[0:34]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn Hòa thượng, chư tôn Thượng tọa, Đại đức Tăng. Kính thưa quý Phật tử, nay lại đến cái kỳ mà chư Tăng lại tu học, chúng con lại đại lao chư Tôn Đức để có một bài pháp ngắn đối với đại chúng, và quý Phật tử về lắng nghe. Tại cái bài này là bài dành cho quý thầy, chứ không phải là cho Phật tử nghe. Quý Phật tử chỉ nghe ké, rồi ủng hộ thôi, nghe không, chứ không phải cho quý Phật tử. Còn quý thầy nghe thì chịu khó ghi chép học bài là đàng hoàng, mà chuẩn bị sau này thuyết giảng. Hôm nay có hai phần. Phần đầu là chúng tôi trình bày một chút xíu đạo lý
[1:20]ngắn, nói về ý nghĩa tại sao Phật tử đến chùa. Tại sao Phật tử đến chùa? Tại sao chùa đông người? Tại sao chùa ít người? Tìm cho ra nguyên nhân, để chúng ta có sự cải cách, sự tiến bộ. Chùa nào cũng phải là một điểm đến tâm linh tốt đẹp, thu hút mọi người về. Và phần thứ hai là sẽ có các giảng sinh, tức là đại chúng ở trong cái khóa an cư này, nói về đề tài Bát Chánh Đạo một chút xíu, thì thỉnh chư Tôn Đức nghe, chấm điểm, quan sát, và cũng thỉnh quý Phật tử nghe để đánh giá là trong thời gian một tháng hạ vừa qua thì thấy chư Tăng tu học có tiến bộ hay không, nha. Thì mình cúng dường chư Tăng thấy có có bỏ công hay không, nha.
[2:08]Bây giờ chúng ta sẽ nói cái phần đầu trước là vì sao Phật tử đến chùa. Tại sao Phật tử đến chùa ạ? Tại sao? Tại thích đến thì đến không biết sao nữa. Thực sự có hai hạng: là có hạng mà họ có cái thiện căn từ đời xưa, từ nhiều kiếp nhiều kiếp gì rồi á đã gieo duyên lành với Phật pháp, bây giờ tự trong lòng thích đến chùa. Còn hạng thứ hai: không thích đến chùa. Thì thôi không thích đến chùa không có gì để nói, nhưng mà cái quan trọng chúng ta làm thế nào cái người thích đến chùa sẽ đến mãi. Còn cái người không thích đến chùa, rồi cũng phải thích đến chùa. Đó là mục đích, mục tiêu, trách nhiệm, bổn phận của chư Tăng chúng ta.
[2:54]Phải nhớ. Có người thấy ví dụ người ta không thèm đến chùa cái mình bỏ lơ, mình nói thôi kệ người đó không có duyên, không được nói câu đó. Phải làm cho họ có duyên để đến với Phật pháp luôn. Tại vì sao vậy? Vì từ thuở ban đầu chúng ta từ cái kiếp xa xưa nào đó chúng ta cũng chưa từng có duyên với Phật pháp, nhưng đã có một vị nào đó, một vị Bồ Tát nào đó hay một vị cao tăng nào đó đã đến với chúng ta, đã nắm tay chúng ta, đã dìu dắt chúng ta, xây dựng chúng ta cái duyên đến với đạo từ ban đầu mà ngày hôm nay chúng ta ngồi đây. Thì cũng vậy, rất nhiều chúng sinh ở ngoài kia chưa từng có duyên với Phật pháp
[3:31]và cũng chờ đợi một bàn tay nắm lấy để đưa đi trên con đường Phật pháp. Thì quý thầy mình phải có cái trách nhiệm đó. Tìm đến chúng sinh chưa biết đạo mà tiếp độ họ về chùa, chứ không có được bỏ mặc, không có được làm lơ đổ thừa tại cái người đó kém duyên, kém phước, mà phải đổ thừa chính mình không nhiệt tình giáo hóa, phải nhớ cái điều đó như vậy. Nên ở đây là cái người có duyên cố gắng chúng ta bảo vệ cái duyên lành cho họ để họ mãi mãi yêu thích chùa, mãi mãi xem chùa là tổ ấm mà tới lui hoài suốt đời này qua những đời khác. Còn những người mà chưa có duyên thì làm cho họ có duyên, gieo duyên lành cho họ, chứ không có được trong đầu mà nói cái chuyện bỏ mặc.
[4:16]Đó là điều thứ nhất. Thứ hai, là mọi người tại sao đến chùa? Vì chùa có những điều hay, đáng để học. Đến chùa thấy an vui, thấy lợi ích, thấy hấp dẫn, thấy có cái điều gì cao siêu, thấy có cái niềm tin, thấy có cái điều mình gửi gắm vào đó sự ước vọng, chùa có điều đó. Cho nên nên đến như vậy. Nhớ như vậy, vậy chùa phải có cái gì hấp dẫn thì người ta mới tới. Còn ví dụ thấy chùa mình sao vắng, ít người tới, thì cái câu trả lời là thế này: đừng đổ thừa là tại cái số tôi cô độc, tại đời trước tôi ít có gieo duyên, cái chuyện đời xưa bỏ đi, nói chuyện đời nay. Vì chùa mình kém hấp dẫn. Mà tại sao chùa mình kém hấp dẫn?
[5:05]Bởi vì chùa mình thiếu những cái điều gì đó, cái điều gì bổ ích, an vui, là cao siêu, có cái tâm linh, có cái mầu nhiệm, có cái đạo đức gì đó, có cái gì phải thu hút. Mình thiếu điều đó, tìm cho ra coi mình thiếu cái gì mà bổ sung lại cho đầy để cái chùa mình trở thành cái điểm đến cho mọi người. Mà bây giờ hỏi lại từng người Phật tử tại sao đến chùa, ta sẽ nghe nhiều câu trả lời khác nhau. Bây giờ đi hết ví dụ như bao nhiêu Phật tử ngồi đây trong chùa hiện nay đây, ta hỏi: Tại sao là chị đến chùa? Tại sao ông đến chùa? Tại sao bà đến chùa? Thì mỗi người sẽ trả lời khác nhau rất là nhiều, tùy cái hạng người.
[5:43]Ví dụ có người hỏi: Sao ông đến chùa? Nói: Tại ba tui ổng chết một cái, tui bí quá không biết ai, cái chạy lên chùa nhờ chùa xuống tụng kinh. Cái từ đó quen chùa thì thôi thử thỉnh thoảng tới. Thì đó là đơn giản nhất, nhưng mà ta cũng đã gieo được một cái duyên và người này cũng có cái lòng. Đáng lẽ họ cũng không cần nhưng mà họ cũng nghĩ tới chùa vì lúc mà gia đình hữu sự chùa có đến, cũng là một cái gieo duyên. Rồi có người nói rằng: Tui lúc đó là gần chết rồi, bị bệnh tật, bị tai nạn là đủ thứ hết, cái cầu Phật, cầu qua cái sau tai nạn nó qua bớt cái người nó cũng nhẹ, nên từ đó có niềm tin rồi thôi cũng tới lui chùa,
[6:21]tức là họ tin vào cái điều mầu nhiệm gì đó, cầu nguyện gì đó. Rồi có người nói là: Con tui không biết bạn nó rủ nó chạy lên chùa cái nó học hỏi đạo đức về nhà tui thấy nó ngoan. Trước đây la nó, nó cãi lại, bây giờ la nó, nó biết vâng lời. Thấy chùa hay thiệt nên tui tui cũng tới chùa. Tức là nhờ ảnh hưởng dạy đạo đức qua đứa nhỏ mà tác động ngược lại tới bố mẹ. Rồi hỏi, có người hỏi: Tại sao tới chùa? Nói: Vì tôi yêu thích Phật pháp, yêu thích đạo lý. Thì người này là người trí thức, có trí tuệ. Tức là cái hạng người có trí thức, có trí tuệ thì họ không không kiểu niềm tin, không kiểu cảm tình, không có cảm tính mà vì họ thấy đạo lý đạo Phật hay quá.
[6:59]Tức cả một đời họ nghiên cứu hết triết lý này, sách vở kia, đạo giáo nọ nhưng mà tới đạo Phật rồi, họ tìm thấy điểm dừng chân, thấy cái bến bờ, họ tìm tới. Đó, nó nhiều cái trường hợp để người ta đến với chùa thì điểm nào cũng tốt cả và chùa phải đáp ứng được mọi điều cho người ta như vậy. Còn có cái người nói, nói: Sao tới chùa? Nói: Dạ con bò tui nó bị mất, vì không biết hỏi ai, tính kiếm thầy bói mà xóm tui không có thầy bói, thầy bói bị công an bắt hết rồi, có mấy thầy chùa không bị công an bắt, vô hỏi đại. Không biết ông thầy ổng bấm bấm bấm sao ổng chỉ tìm được con bò, cho nên từ đó tới chùa.
[7:35]Thì ra là do ông thầy biết coi bói. Rồi nói, nói: Sao đi chùa? Nói: Có hai tui tui cưới con dâu rồi không biết ai coi ngày, chạy vô ông thầy, ông thầy ổng bấm bấm coi ngày, nói nếu mà cưới cái ngày này thì tụi nó ăn đời ở kiếp, còn cưới lọt qua ngày khác là tụi nó bỏ nhau. Cho nên thấy cũng êm, thôi thôi cũng tới chùa, tức là cái chuyện nó hơi mê tín á. Thấy cái chuyện có vẻ phong thủy, bói toán mê tín, chùa cũng thầu luôn, cũng vì vậy tới chùa. Tức là chuyện gì chùa cũng lo. Nói: Sao tới chùa vậy? Nói: Dạ con cũng gần chết rồi, nay đi lụm khụm rồi, thấy ngày chết không xa, tới ráng đi chùa để tới chừng
[8:10]mình chết có cái đám tang nó to to chút, có quý thầy tới, chứ sợ không đi chùa tới chừng chết nó quạnh quẽ. Rất nhiều lý do và người ta đến chùa với mục đích nào, chùa đáp ứng được hết. Nghĩa là cần cầu an, cầu an; cần cầu siêu, cầu siêu; cần coi bói, coi bói; cần dạy đạo lý, dạy đạo lý; cần dạy đạo đức thì dạy đạo đức; cần tập nhạc đạo gì là tập nhạc đạo; tập các kỹ năng gì là tập kỹ năng; thuyết pháp gì làm hết. Chỉ có đừng có ngược lại thôi. Đừng có ngược lại người ta cần cầu an mà đi cầu siêu cho người ta thì mất lòng lắm. Vậy thôi. Còn bao nhiêu là chùa phải đủ khả năng đáp ứng hết mọi cái nhu cầu tâm linh, đạo đức cho cuộc đời này.
[8:48]Và chúng ta xem lại bản thân mình, quý thầy mình được bao nhiêu phần trong điều đó. Còn một điều nữa, nói: "Tại sao ông cho con ông đi chùa?" Nói: "Tại thấy chùa là điểm đến an toàn cho trẻ." Nghĩa là sao? Nói nó đi chơi đâu rất nguy hiểm, ví dụ nó chơi bạn bè đàn đúm, không biết nó hư lúc nào, nó là con gái, không yên tâm. Về nó bạn bè nó rủ đi du lịch hay là nó vô tiệm game, tiệm net hay là nó đi tiệc tùng gì tôi đều rất sợ, chỉ có vô chùa tôi mới yên tâm. Nói: "Tại sao vô chùa yên tâm?" Tại quý thầy quý cô giữ giới đàng hoàng, nên bảo đảm con tôi an toàn, không bị xâm hại. Đó điều quan trọng.
[9:28]Còn ví dụ người ta gởi cái, nói: "Chùa ngoải thấy có chùa Tăng, tôi là con gái, con tôi là con gái gởi tới chùa Tăng mà hồi hộp không biết ông thầy ổng có quậy không, chết, không dám cho con đi chùa." Đó cũng là một điều. Cho nên, trong cái nhiều điều mà để Phật tử người ta thích tới chùa, trong đó có một điều quan trọng là giới đức của quý thầy. Quý thầy sống mẫu mực, đàng hoàng để người ta cảm thấy con người ta tới chùa được an toàn, được dạy dỗ nhưng mà bảo đảm nó không bao giờ bị xâm hại, an toàn hơn tất cả mọi điểm của xã hội này. Xã hội này không chỗ nào an toàn, chỉ trong chùa mới an toàn. Bởi vì sao?
[10:05]Bởi vì quý thầy phải trong sạch về giới đức, nhớ cái điều đó. Cho nên, giờ làm sao mà để cho Phật tử thích đến chùa? Vì chùa có quá nhiều điều lợi ích, hấp dẫn, bổ ích, cao siêu, rồi cho mọi người đặt vô đó niềm tin, hy vọng cuộc đời của họ. Nên họ tin rằng họ đến chùa, họ được phước, được tu tập, nghĩa là kiếp này tạo nhiều phúc lành đối với Tam Bảo, kiếp sau họ cứ thăng tiến trên cái con đường tu hành phước đức như thế. Nghĩa là kiếp này đến chùa, kiếp sau chắc chắn là họ phước nhiều hơn, cuộc đời hạnh phúc hơn, an lạc hơn. Còn cái người mà có khát vọng lớn á thì mới ước vọng đến cái sự chứng ngộ, giải thoát.
[10:47]Nhưng mà người nào đến chùa đều phải được cái hy vọng hết. Và cái hy vọng đó không phải là ảo vọng, cái hy vọng đó không đem đến tuyệt vọng, không đem đến cái sự bất hạnh cho người ta. Chùa phải bảo đảm điều đó. Chứ không phải ban đầu mình nói ngon nói ngọt, tới chừng người ta đến chùa lâu rồi, người ta thấy toàn chuyện tào lao không ở trỏng. Thấy toàn những chuyện xấu xa rồi gì không thì người ta tuyệt vọng, tội nghiệp người ta. Nhớ, con người ta sống nhờ niềm tin và hy vọng. Nếu con người mà không còn niềm tin, không còn hy vọng nữa, có nhiều người tự tử người ta chết á. Nên vì vậy, quý thầy mình phải như ngọn núi đá kiên
[11:22]cường đứng sừng sững để cho chúng sinh nương tựa. Quý thầy mình phải như cây đại thụ, dông bão không đổ không lật để cho chim chóc đến đeo, đến bám. Tức là đạo lực mình phải vững vàng như vậy, vững vàng từ cái giới đức, vững vàng từ cái cái định lực và vững vàng từ trí tuệ để cho Phật tử họ đến nương tựa, và nương tựa một cách bền vững chứ không có bấp bênh. Chúng ta phải phấn đấu như vậy. Tại sao Phật tử thích đến chùa? Vì chùa có nhiều điều lợi ích. Tại sao chùa có nhiều điều lợi ích? Bởi vì chư Tăng đầy bản lĩnh, đạo hạnh. Nghĩa là chư Tăng đầy bản lĩnh, đạo hạnh là sao? Thuyết pháp giỏi, dạy cho mọi người kỹ năng trong cuộc sống hay
[12:10]và chính bản thân quý thầy có cái năng lực tâm linh dồi dào. Nhớ như vậy. Chính quý thầy phải có cái năng lực tâm linh dồi dào. Là quý thầy nhiếp mình trong Phật pháp, đi theo con đường Phật dạy thì quý thầy đã vượt hẳn một bước so với cái người thế tục, chứ không có được đi tu rồi mà mình với người thế tục chẳng khác nhau bao nhiêu là không được. Mình với người thế tục mà không khác nhau bao nhiêu đó, mình gặp cái người thế tục, lòng mình bị đảo điên liền và bị ảnh hưởng bởi cái giàu sang hay quyền quý của họ. Ta thử đó biết liền, ví dụ bây giờ mình đi tu rồi, mình gặp người giàu, giàu kinh hoàng luôn, đằng sau họ một đoàn vệ sĩ,
[12:53]xe siêu sang họ bước xuống chùa, nghĩa là cái đồng hồ họ đeo là cả tỷ đồng, đồ hàng hiệu về tiền bạc họ nhiều, họ mở cúng chùa vậy rồi mình thái độ mình sao? Nếu thái độ mình thấy cái người giàu đó mình ngợp liền, mình nể liền, mình phục liền thì biết rằng mình chưa có vượt khỏi cái trình độ người thế tục bao nhiêu, còn bị ngả nghiêng bởi sự giàu sang người ta. Còn nếu mình có một cái nội tâm, mình có một cái tâm linh dồi dào phong phú trên con đường giác ngộ rồi thì người giàu kệ họ. Người giàu đến đây có học đạo thì mình dạy đàng hoàng, chứ còn mà đến chùa mà mà có vẻ hống hách, mình nghiêm khắc rầy la liền, rầy trách liền. Vì sao?
[13:31]Vì đồng tiền không ảnh hưởng tới tâm mình, cái đạo lực của Phật pháp nó lớn hơn tiền bạc của thế gian. Thì đó, nhìn đó biết. Hoặc là một người quan chức lớn tới, mình có bị khúm núm hay không? Thấy quan chức tới, ổng làm công an, ổng làm gì đó, chủ tịch gì tới cái mình khúm núm khúm núm, biết mình chưa thoát khỏi cái thế tục tầm thường, chưa thoát khỏi cái thế tục thường tình. Còn nếu mình có một nội tâm, tâm linh phong phú dồi dào thì cái một vị họ quan chức rất lớn họ tới, mình vẫn giữ cái điềm đạm, mặc nhiên, mặc dù mình tôn trọng họ vì họ là người gánh vác cái việc của đất nước, nhưng mà tự cái nội tâm tu hành của mình giữ
[14:09]cho mình một thái độ điềm đạm, mặc nhiên, tự trọng và cái người quan chức lớn đó họ cũng phải nể mình. Cho nên vì vậy, có thể ta xuất thân không giàu, có thể ta xuất thân không sang, nhưng khi ta đã đi trên con đường Phật pháp rồi thì tự ta có cái uy lực mới. Cái uy lực đó từ nơi từ nơi Phật pháp mà có, uy lực đó từ nơi sự tu hành nghiêm túc mà có. Cho nên vì vậy là quý thầy mình phải cố gắng tu tập siêng năng, tinh tấn, sâu sắc để từng ngày từng ngày cái tâm linh tiến lên, từ từ thoát khỏi cái thế tục tầm thường. Mình không có phải là mình cầu cao, nhưng mà khi đi đúng con đường của Phật dạy rồi, tự cái người tu bước lên một bậc mới,
[15:01]tự bước lên chứ không phải mình cố gắng bước lên. Tự mình khi mình thấy mình không là gì, tự mình thấy mình là vô ngã không có cái ta, tự mình trải lòng yêu thương chúng sinh, tự mình đã bước lên một bậc mới. Không có ý bước, tại không có chỗ nào để đi, không có chỗ nào để đến, chẳng có gì là ta, nhưng mà tự mình thoát khỏi thế tục tầm thường này. Đó là điều mà chúng ta phải tu. Khi ta có cái nội tâm, có cái đạo hạnh tâm linh phong phú đó rồi thì chùa ta phải mở mang những cái hoạt động để mà đón nhận mọi người về với chùa. Họ về với chùa, họ được an vui, được lợi ích trên nhiều khía cạnh. Nhớ điều này, ta nhắc điều này:
[15:45]Người Phật tử đến chùa họ được an vui, được lợi ích trên nhiều khía cạnh. Nhiều khía cạnh là khía cạnh nào? Thứ nhất: ăn, không bao giờ thiếu ăn. Tức là người Phật tử đến chùa là thấy như cái nhà của mình, ăn thoải mái không ai bị đói gì hết trơn. Thứ hai: nhà vệ sinh, không bao giờ mà bí quá: "Thôi con chào thầy, con về gấp nha." Nói: "Ở lại, ở lại, ở lại đi." "Không không, con phải về về", phóng xe chạy mất, mình suy nghĩ mãi không biết lý do tại sao, 3 năm sau mới hiểu tại mình chưa xây kịp nhà vệ sinh. Họ tới hai tiếng đồng hồ họ chạy mất tiêu. Cho nên nghĩa là cái đưa vào và cái đưa ra chùa đáp ứng đầy đủ hai điều.
[16:22]Cái thứ ba là Phật tử tới nghe được đạo lý. Nghe được đạo lý là có khi quý thầy mình thuyết pháp, có khi quý thầy mình chỉ trao đổi vài câu, nhưng mà câu nào nó thấm thía câu đó, nó ý vị câu đó, nó đầy đạo pháp ở trong đó. Một hai câu thôi, quý thầy hoặc là các Phật tử mình thấy tràn ngập cả cái cái mùa xuân của Phật pháp ở trong. Hoặc là có tổ chức thuyết pháp thì thuyết pháp rất là sâu sắc, ý vị, hấp dẫn. Ngoài ra, quý thầy mình có dạy nhạc, phải có nhạc, phải có nhạc đạo nha, phải có nhạc đạo. Tại vì sao? Tại điệu tụng của ta chính là điệu nhạc ngày xưa. Bây giờ điệu nhạc ngày xưa không ai dùng nữa,
[17:09]chỉ còn trong chùa xài, cho nên lớp trẻ nó không tới chùa nữa. Lớp trẻ bây giờ nó thích cái nhạc hiện đại nhưng ta đến bây giờ vẫn chưa kịp đưa cái nhạc hiện đại vô trong chùa, ta chậm hơn các tôn giáo bạn. Như ở Tây Nguyên á, như nhiều đồng bào Ê Đê họ theo đạo Tin Lành thì có người Phật tử mới tới hỏi, nói: "Sao anh theo đạo Tin Lành vậy? Bộ anh tin Chúa hả?" Nói: "Dạ không biết Chúa là ai, cũng không biết đạo lý gì, chỉ có mỗi lần đi nhà thờ cái ông cha ổng cho mấy chục ngàn, ổng cho túm gạo, với lại đó hát, ổng dạy hát cái vui quá tới thôi chứ cũng không biết Chúa là ai." Cái câu đó ta phải học, câu đó ta phải suy nghĩ.
[17:50]Cái mà gặp nhau đông đảo, hát vui cũng là một yếu tố để họ đến chùa và họ thấy dễ chịu, thư giãn, cũng là một yếu tố ta cũng phải tạo cái không khí đó cho cho chùa mình. Rồi quý thầy mình phải đủ đạo lực để khi mà Phật tử hữu sự, cần mình chú nguyện, cầu nguyện, rõ ràng người ta được an lành. Còn mình không đủ cái đạo lực, không đủ đạo hạnh, cái lời cầu nguyện mình nó bay theo gió luôn á, người ta không được lợi ích. Ví dụ người ta có người mất, mình cứ lại mình cầu siêu mình chú nguyện, mà đêm thì cái người mất cứ về khóc riết, than riết. Người ta nói: "Ủa, ông thầy ổng câu ổng chú nguyện cầu siêu cho cho ba tui,
[18:30]mà ba tui đêm nào cũng tới khóc riết vậy nè trời?", rồi họ bỏ chùa liền. Còn ví dụ như vậy, họ tới mình tới chú nguyện rồi là yên luôn. Nếu mà ông già ổng chết ổng có về, cũng thấy ổng về ổng mỉm cười, nói: "Ờ thôi, giờ ba theo Phật tu hành". Cả nhà họ bừng cái niềm tin với đạo liền. Cũng là do gì? Cái sức chú nguyện của ông thầy mạnh quá, chấn động lên cả trời đất, nên có kết quả. Mà nhiều việc khác trong cuộc đời như vậy, cho nên quý thầy phải mở ra nhiều mặt cho cái ngôi chùa trở thành một cái môi trường phong phú, hấp dẫn cho nhiều tầng lớp người. Nói ví dụ như là bây giờ mấy lớp trẻ, tình trạng đạo đức bây giờ rất đáng
[19:09]báo động thì chùa mình phải mở một lớp đạo đức cho trẻ mỗi tuần. Cứ chiều Chủ nhật là thay phiên nhau mà dạy đạo đức cho trẻ. Thì trẻ được cha mẹ gửi tới chùa học đạo đức, nó tiến lên từng ngày, nó tốt lên từng ngày. Bố mẹ thấy điều đó, bố mẹ cũng thích, cũng tới chùa luôn. Nghĩa là chùa phải là một môi trường nhiều cái sinh hoạt phong phú, bổ ích, hấp dẫn, cao siêu, sâu xa, mầu nhiệm cho chúng sinh tìm về nương tựa. Và ta nhắc lại một điểm nữa là chùa phải là một điểm đến tâm linh an toàn. Đây là một cái điều thử thách. Nghĩa là sao? Phật tử tới chùa họ phải có cảm giác an toàn, bởi vì quý thầy giữ giới đức đàng hoàng,
[19:55]không có cái chuyện mà lén phén, lăng nhăng, bừa bãi trong quan hệ nam nữ. Mà đây là điều thử thách, vì sao? Vì tới khi ta chứng được A-na-hàm ta mới sạch vấn đề ái dục. Nhưng mà ở đây ai chứng được A-na-hàm? Chưa ai chứng hết. Còn nếu có người chứng bí mật thì xin cho con xin lỗi nếu có người lỡ chứng. Nhưng mà đa phần quý thầy chưa thể chứng A-na-hàm, vì sao vậy? Vì cách Phật xa quá, nên đường lối tu tập rồi chúng ta bị lệch, bị lạc rất nhiều, tức là tu lâu rất khó chứng. Chỉ tới A-na-hàm ta mới sạch ái dục, nhưng bây giờ chưa tới A-na-hàm ta vẫn phải giữ giới cho kỹ lưỡng. Để cho ví dụ như ông chồng ổng có bà vợ tới chùa,
[20:37]ổng tin tuyệt đối là bà vợ ổng là không bao giờ bị một cái điều gì lăng nhăng rích rích. Rồi ổng ổng nể ông thầy, ổng thấy bà vợ đi đâu bà vợ về chỉ khen ông thầy thôi. Bà vợ nói: "Thầy là người tuyệt đối trong sạch". Tại vì sao? Tại vì đó thái độ thầy như vậy, thái độ thầy như vậy. Nói: "Có bao giờ thầy đụng vô người bà không?". Nói: "Tuyệt đối không bao giờ thầy đụng tới ngón tay, móng tay của em". Tới chùa ví dụ nghe, nhiều khi em đưa cái món đồ cho thầy mà gần chạm người thầy, thấy rõ ràng thầy nhích ngón tay ra liền, sợ chạm. Cẩn thận từng chút, bà vợ về báo cáo ông chồng hết, nên ông chồng ổng rất tin tưởng tới cái cái ngôi chùa đó. Đấy là như vậy.
[21:16]Cho nên vì vậy là quý thầy mình phải làm cho ngôi chùa thành một điểm đến an toàn. Phải tạo cho ngôi chùa mình là một điểm đến tâm linh sâu xa, mầu nhiệm. Phải tạo cho ngôi chùa thành mình thành một điểm đến đầy ích lợi về đạo đức cho con người. Rồi tạo cho cái ngôi chùa mình thành một điểm đến an lành, thư giãn, vui vẻ. Tạo ngôi chùa mình trở thành một cái điểm đến mà có cộng đồng những con người biết yêu thương, biết tử tế với nhau, nhớ vậy. Do đó mà nếu làm được những điều này thì ngôi chùa tự nó có sức hấp dẫn. Mà như vậy thì ta mới đền ơn Phật được. Còn xây cái ngôi chùa tốn biết bao nhiêu tiền của đàn-na tín thí,
[22:04]còn cuộc đời ta tu học ta ăn biết bao nhiêu cơm của đàn-na tín thí mà toàn lấy nhờ uy tín của Phật không, ta mượn danh của Phật, ta thờ ông Phật một cái là ta mượn danh ông Phật để mà ta sống để ta ăn, mà ta không đền ơn Phật thì ta mang tội nặng. Mà đền ơn Phật là sao? Đền ơn Phật là làm sao biến ngôi chùa trở thành điểm đến tâm linh an toàn, hấp dẫn, lợi ích cho cho chúng sinh. Đó có mấy điều mà hôm nay chúng ta vừa chia sẻ như vậy, thỉnh đại chúng ghi chép kỹ lưỡng để làm bài và thuyết trình lại nha. Quý Phật tử có nghe vậy mình nắm thấy có đúng ý mình chưa? Có đúng ý mình không? Không đúng ý thì góp ý. Nha.
[22:46]Rồi bây giờ tới phần thứ hai là thỉnh thỉnh quý Phật tử sẽ nghe quý thầy trong cái trường hạ mà lên thuyết trình về cái bài Bát Chánh Đạo. Mà nhớ nha, quý thầy trẻ đây giảng hay hơn sư phụ nha, nghe hấp dẫn lắm. Rồi quý Phật tử ở lại ăn ăn bữa cơm trưa với chùa cho vui. Dạ Mô Phật. Chúng con cảm niệm chư tôn đức đã lắng nghe. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.