[0:09]Cái việc tu hành của ta đó đặt cái vấn đề chính, cái điều ta quan tâm nhất vào cái bản ngã ta lớn hay nhỏ. Nhớ mình kiểm soát hằng ngày cái điều đó giùm. Là nếu cái bản ngã ta lớn lên thì ta tự cao, ta khó chịu, ta hay trách hờn, ta hay giận, à ta gay gắt, ta cáu gắt thì những điều đó là ta đã đau khổ, mà làm cho người chung quanh ta cũng rất là phiền toái. Nên tu làm sao thì tu, làm sao cho bản ngã nhỏ xuống, thấy mình như đất như bụi, à đối với ai mình cũng kham nhẫn được, cũng chịu đựng được, thì cái điều đó là ta vui, mà người chung quanh ta cũng cũng vui. Để ý cái đó chút giùm thôi. Ta tu rất nhiều cái công hạnh,
[0:55]vất vả, ta cúng dường, ta bố thí, à ta làm, ta tụng kinh, ta giúp đỡ người, ta thương yêu người, đủ thứ chuyện, rồi ta lại bắt chân ngồi kiết già rất là vất vả, cực khổ để tập thiền, tất cả cũng chỉ là vì cái việc mà diệt trừ cái bản ngã. Cho nên nếu ta là người Phật tử đã đến chùa lâu năm, nghe được nhiều giáo lý, rồi lễ Phật chuyên cần, ngồi thiền chuyên cần, đi chùa, tham gia cái việc tu tập đủ hết nhiều năm, mà nhìn đi nhìn lại cái bản ngã mình vẫn lớn, tức là mình vẫn muốn hơn thua với người khác, mình vẫn tự ái, vẫn giận hờn, chửi mắng, vẫn trách cứ nhau, vân vân, thì coi như bao nhiêu năm
[1:36]qua những cái việc mà ta đi chùa xem như thất bại hết. Mà vì đâu cái bản ngã ta nó lớn lên? Vì đâu mà tu nhiều mà bản ngã không có nhỏ mà nó cứ phát triển như vậy? Nó làm cho ta đau khổ và người chung quanh ta đau khổ? Là bởi vì sao vậy? Bởi vì có một cái, thứ nhất là ta không thật lòng tu. Thứ hai là ta chấp một cái gì đó mà cái đặc biệt gì đó của mình. Ví dụ như cái người lớn tuổi thì nghĩ rằng mình lớn tuổi hơn người khác, nên mình tự cao vì cái tuổi mình. Hoặc là người giàu mình đến với chùa, đến với đại chúng như vậy, rồi cứ chấp nghĩ rằng mình giàu nên người khác thua mình. Vì cái cái chấp chỗ đó một chút mà bản ngã nó tồn tại và nó phát triển.
[2:16]Hoặc là người có bằng cấp, nghĩ rằng mình đến đây chứ ai học cũng thua mình hết, mình có bằng cấp hơn nên mình chấp vào cái đó và bản ngã nó vịn vào đó để nó tồn tại và nó phát triển. Hoặc là cái người vào trong chùa rồi được quý thầy quý cô phân công làm cái chức gì đó, ví dụ như là người này làm chúng trưởng, người kia làm chúng phó, rồi mình vịn vào cái chức đó, rồi cái mình tự cao, rồi bản ngã nó bám vào đó để nó tồn tại phát triển. Hoặc là người đến với chùa mình bỏ ra nhiều công sức, là tốn công lo cho chùa, lo cho Phật tử, rồi tốn tiền lo cho chùa, lo cho Phật tử, cái mình chấp cái công.
[2:54]Do có chỗ chấp đó mà bản ngã nó tồn tại và phát triển. Đến khi có ai đụng đến cái bản ngã đó, cái mình mình lộ ra nguyên hình. Tức là cái bên ngoài như thế nhưng bên trong là một cái gì khác. Bên ngoài là một người giống như là người Phật tử thuần thành, đạo mạo, tinh tấn tu tập, nhưng bên trong là một con quái vật vì cái bản ngã mình lớn quá. Nên đã có những trường hợp vậy, một cái người làm chúng trưởng nhiều năm điều hành chúng rất tốt, nhưng mà đến khi có một cái sơ suất bị quý thầy cô phê bình, nổi gió lên liền, nổi giận lên liền. Rồi hoặc là cái người mà đến lúc đến lúc phải thay cái cái cái chúng trưởng,
[3:34]chúng phó là nổi lên căm thù chùa liền, quay lưng lại chống đối. Thì ra là bao nhiêu năm qua cái bên ngoài mình có cái vẻ mặt như là đạo mạo, lo cho chùa thuần thành, nhưng bên trong cái bản ngã vẫn còn tiếp tục phát triển rất là lớn. Đến khi mà có ai chạm vào nó, lộ nguyên hình ra là một con quái vật. Cho nên tất cả chúng ta phải để ý là bên ngoài mình á thấy là một con người, là một Phật tử, nhưng bên trong mình còn con quái vật nó nằm ẩn núp ở trong đó, cái con quái vật của bản ngã. Không biết lúc nào nó lộ ra nó ăn thịt người ta, nó tàn phá hết tất cả, nó quay lại nó chống đối đại chúng, chống đối Tam Bảo, không có lường được đâu.
[4:18]Cái nguy hiểm, cái ác độc của con quái vật bản ngã nó tiềm tàng bên trong con người của mình. Cho nên là mọi người vậy, hôm nay ta đến tham dự khóa thiền viện, được sống với nhau trong cái không khí thanh bình, thương yêu như thế này, ta thấy hạnh phúc và ta cũng cảm thấy mình như là người rất là tốt. Từ hôm qua nay mình giữ kỷ luật, tu tập tinh tấn, quý thầy quý cô hướng dẫn sao mình làm đúng phăng phắc như vậy hết, thì ta có cảm giác hôm qua nay ta là người rất tốt. Nhưng không đâu, vẫn còn con quái vật nào đó đang tiềm tàng trong lòng ta. Mà có thể một năm sau, hai năm sau, có khi năm năm sau,
[4:52]khi mười năm sau, mà con quái vật đó không bị diệt trừ, nó sẽ lộ nguyên hình ra thì thật là đau khổ cho ta và cho mọi người. Cũng là một cái nỗi thất vọng lớn. Vì thầy bị thất vọng nhiều quá rồi nên thầy rất là sợ. Những người đến với chùa lâu năm hoặc là có người đó nhiệt tình, có vẻ tu tập tốt rồi quý thầy cũng giao cho cái chức gì đó, rồi ôm cái chức đó, chỗ đó bản ngã bám vào cái nó lớn lên. Nó phát triển mà không hay. Bên ngoài vẫn thấy làm việc Phật sự rất là tốt, nhưng bên trong có con quái vật nó lớn lên từng ngày, nó vẫn mọc nanh, mọc vuốt ra từng ngày từng ngày. Đến khi nào nó lớn quá rồi cái nó lộ khuyết điểm ra,
[5:28]bị rầy một cái là lập tức nó cởi bỏ cái lớp áo Phật tử bên ngoài, nó hiện ra nguyên hình là con quái vật. Cho nên á chúng ta thấy ta nhìn vào gương á, ta nhìn thấy đó là chỉ là lớp vỏ của ta thôi. Còn cởi cái lớp vỏ ra, bên trong mình vẫn ẩn chứa một con quái vật bản ngã rất là nguy hiểm. Cho nên vì vậy là không ai được chủ quan, không ai được tự mãn rằng mình tu đã tốt rồi hết. Tất cả chúng ta vậy, mỗi ngày phải sám hối với Phật, nói là: "Lạy Phật, con biết bên trong con còn cái bản ngã rất là quỷ quyệt, tinh quái, ác độc, nguy hiểm mà con chưa thể kiểm soát được. Xin Phật gia hộ cho con có trí tuệ để con kiểm soát được cái bản ngã,
[6:09]để cho con mãi mãi được đi theo bước chân Phật mà tu hành một cách chân chính, hiền lành, để cho cái con quái vật bản ngã trong lòng con nó từ từ thu hẹp, nhỏ lại cho đến ngày kia con diệt trừ nó hoàn toàn. Đừng để cho con quái vật bản ngã trong lòng con nó lớn lên vượt ngoài sự kiểm soát, khiến cho con làm khổ mình và làm khổ những người khác." Nên mỗi ngày ta phải cầu nguyện như vậy. Nhiều khi nhờ những cái lời cầu nguyện tha thiết hằng đêm như thế, mỗi khi cái bản ngã ta nó rục rịch, nó muốn nhốm lên để nó lộ nguyên hình thì ta có cái trí tuệ được Phật gia hộ, ta thấy: "À, đây con quái vật lại lộ ra khiến là ta muốn chửi người này,
[6:50]ta muốn mắng người kia, ta giận người nọ, kể cả sư phụ ta, ta cũng không tha, ta cũng giận luôn." Chỉ cần mà có những người ác quá là gặp sư phụ cũng nói xấu luôn, có chưa? Thầy nhắc cái này lại là mọi người để ý, những người nào giàu, coi chừng mình bản ngã đang lớn nè; những người nào giỏi, coi chừng bản ngã mình lớn nè; những người nào tuổi cao, coi chừng bản ngã mình lớn nè; những người nào phụ được nhiều công lao cho chùa, coi chừng bản ngã mình đang lớn nè; những người mà giữ mấy cái chức mà thầy giao cho chúng trưởng, chúng phó, coi chừng bản ngã mình đang lớn nè. Mà những cái bản ngã đang lớn đó là đang là nguy cơ để phá vỡ đời
[7:25]tu của chúng ta hết, và khiến cho kiếp này và những kiếp sau ta không còn cơ hội để mà được sống an lành trong Chánh pháp. Vì cái bản ngã mà lớn lên rồi nó sẽ hất ta ra khỏi Phật pháp. Ta sẽ trở thành ác quỷ và chỗ ở của ta là dưới địa ngục, hoặc là khi chết rồi đọa làm ngạ quỷ, chứ không còn được làm người, không còn được tu tập nữa. Cho nên cái đó rất là là nguy hiểm. Thầy vừa mới nói tới cái bản ngã là một con quái vật bên trong, thầy nói thêm cái ý niệm bên trong bên ngoài một chút, để nhắc quý Phật tử một chút. Trong cái cuộc sống này á, cái bên trong cái bên ngoài nhiều khi nó không giống nhau.
[8:01]Đức Phật có nói về cái trái xoài, mà ta hay nói là trái xoài của Phật á, giống như trái amala, ở ngoài xanh nhưng mà ở trong vàng chín; có loại trái amala bên ngoài vỏ vàng chín nhưng bên trong vẫn còn xanh, chua và đắng; có cái loại trái amala bên ngoài vỏ xanh và bên trong cũng còn cũng xanh; có một loại trái amala bên ngoài vỏ vàng chín, bên trong thịt nó cũng vàng chín ngon lành. Tức là có bốn cái họ cái loại trái xoài như vậy, cũng vậy có bốn cái hạng người. Có người bên ngoài coi tốt nhưng bên trong lại xấu. Có người bên ngoài coi ngổn ngẳn, coi có vẻ xấu, nhưng bên trong rất là tốt bụng.
[8:42]Rồi có người bên ngoài xấu, hung dữ, bên trong cũng xấu thiệt. Rồi có người bên ngoài rất là đạo mạo, tốt đẹp, chân chính, bên trong cũng rất là tốt đẹp, chân chính. Tức là có bốn cái hạng người như vậy, cái bên trong và bên ngoài phân biệt như vậy. Thì cái bên trong bên ngoài nhiều khi nó giống nhau mà có nhiều khi nó khác nhau. Những trường hợp mà bên trong bên ngoài nó giống nhau á thì ta dễ tính, vì cái người họ xấu, họ lộ cái xấu ra là ta biết: "À, cái người này còn xấu", thì ta kiên nhẫn, ta hóa độ họ, khuyên bảo họ, đồng thời ta cũng đề phòng bị họ hại. Người ta tránh né. Vừa tránh né không để cho họ hại mình mà cũng
[9:21]vừa tìm cách hóa độ họ vì mình biết rõ. Còn cái người mà bên ngoài tốt, bên trong tốt, đó là cái người mà ta thân cận, ta yêu quý, ta học hỏi à và ta hỗ trợ để người đó họ đã phát triển lên. Thì vì ta biết rằng người đó thật sự tốt, bên ngoài tốt, bên trong tốt. Còn sợ nhất là bên ngoài, bên trong không giống nhau. Là cái người đó họ bên ngoài lúc nào họ cũng nói những lời ngon ngọt, tử tế, nhưng bên trong họ rất là nham hiểm, ác độc. Đây là trường hợp ta rất là đáng sợ. Còn có những người giống như là Bồ-tát thị hiện á, bên ngoài làm ra vẻ như tầm thường, cục cằn, nhưng bên trong là tâm từ bi vô lượng,
[10:00]thì đây là hạng mà ta không lường nổi. Tức là bên trong họ rất tốt, đại lượng, bao dung, nhưng bên ngoài họ nhiều khi họ ngổn ngẳn, cáu gắt, khó chịu, nạt nộ, nghiêm khắc. Đây là hạng mà ta khó hiểu, nhưng mà nếu mà gặp được hạng Bồ-tát như vậy thì ta sống gần vị đó. Khi ta sống gần vị đó ta được nhiều lợi ích. Với con mắt phàm phu của chúng ta thì ta không lường được là cái người nào bên trong tốt, bên ngoài tốt như thế nào hết. Và chính vì ta không lường được cái hạng người bên trong tốt, bên ngoài tốt, nên ta dễ ứng xử sai lầm. Tức là cái người ta thấy bên ngoài rất là tốt, nhưng bên trong họ không phải tốt như vậy,
[10:42]mà ta tin họ, ta đặt cuộc đời ta theo họ, nên ngày nào đó rồi ta sẽ bị, ta bị lừa, rồi ta làm những cái điều sai lầm vì họ đã thao túng, đã lôi kéo, đã chi phối ta. Nên sợ nhất là cái người mà bên ngoài có vẻ tốt nhưng bên trong lại là người xấu. Nó có cái khuynh hướng: Thứ nhất là cái người nào, cái khuynh hướng ông bà hay nói là "xấu thì che, mà tốt thì khoe", đó là khuynh hướng thứ nhất. Nghĩa là ta có cái điều gì tốt, ta thích lộ ra cho mọi người biết để họ được nể phục, còn ta có cái gì xấu thì ta giấu lại vì ta sợ bị chê. Cho nên đa phần con người ta rơi vào cái nguyên tắc thứ nhất là bên ngoài tốt hơn bên trong.
[11:29]Bên trong luôn luôn là xấu hơn bên ngoài, đó là hạng người thứ nhất, mà đa phần con người ta bị như vậy. Hết 95% con người là tốt bên ngoài mà xấu bên trong. Vì vậy, khi ta nhìn thấy một người có vẻ tốt thì ta hiểu là hết 95% là trường hợp tốt bên ngoài mà xấu bên trong. Còn cái trường hợp thứ hai á là cái gì giấu á, cái gì quý á thì giấu, mà cái gì thường á thì phô ra, bởi vì nó thuộc về của cải. Ví dụ như cái người, có những người nhiều khi họ giàu có, nhưng mà họ sợ bị lợi dụng, bị mượn, bị cướp, nên họ hay giấu cái tiền của lại, mà họ chỉ làm ra vẻ bên ngoài bình thường thôi, hoặc đôi khi là đạm bạc, nhưng bên trong họ rất là giàu.
[12:17]Đó cũng là một trường hợp, vì khôn ngoan bảo vệ mình, nên cái quý thì giấu lại, mà cái thường thì phô ra. Thì trường hợp này cũng hết, chiếm hết 40% của cuộc đời. Còn đa phần người ta giàu, người ta thích phô trương để lấy được cái sự nể phục của người khác, còn hết 30 tới 40% cái giàu giấu mất, để lộ cái nghèo, cái đơn giản ra ngoài, đó là trường hợp như vậy. Nguyên tắc thứ ba là cái điều mà hợp pháp thì người ta phô ra, còn cái gì bất hợp pháp thì người ta giấu lại. Ví dụ như những cái người mà họ buôn lậu, thông đồng với giặc thì họ giấu lại, còn cái mà lộ ra bên ngoài là họ vẫn là một công dân tốt,
[12:56]họ đi bầu cử đàng nghiêm chỉnh, vẫn ủng hộ địa phương làm từ thiện, vân vân. Cái gì hợp pháp thì lộ ra, còn cái xấu xa, cái nguy hiểm, cái bất hợp pháp của họ thì họ giấu lại, đó là một nguyên tắc thứ ba như vậy. Rồi nghĩa là có những trường hợp như vậy, và đây, cái điều này mới đáng sợ này, là cái yếu tố tôn giáo. Tôn giáo là cái gì á luôn luôn bày ra bên ngoài một cái vẻ rất là cao thượng, thánh thiện, liên quan nhiều tới thần thánh. Cho nên khi mà nhìn vào cái bộ mặt của tôn giáo, ai cũng yêu, cũng kính. Vì tôn giáo là luôn luôn phô bày ra, tôi nhắc lại, luôn luôn phô bày ra cái thiện, cái tốt lành, liên quan tới thần thánh,
[13:42]tới cái sự cao thượng, sự thánh thiện, nên nói tới tôn giáo là luôn luôn gây cho con người ta cái sự cảm xúc, cái sự sùng kính, cái sự hướng về. Chính vì người ta hướng về nhiều quá, có nhiều người theo quá, nên cũng có những kẻ xấu đã lợi dụng tôn giáo để làm những chuyện bất chính. Cái mà làm chuyện bất chính á là cái xấu nó giấu ở phía trong, còn cái lộ ra bên ngoài á là nó lợi dụng tôn giáo để làm thành cái vẻ tốt đẹp mà thu hút mọi người. Nhưng bên trong thì họ lại là cái xấu xa, cái ác độc, nhiều khi đó là cái bất hợp pháp và nhiều khi cái đó là cái phản quốc nữa, vân vân. Mà cái trường hợp này bị rất nhiều.
[14:24]Thường đa phần á, cái người tín đồ ta á, ta hiền lành, ta dễ tin, là nghe một ông thầy đó nói chuyện đạo đức thì ta yêu thích liền. Ta nói "Ồ, ông thầy này dạy dỗ đạo đức hay quá!", ta thích liền, mà ta không bao giờ ngờ được rằng phía sau ông thầy đó lại có nhiều cái điều rất là phức tạp, nhiều điều đôi khi xấu xa, và có những điều nhiều khi cực kỳ nguy hiểm cho cho tổ quốc nữa. Nhưng mà ta không biết, thì ta chỉ thấy cái vẻ bên ngoài là ổng mượn cái danh tôn giáo, ổng cũng nói về đạo lý, nói những điều cao thượng, thánh thiện và dựa hơi thần thánh, dựa hơi Phật, nói đây là điều này của Phật,
[15:03]cái kia này chùa này của Phật, đất đó của Phật, cái gì cũng Phật, lấy lợi dụng danh nghĩa của Phật, của chùa, rồi để thu hút mọi người về với mình, nhưng sự thực là bên trong có mục tiêu khác hẳn. Mục tiêu đó là lôi kéo quần chúng để tạo thành một cái lực lượng cho mình, mà khi có lực lượng rồi thì họ làm những cái chuyện bất hợp pháp, đôi khi là nguy hại đến cho tổ quốc cũng không chừng được. Đây mới là điều đáng sợ. Nên nãy giờ thầy nói cái bên trong, cái bên ngoài ta phải cảnh giác. Thứ nhất á là ta cảnh giác nơi chính mình, là cái bên ngoài của ta á là ta lúc nào cũng muốn bày tỏ cái sự tốt đẹp để cho mọi người yêu thích ta,
[15:42]nhưng sự thật bên trong ta, cái bản ngã ta còn rất là lớn. Đó là chính ta. Rồi bây giờ cái sự khôn ngoan là cái ta nhìn ở bên ngoài, là có những con người vậy, bên ngoài ta thấy có vẻ đạo mạo, tốt đẹp, chân chính, nhưng bên trong, đôi khi họ là con người ác độc, nguy hiểm. Và cái mà bên ngoài bên trong mà đáng sợ nhất á là cái tôn giáo. Nghe nói tới tôn giáo ta cứ nghĩ là "Ờ, đạo nào cũng dạy ăn hiền ở lành". Và ta nghe nói tới tôn giáo ta luôn luôn nghe họ đề cập đến, họ dựa hơi vào thần thánh, trời Phật để núp bóng để làm cho ta tin họ. Nhưng mà thật sự bên trong là một cái chuyện khác hẳn. Đôi khi đó là những cái ý đồ cực kỳ nguy hiểm, mà ta thì rất dễ tin.
[16:32]Mình nói đi nói lại như vậy để làm gì? Nói đi nói lại như vậy để cho tất cả các Phật tử của ta phải hết sức là cảnh giác. Nhớ cái lời Phật dạy về cái trái xoài, trái xoài của Phật á, cái vỏ bên ngoài, cái ruột bên trong, vân vân, để khi ta tiếp xúc với một con người, ta cảnh giác vì phải biết rằng 95% con người là "xấu thì che, mà tốt thì khoe". Thường con người không tốt như là họ biểu hiện ra bên ngoài. Trừ những con người họ sống cực kỳ minh bạch thì bên ngoài sao bên trong như vậy. Hạng người như vậy chừng 2 3% hay 1 2%. Còn đa phần con người là bên ngoài khác thì bên trong nó khác. Đó là cái thứ nhất để ta khôn ngoan mà sống ở đời.
[17:17]Cái điều thứ hai là ta hết sức cảnh giác khi ta đến với tôn giáo. Vì ngày hôm nay là không hiểu tại sao cái con người ta càng lúc càng càng càng thủ đoạn, càng gian manh, không còn được cái hoang sơ, hiền lành, thật thà, chất phác như là nhiều ngàn năm xưa nữa. Bây giờ con người ta rất là thủ đoạn, rất là quỷ quyệt, kể cả trời Phật thần thánh mà họ cũng lợi dụng luôn, họ không sợ tội lỗi. Bên ngoài ta sẽ thấy họ khoác một cái vỏ tôn giáo đạo mạo, hiền lành, chân chính, thánh thiện, cao thượng, mở miệng là nói trời, nói Phật. Nhưng mà bên trong là họ nham hiểm không lường được. Bên trong họ những cái mưu đồ, những cái toan tính,
[18:05]là thậm chí họ là con người cực kỳ sa đọa và hưởng thụ, ta không biết được. Nhưng bên ngoài nhìn vẫn thấy như một người người tu sĩ tốt đẹp. Và khi mà ta không biết điều đó, ta đem tâm hồn của ta, đem cuộc đời của ta nương tựa theo một cái người, một người thầy như vậy, thì ta phải biết rằng cái kết quả ta không đi tới đâu hết, vì ta được dẫn dắt bởi một cái người tội lỗi, ác độc.
[18:36]Mà làm sao ta có thể biết được cái người nào tốt người nào xấu? Thì đây là khó thể biết vậy. Vì cái người mà họ xấu như thế, họ che đậy bên ngoài của họ bằng nhiều cái vẻ, nhiều cái phương pháp, nhiều cái hình thức rất là hay. Thậm chí ta thấy là là là hoành tráng, quy mô và được nhiều người công nhận nữa. Nhưng mà sự thật bên trong là chuyện khác hẳn, ta không đủ sức ta biết điều đó. Ta rất dễ bị lừa. Đến với tôn giáo ta rất dễ bị lừa. Vậy làm sao để ta biết ở đâu là cái con đường đi đúng, vị thầy chân chính để ta đi theo? Rất khó biết. Rất khó biết, mà cái người họ biết rõ thì họ không thể nói cho ta nghe được.
[19:19]Ví dụ cái người, ví dụ một người trong nhà nước đi, họ làm trong cái ngành tình báo an ninh đi, họ có thể biết. Họ có thông tin để họ biết rất rõ chính xác ông thầy này làm sao, ông thầy kia làm sao, biết tường tận, nhưng mà bí mật của nghề nghiệp họ cũng không nói cho ta biết được. Còn ta là những tín đồ đơn giản, chất phác, ta chỉ tin theo cái vẻ bên ngoài, chứ ta không biết được thực chất của ông thầy đó bên trong là gì. Thì đây là cái điều mà ta rất là thiệt thòi. Nên do đó, thì trước cái mà phức tạp của cuộc đời như thế, thì ta chỉ còn một cách là nhờ Phật thôi. Là quý Phật tử mỗi ngày lạy Phật, cầu nguyện nói:
[19:58]"Xin Phật gia hộ cho con luôn luôn gặp được minh sư thiện hữu, xin cho con luôn luôn gặp được cái người tu chân chính để con nương tựa, con học hỏi. Xin cho con đừng bị lừa gạt bởi những cái hào nhoáng, những cái sự giả dối ở bên ngoài." Nhờ mình cầu nguyện như vậy từng ngày, rồi cái chư Phật sẽ gia hộ cho mình khiến mình gặp được thầy tốt, bạn lành mà ta được học hỏi, ta nương tựa, ta không bị lừa gạt. Còn nếu mà có cái ông thầy nào đó mà bên ngoài có vẻ tốt nhưng bên trong xấu, thì khi ta đến với ông thầy đó, khiến Phật gia hộ ta, ta khởi lên cái nghi liền. Lúc mình gặp ông thầy đó rồi cái tự nhiên trong lòng mình
[20:37]nó gợn gợn cái nghi lên là do Phật gia hộ, nói: "Ông thầy này sao ổng tu sao mà ổng ốm ốm, xấu xấu kì quá vậy ta? Nghi quá, nghi ông thầy này quá." Cái mình không tới nữa, cái nhờ vậy mình tránh được một ông thầy xấu. Còn khi mà mình gặp được ông thầy tốt lành, đẹp đẽ, đẹp trai, mập mạp đồ, con thấy đây nè, tốt nè, đây Phật gia hộ mình tới tốt nè. Ta chuẩn bị cũng kết thúc cái cái Thiền biển của ta. Thì hôm qua nay quý Phật tử cũng được tu hành, rồi được giải trí, được thư giãn, rồi được nghe quý thầy nói chuyện đạo, thì hôm nay trước khi về thầy cũng nhắc vài điều. Thầy nhắc lại, thầy tóm ý lại chút xíu nè:
[21:13]thứ nhất là tu là coi chừng cái bản ngã của mình. Khi mà mình hung dữ, mình bướng bỉnh, mình hờn trách, mình giận, mình tự ái, nó đều là cái bản ngã, ta phải tránh. Và nhớ cái bên ngoài ta có vẻ tốt, nhưng bên trong ta ẩn chứa con cái con quái vật bản ngã nó cũng lớn lên từng ngày nếu ta không quyết tâm diệt trừ nó. Và những cái ta chấp, sự giàu sang, danh vọng, chức tước, công lao đối với đạo đều trở thành cái chỗ bám của bản ngã để ta... để ta trở thành hư hỏng. Rồi cái bên trong, cái bên ngoài của một con người đều khó lường. Bên ngoài thường là người ta tốt, mà bên trong thường là xấu. Và kể cả tôn giáo, trong lĩnh vực tôn giáo vậy,
[21:51]kể cả quý thầy tu cũng vậy, nên do đó quý Phật tử phải bớt cái dễ tin của mình. Khi đến với vị thầy nào phải xét nét rất là kỹ và luôn luôn hoài nghi. Cứ hoài nghi và cầu Phật gia hộ để cho đến khi ta gặp được một vị thầy chân chính, ta thật sự đem hết tấm lòng của mình, đem hết sự kính trọng của mình đặt lên vị thầy đó, mà nhờ vị thầy đó dìu dắt ta đi trên con đường tu tập suốt đời này và những đời sau. Đó là điều mà thầy nhắc nhở như vậy. Rồi cũng xin thỉnh sư bác Từ Tân lên nói vài lời bế mạc. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính bạch Thượng tọa trụ trì Phật Quang. Kính bạch Đại đức Thiện Thọ.
[22:38]Kính bạch chư tôn Thiền đức Tăng Ni. Kính thưa toàn thể quý Phật tử hiện diện. Chương trình Thiền Biển năm 2008 sắp sửa kết thúc. Thiền Biển thì kết thúc, nhưng mà chương trình tu học thì bắt đầu. Và trong hai ngày qua, chúng ta đã sinh... chung sống với nhau trong cái tình đạo bao la, tốt đẹp. Điều đó, thầy tin rằng sẽ để lại ở trong lòng quý Phật tử một cái cảm xúc sâu sắc để chúng ta khích lệ chúng ta trên con đường tu học và hoạt động Phật sự trong năm 2008 này, nhất là hưởng ứng Vesak 2008 sắp tới.