[0:09]Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Hôm nay chúng ta nói chuyện với nhau về đề tài là Một Cõi Bình An. Cõi bình an chứ không phải là một cõi đi về.
[0:26]Sở dĩ chúng ta có cái bài nói chuyện này vì mấy ngày hôm nay đó, trời mưa gió bão bùng, lạnh lẽo. Mình nghe tin là thiên tai nơi này nơi kia, hư hao, chết chóc tùm lum thì mình thấy đó là một cái nỗi bức xúc khi mà chúng ta sống trong cái cuộc đời này, thấy chung quanh những cái hiểm nguy nó đang chực chờ, không biết lúc nào thì nó đổ ập xuống cái cuộc đời đang bình lặng của mình. Chúng ta sống thì ai cũng muốn cái cuộc đời mình cho được bình yên. Nhưng mà mọi điều nó không có giống như mình suy nghĩ, vì có những cái bất trắc không có lường được. Như trong Bát Đại Nhân Giác là Phật có nói là, trong chữ Nho, chữ Nho là "quốc độ nguy thúy",
[1:23]nghĩa là cõi nước thì giòn bở, là mong manh tạm bợ. Cái bài kinh đó rất là độc đáo. Thì nếu mình nhìn trên cái nhãn quan bình thường á thì mình đứng trên cái đất này thì mình thấy đất là dày, là vững chắc, á là kiên cố. Mình đào xuống đào mãi thì cứ đất cứ sâu hoài sâu hoài, nó dày như vậy, thì đất là cái chỗ tựa an ổn của mọi loài. Đó là cái nhìn của cái con người mình. Chỉ đến khi nào mà có được cái trình độ khoa học cao như hiện nay á thì mình mới biết rằng đất nó cũng trôi như là cái bè. Đất nó trôi như một cái bè. Là phải tới cái trình độ khoa học bây giờ mới biết được sao gọi là đất trôi như một cái bè.
[2:15]Rồi các nhà khoa học họ mới nghiên cứu là các lục địa như ngày xưa đó là đất Ấn Độ nè, với châu Phi nè, châu Á và châu Úc. Châu Úc rất là xa phía đông, mà với châu Phi rất xa phía tây lại là dính lại với nhau, dính lại. Nhưng sau đó thì từ từ nó trôi ra, nó tách ra với nhau, cắt ra, trôi từ từ từ từ, trôi dạt đi mất. Thì bây giờ là giữa châu Úc và châu Phi cách nhau một khoảng biển, biển rất là xa. Cũng giống như à châu Mỹ bây giờ cũng vậy, với châu Âu và châu Phi ngày xưa là chung một mảng đất dính lại. Nhưng rồi bắt đầu nó tách ra và nó trôi đi, trôi, trôi dạt. Đây là cái mà đến trình độ bây giờ người ta mới thấy được rằng
[3:04]là đất vậy chứ mà nó không có ổn định, không bền vững. Nó trôi, nó rung, nó sọc, nó cắt, nó tuột cái tùm lum hết trơn á. Ví dụ như cái vụ mà đất bị nứt á là do có những cái khớp nào đó nó tuột, cắt đứt đôi ra, cắt một đường dài cả mấy chục cây số, cắt sụp sâu xuống cái rãnh. Hoặc là mình thấy đất mà nó lở ven sông như ở vùng Đồng Tháp gì đó, nước xoáy riết mà cả một cái mảng phố thị bị sụp xuống dưới lòng sông hết. Thì những cái đó mình thấy nó dễ nhìn. Còn mà mà nói rằng cả một cái mảng đất lớn như vậy, bao nhiêu quốc gia như vậy mà tách ra trôi lang thang trên biển là một chuyện khó tưởng tượng, mà bây giờ thì mới thấy được.
[3:49]Vậy mà ngày xưa, trong kinh của đạo Phật đã nói đến chuyện một cái cõi đất giòn bở, mong manh tạm bợ thì đây là một điều rất là đặc biệt, rất là đặc biệt. Phải là bởi một con người hết sức trí tuệ mới nhìn thấy cái điều mà người thường mình không nhìn thấy nổi, phải không? Đó. Ví dụ như bây giờ mình ngồi trong cái nhà này thì mình thấy cái nhà này nó kiên cố hơn là cái nhà lá. Thì con mắt của mình, mình nhìn thấy như vậy. Nhưng mà ví dụ cái người thợ kỹ sư, họ mới nhìn thấy cái nhà này ví dụ không ổn định vì xây với cái móng sâu là sình gì ngày xưa vân vân, đó. Chứ còn mình người mà không có cái dụng cụ,
[4:32]mình thấy nó là chắc hơn cái nhà lá rồi. Cũng như đất vậy, mà không hiểu tại sao ngày xưa trong kinh đạo Phật, như Đức Phật vậy đã dám nói ra cái cõi đất giòn bở. Vì vậy chúng ta tin rằng cái trí tuệ của Phật rất là siêu việt. Cũng như chúng ta, một con người với kích thước hình hài thì không khác mọi người, nhưng mà cái trí đó nó như là những dụng cụ khoa học phi thường đó, nhìn ra được cái điều đó là cõi nước giòn bở. Và Ngài nói lên đó để nói cái điều gì? Để cho cảnh giác chúng ta một cái điều là chúng ta đừng có nghĩ có một cái gì nó chắc chắn trong cái cuộc sống này mà mình có thể bám víu lấy nó, nương tựa lấy nó.
[5:17]Mình sống ở trên cái cõi đất này, mình tập sống giống như là cái phao ở trên biển. Cần một cái thái độ như vậy, tức là không có một chỗ cố định để cho mình dựa vào đó mà lấy làm cái chỗ dựa vững chắc. Giống như cái kiến thức về vũ trụ cũng vậy. Vào cái thời xưa thì người ta nói rằng Mặt Trời quay quanh Trái Đất, phải không? Vì con mắt mở ra thì mình thấy buổi sáng Mặt Trời mọc ở đằng đông và lên cao dần dần rồi chiều lặn ở phía tây. Đó, con mắt thường mình thấy như vậy, rồi mình lật đật mình kết luận theo cái nhìn của con mắt là Mặt Trời quay quanh Trái Đất. Cái việc mà phát hiện Trái Đất tròn cũng đã là một cái phát hiện
[6:04]vĩ đại, rồi sau đó mới kết luận Mặt Trời quay quanh Trái Đất. Cho đến khi mà khoa học tiến bộ thì kết luận sao? Ngược lại: Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Cho nên có những cái chân lý như vậy. Cái chân lý nhiều khi nó ngược lại với cái tai nghe mắt thấy của mình. Đây là điều chúng ta cẩn thận. Có những cái điều mà tai nghe mắt thấy không đúng sự thật, trường hợp như là Mặt Trời với Trái Đất vậy. Rồi lúc đó, khi mà phát hiện ra là Trái Đất quay quanh Mặt Trời thì các nhà thiên văn có một cái lý luận thế này: là thẳm sâu trong vũ trụ này, giữa vô số vô số các ngôi sao đó, sẽ có một cái ngôi sao nào đó nó làm cái điểm tựa cố
[6:52]định cho tất cả những cái ngôi sao khác di chuyển. Ví dụ như Trái Đất mình quay là dựa vào Mặt Trời mà quay. Rồi Mặt Trời cũng sẽ di chuyển, các ngôi sao khác cũng di chuyển, nhưng sẽ có một cái chỗ dựa nào đó để mà di chuyển, chứ không có di chuyển bừa bãi. Nhưng sau này, khi mà thiên văn học họ tiến bộ hơn thì họ mới kết luận rằng không hề có một cái ngôi sao nào cố định, ổn định, chắc chắn để cho tất cả các ngôi sao khác dựa vào đó mà mà di chuyển hết, hoàn toàn không có. Tất cả là bấp bênh hết. Tất cả là bấp bênh, không có chỗ nào dựa vào cái nào được hết. Tất cả là bấp bênh, đó là kết luận.
[7:37]Và cái kết luận đó rất đúng, rất đúng với cái cuộc đời mà chúng ta đang sống. Như có một lần có một người đi dạy học, đi dạy học tại vì dạy là dạy theo giờ thì mới hỏi tôi, nói: "Bây giờ con không biết là làm cái nghề gì nó ổn định hơn là đi dạy, nhờ thầy cho ý kiến." Thì tôi mới nói rằng: trên cuộc đời này không có một cái nghề nào ổn định chắc chắn hết. Quý Phật tử có thấy có cái nghề nào ổn định chắc chắn không? Thì tôi nói: bây giờ có làm giám đốc thì công ty cũng có thể bị phá sản.
[8:19]Rồi những quý vị cán bộ lớn của mình mà giữ vị trí thật to rồi cũng có khi nghỉ, phải không? Không có cái gì cố định chắc chắn hết trên cuộc đời này. Vậy cái cố định chắc chắn mà mình phải dựa vào là cái gì? Là cái gì?
[8:39]Là giữa cái bấp bênh như vậy, không có cái gì để chắc chắn, cái chỗ mình dựa thực sự là cái phước của mình, chứ không phải là một cái như nghề nghiệp ổn định. Ví dụ những người mà gọi là thương nhau, vậy chớ rồi đến lúc nào đó rồi cũng phải xa nhau. Rồi có khi ghét nhau mà thù nhau là mình chưa nói đó. Thì có khi là xa nhau, mặc dù còn thương nhau mà xa nhau là đã quý rồi, rồi có khi mà chia tay nhau trong hờn giận nữa nè. Rồi, ví dụ một cái nghề nào đó, mình nhờ nó mà mình sống được trong năm, sáu năm nay, trong một cái biến động xã hội, tự nhiên cái nghề đó không còn dùng được nữa. Nhiều khi cái kỹ thuật tiến bộ cao lên rồi,
[9:22]những cái nghề cứ từ từ nó mất đi luôn, không còn nữa, không còn tồn tại nữa. Ờ ví dụ như cái máy chữ đó, cái máy chữ, đánh chữ đó, Phật tử biết không? Mà bây giờ là bắt đầu cái đó hết xài rồi, phải không? Giờ nó dùng tới vi tính rồi. Tại vi tính nó có thể đổi được font chữ này, nó trang trí, nó sửa qua, cắt cái ô này, cắt cái hàng này đem lên hàng trên, cắt hàng trên đem lên hàng dưới, thêm chữ, chèn vô, lấy ra bớt, mà cái máy đánh chữ không thể làm được. Cho nên bây giờ mà thấy ai còn ngồi gõ máy đánh chữ thì mình cảm thấy như xa lạ, không hiểu được. Không hiểu ủa tại sao mà mà giờ này còn xài như vậy?
[10:00]Hồi xưa đó, như thời Đức Phật á, là đa số người ta không biết chữ. Cái số người biết chữ rất ít, chỉ có một vài giáo sĩ Bà La Môn biết thôi. Vì viết chữ cực lắm, lúc đó không có giấy nữa mà. Viết là phải khắc trên gỗ, trên gỗ rồi trên đất sét khô, vân vân, cực khổ lắm. Nên cái số người biết chữ rất ít, và người ta dạy học với nhau là chỉ nói cho nhau nghe và ráng nhớ thôi. Nghĩa là tất cả đều được ghi chép ở trong trong não, trong cái ký ức của mình hết. Như ông thầy ổng ổng nhớ được cái điều gì đó từ cái ông thầy của ổng, ổng dạy lại cho học trò, ổng nói, trò, ổng hỏi lại, học trò nói lại ổng nghe.
[10:40]Nói chưa nhớ, ổng nhắc lại, cái ổng nói lại, nói lại chưa nhớ, ổng nhắc lại lần nữa. Chừng nào mà nhớ được, tức là ghi chép hết rồi đó rồi thôi ổng mới qua bài khác. Nghe ngày xưa như vậy, cho nên không cần. Nhưng bây giờ mà không biết chữ mình thấy được không? Sống không được, phải không? Bây giờ mà không biết chữ không sống được. Bước ra ngoài đường cái ở đâu cũng ghi bảng này bảng kia hết trơn. Đó. Nội mà mình lộn dấu không có khi trật. Ví dụ chữ sửa mà sửa chữa là dấu hỏi, mà sữa uống thì dấu ngã. Nếu mình không hiểu, mình vô cái tiệm sửa Honda mà mình xin cho một ly sữa là người ta cũng sẽ cười. Phải không?
[11:18]Nên mình không tưởng tượng được cái cuộc sống hiện nay mà không biết chữ. Đó. Rồi chúng ta sẽ xem 50 năm sau, người nào mà không biết sử dụng vi tính thì mình ngạc nhiên, mình sẽ không hiểu họ làm sao sống được trong thế giới này. Bây giờ mà cái người không biết chữ giống như là người lạc loài khỏi xã hội. Đi đường nhìn mấy biểu ngữ không biết, sắp tới đọc những thư người ta viết không hiểu được, hay là giao tiếp bằng cái văn tự nó chiếm ưu thế. Cho nên không biết chữ là mình sẽ bị lạc loài. Rồi thời gian 50 năm sau mà cái người nào không biết dùng vi tính, đi đâu mà không có cái cặp táp, cái vi tính nho nhỏ bỏ theo á, thì con người mình không hiểu.
[11:58]Không hiểu ủa, sao con người này không biết xài vi tính? Giống như bây giờ mà không biết chữ á. Cái xã hội lần lượt nó tiến lên dần dần như vậy. Rồi, cho nên những cái nghề cũ mà mình đã sống được nó, bây giờ có khi mất đi. Có khi mất đi. Ví dụ mình mình bán hoa hoa tươi, một lúc nào đó người ta sản xuất được cái hoa giả nó như hoa tươi, thời nghề mình dẹp liền. Nó không có cái gì ổn định hết trơn. Và như vậy, mình phải có cái khái niệm như thế này khi mình là một người Phật tử sống trong cuộc đời, là biết chắc rằng không có gì cố định hết. Là sống ngày nay biết ngày nay, còn còn ngày mai đó ai hay làm gì.
[12:42]Nghĩa là cứ bình thản mà sống trong hiện tại và theo cái phước của mình. Nếu một ngày nào đó mà chuyện đổ vỡ xảy ra thì mình cũng hiểu rằng như vậy cái phước mình nó bị cạn rồi. Do thời gian qua mình không có tích luỹ kịp. Lúc mình đang còn làm ăn được, mình không lo bồi đắp nó, bây giờ đến cái cơ hội nó mất. Đó là cái chúng ta phải hiểu như vậy. Và mình không có dựa vào cái gì, giống như có một bữa nói: "Sao anh sống toàn cứ lo không lo làm ăn, lo chơi bời không?" Nói: "Không lo. Tôi có chỗ dựa, ba tôi là cán bộ lớn." Thì mình hiểu ngay người này là cái nhìn rất là cạn, phải không? Cái nhìn rất là cạn, vì anh này nghĩ rằng anh có một chỗ dựa rất là ổn định lâu dài.
[13:25]Nên đây là một điều không đúng với thực tế. Vì trong thực tế, không có cái chỗ nào để chúng ta có thể dựa lâu dài được hết á. Coi chừng ổng ba ít bữa có chuyện kiểm điểm gì ổng vô nhà đá hồi nào không hay. Có khi cán bộ vậy lại vô nhà đá là bình thường, vào tù mất, vì có cái sai phạm gì đó. Cho nên chúng ta không có dựa vào cái gì hết, phải lấy mình làm chỗ dựa cho chính mình như Đức Phật nói đó: "Các ngươi hãy thắp đuốc lên mà đi, hãy tự mình là chỗ nương tựa cho chính mình." Thì thì chúng ta nhớ như vậy đó, không có cái gì mà để chúng ta cho rằng chắc chắn giữa cái cuộc đời này hết. Vì cõi đời là mong manh, tạm bợ.
[14:06]Như vừa rồi cái cơn bão thổi vào Việt Nam, đáng lẽ thổi vào Sài Gòn rất là nặng, nhưng mà không hiểu sao rồi nó lại thổi đi ra ngoài Trung. Thì nó sợ rằng quý Phật tử không có chỗ để ngồi nghe pháp hay sao á, nó quẹo đi mất ra ngoài kia. Thì hay là trong đây có ai mà tướng tinh đồ mạnh hay sao đó, nên sợ quá. Mà mình thấy mình xem báo nghe đài thì thấy nước ngập dâng, nhà cửa sập, kể cả người chết. Những cái điều làm mình rất đau lòng, rất là đau lòng, rất là thương tâm. Vì mình đang ở trong cái cảnh êm ấm như vậy mà thấy cái người khác họ bị cái tai hoạ ập xuống thì mình đau lòng. Nhưng mà biết làm sao bây giờ?
[14:53]Biết làm sao mà có thể là cứu giúp san sẻ được? Phải không? Là vì nghiệp ai nấy chịu. Thì bây giờ mình cứ gom nhau được chút nào lo cứu trợ thì hay được chút đó. Mà khổ nỗi một cái thế này, cái việc mà cứu trợ đó thì thật nói báo cho quý Phật tử một cái tin buồn về vấn đề mà mình cứu trợ. Thì hầu hết mà trong đất nước này mà có thiên tai thì cái nơi mà cái nguồn cứu trợ mạnh nhất là ở đâu? Ở đâu? Sài Gòn của mình chớ đâu. Sài Gòn mình là cái nguồn cứu trợ đi các nơi nhiều nhất. Cà Mau bị bão tố, mình đây cũng chở đồ rần rần xuống. Ngoài Trung bão tố cũng chở đồ ra. Thậm chí tới ngoài Bắc, Lạng Sơn gì mà có chuyện, mình cũng cứu trợ.
[15:39]Nên cái nguồn mà cứu trợ cho cả nước chính vậy chớ thành phố mình rất là nhiều. Và xin thưa, đó là một cái tai hoạ. Tai hoạ là sao? Nói về tai hoạ là thế này nè: Khi mà mình lấy tiền, lấy quần, lấy áo của mình ra để mình đưa đi thì điều đó mình có bị tổn hại không? Có không? Bị sao không bị. Thì mình phải mất đi, mình mới cho người ta được, chớ mình không mất lấy gì cho người ta, phải không? Thì cái việc mà mình mất mát á, nó giống như mình cũng bị cơn bão rớt vô vậy chớ không phải không. Giống vậy. Nhưng mà mình tự nguyện và điều đó nó làm sao? Nó làm những cơn bão đi ra chỗ khác. Chính cái việc mà mình cứ đem tiền,
[16:24]đem gạo, đem quần, đem áo là mà đi qua hết tỉnh này tỉnh kia đó, là cái mà mình dời cái tai hoạ mình đi qua chỗ khác mà mình không hay đó. Mình không có ngờ đó, chính cái mình dời tai hoạ đi. Cho nên bão tố mà cứ tới đây quẹo đi là vì khi mà vô đây nó có hỏi rồi, cái ông thần bão ổng vô đây thì ông thổ địa ở đây ổng nói: "Ở đây năm nào cũng đem đi cứu trợ um sùm rồi." Ổng nói: "Vậy thôi ổng quẹo qua ngoài Trung." Mà đó là sự thật đó. Vì khi mà mình móc gạo móc tiền móc cơm ra thì giống y như mình cũng bị một cơn bão nho nhỏ, phải không? Còn cái người mà không móc tiền móc gạo á thì có khi bị á.
[17:02]Nhiều khi một cơn mưa ngày 9 tháng 11 ngập lụt á, có khi nó trôi vào cái nhà mình cái bao đường, gạo để đó hư hết, ví dụ vậy. Và nếu mình không tự làm cho nó mất thì cái vô thường, cái tai hoạ cũng sẽ lấy đi bớt. Còn mình đã tự nguyện mình lấy đi rồi thì nó tai hoạ đưa đi chỗ khác hết. Cho nên cái việc mà mình cứu trợ vậy chớ nó che chở được cái thành phố này á. Rồi mình nhìn như vậy thì mình thấy những cái tỉnh ngoài kia làm sao? Tỉnh ngoài kia làm sao? Nếu mà họ không làm phước, họ cứ lo sống làm ăn cho bản thân họ, khi có tai hoạ thì chờ ở trong Sài Gòn đem cứu thì những cơn bão kế tiếp họ không có gì để đỡ hết. Thì mấy ông thần bão ổng hỏi:
[17:49]"Tỉnh này có làm phước không?" "Không, chờ người ta cứu mà." Nên thổi luôn cho nó luôn. Vô tới luôn. Vậy. Thì chúng ta thấy như trong những năm qua vậy, nhiều tai hoạ xảy ra mà ở cái vùng Đông Nam Bộ này ít bị cũng là đất lành chim đậu đó, giống như Sài Gòn 300 năm nói đất lành chim đậu. Chỉ có cái cơn hạn hán vừa rồi, cái cơn hạn hán vừa rồi thì ảnh hưởng khá nhiều, mà nguyên nhân nó nằm ở đâu?
[18:21]Thật ra một cái tai họa, một cái thiên tai xảy ra nó có nhiều cái nhân quả của nó chứ không phải là một cái nguyên nhân mà kết luận được. Giống như thời vua Minh Mạng vậy, có năm đó trời không mưa. Trời không mưa thì khi vua mới hỏi một ông quan, không hiểu có vì nguyên nhân gì mà sao lâu nay hạn hán không mưa để cho dân làm ruộng á, thì ông quan đó ổng mới nói là
[18:49]vua thả bớt các cung nữ ra. Vì ông vua đó thì ổng tuyển cung nữ vào cung rất là đông để mà phục vụ cho vua, gia đình vua thôi. Mà những người đó vào rồi là tuyệt đối không được liên lạc với cha mẹ nữa, coi như là gia đình mất cái đứa con đó luôn. Nên chúng ta thấy nó là một cái ác, phải không? Mà trong cung tới mấy ngàn người như vậy thì giống như vua giam cầm mấy ngàn người thì cái đó là một cái ác, đoạn tình thân quyến của người ta. Và cái lần đó vua Minh Mạng nghe lời, thả bớt một số đông cung phi thì tự nhiên trời mưa xuống trở lại. Nó cũng là một cái nguyên nhân mình không hiểu là, bây giờ các nhà sử học với tinh thần duy vật
[19:30]thì không hiểu, không dám kết luận là chính vì nhờ vua thả cái đó, thả một số cung nữ mà trời mưa. Nhưng mà mình thấy sao nó lại ăn khớp, đúng là vua thả xong mưa xuống lại. Rồi cái, đầu năm nay chúng ta cũng bị một trận hạn rất là nặng, thì nguyên nhân có thể được tìm thấy là gì? Tìm thấy là gì, ai biết? Trong nhà có ông nào mà nhốt ai nhiều không? Thì có thể là do chúng ta phá rừng nhiều quá. Cái nhân quả phá rừng nhiều quá. Mình ở đây không trực tiếp phá rừng, nhưng mình chỉ mua gỗ thì cũng là gián tiếp. Còn ở những cái ven cái vùng Đông Nam Bộ người ta khi vào đây người ta lập cư đó, người ta phá rừng nhiều lắm.
[20:13]Tại cái vùng Đông Nam Bộ lúc mà mới vừa giải phóng xong rừng còn rất nhiều, mà bây giờ thì tất cả sạch sẽ hết, không còn gì hết. Nên tất cả chúng ta đều mắc cái tội, cái tội sát sinh, phá rừng. Do đó là phải để ý cái điều này và nó chưa dừng đâu, chưa dừng. Chỉ có cái là trong những cái đợt thiên tai thì vùng Đông Nam Bộ do đi cứu trợ rồi thôi cũng không có hạn hán nhiều rồi mưa trở lại để mà sống. Chứ nếu mà những năm trước mình không có làm phước, không cứu trợ những ở nơi khác thì có khi cơn hạn hán nó còn lâu hơn là mình nghĩ nữa, kéo dài lâu hơn để mình phải trả, chịu đựng cái khô hạn, thiếu thốn,
[20:51]thất bại trồng trọt do hạn hán ở đó chứ không phải là không. Đó. Rồi có những vùng đất mà xảy ra chiến tranh giặc giã, tất cả người chúng ta ngồi đây ở với cái lứa tuổi mà như thế này thì hầu hết chúng ta đều trải qua những năm tháng chiến tranh hồi xưa phải không? Hồi trước khi giải phóng á. Cho nên khi mà giải phóng được thì ai cũng vui mừng là vì từ đây là không còn chiến tranh giặc giã nữa. Còn mà ngày xưa mình đi đâu cũng nghe đánh nhau. Bên này đánh kia, kia đánh nọ rồi chết chóc, đổ vỡ, tang thương đủ thứ hết. Ai cũng thèm khát hòa bình. Mà cái nghiệp chiến tranh là vì sao vậy? Vì sao? Sát sinh phải không? Sát sinh.
[21:35]Rồi cái nghiệp đó mình đã trả qua rồi, bây giờ đất nước mình yên rồi những nơi khác trên thế giới thì lại bị chiến tranh tiếp. Chiến tranh cũng rất là đẫm máu. Chiến tranh rất là đẫm máu. Nguyên nhân tại sao?
[21:50]Vì họ cũng còn, còn sát sanh nhiều quá. Vì họ sát sanh rồi nên là cứ xuất hiện chiến tranh để trả thù lẫn nhau thôi. Như là tôi vậy, tôi đi trên đường tôi cứ nhìn thấy mấy cái quán ăn mà mình thấy buồn. Như cái quán để "bê thui nguyên con", tức là nguyên con bò nhỏ đó nướng nguyên con luôn để mà làm món nhậu. Rồi có cái quán là "đùi cừu nướng" gì đó. Rồi có cái quán ghi gì đó "đùi gà", rồi có quán gì nè? Có quán ở góc Võ Thị Sáu mới là "Kangaroo" của Úc nữa, không biết sao nhập qua đây bắt đầu làm thịt tiếp nữa. Ừm đi mà nhìn thấy thì cũng nói thật là dĩ nhiên là tôi không có hề mà mà chảy nước miếng gì đâu, mình thấy thấy sợ.
[22:34]Nhưng mình nghĩ đây là những cái lò, những nơi mà gây nên chiến tranh cho thế giới sau này đó. Đó, người ta ngồi người ta ăn uống no say, người ta xắt thịt người ta ăn người ta đâu có ngờ rằng người ta đang gây nên chiến tranh đâu. Cứ tích lũy như vậy kiếp sau, thế là mình sinh vào cái vùng đất chiến tranh giặc giã mà chịu chém giết trở lại. Rồi những cái bộ tộc Phi Châu cũng vậy, đánh nhau như điên như cuồng là cũng vì là do cứ đi săn thú, đi sát sanh á rồi phải trả lại. Điều đó rất công bằng, rất công bằng. Mình đừng nghĩ rằng ví dụ kiếp xưa mình lỡ mình có săn bắn giết một hai con thú, bây giờ mình hối hận ăn chay rồi thôi hết, không có đâu.
[23:13]Vẫn trả lại đó, vẫn phải trả. Mà có khi nhiều quá là mạng đền mạng chứ không phải là khi không đâu. Là chính vì cái nhân của chúng ta như vậy cho nên cái cuộc sống này, cái cõi nước này không bao giờ nó nó bình yên hết. Bây giờ bây giờ mình may mắn nè, ví dụ như mình là người của thành phố Sài Gòn Hồ Chí Minh 300 năm nè, phải không? Bão vừa rồi mình không bị, phải không? Lụt vừa rồi không bị nè, đất chùi vừa rồi mình không bị nè, rồi gì nữa? Chiến tranh mình không bị nè, hạn hán mình vẫn có nước xài nè phải không? Rất là yên ổn, phải không? Rồi chắc ăn chưa? Sao không chắc ăn? Hả? Sao không chắc ăn?
[23:57]Còn gì nữa mà không chắc ăn?
[24:02]Còn gì nữa? Vậy chứ cũng còn nhiều cái phải không? Ví dụ như là cháy nhà, phải không? Cháy nhà là vẫn có thể xảy ra nè. Nhưng mà nói: "Không, dạ nhà con bằng bê tông đúc không sợ." Rồi gì nữa? Như vậy hả, thôi cái người mà được bê tông đúc thì không có sợ cháy đến nỗi mà hư nhà thôi cũng được đi. Giờ còn sợ gì nữa? Trộm cướp, đúng rồi. Không biết nó lẻn trên lầu nó tụt xuống thế nào, phải không? Bữa nào mà quên mà đóng cửa sổ hay đóng cửa trên lầu cái nó leo lên bằng cái đường lầu nó tụt xuống nó dí dao rồi đòi đưa chìa khóa lấy tủ hết cũng là những cái tai họa. Rồi bước ra ngoài đường, bước ra ngoài đường mà có khi mình xách
[24:42]cái giỏ đẹp đẹp mà ở trong mình hoàn toàn là kinh không, ví dụ nó không biết cái lại nó nó dí dao cổ giật cái giỏ mất tiêu. Đem về rồi không biết nó có tụng hay không. Nhưng mà nói chung là tai họa chờ chực mình từ cái mọi hướng. Đó, cũng không phải là yên, không có chắc ăn đâu, không chắc ăn. Giờ cái gì nữa nè? Vì thành phố mình được cái đặc điểm là dây điện như mạng nhện á, nên có thể coi chừng dây điện đứt, phải không? Có thể dây điện đứt vì dây điện đang giăng ngang giăng dọc nhiều quá. Rồi gì nữa? Cây ngã, xe đụng. Bất cứ điều gì cũng vẫn còn xảy ra hết, không có gì chắc ăn hết. Phải không?
[25:20]Sống cho tới cái ngày mà mình bình an chết, một cái chết như một giấc ngủ thì đó là tuyệt vời đó. Nghĩa là nếu mình sống qua một đời bình an mà đến khi chết biết trước rồi lên giường nằm trăn trối lại, nhắm mắt lại thiếp đi vào như một giấc ngủ, đó là tuyệt vời nhất. Nhưng mà hiếm ai được, người nào phước lớn mới được chứ bình thường là chúng ta phải luôn luôn gặp biến động, gặp xáo trộn, gặp tai họa. Mà đến khi chết thì cũng bệnh, vật vã, đau đớn rồi mới chết chứ không phải dễ, phải không? Ở đây quý Phật tử nghe câu chuyện chưa chắc ăn chưa? Chuyện mà trồng ruộng, làm lúa đó, nghe chưa? Chưa à?
[26:01]Tôi có kể ở đâu rồi đó, có kể ở đâu rồi. Giờ nghe không ta? Nghe hả? Nghe thì cái chuyện của người người nông dân thôi à. Chuyện người nông dân thì trồng lúa, hai cha con trồng lúa cái lúa lên rất là tốt. Nhìn thấy không không hao rồi không xịt thuốc sâu rầy được cái ông cha nói: "Mình trồng thì mình chắc ăn hả con ha?" Cái con nói: "Dạ chưa đâu ba, chưa." Cái ông già ổng hơi giận, nhưng thôi ổng làm thinh. Cái hôm đó thấy lúa đã trổ vàng, đòng đòng ngậm sữa đầy hết, cứng chứ không có lép. Cái ông già nói: "Sao chắc ăn chưa con?" Nó: "Dạ chưa đâu ba." Ổng hơi hầm trong bụng rồi ổng không nói. Cái gặt vô, xong hết, phơi đàng hoàng, cất vô bồ cái ổng quay lại:
[26:48]"Chắc ăn chưa mậy?" Giờ lần này ổng nuôi cái mối thù tới bữa nay bảo: "Chắc ăn chưa mậy?" Nó: "Dạ chưa đâu ba." Là ổng ổng ổng sôi lên rồi mà thôi để nhịn, ha. Rồi đi xay, xách một bao lúa đi xay về nấu cơm, nghĩa là cơm kêu là cơm đầu mùa đó để cúng. Cúng xong rồi mới ăn, dọn cơm lên rồi, bới ra hết rồi, lên mâm rồi. Cái bắt đầu ổng mới trợn mắt: "Mày nói coi chắc ăn chưa?" Ổng trợn mắt. Con: "Dạ chưa đâu ba." Ổng mới lúc đó ổng không còn kiềm chế được nữa, ổng đứng lên ổng đạp cái bàn ngã. Cái con nói: "Dạ con nói chưa chắc ăn là vậy nè."
[27:25]Cái câu chuyện đó là câu chuyện đùa nhưng mà sự thật trong đó nó chứa một cái triết lý. Một cái triết lý là chúng ta sống trên đời này giống như cái người con đó. Là chúng ta không bao giờ dám cho một cái gì là chắc chắn hết. Giống như chúng ta may mắn sống trong cái thành phố này, thấy mọi chuyện yên ổn nhưng mà đừng đừng nghĩ như vậy. Vì còn những cái tai họa khác vẫn chực chờ chúng ta. Cho nên cái cõi đất này là vậy, luôn luôn bất an, là mong manh, tạm bợ, giòn bở, phải không?
[28:01]Thì bây giờ cái phần mình thì như vậy rồi đó. Ừ tương đối là mình hiểu được cái thái độ của người Phật tử sống là mình chọn mình thái độ sống là sống cái phao trên biển. Tự mình là chỗ dựa để cho mình, chứ không có một cái gì mà nó chắc chắn để mình bám víu mãi mãi hết. Ví dụ có một lúc nào đó bây giờ mình sống như trên chiếc phao, mình trôi giữa biển một hôm cái mình thấy có một cái cục đá, cái mình tấp vô mình cột cái dây lại thì chắc ăn chưa? Chưa. Giỏi rồi đó. Đúng là chưa chắc ăn. Tại vì mình cột ít bữa xong cái mình thấy cục đá bắt đầu nó nhúc nhích nó tuột tuột đi mất luôn. Nó là vậy đó.
[28:37]Cuộc sống này hãy giống như vậy đó. Nên mình đang sống giữa cái dòng đời giống như giữa biển, chợt nhiên có một lúc nào đó có một người nói: "Tôi thương anh lắm." Thấy không? "Nhà tôi rất là giàu." Thấy không? "Mà anh thì chưa có vợ, tôi chưa có chồng, nhà tôi rất là giàu, đầy đủ tiện nghi hết, thấy không? Anh có thể về đây ở với tôi." Ví dụ. Mình thấy chắc ăn chưa? Chưa. Lại là giỏi rồi đó. Đúng là chưa chắc ăn, chưa chắc ăn. Tại vì ít bữa có khi cổ trúng gió chết, cái người nhà mời mình ra khỏi nhà lại, lại đi lang thang tiếp. Nó cười lắm, có một lần có một cái cô đó không biết cô nói đùa hay nói thật với tôi.
[29:15]Thì cổ à thì cũng giống như là không có chồng, cũng ly dị chồng gì đó thì cổ mới nói rằng à khi lớn tuổi rồi người ta cũng cần một người đàn ông để làm cái chỗ dựa. Ừ. Thì tôi thì tôi đứng trên quan điểm đạo Phật mình thấy người ta mà muốn bước vô con đường đó thì mình thấy nó bắt đầu thấy sợ rồi phải không? Nó đâm coi như là thoát ra được thì mừng, nhưng mà đâm đầu vô làm chi thì không, dĩ nhiên là không ủng hộ, thì tôi cứ mặt nghiêm nghiêm thì tôi mới hỏi: "Dựa làm sao? Lựa ai để dựa?" Nói thì nói: "Tuổi như con thì ví dụ có một cái ông nào ổng góa vợ thì con vẫn có thể kết bạn để như mình đỡ cô đơn ở cái tuổi
[29:51]già." Thì ngồi tôi mới trầm ngâm, tôi suy nghĩ, tôi nói: "Mà ông nó góa vợ mà ổng tính tình sao, nhà cửa sao, con cái làm sao? Có ổn hay không? Vì nhiều điều bất trắc chứ không có đơn giản để mà mà mình kết luận được." Rồi tôi nói: "Nhưng mà cái tuổi già coi chừng nó dễ phát bệnh ung thư rồi hoặc là tai biến mạch máu não nằm một chỗ, lúc đó mình không dựa ổng mà ổng dựa mình lúc đó còn thấy khổ nữa." Nên cuộc đời như vậy, nó không có cái chắc chắn để mình dựa, không có chắc chắn. Cho nên sống như đạo Phật, sống trên chiếc phao tự mình lấy cái bản lĩnh, lấy cái phước của mình mà dựa vào mình là chắc ăn nhất.
[30:26]Mà nếu cần dựa lâu lâu mình tới chùa mình dựa ông thầy trụ trì một chút. Nghe bài pháp gì rồi về tiếp. Nhớ không? Chứ cũng đừng dựa ổng luôn, cũng không được, không chắc ăn nữa. Nó là vậy, cuộc đời là vậy.
[30:40]Rồi cái người Phật tử mình á thì mình biết thương người khổ nên thường hay tổ chức cứu trợ. Thì mình hiểu được nhân quả, mình hiểu được nhân quả nên mình thấy nơi này nơi kia bị tai họa cái mình cứu giúp. Cứu giúp như vậy có hết khổ người ta không? Hết không?
[31:00]Bây giờ cái nhà người ta sập, phải không? Cơn sóng thần vào nó cuốn hết rồi. Đứng trơ vơ giữa đất trời vậy, không còn hết, còn bộ đồ mặc trên người ướt mem mà như bùn đất lum bum rồi. Giờ mình giúp người ta được cái gì? Mình có đủ sức cất lại cho người ta cái nhà không? Mua lại toàn bộ thiết bị quần áo cho người ta sống một cuộc đời bình thường như lúc trước lại không? Mình cho được cái gì? Vài bộ đồ, thấy không? Vài ký gạo rồi vài hộp thuốc. Rồi họ sống được mấy bữa? Với cái sự giúp đỡ của mình họ sống được mấy bữa? 2 3 bữa à. Thì mình có cứu trợ vẫn đỡ hơn, vẫn đỡ hơn là không làm gì, nhưng mình thấy cái điều
[31:43]đó đúng là không xóa hết được cái đau khổ trên cuộc đời này. Thì người thành phố mình cũng là phước dữ lắm chứ không phải không, nhất là mấy chùa mình lại đi tổ chức. Nhưng mà như muối bỏ biển, cũng xoa dịu phần nào giống như mình có nghĩ tới và người ta cũng đỡ đau khổ, người ta được an ủi vì nghĩ rằng còn có những người đồng bào ruột thịt nghĩ tới mình, như vậy thôi. Chứ làm sao mà xây dựng lại cho người ta đời sống bình thường như lúc trước được. Giờ mình thấy cái người mà khổ như vậy thì mình làm sao cho người ta hết khổ? Cách nào? Cầu nguyện có hết không? Mình cầu nguyện cho người ta rồi người ta cũng
[32:19]không hết mà chính mình lại được phước à. Cứ ngồi cầu nguyện, cầu nguyện. Cái quan trọng là chừng nào mà người ta có phước á thì người ta không bị nữa. Chứ còn mình cho người ta không biết bao nhiêu là đủ. Còn nếu người ta tự tin được đạo đức, tin được nhân quả, trong cuộc sống người ta biết thương yêu mọi người thì tự người ta sẽ đứng lên được. Phải không? Nên có một lần tôi chép được một bài thơ của ai đó làm thấy hay. Mới đọc lên cho quý Phật tử nghe để mình hiểu đây là cái tinh thần cứu trợ đúng nghĩa này. Tối qua trời mưa bão, lạnh như cắt thịt da. Dưới ánh đèn mờ ảo, có một người không nhà.
[33:03]Người co ro khép nép, giấu mặt vào bóng đêm. Bên góc hiên chật hẹp, chỗ mưa không đến tìm. Có tấm chăn đã cũ, xin tặng đỡ cho anh. Và bát cơm còn đủ, qua một tối yên lành. Ôi tay tôi nhỏ bé, mà đau khổ giăng đầy. Biết làm sao san sẻ, giữa trần thế mưa bay. Đây niềm tin nhân quả, muốn chia sớt với anh. Đây từ tâm cao cả, muốn thắp vào tim anh. Mong anh tự đứng dậy, đem yêu thương cho đời. Tự nhiên anh sẽ thấy, hạnh phúc không hề vơi. Cái bài thơ như vậy mà tinh thần người Phật tử mình là vậy. Là mình có thể xoa dịu người ta trong cái đau khổ một chút xíu nào đó, nhưng cái gốc vẫn là cái phước của họ.
[33:56]Bây giờ làm sao đem cho họ được cái niềm tin đối với luật nhân quả, làm sao cho họ có được cái lòng thương yêu mọi người, họ sống tốt với mọi người hết, tự nhiên cái cuộc đời họ bắt đầu nó yên vui, hạnh phúc được thôi. Chứ còn bây giờ mình cho cỡ nào, mình đem hết cái nhà cho họ, mất liền. Người không có phước, không giữ được điều gì hết. Như chúng ta vẫn thường nói vậy: "Cha mẹ mà thương con á, cho nó một cái gia tài nó không có chắc ăn, phải không? Vì nếu mà nó hút xì ke nà, nó đánh bài, ba bữa bay mất, gia tài tan vỡ liền. Nhưng cho nó một cái đạo đức rồi tự nó đứng lên liền. Mình có chết mà nó có đạo đức, tự động nó sẽ thương,
[34:38]nó giúp mọi người rồi nó vươn lên, vươn lên bằng chính cái phước của nó, chính cái tâm của nó." Đó thì bây giờ chúng ta nghĩ tới những cái đồng bào ở miền Trung, bà con miền Tây đang bị thiên tai ngập lụt mình cũng phải hiểu trên tinh thần đó. Đúng là mình cũng phải cho, cho cái vật thực gì đó chứ không phải là nói: "Ờ tại không có phước khổ, thôi nhịn." Cái đó là sai, cũng phải san sớt cái gì đó. Cho bớt chứ không phải không. Nhưng mà phải làm sao, làm sao cho cái đầu người ta nó tin được nhân quả, tâm người ta có được tình thương yêu. Bằng cách nào, quý Phật tử nghĩ coi? Làm thế nào để cho người ta tin được Phật pháp, tin được nhân quả?
[35:19]Sáng tỏ được cái từ cái từ bi trong tâm người ta? Quý Phật tử nghĩ coi, cách nào?
[35:29]Đó là vấn đề quan trọng á.
[35:33]Chứ còn mình cứ chất sữa, chất gạo, chất đường, quần áo rồi đem cho. Năm này tới năm kia rồi cũng vậy nữa. Mà mình thấy dường như mỗi năm nó nặng hơn á. Thấy không? Thấy cái thiên tai sao bắt đầu năm nào nó cũng có. Mà có nhiều, có nhiều nó rõ nét hơn. Ví dụ hồi xưa có thì mình thấy nó cũng ít ít thưa thưa thôi. Bây giờ nó có đều đều đặn quá mà nhiều quá. Đó nên mình cứ bây giờ mình cứ bán hết cái nhà mình cho thì cũng có chỗ để mình cho hết trơn á. Không phải là cái gốc của vấn đề. Cái gốc là làm sao cho người ta biết tu, biết làm phước. Nhưng mà làm sao cho người ta tin nhân quả, đạo đức đây?
[36:09]Ai nghĩ ra cách nào?
[36:13]Nghĩ ra cách nào? Cái cho tiền cho bạc á nó dễ lắm, cho cái đạo đức khó á. Mà chính vì cái khó nên giá trị nó lâu dài. Như bây giờ mình cho cái người đó, may mắn cho người ta một tạ gạo. Gia đình họ bao nhiêu? Bảy người, một tạ gạo sống được bao lâu? tháng nữa. Tháng mà ăn kiểu thành phố mình không lao động đó. Còn mà mấy cái miền quê họ lao động thì không tới 1 tháng. Đó thì 1 tháng, nhưng mà nếu mình cho người ta một cái niềm tin về nhân quả, biết làm phước thì người ta sống vĩnh viễn hết kiếp này tới kiếp kia không bao giờ thiếu thốn nữa. Cho nên, cái đạo lý nó quan trọng, nhưng mà cho cái đạo lý nó khó, khó.
[37:02]Mình cho một tạ gạo, móc tiền ra cho một tạ gạo là giỏi lắm rồi phải không? Đó, cho nên như bây giờ vậy như quý phật tử toàn là người thường đi chùa nè, toàn là người biết làm phước nè. Mà bây giờ người nào mà nói nghe bên kia khổ dám cho một tạ gạo, có không? Ít á, phải không? Mình muốn thấy nó tội, mình cho 5 ký thôi, rủ rủ bà bên kia cho 5 ký tiếp, bên kia 10 ký tiếp. Nhiêu người chút chút, cũng muốn cho người ta một tạ gạo nhưng móc hết tiền của mình thấy nó cũng áy náy trong lòng. Áy náy trong lòng. Cho nên, rủ rủ người này, rủ người kia chút, đó. Mà bây giờ cái người mà dám móc luôn một tạ gạo cho người khác,
[37:41]mình thấy phát tâm vậy là cũng mạnh rồi phải không? Nhưng mà cũng còn dễ, dễ hơn cho người ta một cái đạo lý. Chính cái cho đạo lý bởi vậy, Phật mới nói cho người ta được cái đạo lý cái phước vô lượng là vậy đó. Chứ còn mình cho người ta tạ gạo, phước nó hữu hạn. Đến lúc nào hưởng hết rồi sẽ hết. Như ví dụ như nói tại sao mà cái chư thiên tử sinh lên cõi trời sống sung sướng vậy đó, cả trăm năm, mấy trăm năm rồi hết phước rớt xuống lại. Vì cái phước đó nó hữu hạn. Cái hữu hạn là vì nó hữu lậu. Là mình bố thí nhiều đó, mình sống tốt đó thì mình lên cõi trời, hết phước rớt xuống lại. Vì cái phước nó hữu hạn vì nó hữu lậu.
[38:23]Còn mình cho người ta cái đạo lý mà nhất là niềm tin nhân quả, mình cho người ta tin nhân quả, cho người ta cái lòng thương yêu, khuyên người ta biết thương mọi người, mình dạy cho người ta biết cái lòng khiêm hạ, đừng kiêu mạn thì những cái điều đó nó rớt vào tim người ta được rồi, người ta chấp nhận được rồi thì vĩnh viễn muôn triệu kiếp về sau nó cứ sống ở trong tâm người ta hoài. Hết kiếp này cái từ từ cái người ta nhớ lại cái đạo lý đó người ta sống tiếp và cuộc đời người ta cứ đi lên mãi. Nên cái phước đó nó là vô lượng. Mình cứu người ta là mãi mãi, vĩnh viễn. Và do đó, cái phước của mình là vô hạn luôn.
[38:58]Cho nên, cho người ta cái đạo lý nó khó cho nhưng mà phước là vĩnh viễn. Đây, cho nên cái chỗ này hôm nay chúng ta nói cái bài này là cũng muốn nhắc quý phật tử từ nay phải đặt trọng tâm vào cái việc cứu trợ những người đồng bào thiên tai là phải chú ý là cho người ta cái đạo lý. Phải chú ý, nó là cái chiều sâu đó, chứ còn mà cứ cho gạo, cho tiền thì năm này làm, sang năm làm nữa, không bao giờ xuể. Vì nghiệp chúng sinh nặng quá, cái nạn mà phá rừng rồi sống ích kỷ với nhau thì tai họa tới nữa, sang năm thiên tai tới nữa. Nhưng bây giờ làm sao cho người ta một cái đạo lý? Cái mà để làm sao cho người ta một cái đạo lý, nó là cái câu hỏi khó trả lời
[39:42]nên hỏi thử quý phật tử cho vui thôi chứ biết quý phật tử không trả lời được đâu. Mà làm sao mới trả lời được? Phải là con người ưu tư về vấn đề này nhiều ngày, nhiều tháng. Như bây giờ quý phật tử hỏi tôi, tôi trả lời được liền. Tại vì tôi ưu tư cái điều này nhiều năm, nhiều tháng, trong cái cuộc đời tu hành của mình thấy cái khổ của người khác, mình đã suy nghĩ về nó quá nhiều. Cho nên tôi, tôi biết cách trả lời liền, mà chính cái việc mà tôi đang làm cũng là cái, cái tôi đang thực hiện. Nhưng nếu hỏi phật tử, quý phật tử có khi quý phật tử bỡ ngỡ không biết làm sao cho người ta một cái đạo lý.
[40:20]Nhưng mà tôi muốn quý phật tử phải suy nghĩ về điều này. Tự mình suy nghĩ đi. Bây giờ quý phật tử ngồi đây à chúng ta sống trong êm ấm nè, mình dưới mái chùa mình biết đạo nè. Và hôm nay chúng ta nghiêm túc đặt cái vấn đề với nhau là làm sao đem được cái đạo lý đến những cái vùng đau khổ đó. Kèm thêm với gạo hả? Đưa sách để phát, rồi. Một câu trả lời tốt, còn gì nữa?
[40:51]Đó cũng là biết suy nghĩ rồi đó. Nên đây là chỗ nè, quý phật tử suy nghĩ tiếp nha. Suy nghĩ tiếp rồi tháng sau gặp lại tôi hỏi, quý phật tử trả lời nha. Mỗi người đưa ra một cái sáng kiến gì đó để đem đạo lý đến những cái vùng đau khổ, kèm thêm với gạo. Nghe cũng đem gạo nhưng kèm thêm được làm sao có đạo lý trao tới đó cho họ. Chứ chỉ gạo không họ ăn không hết khổ này. Chỉ bớt đói vài ngày chứ không hết khổ vĩnh viễn. Đó, như vậy đó.
[41:20]Thường tôi hay khuyên, có một cái chùa đó cũng hay đi cứu trợ. Thì nói chuyện với tôi, ổng khoe là đi cứu trợ chỗ này, đi cứu trợ chỗ kia. Rồi tôi mới hỏi rồi cứu trợ có cho cái gì? Thì nói dạ, cho đường, cho gạo, cho tiền, cho quần áo. Nói gì nữa, còn gì nữa? Hết rồi. Tôi nói thiếu lắm, không đủ đâu. Phải cho người ta một cái lời nhắc về đạo lý. Nên cái tôi mới soạn ra một cái tờ giấy nhỏ, trong đó tôi viết vài cái câu khuyên, nghĩa là hãy thương yêu mọi người, hiếu kính cha mẹ, giúp đỡ người nghèo khổ, chăm sóc trẻ em, đừng làm cái chuyện trái đạo để cho cuộc đời mình chấm dứt được đau khổ. Mấy câu khi nho nhỏ trong tờ giấy ngắn thôi,
[42:02]vài câu thôi, gói vào trong cái món quà thì có thể họ đọc lần họ bỏ nhưng mà đọc lần nó rớt vào tâm họ được một chút. Cái người nào đọc kỹ thì rất là tốt. Còn họ đọc qua một lần mà bỏ cũng rớt vào tâm họ một cái ý niệm gì về đạo đức, phải không? Rồi thêm nữa, nếu cần thì mình cho người ta một cái những lời nguyện. Ví dụ như cái bài khấn nguyện á nhỏ đó mình, nếu mà người nào chiều tụng, chiều đọc cho cái bài đó họ tụng để họ sửa tâm để họ biết gì hả? Cho tay con rộng mở, biết san sẻ cúng dường, biết giúp đỡ yêu thương đến những người khốn khó. Nếu họ tụng những cái đó thì ngay trong cảnh khổ lẫn nhau như vậy đó họ sẽ giúp được nhau nữa.
[42:43]Bây giờ đó, ví dụ trong cảnh khổ là ai cũng nhà tan cửa nát hết nè. Ai cũng là màn trời chiếu đất. Thì nếu mà chưa có cái đạo lý đó thì cái người này dòm người kia thôi, ừ tôi cũng khổ như anh, anh khổ anh ráng chịu, tôi cũng ráng chịu đây. Thôi đợi đoàn tiếp tế ở trong Sài Gòn ra cứu. Thì như vậy năm sau khổ nữa. Còn bây giờ cái người mà họ biết đạo lý đó cũng trong cái cảnh màn trời chiếu đất thì cái người này lại bước qua giúp người kia một chút, người kia bước qua giúp người nọ chút. Nghĩa là trong cảnh khổ mà người này cũng chống giùm cho người kia một cái cọc, cái cây để che lại được một cái tấm lều.
[43:16]Nghĩa là trong cảnh khổ họ có đạo lý họ sẽ giúp nhau thì sang năm ông Thần bão tới đó ông hỏi Thổ địa cái né, né bớt. Thấy dân ở đây biết thương nhau. Nói đùa chứ là có thật. Hôm trước có một lần tôi kể chuyện nói về trong cái Kinh Cựu Ước mà nói Thượng đế mà phóng lửa xuống đốt tiêu hai cái thành Sodoma đó, có kể không? Phải không? Quý phật tử nghe rồi phải không? Nghe rồi chứ? Nhớ có kể một lần rồi chứ? Cũng lâu lắm rồi, có kể. Chắc mấy người cũ đi đâu mất trơn rồi. Mấy người cũ nè, có nghe chưa? Mấy cụ này đi lâu lắm rồi. Có nghe chưa? Chưa hả? Vậy thôi kể lại ha. Nếu ai nghe rồi thôi. Kể lại là ở có một cái thành gọi là thành Sodoma,
[44:05]kêu gọi là thành khốn nạn của nhục dục. Vì trong đó người ta sống dâm đầy tội lỗi, rất ích kỷ và coi như bừa bãi, buông tuồng giống như kiểu Tây phương sống bừa bãi loạn luôn. Đây chỉ là nhục dục, ham chơi trác táng rồi ích kỷ, mưu hại đồ lẫn nhau. Cái cuộc sống như vậy đạo đức không còn nữa. Thì Thượng đế ở trên trời mới thấy như vậy mới nói rằng tụi nó sống ác độc như vậy thì tụi nó không đáng để sống nữa. Tụi nó không biết thương nhau, không quý cái cuộc sống nhau thì không đáng sống để tiêu diệt cái thành đó. Nên ổng quyết định là ổng phóng lửa xuống đốt cháy hết tất cả cái thành đó và đè cái thành đó chìm sâu xuống biển luôn.
[44:48]Nhưng mà ổng hỏi nhưng mà nếu ổng mới dặn cho ông thiên sứ bây giờ ngươi xuống xem cái thành đó nếu trong cái thành đó còn được 10 người mà có đạo đức thì ta sẽ không có giết cái thành đó, ngươi xuống điều tra thử. Thì ông thiên sứ đó mới đi xuống, ổng dùng như cái thần nhãn của ổng đi quan sát mọi người, tìm không ra người đạo đức. Tìm không ra mà chỉ được cái gia đình ông Lót đó thôi. Ông Lót đó thì hai vợ chồng, hai đứa con gái thì được là có đạo đức. Cái ổng mới lên báo lại với Thượng đế là khắp cả thành đó không còn người có đạo đức. Thì chỉ còn có gia đình đó thì Thượng đế mới nói thôi vậy
[45:24]ngươi xuống kêu cái gia đình nó đi khỏi cái thành đó. Để giết cái thành đó. Cái ông thiên sứ ổng mới xuống, ổng báo mộng. Nói sáng sớm ngày mai các người đem đồ đạc đi được bao nhiêu thì được, đi ra khỏi cái thành này và đi không được quay đầu nhìn lại. Đi gấp. Ta là thiên sứ Gabriel xuống báo cho ngươi biết. Nói trong giấc mơ, báo luôn cho bốn người nên họ sợ. Sáng lật đật cuốn gói đi. Lúc trời còn mờ, cái thành phố chìm trong yên ngủ sau một đêm nghĩa là ăn chơi trác táng, nghĩa là một đêm mệt. Nghĩa là đi hát karaoke, khiêu vũ, vũ trường, bia ôm làm gì đó, đại khái nghĩa là thác loạn. Rồi họ đang còn chìm trong giấc ngủ say thì gia đình này thì mới cuốn gói đi.
[46:07]Đi ra thì thiên sứ đã dặn là không được nhìn lại. Đi ra khoảng cách chừng một vài cây số trên sa mạc cái nghe tiếng ầm ầm ầm từ trên trời xuống, bà vợ bả tò mò quay lại. Bả quay lại bả nhìn cái bả biến thành một cục muối bả đứng đó luôn. Biển mặn mà cá không sống được. Đó, hiện giờ cái Tử Hải đó còn lại cái di tích mà theo kinh ghi lại là cái thành Sodoma, thành bị Thượng đế tiêu diệt vì không còn người tốt. Thì cái câu chuyện đó là cái chuyện của Cựu Ước, mình không biết nó thật hư ra sao. Nhưng mà mình thấy trên cái đạo lý nó hợp lý, hợp lý. Mà đúng như vậy đó. Những thiên tai mà nó xảy tới đó khi mà cái số lượng
[46:48]người ác, người thiện nó chênh nhau như thế nào. Nếu trong cái vùng đó cái người thiện nhiều, người ác ít thì thiên tai nó sẽ tránh đi. Còn nếu cái vùng đó mà người thiện ít, người ác nhiều thì thiên tai sẽ đổ ập xuống, như vậy. Bởi vậy tại sao mà mình thấy Chùa Từ Tân không bao giờ mà bị lụt lội là vậy. Vì bao nhiêu đây con người ngồi đây thì không có bão nào dám tới hết. Phải không? Là chưa nói tới mà thầy trụ trì ổng đứng ổng chống tay ổng trợn mắt thì không có bão tố nào dám lé phéng tới đây hết.
[47:25]Cho nên, chúng ta thương yêu những cái người bị thiên tai thì chúng ta phải cho họ cái đạo lý là như vậy, ừ.
[47:36]Rồi bây giờ chúng ta có ba cái cõi bình an để mình đi tìm trong cái cuộc sống này. Cái cõi bình an thứ nhất là cái cõi thế gian này mà ít có thiên tai, ít có dịch bệnh, ít có chiến tranh. Đó, cái cõi này do đâu mà có được? Do đâu mà có? Là do đạo đức, do phước của mọi người cảm nên, phải không? Đó, nếu cùng nhiều người là sống có phước thì sẽ được cái bình an như vậy. Ví dụ như cái thành phố mình coi vậy chớ cũng có nhiều người biết tu. Quý thầy, quý cô, chùa chiền cũng đông, quý Phật tử cũng rất là đông. Biết làm phước, biết tụng kinh, chính vì lý do đó mà giữ được cái thành phố bình yên. Mặc dù còn có những cái tai họa cá nhân như hồi nãy mình nói,
[48:28]là đụng xe, cây ngã, đứt dây điện, trộm cướp gì đó, những cái tai họa của cá nhân. Mà còn chung trên cái tổng quát thì cái mình cũng được gọi là một nơi khá bình yên, khá bình yên. Chỉ có mưa là đừng có đi ra ngoài cái đầu đường này thôi, không sao hết. Thì đó cõi bình an thứ nhất. Cõi bình an thứ hai là gì? Cõi bình an là các cõi trời. Ở cõi trời thì không có những cái tai họa như vậy. Người sống ở cõi trời là sống bằng cái thế giới tâm linh. Họ đi đây đi kia bằng thần thông, là bay chứ không có đi. Rồi không có những tai họa như là bão tố, ngập lụt, hạn hán, cháy nhà gì hết. Vì cái cung điện nó hiện ra đây là do phước mà tạo
[49:12]nên, hoa quả mọc ra đầy hết là do phước tạo nên. Mà những người ở trên cõi trời, cái phước họ rất là thuần, nên họ được hưởng toàn những điều sung sướng, toàn những điều sung sướng. Dĩ nhiên là cái phiền não sâu kín trong lòng họ chưa hết. Nhưng mà họ rất là tốt. Nhiều khi nếu mình gặp họ, mình cũng coi họ như một cái người thánh vậy đó, chứ không phải đơn giản. Những người mà sinh được lên cõi trời đó là cái phước họ lớn, tâm họ khá tốt. Thường là mình gặp họ mình quý mến liền, mình có thể đảnh lễ họ như đảnh lễ một vị thánh đó. Nên chư thiên rất là đặc biệt, chứ mình đừng có coi thường. Mà để sinh được lên cõi trời,
[49:54]mà hưởng được cái cõi bình an đó, nó gồm những cái này nè. Thường thường là thế này: là người đó sống một đời vị tha, siêng làm phước, vì là sống là sống cho người khác, không sống cho mình. Có thể là chưa có đến tuyệt đối để có thể chứng được đạo. Nhưng mà cuộc sống rất là vị tha. Đối với ai mình giúp được cái gì cũng ráng hết sức giúp đỡ. Đó, chứ không có tiếc công tiếc sức, cái tâm là như vậy. Rồi trong tâm hay thương người, không có giành giựt, không hơn thua, hay nhường nhịn, không có ghét ai, và nhất là cái miệng không nói xấu ai. Cái miệng nói xấu người ta tổn phước dữ lắm đó. Đây quý Phật tử mình có hay hay nói xấu người khác không?
[50:43]Mình cẩn thận, vì đây là cái bệnh dễ bị, mà cái bệnh này nó cũng dễ lây nữa. Đó, nên mình nhiều khi nói cho vui đó, mình hay nói cái lỗi của người này, nói lỗi người nọ cho người khác nghe. Cái đó cũng là một cái cái nghiệp nặng. Nên đây là điểm cẩn thận. Nhiều khi mình nghe đồn á, nó nói không biết có thiệt không rồi nghe đồn lại, nghe đồn lại. Như bản thân tôi cũng vậy, nhiều khi nghe người ta nói lại tôi nghe những điều mà được người khác họ nói xấu á, tôi ngạc nhiên á. Những điều đâu ở trên trời đâu rớt xuống mình nghe rất là ngạc nhiên, mà không hiểu làm sao nó có để mà nói được cũng hay.
[51:20]Vì đây là buổi giảng nên tôi không có kể chi tiết ha, là người ta đã nói xấu tôi như thế nào. Chứ rủi Phật tử nghe cũng sẽ thấy lạ lùng lắm. Mà đây là cái nó tạo thành nghiệp, tạo thành nghiệp. Cho nên cái người mà muốn sinh lên cõi trời, tâm mình tốt nè, hành vi là giúp đỡ người khác, rồi cái miệng không nói xấu, chỉ thường là khen ngợi hoặc là khuyên lơn người khác đạo đức thì người đó được sinh lên cõi trời. Sinh lên cõi trời sống có thể là sống một, hai trăm năm, hai, ba trăm năm, chứ cũng không có nhiều lắm đâu. Còn cái trường hợp mà sống tới ngàn năm á là những cái người mà công trạng rất lớn đối với cuộc đời.
[52:00]Trong nhiều kiếp liên tiếp, họ làm phước rất là thuần, rồi cả một đời hy sinh cho con người không tiếc công tiếc sức, làm nên cái công lao rất lớn đối với cả một đất nước hay cả một thế giới này, thì cái phước của họ có thể tồn tại cả ngàn năm ở trên cõi trời. Chứ còn bình thường có khi mình sinh lên đó chừng năm chục năm rồi xuống lại à. Có khi vậy. Có khi ví dụ như khi chết, như cái thần thức mình lìa khỏi cái xác, cái lúc đó mình ở dưới người nhà mình thì đang than khóc, nhưng mà mình đã thấy mình đang đứng ở trên cao, chung quanh là các thiên tử đã chào đón rồi. Nó bằng cặp mắt của cõi trời mình nhìn xuống thì mình thấy người nhà mình
[52:40]đang khóc lóc, thấy rất rõ, chứ không phải là thấy ở xa xa mà giống như trên máy bay mà nhìn xuống thấy người đi lúc nhúc lúc nhúc, không có đâu. Ở đây ai đi máy bay rồi? Có chưa? Có rồi phải không? Khi mà trên máy bay mình nhìn xuống dưới đường mình thấy là sao? Máy bay mà lên cao thì không nhìn thấy người đâu, phải không? Thấy ruộng ô ô ô thôi. Nhưng mà nếu mà mới cất cánh lên á, thì gần gần thì mình còn thấy người xe cộ chút chút chút nè, phải không? Đó. Thì mình đừng có tưởng là mấy vị trên cõi trời mà nhìn thấy mình cũng thấy chút chút, nhiều khi không có đâu. Lạ cái là người trên cõi trời ở trên rất cao,
[53:17]nhưng mà khi cần nhìn thấy ai thì lại nhìn thấy như trước mặt. Đó là thiên nhãn, thần nhãn đó. Quý Phật tử hiểu không? Phải không? Như vậy đó. Cho nên ví dụ bây giờ quý Phật tử chết mà sinh lên cõi trời, thần thức mình đã đứng trên mây rồi, giữa hào quang rực rỡ, giữa nhạc trời du dương, chung quanh là thiên tử đứng chào, mình nhìn xuống thấy thân nhân mình đang khóc lóc, mà thấy rất rõ, thấy như trước mặt, mặc dù mình đã ở trên cõi trời. Là mình thấy vậy đó. Rồi ở trên đó có khi do cái phước mình làm không nhiều, ở đó chừng năm mươi năm cái xuống lại, đầu thai. Còn nếu mình làm phước nhiều thì sống được một trăm
[53:54]năm, hai trăm năm rồi tan vỡ rồi đầu thai lại. Nó là vậy đó. Nhưng mình đầu thai chỗ nào mình biết. Đó là cái cõi bình an thứ hai. Cái cõi bình an thứ ba là cõi nào? Cõi nào?
[54:09]Cõi nào? Cõi Niết-bàn. Không, ngồi đây là thầy nói rồi, cõi Niết-bàn. Niết-bàn tuyệt đối của chư Phật, chư A-la-hán á. Tức là người tu mà vào thiền định đến chỗ tuyệt đối rồi thì chứng được Niết-bàn. Niết-bàn này thì mình không còn dùng lời để diễn tả, nhưng đó là nơi vĩnh hằng, an ổn, phải không? Vượt thoát mọi đau khổ, mọi lầm lỗi, mọi si mê vô minh, cắt đứt dòng luân hồi. Rất là từ bi mà rất là sáng suốt, thần thông tự tại. Đó là cái cõi vĩnh hằng, an ổn. Ở chỗ này chúng ta thấy cái Niết-bàn nó khác với các cõi trời. Trong đạo Phật mình có nói đến cõi trời, ở các tôn giáo khác cũng có nói đến cõi trời.
[55:05]Mà khác nhau chỗ này: ở các tôn giáo khác á cõi trời là cứu cánh cuối cùng của họ. Ví dụ bên đạo Thiên Chúa đi, chết mà được sinh lên cõi trời ở gần Chúa là mục đích cuối cùng. Ví dụ như người Hồi giáo đi, chết mà được về ở với Thánh Allah là mục đích cuối cùng. Còn trong đạo Phật mình biết đúng là có cõi trời để trở về, nhưng mà đó chỉ là cõi tạm. Mà nếu chứng được cái Niết-bàn á mới là thực sự là cái mục tiêu cuối cùng, là nơi vĩnh hằng, an ổn. Đây là chỗ mà đạo Phật khác với các tôn giáo khác. Còn ví dụ trong đời sống nói giông giống nhau là đạo nào cũng khuyên ăn hiền ở lành thì nó chỉ sàn sàn thôi.
[55:52]Chứ cái triết lý hoặc là cái đạo lý, cái con đường nói về Niết-bàn trong đạo Phật vô cùng cao siêu mà không có tôn giáo nào có thể nói được. Ấn Độ giáo cũng nói được một phần nào đó nhưng không thể đạt được tuyệt đối như là trong đạo Phật. Không có đạo nào có thể nói về cái triết lý tuyệt đối bằng trong đạo Phật về chỗ Niết-bàn hết. Đây là cái cõi bình an thứ ba mà tất cả những người đệ tử Phật chúng ta đều cố gắng nhắm đến. Trong trước mắt á thì chúng ta cố gắng đạt được hai cái cõi bình an tạm bợ. Một á là sống trên cái cuộc đời này, phải không? Mà do mình biết tu tập, biết làm phước nên ít có gặp tai nạn, nó gặp tai họa.
[56:37]Thứ hai là mình biết sống một đời vị tha, thương yêu, giúp đỡ rồi khi chết về trên cõi trời, đó sống một cuộc sống cái là hạnh phúc, là an vui, được như ý mọi điều. Mà có thể là gặp được các vị Bồ tát giáo hóa tiếp. Đó là cái cõi bình an thứ hai. Còn cái cõi rốt ráo cuối cùng chính là cái Niết-bàn siêu việt ngoài các cõi. Mà đi đến cái cõi đó bằng cái con đường tâm của mình ở trong thiền định. Đó, đó là người Phật tử mình phải biết có ba cái cõi bình an như vậy. Thì khi mình nói chuyện với người khác, mình không có chấp. Mình không có chấp một cái cõi nào hết. Tùy cái mức độ của cái người nghe của mình như thế
[57:23]nào thì mình nói cho người ta về một cái cõi đó. Ví dụ cái người đó họ không có khái niệm về cõi trời, không tin cõi trời thì mình nói cho người ta một cái đạo lý để tìm cái cõi bình an ở đây, phải không? Mình khuyên họ là đừng có gây xáo trộn cho người khác, đừng có làm những điều trái đạo, à thương yêu, giúp đỡ thì ngay nơi cõi này tự nhiên tai họa không đến. Đó. Còn mình thấy cái người mà cái tâm linh họ cao hơn, hiểu được những cõi trời sâu xa thì mình nói về cái đạo lý về sự tu hành, về tâm linh, về niềm tôn kính Tam Bảo, cuộc sống vị tha trọn vẹn thì họ có thể sinh về cõi trời. Còn những người mà mình thấy cái căn cơ rất cao,
[58:09]trí tuệ họ linh mẫn, họ có thể siêng năng để thực hành thiền định thì mình biết đây là con người có thể đi đến cái cõi bình an thứ ba là cái cõi Niết-bàn tuyệt đối. Đó. Ở đây quý Phật tử có ngồi thiền không? Có không? Có, phải không? Như vậy quý Phật tử là những người mà nhắm đến cái cõi bình an thứ ba là Niết-bàn tuyệt đối. Xin thành thật là chúc mừng quý Phật tử. Đó, nhưng đừng có khoe nha! Chứ không phải ngồi thiền xong một bữa cái sáng ra khoe rân hết, cả xóm đều hay thì mình sẽ không đi tới đâu hết. Mình tu mình mình biết thôi, đó, kín đáo. Dạ.
[58:59]...lên cõi trời... không làm phước... là cõi trời là họ không biết phước... À à, cái cách làm phước trên cõi trời hả? Hôm trước như có nói rồi ha? Hôm trước có nói. Vì trên chư thiên cũng có cách làm phước của họ. Có hai cái trường hợp làm phước, nhắc lại sơ sơ. Một á là một là chư thiên chỉ ăn chơi thôi. Họ không có cái sâu sắc về nhân quả. Do hồi sống ở trên đây đó gặp được cái đạo nào đó khuyên họ ăn hiền ở lành. Cái họ ăn hiền ở lành thôi, chết lên cõi trời. Rồi gặp cảnh sung sướng họ hưởng, hết phước rớt lại. Còn cái người Phật tử đó ở cõi này mình cũng ăn hiền ở lành nhưng mình tin có nhân quả.
[59:46]Cái mình chết lên trển, lên trển mình còn hiểu nhân quả mà thì mình nghĩ hưởng sẽ hết. Bắt đầu lo chuyện làm phước. Thì làm phước là gì? Là một á là trên đó khi gặp các vị Bồ tát mình theo hầu, cúng dường, nghe pháp. Thứ hai là âm thầm mình gia hộ cho những người ở dưới cõi người này. Những người mà họ biết tu, họ cầu nguyện, họ cần sự giúp đỡ này kia nọ đó thì mình theo mình hộ. Dĩ nhiên là mình hộ người ta đâu biết mình là ai mà cầu nguyện. Nhưng cái người dưới này mà niệm Phật là mình độ cho họ liền. Cho nên quý Phật tử khi mà niệm Phật á, đừng có nghĩ là trực tiếp Phật giúp mình mà thường là các thiên tử.
[1:00:26]Các vị đó thấy chúng sinh mà ai mà niệm Phật là các ngài theo giúp liền. Rất là nhanh. Vậy đó. Nên các ngài rảnh lắm. Như có một lần tôi nghe có một người Phật tử kể chuyện. Họ nói là họ gặp chuyện khó khăn, họ niệm tên tôi. Cái họ gặp được may mắn. Thì tôi nghe tôi tôi lật đật tôi đính chính là tôi không có biết gì hết. Tại vì cái giờ mà cái người Phật tử đang niệm tên tôi là tôi đang ngủ. Tôi không hay biết chuyện gì hết, không làm gì được cho ai hết. Nhưng mà đây là cái gì? Đây là do cái lòng thành thì chư thiên giúp đỡ liền, hộ pháp giúp đỡ liền. Đó là vậy đó. Cho nên các vị ở trên đó các ngài không có cái phân biệt,
[1:01:07]không phải là kêu đúng tên mới giúp đâu, mà chỉ theo tấm lòng của mình thôi. Khi thấy cái người đó lòng thành, có thiện tâm trong cơn nguy khốn thì mình cầu nguyện tầm bậy tầm bạ, mình lúc đó bí quá rồi cái cái mình đứng mình van địa hả, trên trời cũng giúp. Lúc đó cái tự nhiên mình thấy cái cây đa cái mình van thần cây đa cứu con, trên cõi trời cũng giúp. Các vị Bồ tát cũng giúp là vậy đó, vì những vị đó đang làm phước. Là vậy. Thôi. Bây giờ mình nói qua cái một cái cõi bình an khác nữa. Đó là ba cái cõi. Ba cõi mà cụ thể đó. Bây giờ có một cái cõi trừu tượng hơn nhưng nó rõ ràng hơn là một cái cõi tâm tự tại trước mọi biến động của cuộc đời.
[1:01:55]Nghĩa là cuộc đời sẽ có bao biến động, sẽ có đau khổ, sẽ có tai họa, sẽ có bất trắc, sẽ có những điều không như ý. Nhưng bây giờ mình có một cái chỗ dựa là cái tâm của mình. Vì làm sao mình tu tập để tâm của mình được bình an, được tự tại trước mọi cái biến động đó. Vì những cái biến động mà đến với mình có nghĩa là cái nghiệp quá khứ, mình không có lui vào trong quá khứ để sửa được nữa. Ví dụ như là trong kiếp trước một lần nóng giận mình đã nghĩ sai, một lần vừa nóng giận mà vừa hiểu lầm ai đó, cái mình đã lỡ đánh người ta và mắng chửi người ta, đuổi người ta ra khỏi nhà, ví dụ vậy. Nghĩa là làm một lúc nhiều cái điều sỉ nhục người khác. Vâng, vâng.
[1:02:42]Rồi bây giờ qua kiếp này mình gặp Phật pháp, mình biết tu, cái nghiệp xưa trở lại. Lúc nào đó bỗng nhiên tự nhiên cái hoàn cảnh mình gặp khó khăn, cái mình vô cái nhà đó thì người ta cũng đối xử như vậy. Trong một lần hiểu lầm nào đó người ta đã đánh mình, người ta tát tai mình, chửi mắng mình là đồ ăn cắp, tại vì người ta vừa mất cái gì đó. Thì xui sao lúc đó mình lại có mặt ở gần đó thì người ta nói là đồ ăn cắp, thế này thế kia và người ta đuổi mình ra khỏi nhà. Thì lúc đó mình làm cái gì bây giờ? Gặp cái hoàn cảnh đó thì mình không còn kịp để lui lại quá khứ mà lấy lại cái hành động được nữa phải không?
[1:03:22]Thì lúc đó giờ làm gì bây giờ? Nước mà chịu chứ làm gì bây giờ! Phải không? Nhưng mà chịu nó có hai cách chịu: cách chịu trong đau khổ, khóc lóc thở than và một cách là mỉm một nụ cười bình an, xách gói ra đi nước khác. Là cũng phải trả cái quả báo đó thôi nhưng mà cái tâm mình mình giữ được bình an. Đó là một cái chỗ dựa một lần nữa, một cái chỗ bình an lần nữa. Chớ sống trên cuộc đời này không bao giờ có một chỗ hoàn toàn yên ổn, phải không? Không bao giờ có một chỗ hoàn toàn yên ổn.
[1:04:01]Như ở Sài Gòn mình thấy chắc ăn vậy chứ một cơn mưa rồi phải không, lọt vô chợ An Đông đó cũng hư hại nhiều lắm. Bị cơn mưa đó tôi cũng có mặt, mưa ngày 9 tháng 11 á, tôi cũng có mặt và tôi cũng đẩy xe trên đường vì nước ngập hết nè. Ngập xe rồi cũng dắt đi với mọi người, cũng hiểu được cái bất an của cuộc đời như vậy, không có chỗ nào chắc chắn hết. Cho nên giữa cái cuộc đời như vậy thì mình tu làm sao để tâm mình bình an được không buồn khổ là rất là tốt.
[1:04:34]Như ngày xưa vậy, có ngài Dược Sơn Duy Nghiễm ngài có một đệ tử kêu là Sa-di Cao, tại ổng không chịu thọ giới Tỳ-kheo. Ổng là người đắc đạo mà ổng không chịu thọ giới Tỳ-kheo, ổng cứ giữ làm sa-di không à. Kêu ổng thọ giới, ổng nói: "Dạ, thọ giới rồi cũng nhiêu đó chuyện à." Tại vì tâm ổng á tâm ổng là như đó vì không thọ giới hay thọ giới thì tâm ổng đâu thay đổi được nữa, vì ổng ngộ được rồi. Cho nên nói gì nói ổng không thèm thọ giới nên cứ kêu ổng là Sa-di Cao, tại chắc ổng cũng cao. Rồi có lần ổng hỏi ông Dược Sơn á, ông thầy mới hỏi ông trò tại vì mấy người kia không tin là ông sa-di này đắc đạo mới hỏi thử một câu:
[1:05:13]"Ta nghe nói là ở Trường An rất là náo loạn." Trường An tức là cái kinh đô đó, giống như nói ta nghe nói ở thành phố Hồ Chí Minh rất là lộn xộn vậy đó. Thì ông này mới trả lời: "Dạ thưa, nước con an ổn." Cõi nước của con an ổn. Hỏi Trường An mà sao ông trả lời nước con? Tức là ổng không bị ông thầy gạt. Ông thầy ổng giả vờ ổng hỏi cái chuyện đâu đâu á, nhưng ông này ổng không có chạy theo cái câu hỏi mà ổng có cái chỗ tâm bình an của ổng, ổng sống được với cái tâm đó. Nên ổng nói: "Dạ nước con an ổn, còn Trường An lộn xộn kệ nó, không cần biết, tâm con an ổn." Đó, cái câu trả lời như vậy nên ông thầy ổng khen.
[1:05:54]Ông thầy ổng khen nghĩa là ổng hỏi chuyện tầm bậy để thử mà ông này không bị lừa. Dạ, thầy nói chuyện Trường An đâu con không biết, tâm con lúc nào yên ổn là được. Thì chúng ta cũng vậy đó. Nghĩa là cuộc đời thì nó nhiễu nhương nhiều thứ. Hàng xóm thì họ cũng gây lộn, chửi lộn, mở nhạc inh ỏi rồi tùm lum chuyện, nhưng mình giữ được cái tâm mình bình thản khi cái nghiệp nó đến với mình hoặc là những biến động ở chung quanh. Đó, cái tâm người Phật tử tu là đạt được cái gì đó. Rồi trước cái lời chỉ trích, chửi mắng của người khác mình giữ được cái sự bình thản. Khi người ta mắng mình một cái lỗi gì mình trước hết
[1:06:31]mình phải xét coi người ta có đúng hay không. Chớ đừng có giận, đừng có phải xét, phải suy nghĩ người ta mắng như vậy mình tìm coi tại sao mình có cái sơ hở gì mà để người ta phải mắng mình, xét cho kỹ. Xét mà khi mà thấy hoàn toàn mình không có lỗi thì thôi bỏ qua. Còn khi xét mà mình thấy đúng là mình cũng có một chút lỗi, nhưng mặc dầu người ta chửi rất nặng nhưng mà lỗi trong đó có của mình mà có rất ít thì thôi mình biết lần sau mình sửa. Còn trường hợp mà mình thấy mình lỗi cũng nhiều thì thôi ráng mà lo sám hối. Như vậy, chớ người ta mắng mình mình đừng có bỏ phớt ngoài tai, tại nhiều khi người ta nói về mình đúng hơn là mình nghĩ về mình.
[1:07:08]Tại lúc nào mình cũng nghĩ là mình đẹp hết, phải không? Đó, ví dụ như tôi vậy thì mỗi lần mà tôi soi gương thì tôi đều thấy tôi đẹp trai, nó khổ vậy. Nhưng mà khi mà tôi đi ngang phớt mà nghe người ta nói lén á thì mới nghe người ta nói sự thật. Nói: "Ông thầy trời giống như con ma." Đó thì mình đau khổ lắm, đau khổ. Đau khổ nhưng mà ngồi suy nghĩ đừng có giận, nghĩ chắc người ta cũng nói có sự thật. Như vậy, chứ thường mình là luôn luôn mình nghĩ mình tốt. Nhưng mà người ngoài nhìn mình có khi đúng. Dĩ nhiên có khi ác ý nhưng cũng có khi đúng nên mình ráng mình xét như vậy. Rồi một điều nữa, chúng ta bình thản trước cái sự đau đớn của cơ thể.
[1:07:49]Đây là cái chỗ khó nè. Ví dụ bây giờ mình bị đứt tay, chảy máu nó đau, phải không? Con nít làm sao? Khóc liền, khóc ré liền vì một chút đau nơi thân đối với nó rất là khó chịu. Cái đau đớn của thân làm tâm nó rất khổ sở nên nó khóc. Nó sợ rồi nó khổ sở, khó chịu nên nó khóc. Còn người lớn mình thì sao? Nhiều khi mình chịu đựng được. Thấy thân đau thấy cái tay đứt đau nè mà tâm mình không có khổ sở, không khó chịu, nên còn cười cười lấy băng rồi bình thường. Đó là người lớn mình bình tĩnh lại. Mà có những trường hợp như mình bị bệnh nặng, nó không phải là cái đứt tay đơn thuần nữa, mà có thể là mình bị một cái cơn bệnh nặng nào đó
[1:08:28]mà làm cho cái cái bụng của mình rất là đau đớn, ví dụ mình bị đau bao tử đi, phải ôm bụng hít hà thì chỗ đó là chỗ thử đạo lực của mình nè. Cái đau của thân nó dễ làm cho tâm khó chịu. Nên mình làm sao mà thân đau mà tâm mình vẫn bình thản được đó là cái tu của mình rất là tốt. Mà muốn tập cái này đó quý Phật tử nên tập ngồi thiền. Tại vì khi ngồi thiền ngồi một lát chân bắt đầu nó tê, rồi một lát nữa cái hết tê tới tới đau. Nó đau, đau lần lần nó đau ghê gớm lắm chứ không phải không. Nhưng mà trong cái đau đó mình chịu được, tâm mình không khó chịu, vẫn chịu được cái đau đó. Đó là tập như vậy.
[1:09:09]Nên rồi trong cuộc sống có những lúc mà mình bị nhức đầu, nhức răng, đau bụng hoặc là bị đau chân gì đó thì biết đau nhưng mà mình vẫn bình thản được, vẫn nở nụ cười được. Nó là như vậy đó. Rồi một cái nữa, làm sao mình giữ bình thản trước cái sự hao mất tài sản. Tức là trong cuộc sống này cũng có những lúc mà mình bị thua thiệt, phải không? Mua hớ món hàng, mất tiền, hoặc là bị trộm cướp gì đó đoạt mất gì đó, vân vân, hoặc là làm ăn thua lỗ. Tức là trước cái sự hư hao tài sản như vậy mình ráng giữ cái sự bình thản, vì mình biết rằng đây cũng là một là cái nghiệp quá khứ, hai thì tài sản vật chất trên cuộc đời này
[1:09:50]là vô thường, đó nên không có phải bận tâm, làm sao giữ được bình thản là vậy. Thứ tư nữa là làm sao mình giữ được cái bình thản trước cái vinh quang, trước sự giàu sang hay là trước cái địa vị. Đây là cái khó nè. Nghịch cảnh vậy chứ mình chịu được, mà cái thuận cảnh tới mình khó chịu lắm. Đòi hỏi cái công phu tu hành phải rất là sâu mới chịu được. Ví dụ bây giờ có một người họ mắng mình, phải không? Họ mắng mình Mình tu rất là chân thành, kỳ nào mà thọ bát mình cũng có mặt, bằng cớ là bữa mà chú nguyện mà đọc tên thọ giới là chú nguyện ở chùa trên chánh điện là luôn luôn có tên mình, phải không?
[1:10:32]Mình tu rất là nghiêm chỉnh. Mà vô tới đầu ngõ cái có cái ông nào á ổng nói: "Bà đạo đức giả", phải không? Thì bây giờ mình biết tu rồi mình sao đây? Mình không lẽ mình quay lại nói: "Mày về ôm buôn chùa coi giùm cái tên tui thầy trụ trì mới đọc", phải không? Không lẽ ngồi đó mà đứng cãi lý với ổng. Giờ sao? Giờ thôi ráng mà chịu thì mình suy nghĩ: "Thôi mà, mình coi cái lời nói người ta như là gió thoảng mây bay", phải không? Mình xóa đi để đừng đừng đem câu nói đó vào trong tâm mình mà làm mình đau khổ, phải không? Nhưng mà đến lúc nào đó, cũng vậy mình cũng đi chùa bình thường tu, vô tới đầu ngõ gặp cái ông, ổng mới nói với ai đó mà mình nghe được. Ổng nói:
[1:11:13]"Cái bà đó là người đạo đức nhất cái xóm này". Rồi mình sao? Tối đó mình về ngủ không được nữa. Nhớ câu đó hoài. Nhớ câu đó hoài. Cho nên á cái câu mà ổng mắng mình á mình quán ôi câu đó như gió thoảng mây bay bỏ qua ha, để giữ bình thản thì dễ, vậy chứ mà ổng khen một câu rồi là tối mất ngủ. Nhớ hoài. Nói: "Trời ơi, cái ông hàng xóm sao ổng dễ thương quá, ổng nói đúng ghê", ví dụ vậy. Thì đây là cái chỗ khó, mà hễ mà mình động tâm được cái thuận cảnh thì mình sẽ động tâm trước nghịch cảnh đó, đó là cái sự bù trừ với... Cho nên làm sao trước cái thuận cảnh mà mình bình thản thì khi nghịch cảnh tới mình cũng sẽ bình thản.
[1:11:56]Bây giờ có một lúc nào đó tự nhiên mình làm ăn phát giàu lên, tự nhiên tiền bạc nó vô như nước, rồi mình có thể là sắm được những xe máy mới nè, cất cơi cái nhà lên nè, trang điểm lại, mua lại đồ nội thất đồ thật đẹp, thì lúc mà mình như vậy thì tâm mình sẽ sao? Sẽ có cái tự hào về nó, phải không? Sẽ có cái tự hào vì mình đã thành công, mình giàu sang, mình có nhiều tài sản. Chắc chắn có, chắc chắn có. Tại sao vậy? Tại vì khi mình chọn cái đẹp, cái quý mình mua thì mình đã chấp vào đó rồi. Khi mình chấp vào đó rồi thì tự nhiên cái tâm khoe khoang tự hào đã có rồi. Thì có nghĩa là mình đã không bình thản trước cái thuận duyên rồi.
[1:12:38]Thì sau này khi mà nó mất nó hư, mình sẽ buồn. Nên bây giờ là chỗ muốn giữ cái sự bình an thì ngay nơi cái thuận tiện mình bình thản thì sau này cái không thuận tiện mình cũng bình thản. Giờ lỡ hôm nào đó có người nào đó tới mời mình vô làm cái chức chủ tịch cái hội gì đó, nhưng mà thì mình cũng bình thản coi như không. Đó. Đó là cái mà tập bình an trước cảnh, đó là cái tâm mình như vậy, nhớ. Bây giờ có những cái nào làm sao mình chịu đựng được, mình giữ được cái bình an của nội tâm? Thứ nhất, là mình biết được bản chất cuộc đời này là vô thường, là đau khổ, phải không? Bản chất cuộc đời là như vậy rồi, không phải lo buồn nữa.
[1:13:23]Như vậy, như tôi đến gia đình đó có cái đám tang, cái người con gái mất, hai vợ chồng rất là buồn. Rồi ngồi nói chuyện với cái người cha, người cha mới nói: "Thiệt cái cuộc đời này nó vô thường thiệt, thấy đó rồi mất đó". Thì ông nhờ ổng nói câu đó mà ổng vơi đi bớt cái đau khổ vậy, vì bản chất cuộc đời là như vậy. Nhờ vậy. Thứ hai nữa là mình giỏi chịu đựng nên bình thản được. Giỏi chịu đựng. Có những người cái tâm hồn yếu đuối thì không bình thản được. Như bây giờ trong cái cảnh khổ, một hôm nào đó... Vì ví dụ cũng hai người đi, cùng là sống kiếp không nhà, do cái phước đời trước mình biết mình lỡ tạo cái nghiệp gì đó nên
[1:14:06]đời này tự nhiên mình thất bại hết, phải ra hè phố ở, ví dụ vậy đi. Ở đây chắc không ai đến nỗi như vậy, nhưng bây giờ quý Phật tử tưởng tượng là tối nay mình ở ngoài hè phố, để mình thông cảm với mấy người đang ở không nhà ngoài hè phố. Tưởng tượng tối nay mình cũng sẽ như vậy, nghĩa là mình sẽ ngồi co ro bên chiếc hiên của người nào lựa chỗ nào mà giọt mưa không có tìm tới núp trong đó chịu cái lạnh, mình tưởng tượng mình sẽ như vậy. Và bây giờ mình nghĩ mình sẽ buồn, buồn không? Khá buồn, tê tái, phải không? Cái lạnh bên ngoài nó không có đau bằng cái cái nỗi đau bên trong khi mà mình vừa có nhà êm cửa ấm mà bây giờ phải ngồi co ro ngoài cái hiên người ta.
[1:14:46]Tưởng tượng đi mà chiều nay chưa có gì để ăn nha, chưa có gì để ăn. Mình thử tưởng tượng mình đặt mình vào hoàn cảnh đó, mình sẽ rất buồn, phải không? Bây giờ thay đổi lại: tập chịu đựng, cứng rắn trong điều đó, không buồn, không buồn. Thử coi, mình sẽ bình thản được như là không có chuyện gì hết. Đó là cái bản lĩnh của một con người. Cái bản lĩnh này thì khó lắm, cái này do bẩm sinh và do tu luyện thế nào đó nó phát triển, chứ còn nếu mình gặp đúng chuyện đó có khi mình nhảy sông mình tự tử liền, không chịu đựng nổi. Nhưng mà tập làm sao chịu đựng cho được. Như ví dụ nhà thơ điên Bùi Giáng á, quý Phật tử nghe Bùi Giáng không?
[1:15:25]Thì ổng sống giống như là một người rất tự tại mà cũng giống như người điên, không biết ổng thuộc loại nào, đại khái vậy. Thì thấy ổng bất cần đời. Có khi ổng múc nước như mấy cái kênh mà kênh Nhiêu Lộc á, kênh Nhiêu Lộc thì nó... nó đen hơn cái máy cassette này. Ổng bồng con chó lên cho nó uống, con chó chắc nó sau đó nó cũng chết chắc, rồi uống còn dư ổng uống luôn. Trời ơi thấy mấy người đứng bên khiếp, lạnh lùng hết trơn á. Mà ổng sống rất tự tại, không buồn không khổ gì hết, tỉnh bơ. Thì mình không đến nỗi mà tự tại như ổng, mình không đến nỗi tự tại mà múc nước kênh Nhiêu Lộc để uống, không phải vậy, nhưng mà mình cũng ví dụ trong
[1:16:04]cảnh khổ mình chịu đựng được, lì lợm chịu đựng được. Đó, đó là mình phải tập như vậy. Thật ra thì quý Phật tử đây không đến nỗi như vậy đâu. Nhưng mình mình dặn lòng mình trong cái tinh thần đó để đến khi mà có nghịch cảnh bất an tới, mình lì lợm mình chịu được, không quá đau khổ, không quá chì khốn. Thứ ba nữa là một cách để làm cho mình bình thản là mình giữ được câu niệm Phật ở trong tâm của mình, phải không? Bây giờ ví dụ người ta chửi mắng đi, rồi hoặc là bệnh hoạn nó đang tới mình đi, hoặc là tiền bạc làm ăn thua lỗ đi, nhưng mình cứ lặng lẽ chỉ một câu thôi, chỉ biết một điều thôi là: "Nam Mô A Di Đà Phật", thì tự nhiên mình cũng giữ được sự bình thản.
[1:16:46]Quý Phật tử tin điều này không? Tin không? Tốt. Chúng ta sống như vậy đó. Tại vì hôm trước hình như mình có nói về pháp môn niệm Phật tôi có nói điều này. Khi chúng ta niệm Phật, mình chỉ còn một điều duy nhất ở trong tâm mình là điều gì? Là lòng tôn kính Phật thôi, không còn điều thứ hai, không còn mong bất cứ điều gì cho mình nữa kể cả cầu vãng sinh Tịnh độ. Đây mới là yếu chỉ của niệm Phật. Ví dụ mình vừa niệm Phật mà còn có ý niệm cầu cho mình được về vãng sinh Tịnh độ thì cái câu niệm Phật đó không trọn vẹn. Cho nên khi mà niệm Phật chỉ một điều duy nhất là tôn kính Phật, còn mọi điều khác bỏ sạch hết, không còn cái gì hết.
[1:17:30]Trên cuộc đời này giống như biến mất hết luôn, không còn gì hết, đó mới là yếu chỉ niệm Phật. Quý Phật tử phải niệm Phật cho đạt đến trình độ đó, hễ mình niệm Phật rồi thì mọi cuộc đời giống như tan mất luôn, không còn gì hết, chỉ còn một lòng tôn kính Phật. Quý Phật tử phải tập niệm Phật đến trình độ như vậy, nhiếp tâm được như vậy. Với lại thế giới đông người người ta xô bồ, sống ồn ào náo nhiệt giống như biến mất sạch luôn, không còn gì hết. Niệm Phật phải như vậy đó. Cái điều thứ tư để mình giữ được bình thản là mình thấy cái ta này không thật có. Cái ta này nó là gì? Thứ nhất nó là cái thân, phải không?
[1:18:08]Thân thể này và thứ hai là cái tâm suy nghĩ này. Đó. Bây giờ mình nhìn lại từng điều, mình thấy những điều đó không có thật. Cái thân này có thật không? Nó không thật, vì là sao? Nó là một sự vay mượn, phải không? Của cái không khí để thở, thức ăn để mình ăn uống, vân vân. Rồi đến một lúc nào đó cũng trả về với với cát bụi, phải không? Về với lòng đất lạnh. Cho nên cái tấm thân này không thật. Cái suy nghĩ này có thật không? Vì nó thay đổi từ ý nghĩ này sang ý nghĩ kia, phải không? Rồi có những điều mà mình cho là đúng, đến lúc nào đó lại thấy nó là sai. Có khi mình thương người đó và đến lúc khác mình lại ghét người đó,
[1:18:49]nên cái tâm này nó lại là một cái gì vô cùng bấp bênh, không có thật. Thì như vậy cái thân này nó lại không có thường, không bền, cái tâm này nó cũng không ổn định, cho nên mình thấy cái thân và cái tâm của mình đều không thật thì cái ta này có thật không? Cái ta này không thật, nên thường nhắc nhở câu đó, thường suy nghĩ, thường dặn lòng như vậy, tự nhủ như vậy thì mình cũng giữ được bình thản trước mọi biến động của cuộc đời, tìm được một cái cõi bình an cho mình. Đó, giờ nhà có thể cháy, tức là người thân có thể ruồng bỏ mình, nhưng mình thấy cái ta này không thật thì tự nhiên mình sẽ không đau khổ.
[1:19:29]Đó là cái cách thứ tư. Giờ cái cách thứ năm là do mình thành tựu được thiền định nên mình bình thản trước cuộc đời. Nghĩa là người mà tu thiền mà tâm được định rồi thì không có lý luận nữa. Nãy giờ là mình dùng những cái lý luận này lý luận kia để mình giữ cho tâm mình bình thản trước biến động của cuộc đời. Còn cái người nào mà tâm được định rồi thì không có nói, không nói. Hễ chuyện khổ xảy tới, tự nhiên tỉnh bơ à, coi như không có gì hết trơn. Người này miễn bàn, người này miễn bàn. Mà Phật tử mình phải tu ráng từ từ đạt đến như vậy. Tâm nó định rồi cái tự nhiên tỉnh bơ à, chuyện gì tới tới, tỉnh queo, không có gì, coi như không có gì hết.
[1:20:12]Đây là chỗ chứng của các bậc Thánh. Nói các bậc Thánh chứ chúng ta cũng phải cố gắng hướng tới, hướng tới điều đó. Rồi một cái cách nữa, cách thứ sáu đó để mà giữ tâm bình thản là là do mình sống vị tha đó. Khi mình sống vị tha, mình không còn bận tâm lo cho mình nữa thì tự nhiên cái đau khổ biến mất. Đây là một cái điều rất là lạ mà rất là đúng, đúng tuyệt đối. Là khi mình sống vị tha, tự nhiên đau khổ biến mất á. Đau khổ có mặt là do vị kỷ. Chúng ta đau khổ là biết chắc chắn cái vị kỷ còn ở trong lòng mình. Còn nếu mình sống vị tha chỉ lo cho người khác thôi, sống vì người khác, không sống cho mình nữa thì khi có
[1:21:01]những chuyện này chuyện kia nó tới mình không đau khổ. Mình không đau khổ. Nói ví dụ, ví dụ bây giờ quý Phật tử đi có cái tâm nguyện mình cất một cái lớp học tình thương ở trong xóm của mình. Mà khi mình nghĩ tới việc cất cái lớp học tình thương cho những trẻ em nghèo, mình hoàn toàn không có cái tư tưởng vụ lợi, háo danh, cho người ta biết không còn cái gì cho mình hết, chỉ vì lòng thương yêu trẻ em thôi. Thì mình vận động quyên góp cất. Thì thứ nhất là một cái đau khổ đầu tiên tới là người ta chỉ trích, người ta nói mình lừa đảo. Mình dĩ nhiên mình cũng phải ráng mà biện minh, cãi để mà có tiền, phải không?
[1:21:41]Người ta mới tin, có tiền mới cất được chứ. Nhưng mà người ta thứ nhất là nói: "Bà đó bả lừa đảo, coi chừng bả gom bả đi, hộ khẩu bả không biết có đây hay không?" Tức là thêu dệt đủ chuyện trong khi lòng mình rất chân thành. Nhưng mà mình không đau khổ đâu. Vì trong tâm lúc đó mình không vì mình mà chỉ vì trẻ em thôi. Còn nếu trong đó mình có một chút xíu gì vì mình á, nghĩ là để cầu phước cho mai sau nè, phải không? Để cầu có danh có uy tín nè với xóm làng á, mình sẽ đau khổ liền khi bị người ta công kích. Đó, đó, hễ thật sự vị tha thì đau khổ không có. Còn nếu lẫn một chút vị kỷ, đau khổ tới liền.
[1:22:15]Rồi cái thứ hai nữa, mình dự định cái số tiền đủ rồi cất cái ông thầu ổng cất nửa chừng cái ổng quỵt mất, đi mất tiêu. Còn cái mái nhà chưa lợp, ổng đi mất tiêu luôn. Lúc đó mình đau khổ không? Sẽ đau khổ nếu mình có cái gì vị kỷ. Còn nếu mình không có vị kỷ, tự nhiên không đau khổ, bình thản kiếm tiền khác cất nữa cho xong. Đó, chúng ta thấy cũng một công việc, cũng cái sự kiện giống nhau nhưng nếu mình có lẫn một chút cái gì vì mình ở bên trong tâm sâu thẳm thì mình sẽ đau khổ liền. Còn nếu mà mình hoàn toàn không có vì mình, chỉ vì người khác thôi thì mình sẽ không đau khổ. Nên cái công thức này tuyệt đối đúng, vị kỷ là nguyên nhân của đau khổ.
[1:22:57]Quý Phật tử nhớ điều đó. Nên ráng sống vị tha thì sẽ không đau khổ. Rồi một điều nữa
[1:23:07]là mình san bằng bớt những cái thăng trầm trong cuộc đời này. Đây là một cái mánh trong nhân quả. Cuộc sống con người ta thường thường thì hay thế này nè, phải không? Thăng trầm thế này, đúng không? Chứ không phải luôn luôn nó bằng phẳng. Có khi mình làm ăn được, có khi mình làm ăn thất bại. Có khi người ta tôn mình lên mây xanh, có khi người ta đè mình xuống đất đen, phải không? Cuộc đời như vậy đó, thăng trầm thế này. Bây giờ mình muốn nó bình an thì phải làm sao? Mình san bớt cái chỗ cao lấp xuống chỗ thấp. Thì như vậy nó bớt nghiệt ngã, cuộc đời mình nó bớt thăng trầm quá đáng, phải không?
[1:23:48]Giờ mình san bằng cách nào?
[1:23:53]Mình coi cái trên cao này nó là cái gì thì mình chặt nó bớt đi thì tự nhiên nó rớt xuống cái chỗ trũng sắp tới. Ví dụ bây giờ cái chỗ trên cao này nó thuộc về tiền bạc. Tự nhiên tiền mình vô quá chừng đi, mình thấy sống như vậy là đủ và dư nè. Thì coi chừng ngày mai nó xuống hố. Thì bây giờ phải làm sao? Lấp bớt cho tương lai bằng cách nào? Đem đi cho hết. Cắt ngang cái khúc đó, cho đi. Thì tự nhiên qua tới cái lúc sang năm đáng lẽ là mình phải suy sụp nặng, tự nhiên thấy có suy sụp mà lại lắc qua được, lên trở lại. Đó là cái phương pháp mà san bớt cái sự thăng trầm trong cuộc đời. Hoặc là lúc đó mình được nhiều người khen ngợi
[1:24:34]quá, thì lúc mình đang trên cao, phải không? Thì mình chặt bớt cái đó để lấp xuống là bằng cách nào? Bằng cách nào?
[1:24:46]Đừng có nhận cái vinh quang nó về mình. Ví dụ như người ta khen mình thì lòng mình rất khiêm tốn, không nhận cái điều đó và khen lại những người khác. Đó, ví dụ vậy. Mà nói sự thật, ví dụ bây giờ có người Phật tử khen tôi, sự thật thì tôi nói thôi chứ cũng không ai khen tôi lắm, chê thì nhiều. Nhưng tôi nói tôi tưởng tượng vậy đó, tưởng tượng có một người khen tôi. À nói rằng: "À sao thầy giảng thấy nghe có vẻ được cái lỗ tai?" Thì đó là cái vinh quang đó, phải không? Đó là lên trên thì tôi phải cắt cái đó tôi đem qua. Cắt đó làm sao? Bằng cách nào? Tôi mới nói: "Không phải. Những cái điều này mà ví dụ thầy có thể giảng được như
[1:25:23]vậy là toàn nhờ những lúc ngồi nói chuyện với thầy trụ trì." Thầy trụ trì ổng ngồi nói ổng mới dạy cho thầy điều này, ổng dạy thầy điều kia, ổng nói chuyện đời, chuyện đạo làm cho thầy có nhiều cái tư liệu hấp dẫn mà đem giảng lại cho Phật tử nghe. Đó là như vậy, tôi cắt bớt rồi tôi đem qua đổ qua cho thầy trụ trì ổng gánh bớt. Thì sau này thì đến lúc mà có người nào đó cái họ chê tôi thì họ cũng bớt chê, bớt chê. Đáng lẽ có người họ nói: "Trời ơi, tưởng giảng hay làm sao. Hôm nay đi nghe thử một bữa, giảng chán thấy mồ mà tôi ngủ được giấc." Thì ổng tính chê nhưng mà ổng bớt chê lại tại hồi nãy tôi khen thầy trụ trì rồi, nên bớt chê tôi lại.
[1:26:02]Đó là cái phương pháp, một cái mánh theo nhân quả mà mình san bớt cái sự thăng trầm nó đi là như vậy đó. Chịu không? Thật ra người Phật tử mình hay làm cái này lắm, thí dụ thấy người ta khổ thiên tai, mình cứ móc tiền, móc gạo, móc quần áo đem cho đó, đó là cái mình san bớt cái cao đó. Nên tới chừng bão nó muốn vô cái nó phải quẹo đi, tại mình đã san rồi, san đi bớt rồi. Đó là cái nhân quả là vậy đó. Ừ. Tuy nhiên cái điều cuối cùng chúng ta muốn nhắc nhau, cái nguyên bài hôm nay tiêu đề của nó là "Đi tìm một cái cõi bình an". Ừ. Nhưng mà chính cái tiêu đề này lại là một cái nhược điểm. Nhược điểm sao?
[1:26:44]Nhược điểm là nếu mình cứ mãi đi tìm một cái sự bình an thì chính là một cái tư tưởng cầu an và yếu đuối.
[1:26:58]Cho nên mặc dầu là đúng là chúng ta thích sống bình an nhưng mà thôi cũng đừng có sợ quá, chấp nhận đối diện với đau khổ, đối diện với sóng gió để cho mình trưởng thành hơn được, mình khoan dung hơn, biết thương yêu hơn. Nói ví dụ, có những lúc nào đó mình đã từng ở trong cảnh khổ đi, tìm từng đồng không ra, thì sau này mình giàu rồi, mình gặp người khác đứng trong cái cảnh khổ như vậy mình thương được, thấy không? Mình thương được. Còn nếu lúc nào mình cũng sống trong cái sung sướng thì mình khó mà thông cảm với cái nỗi đau của người khác, khó thông cảm. Cho nên trong cuộc sống này để mình có thể trưởng thành hơn,
[1:27:41]già dặn hơn, kinh nghiệm hơn, khoan dung hơn thì mình nên mở rộng vòng tay để đón nhận những cái đau khổ, những cái bất an, những cái biến loạn chứ không có trốn tránh, không có tránh né. Như có một lần tôi gặp người đó, mình biết cái ông này ổng là người hẹp hòi, khắt khe, khó tánh, ích kỷ. Cái tánh của ông đó là vậy. Có một lần ổng qua cái cơn bệnh sạn thận, đau ghê lắm, sạn thận nó đau ghê lắm.
[1:28:16]Sau đó thì ổng chữa được. Rồi một lần khác cái ổng gặp người khác đau sạn thận, ổng bày tỏ được cái lòng thông cảm, thương yêu, lo lắng. Chứ trước đó là ổng không hề lo cho ai nha, trước đó không có lo cho ai, ai bệnh hoạn ổng còn nghi ngờ nữa, nghi ngờ bệnh bệnh giả. Nói vậy, nói vậy. Nhưng mà từ khi ổng đau được bệnh đó rồi, ổng thông cảm được với cái người bị bệnh như vậy. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta cần cái đau khổ để mình biết thương yêu, thông cảm được với người khác. Đó là một cái. Thứ hai nữa, chúng ta cần cái đau khổ để rèn luyện cái bản lĩnh của mình trong nghịch cảnh. Mình tập cái sức chịu đựng, mình tập được cái sự sáng suốt,
[1:29:00]cái khôn ngoan để mà tránh bớt những cái lầm lỗi. Đó, đồng thời là mình thương yêu được con người nhiều hơn. Cái người mà từng trải đau khổ rồi thì họ thương yêu cuộc sống này hơn, là như vậy. Cho nên hôm nay thì chúng ta nói với nhau về một cái cõi bình an, nói cho đã hết cuối cùng lại thì đừng có tìm bình an. Chấp nhận đối diện với đau khổ. Đó là cái thái độ Dũng của đạo Phật. Trong đạo Phật là Bi, Trí, Dũng mà, là lòng thương yêu, sự sáng suốt và sự can đảm. Chứ nếu mà cuộc sống mình đầy cái bình an, mình sẽ không rèn luyện được cái Dũng như mà đạo Phật đã dạy mình. Thì mình rất thương yêu con người,
[1:29:44]mình sống rất sáng suốt mà rất can đảm đi trong đau khổ. Giống như Đức Phật phải cần có một Đề Bà Đạt Đa vậy. Giống như các vị Bồ Tát mà phát nguyện lang thang đi trong luân hồi đau khổ để mà hóa độ chúng sinh như vậy. Thì những vị đó đều chấp nhận cái bất an, cái khổ đau, cái cực nhọc thì mới làm được những cái đại nguyện của mình. Thì chúng ta cũng vậy, chúng ta biết nhân, biết quả, biết sự bình an, sự bất an là gì. Nhưng chúng ta nguyện với lòng mình sớm mai được cái trái tim, hạnh nguyện của Bồ Tát là chấp nhận đi trong luân hồi đau khổ để đến với chúng sinh, để thương yêu chúng sinh, hóa độ chúng sinh.
[1:30:25]Và hôm nay chúng ta như vậy, nói là đi tìm cõi bình an nhưng rồi chúng ta có thể khước từ cái sự bình an để dấn thân vào trong phong ba, bão tố. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Có ai hỏi gì không? Còn một vài phút, còn một vài phút.
[1:30:46]Dạ kính bạch Thầy! Vừa qua Thầy dạy Thầy hỏi Phật tử có ngồi thiền không? Con xin thưa với Thầy là Thầy dạy sau khi ngồi thiền thì không được, tu một mình tự biết, không được nói với ai. Dạ thưa Thầy, thường thường một buổi sáng con đi chùa, sau giờ sám hối con ngồi thiền tại chùa. Đúng giờ như Thầy đã dạy, được một tiếng rồi con đi kinh hành, sau đó con về, đương nhiên con không có nói với ai. Nhưng mà mọi người hay hỏi con. Như vậy thì cái tướng của mình có bị kẹt không và nên thiền tại nhà hay thiền tại chùa?
[1:31:32]Đúng rồi đó, cái vấn đề này nó tế nhị lắm. Ví dụ như chúng ta đi thọ Bát đi, thì mình ngồi thiền như vậy là ai cũng biết ai hết rồi phải không? Mình đâu có giấu được. Thì thôi huynh đệ biết nhau thì cũng được, mình biết họ họ biết mình huề. Nhưng mà cái người không tu mà biết mình á, thì mình nên kín đáo. Thì ví dụ như lỡ họ có biết là mình có ngồi thiền, thì mình cũng chỉ nói thế này, nói: "Dạ em tu còn dở, cũng tập với Thầy có chỉ, nhưng mà cũng ráng tập chứ cũng chưa được cái gì." Đó mình nói một câu khiêm tốn như vậy thì nó giữ lại được cái đức của mình, giữ được cái đức của mình. Chỉ để cho người ta đánh giá mình trong đạo
[1:32:08]đức, trong cái quan hệ của cuộc sống thôi. Thì nói mình dở, nhưng mà trong cái cuộc sống hằng ngày người ta thấy mình bắt đầu từ ái hơn, rộng rãi hơn, bao dung giúp đỡ người này, hy sinh cho người kia hơn, thì tự họ hiểu, à đó là kết quả của thiền định. Chứ mình không có nói về mình. Đó, chỉ để tự họ nhận xét mình trong cuộc sống mà thôi. Như vậy. Ai hỏi gì nữa không? Dạ con hỏi. Dạ thưa Thầy, Thầy nói là ông Bùi Giáng, nhà thơ Bùi Giáng uống cái nước đó, vậy thì có phải cái nghiệp của ổng hay cái phước của ổng mà cho ổng uống vậy không?
[1:32:44]Thôi mình không dám kết luận điều đó. Ví dụ như ông Bùi Giáng ổng uống cái nước như vậy đó, thì ai cũng chứng kiến mà ai cũng rùng mình hết, thì nói có phải là cái nghiệp của ổng hay không thì mình không dám kết luận. Nói là cái nghiệp của ổng thì tội nghiệp, giống như mình chê trách ổng, phải không? Mà nói cái nguyện, cái nguyện gì mà kỳ cục. Thôi chuyện đó huyền thoại.