[0:08]Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch trên chư tôn đức Tăng Ni. Kính thưa quý Phật tử, một lần nữa ngày Phật đản thiêng liêng lại về với thế giới này. Chúng ta cùng nhau vân tập nơi chùa Phật Quang này cũng như nhiều ngôi chùa khác trên đất nước này và nhiều vùng, nhiều nước trên thế giới cũng vậy, để tưởng niệm sự đản sinh, sự xuất hiện của một bậc thánh phi thường cho nhân loại. Suốt bao nhiêu năm, con người chìm trong tối tăm, tội lỗi và cứ day dứt đi tìm cái chân lý để mà nương tựa, để bước theo. Nhưng khi chưa có Đức Phật, thế gian vẫn nhầm đường, vẫn lạc lối. Có khi tưởng là đúng mà lại đã trở thành sai.
[1:15]Có khi đã là hư mà tưởng là là nên. Mãi đến khi có cái sự xuất hiện của một đấng chánh giác phi thường minh định lại tất cả đạo lý cho cuộc đời này. Và từ đó, thế giới này mới có cái chuẩn của chân lý mà giúp cho chúng sinh không còn lạc lối nữa. Tà chính đã rõ, sai đúng đã phân. Thế nhưng, cái vô minh nơi con người thì vẫn mịt mờ, dày đặc. Tập khí nơi chính từng người vẫn nặng nề, ám ảnh. Cho nên vì thế, ánh sáng của Phật đã chiếu, nhưng
[2:07]trái tim ta mù lòa không thấy được ánh sáng đó. Chánh pháp của Phật đã tuyên giảng, nhưng trái tim ta đã điếc, không lắng nghe được cái lời kinh vi diệu đó. Vì vậy mà chúng sinh vẫn tiếp tục si mê, hơn thua, à chém giết, mưu hại, hận thù và đau khổ. Vì vậy, cứ mỗi năm ta lại hướng về ngày lễ Phật đản này, để tưởng nhớ đến Đức Phật, tưởng nhớ đến cuộc đời phi thường của Ngài, tưởng nhớ đến giáo pháp thiêng liêng của Ngài, và nhân như vậy, ta soi rọi lại lòng mình, những mong mở cái con mắt tuệ của mình, mở cái đôi tai giác của mình mà đón nhận được ánh mặt trời chân lý, để cho cái vô minh trong lòng ta
[3:11]từ từ bị xua tan, cái tập khí trong lòng ta từ từ bị trừ diệt. Thật là cao quý biết bao, những người nào mà trong cái ngày Phật đản thiêng liêng này có thể về dưới chân Phật đài để quỳ xuống, đảnh lễ Người với tất cả lòng tôn kính. Kính thưa chư tôn đức, kính thưa quý Phật tử, chúng ta tôn vinh Đức Phật vì những giá trị như sau: Thứ nhất, Đức Phật của chúng ta là một Đức Phật lịch sử.
[3:50]Ngài có cha, có mẹ, có xuất thân, có dòng dõi, có nguồn gốc rõ ràng.
[3:59]Và như vậy, Ngài là một con người có thật trong lịch sử. Ngài dựng nên một tôn giáo, một đạo giáo,
[4:11]một giáo lý, một tín ngưỡng,
[4:16]nhưng Ngài không phải là một huyền thoại, mà Ngài là một con người có thật trong lịch sử. Đây là điều đặc biệt. Vì thường thì tôn giáo cái đấng mà giáo chủ tối cao hay là một đấng huyền thoại vì con người không ai đủ sức để trở thành cái thần thánh tối cao. Tất cả các tôn giáo xưa nay đều như vậy. Không có con người nào dám nhận mình là thần thánh tối cao. Họ phải đều dựng lên một vị thần thánh tối cao trong huyền thoại để cho mọi người tôn thờ. Chỉ riêng Đức Phật của chúng ta là con người có thật trong lịch sử, có nguồn gốc, có dòng dõi rõ ràng, nhưng bởi cái sự tu hành phi thường, bởi cái sự giác ngộ siêu việt đã trở thành thần thánh tối cao.
[5:20]Đây là một điều đặc biệt chưa từng có.
[5:27]Tuy nhiên, không phải trong đạo Phật không có những vị thánh huyền thoại.
[5:35]Trong đạo Phật vẫn có những vị thánh được nhắc đến, được kính ngưỡng nhưng chưa hề xuất hiện trong lịch sử. Ví dụ như huyền thoại về Bồ Tát Di Lặc ở trên cung trời Đâu Suất. Ví dụ như vua cõi trời Đế Thích Śakra là vua ở trên cõi trời là một vị Bồ Tát lớn, vị Bồ Tát vĩ đại được nhắc nhiều trong kinh điển nhưng chưa bao giờ có thật trong lịch sử, cũng chỉ là huyền thoại. Rồi đến khi Phật giáo Đại Thừa phát triển thì xuất hiện loạt các Bồ Tát huyền thoại như Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Văn Thù, Bồ Tát Phổ Hiền. Thậm chí xuất hiện luôn những vị Phật huyền thoại như là Phật A Di Đà, Phật Dược Sư, vân vân.
[6:31]Trong đạo Phật vẫn có, nhưng cái gốc ban đầu của đạo Phật vẫn là có một vị thánh tối cao nhưng xuất hiện giữa loài người, từ nơi loài người, có thật trong lịch sử loài người. Đây là điều đặc biệt. Và như vậy, và như vậy, khi những người nghiên cứu với tinh thần khoa học họ dễ chấp nhận. Họ dễ chấp nhận rằng cái tôn giáo này bắt đầu từ một sự thật lịch sử, không bắt đầu từ cái huyền thoại mà thiếu tính lịch sử. Đây là điểm đặc biệt. Ví dụ như như loài người đang có mặt như thế này, bỗng nhiên một ngày đẹp trời có một cái đấng nào đó hiện ra giữa hư không, ngồi trên mây, phát hào quang rồi thuyết pháp.
[7:26]Thuyết pháp xong rồi biến mất. Vài bữa lại xuất hiện giữa hư không rồi thuyết pháp rồi lại biến mất. Nếu có một cái đấng thần thánh như vậy đến để giáo hóa chúng sinh như vậy rồi được mọi người ghi chép lại thì sau nhiều nghìn năm, những nhà khoa học mở ra chẳng ai tin điều đó cả. Là vì huyền thoại, không có căn cứ.
[7:52]Vì để tránh cho mấy nghìn năm sau mà con người hoang mang, nghi ngờ, do dự.
[8:02]Đức Phật và ba đời chư Phật đều đến với loài người rõ ràng, có xuất thân, có lịch sử nghiêm chỉnh. Cho nên đây là điều đặc biệt thứ nhất mà ta tôn vinh Đức Phật, Đức Phật là một Đức Phật lịch sử có nguồn gốc rõ ràng. Điều thứ hai mà ta tôn vinh Đức Phật là Đức Phật của một lý trí khác với, khác với niềm tin.
[8:32]Thường là hầu hết các tôn giáo đều buộc các tín đồ phải tin. Phải tin tức là chấp nhận thần thánh mà mình không thể kiểm chứng, chấp nhận những giáo lý mà mình không thể đánh giá đúng sai. Nhưng khi ta đến với đạo Phật thì Phật buộc ta phải hoài nghi tất cả, phải xét lại tất cả. Mà nếu tin Phật cũng tin bằng tất cả cái lý trí của mình, tất cả cái trí tuệ, tất cả kiến thức, tất cả cái sự thông minh của mình. Chứ Đức Phật không có thích một đệ tử của mình mà kính yêu mình chỉ bởi vì nghe nghe đồn, nghe rỉ tai. Vì sao vậy? Vì cái niềm tin mà không có lý trí suy xét, nó là sự nhu nhược của tâm hồn, nó là sự yếu đuối của trí tuệ.
[9:32]Mà cái người có sự nhu nhược của tâm hồn, yếu đuối của trí tuệ thì nay theo, mai bỏ.
[9:41]Còn cái người mà bằng tất cả kiến thức, trí tuệ của mình để theo Phật thì người đó một khi đã giác ngộ được chân lý rồi thì như một cái hòn núi tảng, không giông bão nào có thể làm lay chuyển được. Nên vì vậy, ví dụ như trong cái thời đại mà khi ta nhìn xuống một hội chúng, ta thấy người nữ đông là tượng trưng cho cái gì? Tượng trưng cho cho cảm tính, cho cho niềm tin. Mà đông có nghĩa là cách ta truyền bá, cái cách mà đạo Phật phát triển chưa phải phát triển bằng lý trí, bằng trí tuệ thật sự.
[10:29]Chỉ khi nào khi ta nhìn xuống một hội chúng mà ta nhìn thấy người nam cũng bằng như người nữ thì ta biết rằng người nam thường là tượng trưng cho lý trí, cho trí tuệ thì lúc đó ta biết rằng như vậy trong Phật giáo, trong chư Tăng Ni, trong cái cách truyền đạo của mình đã khơi dậy được cái trí tuệ của đồ chúng, của con người. Cho nên người ta đã đến với đạo Phật, những người có lý trí tìm đến với đạo Phật bằng bằng cái trí tuệ của mình chứ không phải là bằng niềm tin. Nên Đức Phật của ta, Đức Phật của chúng ta là một Đức Phật của lý trí vì khi ngài dạy cái giáo lý, cái giáo lý đó rõ ràng phù hợp với lương tâm,
[11:22]với trí tuệ, với lý trí của loài người mãi mãi về sau. Muôn đời về sau này, dù cho nhân loại có tiến vượt bực tới đâu, có thể bay lên sao Hỏa, có thể vượt khỏi hệ tinh Thái Dương này để tìm một cái trái đất nào khác, có thể tìm được cái đĩa bay à chế ra được đĩa bay vượt khỏi vận tốc ánh sáng, vân vân, thì mãi mãi đạo Phật của chúng ta vẫn sáng giá vì Đức Phật đã đặt cái nền tảng của trí tuệ lên trên đó. Cho nên khi cái trí tuệ loài người cứ phát triển chừng nào thì lại luôn luôn phù hợp với với đạo Phật. Đây là điều mà ta vui mừng, ta tự hào vì ta đã đi theo được một vị giáo chủ sáng suốt cùng cực như thế.
[12:14]Chứ còn nếu ta đi theo con đường của niềm tin cho đến khi mà cái nền khoa học của loài người nó tiến bộ vượt bực, nó lật ngược cái niềm tin ta lại thì ta rất là lúng túng, do dự, nghi ngờ và thậm chí đau khổ. Còn ta theo được Đức Phật, ta đã theo được một cái chân lý của muôn đời. Muôn đời nghĩa là vài nghìn năm sau nữa, vài trăm nghìn năm sau nữa, vài triệu năm sau nữa, dù cho loài người có tiến vượt bực cỡ nào thì đạo Phật vẫn là ánh chân lý sáng soi. Đây là điều thứ hai mà ta tôn vinh Đức Phật. Điều thứ ba mà ta tôn vinh Đức Phật vì Đức Phật là Đức Phật của sự thật. Những điều ngài nói là nói những điều đúng với sự thật.
[13:09]Và vì đúng với sự thật, cho nên cái giá trị của nó là bền vững muôn đời. Trong một bài kinh, Đức Phật có dạy không phải sự thật nào cũng nên nói ra vì có khi chúng sinh nghe một sự thật rồi cái lại động tâm, nghe một sự thật rồi khổ đau, nghe một sự thật rồi bất tín, lại tổn phước. Cho nên không phải sự thật nào cũng nên nói ra, nhưng hễ nói ra là nói sự thật. Nhất là Đức Phật của ta tuyên dạy giáo lý. Nên vì vậy, ví dụ như khi ngài dạy: "Đây là cành hoa", thì ta hãy thấy đó là cành hoa, ta không được thấy khác đi, không được thấy đây là hoa mà cứ gượng bảo đó là là lá. À khi chúng sinh tràn ngập trong thế giới này
[14:07]và đó là chúng sinh tràn ngập trong thế giới này, chứ không được nói thế giới này vắng lặng, hư vô. Khi Đức Phật nói rằng có cái luật nhân quả nghiệp báo chi phối kiếp người, chi phối con người, chúng sinh từ kiếp này sang kiếp khác, bởi vì đó là sự thật chứ không phải đó là cái ước đoán hay suy luận. Có thể ta chưa thấy nhưng chưa thấy không có nghĩa là không có. Do đó là khi Đức Phật nói một điều gì thì đó là điều của sự thật, không thêm, không bớt. Ta nói bớt đi, ta mang tội. Ta nói thêm đi, ta nói dối. Ví dụ như Đức Phật nói trong vũ trụ này có ba cõi sáu đường, là có những cõi trời, có những tầng trời,
[14:58]rồi có con người, có dưới con người, vân vân. Đức Phật đã nói như vậy thì đừng ai nói khác đi. Bởi vì nếu ta nói khác đi, ta sẽ nói sai sự thật hay thiếu sự thật. Có một số người đã bớt đi cái sự thật mà Đức Phật đã nói, như Đức Phật nói về cõi trời, về các cõi địa ngục, có nhiều người không thích. Khi mà nói về giáo lý lại bỏ bớt cái cõi trời, bỏ bớt cõi địa ngục, đó là ta đã nói thiếu đi so với lời dạy của Đức Phật, tức là ta đã nói thiếu sự thật. Hoặc có người lại tô vẽ thêm những cái cõi trời thành huyền thoại quá, tô vẽ cái địa ngục thành huyền thoại quá, vân vân, thì đó cũng là nói quá sự thật hay nói sai sự thật.
[15:46]Mà Đức Phật của chúng ta là Đức Phật của sự thật, chỉ nói những điều đúng như thật. Và trong cái sự tu hành của chúng ta cũng vậy, cái gì nó đúng với sự thật, nó mở ra cái sự giác ngộ. Ví dụ như khi ta tu tập thiền định thì ta phải tu tập chánh niệm. Mà chánh niệm là gì? Chánh niệm là biết đúng như thật về chính mình. Nhớ như vậy, biết đúng như thật về chính mình thì đó là chánh niệm của thiền định. Vậy đúng như thật về chính mình là cái gì? Cái gì là sự thật nơi chính chúng ta? Ví dụ thứ nhất, cái thân này là trường tồn mãi mãi hay là sẽ vô thường biến hoại?
[16:40]Thân này là vô thường biến hoại, đó là một sự thật mà ta phải biết. Thì ai thường biết rằng thân này vô thường biến hoại, người đó biết một sự thật về chính mình và đó là chánh niệm. Mà nếu người đó thường biết như vậy thì sức tỉnh giác tỏa ra toàn thân. Là cái thứ nhất của sự thật, giá trị của sự thật. Hoặc bây giờ, tâm của chúng ta là động loạn hay thanh tịnh? Động loạn hay thanh tịnh? Động loạn. Mà nếu ai biết được như vậy, người đó biết được một sự thật về chính mình và cứ thường biết như vậy, thường biết rằng tâm mình đang động loạn thì người đó xuất hiện được chánh niệm tỉnh giác phát khởi ra toàn thân.
[17:24]Còn nếu ta nói ngược lại sự thật, ví dụ tâm mình đang động loạn mà tự cho tâm mình là thanh tịnh, đó là cái biết ngược với sự thật, nó là một tà niệm. Và hệ quả của nó là gì? Là tâm ta có thể phát điên luôn vì ta đã nhìn sai sự thật. Cho nên bây giờ tâm ta còn tham hay đã hết tham? Còn tham, và ta biết như vậy, biết tâm mình còn tham thì đó là chánh niệm, là tu tập đúng đường, thấy đúng sự thật. Rồi tâm ta còn sân không? Còn sân, và ta thường biết tâm mình còn sân thì người đó biết như thật về chính mình và đó chính là tu tập chánh niệm. Như vậy tu tập chánh niệm trong thiền định để đạt được cái thiền định dễ hay khó?
[18:15]Dễ, sao mà khó? Vì sao? Vì chỉ biết như thật về chính mình thôi. Mình tầm thường hay cao siêu? Mình là người tầm thường hay cao siêu? Thì biết mình là tầm thường nó khó hay dễ? Dễ thấy mồ, có gì đâu khó. Mà ráng nói: "Tôi cao siêu" á thì mới khó, mà mới phát điên nha. Còn mình thường biết mình là tầm thường, rất dễ và lại đúng đường tu tập trong chánh niệm. Biết mình là tâm còn loạn động thì đó là biết đúng như thật và đó là chánh niệm. Biết thân này sẽ vô thường biến hoại và đó là biết như thật về chính mình và đó là chánh niệm. Như vậy dễ tu chưa? Dễ chưa ạ? Dễ chưa? Sao cứ nhìn cứ cười cười hoài, kỳ quá!
[19:09]Cứ cười cười không biết, không biết dễ hay khó. Khó là chỗ này, khó là ta không chịu tinh tấn miên mật, giữ gìn thường xuyên. À ví dụ mình đến chùa thầy nhắc cái nhớ, khi mình về nhà cái mình quên. Mình chạy theo chuyện đời nó thành khó, chứ còn nếu mình chịu khó lúc nào cũng nhớ: à thân này là vô thường biến hoại, tâm này là là thường hay loạn động. Và ví dụ lúc nào nó yên tĩnh một chút xíu, thì đừng cho mình thanh tịnh. Vì sao? Vì còn nhiều cái lớp phiền não sâu trong ta chưa thấy, còn cái chấp ngã vô minh sâu trong mình chưa thấy. Cho nên, ví dụ như tu mà tâm được yên chút xíu, cũng phải nhắc thế nào?
[19:51]Tâm này hãy còn rất là phiền động. Đó, phải thường nhắc như vậy, thường thấy như vậy, và đó chính là chánh niệm không sai. Còn cái người tâm hơi yên chút xíu, cái tự nói mình à: "Nay tâm tôi thanh tịnh, tâm tôi thanh tịnh" thì qua tức khắc qua ngày hôm sau hay chiều hôm đó tâm nổi loạn lên liền, vì ta đã thấy sai sự thật. Nhớ như vậy. Ta đến với đạo Phật là đến với sự thật, vì Đức Phật của ta là Đức Phật của sự thật. Đây là điều thứ ba mà ta vinh danh Đức Phật của của mình. Điều thứ tư ta vinh danh Đức Phật của mình là vì đó là một Đức Phật từ bi, khuyên dạy một đạo lý yêu thương chưa từng ai nói được.
[20:34]Và ta có thực hành theo, ta cũng chưa làm theo nổi hết được.
[20:40]Trước Đức Phật, con người cũng khao khát được sống yêu thương nhau. Nhưng mà chỉ tới Đức Phật, Đức Phật mới dạy cái tình yêu thương tuyệt đối, phủ trùm, bao la, nhỏ nhiệm, len lỏi cùng khắp mà bao hàm cùng khắp.
[21:01]Chỉ có Đức Phật mới có thể dạy cái tình yêu thương được như vậy. Và sau Đức Phật, ta có cố gắng thực hành theo lời của Người cũng chỉ được một phần nào đó thôi, nên nói Đức Phật của ta là Đức Phật từ bi tuyệt đối là như vậy.
[21:20]Ngài yêu thương từng cái cọng cỏ, từng cái chiếc lá. Ngài yêu thương từng cái con kiến, à con ruồi. Ngài yêu thương cả những cõi trời bao la mênh mông, Ngài yêu thương cả những chúng sinh lầm lỗi. Trong cái tâm của Đức Phật, trong đôi mắt của Đức Phật, Ngài nhìn tất cả chúng sinh đều bằng cái sự yêu thương. Nhưng yêu thương không có nghĩa là Ngài chiều chuộng và cung phụng. Ngài yêu thương và Ngài nghiêm khắc để dạy dỗ.
[21:59]Có những đệ tử của Ngài sai lầm, Ngài cũng quở trách ghê gớm lắm, Ngài cũng mắng. Nhưng mà cách mắng của Ngài không có cái sân như mình. Ví dụ như bây giờ thầy chúng tôi mà la đệ tử mình á thì mình cúi đầu mình, mắt mình trợn lên mình la. Còn Đức Phật Ngài cũng mắng, Ngài nói nhẹ nhàng, Ngài nói: "Này Tỳ-kheo kia, ông thật là ngu si." Phật nói nhẹ nhàng nhưng mà cũng mắng mình ngu, phải chứ không phải không. Nói: "Ông thật là ngu si, ha, đó là một điều không có chính đáng. À một vị Tỳ-kheo đã xuất gia rồi không nên làm như vậy", vân vân. Nghĩa là Ngài nói rất là từ tốn nhưng cũng mắng mình cũng te tua, không phải không?
[22:38]Nhưng mà còn ví dụ như là mà như chúng tôi đi, mình mắng đệ tử mình thì sao? Mình phải trợn mắt, phải gầm với gừ nó khác Phật một chút. Còn Đức Phật lúc nào cũng bình an, tự tại và từ bi. Đó, đó đây là điều mà tuyệt vời. Và cái lòng từ bi này thật sự là cái suối nguồn, là ánh sáng, là mùa xuân cho nhân loại. Vì sao? Vì con người cứ mãi mãi thù hận, à ích kỷ, độc ác với nhau. Có một lần cái vua trời Đế Thích đến thăm Đức Phật mới hỏi Đức Phật câu này: "Bạch Thế Tôn, con thấy các chúng sinh ở các cõi từ cái cõi trời xuống cõi người và các cõi hết, thì chúng sinh nào cũng khao khát được sống trong yêu thương, trong tử tế với nhau.
[23:32]Nhưng thực từng thì chúng sinh cứ mãi sân hận, thù ghét, ác độc với nhau. Con không hiểu là do cái kiết sử nào mà đã gây nên như vậy?" À Ngài, vua trời Đế Thích Ngài nói rất là hay, Ngài hỏi một câu rất là hay. Thì chúng ta bây giờ cũng vậy, cái câu hỏi đó cũng chính là cái điều mà chúng ta đang thắc mắc. Như tất cả chúng ta đang ngồi đây, khi chúng ta đã hiểu được đạo lý, ai cũng khát khao, ai cũng mơ ước được sống trong một thế giới mà mọi người yêu thương, tử tế với nhau, phải không ạ? Ta đều mơ ước như vậy. Ta viết một bài thơ, ta làm một bài nhạc, ta đều mơ ước như vậy. Nhưng tại sao mãi mãi ta không làm được điều đó?
[24:14]Ta sống bên cạnh nhau vẫn giận hờn, bực bội, ganh ghét và ác độc. Đó, thì Đức Phật mới trả lời thế này. Đức Phật trả lời là: "Bởi tham lam và đố kỵ." Ngài trả lời bởi hai kiết sử rất là đơn giản: "Bởi tham lam và đố kỵ." Nghĩa là con người ta cứ muốn thương nhau đó, nhưng mà khi tham rồi giành của nhau cái là hết thương. Hoặc là con người ta muốn thương nhau đó, nhưng mà thấy người khác hơn mình cái ganh tỵ, hết thương. Nên chính vì hai cái tâm lý rất đơn giản là tham lam và đố kỵ, nên con người muốn thương yêu nhau mà rồi không thể thương yêu nhau được. Cho nên, nghĩa là ngay cả anh chị em trong nhà
[24:56]mà vì tham cũng giành giật nhau, mà khi vì đố kỵ cũng ghét nhau. Phật nói rất là hay. Rồi cái Ngài Đế Thích mới hỏi tiếp: "Như vậy cái gốc ở đâu mà có cái tham lam và đố kỵ?" Đức Phật mới trả lời dần dần, dần dần từng lớp, từng lớp, từng lớp cho tới cái lúc mà từ cái loạn tưởng mà ra, hay lắm, bài kinh rất là hay. Cho nên là để có thể yêu thương được muôn loài như Đức Phật dạy, ta phải cố gắng nhiều lắm, phải nhủ lòng mình nhiều lắm, phải ép lòng mình nhiều lắm, chứ nếu không cái tập khí của ta sẽ tự nó diệt mất cái lòng từ bi mà Phật dạy cho cho ta. Cái điều thứ năm mà ta vinh danh Đức Phật của
[25:40]chúng ta là Đức Phật của trí tuệ giác ngộ.
[25:46]Tất cả chúng sinh đều chìm trong vô minh, chấp ngã, mà cái tâm vô minh chấp ngã nó sâu thăm thẳm, chúng ta không thể thấy được nó. Ví dụ bây giờ mỗi người nhìn vào tâm mình thì ta thấy cái gì? Như bây giờ mỗi người nhìn vào tâm mình chỉ thấy những cái cái vọng tưởng thôi, phải không ạ? Nhưng mà vọng tưởng từ cái vọng tưởng đó cho tới cái gốc vô minh còn cách xa muôn trùng, muôn trùng. Không biết là bao nhiêu ngàn kiếp ta tu ta mới với tới nó được. Cho nên là bây giờ nói việc mà chúng ta ngồi đây tu tập, nhập thiền, chứng Thánh mà diệt trừ được vô minh chấp ngã là chuyện bất khả thi đối với chúng sinh hiện nay.
[26:27]Chúng ta còn phải tinh tấn cả trăm kiếp cả ngàn kiếp mới có thể với tới được, chạm được, thấy được cái vô minh, chấp ngã. Và Đức Phật của ta là người mà chiến thắng được vô minh chấp ngã để đạt được sự trí tuệ giác ngộ, giải thoát tuyệt vời. Và cũng từ nơi đó, Ngài mới mở ra con đường giải thoát cho thế giới này được, chứ nếu không có một người đạt được thì không ai hiểu giải thoát là gì, cũng chẳng ai hiểu giác ngộ là gì và thường hiểu lầm. Hiểu lầm là sao? Là trước Đức Phật cũng có những bậc tiên họ nhập định là được thần thông, có người có thể bay được nữa, à có thể có thần thông biết trước quá khứ, vị lai, tâm cũng cực kỳ thanh tịnh.
[27:12]Tâm cực kỳ thanh tịnh và những người đó cũng tưởng mình đã giải thoát rồi. Chỉ đến khi Đức Phật đắc đạo rồi Ngài mới biết là những cảnh giới của những vị đạo sĩ đó vẫn còn chưa tới, vẫn còn thấp. Đó, nên khi Đức Phật đạt được tuyệt đối rồi, Ngài mới minh định lại cái mức độ mà giác ngộ thật sự phải như thế này. Nhờ như vậy, bây giờ thì ta chưa chứng được, nhưng con đường Phật đã vạch ra đó. Con đường Phật đã vạch ra rồi, ta cứ tinh tấn mà mà bước theo. Và ta bước theo bao lâu tùy duyên phước và sự tinh tấn của mình chứ không có hạn trước được. Thì nhưng mà nhờ Đức Phật đã mở ra rồi nên ta gieo
[27:55]được cái nhân của sự giác ngộ, giải thoát. Chứ nếu Đức Phật không nói về giác ngộ, không nói về giải thoát, trầm luân sinh tử ta mãi mãi ta mơ mộng đi đâu á, ta gieo cái nhân tầm bậy à. Nghĩa là có người thì mơ mộng được giàu sang, người mơ mộng được quyền quý, người mơ mộng sinh lên cõi trời, hết. Nhưng mà nhờ Đức Phật, Ngài mở ra con đường giác ngộ giải thoát, Ngài nói mãi về giác ngộ giải thoát nên những điều dạy quý giá đó rớt vào tâm ta. Và bây giờ nếu hỏi ta mơ ước điều gì nhất thì ta chỉ mơ ước gì? Mơ ước gì? Giác ngộ, giải thoát. Và khi ta biết mơ ước điều đó thì cái nhân của sự giác ngộ đã rớt vào tâm ta,
[28:37]nó nằm đó, và nó chờ cơ hội để lớn lên, vươn dậy mà ra hoa, kết trái. Nên vì vậy là ta biết ơn Phật biết là bao nhiêu bởi sự tu hành phi thường của Ngài đã mở ra con đường giác ngộ cho thế giới này, đã gieo vào lòng ta cái hạt mầm của sự giác ngộ. Cho nên bây giờ tuy ta còn vô minh, còn si mê, nhưng ta nguyện mãi mãi đi theo bước chân Phật, mãi mãi đi theo ánh mặt trời chân lý đó để một ngày nào đó rồi chính chúng ta, từng người ở đây cũng đều trở thành cái bậc giác ngộ mà thoát khỏi luân hồi sinh tử.
[29:23]Cái điều thứ sáu
[29:30]Cái điều thứ sáu mà ta vinh danh Đức Phật, đó là một Đức Phật phi thường, bởi vì Ngài không bao giờ còn có những điều tầm thường.
[29:42]Đức Phật phi thường trong cái
[29:49]trong cái đạo đức.
[29:54]Đức Phật phi thường trong thần lực, Đức Phật phi thường trong trí tuệ, Đức Phật phi thường trong cái tầm nhìn, Đức Phật phi thường trong thuyết pháp. Không ai có thể thuyết được những bài pháp như Phật đã thuyết. Bây giờ kinh Phật để lại, ta dựa vào đó mà ta múa may, khoe khoang, tuyên thuyết, giải thích trùng trùng. Chớ nếu mà Đức Phật chưa nói một lời nào thì tất cả những điều ta nói chỉ là những điều bậy bạ, sai lầm. Ví dụ như Tứ diệu đế thôi. Nổi cái chân lý mà khổ, tập, diệt, đạo mà Phật đã dạy đó, mà nếu Phật chưa dạy thì thách cả thế gian này ai tìm ra. Không ai nhìn thấy được. Hoặc là như cái giáo lý mười hai nhân duyên,
[30:48]nếu Phật chưa dạy, thách cả thế giới này ai có thể nhìn ra được. Ví dụ như nói về nhân quả thì trước Phật cũng có người nói sơ sơ sơ sơ, nhưng mà nếu không phải Đức Phật, đừng hòng ai có thể nhìn thấy cái nhân quả, nghiệp báo mà nó thấu đáo, tinh vi đến mức độ như vậy. Cho nên vì vậy là Đức Phật của chúng ta phi thường trong trí tuệ, phi thường trong tầm nhìn, phi thường trong thuyết pháp và phi thường trong thần lực. Có những lần vì để bày tỏ cái vinh quang của một Đức Phật, để củng cố, xác lập cái niềm tin cho tứ chúng mà Đức Phật đã thị hiện thần thông. Ngài một lần Ngài thị hiện thần thông nơi quê hương Ca-tỳ-la-vệ của
[31:38]Ngài, một lần Ngài thị hiện thần thông ở nơi gần cái thành Xá Vệ. Lúc đó, một Đức Phật hiện ra lớn như hư không, một thân biến thành ngàn thân là ánh sáng chói lòa và vô số điều vi diệu mở ra cho cả thế giới xem. Rồi Ngài lên trời luôn, bay lên trời luôn. Ngài ở trên trời suốt 3 tháng giảng dạy cho chư thiên rồi sau 3 tháng trở về với trần thế trước mắt mọi người. Trước mắt mọi người. Nên cái vi diệu phi thường như vậy, nên ta có một Đức Phật xuất thân rất là như con người, nhưng cái sự thành tựu của Ngài đạt được cực kỳ phi thường. Nên nói đó là một vị thánh tối cao là điều không có gì nghi ngờ cả.
[32:27]Nha. Cái sự phi thường của Đức Phật bàng bạc trong tất cả các kinh điển mà hôm nay chúng ta cũng không thể diễn tả được hết, nhưng ta biết rằng khi ta đi theo Phật là ta đi theo một Đấng phi thường, chứ con người không còn cái điều gì để có thể mà nghĩ bàn được nữa.
[32:48]Đức Phật của chúng ta là một Đức Phật hoàn hảo. Ngài hoàn hảo trong từng chi tiết nhỏ của cuộc sống này. Ví dụ như khi Đức Phật nằm thì Ngài luôn luôn nằm nghiêng bên phải. Cái cánh tay trái xuôi lên để trên thân mình, gác trên cái chân bên trái. Cái tay phải hơi kê giống như kê gần cái đầu, nằm nghiêng thanh tịnh, nhìn cái dáng kín đáo và đẹp đẽ. Tại sao vậy? Tại sao vậy? Tại vì Ngài biết rằng là từng bước chân Ngài đi cả chư thiên đều chắp tay cung kính dõi theo, nên không bao giờ Đức Phật nằm ngửa. Luôn luôn nằm nghiêng, mà cũng không nằm nghiêng bên trái, vì nằm nghiêng bên trái là bị bị bệnh liền, đau bao tử liền.
[33:44]Cứ nằm nghiêng bên phải như dáng nằm của con sư tử. Hồi đó khi mà ta đọc kinh nghe nói Đức Phật nằm như dáng nằm con sư tử là cứ nằm nghiêng bên phải thì thầy cũng thắc mắc á. Cái sau này khi đi tìm trong xem trong các phim về cái động vật hoang dã thì khi mà nó chiếu con sư tử ở trong rừng á thì có một điều đặc biệt là con sư tử trong rừng chỉ nằm nghiêng bên phải. Lạ lùng như vậy, không hiểu tại sao. Mà đây là điều mà trong kinh Phật phải nói rất là nhiều. Ngài từ trong cái nhìn của Ngài cũng hoàn hảo, đẹp đẽ. Đôi mắt của Ngài đẹp như hoa sen xanh, đôi mắt của Ngài nhìn vô như là như là biển cả, nhưng mà không có cái nhìn không
[34:29]bao giờ có cái nhìn không phải phép, không đúng chỗ. Ngài cười cũng vậy. Khi nào mà Ngài mỉm cười đẹp rực rỡ như đóa hoa hàm tiếu nhưng mà có chuyện lớn á. Mỗi khi Ngài mỉm cười cái là có chuyện lớn. Còn bình thường ta nhìn vào Ngài, ta không thấy Ngài cười, nhưng mà luôn luôn thấy cái niềm vui, sự bình an, sự an lạc lan tỏa khắp nơi. Từ cái ngón tay, ngón chân của Ngài cũng vậy, đều nằm trong tỉnh giác, trong sự kiểm soát, trong bình an, chứ không có cái nhúc nhích của những thớ thịt bậy bạ. Còn chúng ta do chưa được cái định hoàn hảo thì có khi ta phải nhúc nhích.
[35:14]Mình ngồi một chút xíu thì mình phải nhúc nhích nhúc nhích do cái não mình nó động, còn Đức Phật kiểm soát được tất cả cái cơ thể của mình. Ánh mắt, nụ cười, ngón tay, ngón chân đều ở trong sự kiểm soát chặt chẽ. Từ mỗi một cái lời nói nói gần, nói xa đều cẩn thận, đều chu đáo. Ngài nói một lời cho cái người trước mắt nhưng mà lợi ích cho 1 ngàn, 1 triệu năm sau, khi chúng sinh nghe được cái lời đó vẫn được lợi ích. Tức là không phải vì nói cho cái người trước mắt là lấy được cái lòng người trước mắt hay độ được cái người trước mắt rồi thôi. Không. Độ được cái người trước mắt này nhưng mà lợi ích cho vô lượng người cả nghìn năm sau.
[35:54]Đức Phật của chúng ta hoàn hảo như vậy. Ta vinh danh Đức Phật nữa là Đức Phật là một nhà giáo dục là chính. Thần lực Ngài phi thường nhưng mà Ngài thường giấu, không có phô bày, mà Ngài chỉ là một nhà giáo dục chân chính, giáo dục là chính. Vì sao vậy? Vì Đức Phật biết rằng để cho chúng sinh khai ngộ, vượt lên thì chính chúng sinh đó phải hiểu, phải hành, chứ không phải mà mà có một cái phép màu đưa vào tâm cái khiến chúng sinh nó khai ngộ. Đức Phật không làm chuyện đó và không có cái quy luật của cái chuyện đó. Trong vũ trụ không có cái quy luật là có một phép lạ đưa vào tâm ta cái làm cho ta trở nên giác ngộ, không có chuyện đó,
[36:44]mà chúng sinh phải hiểu, phải thực hành mới có thể giác ngộ. Cho nên mười phương ba đời chư Phật đều là những nhà giáo dục vĩ đại. Ta vinh danh Đức Phật vì Đức Phật là nhà giáo dục vĩ đại. Ta vinh danh Đức Phật vì Đức Phật là tuyệt đối. Ngài mở ra cái cõi giới tuyệt đối cho thế giới này hiểu, đó là Niết bàn. Chúng ta thấy trời đất, thấy trăng sao, thấy con người, thấy vạn vật đổi thay, rồi bây giờ cái chúng ta biết nhiều hơn, chúng ta biết cái vũ trụ mênh mông bao la với vô số thiên hà, với vô số các ngôi sao, những khoảng cách của các ngôi sao cách nhau mà đến nỗi ánh sáng này nó phải đi tới mấy ngàn năm nó mới tới chạm được nhau.
[37:30]Mắt ta ban đêm ta nhìn lên trời sao thì những cái ngôi sao mà ta thấy đó thực sự là nó tồn tại đâu mấy triệu năm trước á. Giờ này không biết nó còn không nữa, mà ánh sáng từ đó nó chiếu tới ta là mất mấy triệu năm. Vũ trụ mênh mông lớn như vậy đó là hôm nay bởi kiến thức thiên văn ta biết được, nhưng ta không bao giờ ta biết được cái tuyệt đối của vũ trụ là gì, cái thể tánh tuyệt đối của vũ trụ là gì. Và chính Đức Phật khi mà chứng đạt được, Ngài mới mở ra cái điều đó cho thế giới này biết là con người ta nhỏ bé như vậy đó, tâm hồn ta nông cạn như vậy đó, nhưng mà nếu ta biết tu tập, ta có thể chứng ngộ đạt được cái thể tánh tuyệt đối của cả cái vũ trụ bao la này.
[38:13]Đây là điều mà không ai có thể làm được. Nên con người nhỏ như thế nhưng có thể đạt được tuyệt đối như vũ trụ nếu người ta đi đúng con đường giải thoát giác ngộ mà Đức Phật đã dạy. Cho nên chúng ta hạnh phúc biết bao nhiêu. Ta biết mình nhỏ bé, ta biết mình tầm thường, ta biết mình hãy còn si mê, nhưng ta vui mừng biết bao nhiêu, hạnh phúc biết bao nhiêu khi mà ta đã quỳ xuống được, đảnh lễ được, đi theo được một Đấng giác ngộ phi thường mở ra cái con đường tuyệt đối cho thế gian này. Hôm nay như vậy, với tất cả lòng tôn kính, tứ chúng chúng ta nguyện lòng dâng lên Đức Phật chúng ta cả cái cuộc đời của mình, cả cái trái tim của
[39:00]mình, tất cả sự tôn kính của mình đời đời kiếp kiếp mãi mãi không bao giờ mà thoái chuyển nha. Hễ ngày nào còn sống ta sống vì tôn kính Phật, mà nếu phải chết, ta chỉ mang theo lòng tôn kính Phật để chết, đời đời kiếp kiếp nguyện chỉ quỳ dưới chân Ngài, đi theo Ngài để đạt đến sự giác ngộ giải thoát mà Ngài đã mở ra cho chúng ta. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.