[0:08]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Thì à trước hết là kính thưa à ban tổ chức cái buổi nói chuyện, kính thưa à cô Hà - Tổng Giám đốc của Thiên Đường Bảo Sơn, à kính thưa các vị khách quý trong cái hiệp hội VACOD, à kính thưa quý phật tử. Thì ừm hôm nay trong cái bối cảnh xã hội như thế này à thực tế ta phải đối diện với sự khó khăn của của nền kinh tế của cả thế giới và của riêng Việt Nam. Thì ừm ai cũng có cái bản lĩnh dựng được một cái doanh nghiệp của mình và ai cũng có cái bản lĩnh để xoay xở, chèo chống để qua những cái lúc khó khăn. Nhưng không phải là ai cũng thành công. Vì nó còn những cái yếu tố nào đó mà ta cần phải trao đổi thêm với nhau.
[1:05]Đó ừ thì hôm nay à chúng tôi xin phép được đóng góp một cái yếu tố bé trong cái việc phát triển doanh nghiệp đó là yếu tố đạo đức và tâm linh. Những yếu tố mờ, rất khó nhìn thấy. À kính thưa quý vị! Thực sự thì khi ai bước vào con đường mưu sinh đều là một doanh nhân. Vì nếu ta định nghĩa doanh nhân rằng là một người bỏ vốn ra chấp nhận rủi ro rồi để đi tìm lợi nhuận thì cả người nông dân cũng là một doanh nhân. Vì rủi ro ghê gớm lắm, nghề trồng trọt rất là rủi ro. Rồi thậm chí một cái người đi bán kem dạo ngoài đường cũng chấp nhận rủi ro, mưa đổ xuống không ai ăn kem là xong, vân vân. Nhưng mà ta định nghĩa doanh nhân ờ vì cái người doanh
[1:57]nhân cái tầm mức họ bắt đầu lớn hơn, chuyên nghiệp hơn, cái sức ảnh hưởng của họ đến với số đông người hơn, họ phải thuê người à rồi cái việc của họ nó nó liên quan nhiều tới luật pháp, tới những cái học thuật về kinh tế, về xã hội cho nên ta gọi là doanh nhân. Và ừm và lâu dần rồi xã hội hình thành một cái đẳng cấp mới gọi là đẳng cấp của những những doanh nhân. Là hồi xưa gọi là những ông chủ, những người tư bản, những người bóc lột gì đó, nhưng mà sự thật rồi thì nếu không có mấy cái người đó thì nền kinh tế tiêu. Vì phải có những người có cái đầu và biết lãnh đạo, biết lèo lái, biết phán quyết, biết vạch ra phương hướng,
[2:41]từng cái doanh nghiệp cái doanh nghiệp như vậy đóng góp lại thành cả một cái nền kinh tế của cả quốc gia nên vai trò của doanh nhân rất là lớn. Và đã đến lúc chúng ta lại vinh danh những người doanh nhân giỏi là vì vậy, vì cái vai trò quan trọng quá. Nhưng mà dù có vinh danh những người doanh nhân thì ta vì định hướng xã hội chủ nghĩa ta cũng không quên là yêu thương, tử tế và vinh danh những người công nhân. Đó là vấn đề đạo đức thôi lát nữa nói. Hôm nay mục tiêu của ta là làm sao cho doanh nghiệp được phát triển bền vững? Thì để cho doanh nghiệp phát triển bền vững thì có nhiều yếu tố. Ờ yếu tố về kinh tế, xã hội, luật pháp,
[3:24]chính sách của nhà nước, những yếu tố đó ta không bàn ở đây vì nó ngoài phạm vi, vấn đề nó cũng rất là rộng à vân vân. Một yếu tố nữa là cái cái bản lĩnh, cái tài năng của doanh nghiệp thì ta cũng không bàn nhiều lắm ở đây vì vấn đề nó cũng mênh mông lắm. Ừ. Mặc dù nó là yếu tố rất là quan trọng. Hôm nay ta muốn nói đến một cái yếu tố mờ, yếu tố tập mờ, một cái fuzzy logic, một tập mờ trong cái phát triển doanh nghiệp. Đó là thực sự nó có yếu tố may rủi trong kinh doanh, những điều mà ta không thể đoán trước được. Ví dụ bằng khoa học kinh tế, khoa học xã hội ta có thể vạch đường lối, có thể dự đoán,
[4:15]vân vân, ta có thể dựa vào thống kê để dự đoán, ta có thể dựa vào một số thông tin thị trường để dự đoán. Rồi dựa trên những cái thông tin đó ta dự đoán rồi ta quyết định cái việc đầu tư, quyết định cái hướng đi cho doanh nghiệp của mình thì thực sự hay gì hay nó cũng chỉ được 40%. 40%. Rồi khi bước vào thực hiện công việc kinh doanh, đầu tư thì ta mới phát hiện ra rằng nó khoảng 60% nằm ngoài sự kiểm soát của ta. Nó đi một con đường khác hẳn rồi. Và 60 này lúc đó là ta đã ở trên thuyền rồi, con thuyền ta đã ra khơi rồi, không quay lại được. Lúc sắp lên thuyền thì ta đã vạch cái hải đồ ta sẽ đi như
[5:07]thế thế, tới ngày đó sẽ đến chỗ đó, đến ngày kia sẽ ghé bến kia, lúc đó sẽ bốc hàng này dỡ hàng kia, vân vân. Trời theo dự báo thời tiết lúc này sẽ sóng yên, chỗ kia có mưa một chút, chỗ nọ gió nhiều một chút, người ta vạch đường đi hợp lý rồi. Nhưng khi thuyền ra khơi rồi thì mọi chuyện nó lộn tùng phèo hết, thay đổi toàn bộ. Tất cả mọi cái đều thay đổi. Bến cảng ta định ghé, nó đóng lại để sửa chữa. Ta phải đi sớm hơn và đón một cơn bão mới bất ngờ ập tới, vân vân. Là cái việc kinh doanh là như vậy. Ta dự đoán hay nhất cũng chỉ được 40%. Tất cả những kiến thức về kinh tế, xã hội, học thuật, bản lĩnh,
[5:45]tài năng, kinh nghiệm của ta làm gì làm chỉ 40%, 60% lúc đó là ta phải tự bơi, là xoay xở tình huống tức thời, gọi là instant situation, xoay xở cái tình huống tức thời. Và lúc đó là giỏi không mới giỏi là lúc này, mà lúc đó may rủi hay không cũng chính là lúc này, ta hoàn toàn ngoài kiểm soát. Chính vì cái 60% không biết, không biết trước được này biết bao nhiêu người đã đã phá sản, biết bao nhiêu người đầu tư vào chứng khoán sụp đổ ào ào hết. Mới ban đầu đi vào dự đoán là chứng khoán sẽ thành công, bước vào một cái bất ngờ nó rớt xuống giá thê thảm, thảm hại chết hết. Cũng vậy, cái ngành địa ốc cũng vậy, thấy nhà địa ốc đang có vẻ phát triển
[6:29]ta bước vào một cái bỗng nhiên tình huống lật ngược lại trong một vài tháng khi con thuyền ta chưa cập bến được, đang còn lơ lửng ngoài khơi. Nên chính cái yếu tố mà may rủi bất ngờ ta không dự đoán được nó là một yếu tố rất quan trọng trong trong kinh doanh và chúng tôi gọi đó là yếu tố mờ hay là yếu tố của tâm linh. Nên để để làm sao mà 60% cái tập mờ mà không biết trước được này ta nắm chắc được hơn thì chúng tôi đề nghị ta quan tâm nhiều đến cái yếu tố đạo đức và tâm linh trong trong kinh doanh. Hi vọng rằng với yếu tố đạo đức và tâm linh này giúp chúng ta bớt cái rủi ro trong cái phần 60% mà ta không đoán trước này.
[7:16]Và như thế thì doanh nghiệp của ta bớt chịu nhiều thiệt hại, cái cơ may để thành công nó lớn hơn là như vậy. Và khi đã nói tới cái đạo đức và tâm linh thì ta cũng chia đôi ra vấn đề. Một là nhân quả, tức là đạo đức á. Ta tạo cái phúc như thế nào, chính cái phúc đó bảo vệ ta. Ngay lúc mà mọi người tan vỡ hết, ai cũng sụp đổ hết, thì bỗng nhiên sao ta vẫn sống, vẫn có những cái may lạ, những cái may lạ lùng là che chở, bảo vệ doanh nghiệp ta lách qua, lách qua, lách qua những lúc khó khăn. Quý vị đã từng gặp cái này chưa ạ? Bên cạnh ta người ta chết gần hết, tự nhiên mình vẫn may mắn thoát qua. Có không ạ? Ở đây có ai như vậy không ạ? Có phải không?
[8:05]Nè. Đó là cái phúc ạ. Yếu tố thứ hai là có cái sự can thiệp của ơn trên. Ta gọi là thần thánh á. Tức là đây nó không phải là cái may ngẫu nhiên, tự vận động nữa mà có sự can thiệp thực sự của thần thánh. Đó. Đây là hai yếu tố. Nên ta dùng cái chữ đạo đức và tâm linh là như vậy. Thì bây giờ, khi nào thì ta sẽ có được cái phúc để bảo vệ ta? Khi nào thì ta phải nhờ cậy nhờ đến thần thánh bảo vệ ta mà đừng rơi vào mê tín á? Quý vị, rơi vào mê tín là là ngu si, không kết quả, tốn kém, vô ích. Không kết quả, quan trọng cái là không kết quả. Đổ tiền cho mê tín là không kết quả và tốn kém, vô ích. Ví dụ như có những khi ta khó khăn quá,
[8:59]ta nghe ai kể ư cái ta bưng con lân về ta để đâu đó. Hy vọng phong thủy. Trồng cái cây này, nhổ cây kia, đào cái góc nọ nữa, tốn không biết bao nhiêu tiền. Vô sửa thêm cái nhà bếp, ta phải làm lại, làm lại cái nhà vệ sinh, quay cái giường, đập bớt cái phòng này, mở phòng kia, tốn không biết, đã nghèo rồi đang lúc khó khăn mà tốn không biết bao nhiêu tiền mà thấy cũng như vậy chẳng có gì cả. Thực sự chẳng có kết quả gì cả. Thế còn những cái may mắn bất ngờ mà đưa ta đi qua những lúc khó khăn đó là điều có thật, thực sự là điều có thật. Có hai cái câu chuyện nhỏ mà chúng tôi vừa nghe được. Cái này nó cũng hơi tâm linh một chút, ừ nhưng mà đây cũng là một cái gợi ý.
[9:45]Có cái đôi bạn đó, đôi bạn trẻ có một cái niềm thích thú khi mà cái tượng phật ngọc lớn nhất thế giới được làm tạc ở Úc thì đầu tiên là đưa về Việt Nam chiêm bái trước. Thì đôi bạn trẻ này mới có một cái hãng phim mới đi theo để quay cái hành trình mà phật ngọc đi qua nơi này nơi kia mọi người đến chiêm bái như vậy. Thì sau đó thì tượng phật ngọc mới rời Việt Nam đi sang các nước khác thì đôi bạn trẻ này cũng xin visa để đi luôn, đi bám theo để lập cái cuốn phim đó. Thì một lần đó mới đi qua Pháp. Thì ừm hình như là qua Pháp qua Âu Châu vậy á. Thì bỗng nhiên cái được thông báo là vé máy bay bị huỷ.
[10:25]Hai người này mới ngạc nhiên nói huỷ là chính người mua phải huỷ chứ, ai huỷ? Tự nhiên ai can thiệp vào huỷ mất hai cái vé? Thì họ rất là phiền, họ đi họ khiếu nại. Thì khi khiếu nại thì máy bay nó bay mất rồi. Ừ. Thì sau đó mới được người ta đền bù cho cái chuyến khác. Thì rồi cũng đi được, cũng đi rồi theo kịp rồi thực hiện. Nhưng đến sau đó mới được nghe người bạn nói thế này, cái chuyến bay mà bị huỷ bị gặp nạn. Nếu hai người bay nhầm chuyến đó là đã bị nạn, không chết cũng bị thương, không làm gì được. Mà đến lúc đó họ mới thấy cái việc mà họ hủy, bị hủy là may, nhưng ai hủy giùm họ đến giờ này vẫn không biết.
[11:03]Đến giờ này vẫn không biết. Tới giờ này vẫn chưa có câu trả lời. À, lạ lùng như vậy. Và họ, họ thôi họ đành đổ thừa là vì họ làm việc của Phật, tức là theo quay hình lại cái tượng Phật Ngọc đó mà được cái sự may mắn nên không giải thích được, thôi họ yên tâm và càng thêm cái niềm tin đối với đối với Phật Pháp. Việc thứ hai nữa là có một người rất là nghèo ở miền Tây đi bán quần áo cũ ngoài chợ vậy, thì đi chở hàng đi bán rất là xa, một ngày chỉ bán được vài trăm nghìn doanh thu á thì lãi không bao nhiêu, nhiều khi không đáng nữa. Và cứ thường phải nợ nần, phải nhờ sự giúp đỡ của họ hàng vân vân.
[11:45]Rồi đến khi cái biết đạo, biết đạo thì vừa rồi mới cái mùa Vu Lan vừa rồi đây, mấy cách đây mấy ngày thì cái người chồng mới khấn thế này thôi: "Con nghèo quá, con muốn lên chùa Phật Quang để dự lễ Vu Lan nhưng mà con nghèo con không có tiền. Xin Phật cho con bán đắt chút xíu để con có tiền đi." Bỗng nhiên liên tiếp gần trong mấy tuần đó là cứ một ngày bán được 4 triệu, 5 triệu và đủ lời để lên, lên gặp chùa gặp chúng tôi thì mừng quá quỳ lạy, chúng tôi cũng chẳng hiểu chuyện gì. Nhìn mặt con người thì thấy con người cực kỳ thiếu phước, nhìn mặt là biết con người rất là thiếu phúc, mà cái tâm của nhiều đời cũng không có tốt nữa.
[12:27]Tức là người tâm cũng xấu mà phước cũng ít. Nên là cuộc đời lận đận, nhưng mà một chút thành tâm bỗng nhiên có một sự can thiệp bí mật từ cái doanh thu cứ là bao nhiêu năm qua cũng chỉ là vài trăm nghìn một ngày mà lây lất để sống, đổ tiền xăng, mua một ít gạo để sống qua ngày thì khi khấn xong thì trong vòng ba tuần bỗng nhiên một ngày bán được 4 - 5 triệu, con số tăng vọt lên gấp nhiều lần. Cũng không ai giải thích được. Đó là một chuyện. Còn rất nhiều chuyện mầu nhiệm tương tự về trong Phật pháp mà chúng tôi không tiện kể ra. Nhưng để một điều chúng ta thấy rằng là thực sự có một yếu tố mờ, yếu tố thuộc về tâm linh thần bí chi phối cuộc sống của chúng ta.
[13:09]Chỉ là vì chúng ta không thấy được nên chúng ta đôi khi thờ ơ, hơi quay lưng hoặc là chúng ta hướng về một cách sai lầm rồi trở thành mê tín. Nó vậy. Nên hôm nay chúng ta nói với nhau về yếu tố này trong kinh doanh để chúng ta khai thác cái 60% mờ này, chúng ta khai thác được yếu tố tâm linh này để những cơ hội may mắn thực sự mà ta nghĩ rằng là ngoài tầm tay vì đến một cách vững chắc hơn, nhất là trong lúc mà hoàn cảnh kinh tế đang khó khăn, thực sự ai cũng cần cái phép mầu. Và hy vọng rằng khi chúng ta hiểu rõ được điều này, chúng ta bắt đầu phát tâm, phát tâm thôi chứ chưa làm được gì nhiều vì thời gian không có nhiều.
[13:53]Nhưng mà nếu ta phát tâm đúng rồi, bỗng nhiên phép mầu sẽ mở ra. Ủa tại sao là chỉ mới phát tâm mà phép mầu mở ra? Vì nó có cái nguyên tắc của tâm linh, nó có cái nguyên tắc của nó và ta đi đúng nguyên tắc này thì kết quả nó đến cũng không có lâu lắm. Sẽ đến rất là sớm. Giờ ta nói qua cái đạo đức trước, cái nhân quả trước, tức là chúng ta tạo ra một cái phúc để cái phúc đó bảo vệ cho cho mình.
[14:26]Đạo Nho có nói câu này: "Tu thân tề gia trị quốc bình thiên hạ." Ta, ta tu dưỡng bản thân mình trước cho thành công, rồi ta mới tề gia, tức là sửa sang dạy dỗ trong gia đình mình rồi bắt đầu mới bước ra xã hội rồi mới bình thiên hạ, thôi chuyện đó nữa. Thì cái người doanh nhân cũng vậy à, không khác đâu. Cái yếu tố tu dưỡng bản thân quan trọng lắm, quan trọng lắm. Vì nếu không có yếu tố tu dưỡng bản thân rồi gia đình ta không có tốt đạo đức lên thì cái việc điều hành doanh nghiệp quan hệ với xã hội ta sẽ phạm rất nhiều sai lầm và phúc ta đời xưa có gieo bao nhiêu đời này hết. Nhớ ta làm được doanh nhân, ta có vốn liếng,
[15:11]ta bước lên một đẳng cấp cao xã hội thì xin thưa rằng đời xưa ta đã tạo phúc á. Không không không, tại sao bao nhiêu người cũng tham vọng như ta, à cũng chịu cực, chịu khổ như ta, cũng có học như ta nhưng không thể làm một doanh nhân như ta được vì cái phúc đời xưa kém hơn ta. Còn ta rõ ràng là khi ta làm được một doanh nhân có đẳng cấp thì đời xưa có tạo phúc rồi, nhưng mà điều ta quên rồi thôi. Quên rồi, thôi rồi ta ta cứ nghĩ rằng là do tài năng của mình, do sự khéo léo, do quan hệ khéo chạy chọt vân vân rồi ta làm nên sự nghiệp, không phải đâu. Cái yếu tố, cái nhân quả, cái phúc của quá khứ chi phối ta rất là
[15:54]nhiều, nhưng mà chính vì ta quên nên ta phạm nhiều sai lầm. Ta không gieo tiếp cái phúc, ta không trồng cái phúc cho dày thêm để lại đưa ta đi hết cuộc đời này và đưa sang những kiếp khác tiếp tục vinh quang lên từ từ. Và nếu ta không biết thì ngay trong kiếp này ta hưởng sạch hết cái phúc của đời xưa ta đã gieo trồng. Ví dụ như ta nghe một cái người đại gia cái họ vào nhà hàng sang trọng họ kêu những món ăn rất đắt tiền. À như vậy có lỗi không ạ? Ừ
[16:29]chưa thấy gì có lỗi hết, tại vì họ bỏ tiền ra họ mua họ ăn thôi, đâu có gì có lỗi. Ta chưa thấy có lỗi nhưng trong nhân quả là đã có lỗi rồi. Lạ vậy, phúc ngay đó bắt đầu giảm, lạ vậy. Mặc dù là ta thấy ủa thì họ có tiền họ vào họ mua ăn thôi có gì đâu có lỗi, nhưng đâu có ngờ lỗi bắt đầu xuất hiện rồi. Mới sơ sơ chưa có nha. Rồi lỗi cái gì? Lỗi cái là một bữa ăn của họ bằng một cái gia đình sống ba tháng, một gia đình nghèo sống ba tháng. Họ không chịu nghĩ tới với cái chi phí một bữa ăn họ ăn hôm nay, ăn qua quýt thôi chứ không phải là ăn ăn cho thật lòng nữa thì một gia đình khác có thể sống được ba tháng.
[17:11]Họ quên mất, không chịu nghĩ, và cái không chịu nghĩ đó bắt đầu mất phước, mới mất chút, nền tảng của sự tổn phước. Rồi sau đó gì nữa? Bắt đầu có thêm bạn bè đàn đúm, có những người đẹp đến tiếp đãi, rồi bo cho người đẹp, móc ra một tờ vài trăm đô bo cho người này cô này một tờ, cô kia một tờ. Thầy nói không biết có đụng chạm đây ai không ta? Hy vọng là không nha. Có giận thì ráng nghe giùm chút. Thầy không biết ngoài Bắc có không chứ trong Nam chuyện đó có á. Thầy cứ giảng thầy cứ rầy cái này nên thầy cũng bị nhiều người ghét là vậy. Mà tức là chi trả công cho một cái cô gái đẹp để ngồi tiếp đãi mình chỉ khoảng chừng một tiếng đồng hồ
[17:55]thì suýt bằng cái lương công nhân họ làm cày vất vả một tháng. Và như vậy trong cái xã hội ta gọi đó là bất công, không công bằng. Và cái người gieo nên sự không công bằng đó là người bắt đầu làm sự tổn phúc á. Hoặc là vừa rồi vậy, thầy nghe một câu chuyện, có một cái người miền Bắc đi qua bên Macao đánh bài bển. Thì ta nhớ cái sòng bài là nó đủ thủ thuật để lấy tiền, không ai vô đó mà thắng ra về cả. Cái người mà vào sòng bài thắng, la làng lên thắng đi ra về là cái người được tổ chức, là người được sắp xếp: "Bổn phận mày qua đó mày đánh bài thắng cho tao rồi tiền đem về nộp lại cho tao." Tại vì nó cũng là một tổ chức sòng bài.
[18:35]Tiền không mất đi đâu hết, ta vào ta chỉ nộp thôi, còn ta không nằm trong tổ chức đó thì ta đi chỉ thua nha. Vậy nhưng mà ta say mê đỏ đen á là hy vọng bằng sự may rủi ta lấy tiền người khác bỏ vào túi mình. Trong khi một người doanh nhân làm ăn chân chính, ta phải cung cấp một cái dịch vụ hay một sản phẩm cho xã hội rồi ta mới lấy được tiền của người khác vào túi mình. Vất vả lắm mới cung cấp một dịch vụ hay một sản phẩm mà khách hàng vừa lòng ta mới lấy tiền, còn đánh bài chỉ là gì? May rủi một cái ta lấy được tiền người khác, tâm đó là tâm ác và tâm tham. Thì đi qua bển cúng hết tiền thì gặp một đại gia ở trong miền Nam. Hỏi:
[19:14]"Dòm mặt giống người Việt Nam, phải người Việt Nam không?" - "Dạ phải." - "Ở đâu?" - "Ở Hà Nội." - "Thua bao nhiêu rồi?" Nó: "Dạ em thua hết 150.000." - "Anh cho mày 150.000 về đi nhá, không đánh nữa." Cho liền 150.000. Không biết ổng giàu cái gì khiếp đảm. Thì hôm nay nghe tin ổng bắt đầu ở tù rồi. cái ông mà cho tiền bừa bãi. Tại vì số tiền mà ổng cho một con người đi đánh bài để chứng tỏ đẳng cấp ta là đàn anh giàu sang, nhưng mà cái cho đó nhầm đối tượng. Tại vì đối tượng để ta cần cho trên đời là chỉ có, để mà chân chính thứ nhất là người rơi vào khốn cùng, ta phải để ta giúp. Thứ hai, là những người có thể dạy được đạo đức cho người
[19:57]khác, như ví dụ như thầy tu cũng là một đối tượng. Thầy nói không phải là tại vì thầy tu đâu. Mà không riêng thầy tu, bất cứ ai mà có thể dạy dỗ đạo đức được cho xã hội ta cần phải giúp đỡ. Thứ ba, là những người đang có những công trình nghiên cứu lợi cho xã hội, cho đất nước, cho nhân loại, ta cần hỗ trợ để họ nghiên cứu cho thành công công trình đó, vân vân. Hoặc là các em nhỏ đi học cần học bổng. Đó, những đối tượng. Còn đây cho một cái người đi đánh bài, hoàn toàn đối tượng cực kỳ sai lầm. Cho nên làm vài lần rồi về chính cái ông mà đại gia về sập luôn, hết, nghĩa là doanh nghiệp tan vỡ hết luôn, rồi chuẩn bị đi tu luôn.
[20:36]Rồi nó nhiều yếu tố cái là ta sống sai lầm mà đem đến làm cái phúc tan vỡ. Phúc ta tan vỡ thì đương nhiên thất bại thôi. Thì cái quan trọng cái đầu tiên của cái việc mà một người doanh nhân mà để có thể thành công lớn bắt đầu bằng cái tu thân. Thì cái tu thân này thì ta không nói hết trong bữa nay ha. Ta chỉ nói liên quan đến yếu tố kinh tế thế này: là ta sống cách nào mà ta cống hiến nhiều hơn thụ hưởng. Công thức chỉ nhiêu đó thôi. Chứ còn đạo đức cá nhân để ta tu thân thì nhiều lắm. Nhưng mà cái thứ nhất mà đối với doanh nhân thì ta chỉ lấy một tiêu chuẩn này để xét thôi: cống hiến nhiều hơn thụ hưởng.
[21:18]Đó là cái tiêu chuẩn tu thân của của doanh nhân. Chứ còn bao nhiêu điều nữa thì thôi, cái đó chuyện đó ta tự nghiên cứu. Còn cái cống hiến nhiều hơn thụ hưởng là ta xem trong ngày đó ta làm lợi cho cuộc đời, ta làm lợi cho doanh nghiệp, ta lợi cho công nhân so với cái ta ăn ta uống cái nó chênh lệch thế nào, ta nhiều ít thế nào, hãy đánh giá được nhiêu đó thôi. Vừa rồi thì trên cái chùa ta lễ Vu Lan có 1.800 em sinh viên về để nó phục vụ cho Phật tử về. 1.800 em. Ồ, mấy em đang sức ăn sức lớn mà, là những người trí thức. Thì chúng tôi cũng nói chuyện, chúng tôi mới nói câu này: "Khi tụi con về chùa thì tụi con được quyền ăn nhiều hơn làm.
[22:01]Nhưng tụi con ra khỏi chùa rồi tụi con phải làm nhiều hơn ăn. Nghĩa là mãi mãi suốt cuộc đời tụi con là tụi con phải cống hiến nhiều hơn thụ hưởng thì mới có phúc để thành công. Chứ còn mà cứ tìm cách mà thụ hưởng nhiều hơn cống hiến là sẽ thất bại, phúc sẽ tiêu. Còn về chùa tụi con được quyền ăn nhiều hơn làm là vì sao? Vì chùa là mái nhà, tụi con về đây được quyền nũng nịu, nhõng nhẽo. Ăn nhiêu thầy cũng cho ăn hết, đấy tụi con đang sức ăn sức lớn mà để vui. Nhưng bước ra khỏi chùa rồi là tụi con phải nhớ tới cái đạo đức là cống hiến nhiều hơn thụ hưởng." Đấy. Và cái đạo đức mà hôm đó thì không nói được nhiều nên
[22:41]chúng tôi chỉ dặn một cái bí quyết đó thôi để sống. Nhiêu đó đủ để thành công trên đời. Còn nhiều lắm á. Thì doanh nhân ta cũng vậy, cái lỗi mà nhiều người doanh nhân mắc phải là thế này: là bày tỏ sự sang trọng của mình, bày tỏ cái đẳng cấp của mình, đeo một cái đồng hồ bằng cả một cái gia tài của người ta. Cầm lên hỏi đồng hồ bao nhiêu, "Dạ cái này em mua 15.000 đô." 15.000 đô là giờ nhiêu tiền vậy? Thầy cũng không rành giá cả lắm, không biết nhiêu. Mà những nhà nghèo người ta là một cái gia tài người ta sống đó. Thấy không? Mà ngộ không biết đeo không biết là mắc tiền như vậy để làm gì. Phải là nó chính xác không mà mình mà thật ra là nó chênh lệch,
[23:21]nó lệch nhau 5 giây mình cũng chưa bao giờ chết vì lệch đồng hồ 5 giây, phải không ạ? Cho nên chỉ đeo cái đồng hồ rẻ rẻ tiền này vài trăm nghìn như vậy là coi được rồi. Cần chi tới 15.000 đô vậy, thấy không? Được ha? Không ngờ. Thì cứ là làm sang, bày tỏ đẳng cấp bằng cách là mình thụ hưởng nhiều quá. Đi xe phải đắt tiền, đồ phải hàng hiệu, ăn uống phải nhà hàng sang trọng, vô tình ta phạm vào một cái lỗi là thụ hưởng nhiều hơn cống hiến, và ta nhớ rằng cái phúc ta đang đi xuống. Và phúc ta đi xuống đến cái mức giới hạn của nó rồi là doanh nghiệp tan vỡ. Nhớ như vậy. Khi phúc ta hết rồi là doanh nghiệp tự tan vỡ.
[23:58]Rất nhiều lý do để tan vỡ, nha. Còn nếu cái đạo đức đầu tiên của người doanh nhân là cống hiến nhiều hơn thụ hưởng thì phúc ta càng ngày nó càng lên dần dần thế này, nó cứ lên dần. Và nó lên tới đâu thì doanh nghiệp ta tự nó phát triển theo tới đó, tự nó có những may mắn. Tự nó may mắn, cái này không cần sự can thiệp của thần thánh đâu, tự có những may mắn việc này, duyên này tới, duyên kia qua sắp xếp kỳ lạ mà ta đều giải thích được. Chính vì cái ta giải thích được mọi việc may mắn đến với ta nên ta cứ tưởng là là không có may rủi. Ta cứ nghĩ là do tài của ta. Cái nhân quả nó vậy, nhân quả nó có cái hay mà nó có cái dở.
[24:36]Cái dở là nó đưa đến cho ta những cơ hội nằm trong sự kiểm soát của ta. À hôm nay ta đi ta gặp người bạn bàn chuyện qua lại, có mối làm ăn cái là thành công. Rồi ta thấy trong đó đâu có gì đâu may mắn đâu. Đâu may mắn. Vì rõ ràng là do bàn bạc rất kỹ, lên kế hoạch rất chi tiết, chu đáo, rồi hợp tác làm ăn kiểm soát qua lại rồi thành công. Ồ mình phải cất công, mình phải suy nghĩ tính toán nên nó là thành công. Thì đâu có gì đâu gọi là là thần bí hay may mắn. Đâu biết rằng nhân quả là vậy đó, nhân quả chính là như vậy. Là cho ta những cơ hội, rồi ta cũng phải động não thêm, bày tỏ bản lĩnh mình thêm rồi thành công, nhưng nó là nhân quả.
[25:15]Mà nếu ta cứ sống cống hiến nhiều hơn thụ hưởng, phúc ta cứ tăng lên, tăng lên rồi cơ hội nó cứ vây quanh ta để nó đưa cả cái doanh nghiệp ta đi lên. Đó là cái tu thân trước hết đó. Nên bây giờ thì dĩ nhiên ta không nói chi tiết nhưng mà đây là điều đầu tiên các doanh nghiệp phải xét lại. Ta sống càng giản dị là khiêm tốn, ít tốn kém chừng nào thì cái phúc ta bền và doanh nghiệp ta sẽ bền theo. Một yếu tố. Yếu tố thứ hai nữa là thế này: là yếu tố của sự kính trọng. Vì cái người doanh nhân họ được hai cái phúc, một cái phúc là tiền họ nhiều, hai là sự kính trọng đối với xã hội dành cho họ nó cao hơn bình thường.
[26:00]Đúng không ạ? Ví dụ ta làm người công nhân thì mọi người nhìn ta bình thường, nhưng mà nghe nói ồ ta là giám đốc hay phó giám đốc gì đó, mọi người dành cho ta cái sự trọng thị hơn. Rõ ràng là sự kính trọng của xã hội đối với ta nhiều hơn người bình thường. Thì thì như vậy cái sự kính trọng nó cũng có cái phúc của nó, nó có cái nhân quả của nó. Không phải khi không mà ta được sự kính trọng đâu. Vì ta đã từng kính trọng người khác rồi thì bây giờ ta mới được sự kính trọng lại. Thì yêu cầu vậy ta cũng phải nuôi dưỡng cái phúc này. Là sao? Hễ khi ta có tiền rồi thì ta lại càng lễ phép, tôn trọng mọi người.
[26:37]Nhất là những người dưới mình, nhất là những người dưới mình. Càng là những người dưới mình chừng nào mình càng tôn trọng, càng yêu thương chừng nấy thì phúc ta rất là lớn. Ta kính trọng người hơn ta, người đáng kính là bắt buộc. Vì nếu không có cái đó thì ta không phải là một người. Mà cái cái cao của một con người, cái giỏi của một con người, cái vượt bậc của một con người có đạo đức là gì? Là tôn trọng được người dưới mình. Đây mới là người đặc biệt. Chứ còn những người đáng kính thì ta kính thì đương nhiên rồi. Người hơn ta, ta đáng ta kính trọng đương nhiên rồi. Mà nếu người đáng kính mà ta không kính thì ta thuộc
[27:10]loại người không có đạo đức, không có trí tuệ. Đó, người hơn ta mà ta coi thường thì mình tự vận, tự sát à, người ta ghét mình chết á. Cho nên người hơn ta buộc là ta phải kính trọng. Nhưng mà chỉ những người rất đặc biệt, cái suy nghĩ rất tốt mới tôn trọng được người dưới mình. Và doanh nhân phải có cái này. Doanh nhân phải có yếu tố này thì cái phúc ta mới lớn vượt bậc hơn được. Chứ còn người dưới mình mình coi thường, người trên mình mình kính trọng, mình chỉ là người bình thường. Mà nếu mình chỉ là người bình thường thì phúc mình bình thường. Phúc mình bình thường thì doanh nghiệp mình không
[27:45]đặc biệt đâu, cũng lơ lửng bình thường thôi. Và chúng tôi thì không có chuyên sâu trong cái giới mà nghệ thuật, những nghệ thuật ca cổ vậy. Lần tôi có người đệ tử, bữa nay mới kể chuyện về một cái diễn viên cải lương rất là nổi tiếng trong miền Nam. Anh này nổi tiếng qua rất nhiều thập niên, nghĩa là từ khi chúng tôi còn bé tới bây giờ vẫn còn nổi tiếng. Nhưng mà chúng tôi cũng ít theo dõi, không có tiếp xúc, không biết, nhưng một người đệ tử của chúng tôi thì có dịp tiếp xúc mới kể thế này. Nói anh này ảnh có cái đặc biệt là ảnh tôn trọng tất cả mọi người, nhất là những người nghèo nhất. Khi nói chuyện với ai anh cũng hết sức là lễ độ.
[28:31]Mà cái người càng nghèo, càng thấp, càng dưới thì đến thì ảnh càng tôn trọng. Và chúng tôi nói à thì ra anh này cái thành công của ảnh là nằm ở chỗ này. Thành công của ảnh là ảnh tôn trọng người ta, được mọi người và nhất là người dưới, cho nên thành một cái phúc, thành cái phúc là trở thành một cái ngôi sao cải lương mà ai cũng yêu quý. Để thành một ngôi sao diễn viên thì nó nhiều yếu tố. Ví dụ như người mà đời trước hay đi làm từ thiện, hay đi phát quà, hay tặng quà người ta, người ta mang ơn mình, thì đời này người ta gặp lại mình, tự nhiên người ta hô hào, người ta reo hò, người ta tung hô, thì người ta fan của mình vậy.
[29:06]Đó, thì cũng là là một cái nhân quả. Nhưng mà riêng cái anh nghệ sĩ cải lương này thì cái phúc của ảnh là là tôn trọng mọi người. Càng cái người nghèo, người khổ đến với ảnh thì ảnh càng lễ độ, ảnh càng thưa, càng dạ. Cái lời nói dạ, thưa rất là lễ độ với người dưới, đặc biệt như vậy. Nên cái sự nghiệp mà ca hát của ảnh nó nó nó bền vững cho tới lúc già luôn. Thường thường tới già người ta hát hết nổi, ảnh càng già hát càng hay, người ta càng khoái, lạ lùng như vậy. Thì doanh nhân cũng vậy. Nếu ta muốn là một doanh nhân bình thường, một doanh nghiệp bình thường, thì ta hãy sống bình thường, là người dưới mình coi thường, người trên mình tôn trọng.
[29:45]Nhưng mà nếu ai muốn làm một doanh nhân đặc biệt, muốn cho doanh nghiệp mình phát triển hơi khác thường, hơi đặc biệt, thì xin hãy suy nghĩ đặc biệt và có cái thái độ cư xử đặc biệt là gì? Đối với người trên mình mình kính trọng, nhưng với người dưới mình sao? Cũng hết sức tôn trọng, cả là nhân viên của mình, ngay cả là cái người bảo vệ. Có cái bộ phim về ông Nelson Mandela vậy, ông là người tổng thống của Nam Phi đầu tiên mà khi mà xóa được cái chế độ mà phân biệt chủng tộc. Thì khi ông tiếp nhận cái vị trí tổng thống, thì cái loạt những người nhân viên an ninh mà bảo vệ cho tổng thống vẫn ở lại làm việc với ông, và có những người da trắng nữa.
[30:27]Hồi đó họ phân biệt lắm, nhưng bây giờ thì nhiệm vụ họ là bảo vệ tổng thống thì họ vẫn tiếp tục ở lại bảo vệ tổng thống, dĩ nhiên là cũng đưa thêm những cái người da đen mà ông tin cẩn vào để chỉ huy cái đội đó. Nhưng mà khi ông những người đó bảo vệ quanh ông rồi, họ mới nói câu thế này, nói: "Trước đây, chúng tôi là vô hình đối với những người lãnh đạo. Họ coi như không có chúng tôi. Chúng tôi canh mạng sống cho họ từng chút, nghĩa là trước khi họ đi tôi phải dọn hết đường, trên đường họ đi tôi phải nhìn, mà nếu có sự tấn công chúng tôi phải lấy thân mạng mình để che cho họ. Như vậy, nhưng mà họ lúc coi như chúng tôi không có mặt.
[31:03]Tiếp đãi người này, ân cần người kia, còn chúng tôi bảo vệ họ cứ bổn phận là mặc chúng tôi phải làm, không bao giờ chúng tôi được một cái sự ưu ái, quan tâm. Nhưng mà khi ông lên làm tổng thống, Nelson Mandela vậy, ông rảnh một cái là ông đi với chúng tôi, ông đi bộ với chúng tôi, ông hỏi: "Nhà chúng tôi thế nào? Vợ thế nào? Con chúng tôi thế nào?", ông yêu quý, ông tôn trọng." Và họ rất là cảm xúc, cảm động vì điều đó, nên cái họ làm bổn phận nó kỹ lưỡng hơn, nó tốt hơn. Và đó cũng là một tấm gương vậy. Tấm gương của những người ở rất cao, nhưng mà họ để ý những người dưới mình rất kỹ, tôn trọng được những người dưới mình rất kỹ.
[31:42]Và thưa, doanh nhân cũng phải như thế. Nếu ta muốn là một doanh nhân ở hàng top 10, top 10 chứ không phải top teo, muốn làm doanh nhân ở top 10 thì ta cũng phải rất đặc biệt ở điểm này, là rất tôn trọng người dưới mình. Ở đây ta phải xem lại thái độ, chứ thường ta bị một cái thói thường tình: người giàu xem thường người nghèo, người trên xem thường người dưới, chủ xem thường nhân viên. Nhưng ta không được phép như vậy nữa, thứ nhất là vì lý do nhân quả, và thứ hai, thật sự cái đạo đức của chủ nghĩa xã hội cũng gợi ý cho ta điều đó. Những người càng ở dưới thấp càng đáng tôn trọng. Ta thương họ nhưng cũng phải tôn trọng,
[32:23]nó vậy, thì cũng tạo thành cái phúc cho ta để để cho cái phúc đó bảo vệ cái doanh nghiệp của ta bền vững. Cái người lãnh đạo đó quan trọng lắm. Rồi còn một yếu tố nữa
[32:39]là có những người mà được thần thánh yêu mến và có những người mà không được thần thánh yêu mến.
[32:49]Vì thần thánh là những vị ở trên cao, mắt ta không thấy, cho nên hoặc là ta thờ ơ, không quan tâm, hai là ta tin có rồi ta cầu cạnh bằng những cái cách thức mê tín, cũng sai luôn, hai cái đó đều sai. Nên bây giờ ta, cái đúng nhất, cái chuẩn nhất là thế này: thứ nhất, ta tin có thần thánh ở trên cao. Và thứ hai, ta biết cách sống một cách chân chính để thần thánh yêu mến ta.
[33:22]Bây giờ ví dụ như một người đến một cái đền thờ, nghe nói là đồn là vị thờ vị thần nào ngày xưa đó, ừ, đến đó quỳ lạy xì xài xì xụp, thắp nhang khói um lên, đốt bao nhiêu vàng mã rồi cúng cái này cúng cái kia, à rồi cũng khấn là cho con làm ăn phát triển, như vậy thần thánh có thương không ạ? Thần thánh có thương không? Muốn biết thần thánh có thương không á,
[33:53]mình đặt ngược vấn đề lại, mình ví dụ mình là ông thần ngồi trong đó. Ví dụ mình là, bây giờ mình đóng vai ông thần mình leo lên trên cái cái bục thờ mình ngồi, rồi xem cái đứa kia nó tới nó cúng mình cũng như vậy, nó khấn mình nghe hết, rồi mình có thương nó hay không? Bắt đầu mình ngồi ở trên nha, mình đang ngồi trên cái tượng đây, nó ngồi nó quỳ xuống, nó thắp cái nhang khói mình cũng muốn chết vì cái khói của nó, rồi nó cúng cho mình cái nải chuối, trái cây, oản rồi đó, ba cái lon nước gì mà đủ thứ Pepsi, Coca chất một đống, rồi nó nhét nhét vào tay mình mấy tờ tiền 200 đồng, 500 đồng hồi xưa á, nhét nhét đầy tay mình,
[34:24]mình vì là tượng mình không có vất ra không vất ra được, chứ nếu mà nhúc nhích được mình đã vất sặc nó rồi. Nó làm mình như ăn mày, cho tờ 200 đồng, 500 đồng, thấy không? Giận lắm mà chưa nói, mà coi nó khấn cái gì. Nó khấn thứ nhất là nhất là cho con trúng cái cái cái dự án này, trúng thầu dự án này. Thứ hai nữa là vợ con bớt ghen, mặc dù con bồ nhiều nhưng vợ vẫn không ghen, vân vân và vân vân. Rồi
[34:57]Nghe nó khấn một chút xíu là ông thần ổng sôi máu, lúc mình đóng vai ông thần là mình sôi máu rồi. Nói là nói là không được cái nên, không nên tích sự gì hết, thì như vậy đâu được thần thánh yêu mến. Như vậy thần thánh yêu mến ai? Thần thánh yêu mến cái gì? Cái gì cái người nào mà giống ông thần á thì ổng thương. Mà tại cái gì giống ông thần? Mà vì sao ổng được lên làm thần làm thánh để người ta thờ? Vì ngày xưa ổng sống vì vì dân vì nước, phải không ạ? Ngày xưa ổng chiến đấu giữ gìn bờ cõi, hoặc làm một ông quan trung nghĩa, đem lại bao nhiêu cái điều lợi ích cho dân, nên khi chết người ta thờ.
[35:39]Và khi ổng chết cái công đức đó, tức là được Thượng đế, Ngọc Hoàng Thượng đế phong làm thần, Thành hoàng, vân vân, làm thần làm thánh. Thì bây giờ cái người nào mà giống ổng ổng mới thương chứ, phải không ạ? Thì cái người nào mà giống ổng là sao? Lo dân, lo nước thì ổng mới thương. Còn cái người tối ngày nó cầu ba chuyện tào lao không làm sao mà thương cho nổi, nên bây giờ ta không cần phải quỳ lạy xì xụp như vậy. Ta biết có thần thánh, ta có tôn trọng các ngài, nhưng ta phải sống như các ngài đã sống. Là cái quan điểm của ta phải là gì? Hay mục đích kinh doanh của ta là gì? Là phục vụ, à. Thường thường khi ta bước vào một công việc làm ăn mưu sinh thì ai cũng
[36:22]là đều vì cuộc sống của mình, bươn chải để mưu sinh cái đã, giữ cuộc sống để có ăn có mặc cái đã, phải sống cái đã, nghĩ tới mình trước. Và do bản năng, tất cả chúng ta đều như vậy. Nhưng đến khi doanh nghiệp ta lớn rồi mà cái suy nghĩ đó không thay đổi, ta phạm sai lầm liền.
[36:41]Ví dụ như cái bà đi bán xôi, bán chuối thì bả dùng cái chữ mưu sinh vất vả để kiếm ăn kiếm sống thì chấp nhận. Nhưng đã tới một doanh nghiệp rồi mà còn nghĩ rằng, ví dụ như mình đây đang ngồi lên chiếc xe Lexus phải không, lái, điện thoại rồi đồng hồ là hàng hiệu, phải không, hỏi: "Lúc này anh làm gì về để làm gì vậy?", nói: "Dạ, tôi cũng mưu sinh vất vả." Không chấp nhận được, hết. Không được trả lời kiểu của bà bán xôi, bán chuối, mà phải trả lời làm sao ạ? Trả lời làm sao để thần thánh yêu mến ta?
[37:22]Phải trả lời thế này: ví dụ gặp một ông anh bạn lâu ngày, ngày xưa cũng là bộ đội gì với nhau đó, nhưng mà ông kia lại vẫn tiếp tục làm trong quân đội, còn ta thì ra sớm và ta kinh doanh thành công. Thì mới ban đầu bước ra kinh doanh thì ta cũng chỉ mưu sinh giống như bà bán xôi thôi, nhưng không ngờ cái phúc gì đó không biết cái ta phát triển từ từ lên cái doanh nghiệp nó to. Giờ gặp lại anh bạn cũ, mình là em ổng mà, hồi xưa ổng cấp trên. Cái ông nói: "Sao lúc này chú mày làm cái gì?" Thì mình không có trả lời kiểu bà bán xôi bán chuối là: "Lúc này là em mưu sinh vất vả" à nha, phải trả lời thế này:
[37:54]"Dạ thưa anh, lúc này em phải nuôi tới 250 cái người nhân viên, cũng đang cày để lo cho họ." Câu trả lời rất đẹp lòng thần thánh.
[38:08]Và doanh nhân là vậy. Doanh nhân là tự nhận mình một trách nhiệm, tự đặt lên vai mình một gánh nặng là lo công ăn việc làm, lo đời sống của nhiều con người hơn. Mục đích chính là vậy, xin nhớ nhiêu đó giùm. Còn ví dụ ta làm giàu, ta đóng thuế nhiều, đóng góp ngân sách nhà nước là chuyện sau nữa, nhưng mà cái quan trọng chủ yếu căn bản nhất của doanh nhân là giữ gìn công ăn việc làm, lo cho đời sống được của những người nhân viên dưới tay mình. Và đó là hạnh phúc, đó là lý tưởng, đó là mục tiêu, là cái giá trị, bổn phận cao cả của doanh nhân. Mà khi người doanh nhân suy nghĩ được điều này, không cần đi lạy đền, thần thánh yêu mến liền
[38:56]vì cái tâm ta vì mọi người trong tầm tay của mình, dưới tay của mình, trong trách nhiệm của mình. Suy nghĩ như vậy, thay đổi. Còn có những người thí dụ mới đầu khởi nghiệp thì trả lời rất giống như bà bán xôi bán chuối là đi mưu sinh vất vả để kiếm sống, mới ban đầu thì thôi, ban đầu thì được. Nhưng đến khi mà doanh nghiệp phát triển lớn rồi thì lại phát triển cái cái tư duy cũ thành cái bước thế này: kiếm nhiều lợi nhuận để thành một đại gia giàu sang. Vì cạnh tranh mà, cái chữ "đại gia" đó, vào top mấy top mấy nó thành một cái sự cạnh tranh hơn thua vô tình, và mục tiêu phấn đấu bây giờ làm sao để có được nhiều của cải hơn, tài sản được nhiều hơn để được
[39:43]vào cái hàng top top gì đó, một mục tiêu hết sức sai lầm. Mục tiêu này là mục tiêu mà làm cho chọc giận thần thánh. Hễ phúc mình còn thì mình đúng là còn gom được tài sản đấy, sẽ gom được đấy do phúc đời trước còn. Nhưng đến lúc gom đến lúc nào đó hết rồi, phúc rồi là bắt đầu tuột xuống lại vì thần thánh không yêu mến những hạng người này. Cái suy nghĩ sai, quan điểm sai. Ban đầu là mưu sinh kiếm sống cá nhân thì không ai giận, nhưng đến khi đã giàu, thành doanh nghiệp rồi mà cũng tiếp tục đi theo cái hướng đó làm sao để giàu hơn, từ cái mưu sinh bây giờ trở thành tích lũy để làm giàu là một cái quan niệm chọc giận thần thánh.
[40:21]Thần thánh không yêu mến, ta sẽ không có những cái may mắn mầu nhiệm bất ngờ trong cuộc sống này. Nên tới lúc mà nếu cái duyên, cái phúc đời trước đưa ta đến cái việc ta phát triển thành một doanh nghiệp rồi thì lập tức ta phải thay đổi quan điểm liền, thay đổi mục đích, thay đổi cái cái suy nghĩ liền: giờ không phải mưu sinh kiếm sống cho ta nữa mà ta lo ổn định công ăn việc làm và đời sống cho bao nhiêu nhân viên dưới tay mình. Suy nghĩ được cái này, từ đây phải thay đổi liền, và ta trở thành cái gì? Người được thần thánh yêu mến. Cái người này bước vào chùa khấn là Phật thương yêu, bước vào cái đền cái đình khấn, thần thánh thương yêu, bảo vệ liền.
[41:06]Mặc dù không thấy cầu nguyện điều gì nhiều, nhưng thần thánh bảo vệ liền. Mà khi bảo vệ che chở như vậy, đôi khi cũng có những lỗi lầm cũng được che chở luôn. Ví dụ lỡ có có có bồ hả? Cô đó cô nói giùm chữ bồ chứ thầy không có nói à nha.
[41:26]Đôi khi ta có những cái lỗi, nhưng mà cũng vượt qua, vì sao? Vì cái công ta, cái tâm ta lớn hơn cái lỗi đó. Cái lỗi nhỏ nhưng mà cái tâm ta lớn hơn, cái công ta lớn hơn, vẫn thần thánh vẫn che ta qua. Nhưng dĩ nhiên một kiếp nào thì cũng sẽ trả quả báo, nhưng mà trong tạm thời thần thánh che cho ta vì yêu thương ta. Cái suy nghĩ như vậy. Đó là vậy, đó là cái kết nối tâm linh đầu tiên bởi cái mục đích kinh doanh của ta đã khác. Một điều nữa để có cái sự tâm linh nữa, kết nối tâm linh chặt nữa là ta hãy làm con của Phật. Hãy làm con của Phật. Người nào mà chưa làm đệ tử Phật thì hãy nhanh chóng tìm đến một
[42:10]ngôi chùa có một vị thầy đức độ đến xin làm đệ tử, quy y. Nghe chữ quy y hiểu không ạ? Hay tưởng đi cạo đầu đi tu? Không phải. Cạo đầu đi tu như thầy gọi là xuất gia nha, trở thành tu sĩ. Còn quy y tức là mình vẫn sống là là người tại gia cư sĩ, nhưng mà mình từ đây là đệ tử Phật, từ đây mình có một vị thầy bổn sư, từ đây mình sống theo những chuẩn mực đạo đức mà Phật dạy cho người cư sĩ tại gia nha. Cho nên nghe chữ quy y đừng có sợ, xuất gia rồi mới sợ. Ví dụ bây giờ bất ngờ thầy kêu à muốn làm doanh nhân thành đạt là phải cạo đầu đi tu hết thì lúc đó hãy sợ. Chưa, thầy nói là để muốn làm một người doanh nhân
[42:55]mà ta có thêm yếu tố tâm linh, có cái gạch nối tâm linh thì hãy làm con của Phật. Vì sao vậy? Bởi vì Phật là Thầy của trời và người.
[43:08]Thầy của trời và người nghĩa là sao? À, nghĩa là thế này: trời là sao mà Thầy của trời và người là sao? Hai khái niệm khác nhau. Ví dụ trong nước ta vậy, vào thời xưa cái người mà chủ một quốc gia gọi là gì? Vua, phải không ạ? Bây giờ thì ta có nhiều cái cấp lãnh đạo, vậy. Hồi xưa là một ông vua, nhưng mà ông vua thì ổng là lãnh đạo bằng quyền uy, tuy nhiên ổng cần một cái chỗ dựa về tâm linh, đạo đức nên thường ổng có một vị thầy, ta gọi là quốc sư, là thầy của vua luôn. Thì ông thầy của vua không hề có quyền hành, ổng không hề có quyền hành trong việc trị dân, trị nước. Nhưng mà vua rất kính trọng ổng và nghe lời ổng trong cái lĩnh vực mà
[43:59]sắp xếp, tổ chức, chỉ đạo về việc giáo dục đạo đức, tâm linh cho đất nước của mình. Và ông vua tin rằng nếu một đất nước có một cái nền tâm linh sâu sắc, có nền giáo dục, một nền văn hóa sâu sắc, có bề dày thì sẽ dễ cho ông vua ổng cai trị, ừ, sẽ dễ cho ông vua ổng thi thố những cái chỉ đạo, cái tài năng về cái quốc phòng, võ bị, kinh tế, tổ chức hành chánh, nó sẽ rất là dễ. Còn nếu đất nước đó không có cái nền tâm linh, đạo đức, văn hóa thì cái việc mà ông dùng quyền lực để ông cai trị sẽ rất vất vả, vì dân họ đối xử xấu lẫn nhau thôi, xử đã chết rồi, không có đủ tiền để mà xử án nữa. Nhưng mà nếu mỗi người dân họ kềm chế lại, họ sống tử tế với nhau hơn
[44:49]thì quan, vua đỡ lo cho dân mà đỡ phải xử án, đỡ tốn bao nhiêu là chi phí. Cho nên vì vậy, ông vua quyền lực nhưng kính trọng cái ông thầy dạy về tâm linh, đạo đức thì cũng vậy. Ở trên cõi trời sự thật là có vua cõi trời. Cái vị đó nắm quyền lớn lắm chứ không phải không, và lo rất nhiều cõi nước, cũng không phải chỉ một Trái Đất của mình không đâu. Còn nhiều cái hành tinh có sự sống là cũng được cái cõi trên, vua cõi trời họ cai trị bằng quyền lực. Họ sắp xếp âm thầm hết mọi chuyện trên đây chứ không phải là tự nhiên mà có đâu. Chứ con người tính chuyện này tính chuyện kia, sự thật là nằm trong cái dòng sắp xếp của của trên cõi trời cả.
[45:34]Con người cứ tưởng là mình mưu chuyện này tính chuyện kia rồi thành công, không có đâu. Chính trên đã tác động cả vào tâm của mình để mình sắp xếp. Nhưng mà ông vua trời đó còn phải kính trọng ông Phật. Ông Phật thì không có uy quyền, không dùng quyền lực cai trị, nhưng bằng cái trí tuệ giác ngộ tuyệt đối của mình là cái đạo đức đó giăng bủa hết, cảm hóa luôn cả cõi trời, cả vua hết như vậy. Mà vua cõi trời cũng phải kính trọng. Vì vậy, cho nên khi mà ta quỳ trước Phật, ta làm đệ tử Phật thì ta có một cái kết nối tâm linh rất lớn lên tới cả suốt cả cõi trời, cõi thánh hết luôn. Như vậy. Và những cái đạo đức của Phật dạy cho ta một cái nền tâm linh vững chắc,
[46:20]cho ta những suy nghĩ tuyệt vời khiến cho thần thánh phải yêu mến ta. Nên hãy làm con của Phật để ta có cái gạch nối vào vào cái thế giới tâm linh. Và khi đã làm con của Phật rồi thì dĩ nhiên ta phải có sự tu tập theo lời Phật dạy. Mỗi ngày ta phải lễ bái, phải tụng một đoạn kinh ngắn, phải ngồi thiền để tĩnh tâm lại, đi tìm cái vô ngã. Vì đạo Phật dạy ta vô ngã. Ta vì chấp ngã, chấp cái tôi mà sinh ra bao nhiêu tham lam, ích kỷ, thù hận, rối loạn hết và tạo biết bao nhiêu tội ác. Nhưng mà khi ta làm đệ tử Phật rồi, ta biết lạy Phật, biết tụng một câu kinh đạo đức, ta biết ngồi thiền tĩnh tâm theo con đường vô ngã
[47:07]thì ta không phạm những cái tội đó nữa, mà cái đạo đức ta ta tăng dần lên, ta tăng dần lên và có những cái may mắn lạ lùng nó đến với ta. Lạ như vậy. Cái may mắn ở đâu ra? Là chính những vị ở trên cao, họ yêu quý ta vì ta là con của Phật. Vì ta là ta thực hành những điều Phật dạy, bỗng nhiên có cái sự cảm ứng lên trên cõi trời liền. Ví dụ bây giờ như chúng ta vậy, ta nhìn một đàn kiến đi qua, ta có quan tâm nó không? Từng con kiến không? Không. Bầy kiến đông quá chẳng ai để ý. Ví dụ ta nhìn xuống một cái ao, cá đầy trong đó, nuôi đầy trong đó, ta có quan tâm từng con không? Không, vì nhiều quá.
[47:48]Thì cũng vậy, những vị thần thánh cõi trời trên cao nhìn xuống cõi người chẳng quan tâm vì đông quá. Đông.
[48:00]Nhưng nếu trong cái bầy kiến mà ta nhìn xuống á có một con rất đẹp, bắt đầu ta để ý. Hoặc là nhìn xuống cái ao cá, bao nhiêu con cá lao xao lao xao, chợt có một con rất là đẹp, nó hiện cái ánh ngũ sắc lên, ta để ý ta tìm con đó, ta nhìn con đó và thích cho con đó nó ăn, ta thương hơn. Thì cũng vậy, thần thánh trên cao nhìn xuống cái cõi người này chợt để ý vì cái người này phát hào quang. Bằng con mắt trời họ thấy cái vị này có hào quang ngũ sắc. Chứ còn nhìn con mắt phàm thì ai như ai, ta ngồi đây chẳng ai có hào quang cả phải không ạ? Nhưng mà con mắt trời nhìn xuống sẽ thấy có một số vị trong đây có hào quang.
[48:43]Mà sự thật không phải chỉ một số vị trong đây có hào quang đâu, tất cả mọi người ở trong hội trường này đều có hào quang, vì hôm nay đã chịu khó về đây nghe bài đạo đức tâm linh của thầy Chân Quang giảng.
[49:00]Những người có lòng mới về đây. Khi mà ta đưa cái biển ra, cái đề tài hôm nay là Yếu tố đạo đức và tâm linh, thì người nào tìm tới? Chỉ những người quan tâm tới đạo đức tâm linh mới tìm tới thì trong lòng ta đã có điều thiện rồi. Ta có điều thiện, ta có hào quang. Và ta gây sự chú ý của thần thánh liền. Còn nếu nghe cái chữ đạo đức tâm linh mà ta không quan tâm, mà ta chỉ quan tâm nói là ờ hôm nay có một buổi nói chuyện làm sao để mà lợi trong chứng khoán, phải không, ta tìm tới liền thì ta giống như mấy con cá thường thường ở trên nhìn xuống ai như ai, thần thánh không quan tâm mấy người đó. Nhưng mà ta nghe tới chữ đạo đức tâm linh ta tìm tới liền thì ta
[49:40]là giống như một con cá ngũ sắc ở trong cái ao đầy bầy cá. Giữa cuộc đời hỗn mang thế này, loạn lạc thế này, tăm tối thế này, tội lỗi, nhưng nó ánh lên những con người, những tâm hồn quan tâm tới đạo đức và tâm linh. Cái hào quang người đó nó khác cái hào quang người thường. Con mắt ta nhìn không thấy, nhưng mà ở trên cõi trời nhìn xuống họ thấy. Họ thấy à ở Thiên Đường Bảo Sơn này tự nhiên lại có một số chúng sinh hào quang phát màu ra đẹp đẽ hơn bình thường, thế là họ để ý. Từ ngày hôm nay, từ cái buổi mà nói chuyện về yếu tố tâm linh đạo đức này, thế là những người mà đang có mặt ở đây được ghi tên vào sổ bộ.
[50:21]Sổ bộ, sổ bộ của những người gì? Những người đáng quan tâm, đáng quan tâm của cõi trời. Mà nếu một chốc nữa đây chúng ta sẽ cùng nhau ngồi thiền, thì ừ ta là con Phật nên ta ta có cái tu hành, tâm ta thiện thì bỗng nhiên ta được cái sự quan tâm của thần thánh. Và những cái may mắn là lạ bắt đầu từ từ xuất hiện trong cuộc đời ta, trong cái việc làm ăn của ta. Vừa rồi vậy, cái chúng tôi gặp một cái cô Phật tử, cổ cũng là doanh nghiệp. Thì vào cái thời điểm này, cổ cũng khốn đốn như tất cả mọi doanh nghiệp. Thì mới nói chuyện, nói rồi như vậy làm sao? Nói: "Thưa Thầy, con nói với các bạn lúc này đừng làm gì nữa,
[51:07]cứ đi chùa lạy Phật." Thầy nói câu trả lời cực hay! Câu trả lời cực hay! Tại vì nói lúc này thì cổ là doanh nghiệp thì doanh nhân thì cổ biết, chứ Thầy thì cũng không rành. Cổ biết là lúc này càng mó tay càng xoay xở càng lún lầy, càng chìm sâu trong bãi lầy. Đừng làm gì cả, tĩnh tâm lạy Phật thôi, vậy mà nó sẽ qua từ từ nó thoát. Thấy câu trả lời cực hay và Thầy muốn cái câu trả lời này đến với tất cả những doanh nhân đang trong giai đoạn khó khăn này. Lúc này nhiều khi là lúc ta lại thanh thản, tập trung nhiều việc tu tập hơn, vậy đó mà có một sự mầu nhiệm là lạ đưa ta đi qua, đưa qua sóng gió.
[51:46]Còn lúc này càng điên tiết lên, càng bực bội, càng nóng nảy, càng xoay xở, giống như là ta chìm xuống một bãi phù sa không có chân á, càng người nào càng vùng vẫy thì làm sao? Càng mau, mau chìm chết luôn. Còn người rớt nhằm cái bãi phù sa rồi, không thèm vùng vẫy, cứ thả ngửa nằm im. Và cái thời gian mà ta chìm nó sẽ rất là lâu, hi vọng sẽ có có người đến đưa cái cây cho ta nắm kéo ta vào bờ, như vậy. Còn càng xoay xở xoay xở để vào bờ thì chìm luôn xuống dưới cái cái cái bãi bãi bùn, bãi bùn không chân, như vậy. Thì có những lúc khó khăn nó giống như vậy. Ta xoay xở mà được đi mượn, thì chồng chất nợ lên nợ mà không phải là vay mượn được.
[52:25]Cầm cố hay là dùng một cái thủ thuật gì thì càng chết. Thôi, đi chùa lạy Phật. Vậy mà bình an, sáng suốt, bỗng nhiên khi đi chùa lạy Phật trong đầu ta chợt có những cái cái sáng kiến hợp lý hơn. Bởi vì ta được gia hộ. Cái sự gia hộ không phải là đến từ hoàn cảnh đâu, mà sự gia hộ nhiều khi đến từ trong tâm ta. Đến... khi tâm ta thanh tịnh, ta không mong cầu, không muốn suy nghĩ gì nữa, thì thường những lúc đó ta dễ nhận được những điều mầu nhiệm từ trong tâm của mình. Đó, ngoài ra còn những cái hoàn cảnh nữa, vậy. Nhưng mà dĩ nhiên nó cũng cộng với cái nhân quả của ta, với điều kiện là trước đây khi mà ăn nên làm ra
[53:07]thì ta đừng phung phí, đừng hống hách, đó, thì bây giờ ta dễ vượt qua khó khăn hơn. Còn người nào đã từng có cái lỗi lầm là lúc ăn nên làm ra có phung phí, có hống hách, bây giờ cái sự khó khăn của ta nó sẽ kéo dài hơn một chút. Nhưng mà nếu ta biết sám hối, à ta biết làm con Phật, biết tu tập, biết ngồi thiền lễ bái thì vẫn qua được, vẫn qua được. Vì ta đã trở thành gì? Con Phật rồi, Phật không để ta chết. Khi ta thành tâm làm con Phật rồi, nhớ, Phật không để ta chết. Nhớ như vậy. Cái người doanh nhân á, một cái công ty một cái doanh nghiệp nó có hai cái cấp để tạo phúc.
[53:53]Cái cấp tạo phúc, cái đạo đức thứ nhất á là người chủ thương nhân viên của mình. Đó là tạo nên một cái đạo đức cho cái người chủ, cái phúc cho người chủ. Và hễ có cái phúc cho người chủ thì doanh nghiệp đứng vững, nhưng mà nó mới là cấp một thôi, nó chưa có to lắm. Cái cấp hai là thế này: Cấp hai là cái người chủ đó giáo dục được cho nhân viên của mình biết yêu thương những người khác nữa. À, mình yêu thương nhân viên rồi, nhưng mà người nhân viên phải yêu thương thêm những người khác nữa thì đó gọi là cái phúc cấp hai của cái doanh nghiệp đó. Và đến lúc này thì doanh nghiệp phúc rất dày, sẽ vượt qua được những sóng gió khó khăn.
[54:37]Đây là cả cái doanh nghiệp này được thần thánh yêu mến luôn. Nhưng mà thứ nhất, cái phúc thứ nhất ta đã làm được chưa? Phúc cấp một ta đã làm được chưa? Ta yêu thương nhân viên của mình, coi lại cái này giùm một chút. Vì nhiều khi ta thờ ơ lắm, nhiều khi ta chỉ sòng phẳng thôi. Tức là anh làm cho tôi, tôi trả tiền, hết. Anh làm được việc, tôi thưởng. Anh làm không được việc, tôi đuổi. Rất là lạnh lùng, rất khô khan, rất sòng phẳng và đau lòng. Còn nếu cái người chủ đối với nhân viên của mình nó có cái tình hơn, có cái tình hơn là cái người đó đến với ta để làm là không phải chỉ con người đó, mà ta nhìn con người đó
[55:22]ta nhìn ngay cả cái tâm tình của họ, cái trình độ của họ, cái gia đình của họ, quá khứ của họ, tương lai của họ. Cái nhìn một con người ta nhìn tổng thể của một con người như vậy, và ta thấy yêu thương họ hơn, có trách nhiệm với họ nhiều hơn. Đó là cái phúc, cái đức của một cái người chủ doanh nghiệp. Thì cái người chủ doanh nghiệp mà có cái nhìn một người nhân viên mình như vậy thì cái phúc sẽ lớn hơn, doanh nghiệp đó sẽ dễ bền vững hơn. Khi ta nhìn một nhân viên đừng nhìn chỉ là một con người đến ăn lương hằng tháng, ta cố gắng trả cho sòng phẳng, đừng nghĩ như vậy. Và nghĩ lớn hơn những điều phía sau mà người đó chưa nói với
[56:03]ta thì cái đức của ta mới lớn, cái tâm của ta mới lớn. Mà khi cái người nhân viên đó đến làm với ta rồi thì họ cũng phải được học cái đạo đức của ta là họ phải yêu thương người khác. Người chung quanh họ là những đồng nghiệp với họ, rồi những người không phải đồng nghiệp trong công ty mà về nhà họ họ đối xử tốt với gia đình, họ hàng của họ hơn. Có khi họ không giàu để giúp ai được gì về vật chất đâu, nhưng mà tấm lòng của họ đối với mọi người phải tốt. Một lời nói, một thái độ cũng đem niềm vui được cho người khác, ta phải dạy nhân viên mình đến như vậy. Thì cái phúc này là phúc cấp hai. Toàn bộ doanh nghiệp nâng lên cái phúc rất là dày và do vậy, rất là rất là bền vững.
[56:48]Nó có một yếu tố nó ảnh hưởng đến cái phúc của doanh nghiệp nữa, là cái sản phẩm và dịch vụ ta bán cho khách hàng nó là loại gì?
[56:59]Nó là loại có lợi cho con người, cho xã hội về mặt nào, để tính thành cái phúc lần nữa. Vì có những loại hình ta kinh doanh mà cái người khách hàng đến với ta họ không lợi nhiều lắm, thì coi chừng cái doanh nghiệp đó không không không bền. Mà cái này là thầy hay nhắc cái doanh nghiệp mà kinh doanh vàng bạc đá quý á. Cái doanh nghiệp mà kinh doanh vàng bạc đá quý, sự thực là cái người mà mua vàng, mua bạc, mua đá quý để trang sức hay đeo này kia nọ, nó không có lợi lắm. Ví dụ không có lợi gì cho đời sống. Không có nó họ không không không chết. Không có nó họ không có mất gì cả, không mất gì về tinh thần,
[57:46]mà có nó thì giống như có sang hơn chút xíu vậy thôi. Cho nên cái sản phẩm đó, cái dịch vụ đó cung cấp cho xã hội, nói về cái lợi nó không lợi lắm, thì thầy yêu cầu cái người chủ doanh nghiệp đó phải làm phúc chỗ khác rất nhiều để bù lại. Vì chính cái dịch vụ của mình nó không tạo nên cái phúc lắm, để ý. Hoặc là ví dụ như bây giờ một ông thầy giáo, ổng dạy cả đời rồi nghèo. Nói: "Tại sao ổng tận tụy, thầy giáo dạy học tận tụy mà nghèo?" Nói: "Vì thế này, ổng dạy khô quá, ổng chỉ cung cấp kiến thức thôi." Ví dụ như môn địa lý, hay môn lịch sử, hay là môn văn, hay là môn toán, ổng cứ dạy khô như vậy.
[58:29]Và học trò học xong kiến thức rồi sau này nó cũng không áp dụng được nhiều lắm. Ví dụ tất cả chúng ta ngồi đây có bao nhiêu phần trăm những kiến thức nhà trường ta được học mà đem áp dụng vào cuộc sống này? Bao nhiêu phần trăm? Rất ít phải không ạ? Rất ít, không có nhiều. Thì như vậy, cái tác động của người thầy trước đây của ta đối với ta vào cuộc sống của ta nó không nhiều, nên ông thầy đó không có phúc. Còn nếu ông thầy ổng dạy ta cái gì rồi ta phải đem cái đó, bắt buộc phải đem cái đó để ta sống, thì ông thầy đó có phúc. Tại cái điều của ổng cung cấp nó tạo nên tác động xã hội cho sự phát triển của xã hội.
[59:03]Thì bây giờ cái doanh nghiệp của ta cũng vậy. Ta cung cấp cái gì mà mọi người có lợi, khách hàng ta có lợi, mà lợi cái gì? Lợi không phải là lợi vật chất hay là tăng thêm sự ác độc, mà trong đó có vừa là đời sống mà vừa là đạo đức, thì doanh nghiệp đó sẽ phát triển bền vững. Vậy bây giờ ví dụ bây giờ thấy một người là như cái Thiên Đường Bảo Sơn này lợi cái gì?
[59:33]Ví dụ cái Thiên Đường Bảo Sơn ta cung cấp một dịch vụ phải không ạ? Giải trí, vui chơi. Thì khách hàng đến đây thụ hưởng cái dịch vụ đó thì lợi cái gì ạ?
[59:46]Ta phải tính như vậy để biết cái phúc của mình.
[59:52]Mọi người đến đây về được cái gì?
[1:00:00]Để ý cái đó giùm thầy. Có mang cái gì về được không hả cô Hà? Có mang gì về được không? Không. Nhưng mà ăn được, ăn rồi bỏ bụng đem về được. Nhưng mà không mang được con rắn, con khỉ, con chồn, con cọp gì về hết, phải không ạ? Để nó tới vui chơi, nhưng mà được cái gì? Được những giây phút thư giãn tinh thần, như vậy. Được cái vui tinh thần cũng là một loại dịch vụ. Nhưng mà cái vui tinh thần đó nó sẽ tồn tại bao lâu nữa khi họ rời khỏi đây họ đi về? Tồn tại được bao lâu thì cái phúc ta mới nhiều hay ít ạ. Chứ họ ra khỏi đây họ hết liền, thì coi như mình cũng hết phúc luôn. Nhưng mà nếu họ rời khỏi đây họ đi về,
[1:00:43]cái niềm vui, cái sự thư giãn nó còn kéo dài thì cái phúc ta nhiều. Nhưng mà cái quan trọng nữa là cái giáo dục đạo đức á. Có một lần á thầy gặp mấy cái người mà định tổ chức những cái khu vui chơi giải trí, thầy mới nói thế này, nói: "Đừng để mà họ giải trí không. Họ đi vào cửa vào tới chừng họ đi ra cửa ra họ mang theo được một ý niệm đạo đức đi về,
[1:01:10]chứ không phải chỉ là giải trí." Họ đi là để giải trí, thư giãn, nhưng mình sắp xếp cái khu của mình như thế nào đó, họ đi vào đi ra rồi họ phải mang được ít nhất một ý niệm đạo đức đi về, thì khu mình rất là bền, rất là có phúc. Vì cái ý niệm đạo đức đó sẽ mang theo họ cả cuộc đời. Thì có một vài khu vui chơi họ xây chùa ở trong. Họ xây chùa, như Đại Nam có một cái chùa to, khu Suối Tiên cũng có cái chùa to, như vậy thì cũng gọi là họ muốn dùng cái tâm linh à để cho rằng cái người mà đi vào khu họ đi ra thêm một chút tâm linh. Nhưng mà sự thật là cái hiệu quả đó thì thôi cũng được, mà quan trọng là một ý niệm đạo đức cô đọng,
[1:01:51]ngắn gọn, sâu sắc, dễ hiểu và dễ nhớ suốt đời để họ mang đi. Nó tồn tại rất lâu vì cái giải trí một lát hết, về tới nhà công việc tất bật cái nó căng thẳng đầu óc lại liền. Như trẻ em vào vui chơi xong về học hành chút xíu hết, chỉ khuây khỏa được một chút lúc đến đây. Nhưng mà nếu ta cho khách hàng một ý niệm đạo đức, có khi nó mang theo cả cuộc đời, thay đổi cả cuộc sống họ luôn. Họ sẽ ứng xử theo cái nguyên tắc mới này, thì cái phúc của cái khu vui chơi ta rất là lớn. Cái phúc này rất là lớn. Ở đây thầy sẵn thầy cũng góp ý với cô Thu Hà nha, là là bổ sung thêm một cái cách thức gì đó đi vô rồi đi ra là nhớ mãi cái ý niệm đạo đức.
[1:02:31]Và chính vì nhớ mãi cái ý niệm đạo đức mà họ nhận được từ nơi Thiên Đường Bảo Sơn này, họ sẽ sao? Quay lại.
[1:02:42]Còn mọi người, ví dụ bây giờ ta kinh doanh nhà đất, ta kinh doanh nhà đất thì
[1:02:51]cái yếu tố mà ta phục vụ xã hội là là tốt hay xấu ạ?
[1:03:00]Xây nhà cho người khác ở, phải không ạ? Trước hết nghe như là tốt. Nhưng mà làm sao? Lấy mất đất nông nghiệp, nghe như là xấu. Rồi trong cái nhà đó người ta ở người ta làm gì ở trong đó? Có một lần vậy, chúng tôi nói với một người đệ tử, nói: "Con muốn xây nhà cho mọi người, nhưng cái nhà con xây lên ở trong đó người ta sống sa đọa, người ta đánh lộn nhau ở trong đó. Cuộc đời này nó thiếu gì? Thiếu những người dạy đạo đức. Người ta có đạo đức rồi, thì người ta sống trong nhà đó, trong ngôi nhà đó sẽ là ngôi nhà hạnh phúc." Nên vì vậy, bất cứ ai ta kinh doanh bất cứ cái gì, cái sản phẩm, dịch vụ gì, xin hãy kèm theo yếu tố đạo đức gửi cho khách hàng.
[1:03:53]Xin kèm theo. Nên bây giờ tại sao ta lên án các game, game điện tử? Vì mấy đứa nhỏ nó chơi game xong, ngoài cái việc ghiền, bỗng nhiên nó trở thành thay đổi cái cá tính của nó, nó thành kẻ ác. Đến nỗi có đứa mà dám giết cha, giết mẹ, giết ông ngoại, bà ngoại chỉ để lấy tiền chơi game, thì ta hiểu rằng cái game nó nó thay đổi cái cái tâm hồn của con người khủng khiếp quá. Và như vậy cái người mà cung cấp cái dịch vụ đó không gieo rắc được ý niệm đạo đức. Nói bây giờ cũng có những cái game đạo đức. Nói: "Chưa thấy." Vì sao? Vì vừa rồi báo ở Trung Quốc đăng một cái tin khủng khiếp, cô đó giết con để chơi game.
[1:04:31]Nghĩa là cổ đặt cái nôi của đứa con nằm bên cạnh trong khi cổ đang mải mê chơi chơi game, đứa con nó khóc cổ bóp cổ cho nó chết để cổ chơi game cho nó tiếp tục. Mà game đó game gì? Game dạy nuôi con. Bất ngờ không? À như vậy giữa cuộc sống thực và cuộc sống ảo nó không phải là cái tính cái trò chơi game nó không có tính giáo dục lắm. Nên khi mà ta cung cấp một dịch vụ, hãy để ý đến cái yếu tố đạo đức. Bây giờ ví dụ ta mở một nhà hàng ăn, thì vấn đề ta phục vụ cái ăn của con người là cái nhu cầu rất cơ bản, cũng gọi là một sản phẩm, một dịch vụ cung cấp đó. Nhưng mà cái phúc ta nhiều không? Cái tội ta nhiều không?
[1:05:12]Cái phúc là giúp người ta ăn no. Cái tội ta gì? Ta phải sát sinh để cung cấp thực phẩm, đúng không ạ? Nhưng mà cái người họ ăn rồi họ đi ra ngoài họ sống như thế nào? Họ sẽ sống tốt đẹp hay là họ ra ngoài họ quậy? Ta tính tiếp nữa. Nên cái nhân quả nó chằng chịt, nhân quả nó chằng chịt, phức tạp lắm, không phải đơn giản. Vì vậy, khi một cái người doanh nhân dựng nên một doanh nghiệp để cung cấp sản phẩm dịch vụ cho khách hàng, cho xã hội, xin lưu tâm đến cái hiệu quả này, đến cái sản phẩm dịch vụ đó. Làm sao nó phải liên quan tới đạo đức, thì cái phúc của doanh nghiệp ta rất là lớn. Còn nó chỉ đơn thuần mua bán trao đổi sòng phẳng lấy lãi,
[1:05:54]thì cái phúc doanh nghiệp ta không dày lắm, không dày lắm. Mà không dày thì nó có nguy cơ. Mỗi khi cái hoàn cảnh kinh tế khó khăn, ta cũng rơi luôn vào cái vòng xoáy của xã hội, chứ không có những may mắn bất ngờ để thoát ra. Nên cái yếu tố mà sản phẩm, dịch vụ mà ta chọn, nếu ta lỡ chọn rồi thì nên bổ sung, nên bổ sung để cho nó đẹp hơn, nó tăng thêm ý nghĩa về giá trị đạo đức hơn đối với đối với khách hàng. Sông có khúc, người có lúc. Thì doanh nghiệp ta cũng vậy, có những lúc ta ăn nên làm ra và có những lúc ta khó khăn. Thì lúc mà ta ăn nên làm ra
[1:06:40]thì phải làm sao? Đừng tự mãn mà phải biết, biết trước rằng sẽ có lúc khó khăn, phải biết trước điều đó. Vì lúc ta ăn nên làm ra thì phải khiêm tốn, đừng khoe khoang, vì cái khoe khoang là mau hết phúc lắm, mau thất bại lắm, nhớ vậy. Trong cái người tu cũng vậy và cái người làm ăn cũng vậy. Cái người đi xuất gia tu hành mà tu được chút xíu khoe khoang rồi việc tu sẽ đổ vỡ. Việc tu đổ vỡ thì nhiều thứ lắm. Còn cái người kinh doanh cũng vậy, mà khoe khoang, kiêu mạn, doanh nghiệp sẽ thất bại. Cho nên, khi ăn nên làm ra thì lại càng khiêm tốn, giấu rất là kín, vẫn thấy như một người bình thường. Ai biết mình thì biết, không biết thì thôi, không khoe thì sẽ bền.
[1:07:27]Rồi tranh thủ lúc ăn nên làm ra có tiền, cố gắng nỗ lực làm phúc. Mà làm phúc là cái gì? Làm phúc là cái việc thiện nguyện, mà cẩn thận vì cái đồng tiền ta bỏ ra làm phúc nó phải bảo đảm nó nó nó nó tạo thành một cái điều tốt nha, chứ đừng để nó nó giấu trong cái tủ sắt của ai lại không được. Ví dụ như là có một đoạn đường quê hư, ta thuê người, chính ta cũng cuốc đất đắp lấp cái cái đoạn đường nó hư lại. Mà đắp đường phước rất là lớn. Ví dụ khi mà cái đoạn đường hư trong làng người ta đi qua lại vất vả, thế là ta thuê những xe đá, xe đất lại, chính ta cũng phụ người cào, cuốc đắp lại. Sau này doanh nghiệp ta vượt rất nhiều khó khăn, được rất nhiều may mắn.
[1:08:12]Nhớ đắp đường phước lớn lắm! Đắp đường phước lớn lắm! Rồi ta phóng sinh, ví dụ ta mua cá ta thả, tự nhiên ta bớt những cái ách nạn, bớt ách nạn. Rồi thậm chí ví dụ có ai muốn hại ta, ta thoát qua luôn khỏi những mưu mô bị ám hại luôn, nhờ cái phước phóng sinh. Đó! Rồi vân vân, hoặc là những cái xóm người nghèo ta đến ta tặng vải vóc cho họ. Rồi học sinh nó đi học thiếu vở viết, ta tặng vở viết cho học sinh. Đó, những cái công việc mà phải bảo đảm là người ta, người mà nhận được đó họ người thụ hưởng họ họ có ích lợi. Chứ còn ví dụ như nói: "À thưa thầy, con mới cung tiến vào chùa đó 3 tỷ đồng, chắc phúc con lớn lắm?" Nói:
[1:08:51]"Không bảo đảm tí nào." Vì sao vậy? Vì không biết ông thầy đó ổng dùng 3 tỷ đó làm cái gì. Ta chỉ nghe ổng nói thôi chứ không biết có thật hay không. Và không biết hay là ổng cầm 3 tỷ ổng bỏ mất vào ngân hàng hay là ổng cầm 3 tỷ ổng bỏ vào két sắt hay ổng mua một đống vàng ổng cất? Số tiền đó nằm im, không tạo thành cái sự lợi ích cho người khác, ta không có phúc mặc dù mình cúng hết 3 tỷ. Thầy nói câu này nhiều chùa sẽ giận thầy, không vì nghĩ rằng thầy không khuyến khích cúng chùa. Cũng giống như sau khi thầy nói câu này, sẽ không còn ai cúng thầy nữa, thầy sẽ đói. Nhưng mà nó là sự thật. Và đó cũng là lý do mà khi ai cúng thầy, thầy cân nhắc dữ lắm.
[1:09:32]Phải làm sao cái đồng tiền này phải làm thành cái điều gì lợi ích để cho cái người cúng được phúc. Thầy phải cân nhắc dữ lắm chứ không phải là không, chứ nằm im hoài hoặc là thầy dùng sai là cái người cúng không có phúc mà thầy mang tội. Đó vậy. Thì khi ta làm phúc như vậy, lúc ăn nên làm ra khi ta làm phúc cũng phải để ý điều đó. Ví dụ như bây giờ ta nói cất chùa, nói thí dụ: "Dạ nghe lời thầy nói, con không có đưa tiền cho ông thầy trụ trì, sợ ổng đem ổng giấu mất hay là ổng cho tầm bậy. Con là đích thân con mua vật liệu tới con chở lại, rồi con thuê người cất, con tới lui con coi phụ với ông thầy.
[1:10:06]Đúng là cái đồng tiền của nó thành ngôi chùa từ từ từ từ từ từ lên. Vậy có phước không ạ?"
[1:10:15]Sẽ không có phước nếu chùa đó vắng như chùa Bà Đanh. Có ai tới hưởng cái cái dịch vụ của ta đâu? À! Vấn đề này xét lại. Phải làm sao mà ta cất lên cái chùa, nhiều người tới đó được học hỏi về đạo đức, đạo lý thì phúc của ta là lớn gấp vạn lần người thường. Nhớ như vậy, bởi vì cái tâm linh nó tạo nên cái hiệu ứng nhân quả cực lớn. Nhưng phải có người được thụ hưởng, phải có người thường xuyên đến chùa đó tu tập, học hỏi đạo lý rồi về từ ngôi chùa đó họ trở về nhà họ, họ thành người rất tốt, thì cái tiền mà ta bỏ vào ta cúng cái chùa đó đó nha, kiếp sau đủ để cho ta lên làm quan, làm chức lớn, làm vua, làm chúa luôn.
[1:10:57]Bởi vì phúc lớn lắm, cái phúc về tâm linh rất là lớn. Nhưng mà chỉ sợ ta cất cái chùa xong không ai tới, thì được phúc chút xíu, cũng được phúc, giàu, đời sau cũng giàu sang, cũng đại gia địa ốc đồ vậy, vân vân, tướng mạo đồ cũng đẹp lắm phải không? Nhưng mà rồi chỉ nhiêu đó rồi hết. Nhưng mà nếu ngôi chùa ta cất mà được bao nhiêu người tới thụ hưởng, tu tập thì phúc ta vô lượng. Còn nếu ta đưa tiền cho ông thầy rồi ổng làm gì không biết thì rồi xong luôn. Cho nên khi doanh nghiệp ăn nên làm ra, hãy hết sức cố gắng làm phúc. Nhưng mà khi làm phúc phải thông minh, kỹ lưỡng để bảo đảm rằng nhiều người được hưởng lợi từ cái việc làm phúc của ta.
[1:11:34]Nha! Đó là vậy. Thì khi mà tới lúc suy thoái, doanh nghiệp và xã hội về tới lúc suy thoái thì mấy doanh nghiệp kia chết hết. Nhưng mà ta đã sao? Ta đã có một số phúc bảo vệ mình rồi. Ta cũng sẽ khó khăn theo cái đà khó khăn chung, nhưng mà ta đã được mớ phúc mà khi làm phúc ta làm rất kỹ, ta làm có hiệu quả cho nên tạo thành cái phúc thật sự. Thì lúc mà qua khó khăn rồi thì sao? Thì thật sự là ta bó tay. Bó tay vì lúc khó khăn đó cái tài của ta vứt đi, không làm gì được, nhưng có một cái mầu nhiệm, một cái bí mật, một cái linh thiêng nào đó che chở ta, đưa ta đi qua. Thì lúc này là thật sự là chỉ nhờ sống nhờ cái phúc
[1:12:26]thôi, chứ đừng có ai ỷ tài, không ỷ tài được, lúc khó khăn không ai ỷ tài được, nhờ cái phúc thôi. Mà có những lúc bí, ta phải lễ Phật sám hối mà vay phúc của Phật. Đừng vay ngân hàng mà nên vay phúc của Phật.
[1:12:50]Có nhiều người lúc càng bí càng vay ngân hàng, càng bí càng vay, vay một lúc rồi sao? Trốn mất luôn, không thanh toán, không chi trả nổi. Có không ạ? Ở đây có ai vậy không ạ? Chắc là không, vì có không ngồi đây phải không ạ? Những người mà đã trốn mất rồi là không còn ở đây nữa, đi mất rồi, người ta đang phát lệnh truy nã đi đâu đó rồi. Còn chúng ta ngồi đây là người còn phúc cả. Nhưng mà phải đối diện với điều đó. Nhớ, lúc khó khăn đừng cố gắng vay mượn, đừng xoay xở bằng cách vay mượn, mà hãy vay phúc của Phật. Vì phúc của Phật là vô lượng. Ta vay phúc của Phật bằng cách nào? Ta quỳ trước Phật, ta nói rằng:
[1:13:27]"Con là con của Phật", nhắc lại đó, nhắc lại mình đã từng quy y đó, mình mình nhắc lại con của Phật á để "Con đã là con của Phật, bây giờ con trong cái thời buổi khó khăn, doanh nghiệp con gặp khó khăn. Nhưng mà con không phải là người tham, bởi vì con theo lời Phật dạy, con sống vì mọi người, con biết lo cho đời sống, con biết làm phúc. Nhưng bây giờ hoàn cảnh khó khăn quá, con bó tay. Con xin Phật gia hộ cho con đưa con qua khó khăn này, để con nuôi sống được bao nhiêu người dưới tay con." Chứ mình không cầu cho mình, mà cầu doanh nghiệp sống còn để nuôi sống được bao nhiêu người. Và hứa: "Sau này khi mà mọi chuyện được phục hồi tốt đẹp,
[1:14:08]con sẽ cố gắng tu dưỡng và làm phúc nhiều hơn." Đó, cái ta trả lại Phật cũng không phải trả lại tiền mà trả bằng phúc. Ta vay phúc của Phật bằng một lời hứa và khi ta trả lại là bằng cũng việc làm phúc. Việc làm phúc thì nó tốn công, tốn sức, tốn tiền chứ không phải không. Nhưng mà khi ta quỳ trước Phật, ta vay phúc của Phật, ta xin Phật như vậy với một lời hứa là sau này khi qua khó khăn, kinh tế phục hồi lại con sẽ làm phúc rất là nhiều thì chắc chắn rằng ta sẽ vượt qua. Thầy nói câu này với sự bảo đảm rất là lớn. Thầy nói câu này với sự bảo đảm rất là lớn. Nếu ai thành tâm, đang lúc khó khăn mà thành tâm mà nói câu đúng như thầy
[1:14:52]vừa nói, mà nếu mà vẫn không có hiệu quả, hãy vào Nam tìm thầy bắt đền.
[1:15:03]Nhưng mà tìm có gặp thầy không thì thầy không hứa, tại vì thầy hay đi đây đi kia đi giảng.
[1:15:11]Có những cái sự màu nhiệm là như vậy, ta phải tin điều đó, sự như vậy. Nhiều cái từ lúc mà thầy đi tu rồi thầy lên thầy dựng chùa, vô số điều mầu nhiệm mà thầy giấu thầy không cho kể ra. Nên ta phải tin những điều đó, ta phải tin những điều như vậy. Khi phúc đến với ta á thì nó hiện ra ba điều.
[1:15:33]Thứ nhất là bỗng nhiên tâm ta sáng lên, tính toán việc gì rất nhanh và rất chuẩn xác. Còn khi ta không có phúc tâm ta nó tối ta tính đâu trật đó nha, dự đoán chuyện gì nó trật lấc hết và ta đầu tư thất bại. Còn khi ta có phúc tâm tự nhiên nó sáng lên, tính là chính xác tính là chính xác, như cái trực giác mà ta nhìn trước năm năm, mười năm, hai mươi năm như vậy, lạ như vậy. Đó cái phúc đem đến cái hiệu quả thứ nhất là tâm sáng. Cái hiệu quả thứ hai là tướng ta tốt lên. Cái người mà khi phúc đến tướng tự nhiên tốt lên. Vậy ta hãy xem gương để biết mình phúc đã đến chưa.
[1:16:12]Cái thứ ba bỗng nhiên cái phong thủy của ta nó cũng thay đổi tốt luôn mà ta không biết tại sao. Không cần thầy phong thủy mà bỗng nhiên phong thủy tốt lên. Là làm sao? Ví dụ như hôm đó nào giờ cái nhà ta ở là cứ như vậy mà ở thôi, nhưng đến khi cái phúc ta đến đang khiến khiến sao cái ta nói ta nói: "Trời, nhà này nó chật quá để sửa cái cửa này lại để cho nó đi ra đi vào cho nó dễ một chút." Ta đập ra ta sửa cái cửa vô tình nó đúng phong thủy. Là lúc đó nó hợp với cái việc làm ăn ta đang phát luôn, lạ như vậy không biết tại sao. Hoặc là cái mồ ông bà ta bỗng nhiên nó sừng sừng nó sừng nó nở to ra như có gò mối nó đùn lên vậy, cũng không biết tại sao.
[1:16:55]Cái đó không ai tác động được, không phải do mình lấy đất mình đắp mà nó nở lên, tự nó đùn ở trong nó ra. Là đó cái phúc đến như vậy là cái phong thủy nó thay đổi luôn. Nên nó có ba cái yếu tố mà khi phúc đến: thứ nhất là tâm sáng, thứ hai tướng tốt lên, thứ ba tự nhiên phong thủy nó tốt ra. Còn khi phúc chưa có cái tâm ta tối, cái tướng ta nó xấu đi và còn cái phong thủy ta càng loay hoay nó càng phạm. Nghe lời ông thầy này đào cái ao này, nghe lời ông thầy kia mở cái cửa kia lại càng phạm sai lầm. Đó còn khi mà cái phúc nó đến rồi, tự nhiên có ông thầy ổng chỉ nhắc có một câu ta mở ra ta thấy nó khai thông liền, cái phong thủy nó cũng tốt.
[1:17:34]Tự nó ta đổi hoặc là có người nhắc mà rất là chuẩn xác, nên ba cái dấu hiệu đó để biết rằng cái phúc ta phúc ta đã đến như vậy đó. Một điều thầy muốn nói nữa là thế này: là đừng có bao giờ có cái tâm tham vọng trong kinh doanh.
[1:17:55]Cái câu mà nghe nói đừng tham vọng trong kinh doanh thì nghe nó rất là sai với nguyên tắc kinh doanh. Tại vì ai cũng dạy ta rằng phải biết nuôi dưỡng tham vọng phải không ạ? Phải mong trở thành đại gia hơn nữa, đại gia hơn nữa. Xin thưa chết là vì cái đó đó. Chết là vì cái muốn trở thành đại gia đại gia hoài. Mà ông bà ta nói một câu rất là chuẩn xác: "Liệu cơm mà gắp mắm." Câu ông bà ta mới khôn ngoan, chứ còn trong mấy cái trường kinh doanh nó dạy ta cứ tham vọng mở rộng là nó giết ta đấy. Hồi xưa thầy gặp một cái ông doanh nghiệp á, bây giờ thì ổng bị bắt sau đó bị tử hình mất rồi, bởi vì ổng lối cái kinh doanh mà tham vọng.
[1:18:40]Ông có miếng đất cái ông đi cầm lấy tiền và ổng lo lót cho ngân hàng một chút, và cái ông ngân hàng cũng bị bắn chết luôn rồi, bị tử hình luôn vì cái vay lấy tiền. Lấy tiền ra cái ông mua miếng đất nữa, mua miếng đất nữa à được miếng đất nữa rồi cái ổng lấy miếng đất đó ổng đi cầm ổng lấy ra tiền. Ổng cứ làm vậy ổng nở ra mấy chục miếng đất mà sự thực vốn ban đầu chỉ là một miếng đất. Và ổng đắp đầu này ổng vá đầu kia và cứ tìm cách cứ là vay ngân hàng và lo lót để vay cho được ngân hàng. Vừa đầu tư lĩnh vực này lĩnh vực kia, nhất là lĩnh vực may mặc nữa, rồi đầu cộng thêm cái địa ốc mà làm ăn cái kiểu thực sự là không từ thực lực mà chỉ tham vọng thôi.
[1:19:27]Nghe tới cái doanh nghiệp của ông, tên của ông là ai cũng nể cũng sợ hồi trong miền Nam, lớn lắm. Cho đến cái ngày mà không thể còn khả năng chi trả. Lúc đó là thầy gặp cái người cũng tư vấn cho ông gì đó, ông đến lấy ông lên chùa chơi, cái anh đó lên chùa chơi anh nói khi mà phòng thuế đến á thì cái kho đó ổng cho nó xếp tuốt ở trong trong tuốt trong cái tường bên trong, thuế đến thấy kho không có gì nên không đánh thuế được nhiều. Nhưng mà khi ngân hàng đến á thì ổng cho sắp hết tất cả hàng ra sát ngoài cửa nhìn vô giống như kho đầy để ngân hàng cho vay. Thì sống kiểu đó làm sao bền? Rồi đến khi doanh nghiệp đó vỡ, ông chủ đó là bị bắt rồi
[1:20:06]sau này bị tử hình rồi, còn mấy cái tay mà tư vấn kiểu đó là trốn mất biệt luôn vì nhà nước cũng truy nã luôn. Thì khi mà điều tra thì mới phát hiện ra chính những người tư vấn này mới là bày đủ trò. Và lúc họ mới đăng báo là những người mà tư vấn cho giám đốc phải chịu trách nhiệm, chứ không thể là nói là ông giám đốc ký tên là ổng chịu mà cái ông tư vấn ổng xúi, xúi bậy này rồi ổng lại an toàn, không được, không công bằng. Có một thời gian sau cái vụ án xảy ra thầy đọc báo thầy thấy, mà chính cái người đó là thầy gặp nói chuyện với thầy mà. Nói chuyện mà thầy thấy đúng là đi theo kiểu này là không thật.
[1:20:37]Cho nên là ông bà ta nói là liệu cơm gắp mắm mà nói theo đạo Phật của mình là tùy phúc mà ta mở rộng kinh doanh. Ta phải tự biết cái phúc mình đến đâu mà hãy làm đến đó thôi. Ví dụ cái phúc của ta chỉ là gì? Chỉ là xử lý rác thải thì ta cứ vui lòng mua một cái máy xử lý rác thải về kiếm mảnh đất, rồi cuối cùng là đi đến từng nhà mà gom rác giùm cho người ta về xử lý. Vậy đó biết đâu mà sau này trở thành một đại gia rác thải, biết đâu được. Nhưng mà phúc ta như đó cứ yên tâm mà làm như đó mà làm cho tốt, vậy đó mà nó từ từ nó nở ra. Khi ta phục vụ tốt cho cuộc đời rồi cái phúc ta từ từ nó nở ra.
[1:21:17]Đó chứ còn cái phúc mình chỉ là xử lý rác mà muốn đi kinh doanh mở sang cái vấn đề địa ốc hay vàng bạc rồi là chết liền. Ta làm quá cái phúc của mình. Nhớ khi ta làm cái gì vượt hơn cái phúc của mình là ta sẽ bị âm cái phúc xuống và tiêu tan sự nghiệp. Ví dụ ta có cái nhà mặt tiền đang ở đẹp, đó là ta được cái phúc như thế. À bây giờ cái ta mới đem cái nhà đó ta cầm ngân hàng, ta lấy tiền để ta mở một doanh nghiệp. Cái này ở đây ta có ai làm cái đó không ạ? Hơi bị nhiều.
[1:21:55]Thì khi mà ta lấy được mớ tiền ngân hàng về ta mở một doanh nghiệp thì ta hưởng được hai cái phúc, vì cái nhà đó ta vẫn đang ở mà phải không ạ? Cái nhà mà ta đem cầm á ta vẫn đang ở, ta vẫn đang hưởng cái phúc đó. Nhưng ta lại hưởng thêm cái phúc thứ hai là mở thêm một doanh nghiệp là ta hưởng hai cái phúc. Trong khi phúc thật của ta chỉ có một. Ta hưởng hai, phúc thật chỉ có một, sau này nó âm nó bù lại là sao? Mất nhà, ra ngoài chòi mà ở. Đó là nhân quả rất công bằng. Thầy nói câu này tất cả mọi người đều bị hết. Thầy nói câu này trước đây hơn 18 năm. Thầy đã cảnh báo cái nhân quả này rồi và có nhiều người sau này gặp lại nói:
[1:22:37]"Con nghe lời thầy con thoát, mà cái người kia không nghe lời thầy đã mất nhà rồi, bây giờ đi ở nhà thuê, nhà đậu." Thầy nói đã hưởng hai cái phúc không phải phúc của mình. Lẽ ra ví dụ như mình có cái ngôi nhà đẹp như vậy mình dùng cái nhà đó mình buôn bán nhỏ, nó phù hợp với cái phúc của mình, vậy mà bền không sao hết, vẫn hưởng cái phúc nhà ở mãi. Rồi cái vừa biết tạo phúc giúp đời, lần lần sau này cái mình càng ngày càng giàu thì mình mới mở doanh nghiệp sau khi mà cái phúc mình đã to. Còn bây giờ chưa, cầm cố vay ngân hàng lấy ngân hàng đi làm thì ta hưởng gấp đôi cái phúc mà sự thật mình chỉ có một phúc, rất là nguy hiểm.
[1:23:15]Nhớ như vậy. Nên liệu cơm gắp mắm tùy phúc ta mà mà kinh doanh. Đó là yếu tố của doanh doanh nghiệp cẩn thận điều này. Một cái đạo đức của một người doanh nghiệp nữa là thế này: là hết sức sợ nợ.
[1:23:32]Vì ta, ta sử dụng đồng tiền từ vay nợ là cái phúc của người khác. Mà hưởng phúc người khác, phải trả lại gấp đôi. Liệu mình đủ sức trả hay không, nhớ. Nên vì vậy hãy hết sức sợ nợ. Nợ là gánh nặng đè trong tâm, đè trong cuộc đời và đè lên cái nhân quả của mình. Do đó, một người doanh nhân bản lĩnh là hết sức sợ nợ, chứ còn vay nợ là một loại nghiện tương đương nghiện ma túy. Trên đời có một số điều nghiện nè: nghiện ma túy nè, nghiện rượu nè, nghiện sắc dục nè, nghiện bài bạc nè, bây giờ có thêm nghiện game. Nhưng mà xin thưa, có một cái nghiện á: nghiện vay mượn. Có những người rất thích vay mượn. Vì sao?
[1:24:18]Vì chỉ cần vài lời nói, vài lời hứa là lấy được tiền người ta về xài, rồi sau đó vô trách nhiệm, không cần biết là trả được hay không. Mà rất thích vì xài dễ quá, chỉ cần nói vài câu hứa hẹn, vài câu nói cho ngon ngọt là lấy được tiền người ta. Thành ra cái nghiện và hết phúc luôn, sau này tiêu, tất cả đều trốn hết. Do đó, cái người đạo đức là người hết sức là sợ nợ, nhớ như vậy. Rồi một người doanh nhân nữa, thì trở lại vấn đề là phải thiền định, phải tu thiền. Vì tu thiền cho ta sự tĩnh tại để ta không bị cái tham, cái sân nó xui khiến ta.
[1:24:57]Việc đó đáng lẽ ta nổi giận, có người xúc phạm ta, có người phản bác ý kiến của ta, mà ta không giận, ta ngồi bình tĩnh trong buổi họp. Và nhờ chính cái bình tĩnh đó ta tránh được rất nhiều sai lầm. Hoặc là khi nhân viên ta họ làm sai, đáng lẽ ta nổi giận đùng đùng ta phạt thế này phạt kia, nhưng mà phạt họ rồi, đuổi họ rồi, ta hối hận cả mười năm sau. Vì sao? Vì sau đó họ đói, một đứa con họ bị chết vì thiếu tiền chữa bệnh do ta đuổi họ không đủ tiền chữa bệnh cho con. Cái nỗi hối hận nó mười năm chưa hết nữa. Nên đừng có sân. Như trong cái bộ phim của có một cái cuốn phim của Hàn Quốc về anh chàng đó ảnh rất là giỏi quyền Anh,
[1:25:39]như vô địch, cái sau đó là xã hội đen móc ảnh đi làm nghề đòi nợ thuê. Và ảnh đánh rất tàn bạo, đánh rồi người ta phải ói tiền ra mà trả. Thì một lần đó ảnh dí theo một cái ông đó để đòi nợ, mà ông kia không còn gì hết, không còn gì. Ổng dí vô tới nhà, ổng đánh ông kia ngoài đường xong rồi ông kia chạy vô nhà, ổng vô tới nhà. Ông kia vừa khóc vừa nói, móc ra chỉ còn vài đồng xu quăng vô mặt, ổng nói: "Tôi chỉ còn nhiêu đây, anh làm gì đó làm." Thì ngay cái lúc đó là cảnh sát cũng ập vô, tại vì nghe nói có vụ đánh lộn, cảnh sát ập vô coi chuyện gì. Thì lúc mà ảnh đang gài cửa không cho cảnh sát vô,
[1:26:12]thì cái ông mà mắc nợ đó, ổng lấy xăng ổng tẩm lên người ổng, ổng nhảy qua cửa sổ ổng đốt lửa luôn, cháy. Ổng cháy, vừa cháy phừng phừng và rơi từ trên lầu rớt xuống. Tại nhà ở chung cư, nhà thuê á mà. Đúng cái thời điểm mà cái ông đó ổng cháy phừng phừng ở trên cao ổng rớt xuống thì một cô gái đang lái xe chở bố mẹ mình đi ngang, thấy cái cảnh kinh hoàng quá, hoảng hốt lạc tay lái và bị tông xe. Cha mẹ cô chết, cổ bị mù mắt. Còn ông kia thì bị chữa được, còn sống nhưng phỏng toàn thân và liệt, còn anh thì bị đi ở tù. Cuộc đời như vậy. Cho đến ngày này sau này ảnh đi ảnh yêu một cô gái mù mắt,
[1:26:48]thì không ngờ chính đó là cái cô mà cái cô mà trong sự cố mà lúc ảnh dí ông kia, ông kia tự đốt mình và cô đó bị tai nạn rồi mù mắt. Trớ trêu sau này trở thành người yêu á, ảnh đau khổ và ảnh chuộc lại cái lỗi đó đau khổ cả đời. Rất là nhiều cái đau khổ để chuộc lại cái điều đó. Thì ta cũng vậy, có những lúc ta nổi nóng, ta quyết định một cái sai lầm, một cái tệ bạc hoặc là ác độc, rồi sau ta hối hận cả đời mình. Nên hãy thiền định, người doanh nhân phải thiền định để tĩnh tại, không nổi nóng trước bất cứ tình huống gì, trước bất cứ tình huống gì. Nhớ như vậy. Dù những chuyện động trời nhất trên đời này xảy ra, ta vẫn bình tĩnh như không.
[1:27:32]Thì như vậy ta tránh sai lầm, tránh tạo tội. Mà ta hãy xem trên đời này cái gì là làm ta động trời nhất, ta coi như là là phải phải phải phải phải oán giận nhất. Hãy tưởng tượng xem chuyện gì, mỗi người phải tự nghĩ ra xem. Và hãy đặt cái vấn đề đó nếu chuyện đó xảy ra, lòng cũng bình thản không giận. Phải sống như vậy đó, và nhờ thiền định. Rồi thiền giúp ta diệt tham. Diệt tham là đáng lẽ ta có một cái cơ hội để ta giành được ưu tiên, nhưng mà nếu ta giành được điều này thì người khác sẽ thiệt hại gấp mười lần. Ta được lợi một nhưng người khác thiệt hại mười, ta không làm. Ta không để cái tham mà tạo thành cái tội,
[1:28:14]nên kìm chế mình lại, cứ nhường nhịn để người khác sống. Đó là cái thiền định đem đến cho ta kiểm soát được cái tham sân. Cái thứ nữa là cái thiền định tạo cho ta cái trực giác. Khi ta không tham, không sân, lòng bình thản, bỗng nhiên ta phán đoán rất chính xác. Khi ta tiếp xúc với một đối tác, ta nhìn con người, ta đánh giá được 60% họ. Ta biết người này nên hợp tác hay không, nên kết hợp làm ăn hay không. Vì nếu mà ta kết hợp nhằm người xấu, sau này cực kỳ phức tạp. Họ gian xảo, họ lừa lọc, họ thất hẹn, thất hứa, ta đau khổ vô cùng, rồi ta gỡ rối phức tạp vô cùng. Chi bằng từ đầu đừng làm. Hoặc là cái người tốt có thể làm được, ta đánh giá có thể làm được.
[1:28:59]Nên thứ nhất là người doanh nhân cần cái trí phán đoán. Nhìn con người phải đánh giá được 60%. Rồi cái trực giác nó cho ta phán đoán cái sự tình của xã hội, của kinh tế. À ví dụ bây giờ có người họ rủ ta đi mở một cái dự án là 2 hecta, xây bao nhiêu lô nhà, làm hạ tầng rồi bán, tính ra như vậy, ta đầu tư như vậy vậy, bán như vậy vậy, lời như vậy. Mở ra con mắt lời gấp ba lần. Nhưng mà lúc đó ta có cái linh cảm, bỗng nhiên ta có cái cảm giác, ta có cảm giác nó có gì nó tối tối á, nó không sáng sủa như là cái người kia họ rủ rê họ thuyết phục ta. Cái cảm giác, họ rủ rê, khi họ rủ rê thuyết phục họ đưa ra những luận chứng cực kỳ hợp lý:
[1:29:42]"À đây là cái phòng này họ đã đồng ý chỗ này, chỗ này đất này bao nhiêu, cách thủ đô bao nhiêu, đi bao nhiêu ngày đường, ta sẽ thu hút được cái giới nào." Họ thuyết phục ta cực kỳ hợp lý. Nhưng mà vượt qua hết tất cả những lý luận đó, ta có cái trực giác, ta nhìn thẳng vấn đề, ta có cái cảm giác nó tối tối. Cái cảm giác không lý giải được, ta từ chối. Đúng sau này mấy người kia họ đầu tư đó họ chết luôn, tiêu luôn, thì không thành công. Cái không thành công đó không lý giải được trong khi cái luận chứng họ đưa ra cực kỳ hợp lý, còn ta chỉ có cái cảm giác thôi, một cái cảm giác vô hình không lý giải được nhưng ta biết nó không không sáng,
[1:30:18]không tốt, ta rút lui ngay từ đầu và thoát được một cái nạn rất là lớn. Nên cái thiền định cho ta ba điều: Một, ta kiềm chế được tham, sân để đừng có sai lầm. Thứ hai, là cho ta cái sức phán đoán tốt, cái trí tuệ tốt. Và cái thứ ba là thế này, thứ ba đây mới là cái đỉnh cao của đạo đức của một doanh nhân. Đây là đỉnh cao nè: là trong cái tương tác của toàn xã hội, ta làm một ngành nghề này nó liên quan tới nhiều ngành nghề khác, có đúng không ạ? Ví dụ ta làm địa ốc thì nó dính với cái anh bán vật liệu xây dựng, bảo đảm, hoặc dính với người đo đạc bản đồ, hoặc là ta ta kinh doanh về may mặc thì ta dính với người xuất nhập khẩu vải vóc, phụ liệu đủ thứ.
[1:31:12]Tức là một ngành nghề của ta nó đều dính với rất nhiều ngành nghề. Thì cái đạo đức của một người doanh nghiệp vì ta, ta làm cái gì đó để doanh nghiệp ta sống mà vẫn âm thầm hỗ trợ được các doanh nghiệp bạn. Đây là cái tâm, cái đức rất là lớn. Đây là đỉnh cao của cái đạo đức doanh nghiệp mà không cần nói ra. Nhiều khi ta xử sự thế này, ta vạch đường lối thế kia, làm lợi cho doanh nghiệp bạn lên gấp đôi. Doanh nghiệp bạn không hề biết, và ta cũng không cần cho họ biết, mặc dầu trong tính toán của ta, điều đó là chắc chắn, khi ta làm điều này doanh nghiệp bạn sẽ được lợi. Ta biết, nhưng mà trời biết, ta biết, đất biết, rồi thôi, không cần bạn biết.
[1:31:53]Đó là đạo đức số một của doanh nghiệp. Mà nếu người doanh nhân nào mà đạt tới cái mức độ đạo đức này thì người đó chết không có ở cõi này nữa. Người đó chết đi đâu ạ?
[1:32:07]Người đó chết sẽ lên thiên đường, đáng lẽ là Bảo Sơn đó nhưng mà nó cao hơn, nó lên trời thiệt.
[1:32:15]Cái người mà đến mức độ giúp đời, giúp người mà không cần ai biết mà làm rất hiệu quả là đỉnh cao của của doanh nghiệp. À hôm nay vậy, ta gặp nhau để chia sẻ với nhau cái đề tài là yếu tố đạo đức và tâm linh cho doanh nghiệp phát triển bền vững, vậy ta rút ra được điều gì?
[1:32:36]Cái điều thứ nhất là tu dưỡng đạo đức mình, phải không ạ? Dạ, đặt lại cái mục tiêu kinh doanh, tạo cơm ăn áo mặc cho bao nhiêu người, đó. Ta rút ra được điều gì? Cái điều mà ta tử tế, ta yêu thương nhân viên chưa đủ, mới là cấp một, phải dạy cho nhân viên mình sống đạo đức yêu thương những người khác mới thành cái phúc cấp hai của doanh nghiệp ta. Ta học được điều gì? Ta học được một điều nữa là thực sự là có cái sự kết nối giữa con người với thần thánh và có những cái điều mầu nhiệm do thần thánh đã can thiệp và giúp đỡ những lúc ta khó khăn, và ta biết cách để tạo sự kết nối đó bằng cái gì? Bằng cái quan điểm sống tốt, bằng cái gì?
[1:33:22]Bằng cách ta quy y cửa Phật, làm đệ tử Phật để biết tu tập. Rồi bao nhiêu cái đạo đức khác nữa, đó, chính cái lối sống đạo đức của ta, chính cái lòng thành kính với Trời, Phật của ta, vậy đó, mà có những điều không giải thích được đưa ta đi qua sóng gió thác ghềnh để đi đến sự thành công bền vững. Nhưng thành công bền vững nó không phải là cái đích cuối cùng, mà cái đích cuối cùng chính là ta lợi dụng cái sự thành công bền vững đó để ta cống hiến nhiều hơn nữa, làm phúc nhiều hơn nữa. Thì để dự phòng cái phúc đó lại, vì sao? Sông có có khúc, người có lúc, doanh nghiệp cũng sẽ còn có những lần khó khăn, ta tích lũy cái phúc để dự phòng, đó.
[1:34:13]Và những lúc khó khăn thì ta biết vay phúc của Phật chứ không phải vay tiền ngân hàng. Bằng một lời hứa chân thành, Phật sẽ đưa ta đi qua khó khăn, và ta trả lại Phật cũng bằng phúc, khi vượt qua khó khăn rồi, ta cố gắng làm phúc giúp đời để đền ơn Phật, đó vậy. Và trong những cái bản lĩnh của một người doanh nhân ta đã biết nhiều rồi, bây giờ hãy thêm cái kỹ thuật thiền định để giữ tâm hồn mình, để tăng cái trí tuệ của mình, và đặc biệt là đạt được cái đạo đức đỉnh cao của một doanh nhân là gì? Là khi ta làm ngành nghề này nhưng mà ta đã có những sách lược, những chiến thuật, những quyết định âm thầm hỗ trợ
[1:34:55]những doanh nghiệp khác mà không cần cho bạn biết. Làm như vậy cả xã hội sẽ đi lên. Và ta sống là một người doanh nhân thành đạt, cái hạnh phúc của một doanh nhân thành đạt là gì? Chính là sao? Là từ nơi ta mà rất nhiều người được hạnh phúc, an vui, chứ không phải là vì ta giàu, không bởi vì ta xài hàng hiệu sang trọng, mà khi ta nhắm mắt từ giã cuộc đời này, cái điều để ta có thể tự hào nói lại với con cháu cũng như là để trình báo lên trên cõi Trời là từ nơi ta rất nhiều người được an vui, được hạnh phúc, rồi ta nhắm mắt từ giã cuộc đời này đi đâu? Đi lên thiên thiên đường mà cao hơn Bảo Sơn, Bảo Sơn vẫn còn ở cõi này, nha.
[1:35:45]Thì xin kính chúc cho à quý vị khách quý được nhiều phúc lành, lúc nào cũng được nhiều may mắn, nhiều thành đạt và quan trọng nhất là từ nơi quý vị rất nhiều người sẽ được hạnh phúc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.