Transcript: Lợi Ích Của Việc Quán Tội Trên Tội

  • Speaker: Thượng Tọa Thích Chân Quang
  • Duration: 23:23

Full transcript of the talk (in Vietnamese), taken from its subtitles. Select a timestamp to play that part.

[0:17]À kính thưa quý Phật tử, thì cái ngôi chùa Huệ Lâm ở đây từ xưa là một cái niệm Phật đường đơn sơ, lúc đó là bác Mục biết mọi chuyện. Rồi cái các Phật tử mình cứ duy trì để tu tập, nhưng mà điều lạ là Phật tử mình đây là thích tu thiền. Rồi cũng nhiều người tới đây cũng như muốn trụ trì, nhưng mà bác Mục với các Phật tử đó, như cô An Ngộ đó, nói một điều là cái khu vực của chúng tôi ở đây, cái chùa này của dân cư đây chúng tôi tu thiền. Cho nên nhiều vị về đây tu theo Tịnh độ nói không có hợp, thôi quý vị thông cảm. Cứ chùa để yên cho tới cái ngày thì có cái đạo tràng của mình ở đây, ta ta có cái thiền đường ở

[1:05]lui lại chút xíu đó, ở đường Nguyễn Siêu đó, ta có đó. Thì có cái sự kết nối giữa cái bác Mục đây với đạo tràng mình sao đó, thì bác mới biết là chùa ta cũng tu thiền, thì bác có tìm hiểu, cái các bác ở đây mới đến gặp sư phụ, thỉnh sư phụ về đây để trụ trì. Sư phụ về đây để tiếp nhận chùa này để tiếp tục giữ cái nguồn thiền ở đây, thì thôi ta điều cũng là điều hợp lý, ta không có lấn cấn, không có tranh chấp, không có đụng chạm, không xúc phạm tới ai cả, mà thuận theo cái tâm tình của các Phật tử ở đây là cũng thích tu thiền. Mà cái đường lối tu thiền của chùa Phật Quang ta thì rất là kỹ lưỡng, rất là chặt chẽ, rất là kỹ lưỡng.

[1:48]Thôi âu cũng là duyên của trời Phật, sư phụ nghĩ vậy nên sư phụ chấp nhận cái lời thỉnh cầu của bác Mục và các Phật tử ở đây. Thì nhưng mà sư phụ không ở trực tiếp, thì thôi để quý thầy, thì giao quý thầy thì cho thầy Toàn Hội, thì Toàn Hội cứ bắt đầu ta phải đi theo cái thủ tục của giáo hội quy định, đi theo từng bước từng bước, cũng vất vả cũng bao nhiêu năm ấy nhở? Cũng bao nhiêu năm. Là vừa là Phật tử ta đồng lòng, vừa là giáo hội ta thuận tình, vừa là chính quyền họ đồng ý, và kể cả cả Trung ương, cả chính quyền từ Trung ương, từ Hà Nội họ cũng quan sát và đồng ý. Tức là cái sự đồng thuận rất là lớn trên nhiều cấp bậc.

[2:36]Thì vừa rồi ngày 04/04, không phải, bữa ai sửa là ngày 04/04 á? 04/05? 04/05, à 04/05 hả?

[2:45]Thì giáo hội mới chính thức ký cái quyết định bổ nhiệm trụ trì cho cho thầy Toàn Hội. Mà thầy Toàn Hội cũng là một con người nắm giữ vững cái tinh thần vô ngã của Phật Quang, nên thầy Toàn Hội nói rằng là ký quyết định bổ nhiệm xong thì xin sư phụ điều huynh đệ khác, con xin được trở về tổ đình để tu tập. Nhưng mà điều đó nó không hợp lý lắm. Tại vì ký quyết định cho ổng xong ổng bỏ đi, bên giáo hội người ta nói liền à. Cho nên thầy cứ phải ở đây. Thì nguyên tắc của chùa mình là không có cái gì là riêng tư, ta cứ luân phiên hết, tinh thần cũng tốt, nhưng mà cái điều đó hiểu rằng thầy Toàn Hội giữ đúng cái tinh thần vô ngã của Phật Quang ta, không thấy gì là của mình.

[3:28]Những lúc khó khăn thì thầy đứng ra gồng gánh, còn những lúc đã thuận lợi rồi thì thầy rút lui. Nhưng mà chuyện đó hiện nay không hợp lý, thầy phải ở lại cho nó ổn định, rồi sau này thích thì lúc đó hãy về tổ đình sau, chứ hiện nay phải phải giữ vững cái đã. Mà các thầy cũng vậy, các thầy của chùa mình đi giữ nơi này, giữ cơ sở nơi kia chứ ai cũng vất vả lo toan mọi việc. Để mà mà mà giáo hoá, mà độ sinh, mà hộ mà mà xây dựng các cơ sở, ai cũng vậy cả. Thì cái nhân duyên mà chùa ta tiếp nhận ở đây, đó thì dĩ nhiên công việc còn rất là nhiều, ta còn phải bắt đầu phải xin cấp lại cái giấy đất, để việc tu tập được thuận lợi hơn. Thì còn nhiều việc lắm.

[4:16]Ví dụ bây giờ cái thiền đường của ta chừng chừng bao nhiêu đây thì chưa có bõ bàng gì. Phải, sau này nếu lỡ đông hơn một cái thì không đâu là đâu. Mà ví dụ như chùa ta đang quản lý cái chùa Bửu Lâm ở quận 11 này cũng vậy, chùa cái diện tích bé, lễ Phật Đản vừa rồi mấy ngàn người về không có chỗ đứng, đêm nào cũng 100, 200, 300 người về tu, cực kỳ vất vả, chật chội. Nhưng mà mà mà quý thầy, quý cô mình ở đâu thì Phật tử rất là thích tìm về. Chỉ bởi vì một điều là các thầy, các cô của ta yêu từng người đặt chân đến chùa, quý từng người đặt chân đến chùa. Không phân biệt sang hèn gì hết, trừ những người muốn phá hoại thì thôi đành phải ta phải mời ra.

[5:04]Còn ai đến chùa, đặt một bước chân đến chùa ta đều yêu, đều quý. Chính vì cái tinh thần của các thầy, các cô ta như vậy mà Phật tử thích đến chùa, họ cảm nghe một cái tình yêu thương, thấy một cái sự ấm áp và thấy đến chùa là cái nơi mà mình có thể nương tựa được, nơi cái lòng từ bi của quý thầy, quý cô mình là như vậy. Vì vậy quý thầy, quý cô mình ở đâu rồi từ từ chùa cứ đông lên. Ta không hề có cái thủ thuật, ta không hề có cái mánh lới, không hề có phương pháp gì cả, ta chỉ có đạo lý thôi, sống đúng đạo lý rồi chùa từ từ đông, nên chùa này cũng vậy, từ từ rồi cũng sẽ đông, ta cũng sẽ thiếu chỗ dần dần.

[5:45]Với lại có cái điều thế này nữa, là gần càng gần về thời Đức Phật thì đạo Phật là một đạo của sự tu tập thiền định. Là ngay trong hiện đời ta phải cố gắng thánh thiện tam nghiệp của mình rồi để nhiếp tâm vào trong thiền định. Và cái đòi hỏi gay gắt của thiền là làm sao trong đời sống hiện tại ta phải có những kết quả, tâm ta phải được an tĩnh, đạo đức ta phải được tăng trưởng, mọi người chung quanh ta phải được lợi ích, được hạnh phúc. Cái yêu cầu đó nó gay gắt của thiền, nhưng mà do lý do gì đó, dĩ nhiên là ta biết lý do, ha, mà cái Phật giáo từ thiền chuyển sang Tịnh độ, và bây giờ cái hệ thống nó nằm tràn ngập.

[6:33]Tuy nhiên ta biết rằng cái việc mà từ chuyển, từ bỏ thiền để chuyển sang Tịnh độ, tức là đạo Phật đã biến dạng, rời xa dần, rời xa dần cái cội gốc của Đức Phật. Đức Phật ta ngày xưa đắc đạo nhờ thiền, 45 năm thuyết pháp cũng chỉ nói về thiền. Còn Tịnh độ là một loại phát sinh, một loại ừm linh động, chế biến để đáp ứng với cái nhu cầu tu tập khi mà người ta không còn biết gì để tu nữa, người ta không còn nắm được phương pháp thiền để tu nữa thì thôi cho người ta một cái câu niệm Phật để còn gọi là có tu. Nhưng mà ta hiểu rằng cái việc nắm lấy câu niệm Phật để tu hay tụng bài kinh để gọi là tu, nó chỉ là một sự gì,

[7:18]mình nói thì các vị giận, thực sự chỉ tạm giữ đạo Phật ở đó để chờ đợi một cái gì khác hơn, chờ đợi một bậc đạo sư, chờ đợi một bậc chân sư nào xuất hiện trở lại để đưa đạo Phật trở về lại với với thiền định như ngày xưa. Thì rải rác đây đó trên thế giới cũng có những người tu thiền, và sư phụ cũng là người tu thiền. Và do cái nhân duyên phù hợp biết là về đây giống như ta giống như là trách nhiệm của Phật giáo vậy, ta dựng lại cái thiền, ta giữ gìn cái giềng mối thiền ở nơi cái xứ Đà Lạt này. Cái mà sư phụ mừng nhất là cái Tứ niệm xứ. Vì nơi cái Tứ niệm xứ nó lý giải được luôn cả Thiền tông và nó nối luôn lên tới cái vô ngã của Đức Phật thời xưa,

[8:07]của Phật giáo Nguyên thủy, cái Tứ niệm xứ. Nhưng mà cái Tứ niệm xứ, cái khó là cái ngôn ngữ mà Phật nói về Tứ niệm xứ á là ngôn ngữ cổ của Ấn Độ mấy ngàn năm trước, không ai hiểu. Có thể là vào thời Ấn Độ đó người ta hiểu, nhưng nhích khỏi Ấn Độ mà nhích đi thời đại về sau chút xíu, không ai hiểu hết. Mà sư phụ tại sao sư phụ hiểu? Chỉ bởi vì sư phụ kêu gọi gieo nhân cho mọi người là tất cả chúng ta phải tôn kính Phật tuyệt đối. Chính nhờ cái cái nhân quả đó và sư phụ đọc được ý của Phật, đọc đúng được cái ý của Phật trong Tứ niệm xứ, đó là tìm thấy được chính mình qua từng giai đoạn.

[8:57]Cái giai đoạn mà Phật chia làm bốn giai đoạn: thấy chính mình là cái thân này, rồi thấy chính mình nghĩa là những cảm giác vô hình, thấy chính mình là cái tâm thức sâu kín. Thì chỗ này là các thiền sư Trung Hoa chứng tới nè. Các thiền sư Trung Hoa chứng lọt vào cái chỗ mà thấy quán tâm trên tâm, nghĩa là thấy chính mình là tâm thức sâu kín. Chớp mắt, duỗi tay, nói nghe gì đều từ cái tâm thức sâu kín đó ra, các ngài thấy rõ hết. Các ngài có thần thông hết chứ không phải không. Nhưng Thiền tông Trung Hoa dừng lại cái chỗ mà quán tâm trên tâm mà các ngài cho rằng là đã kiến tánh thành Phật. Các ngài không bước thêm được một bước nữa là quán pháp trên pháp, là

[9:41]chính mình đã bị vượt khỏi, mình không còn là mình, ta không còn là ta, đạt tới vô ngã. Nhưng vô ngã nghĩa là gì? Vô ngã không phải là hư vô. Đây là cái chỗ mới mới ghê gớm, mới khủng khiếp, mới vĩ đại của đạo Phật. Nếu ta không hiểu, ta nghe nói vô ngã không còn ta nữa, tưởng như là rơi vào hư vô. Đạo Phật tu cho đã đời rồi cuối cùng không còn gì, cái người ta tới đó ta hụt hẫng, người ta sợ cái vô ngã. Thôi người ta đứng lại ở chỗ kiến tánh thành Phật, nghe nó sung sướng hơn, vinh quang hơn. Nhưng đâu biết rằng ta phải đạt được tới cái vô ngã là tới cái chỗ quán pháp trên pháp, thì ta không còn là ta, mà ta đã trở thành chân lý của vũ trụ.

[10:30]Cái này mới vĩ đại, chứ cái quán tâm trên tâm thấy được chính mình là cái tâm thức sâu kín, coi vậy chứ vẫn còn luân hồi, vẫn còn sinh tử. Còn nếu ta đạt được luôn luôn tới cái vô ngã mà Đức Phật dạy á, ta mới không bị rơi lại. Đây là cái mà ta mơ ước, thầy trò ta phấn đấu để đạt được, đi đúng con đường Tứ niệm xứ của Phật mà đạt cho được cái quán pháp trên pháp. Ta không ta không còn là ta, mà ta là chân lý của vũ trụ. Tuy nhiên, tuy nhiên, cái bậc đầu tiên của Tứ niệm xứ là quán quán thân trên thân.

[11:12]Thấy chính mình là thân này, thấy dễ không? Thấy dòm thấy liền cái gì? Thấy cái thân tứ đại. Vậy mà làm sao? Rất khó để ta thấy chính mình là cái thân tứ đại này. Nội cái biết toàn thân đã rất nhiều người không biết được. Không phải dễ đâu. Nói là quán thân trên thân, thực sự là người đó tâm cũng đã thanh tịnh được một phần rồi, thì lúc đó mới đi đứng nằm ngồi, lúc nào cũng cảm giác chính mình là cái thân này. Lúc nào cũng tâm dính vô thân, không rời khỏi thân. Cái người đó gọi là quán thân trên thân, thấy chính mình là cái thân này và cũng thấy thân này là gì? Cái thân giả tạm, duyên hợp, vô thường, mong manh.

[11:58]Lúc nào cũng thân dính, cái tâm dính với cái thân, không bao giờ rời khỏi cái thân. Nhúc nhích, đi tới, đi lui gì cũng không bao giờ cái tâm rời khỏi cái thân. Biết cái chính mình là thân này và cũng biết cái thân này là tạm bợ. Cái giai đoạn đầu tiên này không phải dễ đạt được. Mặc dầu đó là giai đoạn đầu tiên của Tứ niệm xứ, vẫn không dễ đạt được. Tâm phải thanh tịnh mức độ nào mới đạt được. Và sư phụ mới phát hiện là chúng sinh khó được yên tâm chỉ bởi vì vì nghiệp quá khứ, nên sư phụ đã xin phép Phật lập thêm một cái cầu dẫn để đi vào Tứ niệm xứ. Đó là phép quán tội trên tội, thấy chính mình là một khối tội từ vô lượng kiếp.

[12:47]Bây giờ tạm thời không quán thân trên thân, không thấy mình là cái thân tứ đại này nữa, mà thấy mình là tội lỗi. Nhớ giùm điều đó. Sợ không? Sợ hả?

[13:05]Thấy mình là một khối tội lỗi, cứ như vậy đi, đứng, nằm, ngồi, lúc nói chuyện, lúc tiếp xúc, lúc nào cũng nhớ mình là tội lỗi. Và điều này, thiền tức là nhiếp tâm cho yên, không có vọng tưởng. Nhưng khi ta thực hiện cái phép quán tội trên tội thì ta làm sao? Không quan tâm tới việc diệt vọng tưởng. Nha, không quan tâm tới diệt việc, không quan tâm đối phó với vọng tưởng, không an trú nơi khi tâm được yên. Vì khi ta ngồi thiền, khi ta biết hơi thở nhẹ nhàng ra vào, có khi tâm ta yên thì nhớ bỏ hai cái điều này giùm. Đây cái mốc, cái chìa khóa nó nằm chỗ này: không đối phó khi tâm loạn và không bám giữ khi tâm yên, mà chỉ nhớ một điều thôi:

[14:01]ta là khối tội lỗi. Cái chỗ này, đây là một chỗ rất sâu sắc, rất tinh tế, đòi hỏi ta phải biết lễ Phật, biết sám hối và khiêm tốn mới thực hiện được. Sư phụ nhắc lại: Khi tâm loạn thì ta không cần đối phó. Khi tâm tâm yên, ta đừng an trú. Kệ hai cái trạng thái đó mà chỉ lo cái gì? Thường nhớ rằng, thường nhắc rằng, thường chiêm nghiệm rằng ta chỉ là tội lỗi mà thôi. Nghe tu cái pháp này nghe chán không?

[14:45]Người tu thiền thường mắc hai cái lỗi:

[14:50]một là đối phó với vọng tưởng, ta một người quy diệt vọng tưởng hoặc là ta thở, ta làm đủ cách gì để ta diệt vọng tưởng; rồi có khi tâm ta được yên, khi yên rồi ta làm sao? Ta an trú trong cái cái cảm giác yên đó. Cả hai đều là lỗi, đều là sai. Nhớ giùm điều này. Cái điều sư phụ vừa nói này là kinh khủng lắm á, là chìa khóa, là bí quyết á để đi vào thiền á: tâm loạn ta không đối phó, tâm yên ta không an trú, mà lúc nào cũng chỉ nhớ rằng, nhắc rằng, chiêm nghiệm rằng ta là tội lỗi mà thôi. Được không?

[15:47]Lát nữa về ta viết vào cái sổ tay. Ta nhắn vào máy, ghi vào máy và ta nhắn cái chìa khóa này cho huynh đệ của mình cũng biết cái bí quyết, cái chìa khóa này. Thì khi ta nhắn thế này: Khi vọng tưởng ta không đối phó, khi tâm thanh tâm yên lắng ta không an trú, mà lúc nào cũng chỉ nhớ rằng, nhắc rằng, chiêm nghiệm rằng ta chỉ là tội lỗi mà thôi. Ta nhắn cái tin đó vào trong máy mình, viết nó vào cái sổ tay của mình, truyền cái tin đó cho huynh đệ mình. Tại sao phải truyền cho huynh đệ mình? Bởi vì cái gì quan trọng nhất, cái gì tốt đẹp nhất đừng có mà giữ lại một mình vì nó sẽ mất, còn ta chia ra cho người khác, điều đó sẽ còn lại mãi

[16:43]mãi, kiếp này và nhiều kiếp sau ta không quên cái bí quyết này. Nhớ như vậy. Cái gì quý giá, tốt đẹp đừng giữ lại một một mình. Đó, ở đây có ta có cái gì quý giá không? Có ai cái gì quý giá không? Không có hả? Không hỏi vàng đâu, đừng sợ. Nhưng mà vậy, cái chỗ này rất là quan trọng. Và đồng thời trong cuộc sống này, ta sống một cuộc đời thánh thiện, hy sinh, cống hiến, phụng sự, làm mọi điều phúc lành. Nhớ như vậy. Ta xuất hiện ở đâu thì chỉ đóng góp cho cái sự bình yên, trật tự,

[17:28]Đạo đức ở ở nơi đó mà ở trong nhà làm cho gia đình mình êm ấm, hạnh phúc, ở trong cộng đồng làng xóm của mình làm cho làng xóm mình được êm ấm, hạnh phúc. Ta là một công dân của một đất nước thì trong lòng mình cũng vậy, phải có trách nhiệm giữ đất nước mình bình yên để mà phát triển, nhớ như vậy. Ta ở trong cái thế giới này là lúc nào cũng tâm nguyện xây dựng một thế giới hòa bình, đạo đức, văn minh, thánh thiện và giác ngộ. Lúc nào cũng vậy, cái tâm như vậy. Vì cái phúc là cái đưa ta đi lên, và cái kiêu mạn đưa ta đi xuống. Ta làm rất nhiều việc phúc, nhưng nhớ ngày nào cũng tác ý ba cái tâm niệm:

[18:16]một là tôn kính Phật tuyệt đối; hai là lòng từ bi yêu thương chúng sinh vô hạn; ba là giữ tâm khiêm hạ tột cùng, thấy mình như cỏ rác, như cát bụi mà thôi. Ba cái tâm niệm đó ngày nào cũng phải tác ý đi, nhắc đi nhắc lại mãi, giữ điều đó. Vì khi mà ta làm được nhiều việc phúc, thì địa vị ta, thân phận ta, giá trị ta từ từ lên cao. Khi ta lên cao rồi, thì một điều tự nhiên, tâm kiêu mạn phải xuất hiện, và tâm kiêu mạn nó đánh ta rớt trở lại. Thế là ta cứ luân hồi sinh tử mãi, khổ vô cùng. Nên vì vậy, ta nhớ một điều: ta cố gắng làm phước để tiến lên, và giữ tâm khiêm hạ để đừng rơi xuống lại. Đó, chùa Phật Quang mình chỉ có nhiêu đó chứ không có nhiều. Ví dụ ai hỏi:

[19:14]"Chùa Phật Quang dạy cái gì?", thì mình nói như vậy: "Cố gắng làm phước để tiến lên, và giữ tâm khiêm hạ để đừng rơi xuống." Hỏi vậy: "Chùa Phật Quang tu gì?", "Dạ tu thiền." "Tu thiền tu thiền nào?", mình có thể nói là Tứ Niệm Xứ. Và hỏi: "Tứ Niệm Xứ là cái gì?", mình sẽ giải thích cho người ta là tìm thấy được chính mình qua từng lớp, từng giai đoạn, từng mức độ. Và cái mức độ đầu tiên là thấy mình chỉ là một khối tội lỗi mà thôi. Nói: "Thấy mình khối tội lỗi làm sao nhiếp tâm?", nói: "Dạ, thầy tôi dạy là không được đối phó với vọng tưởng, không được an trú khi tâm yên tĩnh, mà lúc nào cũng chỉ ráng chiêm nghiệm chính

[19:58]mình là tội lỗi mà thôi." Cái chỗ này nó có một cái khó thế này: nhiều khi tâm loạn, cái ta rất là dễ nhắc rằng cái tâm loạn này là từ quá khứ tội lỗi mà mà có, nên ta nhớ liền mình chỉ là tội lỗi; nhưng ta chết khi tâm ta yên. Khi tâm ta yên, ta quên mất mình là tội lỗi liền, ta tận hưởng liền. Đây là cái cái cái cái kẽ hở rất lớn cho người tu thiền. Ta chết vì lúc tâm ta yên, chứ ta chưa chết vì lúc tâm ta loạn. Lúc tâm ta loạn thì ta rất khiêm hạ, biết mình rất dở, rất kém; nhưng nhiếp tâm được yên một cái rồi, cái ngã nó lên theo liền, và nó lên nhiều hơn cái tâm ta yên tịnh, làm kéo ta rớt xuống lại.

[20:53]Nên nói thì rất là dễ, sư phụ dặn là là là không đối phó với tâm vọng tưởng, không an trú khi tâm thanh tịnh, nhưng ngay cái chỗ không an trú theo tâm thanh tịnh, chỉ có những người rất có phước mới làm được. Chỉ có những người mà mỗi ngày biết lễ Phật với lòng thành kính mới thực hiện được điều đó. Còn đa phần, khi tâm ta yên, ta đều bị cái gì? An trú vô cái yên đó, và rớt lại hết.

[21:25]Nãy giờ sư phụ nói hiểu không? Ráng hiểu nha, đây là chìa khóa. Nam nghe hiểu không con? Con về con giải thích lại cho huynh đệ biết mà tu, nghe không? Cái chìa khóa này quan trọng lắm. Nên hi vọng khi từ đây về, ta tiếp quản, quản lý cái chùa Huệ Lâm này, mọi chuyện cũng còn rất đơn sơ, còn rất nhiều việc phải làm, nhưng mà thầy trò ta một, một lòng giữ gìn cái giềng mối thiền định cho cho Phật Pháp. Rồi có thể ta cũng cô độc, có thể ta cũng cô đơn, nhưng kệ, ở trên có Trời cao, có Phật đà, có chư Thiên theo dõi, ta cứ làm đúng cái đạo lý Phật dạy, vậy mà từ từ mọi chuyện sẽ tốt đẹp. Lúc nào ta cũng giữ cái hiếu hòa, đoàn kết với các chùa khác.

[22:21]Khi ta nhìn các chùa khác, mặc dù ta biết các vị đó tu Tịnh độ, nhưng trong lòng ta vẫn biết ơn. Dù là có Tịnh độ, các vị cũng giữ được cái gì? Phật Pháp cho đến ngày nay. Nên ta biết ơn cái Tịnh độ, có thể ta không tu theo Tịnh độ, ta tu thiền theo Phật, nhưng ta vẫn biết ơn các chùa Tịnh độ. Nhờ có các vị đó mà còn, còn có Phật Pháp, để ngày hôm nay ta phục hưng lại Phật Pháp, quay lại với con đường thiền của Phật, mà dựng xây cái thế giới này thành một tinh cầu giác ngộ nha. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Sư phụ có vài lời như vậy.