồi, bây giờ nói sao bây giờ chưa nói tới chuyện mà đóng tiền xe, tốn tiền xe đi, ai bao tiền xe cho mình, bây giờ nói cái thiếu thiết bị thôi để dạy thôi, giờ ta làm sao? Con? Dạ Mô Phật thưa thầy, ta có thể tự chế thiết bị tương trợ? Đúng, đó ý kiến hay. Mình tự chế để bớt tốn tiền mua, sắm ha? Rồi đó là một ý kiến hay. Rồi, ai ý kiến gì nữa?

[58:21]A Di Đà Phật, thì theo con nếu mình không có mình đi mượn. Cực kỳ hay! Đúng như vậy! Có khi mình mượn đỡ về làm tạm xong trả lại. Rồi nếu mà mình cứ nói này nói kia để người ta không đòi nữa thì mình lấy luôn. Đó, ý kiến hay vô cùng, đúng như vậy. Rồi ai có ý kiến gì nữa không? Rồi, con, đưa micro qua đây. Dạ A Di Đà Phật, kính bạch thầy. Theo con nghĩ á thì nếu thiếu thiết bị á thì có thể chúng ta dạy cái lý thuyết trước rồi sau đó rồi đợi cái thiết bị sẽ thực hành. Ừ, thôi cũng được, cũng là một giải pháp phải không? Thôi thì cứ nói rồi con. Cũng là một ý kiến hay. Đưa đưa micro để cầm để nói vô thu vô.

[59:09]Mô Phật thưa thầy, theo như con nghĩ là sau những buổi tụng kinh thì mình có thể là kêu gọi Phật tử, những mạnh thường quân có thể... À dùng tới giải pháp xin ha? Rồi. Để khắc phục về vấn đề thiếu thốn tài chánh ha? Xin đi nhờ hoặc là xin vật dụng, hoặc là xin tiền để mua sắm phải không? Tức là rủ người ta lại tụng kinh rồi sau đó xin tiền người ta. Rồi, được. Rồi, có ai có ý kiến gì nữa không? Nhiều sáng kiến nè con, mắt kiếng? Đưa đưa đưa micro xuống dưới đó. Mô Phật thưa thầy, theo con nghĩ là mình có thể tạo ra những hiện trường giả. Như chướng ngại ngặt vàng ngại vật mà không có thì bắt ghế hoặc

[59:48]là làm những cảnh giả để cho các em thực tập tạm thời. Tức là lấy cái gì trong chùa có sẵn thì mình tận dụng cái của chùa, phải không? Dạ đúng. Dạ. Cũng Ví dụ đó là trường hợp mà chướng ngại vật, con vác vác bàn, vác ghế, vác giường ra để một đống ở trỏng cho nó trèo leo, phải không? Thì cũng được, nhưng có những cái như chùa mình không có sẵn, ví dụ như cái đàn, phải không, hoa đồ vân vân. Nhưng mà con cũng là một giải pháp. Chứ không phải không là giải pháp. Hay! Con, con giơ tay. Mấy người con thông minh hơn thầy nha, thầy nghĩ không ra tới mấy cái đó đâu. Dạ Mô Phật, kính bạch thầy! Nếu mà cái lớp học thiếu thiết bị thì hiện tại bây giờ người giáo thọ

[1:00:24]như dạy cho trẻ có Phật tử thì bây giờ ngay bây giờ mình cứ hỏi Phật tử: "Mấy Phật tử có ủng hộ thiếu thiết bị ngày hôm nay không?". Tức là con bây giờ con vận động ngày hôm nay luôn á hả? Mô Phật. Khủng khiếp! Khủng khiếp! Cái đó là vận dụng. Ờ thôi được, được. Thì cũng hay. Nhưng mà ở đây Phật tử hơi bị ít. Nhưng mà thật ra khi cái bài giảng của thầy ngày hôm nay thì thu vào đĩa rồi thầy sẽ phát ra cho mọi người nghe thì tụi con đã bắt đầu có một lực lượng ủng hộ lớn rồi đó. Sau này khi mà tụi con ra làm việc đã có những người họ hiểu và thông cảm, bắt đầu dễ xin rồi đó. Cho nên nãy giờ thầy nói là than thở là than

[1:01:01]thở giùm cho tụi con để Phật tử nghe á. Mai mốt tụi con dễ xin chứ không gì hết. Rồi, ta qua phần khác. Ví dụ như nó có cái này là ví dụ tổ chức thì những năm đầu ta chưa có kinh nghiệm nên ta hay bị sơ suất.

[1:01:19]Giờ làm sao? Thật ra ta tổ chức khoảng ba năm trở lên bắt đầu mình giỏi, nhưng mà trong một, hai năm đầu là ta hay bị sơ suất, vấp chuyện này vấp chuyện kia. Làm sao bớt cái vụ sơ suất trong những năm đầu? Tại vì năm đầu sơ suất nhiều quá mình mất uy tín, cái phụ huynh người ta mất tin tưởng, thầy tổ cằn nhằn, đó vân vân. Cho nên bây giờ làm sao mà ngay từ những năm đầu mình đã bớt sơ suất luôn? Mặc dầu chắc chắn là theo cái quy luật là những năm đầu do kinh nghiệm ta ít thì chắc chắn ta bị sơ suất. Con. Dạ Mô Phật bạch thầy! Trước khi mà mình mở ra lớp học mình muốn có kinh nghiệm thì mình phải hỏi những cái hỏi ý kiến những cái hỏi hỏi những

[1:02:00]cái kinh nghiệm của những vị đã từng làm thưa thầy. Ừ, đó là ý hay, nhưng mà thực sự cái mô hình này chưa có nhiều nơi làm. Nếu tụi con làm tụi con là một trong những người tiên phong của Giáo hội. Chứ hiện nay chưa có nhiều. Cho nên việc mà học hỏi rất là khó, tại chưa có nhiều chùa làm chuyện này. A Di Đà Phật! Thưa thầy là theo con á là trước khi mở lớp học là mình phải đi học tập những nơi giống như là đi đi học

[1:02:28]đi là đi đi đi thực tập những nơi khác trước á, giống như đi học hỏi, mình đi tới. Ý con cũng giống như của bạn này. Giống vậy nhưng mà sự thật thầy nói, đây là thầy nói thật, cái mô hình mà dạy trẻ này nào giờ Giáo hội ta chưa có, Phật giáo ta cũng chưa có con. Đưa cho thầy này. Cho nên là việc học hỏi nơi khác rất là khó, chỉ trừ là chùa Phật Quang của thầy nè, thầy có kinh nghiệm tổ chức nhiều năm rồi thầy đưa ra những đạo tràng nơi này nơi kia tổ chức, nhưng mà chưa phải là nhiều. Mà nếu tụi con làm tụi con là những lớp người tiên phong đầu tiên của Giáo hội đó. Nên rất là khó học của ai. Thầy nói đi! Dạ, Mô Phật!

[1:03:02]Theo con á thì nếu mà mình có những cái sơ suất đó thì mình sẽ khắc phục liền, mình sẽ khắc phục liền. Cố gắng khắc phục liền, để đừng để xảy ra hậu quả nhiều phải không? Để coi như là không bị mất uy tín và vẫn hòa. Một bài học cho những năm sau thì đúng rồi. Nhưng mà lỡ xảy ra thì khắc phục ngay thì tốt, chớ đừng có đừng có bỏ luôn, cũng là một ý kiến hay. Đừng để xảy ra sơ suất, và nếu xảy ra thì khắc phục liền. Nhưng mà làm sao đừng xảy ra? Làm sao bớt, hạn chế tối đa sự sơ suất? Nam Mô Phật! Thưa thầy theo như con nghĩ là phải cầu nguyện, trước khi mình mở một lớp học phải cầu nguyện xin gia hộ.

[1:03:40]Đúng, cái đó là cực kỳ chính xác đó. Cực kỳ hay. Trên đời này không ai hay hết, thật ra ta phải nhờ Tam Bảo gia hộ. Cho nên trước khi mà tổ chức lớp học là cả năm trời ngày nào mình cũng phải cầu nguyện Tam Bảo gia hộ. Nói: "Sang năm con phát nguyện tổ chức lớp dạy đạo đức, giáo lý và kỹ năng cho trẻ. Xin Tam Bảo gia hộ cho chúng con được thành công tốt đẹp, bớt sơ suất." Ngày nào cũng cầu nguyện như vậy thì bỗng nhiên ta vượt qua. Đó là ý kiến rất là hay. Ai có ý kiến gì nữa không? Dạ Mô Phật bạch thầy! Trước khi tổ chức thì con sẽ ra gặp thầy ở lại một năm học hỏi ạ.

[1:04:26]Nghe cái bộ cái ý này câu này bộ khôn dữ ha? Qua Tết này, qua Tết tôi sẽ ra ngoài miền Bắc, tôi tổ chức tập huấn cái lớp này cho các Phật tử và các đoàn thanh niên ngoài đó. Để mà học về những bài này để chuẩn bị tổ chức cái lớp trong khóa hè tới. Ở trong miền Nam cũng vậy, cũng tập huấn một lớp rồi trên chùa cũng phải tổ chức. Nên ta phải mở rộng cái mô hình này ra để dạy được trẻ, ta mới có những Phật tử tương lai cho cho đạo pháp của mình. Chứ mấy cái không tổ chức những lớp này sau này ta không còn Phật tử. Rồi đây một cái trở ngại nè: Ăn chay khiến trẻ bị thiếu đạm, cho nên nó phát sinh tâm lý muốn về nhà sớm hơn dự định.

[1:05:08]Như ở trên trên chùa, chùa thầy thì cho ăn trứng gà, trứng gà công nghiệp không có trống á, mua về cho ăn. Mà mấy ngày mới cho ăn một lần, tội nghiệp nó vô nó gắp là gắp trứng ăn liền trước, cơm nước tính sau, thiếu đạm quá đó, rồi lâu lâu phải đi mua sữa về cho uống. Đó là phần mình á. Nhưng mà nhiều khi thầy không biết là chùa của tụi con thầy tổ có cho ăn trứng hay không? Hay là đủ tiền để mua sữa nhiều hay không? Đó, đó cái vấn đề đó. Nên chỗ này là phải mở rộng ra. Như bên thầy Nhất Hạnh ở bên Pháp là một ngày mọi người được ăn hai cái trứng gà. Còn các sư bên Tây Tạng thì không phải trứng mà là thịt đàng hoàng luôn.

[1:05:44]Các sư Nam tông thì không phải thịt mà có cả xương nữa. Bắt đầu họ mở rộng, mấy người đó mà họ tổ chức lớp học thì mấy đứa trẻ khoái lắm, nó ăn no, khoái. Nhưng mà nhiều khi Bắc tông á có người lại không cho ăn trứng. Vân vân, thì đó nó cũng là một cái trở ngại, tụi nó thiếu đạm bắt đầu nó tự trong cái sinh lý nó phát sinh ra tâm lý là cứ nhớ về nhà để được ăn có đạm. Bởi vì đó là nhu cầu tự nhiên cơ thể. Còn trên chùa thì khắc phục bằng cách là cho ăn trứng. Thì làm sao? Do thiếu đạm trẻ phát sinh cái tâm lý là muốn về nhà sớm hơn dự định, nó vỡ cái lớp học của mình. Ai có ý kiến gì?

[1:06:26]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! Kính bạch thầy! Nếu như mà ở môi trường ăn chay mà nếu như mà nếu mà cần mà cung cấp thêm chất đạm á, ta có thể là trong thức ăn là mình có thể thay đổi thức ăn liên tục, hoặc là trong ăn giả hoặc là trong giá, hoặc là cà rốt, khoai tây, những cái Thôi, cái đó cũng thiếu đạm. Có nhiều chất đạm nhưng mà Ít, không đủ, không đủ đạm, so với Có thể mình lại nói nói giống như thầy, vậy là có thể là mình cho thêm ăn trứng. Nhiều khi phải cải cách, phải không? Phải thuyết phục chùa mình để cải cách cho mấy đứa nhỏ. Có thể cho thêm ăn trứng nhưng mà Trứng. Dạ. Và mình phải ăn làm gương nữa. Rồi, cảm ơn thầy.

[1:07:11]Một ý kiến, nghĩa là mạnh dạn cải cách mở rộng ra để khắc phục cái này. Ai có ý kiến gì nữa? Rồi, thầy đây! Mô Phật bạch thầy! Chúng ta phải biết chế biến món ăn cho phong phú. Chế biến món ăn phong phú, dạ, ngon miệng ha, hấp dẫn để mặc dù ăn chay mà trẻ nó vẫn cảm thấy ngon miệng. Đó cũng là một ý kiến hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa?

[1:07:36]Cái này tôi kể thật một câu chuyện, tôi kể thật một câu chuyện: Hồi đó tôi hay đi chùa, tới nghỉ học thì cứ đi vô chùa. Lúc đó cái ngôi chùa quê cũng vắng vẻ. Hễ mỗi lần rảnh thì tôi cứ vào ngồi chùa mượn cuốn kinh để đọc. Ví dụ cho thầy cho con mượn cuốn Pháp Hoa ngồi lặng lẽ đọc, hay thầy cho con mượn kinh Hoa Nghiêm ngồi lặng lẽ đọc. Một bữa nọ tôi vào chùa thấy tự nhiên chùa đóng cửa từ trên xuống dưới kín mít hết. Đi lần lần đi tìm không thấy ai, thì tôi nhìn đi xuống tới nhà bếp, tới nhà ăn cái nhìn qua cái kẽ, thấy mấy thầy đang ăn cái gì đó. Ăn gì ăn ăn rồi bỏ xuống cho con chó ở dưới nó ăn.

[1:08:09]Ăn nó bỏ xuống, ngồi trong lòng không biết thầy ăn cái gì mà cửa đóng từ trên xuống dưới, mà lại có bỏ cái gì ra bỏ dưới con chó nó ngồi nó ăn ở dưới? Không hiểu, đến giờ này vẫn không hiểu. Rồi sau này tôi đi tu rồi, thì gặp một ông thầy ở ngoài Huế ông đi tu chung. Ổng mới nói chớ: "Thực sự là mấy ôn ở Huế cho điệu ăn mặn. Cứ một tuần một lần hay một tháng một lần đó, dắt hết ra nhà một Phật tử thân tín, là kêu nhờ Phật tử đó nấu một bữa ăn mặn cho mấy chú điệu ăn. Vì trẻ đang phát triển không thể thiếu được. Mà mặc dù việc này không công khai, nhưng mà phải cho." Tôi thấy rất là lạ, tôi nghe ông thầy nói như vậy, mà không biết thật hư thế nào.

[1:08:44]Mà nói mấy mấy mà các ôn, tức là Hòa thượng lớn á, tức là các ôn rất gan dạ mở rộng chứ không có bó hẹp. Mà tôi không biết chuyện này có thật hay không? Tại nghe ông thầy đó kể mà tôi cũng chưa kiểm chứng lại bằng cái nguồn tin khác nữa. Thường mình nghe một chuyện gì mình phải kiểm chứng qua nhiều nguồn rồi mới kết luận, nên chỉ nghe ông thầy đó thì không biết sao. Còn mắt thì thấy một lần mà cũng không thấy rõ, nên cũng không biết, không biết chuyện gì. Thấy mấy chú điệu ngồi ăn ăn ăn cái gì rồi bỏ bỏ, rút từ trong cái miệng quăng xuống con chó nó ăn, rồi không biết cái gì. Nhưng mà đó, rồi ai có ý kiến gì nữa không? À, con. Dạ Mô Phật bạch thầy!

[1:09:18]Theo con thì mình có thể là mời cái người Phật tử mà tới nấu đồ mặn một tuần một lần, hai lần gì đó cho nó ăn. Thầy? Rồi thầy tổ cầm roi rượt con chạy khỏi chùa không? Dạ không, tại vì chùa con hồi nhỏ trẻ mồ côi mấy đứa nhỏ mồ côi chùa cũng cho ăn mặn thầy. À à à, bên chùa con thì được cái thuận lợi ha? Đúng là trẻ mồ côi mình không bắt ăn chay được, có cho ăn mặn. Thì đó là một trường hợp cái này này có trường hợp đặc biệt là trẻ mồ côi, hay. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Con. Mô Phật thưa thầy! Theo con thì chọn người nấu ăn xuất sắc á thầy. Chọn người nấu ăn xuất sắc. Mình thay đổi món ăn liên tục. Thay đổi món ăn liên tục.

[1:09:59]Dạ. Rồi thêm... Cái điều chắc tụi con không biết là thầy có giảng một bài phương pháp nấu ăn ngon. Phân tích rất khoa học, bữa nào gửi cái đĩa đó xuống tặng. Đó cũng là một ý kiến hay. Thay đổi món ăn cho lạ miệng để các em ăn được ngon, ăn được nhiều. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Ăn dặm. Ăn dặm thêm. Ăn dặm thêm. Rồi, đến một trường hợp nữa này: Huynh trưởng chăm sóc theo dõi các em chưa chặt chẽ cho nên nó phát sinh sơ suất mà không kiểm soát được, hoặc là ngược lại huynh trưởng chăm sóc các em nhiệt tình quá, cái phát sinh tình cảm cá nhân giữa em đó với người huynh trưởng. Mình làm thầy mình giao cho huynh trưởng theo dõi để kiểm soát

[1:10:45]giữ gìn đời sống kỷ luật, đạo đức các em, nhưng mà có những người họ hời hợt, cái em đó sơ suất tùm lum không biết, hoặc là theo nó kỹ quá rồi cái phát sinh tình cảm cá nhân. Vấn đề này có, rồi phải làm sao? Dạ thưa con nói là một vị huynh trưởng hoặc là một vị thầy đứng ra quản lý một cái lớp học thì cần phải có trách nhiệm chăm sóc quan tâm đến các em, nhưng cần phải có khoảng cách giữa thầy và trò, giữa huynh trưởng và các em. Thì đó là lời mình răn nhắc trước khi đi vào tổ chức phải không? Mình tập huấn huynh trưởng trước, ý con nói là vậy gì phải không? Rồi đưa lên Trung Tấn có ý kiến gì.

[1:11:21]Kính bạch thầy, ý của con cũng gần. Trước khi mình chọn ra một cái vị huynh trưởng á thì mình gọi là đã đầy đủ cái cái vấn đề đạo đức rồi cái trách nhiệm, cái năng lực, vân vân thì mình mới chọn vị ấy là vị huynh trưởng. Và khi chọn rồi dĩ nhiên mình sẽ sinh hoạt tư tưởng trước khi mà cho cái người đó đảm trách cái công việc của mình. Dĩ nhiên cái vấn đề tình cảm nó nảy sinh nó ngoài ý muốn thì khi rủi mà có những phát sinh chuyện như thế này thì mình sẽ gọi huynh trưởng đó để làm việc lại về vấn đề cái cái thỏa thuận giữa huynh trưởng với mình. Và nêu ra những cái vấn đề hạn chế, nếu mà thí dụ như huynh trưởng

[1:12:13]quan tâm cái bạn đó quá, các các em khác sẽ bị bỏ rơi thì sẽ tội nghiệp cho các em. Rồi cái vấn đề tình cảm đó nó nảy sinh như vậy thì thầy cũng mất đi một huynh trưởng và lớp cũng mất đi một cái cái bạn như vậy nữa. Vì lúc đó... Tức là mình đang thuyết phục phải không? Dạ. Thuyết phục lý lẽ, có tình có lý để cho những người đó đừng như vậy nữa, phải không? Dạ. Rồi, cảm ơn. Thôi để qua một bên. Vấn đề của một ngày là: Mưa bão bất ngờ làm ta sai kế hoạch giảng dạy. Nhiều khi lớp học mình mở nửa tháng, hết ba ngày bão to. Hôm đó tới cái môn phải thực hành ngoài trời, mưa bão dầm dề không không tổ chức được.

[1:12:52]Những cái trở ngại như vậy, ta phải biết trước, lường trước á. Làm sao? Nếu vậy thì làm sao? Dạ, A Di Đà Phật! Bạch thầy, theo con nếu như mà trong quá trình giảng dạy mà gặp mưa bão bất ngờ để làm trở ngại việc dạy của mình thì lúc đó mình có thể linh động để chuyển đổi giáo án. Nếu... Đúng, ý kiến này... Rồi, đó là một ý kiến. Rồi, tốt lắm. Rồi, linh động chuyển đổi giáo án. Hôm đó nếu mưa bão thì thôi cho học trong trong nhà, cái môn học ngoài trời này đổi qua qua lúc nắng. Rồi, đó, ý kiến rất là hay. Ai có ý kiến gì nữa? Dạ Mô Phật, kính bạch thầy! Theo con, thí dụ như là nếu ngày mai mà cái dạy chương trình dạy là ở ngoài trời thì

[1:13:31]tối nay con xem dự báo thời tiết trước. Nếu như mà thời tiết có mưa thì ngày mai sẽ đổi chương trình học trong nhà và cái đợt cái buổi học ngoài trời sẽ là một ngày khác. Thật ra đó, cách đây chừng 3 năm thôi cái việc dự báo thời tiết luôn luôn sai. Nó cười lắm! Có một cái người có một câu chuyện vui thế này: Có một cái người đó họ phóng viên mới hỏi cái ông nông dân, hỏi: "Tại sao anh lúc nào anh cũng đoán đúng là trời sẽ mưa hay nắng vậy, hay vậy?" Nói là: "Tôi nhờ nghe radio." Nói: "Không, radio luôn luôn nói sai." - "À đúng rồi, tôi nghe radio xong rồi tôi suy ngược lại. Hễ radio báo mai mưa là tôi biết mai nắng là tôi đi làm,

[1:14:11]mà radio báo mai nắng là tôi biết mưa mai đi làm chuyện khác." Tức là dự báo thời tiết luôn luôn sai. Nhưng mà thôi bây giờ thì đỡ hơn, bây giờ do cái thiết bị vệ tinh nó mạnh hơn nên tương đối là bây giờ đã đúng tới 80%. Thôi ý con cũng hay. Rồi ai có ý kiến gì khác? Kính bạch thầy, theo con thì mình đã mở lớp học thì phải chuẩn bị những cái cái việc gì nó bất trắc nó cũng sẽ xảy ra, cho nên cái vấn đề phòng hộ về lũ lụt, mưa bão đó thì mình phải có những cái cái phương tiện để mà né tránh. Thí dụ như sơ tán các em lên một cái cái vị trí cao hơn, an toàn hơn. Và sinh hoạt tư tưởng các em để các em có được một cái tinh thần tốt,

[1:14:52]vững, ổn định được lớp học chứ không bị rối ren, hoảng hốt vì vấn đề mưa bão rồi lũ lụt nó bất chợt xảy ra. Dự phòng. Dạ. Rồi thôi cảm ơn thầy. Lần ở trên chùa tôi cũng bị, bữa đó là buổi sáng tổ chức cho mấy em đi biển, kéo đi hết sạch biển, ở nhà cơn mưa lớn đổ xuống ngập lụt, lũ lụt cuốn trôi phăng hết gần hết cái sân chùa, đồ đạc tùm lum hết. Mấy đứa sáng đi chơi vui vẻ về, cái chùa không còn nữa, tan hoang hết trơn luôn. Nhưng mà bữa đó cũng may là nó đi hết á, thì chùa mình tự xử lý lấy thôi. Cũng có những trường hợp lạ lùng, bất ngờ như vậy. Mà cũng không ai lường được là nó sẽ ngập lụt đến như vậy.

[1:15:25]Rồi có một trở ngại nữa nè: Các em dùng điện thoại cá nhân nên xao lãng việc học tập. Ba cứ sắm cho nó cái điện thoại, trong lớp nó cứ nhắn tin nó gọi điện thoại. Rồi làm sao? Khắc phục làm sao? Rồi, Trung Tấn. Kính bạch thầy, con nghĩ mình sẽ cảnh cảnh giác các em là sẽ nói bố mẹ không cho tiền quà cho các em nữa. Rồi cắt các cái khoản tiền nếu mà các em tiếp tục xài như vậy. Mình phân tích cho các em hiểu cái cái lứa tuổi các em không cần thiết phải dùng điện thoại. Hỏi rõ các em dùng vì mục đích gì, có cần thiết hay không. Và có thể nêu ra những tác hại của việc sử dụng điện thoại không đúng, ví dụ như là ảnh hưởng đến hệ thần kinh, não, vân vân.

[1:16:16]Đưa ra những cái mặt hạn chế để các em ý thức được cái việc sử dụng điện thoại là không tốt, tốn kém và... Dạ. Rồi, cảm ơn. Thêm thầy này phải không? Đưa đưa mi-rô xuống cho thầy này. Dạ thưa thầy, theo theo con đó thì là nên nếu mà mình mở lớp học thì mình sẽ có một cái điện thoại riêng, có người quản lý để có cái việc cần gì các em tới đó điện, không cho mang điện thoại cá nhân. Không cho dùng điện thoại cá nhân. Ý kiến này rất là hay. Rồi được. Rồi đưa tới thầy kia. Dạ, A Di Đà Phật! Con cũng giống với thầy đó là mình phải đề ra cái thanh quy của lớp học mình là tức là không cho các em mang điện thoại theo trong thời gian khóa học.

[1:16:55]Và các em có cần thiết liên lạc với bạn bè hay là gia đình liên lạc tới điện thoại chùa của chùa. Và... Dạ, A Di Đà Phật! Thôi, ý kiến đó thường thường là chuẩn á. Rồi, con. Đưa qua đây luôn. Không cho dùng điện thoại cá nhân. Rồi. Dạ Mô Phật, thưa thầy, theo con nghĩ thì trong một vô trong lớp học á thì một tuần cho các em dùng điện thoại một ngày chủ nhật.

[1:17:25]Cái này hơi lạ nha. Thường thường á, trong lớp học á, ngày chủ nhật quý lắm, phải học luôn à. Không có bỏ ngày nào hết trơn á. Ngày nào cũng học, học vì tập trung cực lắm. Không có giống như mình là ngày chủ nhật nghỉ ngơi đâu, không có đâu. Rồi. Mô Phật, kính bạch thầy là mình sẽ tịch thu và giữ giùm các em sau khóa học rồi mình sẽ trả lại ạ. Không, cũng là đúng đấy, đúng như vậy, nhưng mà cũng là một giải pháp rõ hơn phải không? Là phải tịch thu đàng hoàng, ghi tên rồi xong rồi sau đó mà trả lại. Rồi. Không, đối với thầy không nó sẽ không bỏ đâu. Có điện thoại nó mới bỏ học. Không điện thoại nó mới đàng hoàng, nó mới tập trung nó học, yên tâm chuyện đó nha.

[1:18:09]Yên tâm. Còn một điều nữa nãy giờ không ai nói. À đưa thầy đây, không biết thầy có nói không. Đưa đưa mi-rô đây. Mô Phật! Kính bạch thầy là nếu như mà cho xài điện thoại là có thể là cho xài nhưng mà đều không được đem điện thoại vào lớp học. Khi trong trong giờ học là không được cho đem điện thoại vào. Trong giờ học không được đem điện thoại vào. Tức là hơi nới lỏng ra một chút ha? Thầy này hơi dễ chịu nha. Rồi. Ý kiến này xong chưa? Còn ai ý kiến gì về vấn đề điện thoại nữa không? Vấn đề này coi bộ sôi nổi. Còn nữa hả? Con vẫn còn nói ý kiến về điện thoại? Thưa thầy, theo con nghĩ mà hết tất cả mọi biện pháp mà không được thì cắt ổ điện.

[1:18:56]Cắt ổ điện? Không cho sạc á hả? Tháo ổ điện, xài... Ý đây là vậy hả? Ngộ quá ha! Điều này hơi lạ à.

[1:19:12]Thôi thôi để để cho tụi con tự suy nghĩ thầy không có kết luận. Bây giờ qua một trở ngại khác nè: "Vài vị trong giáo hội chưa hiểu nên đôi khi gây khó khăn." Cái này đụng tới giáo hội. Tại vì giáo hội là nhiều vị chứ không phải là một vị. Có những vị đồng ý rồi nhưng lại có những vị phía dưới lại là gì? Lại hạch sách hỏi này hỏi kia. Cái này cũng vì giáo hội chứ không phải là vấn đề người con người nhỏ nhỏ. Vậy ta làm sao? Dạ Phật, mình nên đến cái vị đó mình giải thích là cái cái điều lợi của mình dạy trẻ vậy thế rất là tốt, à sau này à những cái những cái vị trẻ lớn lên á sẽ giúp được à... Rồi được à.

[1:19:48]Ừ, ý kiến này chắc đại khái là vậy. Sẽ còn nhiều cách nữa, có những người cũng nghĩ đến, thôi ta không có thời gian, ta đi qua cái. Đây là vấn đề nè: "Ta còn trẻ nên kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, khiến cho trẻ chưa ưa thích lắm." Vấn đề này lớn đây. Quan trọng là người giáo thọ giảng cho hay nó mới thích, nhưng mà vì ta còn trẻ ta mới ra trường việc giảng dạy ta chưa hấp dẫn, trẻ chưa thích. Đây là trở ngại rất là lớn, vậy phải làm sao? Trả lời câu này cho nhiều đi nha. Mô Phật là nếu như mà mới lúc đầu có thể là ta giảng dạy chưa hay, làm trẻ ta trẻ có thể không thích, ta có thể là do mình

[1:20:32]phải về coi lại có thể là do không kể chuyện nhiều hoặc là giảng mình giảng hơi khô, hoặc là cho trẻ không cho trẻ làm việc, làm trẻ trẻ...

[1:20:48]Chủ động hơn trong việc học ha, tập. Dạ. Không phải là thụ động ngồi nghe hoài. Dạ. Tức là ta cố gắng là cải thiện phương pháp giảng dạy ha, Dạ. cải thiện cái nội dung giảng dạy, vân vân. Rồi, ai có ý kiến gì nữa? Mấy thầy ít trả lời quá đó nha. Đây Trung Tánh. Để Trung Tánh trả lời xong đưa xuống... Kính bạch thầy, con ngoài vấn đề mình đứng trước lớp giảng dạy, có thể kết hợp thêm cho các em coi các cái phim về Phật giáo hoặc là truyện tranh vân vân. À. Để tăng cái sức thuyết phục. Ừm. Và dĩ nhiên mình sẽ xét thấy cái khả năng thực lực của mình chưa đủ thì thỉnh thêm sư huynh hoặc là những vị

[1:21:27]chư tôn đức giỏi hơn để về cùng hỗ trợ với mình. Ý kiến rất là hay, rồi rồi. Trung Tánh đưa xuống kia luôn, đưa xuống có cô gì vừa mới giơ tay. Dạ A Di Đà Phật, dạ bạch thầy, theo như con thì ví dụ như mình là một người đứng ra mình tổ chức mà mình còn trẻ chưa có kinh nghiệm thì trước tiên mình phải mời những vị giáo thọ khác về dạy. Và rồi mình thấy những cái kinh nghiệm của những vị đã dạy mình học hỏi theo. Để ý giùm thầy chỗ này: mình cứ mời người ta cái mình không giỏi được á. Mình cũng phải dạy. Chứ không dạy không nâng tay nghề lên được. Mình dạy nhưng vẫn mời thêm, chứ nói như con là mình

[1:22:06]không dạy mình mời người ta không là không được. Dạ không. Nói như Trung Tánh á: mình dạy nhưng mình cũng mời thêm, mình thêm này thêm kia phải không? Đó nha. Rồi, nhưng mà dù sao con có ý kiến đó con cũng là rất là vô ngã. Rồi, ai có ý kiến gì nữa về vấn đề này? Mô Phật, thưa thầy, theo như con nghĩ là khi trong cái giờ mình giảng dạy mà trẻ nó chán thì mình cho nó giải lao 15, 20 phút và sau đó trong cái giờ giải lao đó mình tìm những cái bạn nào hát hay thì mình cho nó đứng lên và hát. Tức là con dùng hơi kỹ xảo, phương tiện chút ha. Để mà cho nó đỡ chán rồi mà nó có tinh thần học tiếp, phải không?

[1:22:38]Nhưng lúc đó nó cứ thích nó chơi hoài, nó sợ vô lớp lắm. Nhưng thật ra vẫn chính giỏi hay làm sao hay trong lúc đang học á, ừ, chứ còn ngoài học mà hay thì nó cứ thích ra ngoài lớp không. Dạ Mô Phật, bạch thầy, thường mà khi những đứa trẻ nó nhàm chán là do có khi là kiến thức của mình nó bị lạc hậu, mình phải cập nhật với những thông tin thế giới, xã hội, làm mới mình, thưa thầy. Ý kiến con hay đó. Thật ra có nhiều điều ta trong chùa ta không biết mà đứa nhỏ nó biết hết á. Ừ, nó lên mạng này nọ nó biết hết trơn, cho nên những điều ta nói cái nó thấy cũ kỹ, lạc hậu, nó thấy gần như là người này dạy thua nó biết,

[1:23:18]trong khi là mình làm thầy, mình phải dạy những điều người ta chưa biết, còn đây mình dạy những điều mà nó biết hết trơn. Nên ý kiến con cũng là hay đó. An Mãn phải không? An Mãn, rồi. Rồi, bây giờ thì qua vấn đề khác. Là: "Vài vị giáo thọ chưa nắm vững tâm lý của trẻ, dạy cho trẻ mà đứng nói mãi không dừng, không hỏi đáp, không kể chuyện, không ví dụ, khiến cho trẻ mệt và chán." Thì cái này mình làm sao? Mình góp ý, phải không? Thì thôi mình kêu cái vị giáo thọ ra, mình thấy ổng dạy một lần mình biết rồi, mình sẽ mời ổng ra mình nói chuyện riêng. Thôi câu này nói vậy vậy. Bây giờ: "Ta lo dạy trẻ mà quên tập huấn các huynh trưởng trước,

[1:23:54]nên những người này cũng lúng túng trong việc theo dõi, chăm sóc trẻ." Thì thôi cái này khắc phục bằng cách là ta ta tập huấn trước ha, ta làm việc trước. Rồi bây giờ một cái trở ngại là đang giữa khóa học bất ngờ có nhiều người thích quá đưa thêm trẻ, đưa thêm các em xin học nửa chừng. Vì họ nghe đồn: "Trời, cái lớp nó dạy mấy đứa nhỏ nó thích quá! Mà hay nó về đến thăm tụi nó thấy ngoan quá!", đồn đồn đồn cái đang nửa khóa học đem đóng vô chất thêm nửa lớp nữa. Rồi làm sao? Nhận luôn.

[1:24:26]Rồi bây giờ giơ tay lên nói đàng hoàng phát biểu này, vấn đề này sẽ có đấy. Mô Phật, kính bạch thầy, khi lớp học đang học giữa chừng mà có một số em vô xin học nữa thì chúng ta không thể nhận được nhưng mà chúng ta phải nhận cho học rồi trở về chứ không được nghỉ ở đó. Coi như là cho bán trú, dự thính á hả? Dạ Mô Phật. Ý nói vậy. Rồi, đó cũng là một ý kiến. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Dạ Mô Phật, bạch thầy, là theo con thì nên nhận. Nên nhận. Dạ, nên nhận rồi sau đó là mình sẽ lập những cái nhóm học rồi sẽ cho những cái bạn giỏi, hai, ba bạn giỏi gì đó kèm từ từ. Tại vì Người đi trễ vẫn là được học để không bị thiệt thòi.

[1:25:08]Được một ngày vẫn lợi ích một ngày, phải không? Ý là như vậy. Rồi, đây cũng là ý kiến hay, rất rộng lượng. Rồi ai có ý kiến gì nữa? Rồi, thầy đi. A Di Đà Phật, theo con thì mình không nên nhận. Mà mình sẽ hẹn lại dịp khóa sau, đặng đặng sẽ có một cái đội ngũ để kế thừa cái lớp tiếp đặng cho cái lớp mình được liên tục. Ổn định kỉ cương hơn. Dạ. Chứ còn nhận vô nó sẽ bối rối, phải không? Nhiều khi nó rối loạn kỉ cương. Ý là như vậy. Rồi rồi, thầy cũng cám ơn. Ai có ý kiến gì nữa? Rồi, đây. Mô Phật, thưa thầy, theo như con nghĩ là mình nên nhận nhưng hẹn lại tuần sau để có thời gian mình chuẩn bị sơ, sắp xếp đầy đủ phương tiện cho các em.

[1:25:47]Có thời gian sắp xếp hơn, tức là nhận. Đó là lại có cái cẩn thận hơn, vẫn độ lượng, rộng lượng nhận thêm nhưng mà cẩn thận hơn, thêm một tuần để cho có thời gian sắp xếp. Rồi, ai có ý kiến gì nữa? Con hả? Rồi, đưa đưa qua. Dạ Mô Phật, theo ý của con là chúng ta nên nhận và mở thêm một cái lớp khác nữa, lớp mới nữa. Nếu con có giàu thì con cứ như vậy nhận thêm và mở thêm lớp khác phải không? Rồi, tốt. Rồi, ai có ý kiến gì nữa không? Nãy giờ thầy không có kết luận nha, mà tụi con đưa ý kiến ráng nữa mà làm á. Mấy chuyện này có thật á, nữa đó nha. Thôi bây giờ thầy qua vấn đề khác. "Tổ chức đi du hành xa như là học vượt rừng,

[1:26:24]tắm biển, thăm viện dưỡng lão, trại mồ côi, rất khó quản lý các em cho chặt chẽ để tránh tai nạn, thất lạc." Giờ làm sao? Nếu mà kéo nhau đi xa để mà mà tổ chức một cái trại hè, một cái trại dã ngoại hay là đi thăm trại mồ côi rồi vân vân. Thầy. Dạ Mô Phật, bạch thầy, mình nên a may đồng phục giống nhau. Một giải pháp hay. Rồi, hoan hô. Huy hiệu rồi đó. Huy hiệu rồi, rồi, hoan hô. Ai có ý kiến gì nữa? Con, con. Dạ Mô Phật, thưa thầy, theo con là mình nên chia các em ra để từng nhóm nhỏ để dễ quản trị hơn. À, chia từng nhóm, từng tổ. Rồi, con đưa ra phía sau có người giơ tay phía sau á, bàn cách một bàn đó.

[1:27:01]Dạ thưa thầy, thì theo con thì mình phân ra từng nhóm rồi mình cử một người nhóm trưởng để dễ quản lý các em. Ừ, giống như bên quẹt rầy tâm ha. Rồi, ai có ý kiến gì nữa? Thôi vậy thôi thầy qua vấn đề khác. Về vấn đề ngồi thiền á: "Khó kềm giữ cho các em ngồi thiền ổn định trong thời gian đầu vì các em rất hiếu động và đôi khi chính mình cũng chưa nắm vững hết kỹ thuật của thiền." Vấn đề này làm sao khắc phục? Thầy. Dạ Mô Phật, theo con thì mình nên phải tập tập trước a một vài ngày gì đó mình chỉ làm cho các em tập thiền chỉ thôi. Thiền chỉ để dừng lại các sự việc thôi rồi từ từ mới tập thiền.

[1:27:41]Không, thiền thì nó phải kết hợp cả luôn cả chỉ, cả quán trong trong một hệ thống chung chứ đừng tách ra. Qua Tết thì tôi sẽ dạy cái thiền cốt yếu nhất cho cái người xuất gia. Nhưng mà khi mình vận dụng cho trẻ coi chừng phải hơi chế một chút á, nhưng mà mình phải biết cái gốc để mình không đi sai, không đi xa. Nhưng mình phải biết cái gốc, chính mình sẽ tu tập đúng gốc, nhưng mà tùy dạy các em thì đôi khi có linh động. Như vậy. Con. Dạ Mô Phật, kính bạch thầy, để trẻ ngồi thiền không cảm thấy

[1:28:12]nản thì thời gian tập có thể là từ 10 phút rồi sau đó dần dần nâng lên và sau và cũng có thể là sau 10 phút là sẽ là những buổi thiền hành, đi thiền hành. Bởi vì tụi con chưa nắm vững kỹ thuật thiền, tụi con không có kinh nghiệm. Đừng bao giờ ngồi thiền 10 phút ít. Như người lớn ngồi cái vào là phải 30 phút ít nhất. Còn ngồi dưới đó là nó không có một cái động lực để chuyển biến nội tâm. Ít nhất là 30 phút. Nhớ, đây là kinh nghiệm. Có nhiều người cứ nương nương là: "Ờ thôi mới tập cho nó ngồi 15 phút", rồi coi như chưa có ngồi gì hết. Không bao giờ có kết quả, không bao giờ tìm được cái sự chuyển biến để rồi thích thú.

[1:28:51]Ít nhất 30 phút lên. Bắt đầu từ luôn luôn là 30 phút. Đó là kinh nghiệm thiền. Cho nên chính tụi con phải tu dữ lắm, cái thiền tụi con phải thực hành dữ lắm. Đây là con đường để làm thánh mà. Nên phải chính mình phải thực hành rất là kỹ. Như vừa rồi, vừa rồi là mới là lễ Thành Đạo tụi con nhớ không? Mùng 8 tháng 12. Trên chùa thầy tổ chức ba ngày liên tiếp. Tức là mùng 6 là đạo tràng của cả nước về để báo cáo một năm hoạt động, vừa hoạt động Phật sự, hoạt động từ thiện. Mùng 7 bắt đầu vào lễ là chiều mùng 7 là cho giao lưu những cái đối tượng, những cái cá nhân hoạt động tốt. Tới tối mùng 7 là thầy giảng một bài, sau đó là văn đêm văn nghệ.

[1:29:31]Rồi tới khuya, bắt đầu 4:00 sáng là đi vào lễ chính là khuya là giờ sao mai mọc, giờ Đức Phật thành đạo mới làm lễ chính. 3:30 mọi người dậy vệ sinh rồi xong hết, 4:00 bắt đầu ngồi thiền. Mà đêm trước đó đó mùng 7 trước khi thầy giảng là đã cho tất cả mọi người ngồi thiền. Tụi con nghĩ là trên chùa thầy mấy người đến dự lễ Thành Đạo? Bao nhiêu người đến tham dự? Mấy ngàn người. 13.900 người. Ngồi hết chật, hết khu vực chánh điện, ngồi luôn lan tràn lên tới đường mà lên cái bậc cầu thang tráo tời luôn. 13.900 người xe đậu dài không còn đường luôn. Cả lực lượng bảo vệ điều phối rất kỹ rất vất vả, mà rất là nề nếp.

[1:30:15]Mặc dù người ta phá rất là nhiều, nhưng mà mình vẫn giữ được buổi lễ thành công. Có những buổi lễ Vu Lan trên thầy tổ chức 20.000 người về. Đông nghẹt hết cả rừng cả núi. Buổi lễ Thành Đạo vừa rồi là 13.900 người. Mà thầy nghĩa là nhiều người đến là chưa từng biết ngồi thiền thì bắt phải ngồi nửa tiếng nghiêm chỉnh. Buổi bữa hôm mùng 7, bắt đầu khuya mùng 8 dậy là lễ chính. Đầu tiên vô là chỉ nghe ba tiếng chuông, hướng về Phật lễ. Chứ làm sao chánh điện đâu ở đó mà 13.900 người mà đứng trong chánh điện được. Chánh điện chỉ được vài trăm người, còn tất cả là ở ngoài sân. Sân che bạt lại ngồi la liệt, đêm người ta ngủ đầy rừng hết trơn vậy đó.

[1:30:56]Ba tiếng xong là tự động lễ Phật trong im lặng, rồi bắt chân ngồi nửa tiếng, không có tiếng động gì hết. Ngồi suốt nửa tiếng rồi bắt đầu cái bài nhạc Đêm Thành Đạo cất lên, rồi sau đó nghi thức đi tiếp đi tiếp đi tiếp. Mà phải ngồi nửa tiếng. Dù không biết ngồi vẫn phải ngồi đúng nửa tiếng. Đây là cái việc tụi con nhớ đó, khi mà thực hành thiền chính mình cũng vậy, người xuất gia rồi tụi con bắt đầu bước vào tập là nửa tiếng liền, sau đó nhích lên liền. Chứ không được đứng yên nửa tiếng, phải làm sao kéo lên cho được được một tiếng. Tỳ-kheo là phải một tiếng ngồi thiền mới thiếp. Thì trong trường hợp các em như vậy á là cái câu này thầy

[1:31:31]sẽ không trả lời, mà chính tụi con phải ráng thực hành và hướng dẫn các em cho các em thích ngồi nha. Là do chính mình đã thích ngồi. Rồi, đây một trở ngại nè. Các em chưa biết tôn kính Phật tha thiết, phải đọc tụng lâu ngày rồi mới thấm dần. Mà trong khi cái lòng tôn kính Phật là một yếu tố rất quan trọng để cho các em tiến đạo. Ở đây thì tôi có soạn cái bài là Lời Nguyện Cầu Buổi Sáng dành cho trẻ mà rất nhiều gia đình đã cho con mình tụng hằng ngày hằng ngày và nó thâm nhập từ từ nó. Nó ngoan dần ngoan dần rồi bởi như là một bài thần chú nó đọc lâu ngày nó thấm vào trong tâm thức nó từ từ. Thành tâm quỳ dưới Phật đài, cúi đầu lạy Phật đón ngày mới sang.

[1:32:16]Phật đà từ ái nghiêm trang, cha lành của khắp mười phương vạn loài. Xin nghe con trẻ tỏ bày lời cầu nguyện của kiếp này, kiếp sau. Trước là cha mẹ ơn sâu, được nhiều phước đức sống lâu tuổi trời... vân vân vân vân nguyên bài. Bài này tụng chưa tới 5 phút. Nhưng mỗi ngày nó được tụng bắt đầu nó thấm dần, tâm hồn nó mở ra, đưa về nhà bắt cha mẹ cho con mình tụng hằng ngày. Rồi nó sẽ thăng tiến được, đây là trường hợp nó như vậy. Đây một trở ngại khác nè. Các em bị ảnh hưởng thông tin sai lệch trên mạng nên chưa có ý thức rõ về lòng yêu nước khiến ta phải thuyết phục rất vất vả. Tại trên mạng họ nói bậy nói bạ đủ thứ, có nhiều thông tin trên mạng

[1:32:59]nó xuyên tạc và dối trá làm cho các em không có lòng yêu nước. Trong khi một cái đạo đức quan trọng của con người là phải yêu nước. Không có lòng yêu nước thì anh có nói hay bằng trời, anh cũng là người không có đạo đức. Mà khi ta dạy đạo đức cho trẻ thì buộc ta phải dạy cái lòng yêu nước. Nhưng mà nhiều cái thông tin trên mạng trẻ nó coi, nói bậy nói bạ xuyên tạc phá hoại cái lòng yêu nước của trẻ, nên ta phải chấn chỉnh điều này. Rồi chấn chỉnh cách nào? Tự suy nghĩ nha, vấn đề này lớn ta không nói trong một hai lời. Mọi người để ý nghe, nữa làm bài thuyết phục. Có những em lười làm việc khi được phân công rửa chén, quét nhà thì tránh né.

[1:33:40]Thì ta làm sao? Tại vì khi mà đi học đâu có bắt học không, phải cho nó làm lao tác, phải không? Tự quản với nhau, tự rửa chén, quét nhà, đôi khi phụ nấu cơm chút đỉnh vân vân, những việc mà vẫn phải làm. Mà mấy đứa nó lười lười lười lười, mà mấy đứa lười lười đó là mà nếu nó lười là cuộc đời nó hư rồi, nó không biết làm phước. Lớn lên đi đâu cũng không ai xài. Phải làm sao cho trẻ siêng năng, thích làm việc, thích cống hiến, thích phụng sự, mà thích lao động bằng tay chân. Nhớ, cái hay con người ta ban đầu vẫn là lao động bằng tay chân. Còn ví dụ nếu cái người nào đó nói là rất là siêng năng phụng sự mà chỉ dùng đầu óc

[1:34:16]thôi, ta biết rằng người này vẫn không có căn bản, phải biết lao động tay chân. Phải biết lao động tay chân mới là người mà giỏi giắn được, nên ta phải dạy trẻ nó biết làm lụng bằng tay chân. Để nó yêu thương cuộc đời hơn, yêu thương con người hơn. Còn đứa trẻ mà nó sống trong nhung lụa, lớn lên chưa bao giờ nó biết lao động tay chân nó sẽ không bao giờ biết thương người nhiều. Nên chính những đứa trẻ nào có lao động tay chân nó mới đạo đức mới mở ra được. Nên hồi lúc mới giải phóng, lúc giải phóng chắc tụi con chưa đẻ mà. Ở trong miền Nam có một cái chủ nghĩa, một chế độ khác. Tới chừng giải phóng rồi cái mới Việt Nam mới áp dụng cái chế độ xã hội chủ nghĩa.

[1:34:58]Một cái câu nói biểu ngữ hay giăng ngoài đường là: Lao động là vinh quang. Sau này nó mới chế thêm: lang thang thì chết đói, mà hay nói thì ở tù gì đó. Mấy người họ chế nhạo á. Nhưng mà cái câu nói mà: Lao động là vinh quang, ít ai hiểu được lắm. Ta phải đi qua một cuộc đời ta mới hiểu thật sự như vậy. Lao động là hạnh phúc, mình dùng chữ "vinh quang" thì hơi hơi cường điệu nhưng thật sự lao động chính là đạo đức, là hạnh phúc. Như trong các thầy các cô đây mà ai mà chưa từng lao động tay chân thì đó là một thiếu sót lớn của cuộc đời. Ở trong cái đệ tử của tôi trên núi vậy, có ông thầy đó ổng nhỏ lớn đi học không à.

[1:35:33]Quần áo cha mẹ giặt, cơm cha mẹ nấu cho ăn, con cưng á, rồi sau này lớn lên phát tâm đi tu. Như công tử bột á. Tôi phải nói hoài, nói: "Thầy rất lo lắng cho con. Con không từng lao động tay chân nhiều, sau này sức khỏe con kém mà mình không năng nổ được, phải ráng." Khuyên riết, cái có mỗi lần có cơ hội lao động cái chú ráng đi ra chú lao động, rồi chú về chú cảm thấy hạnh phúc, lần lần mới hiểu. Nên trẻ trong trường hợp đó ta phải phải hết sức khuyên bảo, để trẻ yêu thích cái lao động tay chân.

[1:36:04]Trường hợp là ta dạy các em bài Cảm Hóa Bạn Xấu. Trong các bài mà dạy các em về đạo đức phải có một bài là cảm hóa bạn xấu. Nhưng mà phải coi chừng các em là tiếp cận với bạn xấu rồi cái lại bị bạn xấu ảnh hưởng. Không cảm hóa được mà lại bị bạn xấu ảnh hưởng. Đây đây là điều mà ta phải hết sức cẩn thận khi ta soạn bài. Đủ truyền cho các em lửa và sức mạnh để các em đủ sức lôi bạn xấu trở lại đường tốt nha. Ta sẽ dạy một cái bài về tình yêu nam nữ, về giới tính. Nhưng cái bài như vậy rất khó nói rõ ràng làm cho các em không hiểu rõ. Mà ta không nói rõ được, mà không nói rõ thì nó không hiểu. Mà ta lại không nói rõ được. Đây là một trở ngại rất là lớn. Chính tôi đã bị.

[1:36:49]Lần đó, nghĩa là dạy một bài về tình yêu giới tính nam nữ trên chùa cho các em học hè. Kêu lên mình nói đã đời xong nó ngơ ngơ ngơ ngơ. Tại có mấy đứa nó biết rồi thì thôi nó cứ cười cười cười là nó biết rồi. Nó học ở đâu rồi nó biết. Mà có mấy đứa hỏi nói: "Sư phụ giảng vậy con hiểu không?" Nói: "Dạ, con không hiểu." Tại mình nói mé mé không á, nói mé mé xa xa gần gần đâu có nói ngay được. Nó không hiểu. Mà hổng lẽ nói huỵch tẹt ra cũng không được. Cho nên bài về giới tính nam nữ là bài rất quan trọng, nhưng mà lại rất khó giảng, rất khó nói. Đây là một trở ngại lớn của của người mà tổ chức cái lớp học cho thanh thiếu niên.

[1:37:24]Đó là một trường hợp. Ví dụ như trong khóa học của mình, mình nhận cả nam và nữ, phải không? Chớ hổng lẽ chùa mình nhận nam không, không nhận nữ, hoặc nữ không nhận nam. Mà nhận cả nam và nữ như vậy ví dụ mình là chùa Tăng, mình nhận các em nữ thì buộc lòng mình phải nhờ huynh trưởng nữ đến theo dõi mấy đứa nữ. Mà nếu mình là chùa Ni, mình có nhận học nam thì phải nhờ huynh trưởng nam đến theo dõi mấy đứa nam, theo dõi ngày đêm luôn, chứ mình đâu có tiện. Thì như vậy việc xuất hiện cái người huynh trưởng nữ ở trong chùa Tăng, xuất hiện huynh trưởng nam trong chùa Ni làm điều khiến thầy tổ ta khó chịu,

[1:38:01]mà nó cũng làm một cái cái hơi xáo trộn cái đời sống trong chùa. Vấn đề này xử lý làm sao? Thầy.

[1:38:14]Cho dành cho huynh trưởng nữ hoặc nam á? Cố gắng tạo khu biệt lập, phải không? Dạ. Đó là trường hợp chùa rộng, đôi khi chùa hẹp thì lại lại vấn đề này lại là một trở ngại nặng nề, trầm trọng. Ai có ý kiến gì thêm? Dạ Mô Phật, kính bạch thầy, thì con nghĩ nếu như chùa hẹp á thì mình có thể không không có lưu lại cái người huynh trưởng đó thì không có lưu lưu lại ở chùa. Ừ, đây là một giải pháp nếu chùa hẹp, phải không? Chùa rộng thì thôi mình lập khu biệt lập, nhưng nếu chùa hẹp thì ta có một giải pháp ý kiến của con tên gì? Nhuận Mỹ. Như Nhuận Mỹ nêu ra là: Thì ta không có không ở đêm lại ha? À, cho ban ngày lại học thôi, phải không?

[1:38:56]À đó là một là một ý kiến. Nội trú.

[1:39:02]Ban đêm thì nếu mà về như vậy ban đêm ai coi nội trú? Mình tự coi. Đó. Mình tự coi hả? Mình tự coi. Mà tụi con khó vì nó là nam á. Ví dụ như như như thầy cũng vậy, thầy là Tăng chứ sự thực là bên cư sĩ nữ thì không bao giờ thầy bước tới khu đó. Thầy hoàn toàn giao cho Ni kiểm soát thì đó kiểm soát rồi báo cáo lại thôi, không bao giờ thầy bước tới khu của nữ, kỳ lắm. Nó cũng là một cái khó chứ không phải dễ. Thưa thầy, theo con nghĩ là trước khi mà mượn huynh trưởng thì mượn những bậc, những vị huynh trưởng mẫu mực. Thứ hai nữa là mình hạn chế hạn chế tiếp xúc, chỉ tiếp chỉ cần thiết những cái trao đổi những

[1:39:41]việc cần thiết trong vấn đề quản lý các em. À, con có ý kiến là những người huynh trưởng tốt, có thể hơi lớn tuổi ha, hơi chín chắn, mình biết trước là phẩm hạnh tốt. Nhưng mà bản thân chính mình cũng có cái sự ngăn cách nào đó, khoảng cách nào đó. Ý kiến con cũng lại được. Có ai có ý kiến gì thêm không? Ta qua phần việc khác. Rồi, bây giờ có một vấn đề nè: Ở tuổi các em là cái tuổi ăn, cho nên là bao nhiêu gạo thóc, tương mắm trong chùa mấy em dọn dẹp sạch hết, là thầy tổ mình phát hoảng luôn.

[1:40:14]Mà đây là vấn đề thật sự đó, ăn khủng khiếp, ăn ngoài dự tính của mình. Ăn mua gạo không kịp luôn. Vấn đề này sao?

[1:40:26]Xin. Giải pháp xin. Rồi, thôi qua vấn đề khác. Có này: Khi mà tổ chức cái thời khóa như vậy đó không bao giờ mà thời khóa sát sát sát sát được hết. Luôn luôn có những giờ trống không làm gì để cho các em vệ sinh cá nhân hoặc là sinh hoạt cá nhân. Lúc đó mọi người cũng được nghỉ ngơi, huynh trưởng nghỉ ngơi, giáo thọ nghỉ ngơi, luôn luôn khoảng giờ trống. Giờ trống đó các em không biết làm gì, và đó là nguy hiểm. Không thể không có giờ trống, phải có những giờ trống, chứ không thể mà học hết cái này kéo qua sinh hoạt cái kia, kéo qua đi ngồi thiền, qua tụng kinh, lên lớp học, như vậy họ không có chịu nổi.

[1:41:01]Phải có giờ hoàn toàn không làm gì, gọi là giờ trống. Nhưng mà giờ trống đó biết các em làm cái gì? Sinh hoạt lại lọt vào thời khóa rồi. Xem phim, đọc truyện giải trí. Đọc truyện. Cái gì? Phim hoạt hình hả? Không đúng, thầy nói đúng đó,

[1:41:29]ta nên có cái thư viện truyện tranh để cho các em giờ trống, nhiều khi không làm gì các em lại bu bu quanh cái thư viện đọc truyện, truyện tranh. Nó nó lại hay, là lúc bấy giờ các em cảm thấy mình tự do, các em cảm thấy là không phải đi theo thời khóa nhưng mà ta đã để sẵn những cái mồi để cho các em không đi ra ngoài cái gì sai lầm. Là cái thư viện là một giải pháp cho cho việc này rất là hay. Rồi một trường hợp nữa nè, có khi chùa ta ở gần nhà dân quá, các em bị xao lãng, bị ảnh hưởng. Chùa bên kia nó mở tivi, nó mở nhạc nó lớn lớn quá, ảnh hưởng quá. Thì làm sao?

[1:42:10]Bây giờ chùa của tôi ở trên núi á thì biệt lập hẳn luôn, không dính gì, nhưng mà có những chùa không phải vậy. Ở dưới này là đồng bằng là ta thường hay bị cũng nhà dân gần gần đâu đó. Có khi chùa mình sát nhà dân luôn và rất ảnh hưởng đến việc mà đời sống tu học của trẻ. Chính mình cũng muốn điên cái đầu luôn chứ đừng có nói.

[1:42:31]Làm sao?

[1:42:35]Thật ra là mình phải qua mình phải làm việc với những nhà chung quanh hết, liên hệ mình cảm hóa, giáo hóa họ hết để họ họ gần chùa họ phải sống sao cho có phước. Chứ nói để cho chùa bị động mình mang tội, vậy đó. Rồi có trường hợp này, cha mẹ thương con mang mang đến thức ăn riêng cho con mình để bồi dưỡng. Nó làm xáo trộn cái nề nếp của lớp học. Thì mình làm sao? Buộc mình phải tịch thu mà ăn thôi chứ không cho tụi nó ăn rồi, phải không? Rồi một trường hợp nữa nè, cái thời khóa biểu mình lập ra chưa hợp lý, cho nên phải thay đổi từ từ cho nó hợp lý. Ở đây là coi, rồi đây là vấn đề lớn nè: Do ta chưa có chứng thánh cho nên ta còn bị cái gắt gỏng,

[1:43:27]không hòa nhã. Và chính những lúc điều đó nó bộc lộ ra, nó khiến cho trẻ bị bất mãn, nó mất niềm tin.

[1:43:37]Nhiều khi nó hư quá, nó khiến mình gắt gỏng. Vấn đề này làm sao?

[1:43:47]Có một lần hồi lúc ân thầy nhớ hồi còn nhỏ, lúc mới tu á, cái đến góp ý ông sư huynh của mình. Chúng mới nói: "Sư huynh ráng, sư huynh ráng cười nhiều chút, mặt sư huynh cứ đăm đăm cả ngày hoài, cái chúng họ họ căng thẳng."

[1:44:05]Cái ông sư huynh trả lời sao biết không? "Cái chuyện này khó lắm." Ổng nói rất là thật, chuyện này khó lắm, vì nó thuộc về đạo lực. Mà vấn đề này khó nhưng chính đề chính chúng ta sẽ bị. Khi ta tiếp xúc, ta phải lo lắng tổ chức công việc, đầu óc ta sẽ bị căng thẳng, và chúng ta rất là dễ nóng nảy, gắt gỏng. Mà nóng nảy gắt gỏng rồi cái ta gây ấn tượng không tốt cho em bé, cho các trẻ.

[1:44:34]Giờ phải làm sao? Con, Tuệ Tâm. Dạ mô Phật thưa thầy, theo con nghĩ thì ngay từ bây giờ mình phải tập sự điệu phục bản thân, hoan hỷ, khoan dung, tha thứ. Còn trong trường hợp bất đắc dĩ, nếu trường hợp đó đã bộc lộ ra để các em thấy thì cách duy nhất đó là mình gặp lại các em đó để có thể giãi

[1:44:56]bày. Tức làm cách nào đó để cho đừng để lại ấn tượng xấu trong lòng nó nữa, phải tìm cách xóa nếu mình lỡ, phải không? Nhưng mà quan trọng là từ bây giờ mình ráng điều phục tu tâm. Câu trả lời con hoàn toàn hoàn chỉnh đó, rất là tốt. Cho một tràng pháo tay cho con. Thôi mình ngưng đây đi, chứ vấn đề này nó nhiều. Nhưng mà tuy nhiên, khi ta tổ chức lớp học thì nhớ như vậy: Càng nhìn thấy những trở ngại nhiều chừng nào thì ta đỡ có cái thất bại nhiều chừng chừng nấy. Cái bài làm hôm nay là bài làm lần này, lần này là qua Tết xa lắm ta mới gặp lại, phải không?

[1:45:36]Hả? Cái thi mà thi học kỳ I á, không biết là bên Ban Giám hiệu có đòi hỏi thầy, thầy thấy mới mới môn lý thuyết không, thầy cũng chưa muốn tụi con thi. Đó, thầy sẽ như thế này, sẽ như thế này: Tức là nếu mà bên Ban Giám hiệu mà yêu cầu á, để mà lấy cái điểm thi thì thôi tụi con cứ cộng cái các bài vừa rồi. Cộng các bài vừa rồi là thêm cái cộng trừ thêm cái điểm mà trả bài, trả câu trả lời trong lớp á, làm thành cái lấy cái đó làm coi điểm học kỳ I. Học kỳ I để khỏi thi, khỏi thi. Tại vì cái thi môn này là là phải có thực hành kìa, nó mới thực sự là cái môn thi. Cái bài làm hôm nay là thế này: Nếu mà kịp á thì tụi con lấy luôn cái điểm bài này,

[1:46:17]nhưng mà thầy nghĩ là không kịp cho nên lấy những bài trước thôi. Lấy bài trước, lấy điểm bài trước để làm thành cái điểm của học kỳ I thôi nha. Cộng lại, tính điểm trung bình. Bài tập là: Đưa ra những giải pháp cho những trở ngại mà ta dự đoán sẽ xuất hiện tại lớp học của ta.

[1:46:33]Bài này nó phải dài, nếu mà làm kỹ dài lắm á. Mà mình càng làm nhiều chừng nào sau này mình càng giỏi chừng nấy. Và không phải là chỉ riêng tổ chức lớp học đâu, sau này chúng ta còn phải tổ chức biết bao nhiêu điều trong Phật sự suốt cả đời mình. Mà nhớ cái kinh nghiệm là: Càng nhìn thấy những trở ngại nhiều chừng nào thì càng đỡ sai sót chừng nấy. Còn đây có mấy bài lời cầu nguyện buổi sáng về phát mình tham khảo, thôi ta nghỉ. Nguyện đem công đức này

[1:47:02]hướng về khắp tất cả,

[1:47:11]đệ tử và chúng sinh

[1:47:19]đều trọn thành Phật đạo.